Wikipedia sowiki https://so.wikipedia.org/wiki/Bogga_Hore MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk Portal Portal talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 10 16101 306448 305763 2026-08-31T21:41:32Z ~2026-47238-69 47203 306448 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name=Abyoone |title=[[Abyoone]] |state=collapsed |listclass=hlist |style=clear:none; width:70%;min-width:40em |list1={{Navbox|child |title=[[0 (tiro)|0]] |state={{if|eq|{{{1|}}}|zero|uncollapsed|collapsed}} |list1= *&nbsp;[[0 (tiro)|0]]&nbsp; *&nbsp;[[1 (tiro)|1]]&nbsp; *&nbsp;'''[[2 (tiro)|2]]'''&nbsp; *&nbsp;'''[[3 (tiro)|3]]'''&nbsp; *&nbsp;[[4 (tiro)|4]]&nbsp; *&nbsp;'''[[5 (tiro)|5]]'''&nbsp; *&nbsp;[[6 (tiro)|6]]&nbsp; *&nbsp;'''[[7 (tiro)|7]]'''&nbsp; *&nbsp;[[8 (tiro)|8]]&nbsp; *&nbsp;[[9 (tiro)|9]] |list2= *[[10 (tiro)|10]] *'''[[11 (tiro)|11]]''' *[[12 (tiro)|12]] *'''[[13 (tiro)|13]]''' *[[14 (tiro)|14]] *[[15 (tiro)|15]] *[[16 (tiro)|16]] *'''[[17 (tiro)|17]]''' *[[18 (tiro)|18]] *'''[[19 (tiro)|19]]''' |list3= *[[20 (tiro)|20]] *[[21 (tiro)|21]] *[[22 (tiro)|22]] *'''[[23 (tiro)|23]]''' *[[24 (tiro)|24]] *[[25 (tiro)|25]] *[[26 (tiro)|26]] *[[27 (tiro)|27]] *[[28 (tiro)|28]] *'''[[29 (tiro)|29]]''' |list4= *[[30 (tiro)|30]] *'''[[31 (tiro)|31]]''' *[[32 (tiro)|32]] *[[33 (tiro)|33]] *[[34 (tiro)|34]] *[[35 (tiro)|35]] *[[36 (tiro)|36]] *'''[[37 (tiro)|37]]''' *[[38 (tiro)|38]] *[[39 (tiro)|39]] |list5= *[[40 (tiro)|40]] *'''[[41 (tiro)|41]]''' *[[42 (tiro)|42]] *'''[[43 (tiro)|43]]''' *[[44 (tiro)|44]] *[[45 (tiro)|45]] *[[46 (tiro)|46]] *'''[[47 (tiro)|47]]''' *[[48 (tiro)|48]] *[[49 (tiro)|49]] |list6= *[[50 (tiro)|50]] *[[51 (tiro)|51]] *[[52 (tiro)|52]] *'''[[53 (tiro)|53]]''' *[[54 (tiro)|54]] *[[55 (tiro)|55]] *[[56 (tiro)|56]] *[[57 (tiro)|57]] *[[58 (tiro)|58]] *'''[[59 (tiro)|59]]''' |list7= *[[60 (tiro)|60]] *'''[[61 (tiro)|61]]''' *[[62 (tiro)|62]] *[[63 (tiro)|63]] *[[64 (tiro)|64]] *[[65 (tiro)|65]] *[[66 (tiro)|66]] *'''[[67 (tiro)|67]]''' *[[68 (tiro)|68]] *[[69 (tiro)|69]] |list8= *[[70 (tiro)|70]] *'''[[71 (tiro)|71]]''' *[[72 (tiro)|72]] *'''[[73 (tiro)|73]]''' *[[74 (tiro)|74]] *[[75 (tiro)|75]] *[[76 (tiro)|76]] *[[77 (tiro)|77]] *[[78 (tiro)|78]] *'''[[79 (tiro)|79]]''' |list9= *[[80 (tiro)|80]] *[[81 (tiro)|81]] *[[82 (tiro)|82]] *'''[[83 (tiro)|83]]''' *[[84 (tiro)|84]] *[[85 (tiro)|85]] *[[86 (tiro)|86]] *[[87 (tiro)|87]] *[[88 (tiro)|88]] *'''[[89 (tiro)|89]]''' |list10= *[[90 (tiro)|90]] *[[91 (tiro)|91]] *[[92 (tiro)|92]] *[[93 (tiro)|93]] *[[94 (tiro)|94]] *[[95 (tiro)|95]] *[[96 (tiro)|96]] *'''[[97 (tiro)|97]]''' *[[98 (tiro)|98]] *[[99 (tiro)|99]] }} |list2={{Navbox|child |title=[[100 (tiro)|100]] |state={{if|eq|{{{1|}}}|1|uncollapsed|collapsed}} |list1= *[[100 (tiro)|100]] *'''[[101 (tiro)|101]]''' *[[102 (tiro)|102]] *'''[[103 (tiro)|103]]''' *[[104 (tiro)|104]] *[[105 (tiro)|105]] *[[106 (tiro)|106]] *'''[[107 (tiro)|107]]''' *[[108 (tiro)|108]] *'''[[109 (tiro)|109]]''' |list2= *[[110 (tiro)|110]] *[[111 (tiro)|111]] *[[112 (tiro)|112]] *'''[[113 (tiro)|113]]''' *[[114 (tiro)|114]] *[[115 (tiro)|115]] *[[116 (tiro)|116]] *[[117 (tiro)|117]] *[[118 (tiro)|118]] *[[119 (tiro)|119]] |list3= *[[120 (tiro)|120]] *[[121 (tiro)|121]] *[[122 (tiro)|122]] *[[123 (tiro)|123]] *[[124 (tiro)|124]] *[[125 (tiro)|125]] *[[126 (tiro)|126]] *'''[[127 (tiro)|127]]''' *[[128 (tiro)|128]] *[[129 (tiro)|129]] |list4= *[[130 (tiro)|130]] *'''[[131 (tiro)|131]]''' *[[132 (tiro)|132]] *[[133 (tiro)|133]] *[[134 (tiro)|134]] *[[135 (tiro)|135]] *[[136 (tiro)|136]] *'''[[137 (tiro)|137]]''' *[[138 (tiro)|138]] *'''[[139 (tiro)|139]]''' |list5= *[[140 (tiro)|140]] *[[141 (tiro)|141]] *[[142 (tiro)|142]] *[[143 (tiro)|143]] *[[144 (tiro)|144]] *[[145 (tiro)|145]] *[[146 (tiro)|146]] *[[147 (tiro)|147]] *[[148 (tiro)|148]] *'''[[149 (tiro)|149]]''' |list6= *[[150 (tiro)|150]] *'''[[151 (tiro)|151]]''' *[[152 (tiro)|152]] *[[153 (tiro)|153]] *[[154 (tiro)|154]] *[[155 (tiro)|155]] *[[156 (tiro)|156]] *'''[[157 (tiro)|157]]''' *[[158 (tiro)|158]] *[[159 (tiro)|159]] |list7= *[[160 (tiro)|160]] *[[161 (tiro)|161]] *[[162 (tiro)|162]] *'''[[163 (tiro)|163]]''' *[[164 (tiro)|164]] *[[165 (tiro)|165]] *[[166 (tiro)|166]] *'''[[167 (tiro)|167]]''' *[[168 (tiro)|168]] *[[169 (tiro)|169]] |list8= *[[170 (tiro)|170]] *[[171 (tiro)|171]] *[[172 (tiro)|172]] *'''[[173 (tiro)|173]]''' *[[174 (tiro)|174]] *[[175 (tiro)|175]] *[[176 (tiro)|176]] *[[177 (tiro)|177]] *[[178 (tiro)|178]] *'''[[179 (tiro)|179]]''' |list9= *[[180 (tiro)|180]] *'''[[181 (tiro)|181]]''' *[[182 (tiro)|182]] *[[183 (tiro)|183]] *[[184 (tiro)|184]] *[[185 (tiro)|185]] *[[186 (tiro)|186]] *[[187 (tiro)|187]] *[[188 (tiro)|188]] *[[189 (tiro)|189]] |list10= *[[190 (tiro)|190]] *'''[[191 (tiro)|191]]''' *[[192 (tiro)|192]] *'''[[193 (tiro)|193]]''' *[[194 (tiro)|194]] *[[195 (tiro)|195]] *[[196 (tiro)|196]] *'''[[197 (tiro)|197]]''' *[[198 (tiro)|198]] *'''[[199 (tiro)|199]]''' }} |list3={{Navbox|child |title=[[200 (tiro)|200]] |state={{if|eq|{{{1|}}}|2|uncollapsed|collapsed}} |list1= *[[200 (tiro)|200]] *[[201 (tiro)|201]] *[[202 (tiro)|202]] *[[203 (tiro)|203]] *[[204 (tiro)|204]] *[[205 (tiro)|205]] *[[206 (tiro)|206]] *[[207 (tiro)|207]] *[[208 (tiro)|208]] *[[209 (tiro)|209]] |list2= *[[210 (tiro)|210]] *'''[[211 (tiro)|211]]''' *[[212 (tiro)|212]] *[[213 (tiro)|213]] *[[214 (tiro)|214]] *[[215 (tiro)|215]] *[[216 (tiro)|216]] *[[217 (tiro)|217]] *[[218 (tiro)|218]] *[[219 (tiro)|219]] |list3= *[[220 (tiro)|220]] *[[221 (tiro)|221]] *[[222 (tiro)|222]] *'''[[223 (tiro)|223]]''' *[[224 (tiro)|224]] *[[225 (tiro)|225]] *[[226 (tiro)|226]] *'''[[227 (tiro)|227]]''' *[[228 (tiro)|228]] *'''[[229 (tiro)|229]]''' |list4= *[[230 (tiro)|230]] *[[231 (tiro)|231]] *[[232 (tiro)|232]] *'''[[233 (tiro)|233]]''' *[[234 (tiro)|234]] *[[235 (tiro)|235]] *[[236 (tiro)|236]] *[[237 (tiro)|237]] *[[238 (tiro)|238]] *'''[[239 (tiro)|239]]''' |list5= *[[240 (tiro)|240]] *'''[[241 (tiro)|241]]''' *[[242 (tiro)|242]] *[[243 (tiro)|243]] *[[244 (tiro)|244]] *[[245 (tiro)|245]] *[[246 (tiro)|246]] *[[247 (tiro)|247]] *[[248 (tiro)|248]] *[[249 (tiro)|249]] |list6= *[[250 (tiro)|250]] *'''[[251 (tiro)|251]]''' *[[252 (tiro)|252]] *[[253 (tiro)|253]] *[[254 (tiro)|254]] *[[255 (tiro)|255]] *[[256 (tiro)|256]] *'''[[257 (tiro)|257]]''' *[[258 (tiro)|258]] *[[259 (tiro)|259]] |list7= *[[260 (tiro)|260]] *[[261 (tiro)|261]] *[[262 (tiro)|262]] *'''[[263 (tiro)|263]]''' *[[264 (tiro)|264]] *[[265 (tiro)|265]] *[[266 (tiro)|266]] *[[267 (tiro)|267]] *[[268 (tiro)|268]] *'''[[269 (tiro)|269]]''' |list8= *[[270 (tiro)|270]] *'''[[271 (tiro)|271]]''' *[[272 (tiro)|272]] *[[273 (tiro)|273]] *[[274 (tiro)|274]] *[[275 (tiro)|275]] *[[276 (tiro)|276]] *'''[[277 (tiro)|277]]''' *[[278 (tiro)|278]] *[[279 (tiro)|279]] |list9= *[[280 (tiro)|280]] *'''[[281 (tiro)|281]]''' *[[282 (tiro)|282]] *'''[[283 (tiro)|283]]''' *[[284 (tiro)|284]] *[[285 (tiro)|285]] *[[286 (tiro)|286]] *[[287 (tiro)|287]] *[[288 (tiro)|288]] *[[289 (tiro)|289]] |list10= *[[290 (tiro)|290]] *[[291 (tiro)|291]] *[[292 (tiro)|292]] *'''[[293 (tiro)|293]]''' *[[294 (tiro)|294]] *[[295 (tiro)|295]] *[[296 (tiro)|296]] *[[297 (tiro)|297]] *[[298 (tiro)|298]] *[[299 (tiro)|299]] }} |list4={{Navbox|child |title=[[300 (tiro)|300]] |state={{if|eq|{{{1|}}}|3|uncollapsed|collapsed}} |list1= *[[300 (tiro)|300]] *[[301 (tiro)|301]] *[[302 (tiro)|302]] *[[303 (tiro)|303]] *[[304 (tiro)|304]] *[[305 (tiro)|305]] *[[306 (tiro)|306]] *'''[[307 (tiro)|307]]''' *[[308 (tiro)|308]] *[[309 (tiro)|309]] |list2= *[[310 (tiro)|310]] *'''[[311 (tiro)|311]]''' *[[312 (tiro)|312]] *'''[[313 (tiro)|313]]''' *[[314 (tiro)|314]] *[[315 (tiro)|315]] *[[316 (tiro)|316]] *'''[[317 (tiro)|317]]''' *[[318 (tiro)|318]] *[[319 (tiro)|319]] |list3= *[[320 (tiro)|320]] *[[321 (tiro)|321]] *[[322 (tiro)|322]] *[[323 (tiro)|323]] *[[324 (tiro)|324]] *[[325 (tiro)|325]] *[[326 (tiro)|326]] *[[327 (tiro)|327]] *[[328 (tiro)|328]] *[[329 (tiro)|329]] |list4= *[[330 (tiro)|330]] *'''[[331 (tiro)|331]] *[[332 (tiro)|332]] *[[333 (tiro)|333]] *[[334 (tiro)|334]] *[[335 (tiro)|335]] *[[336 (tiro)|336]] *'''[[337 (tiro)|337]]''' *[[338 (tiro)|338]] *[[339 (tiro)|339]] |list5= *[[340 (tiro)|340]] *[[341 (tiro)|341]] *[[342 (tiro)|342]] *[[343 (tiro)|343]] *[[344 (tiro)|344]] *[[345 (tiro)|345]] *[[346 (tiro)|346]] *'''[[347 (tiro)|347]]''' *[[348 (tiro)|348]] *'''[[349 (tiro)|349]]''' |list6= *[[350 (tiro)|350]] *[[351 (tiro)|351]] *[[352 (tiro)|352]] *'''[[353 (tiro)|353]]''' *[[354 (tiro)|354]] *[[355 (tiro)|355]] *[[356 (tiro)|356]] *[[357 (tiro)|357]] *[[358 (tiro)|358]] *'''[[359 (tiro)|359]]''' |list7= *[[360 (tiro)|360]] *[[361 (tiro)|361]] *[[362 (tiro)|362]] *[[363 (tiro)|363]] *[[364 (tiro)|364]] *[[365 (tiro)|365]] *[[366 (tiro)|366]] *'''[[367 (tiro)|367]]''' *[[368 (tiro)|368]] *[[369 (tiro)|369]] |list8= *[[370 (tiro)|370]] *[[371 (tiro)|371]] *[[372 (tiro)|372]] *'''[[373 (tiro)|373]]''' *[[374 (tiro)|374]] *[[375 (tiro)|375]] *[[376 (tiro)|376]] *[[377 (tiro)|377]] *[[378 (tiro)|378]] *'''[[379 (tiro)|379]]''' |list9= *[[380 (tiro)|380]] *[[381 (tiro)|381]] *[[382 (tiro)|382]] *'''[[383 (tiro)|383]]''' *[[384 (tiro)|384]] *[[385 (tiro)|385]] *[[386 (tiro)|386]] *[[387 (tiro)|387]] *[[388 (tiro)|388]] *'''[[389 (tiro)|389]]''' |list10= *[[390 (tiro)|390]] *[[391 (tiro)|391]] *[[392 (tiro)|392]] *[[393 (tiro)|393]] *[[394 (tiro)|394]] *[[395 (tiro)|395]] *[[396 (tiro)|396]] *'''[[397 (tiro)|397]]''' *[[398 (tiro)|398]] *[[399 (tiro)|399]] }} |list5={{Navbox|child |title=[[400 (tiro)|400]] |state={{if|eq|{{{1|}}}|4|uncollapsed|collapsed}} |list1= *[[400 (tiro)|400]] *'''[[401 (tiro)|401]]''' *[[402 (tiro)|402]] *[[403 (tiro)|403]] *[[404 (tiro)|404]] *[[405 (tiro)|405]] *[[406 (tiro)|406]] *[[407 (tiro)|407]] *[[408 (tiro)|408]] *'''[[409 (tiro)|409]]''' |list2= *[[410 (tiro)|410]] *[[411 (tiro)|411]] *[[412 (tiro)|412]] *[[413 (tiro)|413]] *[[414 (tiro)|414]] *[[415 (tiro)|415]] *[[416 (tiro)|416]] *[[417 (tiro)|417]] *[[418 (tiro)|418]] *'''[[419 (tiro)|419]]''' |list3= *[[420 (tiro)|420]] *'''[[421 (tiro)|421]]''' *[[422 (tiro)|422]] *[[423 (tiro)|423]] *[[424 (tiro)|424]] *[[425 (tiro)|425]] *[[426 (tiro)|426]] *[[427 (tiro)|427]] *[[428 (tiro)|428]] *[[429 (tiro)|429]] |list4= *[[430 (tiro)|430]] *'''[[431 (tiro)|431]]''' *[[432 (tiro)|432]] *'''[[433 (tiro)|433]]''' *[[434 (tiro)|434]] *[[435 (tiro)|435]] *[[436 (tiro)|436]] *[[437 (tiro)|437]] *[[438 (tiro)|438]] *'''[[439 (tiro)|439]]''' |list5= *[[440 (tiro)|440]] *[[441 (tiro)|441]] *[[442 (tiro)|442]] *'''[[443 (tiro)|443]]''' *[[444 (tiro)|444]] *[[445 (tiro)|445]] *[[446 (tiro)|446]] *[[447 (tiro)|447]] *[[448 (tiro)|448]] *'''[[449 (tiro)|449]]''' |list6= *[[450 (tiro)|450]] *[[451 (tiro)|451]] *[[452 (tiro)|452]] *[[453 (tiro)|453]] *[[454 (tiro)|454]] *[[455 (tiro)|455]] *[[456 (tiro)|456]] *'''[[457 (tiro)|457]]''' *[[458 (tiro)|458]] *[[459 (tiro)|459]] |list7= *[[460 (tiro)|460]] *'''[[461 (tiro)|461]]''' *[[462 (tiro)|462]] *'''[[463 (tiro)|463]] *[[464 (tiro)|464]] *[[465 (tiro)|465]] *[[466 (tiro)|466]] *'''[[467 (tiro)|467]]''' *[[468 (tiro)|468]] *[[469 (tiro)|469]] |list8= *[[470 (tiro)|470]] *[[471 (tiro)|471]] *[[472 (tiro)|472]] *[[473 (tiro)|473]] *[[474 (tiro)|474]] *[[475 (tiro)|475]] *[[476 (tiro)|476]] *[[477 (tiro)|477]] *[[478 (tiro)|478]] *'''[[479 (tiro)|479]]''' |list9= *[[480 (tiro)|480]] *[[481 (tiro)|481]] *[[482 (tiro)|482]] *[[483 (tiro)|483]] *[[484 (tiro)|484]] *[[485 (tiro)|485]] *[[486 (tiro)|486]] *'''[[487 (tiro)|487]]''' *[[488 (tiro)|488]] *[[489 (tiro)|489]] |list10= *[[490 (tiro)|490]] *'''[[491 (tiro)|491]]''' *[[492 (tiro)|492]] *[[493 (tiro)|493]] *[[494 (tiro)|494]] *[[495 (tiro)|495]] *[[496 (tiro)|496]] *[[497 (tiro)|497]] *[[498 (tiro)|498]] *'''[[499 (tiro)|499]]''' }} |list6={{Navbox|child |title=[[500 (tiro)|500]] |state={{if|eq|{{{1|}}}|5|uncollapsed|collapsed}} |list1= *[[500 (tiro)|500]] *[[501 (tiro)|501]] *[[502 (tiro)|502]] *'''[[503 (tiro)|503]]''' *[[504 (tiro)|504]] *[[505 (tiro)|505]] *[[506 (tiro)|506]] *[[507 (tiro)|507]] *[[508 (tiro)|508]] *'''[[509 (tiro)|509]]''' |list2= *[[510 (tiro)|510]] *[[511 (tiro)|511]] *[[512 (tiro)|512]] *[[513 (tiro)|513]] *[[514 (tiro)|514]] *[[515 (tiro)|515]] *[[516 (tiro)|516]] *[[517 (tiro)|517]] *[[518 (tiro)|518]] *[[519 (tiro)|519]] |list3= *[[520 (tiro)|520]] *'''[[521 (tiro)|521]]''' *[[522 (tiro)|522]] *'''[[523 (tiro)|523]]''' *[[524 (tiro)|524]] *[[525 (tiro)|525]] *[[526 (tiro)|526]] *[[527 (tiro)|527]] *[[528 (tiro)|528]] *[[529 (tiro)|529]] |list4= *[[530 (tiro)|530]] *[[531 (tiro)|531]] *[[532 (tiro)|532]] *[[533 (tiro)|533]] *[[534 (tiro)|534]] *[[535 (tiro)|535]] *[[536 (tiro)|536]] *[[537 (tiro)|537]] *[[538 (tiro)|538]] *[[539 (tiro)|539]] |list5= *[[540 (tiro)|540]] *'''[[541 (tiro)|541]]''' *[[542 (tiro)|542]] *[[543 (tiro)|543]] *[[544 (tiro)|544]] *[[545 (tiro)|545]] *[[546 (tiro)|546]] *'''[[547 (tiro)|547]]''' *[[548 (tiro)|548]] *[[549 (tiro)|549]] |list6= *[[550 (tiro)|550]] *[[551 (tiro)|551]] *[[552 (tiro)|552]] *[[553 (tiro)|553]] *[[554 (tiro)|554]] *[[555 (tiro)|555]] *[[556 (tiro)|556]] *'''[[557 (tiro)|557]]''' *[[558 (tiro)|558]] *[[559 (tiro)|559]] |list7= *[[560 (tiro)|560]] *[[561 (tiro)|561]] *[[562 (tiro)|562]] *'''[[563 (tiro)|563]]''' *[[564 (tiro)|564]] *[[565 (tiro)|565]] *[[566 (tiro)|566]] *[[567 (tiro)|567]] *[[568 (tiro)|568]] *'''[[569 (tiro)|569]]''' |list8= *[[570 (tiro)|570]] *'''[[571 (tiro)|571]]''' *[[572 (tiro)|572]] *[[573 (tiro)|573]] *[[574 (tiro)|574]] *[[575 (tiro)|575]] *[[576 (tiro)|576]] *'''[[577 (tiro)|577]]''' *[[578 (tiro)|578]] *[[579 (tiro)|579]] |list9= *[[580 (tiro)|580]] *[[581 (tiro)|581]] *[[582 (tiro)|582]] *[[583 (tiro)|583]] *[[584 (tiro)|584]] *[[585 (tiro)|585]] *[[586 (tiro)|586]] *'''[[587 (tiro)|587]]''' *[[588 (tiro)|588]] *[[589 (tiro)|589]] |list10= *[[590 (tiro)|590]] *[[591 (tiro)|591]] *[[592 (tiro)|592]] *'''[[593 (tiro)|593]] *[[594 (tiro)|594]] *[[595 (tiro)|595]] *[[596 (tiro)|596]] *[[597 (tiro)|597]] *[[598 (tiro)|598]] *'''[[599 (tiro)|599]]''' }} |list7={{Navbox|child |title=[[600 (tiro)|600]] |state={{if|eq|{{{1|}}}|6|uncollapsed|collapsed}} |list1= |list2= |list3= |list4= |list5= |list6= |list7= |list8= |list9= |list10= }} |list8={{Navbox|child |title=[[700 (tiro)|700]] |state={{if|eq|{{{1|}}}|7|uncollapsed|collapsed}} |list1= |list2= |list3= |list4= |list5= |list6= |list7= |list8= |list9= |list10= }} |list9={{Navbox|child |title=[[800 (tiro)|800]] |state={{if|eq|{{{1|}}}|8|uncollapsed|collapsed}} |list1= |list2= |list3= |list4= |list5= |list6= |list7= |list8= |list9= |list10= }} |list10={{Navbox|child |title=[[900 (tiro)|900]] |state={{if|eq|{{{1|}}}|9|uncollapsed|collapsed}} |list1= |list2= |list3= |list4= |list5= |list6= |list7= |list8= |list9= |list10= }} |list11={{Navbox|child |title=[[1000 (tiro)|1000]] |state={{if|eq| {{{1|}}}|10|uncollapsed|collapsed}} |list1= |list2= |list3= |list4= |list5= |list6= |list7= |list8= |list9= |list10= }} |below=Tirooyinka qoraalkooda la waaweyneeyay waa [[Tiro mutuxan|tirooyin mutuxan]]}} <noinclude> {{Documentation}} [[Category:Tusmo xisaab]] </noinclude> fqj7r2t939tpjdeaf9m49hscv0mkwbj 10 21033 306343 163924 2026-08-31T16:19:21Z Isma4l 41797 /* */ 306343 wikitext text/x-wiki {{Ombox |type = notice |image = [[File:Blue check.svg|30px|alt=|link=]] |text = <div style="padding-top: 6px; padding-bottom: 5px;">{{{textoverride|'''Tani {{#ifeq:{{{1}}}|xeerka magacaabista|[[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|tilmaamaha]]{{#if:{{{section|}}}|&#32;qaybta}}|{{#if:{{{section|}}}|&#32;qaybta|bogga}}}} waxay dukuminti ka tahay tilmaamaha Wikipedia Soomaaliga ee [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo {{{1|tilmaamaha}}}|{{{1|tilmaamaha}}}]].'''<div style="font-size: 90%;">Tafatirayaashu guud ahaan waa inay raacaan, inkasta oo [[Wikipedia:Iska indho tir dhammaan xeerarka|ka reebitaanno]] la samayn karo. Tafatirrada {{em|muhiimka ah}} ee lagu sameeyo {{#if:{{{section|}}}|qaybtan|boggan}} [[WP:PGCHANGE|waa inay ka tarjumaan is-afgarad]].</div>}}}</div> |imageright = {{{shortcutoverride|{{#if:{{{shortcut|{{{shortcut1|{{{sc1|{{{3|<noinclude>gaabinta</noinclude>}}}}}}}}}}}} | {{Shortcut|{{{shortcut|{{{shortcut1|{{{sc1|{{{3|<noinclude>WP:THIS</noinclude>}}}}}}}}}}}} |{{{shortcut2|{{{sc2|{{{4|}}}}}}}}} |{{{shortcut3|{{{sc3|{{{5|}}}}}}}}} |{{{shortcut4|{{{sc4|{{{6|}}}}}}}}} |{{{shortcut5|{{{sc5|{{{7|}}}}}}}}} |msg={{{shortcutmsg|}}} <noinclude>|category=no</noinclude>}} }} }}}}}<includeonly>{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:4}}|{{{category|[[Category:Wikipedia {{lc:{{{1}}}}}s|{{#if:{{{2|}}}|{{{2}}}|{{PAGENAME}}}}]]}}}}}</includeonly><noinclude> {{documentation}}<!-- Ku dar qaybaha iyo isku-xirayaasha luuqadaha bogga /doc hoosaadkiisa, halkan ha ku darin! --> </noinclude> gv8cg0um646ad4py72xvxcf9i5n2qto 0 28455 306728 305183 2026-09-01T10:32:52Z Andre Engels 72 merge 306728 wikitext text/x-wiki {{merge|Abokor muuse}} [[File:Habarjeclo muuse abokor.jpg|thumb]] {{Infobox ethnic group|||group=|flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Ethiopia}}|region3={{flagcountry|Kenya}}|langs=[[Af Soomaali]], [[Af Carabi]]|rels=[[Islam]] ([[Sunni Islam]])|related-c=[[Maxamed Abokor]], [[Samane abokor]], [[Cumar Jibriil]] iyo tolka kalee ee beesha [[Habarjeclo]] <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->|native_name=Muuse Abokor <br /> موسى أبوكر|native_name_lang=so|related_groups=}} Beesha '''Muuse Abokor''' waa beesha ugu badan [[:en:Habr_Je'lo|Habarjeclo]] oo ah 2/3 waana beel balaadhan oo 5 gobol oo somaliland ah degta, Togdheer, Saaxil, Sool, Saraar, iyo Sanaag, Waana beesha ugu deegaanka badan Somaliland. Muuse Abokor wuxuu soohdin la leeyahay [[MUUSE ISMACIIL]] iyo [[Habaryoonis|Muuse Arreh]] (HY) dhinaca waqooyi-bari, sidoo kale waxay soohdin la leeyihiin [[Reer-Darawiish]] dhinaca bariga iyo dhinaca konfuur-bari, ugu danbeyn m Habar Awal (ciise muuse) oo dhinaca dhinaca galbeedka. Waxay dagaan xeebta ugu dheer somaliland oo berbera ilaa xiis iyo maydh<ref group="Biciide ">Biciideqayilay</ref> Beesha muuse abokor waa beesha ay kasoo jeedaan ragii xoreyy somaliland<ref>Yazir</ref> '''[[ceerigaabo]]''' '''[[sanaag]]''' ==Reeraha Muuse Abokor== '''Reeraha ugu waaweyn:''' * [[biciide]] * [[reeryoonis]] * [[cali barre]] * [[uduruxmiin muuse]] * [[idarays muuse]] *[[Bahmajeelo]] * [[maxamed barre]] *[[buraale yoonis]] '''Muuse Abokor''' wuxuu u kala baxaa 23 Ardaa oo kala ah: *'''[[Uduruxmiin muuse|Uduruxmiin Muuse]]''' *'''[[Axmed Faarax|Axmed Faarax Biciide]]''' *'''[[Reeriidle|Reer-idle]]''' *'''[[Cali barre|Cali Barre]]''' *'''[[Bahmajeelo]]''' *'''[[Maxamed barre|Maxamed Barre]]''' *'''[[Iidle Biciide|Iidle Biciide]]''' *'''[[Idarays muuse|Idarays Muuse]]''' *'''[[beesha Baho|Beesha Baho]]''' *'''[[Buraale yoonis|Buraale Yoonis]]''' *'''[[beesha Bahsanbuur|Beesha Bahsanbuur]] *'''[[Biciide|Samatar Biciide]]''' *'''[[looge maxamed]]''' *'''[[cali maxamed]]''' *'''[[Samatar baale]]''' *'''[[muuse baale]]''' *'''[[caafi baale]]''' *'''[[cilmi baale]]''' *'''[[Hayiile Allamagan]]''' *'''[[Siciid Allamagan]]''' *'''[[Kaliil allmagan]]''' *'''[[Xildiid Allamagan]]''' *'''[[Bare Cismaan (reer bare)]]''' ==Abtirsiinta== [[Isaaq|Sheikh Ishaaq Bin Ahmed]] (Sheikh Ishaaq) ''Muuse Isaaq'' (''Habarjeclo) *MUUSE *Abokor *Jibril **Abokor Jibril ○ Cumar jibriil ***[[Maxamed abokor]] ***[[Samane abokor]] ***[[Muuse abokor|<nowiki>'''Muuse Abokor'''</nowiki>]] * Uduruxmin Muse * Idarays Muuse * Cabdiraxman Muuse caliu ** Cisman Cabdiraxman (Bah Majeelo) ** Cabdille Cabdiraxman (Bah Majeelo) ** Isaaq Cabdiraxman (Bah Majeelo) ** Yoonis Cabdiraxman (Reer Yoonis) *** Maxamed Yoonis *** Cismaan Yoonis ** Barre Cabdiraxman *** Cali Barre *** Maxamed Barre *** Yoonis Barre **** Buraale Yoonis **** Biciide Yoonis(Biciide) ****** Iidle Biciide ******Wadhowr Biciide (Bahsanbuur) ******Samatar Biciide (Bahsanbuur) ****** Farah Biciide ******* Ahmed Farah ******* Iidle Farah (Rer Iidle) *******CUmar Farah (Boho) *******Fahiye Farah (Boho) *******Muuse Farah (Boho) *******Roobsuge Farah (Boho) *******Geedi Farah (Boho) *******Wacays Farah (Boho) *******Sahal Farah (Boho) *******Cabdille Farah (Bah Farwiyo) *******Cali Farah (Bah Farwiyo) ==Magaalooyinka iyo Deegaannada ay Muuse abokor degaan.== Beeshu waxay degta dhulka ugu baladhan [[Soomaaliland|somaliland]] waxana ka mida ah min laga bilabo [[berbera]] ilaa [[xiis]] oo ay u dhaxayso ku dhowad [[500km]] sidoo kale laamiga teedsan [[burco]] ilaa [[ceerigaabo]] sidoo kale laamiga gobolka [[sool]] aada iyo deegaan kiisa oo dhan ilaa [[guumays]]. '''Siday u kala degan yihiin''' Beelaha [[maxamed yoonis]] iyo [[bahmajeelo]] waxay gebi ahaan degan yihin gobolada [[saaxil]] iyo [[togdheer]], beelaha [[cismaan yoonis]], [[cali barre]], [[Maxamed barre|maxamed bare]] iyo qaybo kamida [[Reeriidle|reer iidle]] waxay degan yihin gobolka [[saraar]] iyo [[sool]], beelaha [[Uduruxmiin muuse|uduruxmiin]], [[Idarays muuse|idarays]], [[Beesha Bahsanbuur|bahsanbuur]], [[Axmed Faarax|axmed faarax]], reer [[buraale yoonis]] waxay degan yihin gobolka [[sanaag]] iyo sido kale [[saaxil]]. * '''Gobolada''' [[saraar]] [[sool]] [[saaxil]] [[sanaag]] [[togdheer]] iyo wadamada ethiopia, kenya iyo somalia . * '''Deegaanda''' *[[ceerigaabo]] *[[caynaba]] *[[ceelafweyn]] *[[garadag]] *[[Xiis]] *[[burco]] *[[berbera]] *[[gudmo biyocas]] *[[Oog]] *[[bixin]] *[[barkada cali xirsi]] *[[degmada badwayn]] *[[ceeldibir]] *[[ceeldhaab]] *[[ceelbaxay]] *[[ceeryaan]] *[[Degmada madaxyaweyn]] *[[degmada ceelal]] *[[dayaxa]] *[[dhanaano]] *[[dararwayne]] *[[fadhigaab]] *[[fiqi ayuub]] *[[garabcad]] *[[higlo]] *[[huluul]] *[[Harti yimid]] *[[jablehe]] *[[karin]] *[[Kalsheekh]] *[[Kalmac]] *[[laasadhagaxguduud]] *[[laasmuuse]] *[[laasciidle]] *[[laasdoomaare]] *[[raaribuul]] *[[ruguuda]] *[[shalcaw]] *[[sincarro]] *[[soddonlay]] *[[waridaad]] *[[warta xooga]] *[[xamilka]] *[[xundhurgaal]] *[[Yufle]] *[[Gowsawayne]] *[[Faraguul]] *[[Fadhiyar]] *[[God-heeli ]] *[[Shiisha ]] *[[Dhooba cantuug]] *[[Galjano]] *[[Barekhaawi]] *[[Taygara]] *[[Beerweyso|Beerweeso]] *[[Dhadhiinyaxye]] *[[Boodhley|Boodhlay]] *[[Karinbiyood]] *[[Bocoolo]] *[[Darayle]] *[[Biyodhacy]] *[[Goodcaanood]] *Qacab *Durdur *Ceelcade *Bali ciise *Buqdharkayn *Garuble *Cag iyo dhabardalool *ilad *ilad garood *[[Kalshiikh]] *[[Yufle]] *Raqas *Maax *[[Goddaray]] *[[Godcaanood]] *[[Uurweyn]] *[[Wardheer]] *Urgumi *galciidle *Kaam Maaweel *Siigadheer *Mashruuca *Wiriir *Tuur cabdule *Tuurciyaal *Daraylamood *Ceelnimcoon *Balanbaal *Kalaxuunsho *Qoridheere *Ceelal *laasgalool *Gal iyo qac *tukub *dhoomo *dhuurcilaan *cilaamo *laasojaan *Siraadlay *Suufdheere *Dagaar *taygara *godheeli *fadhiyar ==Dadka caanka ah== '''Halgamaa''' *[[xaaji suudi]] *muj[ guray xadhigle [[kite fiqi]] '''Siyaasiyiinta ugu caansan waxa kamida''' : *[[Michael mariano|Michael mariani]] *[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Mohamoud_Hashi_Abdi Maxamuud xaashi] *Xasan gaafaadhi *NUUR AMAAN *Yusuf Maxamed Cali (Tuke) *dube caliyare *axmed kayse *Dhoola yare *Axmed xayir maareye *Cali sicid raygal *Hinda Cali Biikalo *Axmed Nuur *Faahiye, Axmed Rooraaye * *AxmedJiir *Abdalle Ali Saed '''Fanaaniinta waaweyn:''' *saynab cige *saafi ducaale *cabdirisaq saleban gaas *saabriiina muuse '''Qaar ka mida Culimada ugu Caansan:''' *[[sheekh ismaaciil tabliiq]] *[[Sheekh cali warsame|sheekh Cali warsame]] '''Dadka ugu caansan baraha bulshada''' '''•biciide qayilay''' •cunsiriga biciide •chunkz •madar •hudhud •cabdiraxman istey •kaligii laayaan •yuusuf ceegaag ==Oday dhaqameed-yada ka soo jeeda muuse abokor== *Suldaan Cali Muuse suldaankii u horeeyay ee Habarjeclo. *Suldaan Cabdilahi Suldan Cali (suldaanka guud ee beel-weynta Habarjeclo). *[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Buurmadow Boqor cismaan Buurmadow] (Boqorka soomaaliyeed) '''•Siciid waraabe''' '''•caaqil xeedho''' Sidoo kale waxa jira suldaano ay leeyihiin beelaweynta muuse abokor Sida: *Suldaan Siciid Yuusuf '''Suldaanka [[Biciide]]''' *Suldaan ismaaciil Nuur wacays(qudde) '''suldaanka [[Beesha Bahsanbuur|bahsanbuur]]''' Suldaanka reer iidlaha, suldaanka cali baraha, suldaanka uduruxmiinka. ==Tijaarta ka dhalatay == *INDHA DEERO GROUP *ALHARBI *ASLI MAYDI *AL IKHWA *MUBAARIK Pharmacies *SHAAHYAHAN *MUBAARIK fuel station *BERBERA TUNA *Daqiiqda al wadania aa6v809p1wy01s9cck8gg9mqtdjgbqd 0 35528 306438 230792 2026-08-31T20:41:54Z ~2026-46847-65 47201 Juquraafi ahaan 306438 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = Dalsan | native_name = | other_name = | settlement_type = Village | image_skyline = | imagesize =| image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | nickname = | motto = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_map_caption = | pushpin_relief = 1 | coordinates = {{coord|0|20|55|S|42|22|59|E|region:SO-LJ|display=inline,title}} | subdivision_type = Waddanka | subdivision_name = {{flag|Somalia}} | subdivision_type1 = [[Administrative divisions of Somalia|Gobol]] | subdivision_type2 = [[Administrative divisions of Somalia|Degmo]] | subdivision_name1 = [[Jubbada Hoose]] | subdivision_name2 = [[Kismayo District|Kismayo]] | established_title = | established_date = | government_footnotes = | government_type = | leader_title = Control | leader_name = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_magnitude = | area_total_km2 = | area_land_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 700 | population_as_of = | population_footnotes = | population_density_km2 = | population_note = | postal_code_type = | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = | timezone = [[East Africa Time|EAT]] | utc_offset = +3 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | blank_name = | blank_info = }} '''Dalsan''', waa deegaan ku yaala koonfurta gobolka Jubbada Hoose [[Jubbada Hoose]] ee dalka Soomaaliya. Waxaa dega Beesha Xasan Ugaar ee Ciise Maxamuud, Majeerteen. Juquraafi aahaan dalsan waxaa ay 21 KM dhanka waqooyi-galbeed kaga beegan tahay caasimadda degmada [[Kismaayo]], Dalsan waxa ay leedahay adeegyada aasaasiga ah ee bulshada sida MCH (Caafimaadka Hooyada iyo Dhallaanka), Dugsi Hoose, Masjid iyo hotel. ghd68whbvdkv2jmku9xnbnq14n3s1q0 306447 306438 2026-08-31T21:03:33Z Isma4l 41797 Wuxuu dib u noqay badalkii uu sameeyay [[Special:Contributions/~2026-46847-65|~2026-46847-65]] ([[User talk:~2026-46847-65|wadahadal]]) kuna celiyay badalkii ka danbeeyay oo sameeyay [[User:Somalikisima|Somalikisima]] 230792 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = Dalsan | native_name = | other_name = | settlement_type = Village | image_skyline = | imagesize =| image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | nickname = | motto = | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_map_caption = | pushpin_relief = 1 | coordinates = {{coord|0|20|55|S|42|22|59|E|region:SO-LJ|display=inline,title}} | subdivision_type = Waddanka | subdivision_name = {{flag|Somalia}} | subdivision_type1 = [[Administrative divisions of Somalia|Gobol]] | subdivision_type2 = [[Administrative divisions of Somalia|Degmo]] | subdivision_name1 = [[Jubbada Hoose]] | subdivision_name2 = [[Kismayo District|Kismayo]] | established_title = | established_date = | government_footnotes = | government_type = | leader_title = Control | leader_name = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_magnitude = | area_total_km2 = | area_land_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 700 | population_as_of = | population_footnotes = | population_density_km2 = | population_note = | postal_code_type = | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = | timezone = [[East Africa Time|EAT]] | utc_offset = +3 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | blank_name = | blank_info = }} '''Dalsan''', waa deegaan ku yaala koonfurta gobolka Jubbada Hoose [[Jubbada Hoose]] ee dalka Soomaaliya. Dalsan waxaa ay 21 KM dhanka waqooyi-galbeed kaga beegan tahay caasimadda degmada [[Kismaayo]], Dalsan waxa ay leedahay adeegyada aasaasiga ah ee bulshada sida MCH (Caafimaadka Hooyada iyo Dhallaanka), Dugsi Hoose, Masjid iyo hotel. bhxbwpn9b0s0s0ai3rnunjlescyyo5q 4 42122 306710 280741 2026-09-01T10:09:48Z Isma4l 41797 /* */ 306710 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:E|WP:EP|WP:EDIT}} {{nutshell|Boggan si kooban: Hagaaji boggaga meel kasta oo aad awooddo, hana ka welwelin inaad uga tagto kuwo aan qummanayn. Ilaali qiimaha ay kuwa kale ku daraan, xitaa haddii ay "khalad sameeyeen" (isku day inaad hagaajiso intii aad ka saari lahayd)}} Wikipedia waa wax soo saarka malaayiinta tifaftirayaasha , mid kastaa wuxuu keenayaa wax ka duwan miiska, hadday tahay xirfadaha cilmi-baarista, khibradda farsamada, awoodda qorista ama tidbits macluumaadka, laakiin dhammaantood waxay ku midoobeen rabitaanka caawinta . Xitaa maqaallada ugu fiican waa inaan loo tixgelin inay dhammaystiran yihiin, maadaama tifaftire kasta oo cusubi uu bixin karo fikrado cusub oo ku saabsan sidii kor loogu qaadi lahaa loona hagaajin lahaa waxa ku jira wakhti kasta. ==Siyaasadaha la dhaqmo== xannibi dhuumashada Ilbaxnimo Bilaw nadiif ah Is-afgarad Xallinta khilaafka Tafatir dagaal Siyaasadda tafatirka Hagardaamo Ma jiro weerar shaqsiyeed Lahaanshaha nuxurka Siyaasadda magaca isticmaale Burburinta ==Ku darida macluumaadka Wikipedia== Wikipedia ayaa soo koobaya aqoonta la aqbalay. Sida caadiga ah, aqoonta badan ee la aqbali karo waxay ka kooban tahay, ka sii fiican. Fadlan dhiirranow oo ku dar xog koobaysa aqoonta la aqbalay, laakiin si gaar ah uga digtoonow ka saarida macluumaadka laga keenay. Macluumaadka Wikipedia ku jira waa in la xaqiijiyaa mana noqon karaan cilmi baaris asal ah . Muuji in waxa ku jira la xaqiijin karo adiga oo xiganaya ilo lagu kalsoonaan karo . Sababtoo ah nuxur la'aantu way ka fiican tahay marin habaabinta ama macluumaadka beenta ah, macluumaadka aan la hayn ayaa laga yaabaa in lagu doodo oo laga saaro . Si looga fogaado caqabadaha noocaas ah, habka ugu fiican ayaa ah in la bixiyo xigasho khad ah marka lagu darayo nuxurka (eeg: WP: Xigashada ilo tilmaamo ku saabsan sida tan loo sameeyo, ama caawimaad weydiiso miiska caawinta ). Wikipedia wuxuu ixtiraamaa xuquuqda daabacaada ee kuwa kale. In kasta oo nuxurku ay tahay in ay taageeraan ilo lagu kalsoon yahay, ka fogow inaad nuqul ka sameysid ama aad si dhow u qeexdo isha xuquuqda daabacan. Waa in aad akhrido isha, fahanto, kadibna aad erayadaada ku sheegtaa waxa ay leedahay . Waxa ka reeban ayaa jirta isticmaalka inta badan lagama maarmaanka u ah oraahyada gaagaaban; waa in lagu soo lifaaqaa calaamado xigasho, oo ay la socoto tixraac xarriiqeed isha, oo inta badan loo nisbeeyo qoraaga. (Fiiri caqiidada isticmaalka cadaalada ah ee ogolanaya xigashada xaddidan fasax la'aan.) Siyaabo kale oo aad u wanaajin karto maqaalku waa adiga oo u hela il laga helo waxyaabaha jira ee aan la soo xigan. Tani waxay si gaar ah run u tahay haddii aad la kulanto odhaahyo laga yaabo inay muran dhalin karaan. Uma baahnid inaad noqoto qofka nuxurka ku daray si aad il iyo xigasho ugu darto. ==Abuuritaanka bog wadareed== Hawsha abuurista bogag kasta oo toos ah ama otomaatig ah oo baaxad leh waa in ay ansixisay bulshadu. Talooyinka bulshada waxaa laga codsan karaa WP: Tuulada (soo jeedinta) iyo boggaga hadalka ee mashruuc kasta oo khuseeya Wiki. Abuurayaashu waa inay hubiyaan in dhammaan abuurayaashu ay si adag ugu jiraan shuruudaha oggolaanshaha. Dhammaan maqaallada la sameeyay (marka laga reebo kuwa aan looga baahnayn inay la kulmaan WP:GNG ) waa inay sheegaan ugu yaraan hal il oo si macquul ah wax ugu biirinaysa GNG, taas oo ah, taas oo ka kooban daboolid muhiim ah oo madax-bannaan, la isku halleyn karo, il sare. Beddelka si fudud loo abuuro tiro tiro badan oo bogag nuxur ah waxa ka mid ah samaynta boggaga dufcaddo yar yar ama samaynta boggaga nuxurka boggo hoosaadka mashruuca Wiki ee khuseeya si shaqsi ahaan loogu raro meel fagaare ah ka dib marka mid kasta uu dib u eego tifaftirayaasha aadanaha. Iyadoo isticmaalka beddelladan aysan meesha ka saarayn baahida oggolaanshaha, waxay taageero dheeraad ah ka heli kartaa bulshada guud ahaan. Abuuritaanka tirada badan ee hab otomaatig ah ayaa sidoo kale u baahan kara ogolaansho sida ku qeexan Wikipedia: Bot Policy . Ansixinta bot-ka loogu talagalay abuurista tiro badan ma burinayso baahida loo qabo is-afgaradka bulsho ee abuurista lafteeda, sidoo kale ma aha in bulshadu isku raacsan tahay abuurku ka gudbo baahida ansixinta bot lafteeda. Ogsoonow marka la abuurayo bogag aan nuxur lahayn (sida dib u hagaynta magacyo habaysan, ama qaybaha dayactirka) aanay khusayn siyaasadan abuurista tirada badan, siyaasadaha kale, sida Wikipedia:Bot policy , wali way jiraan ===Wikipedia waa shaqo socota: dhammaystiran looma baahna=== Sida laga soo xigtay aphorism hore , "Kaamilka ah waa cadowga wanaagga" . Sidaa darteed, dhammaystiran looma baahna, maadaama Wikipedia uu yahay shaqo socota . Tafatirka wada shaqayntu waxay ka dhigan tahay in qoraallada ugu horreeya ee aan dhammaystirnayn ama si liidata loo qoray ay muddo ka dib u beddeli karaan maqaallo aad u wanaagsan . Xitaa maqaallada liita, haddii la hagaajin karo, waa la soo dhaweynayaa. Tusaale ahaan, hal qof ayaa laga yaabaa in uu maqaal ku bilaabo dulmar mawduuc ama xaqiiqooyin aan toos ahayn. Mid kale ayaa laga yaabaa inuu caawiyo habaynta habaynta maqaalka ama wuxuu leeyahay xaqiiqooyin iyo tirooyin dheeraad ah ama garaaf lagu daro. Mid kale ayaa laga yaabaa inuu keeno dheelitirnaan wanaagsan oo ku aaddan aragtida lagu metelo maqaalka oo uu sameeyo hubin-u-eegis iyo ka-soo-jeedinta nuxurka jira. Mar kasta oo hawshani socoto, maqaalku waxa uu noqon karaa mid habaysan ama waxa ku jiri kara qoraal aan tayadoodu wanaagsanayn. ===Dhexdhexaadnimada ee maqaallada dadka nool ama dhawaan dhintay=== Iyadoo kaamilnimo aan loo baahnayn, waa in taxadar dheeraad ah lagu sameeyaa maqaallada sheegaya dadka nool. Walaxda nuxurka leh ee ku saabsan dadka nool ama kuwa dhawaan dhintay ee aan la helin ama si liidata loo soo qaatay-haddii ay tahay mid taban, mid togan, dhexdhexaad ah, ama su'aal la iska weydiinayo - waa in isla markiiba la xaqiijiyaa, iyada oo leh hal ama in ka badan oo ilo lagu kalsoonaan karo oo loo soo bandhigo qaab dhexdhexaad ah oo aan lahayn miisaan aan loo baahnayn , ama isla markiiba meesha laga saaro, iyada oo aan la sugin wadahadal. ==Isku day inaad xalliso dhibaatooyinka== Dhibaatooyinka hagaaji haddii aad awooddo, sumad ama ka saar haddii aadan awoodin. Ilaali waxa ku habboon Hayso xaqiiqooyinka ama fikradaha ku jiri kara encyclopedia. Xaqiiqooyinka ama fikradaha ku jira maqaalka "dhammaadka" waa in la hayaa haddii ay la kulmaan saddexda siyaasad ee nuxurka ah: Aragtida dhexdhexaadka ah (taas oo aan macnaheedu ahayn aragti la'aan ), Xaqiijin , iyo Ma jiro cilmi-baaris asal ah . Halkii aad ka saari lahayd waxa ku jira, tixgeli inaad nadiifiso qoraalka, qaabaynta ama soo saarista , ama calaamadaynta sida ku habboon. Haddii aad u malaynayso in maqaal uu u baahan yahay in dib loo qoro ama wax badan laga beddelo, sii wad , laakiin faallo ku dhaaf sababta aad isbeddellada ugu samaysay bogga hadalka ee maqaalka. Habka tafatirku waxa uu u janjeeraa inuu ku hago maqaallada iyada oo loo marayo heerar tayadoodu aad u sarrayso muddo ka dib. Maqaallada Wikipedia ee weyn waxay ka iman karaan dadaallada tafatirayaasha oo isdaba jooga. Tixgeli: Dib u soo celinta ama nuqul ka samaynta si loo horumariyo naxwaha ama si sax ah u matalaan ilaha Sixida khaladaadka , iyadoo la ilaalinayo inta ka hartay nuxurka Isku darka ama u wareejinta waxa ku jira maqaal jira oo aad u khuseeya, ama u kala qaybinta waxa ku jira maqaal cusub In lagu daro aragti kale oo lagu daro aragtida jirta si maqaalku u noqdo mid dheellitiran Codsashada xigashada adoo ku daraya sumadda , ama ku daraya Template kasta oo kale:Inline nadiifinta tags sida ku haboon Inaad si degdeg ah u raadiso ilo iyo inaad ku darto xigasho naftaada Ku darida summada nadiifinta habboon ee nuxurka ma hagaajin kartid naftaada Dib u hagaajinta iskuxiraha dhintay haddii URL cusub ee bogga ama kaydkii hore la heli karo Isku-darka maqaalka oo dhan oo laga dhigay maqaal kale oo leh maqaalkii asalka ahaa oo loo beddelay hab-wareejin sida lagu tilmaamay samaynta isku-darka Hagaajinta khaladaadka wikitext ama qaabaynta Haddii kale, haddii nuxurku uu abuuri karo maqaal-hoosaad cusub, ama haddii aadan hubin inaad gabi ahaanba ka saarayso mashruuca , tixgeli inaad ku koobiyayso macluumaadka bogga hadalka ee maqaalka si aad uga doodo. Haddii waxa ku jira laga yaabo in uu helo guri ka wanaagsan meel kale, ka fiirso in loo raro bogga hadalka ee maqaal kasta oo aad u malaynayso in uu ku habboon yahay, si tafatirayaasha halkaas jooga ay go'aan uga gaadhaan sida ugu wanaagsan ee loogu dari karo encyclopediayada ===Dhibaatooyinka sabab u noqon kara raritaan=== Dhawr ka mid ah siyaasadeena asaasiga ahi waxay ka hadlaan xaaladaha marka ay ku habboon tahay in laga saaro macluumaadka maqaalka intii aan ilaalin lahayn. Wikipedia: Xaqiijin la'aantu waxay ka hadashaa maaraynta walxaha aan laga helin iyo kuwa la isku haysto; Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah oo ka hadlay baahida loo qabo in meesha laga saaro cilmi-baarista asalka ah; Waxa Wikipedia aanu ahayn mid qeexaya shay asal ahaan aan ku habboonayn Wikipedia; iyo WP:UNDUE waxay ka hadlaysaa sida loo dheelli tiro walxaha siinaya miisaan aan munaasib ahayn aragti gaar ah, taas oo ay ku jirto ka saarida wax-yaraanta, fikradaha yar yar, ama walxaha aan lagu taageeri karin ilo tayo sare leh. Ku hay ka-noqoshada maqaalka ugu yaraan (marka laga reebo hogaanka , taas oo loogu talagalay inay noqoto soo koobida maqaalka oo dhan, iyo sidoo kale si ula kac ah nuqul). Ka saar been-abuurka, macna-darrada, iyo kharribaadda, agabka ku xad-gudbay xuquuqda daabacaadda iyo cilmi-baarista asalka ah oo aan weligii la daabicin ilo lagu kalsoonaan karo oo taageeraya . Si gaar ah uga taxaddar taariikh nololeedka dadka nool, gaar ahaan marka aad la tacaalayso sheegashooyinka aan laga soo xigan ama si liidata looga soo xigtay mawduuca. Tifaftirayaasha ka shaqeeya maqaallada noocaas ah waxay u baahan yihiin inay ogaadaan oo fahmaan xannibaadaha dheeraadka ah ee lagu dhejiyay Wikipedia: Taariikh nololeedka dadka nool . ==Hadalka iyo tafatirka== Ku dhiiranow cusboonaysiinta maqaallada , gaar ahaan isbeddellada yaryar , hagaajinta mashaakilaadka, iyo isbeddellada aad aaminsan tahay in aanay u badnayn in ay noqdaan kuwo lagu muransan yahay . Qoraayaashii hore uma baahna in lala tashado ka hor inta aan isbeddellada la samayn. Qofna ma leh maqaallo , markaa haddii aad aragto horumar waxaad samayn kartaa, samee. Haddii aad u malaynayso in wax ka beddelku uu noqon karo muran, markaa dariiqa ficil ee ka wanaagsan ayaa noqon kara in marka hore la sameeyo soo jeedin bogga hadalka . Tafatirka geesinimada leh ma cudur daarto tafatirka lidka ku ah is-afgaradka jira , wax ka beddelka ku xad-gudbida siyaasadaha asaasiga ah, sida aragtida dhexdhexaadka ah iyo xaqiijinta , ama tafatirka loogu talagalay in lagu abuuro accompli fait , halkaas oo ficillada lagu caddeeyo xaqiiqda hore loo fuliyay. Haddii qof uu muujiyo khilaaf ku saabsan wax ka beddelkaaga geesinimada leh isagoo dib u celinaya ama ku tartamaya doodaha bogga hadalka, tixgeli ikhtiyaarkaaga oo uga jawaab si habboon. ===Caawin: sharax=== Ku caawi: sharax isbedeladaada . Marka aad wax ka beddesho maqaal, hadba inta uu isbeddelku ka sii xag-jiro ama muranku ka taagan yahay, waxa sii badanaya baahida loo qabo in la sharaxo. Hubi inaad ka tagto faallo ku saabsan sababta aad isbeddelka u samaysay. Isku day inaad isticmaasho koobab wax ka beddel ku habboon . Isbeddellada waaweyn ama ka badan ee muhiimka ah, soo koobidda wax ka beddelka waxa laga yaabaa inaanay ku siin meel ku filan oo aad si buuxda ugu sharaxdo wax ka beddelka; Xaaladdan oo kale, waxaad sidoo kale kaga tagi kartaa qoraal bogga hadalka maqaalka . Xusuusnow sidoo kale in qoraallada ku yaal bogga hadalku ay aad u muuqdaan, ka dhigaan isfaham la'aanta, oo dhiirigeli doodda halkii aad wax ka beddeli lahayd dagaalka . ===Ka digtoonow isbedelada waaweyn: ka=== Ka digtoonow inaad wax weyn ka bedesho maqaal. Kahortagga tafatirka dagaalka adiga oo marka hore ka hadlaya tafatirka noocaan ah bogga hadalka ee maqaalka . Tafatir uu mid tifaftiruhu u malaynayo inuu yar yahay ama si cad loo dammaanad qaaday ayaa laga yaabaa inay u arkaan mid weyn ama aan loo baahnayn kuwa kale. Haddii aad doorato inaad geesinimo yeelato , bixi sababta isbeddel kasta oo ku yimaadda kooban ee wax ka beddelka ama bogga hadalka maqaalka. Haddii isbeddelkaagu uu dheer yahay ama adag yahay, ka fiirso marka hore inaad qoraal cusub ku abuurto bog hoose oo ka mid ah boggaaga isticmaale oo billow dood ay ku jirto xidhiidhinta bogga hadalka ee maqaalka. ===Laakiin Wikipedia ma aha gole doodeed=== Haddii aad go'aansatid inaad si geesinimo leh wax uga beddesho ama aad si taxadar leh ugala hadasho bogga hadalka marka hore, fadlan maskaxda ku hay in Wikipedia uusan ahayn madal doodeed. Way fiicantahay in aan xooga saarno hagaajinta maqaallada halkii aan ka doodi lahayn fikradaheena gaarka ah iyo waxa aan aaminsanahay. Tan waxaa si dheeraad ah looga hadlay ===Haddii aad u baahan tahay caawimo=== Wikipedia :Habab xallinta khilaafaadka ayaa diyaar ah haddii aad u baahan tahay in lagaa caawiyo sidii aad heshiis ula gaadhi lahayd tifaftirayaasha kale. gmqj0xttceq311l854nf2dfyssakvlh 306715 306710 2026-09-01T10:11:28Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306710 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:E|WP:EP|WP:EDIT}} {{nutshell|Boggan si kooban: Hagaaji boggaga meel kasta oo aad awooddo, hana ka welwelin inaad uga tagto kuwo aan qummanayn. Ilaali qiimaha ay kuwa kale ku daraan, xitaa haddii ay "khalad sameeyeen" (isku day inaad hagaajiso intii aad ka saari lahayd)}} Wikipedia waa wax soo saarka malaayiinta tifaftirayaasha , mid kastaa wuxuu keenayaa wax ka duwan miiska, hadday tahay xirfadaha cilmi-baarista, khibradda farsamada, awoodda qorista ama tidbits macluumaadka, laakiin dhammaantood waxay ku midoobeen rabitaanka caawinta . Xitaa maqaallada ugu fiican waa inaan loo tixgelin inay dhammaystiran yihiin, maadaama tifaftire kasta oo cusubi uu bixin karo fikrado cusub oo ku saabsan sidii kor loogu qaadi lahaa loona hagaajin lahaa waxa ku jira wakhti kasta. ==Siyaasadaha la dhaqmo== xannibi dhuumashada Ilbaxnimo Bilaw nadiif ah Is-afgarad Xallinta khilaafka Tafatir dagaal Siyaasadda tafatirka Hagardaamo Ma jiro weerar shaqsiyeed Lahaanshaha nuxurka Siyaasadda magaca isticmaale Burburinta ==Ku darida macluumaadka Wikipedia== Wikipedia ayaa soo koobaya aqoonta la aqbalay. Sida caadiga ah, aqoonta badan ee la aqbali karo waxay ka kooban tahay, ka sii fiican. Fadlan dhiirranow oo ku dar xog koobaysa aqoonta la aqbalay, laakiin si gaar ah uga digtoonow ka saarida macluumaadka laga keenay. Macluumaadka Wikipedia ku jira waa in la xaqiijiyaa mana noqon karaan cilmi baaris asal ah . Muuji in waxa ku jira la xaqiijin karo adiga oo xiganaya ilo lagu kalsoonaan karo . Sababtoo ah nuxur la'aantu way ka fiican tahay marin habaabinta ama macluumaadka beenta ah, macluumaadka aan la hayn ayaa laga yaabaa in lagu doodo oo laga saaro . Si looga fogaado caqabadaha noocaas ah, habka ugu fiican ayaa ah in la bixiyo xigasho khad ah marka lagu darayo nuxurka (eeg: WP: Xigashada ilo tilmaamo ku saabsan sida tan loo sameeyo, ama caawimaad weydiiso miiska caawinta ). Wikipedia wuxuu ixtiraamaa xuquuqda daabacaada ee kuwa kale. In kasta oo nuxurku ay tahay in ay taageeraan ilo lagu kalsoon yahay, ka fogow inaad nuqul ka sameysid ama aad si dhow u qeexdo isha xuquuqda daabacan. Waa in aad akhrido isha, fahanto, kadibna aad erayadaada ku sheegtaa waxa ay leedahay . Waxa ka reeban ayaa jirta isticmaalka inta badan lagama maarmaanka u ah oraahyada gaagaaban; waa in lagu soo lifaaqaa calaamado xigasho, oo ay la socoto tixraac xarriiqeed isha, oo inta badan loo nisbeeyo qoraaga. (Fiiri caqiidada isticmaalka cadaalada ah ee ogolanaya xigashada xaddidan fasax la'aan.) Siyaabo kale oo aad u wanaajin karto maqaalku waa adiga oo u hela il laga helo waxyaabaha jira ee aan la soo xigan. Tani waxay si gaar ah run u tahay haddii aad la kulanto odhaahyo laga yaabo inay muran dhalin karaan. Uma baahnid inaad noqoto qofka nuxurka ku daray si aad il iyo xigasho ugu darto. ==Abuuritaanka bog wadareed== Hawsha abuurista bogag kasta oo toos ah ama otomaatig ah oo baaxad leh waa in ay ansixisay bulshadu. Talooyinka bulshada waxaa laga codsan karaa WP: Tuulada (soo jeedinta) iyo boggaga hadalka ee mashruuc kasta oo khuseeya Wiki. Abuurayaashu waa inay hubiyaan in dhammaan abuurayaashu ay si adag ugu jiraan shuruudaha oggolaanshaha. Dhammaan maqaallada la sameeyay (marka laga reebo kuwa aan looga baahnayn inay la kulmaan WP:GNG ) waa inay sheegaan ugu yaraan hal il oo si macquul ah wax ugu biirinaysa GNG, taas oo ah, taas oo ka kooban daboolid muhiim ah oo madax-bannaan, la isku halleyn karo, il sare. Beddelka si fudud loo abuuro tiro tiro badan oo bogag nuxur ah waxa ka mid ah samaynta boggaga dufcaddo yar yar ama samaynta boggaga nuxurka boggo hoosaadka mashruuca Wiki ee khuseeya si shaqsi ahaan loogu raro meel fagaare ah ka dib marka mid kasta uu dib u eego tifaftirayaasha aadanaha. Iyadoo isticmaalka beddelladan aysan meesha ka saarayn baahida oggolaanshaha, waxay taageero dheeraad ah ka heli kartaa bulshada guud ahaan. Abuuritaanka tirada badan ee hab otomaatig ah ayaa sidoo kale u baahan kara ogolaansho sida ku qeexan Wikipedia: Bot Policy . Ansixinta bot-ka loogu talagalay abuurista tiro badan ma burinayso baahida loo qabo is-afgaradka bulsho ee abuurista lafteeda, sidoo kale ma aha in bulshadu isku raacsan tahay abuurku ka gudbo baahida ansixinta bot lafteeda. Ogsoonow marka la abuurayo bogag aan nuxur lahayn (sida dib u hagaynta magacyo habaysan, ama qaybaha dayactirka) aanay khusayn siyaasadan abuurista tirada badan, siyaasadaha kale, sida Wikipedia:Bot policy , wali way jiraan ===Wikipedia waa shaqo socota: dhammaystiran looma baahna=== Sida laga soo xigtay aphorism hore , "Kaamilka ah waa cadowga wanaagga" . Sidaa darteed, dhammaystiran looma baahna, maadaama Wikipedia uu yahay shaqo socota . Tafatirka wada shaqayntu waxay ka dhigan tahay in qoraallada ugu horreeya ee aan dhammaystirnayn ama si liidata loo qoray ay muddo ka dib u beddeli karaan maqaallo aad u wanaagsan . Xitaa maqaallada liita, haddii la hagaajin karo, waa la soo dhaweynayaa. Tusaale ahaan, hal qof ayaa laga yaabaa in uu maqaal ku bilaabo dulmar mawduuc ama xaqiiqooyin aan toos ahayn. Mid kale ayaa laga yaabaa inuu caawiyo habaynta habaynta maqaalka ama wuxuu leeyahay xaqiiqooyin iyo tirooyin dheeraad ah ama garaaf lagu daro. Mid kale ayaa laga yaabaa inuu keeno dheelitirnaan wanaagsan oo ku aaddan aragtida lagu metelo maqaalka oo uu sameeyo hubin-u-eegis iyo ka-soo-jeedinta nuxurka jira. Mar kasta oo hawshani socoto, maqaalku waxa uu noqon karaa mid habaysan ama waxa ku jiri kara qoraal aan tayadoodu wanaagsanayn. ===Dhexdhexaadnimada ee maqaallada dadka nool ama dhawaan dhintay=== Iyadoo kaamilnimo aan loo baahnayn, waa in taxadar dheeraad ah lagu sameeyaa maqaallada sheegaya dadka nool. Walaxda nuxurka leh ee ku saabsan dadka nool ama kuwa dhawaan dhintay ee aan la helin ama si liidata loo soo qaatay-haddii ay tahay mid taban, mid togan, dhexdhexaad ah, ama su'aal la iska weydiinayo - waa in isla markiiba la xaqiijiyaa, iyada oo leh hal ama in ka badan oo ilo lagu kalsoonaan karo oo loo soo bandhigo qaab dhexdhexaad ah oo aan lahayn miisaan aan loo baahnayn , ama isla markiiba meesha laga saaro, iyada oo aan la sugin wadahadal. ==Isku day inaad xalliso dhibaatooyinka== Dhibaatooyinka hagaaji haddii aad awooddo, sumad ama ka saar haddii aadan awoodin. Ilaali waxa ku habboon Hayso xaqiiqooyinka ama fikradaha ku jiri kara encyclopedia. Xaqiiqooyinka ama fikradaha ku jira maqaalka "dhammaadka" waa in la hayaa haddii ay la kulmaan saddexda siyaasad ee nuxurka ah: Aragtida dhexdhexaadka ah (taas oo aan macnaheedu ahayn aragti la'aan ), Xaqiijin , iyo Ma jiro cilmi-baaris asal ah . Halkii aad ka saari lahayd waxa ku jira, tixgeli inaad nadiifiso qoraalka, qaabaynta ama soo saarista , ama calaamadaynta sida ku habboon. Haddii aad u malaynayso in maqaal uu u baahan yahay in dib loo qoro ama wax badan laga beddelo, sii wad , laakiin faallo ku dhaaf sababta aad isbeddellada ugu samaysay bogga hadalka ee maqaalka. Habka tafatirku waxa uu u janjeeraa inuu ku hago maqaallada iyada oo loo marayo heerar tayadoodu aad u sarrayso muddo ka dib. Maqaallada Wikipedia ee weyn waxay ka iman karaan dadaallada tafatirayaasha oo isdaba jooga. Tixgeli: Dib u soo celinta ama nuqul ka samaynta si loo horumariyo naxwaha ama si sax ah u matalaan ilaha Sixida khaladaadka , iyadoo la ilaalinayo inta ka hartay nuxurka Isku darka ama u wareejinta waxa ku jira maqaal jira oo aad u khuseeya, ama u kala qaybinta waxa ku jira maqaal cusub In lagu daro aragti kale oo lagu daro aragtida jirta si maqaalku u noqdo mid dheellitiran Codsashada xigashada adoo ku daraya sumadda , ama ku daraya Template kasta oo kale:Inline nadiifinta tags sida ku haboon Inaad si degdeg ah u raadiso ilo iyo inaad ku darto xigasho naftaada Ku darida summada nadiifinta habboon ee nuxurka ma hagaajin kartid naftaada Dib u hagaajinta iskuxiraha dhintay haddii URL cusub ee bogga ama kaydkii hore la heli karo Isku-darka maqaalka oo dhan oo laga dhigay maqaal kale oo leh maqaalkii asalka ahaa oo loo beddelay hab-wareejin sida lagu tilmaamay samaynta isku-darka Hagaajinta khaladaadka wikitext ama qaabaynta Haddii kale, haddii nuxurku uu abuuri karo maqaal-hoosaad cusub, ama haddii aadan hubin inaad gabi ahaanba ka saarayso mashruuca , tixgeli inaad ku koobiyayso macluumaadka bogga hadalka ee maqaalka si aad uga doodo. Haddii waxa ku jira laga yaabo in uu helo guri ka wanaagsan meel kale, ka fiirso in loo raro bogga hadalka ee maqaal kasta oo aad u malaynayso in uu ku habboon yahay, si tafatirayaasha halkaas jooga ay go'aan uga gaadhaan sida ugu wanaagsan ee loogu dari karo encyclopediayada ===Dhibaatooyinka sabab u noqon kara raritaan=== Dhawr ka mid ah siyaasadeena asaasiga ahi waxay ka hadlaan xaaladaha marka ay ku habboon tahay in laga saaro macluumaadka maqaalka intii aan ilaalin lahayn. Wikipedia: Xaqiijin la'aantu waxay ka hadashaa maaraynta walxaha aan laga helin iyo kuwa la isku haysto; Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah oo ka hadlay baahida loo qabo in meesha laga saaro cilmi-baarista asalka ah; Waxa Wikipedia aanu ahayn mid qeexaya shay asal ahaan aan ku habboonayn Wikipedia; iyo WP:UNDUE waxay ka hadlaysaa sida loo dheelli tiro walxaha siinaya miisaan aan munaasib ahayn aragti gaar ah, taas oo ay ku jirto ka saarida wax-yaraanta, fikradaha yar yar, ama walxaha aan lagu taageeri karin ilo tayo sare leh. Ku hay ka-noqoshada maqaalka ugu yaraan (marka laga reebo hogaanka , taas oo loogu talagalay inay noqoto soo koobida maqaalka oo dhan, iyo sidoo kale si ula kac ah nuqul). Ka saar been-abuurka, macna-darrada, iyo kharribaadda, agabka ku xad-gudbay xuquuqda daabacaadda iyo cilmi-baarista asalka ah oo aan weligii la daabicin ilo lagu kalsoonaan karo oo taageeraya . Si gaar ah uga taxaddar taariikh nololeedka dadka nool, gaar ahaan marka aad la tacaalayso sheegashooyinka aan laga soo xigan ama si liidata looga soo xigtay mawduuca. Tifaftirayaasha ka shaqeeya maqaallada noocaas ah waxay u baahan yihiin inay ogaadaan oo fahmaan xannibaadaha dheeraadka ah ee lagu dhejiyay Wikipedia: Taariikh nololeedka dadka nool . ==Hadalka iyo tafatirka== Ku dhiiranow cusboonaysiinta maqaallada , gaar ahaan isbeddellada yaryar , hagaajinta mashaakilaadka, iyo isbeddellada aad aaminsan tahay in aanay u badnayn in ay noqdaan kuwo lagu muransan yahay . Qoraayaashii hore uma baahna in lala tashado ka hor inta aan isbeddellada la samayn. Qofna ma leh maqaallo , markaa haddii aad aragto horumar waxaad samayn kartaa, samee. Haddii aad u malaynayso in wax ka beddelku uu noqon karo muran, markaa dariiqa ficil ee ka wanaagsan ayaa noqon kara in marka hore la sameeyo soo jeedin bogga hadalka . Tafatirka geesinimada leh ma cudur daarto tafatirka lidka ku ah is-afgaradka jira , wax ka beddelka ku xad-gudbida siyaasadaha asaasiga ah, sida aragtida dhexdhexaadka ah iyo xaqiijinta , ama tafatirka loogu talagalay in lagu abuuro accompli fait , halkaas oo ficillada lagu caddeeyo xaqiiqda hore loo fuliyay. Haddii qof uu muujiyo khilaaf ku saabsan wax ka beddelkaaga geesinimada leh isagoo dib u celinaya ama ku tartamaya doodaha bogga hadalka, tixgeli ikhtiyaarkaaga oo uga jawaab si habboon. ===Caawin: sharax=== Ku caawi: sharax isbedeladaada . Marka aad wax ka beddesho maqaal, hadba inta uu isbeddelku ka sii xag-jiro ama muranku ka taagan yahay, waxa sii badanaya baahida loo qabo in la sharaxo. Hubi inaad ka tagto faallo ku saabsan sababta aad isbeddelka u samaysay. Isku day inaad isticmaasho koobab wax ka beddel ku habboon . Isbeddellada waaweyn ama ka badan ee muhiimka ah, soo koobidda wax ka beddelka waxa laga yaabaa inaanay ku siin meel ku filan oo aad si buuxda ugu sharaxdo wax ka beddelka; Xaaladdan oo kale, waxaad sidoo kale kaga tagi kartaa qoraal bogga hadalka maqaalka . Xusuusnow sidoo kale in qoraallada ku yaal bogga hadalku ay aad u muuqdaan, ka dhigaan isfaham la'aanta, oo dhiirigeli doodda halkii aad wax ka beddeli lahayd dagaalka . ===Ka digtoonow isbedelada waaweyn: ka=== Ka digtoonow inaad wax weyn ka bedesho maqaal. Kahortagga tafatirka dagaalka adiga oo marka hore ka hadlaya tafatirka noocaan ah bogga hadalka ee maqaalka . Tafatir uu mid tifaftiruhu u malaynayo inuu yar yahay ama si cad loo dammaanad qaaday ayaa laga yaabaa inay u arkaan mid weyn ama aan loo baahnayn kuwa kale. Haddii aad doorato inaad geesinimo yeelato , bixi sababta isbeddel kasta oo ku yimaadda kooban ee wax ka beddelka ama bogga hadalka maqaalka. Haddii isbeddelkaagu uu dheer yahay ama adag yahay, ka fiirso marka hore inaad qoraal cusub ku abuurto bog hoose oo ka mid ah boggaaga isticmaale oo billow dood ay ku jirto xidhiidhinta bogga hadalka ee maqaalka. ===Laakiin Wikipedia ma aha gole doodeed=== Haddii aad go'aansatid inaad si geesinimo leh wax uga beddesho ama aad si taxadar leh ugala hadasho bogga hadalka marka hore, fadlan maskaxda ku hay in Wikipedia uusan ahayn madal doodeed. Way fiicantahay in aan xooga saarno hagaajinta maqaallada halkii aan ka doodi lahayn fikradaheena gaarka ah iyo waxa aan aaminsanahay. Tan waxaa si dheeraad ah looga hadlay ===Haddii aad u baahan tahay caawimo=== Wikipedia :Habab xallinta khilaafaadka ayaa diyaar ah haddii aad u baahan tahay in lagaa caawiyo sidii aad heshiis ula gaadhi lahayd tifaftirayaasha kale. gmqj0xttceq311l854nf2dfyssakvlh 4 42123 306378 280742 2026-08-31T17:58:47Z Isma4l 41797 /* */ 306378 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Disruption|WP:DE|WP:DIS|WP:DISRUPT|WP:DISRUPTIVE}} {{nutshell|'''Boggan si kooban''': Tifaftirayaasha sida joogtada ah u carqaladeeya Wikipedia, iyagoo og ama ogaal la'aan, waxaa laga yaabaa in la xannibo ama la mamnuuco si aan xad lahayn.}} Tafatirka qaska ah waa qaab tafatir oo carqaladeeya horumarka lagu horumarinayo maqaal ama dhisidda encyclopedia. Tani waxay ku dheeraan kartaa waqti dheer maqaallo badan. Tafatirka qaska ah had iyo jeer maaha kharribaad , in kasta oo kharribadu ay had iyo jeer tahay qas. Kiis kasta waa in loola dhaqmo si madax bannaan, iyadoo la tixgelinayo haddii ficilladu ay ku xad-gudbeen siyaasadaha iyo tilmaamaha . Tifaftirayaashu waa inay ka taxadaraan inaysan si khalad ah ugu calaamadin xaaladaha qaska inay yihiin kharribaad marka ay kaxayso dadka kale, gaar ahaan kuwa cusub . Tifaftirayaasha waxaa laga yaabaa inay si lama filaan ah u carqaladeeyaan sababtoo ah ma aysan ka warqabin siyaasadaha iyo tilmaamaha. Hadday sidaas tahay, xasuusin saaxiibtinimo ayaa waxtar leh. Haddii tafatirka carqaladaynta uu sii socdo digniino badan ka dib, waxa laga yaabaa inay tahay sababtoo ah waxay ka maqan yihiin xirfadaha bulshada ama kartida lagama maarmaanka u ah inay u shaqeeyaan si wada jir ah . ==Soo koobid== Furfurnaanta Wikipedia waxay mararka qaarkood soo jiidataa dadka doonaya inay ka faa'iidaystaan ​​goobta si ay u noqdaan madal ay ku riixaan hal aragti , cilmi-baaris asal ah , u doodid , ama is-kor u qaadis . Iyadoo ra'yiga laga tirada badan yahay la soo dhaweeyo marka laga xaqiijiyo ilo lagu kalsoonaan karo , iyo tifaftirayaasha wax dhisaya mararka qaarkood qaladaad sameeyaan, mararka qaarkood tifaftiruhu wuxuu abuuraa dhibaatooyin waqti dheer ah isagoo si joogta ah u tafatira bogag ama bogag macluumaad ah oo aan lagu xaqiijin karin ilo lagu kalsoonaan karo ama ku adkaysanaya siinta miisaan aan loo baahnayn aragtida beelaha laga tirada badan yahay. Si wada jir ah, tifaftirayaasha qaska ah waxay waxyeeleeyaan iyagoo hoos u dhigaya kalsoonida Wikipedia iyo/ama ay daaliyaan dulqaadka tifaftirayaasha kale, kuwaas oo laga yaabo inay ka baxaan mashruuca iyagoo niyad jabsan. Tafatirka oo, gooni-gooni ah, aan carqaladayn waxa laga yaabaa inuu weli qayb ka yahay qaabka tafatirka kaas oo ah. Koox ka mid ah tafatirka carqaladaynta ayaa laga yaabaa inay isku dhowaadaan wakhtiga, ama ay faafiyaan; Dhammaantood waxa laga yaabaa inay ku dhacaan hal bog, ama bogag badan; Waxaa laga yaabaa inay dhammaantood aad isku shabahaan, ama ay si hoose u kala duwan yihiin. Tifaftirayaasha qaska ah ayaa laga yaabaa inay raadiyaan inay ka dhigaan dhaqankooda sidii tafatir wax soo saar leh, haddana sifooyin gaar ah ayaa ka sooca tafatirayaasha wax soo saarka leh. Marka wadahadalku ku guuldareysto inuu xalliyo dhibaatada iyo marka heshiis dhexdhexaad ah oo tifaftirayaasha aan lug ku lahayn ay ku heshiiyaan (iyada oo loo marayo codsiyada faallooyinka ama habab la mid ah), carqalado kale ayaa sabab u ah xannibaadda, waxaana laga yaabaa inay horseeddo tallaabo anshaxeed aad u daran iyada oo loo marayo habka xallinta khilaafaadka . Xaaladaha ba'an, tani waxaa ku jiri kara mamnuucid goobta, iyada oo loo marayo Guddiga Xalinta Khilaafaadka ama heshiis la isku raacsan yahay. Xeerka saddexda dib-u-noqoshada ah , haddii ay eegaan tifaftirayaasha qaska wada, looma fasiran karo difaac ka dhan ah tillaabada la qaaday si loo dhaqan geliyo siyaasaddan ka dhanka ah tifaftirayaasha qaska. Sida lagu sheegay siyaasaddaas, "Sharcigu xaq uma laha in bog lagu celiyo tiro gaar ah." Xeerka saddexda rogaal celiska ah waa in aan la jebin, xitaa tifaftirayaasha isku dayaya in ay dib u celiyaan tafatirka carqaladaysan. Iyadoo kharribadu ay tahay mid had iyo jeer carqaladaysa, tafatirka carqaladaynta had iyo jeer maaha kharribaad ; waxaa fiican in tifaftirayaashu ay raacaan nidaamka hoos lagu soo jeediyay intii ay jabin lahaayeen sharciga. ==Tusaalooyinka tafatirka qaska== Tilmaamahani waxa uu khuseeyaa xadgudubyada guud, cad iyo kuwa soo noqnoqda ee siyaasadaha, ma aha su'aalo aan qarsoodi ahayn oo ay dadka macquulka ahi ku khilaafi karaan. Tafatiraha qaska ah ayaa inta badan muujiya rabitaannadan: Waa u janjeera : waxa uu sii wadaa tafatirka maqaal ama koox maqaallo ah isaga oo raadinaaya qodob cayiman muddo dheer inkasta oo ay ka soo horjeesteen tafatirayaasha kale. Tifaftirayaasha xiisaha leh kaliya kuma daraan walxo; Qaarkood waxay ku lug yeeshaan tirtiridda carqaladaynta, tusaale ahaan si isdaba joog ah u tirtiridda ilo lagu kalsoonaan karo oo ay dhejiyeen tifaftirayaasha kale. Aan rabin ama aan awoodin inuu ku qanciyo Wikipedia: Xaqiijin la'aanta ; ku guul daraystay in uu soo xigto ilo, soo xigtay ilo aan xog-ururin, been abuur ilo lagu kalsoonaan karo, ama sameeyo cilmi-baaris asal ah . Waxay ku hawlan tahay " tagging-tagging qas " ; ku daraa qoraal aan cudurdaar lahayn {{ [[xigasho loo baahan yahay]] }} ama {{ [[xigasho dheeraad ah ayaa loo baahan yahay]] }} tags maqaal marka waxa ku qoran mar hore laga soo xigtay, isticmaalaa tags sida si ay u soo jeedin in si sax ah nuxurka maqaalka waa dhibaato. Ku guuldarraystay inuu ku lug yeesho dhisidda heshiis : si isdaba joog ah u diido su'aalaha tifaftirayaasha kale ama codsiyada sharaxaada ee ku saabsan wax ka beddelka ama diidmada tafatirka; si isdaba joog ah u diidaya sharaxaada tifaftirayaasha kale ee wax ka beddelkooda. Ku guul daraystay in uu aqoonsado, diido, ama iska indhatiro gelinta bulshada : diiday dhexdhexaadinta iyo/ama codsiyada faallooyinka, sii wadida wax ka beddelka raadinta qodob gaar ah inkasta oo ay is afgarad ka soo horjeedaan tifaftirayaasha aan eex lahayn. Intaa waxaa dheer, tifaftirayaasha noocaas ah waxaa laga yaabaa: Ololaha lagu kaxeynayo wax-soo-saarka wax-soo-saarka leh : fal lid ku ah siyaasadaha iyo tilmaamaha sida Wikipedia:Civility , Wikipedia:Ma jiraan weerarro shaqsiyeed , ama Wikipedia:Lahaanshaha maqaallada —ama sockpuppetry / hilibka laga yaabo in aan daalin dulqaadka bulshada guud balse weli u shaqeeya dhamaadka daalinta dulqaadka wax soo saar leh, tifaftirayaasha sharciga u hoggaansan ee maqaallada qaarkood. ===Tilmaame-tusaale=== Marka uu qofku ka xumaado habka loo dabaqayo siyaasadda ama tilmaamaha , waxa laga yaabaa in ay isku daydo in uu isku dayo in uu sumcad-xumeeyo xeerka ama tafsiirkiisa isaga oo, aragtidiisa, si joogto ah ugu dhaqmaya. Mararka qaarkood, tan waxaa loo sameeyaa si fudud si loo caddeeyo qodob ku jira khilaafka maxalliga ah. Xaaladaha kale, mid ayaa laga yaabaa inuu isku dayo inuu dhaqan geliyo qaanuunka si guud oo aan la jeclayn , iyadoo ujeedadu tahay in la beddelo. Dabeecadda noocaan ah, meel kasta oo ay ka dhacdo, aad ayay u carqaladayn kartaa waxayna keeni kartaa xannibaad ama mamnuucid . Haddi aad dareento in siyaasadu dhib leedahay , bogga hadalka siyaasadu waa meesha saxda ah ee lagu soo bandhigo welwelkaaga. Haddii aad si fudud ugu khilaafto qof falkiisa maqaal, ka hadal bogga hadalka maqaalka ama boggaga la xidhiidha. Haddi dood kaliya ay ku guul dareysato in ay xaliso dhib, fiiri xalinta khilaafaadka . Xaqiiq ahaan marka loo hadlo, macquul maaha in Wikipedia 100 boqolkiiba joogto ah, xeerarkeeduna ma noqon doonaan kuwo qumman . Haddii heshiisku si adag kuugu khilaafo xitaa ka dib markaad samaysay dadaal sax ah, ka dib ixtiraam la isku raacsan yahay, halkii aad isku dayi lahayd inaad ku xakameyso xeeladaha carqaladaynta . Ogsoonow in ay suurtagal tahay in la sameeyo qodob , adoon carqaladayn Wikipedia si aad u muujiso qodobkaaga. ===Tilmaame-tusaale=== [[File:Drawing_of_IDHT_person_(vector).svg|thumb|"Tan iyo markii aan farahayga ku dhegay dhegahayga, ma maqal hal cabasho oo sax ah oo ku saabsan tafatirkayga!"]] Mararka qaarkood, tifaftirayaashu waxay sii wadaan khilaafyada iyagoo ku dheggan aragtida dheer ka dib marka la isku raacsan yahay bulshadu ay go'aansato in hore u sii socdo ay noqon doonto mid waxtar leh. Tani waa qas. Aaminsanaanta in aad leedahay qodob sax ah ma siinayso xaqa aad ku dhaqmi karto sida in qodobkaaga ay tahay in bulshadu ay aqbasho marka si kale laguu sheego. Diidmada bulshadu ku diiday fikradaada maaha inay ku maqli waayeen. Jooji qoraalka, dhegayso, oo ka fiirso waxay kuwa kale kuu sheegayaan. Ku dadaal si aad u aragto dhinacooda dooda, kana shaqeeyaan sidii loo heli lahaa qodobbo lagu heshiiyo. Ha ku khaldin "maqalka" iyo " ku heshiinta ". Mararka qaarkood, xitaa marka tifaftirayaashu ay u dhaqmaan si daacad ah , wax ku biirintoodu waxay noqon kartaa waqti lumis, gaar ahaan haddii aysan fahmi karin waxa dhibaatadu tahay. Inkasta oo tifaftirayaasha lagu dhiirigaliyo inay geesinimo muujiyaan oo ay wax uun sameeyaan haddii ay u malaynayaan inay saxan yihiin, mararka qaarkood karti-darro ayaa caqabad ku noqon karta. Haddii bulshadu waqti badan ku bixiso nadiifinta khaladaadka tifaftirayaasha iyo ka wacyi gelinta siyaasadaha iyo tilmaamaha inta ay u aragto lagama maarmaan, cunaqabatayn ayaa lagu soo rogi karaa. ==Kaga soocan tafatirka wax soo saarka leh== Tafatirayaashu waxay inta badan ku dhejiyaan aragtiyo laga tirada badan yahay maqaallada. Tani waxay ku haboon tahay hadafka Wikipedia ilaa inta tabarucadu yihiin kuwo la xaqiijin karo , ha siin miisaan aan munaasab ahayn , iyo halka ku haboon, u hogaansan WP:FRINGE . Culayska caddayntu waxay saaran tahay tifaftiraha oo marka hore bixiya macluumaadka ama raba in macluumaadka uu sii jiro. Laga soo bilaabo Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah : Dhexdhexaadnimadu waxay u baahan tahay in maqaal kasta ama bog kale oo ku yaal meeraha guud si cadaalad ah u matalo dhammaan aragtiyaha muhiimka ah ee ay daabaceen ilo lagu kalsoonaan karo, iyada oo loo eegayo caannimada aragti kasta. Bixinta miisaanka saxda ah iyo ka fogaanshaha siinta miisaan aan munaasib ahayn waxay la macno tahay in maqaaladu aysan bixinin aragtiyo laga tirada badan yahay ama si faahfaahsan sharaxaad sida aragtiyo badan oo la haysto. Tifaftirayaashu waxa laga yaabaa inay soo bandhigaan khilaafyo dadweyne ama khilaafyo ay qoreen ilo lagu kalsoon yahay; iyadoo la tixraacayo fikradda lagu sheegay joornaal cilmiyeedka caadiga ah, buug-waxbarasheed, ama monograph ma aha mid si gooni ah tafatirka carqaladeynaya. Ka-dhaafitaankani ma khuseeyo khilaafyada la xalliyo, tusaale ahaan in Qorraxdu ay ku wareegto dhulka . ( Khilaafka laftiisa waa mid xusid mudan.) Mararka qaarkood tifaftirayaasha macne wanaagsan ayaa laga yaabaa in lagu marin habaabiyo daabacaadyo cidhiidhi ah ama khaladaad sameeyaan. Dadka noocan oo kale ah waxay difaaci karaan mawqifkooda muddo gaaban, ka dibna ay qaddiyan arrinta marka ay la kulmaan caddayn wanaagsan ama jawaab-celin aan eex lahayn. ===Isku dayga lagu doonayo in lagu ogaado=== Tifaftirayaasha khalkhalgelinta iimaan-xumada waxay isku dayaan inay ka baxsadaan tallaabooyinka edbinta siyaabo dhowr ah: Tafatirkoodu waxa uu dhacaa muddo dheer, taas oo aan hal tafatir ahi carqaladayn balse qaabka guud waa cad yahay. Waxka bedelkooda ayaa inta badan ku kooban boggaga hadalka; carqaladaynta noocaas ahi waxa laga yaabaa inaanay si toos ah u waxyeelayn maqaal, laakiin waxay inta badan ka hor istaagtaa tifaftirayaasha kale inay gaadhaan heshiis la xidhiidha sidii loo horumarin lahaa. Faallooyinkoodu waxa laga yaabaa inay ka fogaadaan jebinta ilbaxnimada iyagoo ka fogaanaya weerarrada shakhsi ahaaneed laakiin waxay weli farageliyaan tafatirka iyo doodaha madaniga ah iyo iskaashiga. Tafatirkoodu waxa uu ku kooban yahay tiro yar oo bogag ah oo dad aad u yar ay daawadaan. Taa beddelkeeda, wax-ka-beddelkooda waxa loo qaybin karaa maqaallo kala duwan si ay u yareeyaan in isticmaale kastaa daawado tiro ku filan oo maqaallo ah oo ay saamaysay si uu u ogaado carqaladaha. Si kastaba ha ahaatee, tafatirka carqaladaynta noocan oo kale ah waxay ku xad gudubtaa siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia. ===Xayiraadda iyo cunaqabataynta=== Tafatirka jahawareerka ah waxa laga yaabaa inuu keeno digniino ka dibna kor u kaca baloogyada, sida caadiga ah ka bilaabma 24 saacadood. Akoonada loo isticmaalo carqaladaynta waxay u badan tahay in la xannibo ilaa aan xad lahayn ==La tacaalidda tifaftirayaasha qaska== Kuwan soo socdaa waa tusaale loogu talagalay daawaynta, in kasta oo tillaabooyinkan aanay qasab ahayn in la sameeyo isku xigxiga. Duruufaha aad u daran qaarkood, warbixin degdeg ah oo loo gudbiyo guddida ogeysiiska ee maamulka ee dhacdooyinka waxa ay noqon kartaa tallaabada ugu horreysa ee ugu fiican; kuwa kale, dariiqa degdega ah ee mamnuucida bulshada ayaa laga yaabaa inay hagaagto. Laakiin guud ahaan, xaaladaha badankood waxay ka faa'iideysan karaan kororka tartiib tartiib ah: Gelida kowaad ee aan xog-ururin ee waxa u muuqda tifaftire qas ah Kasoo qaad iimaan wanaagsan . Ha weerarin qoraaga aad ka shakisan tahay inuu carqaladeynayo. Si kastaba ha ahaatee, dib u laabo walxaha aan la xigan ama aan la aqoon. Isticmaal kooban oo wax ka beddel ah oo ku qeexaya dhibaatada erayo aan barar lahayn. Aad u madani . Ku dhaji bogga hadalka weydiinaya dood iyo/ama ilo. La tasho Ha qaniinin kuwa cusub , oo la soco waxaa laga yaabaa inaad la macaamilayso qof cusub oo wareersan, halkii aad ka ahaan lahayd tafatiraha dhibaatada. Haddii tafatiruhu soo celiyo, ama soo noqdo Haddii xogta laga helay ay soo baxdo wakhtigan, waxba ha samayn; Haddaysan ahayn, dib u celi mar kale hadday ka soo jawaabi waayeen goobta hadalka. Hubi in sharaxaad cad oo ku saabsan kala duwanaanshaha ra'yiga ah aad ku dhejisay bogga hadalka maqaalka. Tixraac mawduucan qoraalkaaga kooban ee wax ka beddelka ah. Haddii ay suurtagal tahay, ku soo jeedi tanaasul bogga hadalka. Haddii dib u noqoshada ay sii socoto, oo ay gelinayaan xog aan la hayn Soo laabo, oo ka codso caawimada maamulaha Wikipedia:Ogaysiisyada Maamulayaasha/ Dhacdooyinka (ANI). Bixi kala duwanaanshiyaha soo noqoshada badan ee tifaftiraha jilicsan. Boostada ka dhig mid gaaban (wax aan ka badnayn 250-500 erey), si fiican u kala duwanaansho (kala duwanaansho badan oo muujinaya caddayn), oo diiradda saar arrimaha hab-dhaqanka isticmaalaha (tifaftiraha u janjeera maaha mid ku lug leh dood / waxa uu gelinayaa macluumaad aan sal iyo raad lahayn / waxa uu iska indhatirayaa is-afgaradka bogga hadalka ). Isku day inaad iska ilaaliso inaad gasho maqaal faahfaahsan oo ku saabsan mawduucyada ANI, sababtoo ah waxay yarayn kartaa suurtogalnimada in maamuluhu fahmo cabashada. Fiiro gaar ah: Si aad ugu guulaysato ANI, taariikhdaada waa inay nadiif ahaataa . Mar walba, joog madani, oo iska ilaali inaad ku lug yeelato dib-u-noqosho badan. Haddii tifaftiraha jilicsani isticmaalayo ilo, laakiin haddii ilaha ay liitaan ama si khaldan loo fasiray Weli ha tagin ANI. Dib u eegis Wikipedia:Xallinta khilaafka . Ka fayl gareyn warbixin boodhka ogaysiisyada ilaha la isku halayn karo , haddi ay haboontahay. Sii wad isku dayga aad ku hawlgelinayso tafatiraha wada hadalka. Tixraac siyaasadaha iyo tilmaamaha sida ugu habboon. Haddii laba tafatire oo keliya ay ku lug leeyihiin, raadi fikrad saddexaad . Haddii tifaftirayaal badan ay ku lug leeyihiin, isku day Codsiga faallooyinka . ==Maalinta Nacasnimada Abriil== Dhammaan wax ka beddelka Maalinta Nacasnimada Abriil waa in ay sii wadaan u hoggaansanaanta dhammaan siyaasadaha iyo tilmaamaha lagu dabaqi karo, oo ay ku jiraan (laakiin aan ku xaddidnayn) wax ka beddelka dagaalka , weerarrada shakhsi ahaaneed iyo taariikh nololeedka siyaasadda dadka nool . Marka laga reebo Bogga ugu muhiimsan, dhammaan tafatirrada loogu talagalay in ay noqdaan kuwo kaftan ah waa in laga ilaaliyaa maqaalka oo gacan ka geystaan ​​​​goobaha magacyadooda , iyo sidoo kale boggooda hadalka; oo lagu dhejiyo Humor (ama qaab u dhigma, sida khadka dhexda ah nacasyada Abriil ama 4-1 ) si looga fogaado marin habaabinta isticmaalayaasha. ig45nscykm9z0czkwrsbvlplwel9s62 4 42124 306505 280744 2026-09-01T05:01:30Z Isma4l 41797 /* */ 306505 wikitext text/x-wiki {{Subcat guideline|tilmaamaha|Bogagga wada-hadalka|WP:TALK|WP:TPG}} {{nutshell|Boggan si kooban: Bogagga hadalku waa horumarinta encyclopedia, ma aha in la muujiyo ra'yiga shakhsi ahaaneed ee mawduuca ama tifaftiraha.}} Ujeedada bogga hadal ee laxidhiidha (lagu geli karo hadalka ama tab doodda ) waa in la siiyo meel ay tafatirayaashu kaga hadlaan tafatirka boggaas. Bogagga hadalka maqaalku waa in aanay tafatirayaashu u isticmaalin goobo ay ku soo bandhigaan aragtidooda shakhsi ahaaneed ee mawduuca. Marka boggaga hadalka ee meelo magacyo kale ah (ay ku jiraan userspace ) loo isticmaalo doodaha iyo xidhiidhka ka dhexeeya isticmaalayaasha, dooddu waa in lagu jiheeyaa oo keliya hagaajinta encyclopedia. Magacyada boggaga hadalka ee la xidhiidha maqaallada waxay ku bilowdaan Talk:. Tusaale ahaan, bogga hadalka ee maqaalka Australia waxaa lagu magacaabaa Talk:Australia . Tilmaamaha hoose waxay xoojinayaan qiyamka ugu muhiimsan ee boggaga hadalka: isgaarsiin, xushmad , iyo tixgelin. Ma khuseeyaan oo keliya bogagga doodaha maqaallada, laakiin meel kasta oo tafatirayaashu is dhexgalaan, sida doodaha tirtirka iyo sabuuradaha ogeysiiska. ==Qodobbada dhexe== ===Ilaali siyaasadda Wikipedia=== Waxaa jira gunno macquul ah oo loogu talagalay mala-awaalka, soo jeedinta, iyo aqoonta shakhsi ahaaneed ee boggaga hadalka, iyada oo la eegayo in la sameeyo baaritaan dheeraad ah, laakiin badanaa waa si xun u isticmaalka bogga hadalka si loo sii wado doodda qodob kasta oo aan buuxin shuruudaha siyaasadda . Si gaar ah u fiirso Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool , kuwaas oo khuseeya bogagga hadalka iyo sidoo kale maqaallada: "Tifaftirayaashu waa inay si gaar ah u taxaddaraan ku darista macluumaadka ku saabsan dadka nool bogga Wikipedia ." ===Abuuritaanka bogag hadal=== Bogagga hadalka guud ahaan waxaa la abuuray iyadoo la gujinayo tabka "Talk" ee cas oo abuuraya bogga, sida bog kasta oo kale. Ha u abuurin bog hadal maran si fudud si mid u jiri doono si mustaqbalka loo isticmaalo. Looma baahna in lagu daro habab digniin ah oo dood ah bog kasta oo hadal, ama xitaa bog kasta oo hadal ah oo ka kooban dood. ===Sida loo isticmaalo boggaga hadalka maqaalka=== La xidhiidh : Haddii aad shaki ku jirto, samee dadaalka dheeraadka ah si ay dadka kale kuu fahmaan. Saaxiibtinimadu waa caawimo weyn. Had iyo jeer waa fikrad wanaagsan inaad sharaxdo aragtidaada; way kugu yartahay in aad ka dhiibato ra'yi shay laakiin aadan sharaxin sababta aad u hayso. Sharaxaada sababta aad fikrad gaar ah u leedahay waxay kaa caawinaysaa inaad muujiso saxnimadeeda dadka kale oo aad gaadho heshiis la isku raacsan yahay. Mawduuca ku joog : Bogagga hadalku waa ka doodista maqaalka , maaha wadahadal guud oo ku saabsan mawduuca maqaalka ( mawduucyo kale oo aad uga yar ). Ka dhig wada xaajoodyada sidii loo horumarin lahaa maqaalka. Faallooyinka aan si cad khusayn waxay ku xiran yihiin kaydinta ama saarista Ma jiro meta : Wadahadallada dheeraadka ah ee ku saabsan tafatirka waxay ka tirsan yihiin sabuuradaha ogeysiisyada, Wikipedia-talk, ama meelaha magac-isticmaalka-hadalka, ee aan ku jirin maqaal-hadal magaca. '''Noqo mid wanaagsan''' : Bogagga hadalka maqaalka waa in loo adeegsadaa si looga doodo siyaabaha lagu hagaajin karo maqaal; ma aha in la dhaleeceeyo, la kala saaro, ama ka hadlo heerka uu hadda marayo maqaal ama mawduuciisa. Tani waxay si gaar ah run ugu tahay boggaga hadalka ee taariikh nololeedka dadka nool . Si kastaba ha noqotee, haddii aadan hubin sida wax loo hagaajiyo, xor u noqo inaad u soo jeediso tan oo weydii talooyin. '''Noqo qof edeb''' leh : Bogagga hadalka maqaalku waa dhammaadka maalinta doodaha madaniga ah ee u dhexeeya isticmaalayaasha kuwaas oo leh nolol ka baxsan Wikipedia , kuwaas oo saameeya hab-dhaqankooda iyo dhaqankooda. Wadahadalada halista ah waa furaha inaad isdejiso, ixtiraamto oo aad u dulqaadato isticmaaleha kale. Haddii qalad ( fiiri liiska khaladaadka ) la dareemo marka laga doodayo tilmaamaha guud ee Wikipedia, joog madani iyo inta ugu badan ha u isticmaalin tan si aad uga cadhaysiiso isticmaaleha kale. Doodaha ixtiraamka leh ayaa nasasho leh! Ujeedo joog : Bogagga hadalku maaha meel ay tifaftirayaashu kaga doodaan aragtidooda shakhsi ahaaneed ee ku saabsan arrin la isku haysto. Waa goob lagu falanqeynayo sidii qodobbada aragtiyaha lagu kalsoon yahay loogu dari lahaa maqaalka, si natiijada ugu dambeysa ay u noqoto mid dhexdhexaad ah . Sida ugu fiican ee kiis loo soo bandhigo waa in la helo waxyaabo si habboon loo tixraacay. ===Dhaqanka aan la aqbali karin=== Fadlan la soco in qaar ka mid ah kuwan soo socdaa ay leeyihiin muhiimad ku filan si ay u noqdaan siyaasadda rasmiga ah ee Wikipedia. Xadgudubyada (iyo gaar ahaan xadgudubyada soo noqnoqda) waxay horseedi karaan in dembiilaha laga joojiyo ama laga mamnuuco tafatirka Wikipedia. Weerarada gaarka ah . Tan waxaa ka mid ah: Aflagaado : Ha samayn weerar hominem , sida inaad qof ugu yeedho doqon ama faashiste . Taa beddelkeeda, sharax waxa ka khaldan tafatirka iyo sida loo hagaajiyo. Hanjabaado shaqsiyeed : Tusaale ahaan, ugu caga juglaynta dadka "admins [admins] aad taqaano" ama in laga mamnuuco inay ku khilaafaan adiga. Si kastaba ha ahaatee, u sharaxida tifaftiraha cawaaqib xumada ku xadgudubka siyaasadaha Wikipedia, sida in lagu xannibo kharribaad, looma tixgelinayo khatar. Hanjabaadaha sharciga : Hanjabaadda dacwad aad bay u carqaladaynaysaa Wikipedia sababo lagu sheegay bogga ku xidhan. Soo dhejinta tafatirayaasha kale ee tafaasiisha : Isticmaalaha si xaasidnimo leh u dhejiya waxa ay aaminsan yihiin inay yihiin tafaasiisha shakhsiyeed ee isticmaale kale iyada oo aan la helin ogolaanshaha isticmaalaha waxa laga yaabaa in la xannibo wakhti kasta, oo ay ku jirto si aan xad lahayn. Si khaldan u sheegidda dadka kale: Diiwaanku waa inuu si sax ah u muujiyaa wax-isweydaarsiga muhiimka ah ee dhacay iyo macnaha saxda ah. Tani waxay badanaa ka dhigan tahay: Ku saxnaanta xigashada dadka kale. Markaad tixraacayso wax ku biirinta ama wax ka beddelka dadka kale, isticmaal " kala duwanaansho " . Faa'iidada kala duwanaanshuhu marka la tixraacayo faallooyinka waa in khilaafku had iyo jeer ahaan doono sidiisa, xitaa marka bogga hadalka la kaydiyo ama faallooyinka la beddelo. Guud ahaan , ha beddelin faallooyinka dadka kale, oo ay ku jiraan saxeexyada. Wixii ka reeban tan ayaa lagu sifeeyay qaybta xigta . Weydiinta qof kale faahfaahintiisa gaarka ah . Isku day inaad iska dhigto tafatire kale . Sheegashada maamule ama inaad leedahay heer gelitaan oo aadan lahayn. Heerarka gelitaanka isticmaalaha waxaa mar walba lagu xaqiijin karaa Special:ListUsers . Isticmaalka bogga hadalka sidii gole lagaga doodayo mawduuca, ama sidii sanduuq saabuun ah oo kor loogu qaado aragtidaada. Bogga hadalku waa ka doodista sida loo hagaajiyo maqaalka, maaha inaad soo bandhigto dareenkaaga ku saabsan. ===Tafatirka faallooyinka kuwa kale=== Muhiim ma aha in boggaga hadalka loo keeno heerarka daabacaadda, markaa looma baahna in la koobiyeeyo qoraallada kuwa kale. In sidaas la sameeyo waxay noqon kartaa xanaaq. Xeerka aasaasiga ah, marka laga reebo kuwa hoos lagu sharraxay, maaha in wax laga beddelo ama laga saaro kuwa kale qoraaladooda fasax la'aantooda. Weligaa ha tafatirin hana u dhaqaaqin qof faallooyinkiisa si aad u bedesho macnihiisa, xataa boggaga hadalka . Ka saarida faallooyinka dadka kale waa mamnuuc, marka laga reebo bogga hadalka isticmaalaha ama haddii faallooyinka ay jebiyaan xaaladaha kor lagu soo sheegay . Ku garaacista qoraalka <s>...</s>ama {{ [[ku dhufashada]] }} ama ku calaamadaynta qoraalka sida la tirtiray <del>...</del>waxay ka dhigan tahay isbeddelka macnaha. Waa in uu sameeyo oo kaliya isticmaalaha qoray, ama sida kale lagu sheegay tilmaamaha bogga hadalka. Guud ahaan, waa inaadan jebin qoraal tifaftire kale adiga oo dhexgalaya ama dhexgalinaya jawaabahaaga qodobbada gaarka ah. Tani waxay keentaa jahawareer iyo cidda waxa sheegtay waxayna mugdi gelinaysaa ujeeddada tifaftirihii asalka ahaa. Qoraaladaada, waxaa laga yaabaa inaad rabto inaad isticmaasho ama qaab-dhismeedka si aad u soo xigato qoraalada kuwa kale. [[{{Talk quotation}}]][[{{Talkquote}}]] Si taxaddar leh u tafatir ama ka saarista faallooyinka tafatiraha kale waa la oggol yahay mararka qaarkood, laakiin sida caadiga ah waa inaad joojisaa haddii ay jiraan wax diidmo ah. Haddii aad sameyso wax ka badan isbeddello yaryar, waxaa fiican inaad ka tagto qoraal gaaban oo sharraxaad ah sida "[aflagaado suurtagal ah oo laga saaray [[User:Isma4l|Isma4l]] ([[User talk:Isma4l|wadahadal]]) 19:42, 18 Sebteembar 2025 (UTC)]". Mawduucyada ka baxsan mawduuca : Fikradaada waxa mawduuca ka maqani way ka duwanaan kartaa waxa ay dadka kale u haystaan ​​in mawduuca ka maqan yahay, markaa iska hubi inaad ku khaldanto dhinaca taxadarka. Burbur. Haddi dooddu ka baxdo mowduuca (sida cutubka sare ku xusan § Sida loo isticmaalo boggaga hadalka maqaalka ), tifaftirayaashu waxa ay qarin karaan iyaga oo isticmaalaya {{ [[Burburka sare]] }} / {{ [[Collapse bottom]] }} ama qaabab la mid ah. Tani waxay caadiyan leedahay saamaynta soo afjarida dooda ka baxsan mawduuca iyada oo u oggolaanaysa dadka inay akhriyaan adigoo riixaya xiriirka "show". Dhinacyada ku lugta leh waa inaysan isticmaalin hab-raacyadan si ay u dhameeyaan doodaha diidmada tifaftirayaasha kale. Dhaqaaq Mararka qaarkood, waxaa laga yaabaa inay macno samaynayso in laga guuro qoraallada mawduucyada ka baxsan oo loo guuro bog hadal ku habboon. Nooc kale oo dib-u-habayn ah ayaa ah in la raro dunta faallooyinka shakhsi ahaaneed ee u dhexeeya laba tifaftireyaal oo loo wareejiyo bogga hadalka ee tifaftiraha bilaabay doodda mawduuca ka baxsan. Qaabka {{ [[subst:Rf]] }} waxa loo isticmaali karaa in lagu muujiyo bogga asalka ah ee nuxurka. Tirtir Waa wax caadi ah in si fudud loo tirtiro gibberish, tijaabinta wax ka beddelka, waxyaabaha waxyeellada leh ama mamnuuca ah (sida kor lagu sharaxay), iyo faallooyinka ama falanqaynta si cad mawduuca maqaalka laftiisa (oo ka soo horjeeda faallooyinka iyo doodaha ku saabsan daaweynta mawduuca maqaalka). U guurista wax ka beddelka doodaha xidhan Waxka bedelka xiga ee sanduuqa kaydka waa in aan meeshan laga saarin sababtan oo keliya, laakiin waxa laga yaabaa in loo wareejiyo sanduuqa hoostiisa si loo ilaaliyo daacadnimada dooda xidhan. U-jeedinta faallooyinka aan saxiixin : Haddii faallooyinka aan la saxiixin waxaad ka ogaan kartaa, taariikhda bogga, cidda soo dhejisay oo ku dhejinaysa sifo, sida caadiga ah adigoo isticmaalaya {{ subst: Unsigned }}: . Qiyaasta taariikhda iyo wakhtiga waa ikhtiyaari.{{[[subst:Unsigned|USER NAME OR IP|DATE AND TIME]]}} Nadiifinta Saxiixa : Haddii saxiixu ku xadgudbo xeerarka saxeexyada , ama uu yahay isku day lagu doonayo saxeex been abuur ah, waxaad wax ka beddeli kartaa saxeexa foomka caadiga ah oo wata macluumaad sax ah ama qaar ka sii fudud oo kala duwanaansho ah. Ha beddelin saxeexa qoraallada dadka kale sabab kale awgeed. Haddii saxiixa isticmaalaha uu ka kooban yahay qalad kood, weydii isticmaalaha inuu ku hagaajiyo dhibaatada dookhooda (laakin eeg " Hagaajinta khaladaadka qaabeynta ", hoos).—[[<div style="float:left; border:1px solid USERNAME; margin:1px;" class="wikipediauserbox"> {| cellspacing="0" style="width:238px; background:#EEE;" | style="width:45px; height:45px; background:USERNAME; text-align:center; font-size:10pt; color:black; padding:1pt; line-height:1.25em; " | '''Image''' | style="font-size:8pt; padding:4pt; line-height:1.25em; color:black; " | ''Text'' |}</div> ]] Wakhtiga tafatirka (UTC) ==Qaabka== Mawduucyo cusub ka bilow bogga hoose ee bogga : Haddii aad boosto ku dhejiso bogga sare ee bogga, waa jahawareer oo si fudud ayaa loo illoobin karaa. Mawduuca ugu dambeeya waa inuu noqdaa kan gunta hoose ee bogga, ka dibna boostada xigta ayaa hoos geli doonta kaaga iyo wixii la mid ah. Tani waxay sahlaysaa in la arko sida ay u kala horreeyaan boostada. Sida ugu dhakhsaha badan ee tan loo sameeyo waa in la isticmaalo tabka "qaybta cusub" ee ku xigta badhanka "wax ka beddel" ee bogga hadalka ee aad ku jirto. Ka fogow isticmaalka xad dhaafka ah ee midabka iyo xarfaha kale : Talada ku taal Wikipedia:Buugga Habka/ Helitaanka Boostadaaduna kama muhiimsana kuwa kale, markaa waa inaysan ku qornayn qoraal weyn oo guduudan. Kala saar cutubyo badan oo meel cad leh : Haddii hal boosto ay leedahay dhawr dhibcood, waxay sii caddaynaysaa in lagu kala saaro cutubka nasashada (ie xariiq maran). Marka laga reebo: Ha isticmaalin khadadka maran inta u dhaxaysa xariiqyada ka bilaabmaya xiddigiska ===Mawduucyo cusub iyo cinwaano bogag hadal ah=== Ka bilow mowduucyo cusub xagga hoose ee bogga : Haddii aad boosto ku dhejiso bogga sare ee bogga, waa jahawareer oo sidoo kale si fudud ayaa loo illoobin karaa. Mawduuca ugu dambeeya waa inuu noqdaa kan gunta hoose ee bogga. Mawduuc cusub u samee cinwaan cusub : Kadib si cad ayaa loogu kala sooci doonaa qaybteeda waxayna sidoo kale ka muuqan doontaa TOC (miiska tusmada) ee ku yaal xagga sare ee bogga. Cinwaanka waa sahlan tahay in lagu abuuro ==labada dhinac ee erayada, sida ==Heading==. Habka "Post a comment" waxa loo isticmaali karaa in tan si toos ah loo sameeyo. (Haddii aad isticmaalayso maqaarka caadiga ah , waxaad isticmaali kartaa " qaybta cusub " ee ku xigta tab "wax ka beddel boggan". Ha abuurin ciwaan cusub oo nuqul ka dhigaya ciwaan jira : Haddii aad ka jawaabayso faallo ama aad ku darayso dood mawduuc gaar ah, ka jawaab faallooyinka ka dib ama qaybta hoose ee qaybta jirta. Ciwaanka ka dhig mid cad oo gaar ah mawduuca maqaalka laga hadlay : Waa inay ku caddahay ciwaanka dhinaca maqaalka (habka, iwm.) ee aad rabto inaad ka hadasho. Ha qorin "Maqaalkani waa khalad" laakiin ka hadal arrinta gaarka ah ee aad rabto inaad ka hadasho. Maqaal laxiriira Tafatirka, dhabta ah ama suurtagalnimada, waa in lagu raad raacaa ciwaanka bogga Talk-page. Ciwaanada dhexdhexaad ka dhig : ciwaanku waa in uu muujiyaa waxa mawduucu yahay, laakiin maaha in lala xidhiidhiyo aragti gaar ah oo ku saabsan. Ha ku ammaanin cinwaannada : Waxaa laga yaabaa inaad jeceshahay inaad ammaanto wax ka beddel gaar ah, laakiin tan waxaa si kale u arki kara qof aan ku raacsanayn tafatirka. Ha ku dhaleecayn ciwaanada : Tan waxa ku jira in aad wax ka sheegtid faahfaahinta maqaalka. Faahfaahintaas waxaa qoray tafatirayaal gaar ah, kuwaas oo u fasiran kara ciwaanka weerar iyaga lagu soo qaaday. Ha kula hadlin isticmaalayaasha kale ciwaan : Ciwaanadu waxay ku martiqaadaan dhammaan isticmaalayaasha inay faallo ka bixiyaan. Ciwaanadu waxa laga yaabaa inay ku saabsan yihiin tafatir gaar ah laakiin maaha kuwo si gaar ah ku saabsan isticmaalaha . (Qaar ka reeban ayaa lagu sameeyaa boodhadhka ogeysiisyada maamulka, halkaasoo ka warbixinta dhibaatooyinka magac ahaan ay caadi tahay.) Weligaa ha u isticmaalin cinwaannada si aad u weerarto isticmaaleyaasha kale : Inkastoo aysan jirin weerarro shaqsiyeed oo u malaynaya in niyad-sami ay ka jiraan meel kasta oo Wikipedia ah, adeegsiga cinwaannada lagu weerarayo isticmaaleyaasha kale adiga oo ku magacaabaya ciwaanka waa mid aad u xun , maadaama ay magacyadooda si weyn ugu dhejiso Tusmada Tusmada, oo ay sidaas ku geli karto ciwaanka qoraalka kooban ee taariikhda wax ka beddelka bogga. Maaddaama tafatirka soo koobidda iyo tafatirka taariikhaha aanay caadiyan dib-u-eegis lagu samaynayn, ereyadaas ayaa markaa ka dib dhaawici kara kalsoonidooda muddo aan xadidnayn, inkasta oo taariikhda tafatirka laga saaray makiinadaha raadinta . Ka warbixinta tafatirka isticmaale kale iyadoo laga eegayo aragtida dhexdhexaadka ah waa ka reebban, gaar ahaan ka warbixinta tafatirka dagaalka ama dhacdooyinka kale ee maamulayaasha. Samee qaybo-hoosaadyo haddii ay waxtar leedahay : Wada-hadallada boggaga hadalku waa inay kooban yihiin, markaa haddii dood keliya ay si gaar ah u dheeraato, waxay markaas noqon kartaa mid waxtar leh in la bilaabo qayb-hoosaad (si loo fududeeyo ka-qaybgalka tifaftirayaasha kombuyuutar ama isku-xir internet oo gaabis ah). Mar haddii ciwaanka qaybta ugu muhiimsani aanu ka soo muuqan doonin tafatirka kooban, dooro ciwaan macne leh; tusaale ahaan, qaybta Tixraacyada la isticmaalay in ka badan hal mar , ciwaanka qayb hoosaadka Tixraacyada: nasasho aan sabab lahayn ayaa la isticmaali karaa. Haddii la abuurayo nasiyo aan sabab lahayn, hubi in qaybaha ay ku dhammaadaan calaamad cad oo boodhka ah. (Qaabkan ayaa la door bidayaa in la isticmaalo qaab-dhismeedka sida .){{[[Hidden]]}} ===Xiriirinta, waqtiga, iyo magaca bogga=== Xiriirinta u samee si xor ah : Xiriirinta maqaallada ayaa faa'iido u leh bogagga hadalka si la mid ah meel kasta oo kale, iyo xiriirinta maqaallada aan jirin ayaa kaa caawin kara in ay galaan liiska maqaallada aadka loo doonayo . Isticmaal Wakhtiga Caalamiga ah ee Isku-dubbaridan , markaad tixraacayso wakhti , tusaale ahaan, wakhtiga waxka bedelka ama guuritaanka bogga. Markaad sheegayso magaca bogga, cidi magaca hadda : Tani waxay khusaysaa marka bogga la guuro (sida dib loo citiraafo). Xaaladdan oo kale, bogga Talk ayaa inta badan sidoo kale la dhaqaajiyaa. Haddii aad sii isticmaasho magacii hore, waxay noqon doontaa jahawareer, gaar ahaan tafatirayaasha cusub ee maqaalka. ===Bogagga hadalka ee dhexdhexaadka ah=== Badanaa, waxa jira dhawr bog oo xidhiidh la leh kuwaas oo ka faa'iidaysan doona hal bog oo hadal ah oo wada hadal ah. Tusaale ahaan, maqaalka liisku waxa laga yaabaa inuu aad u weynaaday oo loo qaybiyay alifbeetada. Ama waxaa laga yaabaa inay jiraan habab qaabaysan oo si wadajir ah loo isticmaalo ama boggaga is-dhexgalka ee MediaWiki. Kahor intaadan hirgelin bog hadal dhexe, ka fiirso inaad marka hore heshid la isku waafaqsan yahay soo jeedintaada. Doodda ugu weyni waxay ahaan doontaa bogga hadalka ee la soo jeediyay ee dhexdhexaadka ah oo ay ku qoran yihiin ogeysiisyo boggaga dib loo hagayo. Ogeysiisyada waxaa lagu dhejin karaa boggaga la xiriira haddii loo baahdo; tusaale ahaan, bogga WikiProject ee khuseeya ama Wikipedia:Village pump (proposals) . waxaa loo isticmaali karaa in lagu xuso soo jeedinta. {{[[Ogeysiiska dhexe ka dhig]]}} Haddii la isku raacsan yahay, markaas: Ku kaydi doodaha hadda jira dhammaan bogagga hadalka ee la doonayo in la meel mariyo; eeg Help: Kaydinta bogga hadalka Ka hubi bog kasta oo hadal boggaga hoose. Inta badan waa doodo kaydsan, laakiin bogag-hoosaadyo kale ayaa mararka qaarkood la abuuraa, sida qoraallo ama faallooyin. Eeg Wikipedia:bogag-hoosaad#Helitaanka bogag-hoosaadyada . Bogga hadalka dhexe, ku tax boggaga la wareejiyay. ayaa faa'iido u leh tan.{{[[Dhexe]]}} Bogga hadalka dhexe, ku tax dhammaan bogagga hadalka ee kaydsan. ayaa faa'iido u leh tan.{{Archive banner}} Bog kasta oo hadal u jiheeya bogga hadalka ee la rabo; eeg Wikipedia:Redirect . Waxaa lagu talinayaa in loo sameeyo tafatirka boggaga hadalka ee dib loo hagayo; eeg Wikipedia:Ogaysiis wax ka bedel . ayaa faa'iido u leh tan.{{[[Ogeysiiska dhexe ee tafatirka ayaa dib loo jiheeyay]]}} Waxaa lagu talinayaa in tafatirka loo sameeyo bogga hadalka dhexe. ayaa faa'iido u leh tan.{{[[Ogeysiiska dhexe ee tafatirka]]}} Hubi in tifaftirayaasha ku lug leh ay garwaaqsadaan inay u baahan yihiin inay ku daraan bogga hadalka dhexe ee liiskooda. ===Isticmaalka FAQ=== Haddii arrimo isku mid ah ay soo noqnoqdaan, waxa laga yaabaa in la jeclaysto in la xafido liiska su'aalaha inta badan la is weydiiyo iyo jawaabahooda iyadoo la isticmaalayo qaabka. {{[[FAQ]]}} Qaabka ayaa si gaar ah faa'iido u leh xaaladaha ay: {{[[FAQ]]}} Doodda samaynta is afgaradku waxay ahayd mid dheer, mana fududayn in la raaco Bogga hadalka waxa loo kaydiyaa si aan doodii hore loo heli karin Waxaa laga yaabaa inay faa'iido leedahay in lagu daro qoraalka qarsoon maqaalka (qaybta(qaybaha) maqaalka halkaasoo tafatirka ka dhanka ah is-afgaradka jira ay u badan tahay inuu dhaco) tifaftirayaasha digniinta FAQ, si loo niyad jabiyo tafatirka lidka ku ah is-afgaradka jira. ==Bogagga hadalka isticmaalaha== Bogagga hadalka isticmaaluhu waxay hoos imanayaan tilmaamaha bogga isticmaale ee ku saabsan maaraynta waxyaabaha aan habboonayn (eeg boggaga isticmaalaha § Maareynta macluumaadka aan habboonayn ). Iyadoo ujeedada boggaga hadalka maqaalku ay tahay in laga doodo nuxurka maqaallada, ujeedada boggaga hadalka isticmaaluhu waa in la soo jeediyo dareenka ama laga hadlo tafatirka isticmaalaha. Wikipedia ma aha shabakad bulsho , dooda oo dhanna waa in ugu dambeyntii lagu jiheeyaa oo keliya horumarinta encyclopedia. Bogagga hadalka isticmaalayaashu waa inay u adeegaan ujeedadooda koowaad, taas oo ah inay fududeeyaan xidhiidhka iyo wada shaqaynta tifaftirayaasha dhexdooda. Tifaftirayaasha diida inay u isticmaalaan boggooda hadalka ujeeddooyinkan waxay ku xad-gudbinayaan ruuxa tilmaamaha bogga hadalka, mana u dhaqmayaan si wada jir ah. ===Nadiifinta bogga hadalka shakhsi ahaaneed=== Dhererka boggaga hadalka isticmaalaha, iyo baahida kaydinta, ayaa loo daayaa tafatiraha kasta go'aankiisa. Inkasta oo kaydinta la door biday, isticmaalayaashu waxay si xor ah uga saari karaan faallooyinka bogaggooda hadalka. Isticmaalayaashu waxay sidoo kale ka saari karaan qaar ka mid ah waxyaabaha ku jira kaydinta Ka saarida digniinta waxaa loo qaadanayaa caddayn ahaan in digniinta uu akhriyay isticmaaluhu; Tani waa run haddii ka saarista ay ahayd gacanta ama si toos ah, oo ay ku jiraan isticmaalayaasha diiwaangashan iyo kuwa aan diiwaangashanayn labadaba. Isticmaalayaasha cusub qaarkood waxay aaminsan yihiin inay qarin karaan faallooyinka muhiimka ah iyagoo tirtiraya. Tani run maaha, maadaama faallooyinkan oo kale mar walba laga soo saari karo taariikhda bogga. Waxaa jira noocyo ogeysiis ah oo laga yaabo in isticmaalayaashu aysan ka saarin bogaggooda hadalka, sida codsiyada xannibista oo diiday iyo summada tirtiridda degdegga ah (fiiri Wikipedia: Bogagga isticmaalaha § Ka saarida faallooyinka, ogeysiisyada, iyo digniinaha si aad u hesho faahfaahin buuxda). Bogagga hadalka isticmaalaha waa kuwo aan waligood la tirtirin , in kasta oo faaruqinta xushmada leh la codsan karo. ==Qodobbada dhexe== ===Ilaali siyaasadda Wikipedia=== Waxaa jira gunno macquul ah oo loogu talagalay mala-awaalka, soo jeedinta, iyo aqoonta shakhsi ahaaneed ee boggaga hadalka, iyada oo la eegayo in la sameeyo baaritaan dheeraad ah, laakiin badanaa waa si xun u isticmaalka bogga hadalka si loo sii wado doodda qodob kasta oo aan buuxin shuruudaha siyaasadda . Si gaar ah u fiirso Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool , kuwaas oo khuseeya bogagga hadalka iyo sidoo kale maqaallada: "Tifaftirayaashu waa inay si gaar ah u taxaddaraan ku darista macluumaadka ku saabsan dadka nool bogga Wikipedia ." ===Abuuritaanka bogag hadal=== Bogagga hadalka guud ahaan waxaa la abuuray iyadoo la gujinayo tabka "Talk" ee cas oo abuuraya bogga, sida bog kasta oo kale. Ha u abuurin bog hadal maran si fudud si mid u jiri doono si mustaqbalka loo isticmaalo. Looma baahna in lagu daro habab digniin ah oo dood ah bog kasta oo hadal, ama xitaa bog kasta oo hadal ah oo ka kooban dood. ===Sida loo isticmaalo boggaga hadalka maqaalka=== La xidhiidh : Haddii aad shaki ku jirto, samee dadaalka dheeraadka ah si ay dadka kale kuu fahmaan. Saaxiibtinimadu waa caawimo weyn. Had iyo jeer waa fikrad wanaagsan inaad sharaxdo aragtidaada; way kugu yartahay in aad ka dhiibato ra'yi shay laakiin aadan sharaxin sababta aad u hayso. Sharaxaada sababta aad fikrad gaar ah u leedahay waxay kaa caawinaysaa inaad muujiso saxnimadeeda dadka kale oo aad gaadho heshiis la isku raacsan yahay. Mawduuca ku joog : Bogagga hadalku waa ka doodista maqaalka , maaha wadahadal guud oo ku saabsan mawduuca maqaalka ( mawduucyo kale oo aad uga yar ). Ka dhig wada xaajoodyada sidii loo horumarin lahaa maqaalka. Faallooyinka aan si cad khusayn waxay ku xiran yihiin kaydinta ama saarista Ma jiro meta : Wadahadallada dheeraadka ah ee ku saabsan tafatirka waxay ka tirsan yihiin sabuuradaha ogeysiisyada, Wikipedia-talk, ama meelaha magac-isticmaalka-hadalka, ee aan ku jirin maqaal-hadal magaca. '''Noqo mid wanaagsan''' : Bogagga hadalka maqaalka waa in loo adeegsadaa si looga doodo siyaabaha lagu hagaajin karo maqaal; ma aha in la dhaleeceeyo, la kala saaro, ama ka hadlo heerka uu hadda marayo maqaal ama mawduuciisa. Tani waxay si gaar ah run ugu tahay boggaga hadalka ee taariikh nololeedka dadka nool . Si kastaba ha noqotee, haddii aadan hubin sida wax loo hagaajiyo, xor u noqo inaad u soo jeediso tan oo weydii talooyin. '''Noqo qof edeb''' leh : Bogagga hadalka maqaalku waa dhammaadka maalinta doodaha madaniga ah ee u dhexeeya isticmaalayaasha kuwaas oo leh nolol ka baxsan Wikipedia , kuwaas oo saameeya hab-dhaqankooda iyo dhaqankooda. Wadahadalada halista ah waa furaha inaad isdejiso, ixtiraamto oo aad u dulqaadato isticmaaleha kale. Haddii qalad ( fiiri liiska khaladaadka ) la dareemo marka laga doodayo tilmaamaha guud ee Wikipedia, joog madani iyo inta ugu badan ha u isticmaalin tan si aad uga cadhaysiiso isticmaaleha kale. Doodaha ixtiraamka leh ayaa nasasho leh! Ujeedo joog : Bogagga hadalku maaha meel ay tifaftirayaashu kaga doodaan aragtidooda shakhsi ahaaneed ee ku saabsan arrin la isku haysto. Waa goob lagu falanqeynayo sidii qodobbada aragtiyaha lagu kalsoon yahay loogu dari lahaa maqaalka, si natiijada ugu dambeysa ay u noqoto mid dhexdhexaad ah . Sida ugu fiican ee kiis loo soo bandhigo waa in la helo waxyaabo si habboon loo tixraacay. ===Dhaqanka aan la aqbali karin=== Fadlan la soco in qaar ka mid ah kuwan soo socdaa ay leeyihiin muhiimad ku filan si ay u noqdaan siyaasadda rasmiga ah ee Wikipedia. Xadgudubyada (iyo gaar ahaan xadgudubyada soo noqnoqda) waxay horseedi karaan in dembiilaha laga joojiyo ama laga mamnuuco tafatirka Wikipedia. Weerarada gaarka ah . Tan waxaa ka mid ah: Aflagaado : Ha samayn weerar hominem , sida inaad qof ugu yeedho doqon ama faashiste . Taa beddelkeeda, sharax waxa ka khaldan tafatirka iyo sida loo hagaajiyo. Hanjabaado shaqsiyeed : Tusaale ahaan, ugu caga juglaynta dadka "admins [admins] aad taqaano" ama in laga mamnuuco inay ku khilaafaan adiga. Si kastaba ha ahaatee, u sharaxida tifaftiraha cawaaqib xumada ku xadgudubka siyaasadaha Wikipedia, sida in lagu xannibo kharribaad, looma tixgelinayo khatar. Hanjabaadaha sharciga : Hanjabaadda dacwad aad bay u carqaladaynaysaa Wikipedia sababo lagu sheegay bogga ku xidhan. Soo dhejinta tafatirayaasha kale ee tafaasiisha : Isticmaalaha si xaasidnimo leh u dhejiya waxa ay aaminsan yihiin inay yihiin tafaasiisha shakhsiyeed ee isticmaale kale iyada oo aan la helin ogolaanshaha isticmaalaha waxa laga yaabaa in la xannibo wakhti kasta, oo ay ku jirto si aan xad lahayn. Si khaldan u sheegidda dadka kale: Diiwaanku waa inuu si sax ah u muujiyaa wax-isweydaarsiga muhiimka ah ee dhacay iyo macnaha saxda ah. Tani waxay badanaa ka dhigan tahay: Ku saxnaanta xigashada dadka kale. Markaad tixraacayso wax ku biirinta ama wax ka beddelka dadka kale, isticmaal " kala duwanaansho " . Faa'iidada kala duwanaanshuhu marka la tixraacayo faallooyinka waa in khilaafku had iyo jeer ahaan doono sidiisa, xitaa marka bogga hadalka la kaydiyo ama faallooyinka la beddelo. Guud ahaan , ha beddelin faallooyinka dadka kale, oo ay ku jiraan saxeexyada. Wixii ka reeban tan ayaa lagu sifeeyay qaybta xigta . Weydiinta qof kale faahfaahintiisa gaarka ah . Isku day inaad iska dhigto tafatire kale . Sheegashada maamule ama inaad leedahay heer gelitaan oo aadan lahayn. Heerarka gelitaanka isticmaalaha waxaa mar walba lagu xaqiijin karaa Special:ListUsers . Isticmaalka bogga hadalka sidii gole lagaga doodayo mawduuca, ama sidii sanduuq saabuun ah oo kor loogu qaado aragtidaada. Bogga hadalku waa ka doodista sida loo hagaajiyo maqaalka, maaha inaad soo bandhigto dareenkaaga ku saabsan. ===Tafatirka faallooyinka kuwa kale=== Muhiim ma aha in boggaga hadalka loo keeno heerarka daabacaadda, markaa looma baahna in la koobiyeeyo qoraallada kuwa kale. In sidaas la sameeyo waxay noqon kartaa xanaaq. Xeerka aasaasiga ah, marka laga reebo kuwa hoos lagu sharraxay, maaha in wax laga beddelo ama laga saaro kuwa kale qoraaladooda fasax la'aantooda. Weligaa ha tafatirin hana u dhaqaaqin qof faallooyinkiisa si aad u bedesho macnihiisa, xataa boggaga hadalka . Ka saarida faallooyinka dadka kale waa mamnuuc, marka laga reebo bogga hadalka isticmaalaha ama haddii faallooyinka ay jebiyaan xaaladaha kor lagu soo sheegay . Ku garaacista qoraalka <s>...</s>ama {{ [[ku dhufashada]] }} ama ku calaamadaynta qoraalka sida la tirtiray <del>...</del>waxay ka dhigan tahay isbeddelka macnaha. Waa in uu sameeyo oo kaliya isticmaalaha qoray, ama sida kale lagu sheegay tilmaamaha bogga hadalka. Guud ahaan, waa inaadan jebin qoraal tifaftire kale adiga oo dhexgalaya ama dhexgalinaya jawaabahaaga qodobbada gaarka ah. Tani waxay keentaa jahawareer iyo cidda waxa sheegtay waxayna mugdi gelinaysaa ujeeddada tifaftirihii asalka ahaa. Qoraaladaada, waxaa laga yaabaa inaad rabto inaad isticmaasho ama qaab-dhismeedka si aad u soo xigato qoraalada kuwa kale. [[{{Talk quotation}}]][[{{Talkquote}}]] Si taxaddar leh u tafatir ama ka saarista faallooyinka tafatiraha kale waa la oggol yahay mararka qaarkood, laakiin sida caadiga ah waa inaad joojisaa haddii ay jiraan wax diidmo ah. Haddii aad sameyso wax ka badan isbeddello yaryar, waxaa fiican inaad ka tagto qoraal gaaban oo sharraxaad ah sida "[aflagaado suurtagal ah oo laga saaray [[User:Isma4l|Isma4l]] ([[User talk:Isma4l|wadahadal]]) 19:41, 18 Sebteembar 2025 (UTC)]". Mawduucyada ka baxsan mawduuca : Fikradaada waxa mawduuca ka maqani way ka duwanaan kartaa waxa ay dadka kale u haystaan ​​in mawduuca ka maqan yahay, markaa iska hubi inaad ku khaldanto dhinaca taxadarka. Burbur. Haddi dooddu ka baxdo mowduuca (sida cutubka sare ku xusan § Sida loo isticmaalo boggaga hadalka maqaalka ), tifaftirayaashu waxa ay qarin karaan iyaga oo isticmaalaya {{ [[Burburka sare]] }} / {{ [[Collapse bottom]] }} ama qaabab la mid ah. Tani waxay caadiyan leedahay saamaynta soo afjarida dooda ka baxsan mawduuca iyada oo u oggolaanaysa dadka inay akhriyaan adigoo riixaya xiriirka "show". Dhinacyada ku lugta leh waa inaysan isticmaalin hab-raacyadan si ay u dhameeyaan doodaha diidmada tifaftirayaasha kale. Dhaqaaq Mararka qaarkood, waxaa laga yaabaa inay macno samaynayso in laga guuro qoraallada mawduucyada ka baxsan oo loo guuro bog hadal ku habboon. Nooc kale oo dib-u-habayn ah ayaa ah in la raro dunta faallooyinka shakhsi ahaaneed ee u dhexeeya laba tifaftireyaal oo loo wareejiyo bogga hadalka ee tifaftiraha bilaabay doodda mawduuca ka baxsan. Qaabka {{ [[subst:Rf]] }} waxa loo isticmaali karaa in lagu muujiyo bogga asalka ah ee nuxurka. Tirtir Waa wax caadi ah in si fudud loo tirtiro gibberish, tijaabinta wax ka beddelka, waxyaabaha waxyeellada leh ama mamnuuca ah (sida kor lagu sharaxay), iyo faallooyinka ama falanqaynta si cad mawduuca maqaalka laftiisa (oo ka soo horjeeda faallooyinka iyo doodaha ku saabsan daaweynta mawduuca maqaalka). U guurista wax ka beddelka doodaha xidhan Waxka bedelka xiga ee sanduuqa kaydka waa in aan meeshan laga saarin sababtan oo keliya, laakiin waxa laga yaabaa in loo wareejiyo sanduuqa hoostiisa si loo ilaaliyo daacadnimada dooda xidhan. U-jeedinta faallooyinka aan saxiixin : Haddii faallooyinka aan la saxiixin waxaad ka ogaan kartaa, taariikhda bogga, cidda soo dhejisay oo ku dhejinaysa sifo, sida caadiga ah adigoo isticmaalaya {{ subst: Unsigned }}: . Qiyaasta taariikhda iyo wakhtiga waa ikhtiyaari.{{[[subst:Unsigned|USER NAME OR IP|DATE AND TIME]]}} Nadiifinta Saxiixa : Haddii saxiixu ku xadgudbo xeerarka saxeexyada , ama uu yahay isku day lagu doonayo saxeex been abuur ah, waxaad wax ka beddeli kartaa saxeexa foomka caadiga ah oo wata macluumaad sax ah ama qaar ka sii fudud oo kala duwanaansho ah. Ha beddelin saxeexa qoraallada dadka kale sabab kale awgeed. Haddii saxiixa isticmaalaha uu ka kooban yahay qalad kood, weydii isticmaalaha inuu ku hagaajiyo dhibaatada dookhooda (laakin eeg " Hagaajinta khaladaadka qaabeynta ", hoos).—[[<div style="float:left; border:1px solid USERNAME; margin:1px;" class="wikipediauserbox"> {| cellspacing="0" style="width:238px; background:#EEE;" | style="width:45px; height:45px; background:USERNAME; text-align:center; font-size:10pt; color:black; padding:1pt; line-height:1.25em; " | '''Image''' | style="font-size:8pt; padding:4pt; line-height:1.25em; color:black; " | ''Text'' |}</div> ]] Wakhtiga tafatirka (UTC) ==Qaabka== Mawduucyo cusub ka bilow bogga hoose ee bogga : Haddii aad boosto ku dhejiso bogga sare ee bogga, waa jahawareer oo si fudud ayaa loo illoobin karaa. Mawduuca ugu dambeeya waa inuu noqdaa kan gunta hoose ee bogga, ka dibna boostada xigta ayaa hoos geli doonta kaaga iyo wixii la mid ah. Tani waxay sahlaysaa in la arko sida ay u kala horreeyaan boostada. Sida ugu dhakhsaha badan ee tan loo sameeyo waa in la isticmaalo tabka "qaybta cusub" ee ku xigta badhanka "wax ka beddel" ee bogga hadalka ee aad ku jirto. Ka fogow isticmaalka xad dhaafka ah ee midabka iyo xarfaha kale : Talada ku taal Wikipedia:Buugga Habka/ Helitaanka Boostadaaduna kama muhiimsana kuwa kale, markaa waa inaysan ku qornayn qoraal weyn oo guduudan. Kala saar cutubyo badan oo meel cad leh : Haddii hal boosto ay leedahay dhawr dhibcood, waxay sii caddaynaysaa in lagu kala saaro cutubka nasashada (ie xariiq maran). Marka laga reebo: Ha isticmaalin khadadka maran inta u dhaxaysa xariiqyada ka bilaabmaya xiddigiska ===Mawduucyo cusub iyo cinwaano bogag hadal ah=== Ka bilow mowduucyo cusub xagga hoose ee bogga : Haddii aad boosto ku dhejiso bogga sare ee bogga, waa jahawareer oo sidoo kale si fudud ayaa loo illoobin karaa. Mawduuca ugu dambeeya waa inuu noqdaa kan gunta hoose ee bogga. Mawduuc cusub u samee cinwaan cusub : Kadib si cad ayaa loogu kala sooci doonaa qaybteeda waxayna sidoo kale ka muuqan doontaa TOC (miiska tusmada) ee ku yaal xagga sare ee bogga. Cinwaanka waa sahlan tahay in lagu abuuro ==labada dhinac ee erayada, sida ==Heading==. Habka "Post a comment" waxa loo isticmaali karaa in tan si toos ah loo sameeyo. (Haddii aad isticmaalayso maqaarka caadiga ah , waxaad isticmaali kartaa " qaybta cusub " ee ku xigta tab "wax ka beddel boggan". Ha abuurin ciwaan cusub oo nuqul ka dhigaya ciwaan jira : Haddii aad ka jawaabayso faallo ama aad ku darayso dood mawduuc gaar ah, ka jawaab faallooyinka ka dib ama qaybta hoose ee qaybta jirta. Ciwaanka ka dhig mid cad oo gaar ah mawduuca maqaalka laga hadlay : Waa inay ku caddahay ciwaanka dhinaca maqaalka (habka, iwm.) ee aad rabto inaad ka hadasho. Ha qorin "Maqaalkani waa khalad" laakiin ka hadal arrinta gaarka ah ee aad rabto inaad ka hadasho. Maqaal laxiriira Tafatirka, dhabta ah ama suurtagalnimada, waa in lagu raad raacaa ciwaanka bogga Talk-page. Ciwaanada dhexdhexaad ka dhig : ciwaanku waa in uu muujiyaa waxa mawduucu yahay, laakiin maaha in lala xidhiidhiyo aragti gaar ah oo ku saabsan. Ha ku ammaanin cinwaannada : Waxaa laga yaabaa inaad jeceshahay inaad ammaanto wax ka beddel gaar ah, laakiin tan waxaa si kale u arki kara qof aan ku raacsanayn tafatirka. Ha ku dhaleecayn ciwaanada : Tan waxa ku jira in aad wax ka sheegtid faahfaahinta maqaalka. Faahfaahintaas waxaa qoray tafatirayaal gaar ah, kuwaas oo u fasiran kara ciwaanka weerar iyaga lagu soo qaaday. Ha kula hadlin isticmaalayaasha kale ciwaan : Ciwaanadu waxay ku martiqaadaan dhammaan isticmaalayaasha inay faallo ka bixiyaan. Ciwaanadu waxa laga yaabaa inay ku saabsan yihiin tafatir gaar ah laakiin maaha kuwo si gaar ah ku saabsan isticmaalaha . (Qaar ka reeban ayaa lagu sameeyaa boodhadhka ogeysiisyada maamulka, halkaasoo ka warbixinta dhibaatooyinka magac ahaan ay caadi tahay.) Weligaa ha u isticmaalin cinwaannada si aad u weerarto isticmaaleyaasha kale : Inkastoo aysan jirin weerarro shaqsiyeed oo u malaynaya in niyad-sami ay ka jiraan meel kasta oo Wikipedia ah, adeegsiga cinwaannada lagu weerarayo isticmaaleyaasha kale adiga oo ku magacaabaya ciwaanka waa mid aad u xun , maadaama ay magacyadooda si weyn ugu dhejiso Tusmada Tusmada, oo ay sidaas ku geli karto ciwaanka qoraalka kooban ee taariikhda wax ka beddelka bogga. Maaddaama tafatirka soo koobidda iyo tafatirka taariikhaha aanay caadiyan dib-u-eegis lagu samaynayn, ereyadaas ayaa markaa ka dib dhaawici kara kalsoonidooda muddo aan xadidnayn, inkasta oo taariikhda tafatirka laga saaray makiinadaha raadinta . Ka warbixinta tafatirka isticmaale kale iyadoo laga eegayo aragtida dhexdhexaadka ah waa ka reebban, gaar ahaan ka warbixinta tafatirka dagaalka ama dhacdooyinka kale ee maamulayaasha. Samee qaybo-hoosaadyo haddii ay waxtar leedahay : Wada-hadallada boggaga hadalku waa inay kooban yihiin, markaa haddii dood keliya ay si gaar ah u dheeraato, waxay markaas noqon kartaa mid waxtar leh in la bilaabo qayb-hoosaad (si loo fududeeyo ka-qaybgalka tifaftirayaasha kombuyuutar ama isku-xir internet oo gaabis ah). Mar haddii ciwaanka qaybta ugu muhiimsani aanu ka soo muuqan doonin tafatirka kooban, dooro ciwaan macne leh; tusaale ahaan, qaybta Tixraacyada la isticmaalay in ka badan hal mar , ciwaanka qayb hoosaadka Tixraacyada: nasasho aan sabab lahayn ayaa la isticmaali karaa. Haddii la abuurayo nasiyo aan sabab lahayn, hubi in qaybaha ay ku dhammaadaan calaamad cad oo boodhka ah. (Qaabkan ayaa la door bidayaa in la isticmaalo qaab-dhismeedka sida .){{[[Hidden]]}} ===Xiriirinta, waqtiga, iyo magaca bogga=== Xiriirinta u samee si xor ah : Xiriirinta maqaallada ayaa faa'iido u leh bogagga hadalka si la mid ah meel kasta oo kale, iyo xiriirinta maqaallada aan jirin ayaa kaa caawin kara in ay galaan liiska maqaallada aadka loo doonayo . Isticmaal Wakhtiga Caalamiga ah ee Isku-dubbaridan , markaad tixraacayso wakhti , tusaale ahaan, wakhtiga waxka bedelka ama guuritaanka bogga. Markaad sheegayso magaca bogga, cidi magaca hadda : Tani waxay khusaysaa marka bogga la guuro (sida dib loo citiraafo). Xaaladdan oo kale, bogga Talk ayaa inta badan sidoo kale la dhaqaajiyaa. Haddii aad sii isticmaasho magacii hore, waxay noqon doontaa jahawareer, gaar ahaan tafatirayaasha cusub ee maqaalka. ===Bogagga hadalka ee dhexdhexaadka ah=== Badanaa, waxa jira dhawr bog oo xidhiidh la leh kuwaas oo ka faa'iidaysan doona hal bog oo hadal ah oo wada hadal ah. Tusaale ahaan, maqaalka liisku waxa laga yaabaa inuu aad u weynaaday oo loo qaybiyay alifbeetada. Ama waxaa laga yaabaa inay jiraan habab qaabaysan oo si wadajir ah loo isticmaalo ama boggaga is-dhexgalka ee MediaWiki. Kahor intaadan hirgelin bog hadal dhexe, ka fiirso inaad marka hore heshid la isku waafaqsan yahay soo jeedintaada. Doodda ugu weyni waxay ahaan doontaa bogga hadalka ee la soo jeediyay ee dhexdhexaadka ah oo ay ku qoran yihiin ogeysiisyo boggaga dib loo hagayo. Ogeysiisyada waxaa lagu dhejin karaa boggaga la xiriira haddii loo baahdo; tusaale ahaan, bogga WikiProject ee khuseeya ama Wikipedia:Village pump (proposals) . waxaa loo isticmaali karaa in lagu xuso soo jeedinta. {{[[Ogeysiiska dhexe ka dhig]]}} Haddii la isku raacsan yahay, markaas: Ku kaydi doodaha hadda jira dhammaan bogagga hadalka ee la doonayo in la meel mariyo; eeg Help: Kaydinta bogga hadalka Ka hubi bog kasta oo hadal boggaga hoose. Inta badan waa doodo kaydsan, laakiin bogag-hoosaadyo kale ayaa mararka qaarkood la abuuraa, sida qoraallo ama faallooyin. Eeg Wikipedia:bogag-hoosaad#Helitaanka bogag-hoosaadyada . Bogga hadalka dhexe, ku tax boggaga la wareejiyay. ayaa faa'iido u leh tan.{{[[Dhexe]]}} Bogga hadalka dhexe, ku tax dhammaan bogagga hadalka ee kaydsan. ayaa faa'iido u leh tan.{{Archive banner}} Bog kasta oo hadal u jiheeya bogga hadalka ee la rabo; eeg Wikipedia:Redirect . Waxaa lagu talinayaa in loo sameeyo tafatirka boggaga hadalka ee dib loo hagayo; eeg Wikipedia:Ogaysiis wax ka bedel . ayaa faa'iido u leh tan.{{[[Ogeysiiska dhexe ee tafatirka ayaa dib loo jiheeyay]]}} Waxaa lagu talinayaa in tafatirka loo sameeyo bogga hadalka dhexe. ayaa faa'iido u leh tan.{{[[Ogeysiiska dhexe ee tafatirka]]}} Hubi in tifaftirayaasha ku lug leh ay garwaaqsadaan inay u baahan yihiin inay ku daraan bogga hadalka dhexe ee liiskooda. ===Isticmaalka FAQ=== Haddii arrimo isku mid ah ay soo noqnoqdaan, waxa laga yaabaa in la jeclaysto in la xafido liiska su'aalaha inta badan la is weydiiyo iyo jawaabahooda iyadoo la isticmaalayo qaabka. {{[[FAQ]]}} Qaabka ayaa si gaar ah faa'iido u leh xaaladaha ay: {{[[FAQ]]}} Doodda samaynta is afgaradku waxay ahayd mid dheer, mana fududayn in la raaco Bogga hadalka waxa loo kaydiyaa si aan doodii hore loo heli karin Waxaa laga yaabaa inay faa'iido leedahay in lagu daro qoraalka qarsoon maqaalka (qaybta(qaybaha) maqaalka halkaasoo tafatirka ka dhanka ah is-afgaradka jira ay u badan tahay inuu dhaco) tifaftirayaasha digniinta FAQ, si loo niyad jabiyo tafatirka lidka ku ah is-afgaradka jira. ==Bogagga hadalka isticmaalaha== Bogagga hadalka isticmaaluhu waxay hoos imanayaan tilmaamaha bogga isticmaale ee ku saabsan maaraynta waxyaabaha aan habboonayn (eeg boggaga isticmaalaha § Maareynta macluumaadka aan habboonayn ). Iyadoo ujeedada boggaga hadalka maqaalku ay tahay in laga doodo nuxurka maqaallada, ujeedada boggaga hadalka isticmaaluhu waa in la soo jeediyo dareenka ama laga hadlo tafatirka isticmaalaha. Wikipedia ma aha shabakad bulsho , dooda oo dhanna waa in ugu dambeyntii lagu jiheeyaa oo keliya horumarinta encyclopedia. Bogagga hadalka isticmaalayaashu waa inay u adeegaan ujeedadooda koowaad, taas oo ah inay fududeeyaan xidhiidhka iyo wada shaqaynta tifaftirayaasha dhexdooda. Tifaftirayaasha diida inay u isticmaalaan boggooda hadalka ujeeddooyinkan waxay ku xad-gudbinayaan ruuxa tilmaamaha bogga hadalka, mana u dhaqmayaan si wada jir ah. ===Nadiifinta bogga hadalka shakhsi ahaaneed=== Dhererka boggaga hadalka isticmaalaha, iyo baahida kaydinta, ayaa loo daayaa tafatiraha kasta go'aankiisa. Inkasta oo kaydinta la door biday, isticmaalayaashu waxay si xor ah uga saari karaan faallooyinka bogaggooda hadalka. Isticmaalayaashu waxay sidoo kale ka saari karaan qaar ka mid ah waxyaabaha ku jira kaydinta Ka saarida digniinta waxaa loo qaadanayaa caddayn ahaan in digniinta uu akhriyay isticmaaluhu; Tani waa run haddii ka saarista ay ahayd gacanta ama si toos ah, oo ay ku jiraan isticmaalayaasha diiwaangashan iyo kuwa aan diiwaangashanayn labadaba. Isticmaalayaasha cusub qaarkood waxay aaminsan yihiin inay qarin karaan faallooyinka muhiimka ah iyagoo tirtiraya. Tani run maaha, maadaama faallooyinkan oo kale mar walba laga soo saari karo taariikhda bogga. Waxaa jira noocyo ogeysiis ah oo laga yaabo in isticmaalayaashu aysan ka saarin bogaggooda hadalka, sida codsiyada xannibista oo diiday iyo summada tirtiridda degdegga ah (fiiri Wikipedia: Bogagga isticmaalaha § Ka saarida faallooyinka, ogeysiisyada, iyo digniinaha si aad u hesho faahfaahin buuxda). Bogagga hadalka isticmaalaha waa kuwo aan waligood la tirtirin , in kasta oo faaruqinta xushmada leh la codsan karo. dk0a7sgb5oetxle8isimuaw921m99cc 0 42806 306760 284253 2026-09-01T11:34:28Z Buckshot06 8810 [[Category:Ciidanka Soomaaliya]] 306760 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit | unit_name = Division 43 | native_name = Qeybta 43aad | image = Somali Army Flag.svg | caption = Calanka Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed | dates = 2014-Hada | country = [[Soomaaliya]] | branch = [[Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed]] | type = [[Ciidanka lugta]] | size = [[Qaybta (ciidanka)|Qaybinta]] | garrison = [[Kismayo]], Soomaaliya | garrison_label = HQ | battles = Dagaalkii Baar-Sanguuni | commander1 = Gen. Cali Maxamed Maxamuud (Bogmadow) }} '''Qeybta 43-aad''', Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (Somali: Qeybta 43aad) waa qeyb ka mid ah Ciidanka Xoogga Dalka [[Soomaaliyeed]]. Waxay ku wajahan tahay dhanka koonfureed ee dalka, waxayna xarunteedu tahay magaalada [[Kismaayo]], waxayna hoos timaadaa maamul goboleedka [[Jubaland]]. ==Samaynta iyo dagaalada== Qeybtan ayaa ka kooban saddex qeybood oo waaweyn oo hoos yimaada oo kala ah guutada 10-aad (Somali: Guutada 10aad) oo xoogga saartay gobolka Gedo iyo Jubbada Dhexe oo xarunteedu tahay Garbahaarey , guutada 11-aad, waxay xoogga saartay Jubbada Hoose oo xarunteedu tahay Kismaayo, iyo guutada 30-aad oo xarunteedu tahay Ceel-waaq, waxayna diiradda saartay gobolka Gedo. Qaybtu waxa kale oo ay leedahay unug miino saarista oo si madaxbanaan ugu xidhan Sanadkii 2018, guutada 11-aad ayaa weerar dhanka waqooyi ku qaaday tuulada Baar-Sanguuni, taasoo keentay in tuulada lagala wareego 7 maleeshiyo ah Bishii Nofeembar 2021, weerar wadajir ah oo ka dhacay gobolka Gedo oo ay fuliyeen guutada 10-aad ayaa keentay in Al-Shabaab lagala wareego Barwaaqo iyo Kabis Bishii Janaayo 2022 Maleeshiyaad ka tirsan Al-Shabaab ayaa weerar ku qaaday saldhig ay ciidamada xoogga dalka guutada 11-aad ku leeyihiin deegaanka Baar-Sanguuni, halkaasoo la iska caabiyey. Bishii March 2022, guutada 11-aad oo ay wehliyaan kuwa Daraawiishta Jubaland ayaa howlgal ka dhan ah Al-Shabaab ka sameeyay meel u dhow tuulada Jamaame, halkaas oo ay ku dileen 10 maleeshiyo ah, 6 kalena ku soo qabteen Bishii Disembar 2024-kii, taliyaha qeybta iyo guutada 11-aad ayaa xilka ka qaaday qeybta 2-aad ee Kaambooni Qeybta waxaa taliye u ahaa Jeneraal Aaden Kaalmooy ilaa 2022. Qaybtan waxaa hadda taliye u ah General Cali Maxamed Maxamuud oo lagu naanayso "Bogmadow".{{cn}} ==Musuqmaasuqa iyo arrimaha siyaasadda== Markii la dhisay maamulka KMG ah ee Juba iyo doorashadii Axmed Madoobe , dowladda Jubaland waxay ogolaatay in ilaa 1,440 dagaalyahano ah oo isugu jira maleeshiyooyin kala duwan iyo daraawiishta lagu daro qeybta 43-aad iyo ciidamada XDS oo ay wehliyaan 1,440 askari oo cusub iyo maleeshiyaad madax-banaan sanadkii 2015. Si kastaba ha ahaatee Janaayo 2016, waxaa la ogaaday in ilaa 500 oo ciidan laga saaray. Inkastoo aysan jirin ciidamo rasmi ah oo ka tirsan XDS oo ka tirsan qeybtaas ilaa laga soo gaaray caleemasaarkii bishii Luulyo 2015 ee Kismaayo, dukumentiyada SNA ee la siiyay golaha ammaanka ee Qaramada Midoobay waxay warbixinayeen 3,034 askari oo joogto ah tan iyo 2013. Lacagtan lama xisaabin. 2020 iyo 2021 cutubyo ka tirsan ciidamada federaalka iyo qaybta 43-aad ayaa dagaal kula jira ciidamada Daraawiishta deegaanka, dagaal ka dhacay Balad Xaawo oo dhexmaray 700 oo askari oo ka tirsan ciidanka XDS bishii May 2020, iyo dagaallo culus oo ciidamada Jubaland iyo kuwa XDS ku dhex maray Balad Xaawo bishii Janaayo 2021, taasoo keentay in ciidamada Jubaland laga qabsado dhowr boqol. Wasiirka Warfaafinta Soomaaliya Cismaan Dubbe ayaa bilaabay eedeymo ku saabsan in dowladda Kenya ay hubeyneyso maleeshiyaadkaas, waase uu beeniyay. ==Tixraac== [https://www.youtube.com/watch?v=VTQXK_KP754 "Abbaan duulaha qeybta 43-aad ee ciidanka xoogga oo tababar usoo xiray cutubyo ka tirsan ciidanka"] [https://www.facebook.com/share/v/19orKgkw62/ "Taliska qeybta43 Ciidanka xoogga dalka Somaliyeed"] [https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02v4tBtfLezv9g8c6LhG36HoznZSST7qtBZMWLq2sCp5zign97vwVNdnEXhAjCumwml&id=107377511302259 "Howlgal wadajir ah oo ka dhacay Gedo"] [https://goobjoog.com/english/sna-kills-10-al-shabaab-members-captures-6-others/ SNA waxay dileen 10 ka tirsan Al-Shabaab, 6 kalena way qabteen"] [https://www.facebook.com/share/p/182uQHJoyH/ "Taliska qeybta43 Ciidanka xoogga dalka Somaliyeed"] [https://www.facebook.com/Suxufi-Cabdinuur-110858024019924/videos/abaanduulaha-qeybta-43aad-ee-ciidamada-dhulka-xooga-dalka-soomaliyeed-general-aa/277993000891415/ "Abaanduulaha Qeybta 43Aad Ee Ciidamada Dhulka Xooga Dalka Soomaaliya General Aadan Dhaqane Kaalmooy oo si diiran u soo dhaweeyey Maamulka Gobolka Gedo"] [http://www.hiiraan.com/news4/2021/jan/181458/sna_troops_jubbaland_regional_forces_clash_near_somalia_kenya_ahead_of_contentious_polls.aspx "Ciidanka XDS iyo kuwa Jubbaland oo isku hor-fadhiya meel u dhow xadka Soomaaliya iyo Kenya ka hor doorashada"] [https://www.garoweonline.com/en/news/somalia/somalia-sna-troops-clash-with-jubaland-forces-in-gedo-several-casualties-reported "Soomaaliya: Ciidamada XDS iyo kuwa Jubbaland oo ku dagaalamay Gobolka Gedo, Khasaare kala duwan ayaa ka dhashay"] [[Category:Ciidanka Soomaaliya]] t8ka9gexa9ncrivvpkjhl7zpcp5rjz8 4 51343 306339 2026-08-31T16:12:31Z Isma4l 41797 /* */ 306339 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:IAR|WP:IGNORE}}<!-- HA ku darin template-ka {{Nutshell}}. Boggan hore ayuu u gaaban yahay. --><onlyinclude>Haddii [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|xeer]] uu kaa hor istaago inaad horumariso ama ilaaliso [[Wikipedia]], {{strong|iska indho tir}}.</onlyinclude> == Sidoo kale eeg == {{Spoken Wikipedia|Wikipedia Ignore All Rules.ogg|date=25 September 2011}} * [[Wikipedia:Noqo geesi]] * {{slink|Wikipedia:Shan walxood|Wikipedia ma laha xeerar adag}} * {{slink|Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha hay'ad xafiiseed}} 46dy35t6b02vpoignaeue5rnrdcobk4 10 51344 306340 2026-08-31T16:13:16Z Isma4l 41797 /* */ 306340 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Section link]] bvzzdmt4p6i6oi18mklb676tm1nftgf 4 51345 306341 2026-08-31T16:14:01Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Iska indho tir dhammaan xeerarka]] 306341 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Iska indho tir dhammaan xeerarka]] 1rj14vk5ji6sxz7qhcewgnpcdkxvg1n 4 51346 306342 2026-08-31T16:14:17Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Iska indho tir dhammaan xeerarka]] 306342 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Iska indho tir dhammaan xeerarka]] 1rj14vk5ji6sxz7qhcewgnpcdkxvg1n 4 51347 306344 2026-08-31T16:21:03Z Isma4l 41797 /* */ 306344 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha#Nuxurku wuu is beddelaa]] dk4o0zely4o1n2bbxta5eoalshcy8qy 4 51348 306345 2026-08-31T16:21:33Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Template:Hagis]] 306345 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Hagis]] er8f9t6pwh1y3kevelbw3tzyvqzncx0 4 51349 306346 2026-08-31T17:16:43Z Isma4l 41797 /* */ 306346 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|Xusid|shortcut1=WP:N|shortcut2=WP:NOTE}} <section begin=nutshell />{{nutshell| Maqaallada Wikipedia waxay daboolaan ''mawduucyo muhiim ah''—kuwaas oo heley fiiro gaar ah oo ku filan oo ka timid guud ahaan dunida iyo muddo dheer, mana aha [[WP:What Wikipedia is not|kuwo ka baxsan heerka Wikipedia]]. Waxaan tixgelinaa cadaymaha ka socda [[WP:RS|ilo wareedyo la cuskan karo]] iyo [[WP:Independent sources|ilo madax-bannaan]] si loo qiimeeyo fiiradaas. Tilmaamaha xusiddu ma go'aamiyaan mawduuca gudaha maqaalka, laakiin waxay go'aamiyaan oo kaliya inay tahay in mawduucu yeesho maqaal u gaar ah.}}<section end=nutshell /> Wikipedia dhexdeeda, '''Caannimada''' waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Xogta ku jirta Wikipedia waa inay noqotaa [[WP:V|mid la xaqijin karo]]; haddii aan lagu helin mawduuca ilo la xusi karo, iyo ilo madax-bannaan]], markaas ma aha in loo sameeyo maqaal u gaar ah. fikradda xusidda ee Wikipedia waxay quseysaa heerkan aasaasiga ah si looga fogaado soo qadashada xog aan xaddidnayn. Mawduucyada maqaallada iyo liisaska waa inay noqdaan kuwo xusid mudan, ama "mudan in la ogaado". Go'aaminta xusiddu {{em|lagama maarmaan}} ma aha inay ku xirnaato waxyaabo sida caannimada, muhiimadda, ama caannimada guud—in kasta oo ay kuwaasi kor u qaadi karaan aqbalidda mawduuca buuxiya tilmaamaha lagu dhex eegeyo hoos. Mawduucu waxaa loo qaadayaa inuu mudan yahay maqaal haddii: # Uu buuxiyo tilmaamaha guud ee xusidda (GNG) ee hoose, ama shuruudaha ku xusan tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNG); iyo # Aan laga saarin habraaca [[Wikipedia:Maaha|Waxay Wikipedia ahayn]]. Kani ma aha dammaanad ah in mawduuca dhab ahaan loogu maamuli doono bog u gaar ah oo taagan. Tifaftirayaashu waxay u isticmaali karaan go'aankooda inay isku darka ama ay ku ururiyaan laba mawduuc ama ka badan oo isku xiran maqaal single ah. Tilmaamahani waxay kaliya sharraxayaan inta uu ku habboon yahay {{em|mawduuc}} inuu yeesho {{em|maqaal ama liis u gaar ah}}. Ma {{em|xaddidayaan}} {{em|qoraalka gudaha}} ee maqaalka ama liiska, in kasta oo xusidda caadi ahaan loo isticmaalo shuruudaha lagu soo daro liisaska (tusaale ahaan loogu dhex qoraa ardayda hore ee skoolka. Habraacyada Wikipedia ee ku saabsan qoraalka, ''dhuux'' Dhexaadnimada aragtida, [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqiijinta]], Bilaa taariikh cilmi baaris cusub, [[Wikipedia:Maaha]] Waxay Wikipedia ahayn]], iyo [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Noloshada dadka nool]]. == Tilmaamaha guud ee xusidda == {{shortcut|WP:GNG}} Mawduuc waxaa loo {{em|qaadayaa}} inuu ku habboon yahay maqaal ama liis taagan marka uu helo {{em|dabooshada muhiimka ah}} ee ka tiimada ilo la cuskan karo oo ah kuwa madax-bannaan ka ah mawduuca. * "'''Loo qaaday'''" waxay ka dhigan tahay in dabooshada muhiimka ahi ay sameyso fakar ah, bukan dammaanad, in mawduucu uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Wadahadal dheeraad ah ayaa gabagabayn kara in mawduucu dhab ahaan ma aha inuu yeesho maqaal taagan—magaal ahaan sababtoo ah wuxuu jebinayaa waxay Wikipedia ahayn, gaar ahaan sharciga ah in Wikipedia ma aha ururinta xogta aan xaddidnayn]].<ref>Sidoo kale, dhammaan dabooshada ka timaada [[Wikipedia:Reliable sources|ilo la cuskan karo]] ma aha caddeyn muujinaysa xusidda loogu talagalay abuurista maqaalka; tusaale ahaan, tusmooyinka iyo xogta, xayeysiisyada, tiirarka ogeysiisyada, iyo sheekooyinka wararka yar yar waa dhammaan tusaalooyin daboosho ah oo dhab ahaan ma taageeri karaan xusidda marka la baaro, iyadoo ay jiraan [[WP:RS|ilo la cuskan karo]].</ref> {{shortcut|WP:SIGCOV|WP:SGNF}} *{{va|significant coverage|text="'''Dabooshada muhiimka ah'''" waxay si toos ah u qabataa mawduuca iyo iyadoo podo faahfaahsan, si [[Wikipedia:No original research|aan looga baahnayn cilmi-baaris cusub]] si loo soo saaro qoraalka. Dabooshada muhiimka ahi waa ka badan tahay xusid yar, laakiin ma aha inuu noqdo mawduuca ugu muhiimsan ee maaddada ilaha.}} ** Taariikhda buugga le'eg ee [[IBM]] ee u qoray [[Robert Sobel]] waa daboosho cad oo aan ahayn xusid yar oo ku saabsan IBM. ** Bayaanka [[Martin Walker (reporter)|Martin Walker]], ee ku jira maqaal wargeys ah oo ku saabsan [[Bill Clinton]],{{refn|{{cite news|title=Tough love child of Kennedy|first=Martin |last=Walker|date=1992-01-06|work=[[Guardian US|The Guardian]]|access-date=2006-11-20|url=http://www.guardian.co.uk/usa/story/0,,1240962,00.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250513053952/https://www.theguardian.com/world/1992/jan/06/usa.martinwalker|archive-date=2025-05-13}} }} ee ah "Dugsiga sare, wuxuu qayb ka ahaa koox jazz ah oo loo yaqaanay Three Blind Mice" waa mid si cad ah xusid yar oo ku saabsan kooxdaas. * "'''La cuskan karo'''" waxay ka dhigan tahay in ilaha ay uga baahan yihiin daacadnimo tifaftir si ay u oggolaadaan [[Wikipedia:Verifiability|xaqiijinta]] qiimaynta xusidda, sida ku xusan [[Wikipedia:Reliable sources|tilmaamaha ilaha la cuskan karo]]. Ilaha waxay muujin karaan [[Wikipedia:Published|shuqullada la daabacay]] oo ku jira dhammaan foomamka iyo warbaahinta, iyo [[WP:NONENG|luqad kasta]]. Helitaanka ilaha labaad oo daboolaya mawduuca waa imtixaan wanaagsan oo ku saabsan xusidda. * "'''{{va|Ilaha}}'''"<ref>Kuwani waxaa ka mid ah ''laakiin kuma xaddidna'' wargeysyada, buugaagta iyo buugaagta elegtarooniga ah, joornaalada, filimada dukumentariga ah ee telefishanka iyo raadiyaha, warbixinnada ay soo saaraan hay'adaha dowladda, iyo joornaalada akadeemiyada. Marka ay ma jiraan ilo badan, waa in ay suurtagal tahay in la xaqijiyo in ilaha ay ka tarjumayaan aragti dhexdhexaad ah, ay yihiin kuwo la rumeysan karo oo ay bixiyaan faahfaahin ku filan maqaal xeel-dheer.</ref> waa inay noqdaan [[Wikipedia:No original research#Primary, secondary and tertiary sources|'''ilo labaad''']]. Ma jiro tiro go'an oo ilo ah oo loo baahan yahay maadaama ilaha ay ku kala duwan yihiin tayada iyo qoto dheerida dabooshada, laakiin ilo badan ayaa guud ahaan la filayaa.<ref>Aan la hayn ilo badan waxay soo jeansanaysaa in mawduucu uu kaga habboon yahay in lagu daro maqaal ku saabsan mawduuc ka ballaaran. Waa wax caadi ah in wargeysyo ama joornaalo badan ay daabacaan sheeko isku mid ah, mararka qaarkoodna leh wax ka badal yar ama cinwaano kala duwan, laakiin hal sheeko ma sameeyso shuqullo badan. Joornaalo dhowr ah oo isku mar daabacaya maqaallo kala duwan mar walba ma sameeyaan shuqullo badan, gaar ahaan marka qorayaashu ay ku tiirsan yihiin ilo isku mid ah, oo kaliya dib u sheegaya xog isku mid ah. Sidoo kale, taxanaha daabacaadaha ee u sameeyay same qoraa ama ee ku jira same xilli waa kuwo caadi ahaan loo tiriyaa inay yihiin hal il.</ref> Ilaha ma aha {{em|inay}} noqdaan kuwo [[WP:SOURCEACCESS|laga heli karo intarneedka]] ama [[WP:NONENG|ku qwritten yihiin English]]. Daabacaado badan oo ka timid same qoraa ama goob ayaa caadi ahaan loo tixgeliyaa inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda. * "'''Madax-bannaan ka ah mawduuca'''" waxay ka saartaa shuqullada uu soo saaray mawduuca maqaalka ama u xiran. Tusaale ahaan, xayeysiisyada, war-saxaafadeedyada, taariikh-nololeedyada, iyo websaydka mawduuca looma tixgeliyo inay yihiin kuwo madax-bannaan.<ref>Shuqullada uu soo saaray mawduuca, ama kuwa leh xiriir xooggan iyaga, ma aha caddeyn ku saabsan xusidda. Sidoo kale eeg: {{Section link|Wikipedia:Verifiability#Questionable sources}} si loo maareeyo xaaladahaas.</ref> Haddii mawduucu uusan buuxin shuruudahaas laakiin uu wali leeyahay xaqiiqooyin la xaqijin karo, waxay noqon kartaa mid useful ah in lagu soo bandhigo maqaal kale dhexdiisa. == Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca == Qaybaha mawduucyada ka mid ah, tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNGs) ayaa loo qoray si ay u caawiyaan clarifiyinta marka maqaal taagan la qori karo ama la qori doono. Tilmaamaha mawduuca ee hadda la aqbalay waxaa lagu xusay sanduuqa ku yaal weelka kore ee boggan Maqaallada Wikipedia guud ahaan waxaa loo qoraa iyadoo ku saabsan ilo qoto dheer, madax-bannaan, oo la cuskan karo iyadoo leh reebban gaar ah oo mawduuca ah. Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca guud ahaan waxay ku jiraan shuruudo la xaqijin karo oo ku saabsan mawduuc muujinaya in ilo ku habboon ay u dhowdahay inay jiraan mawduucaas. Sidaas darteed, mawduucyada gudba SNG waxaa loo qaadaa inay mudan yihiin maqaal, in kasta oo maqaallada gudba SNG ama GNG wali la tirtiri karo ama lagu mideyn karo maqaal kale, gaar ahaan haddii aan la heli karin ilo ku filan ama daboosho muhiim ah, ama haddii mawduucu uusan ku habboonayn insaykalopediya. SNGs waxay sidoo kale u phục yihiin ujeedooyin kale oo kala duwan oo ku xiran mawduuca. SNGs qaarkood, tusaale ahaan kuwa ku jira qaybaha mawduuca ee filimada, taariikh nololeedyada, iyo siyaasiyiinta, waxay bixiyaan tilmaamo ku saabsan mawduuca marka maqaallo aan la abuurin. SNGs waxay sidoo kale bixin karaan tusaalooyin ilo iyo noocyo daboosho oo loo tixgeliyo inay muhiim yihiin iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda, sida maareynta dib u eegista buugaagta ee tilmaamaha suugaanta iyo shuruudaha dabooshada muhiimka ah ee adag ee lagu caddaynayo SNG ee ururrada iyo shirkadaha. SNGs qaarkood waxay leeyihiin shaqooyin gaar ah: tusaale ahaan, SNG ee akadeemikada iyo borofesarrada iyo SNG ee sifooyinka juqraafiyeed waxay ku shaqeeyaan marka loo eego madaadi' ka kala duwan GNG. [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] qaarkood waxay bixiyeen tilmaamo dheeraad ah oo ku saabsan xusidda mawduucyada ku jira goobtooda iyo Tifaftirayaasha waxaa looga warniyay in bogagga tilmaamaha xusidda ee WikiProject waa in loo tixgeliyo inay yihiin maqalaal aragti ah mana sameeyaan heerarka xusidda cusub, iyagoo aan lahayn miisaanka isku raacsan ee guud iyo tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca ee wadahadallada kala duwan ==<span id="NCONTENT" ></span>Tilmaamaha xusiddu kuma saabsana qoraalka gudaha maqaallada ama liisaska== {{Shortcut|WP:NNC|WP:NLISTITEM|WP:NOTEWORTHY}} Shuruudaha loo isticmaalo abuurista ama haynta maqaal ma aha kuwo isku mid ah sida kuwa loo isticmaalo qoraalka gudahiisa ku jira. Tilmaamaha xusiddu ma quseeyaan ''qoraallada'' maqaallada. Sidoo kale ma quseeyaan ''qoraallada'' liisaska taagan, ilaa tifaftirayaashu ay ku raacaan inay isticmaalaan xusidda oo ah qayb ka mid ah shuruudaha doorashada liiska. Dabooshada qoraalka ee ku jirta maqaal ama liis la siiyay (yaitu in wax walba ay yihiin kuwo {{em|xusid mudan}} oo ku filan in lagu xuso gudaha maqaalka ama liiska) waxaa maamula go'aanka miisaanka ku habboon, dheelitirka, iyo habraacyada kale ee [[Wikipedia:List of policies#Content|qoraalka]]. Si aad u hesho xog dheeraad ah oo ku saabsan maqaallada liiska, eeg Xusidda liisaska]] iyo Shuruudaha doorashada liiska. ==Qoraalka maqaalku ma go'aamiyo xusidda== {{shortcut|WP:ARTN|WP:CONTN}} Xusiddu waa sifa ka mid ah {{em|mawduuc}} mana aha mid ka mid ah maqaal Wikipedia ah. Haddii mawduuca aan lagu daboolin ka baxsan Wikipedia, xaddi kasta oo horumar ah oo lagu sameeyo qoraalka Wikipedia ma ka dhigi doono mawduuca mid xusid mudan oo kedis ah. Taa beddelkeeda, haddii maaddada ilaha ay jirto, xitaa qoraalka iyo tilmaamaha aadka u xun ee ku jira maqaal Wikipedia ma dhimayaan xusidda mawduuca. == <span id="NRVE" ></span><span id="OBJ" ></span>Xusiddu waxay u baahan tahay caddeyn la xaqijin karo == {{Shortcut|WP:NRV|WP:NRVE}} Aragtida guud ee ku jirta tilmaamaha xusidda waa in ay jirtaa caddeyn la xaqijin karo, oo hufan oo muujinaysa in mawduucu uu heley fiiro muhiim ah oo ka timid ilo madax-bannaan si loo taageero kuleymka xusidda. Ma jiro mawduuc si avtomatik ah ama ka dhashay xusid mudan marka loo eego oo kaliya inuu jiro: caddeyntu waa inay muujisaa in mawduucu uu heley daboosho madax-bannaan oo muhiim ah ama aqoonsi, iyo in tani ayan ahayn kaliya danta mudada yar, ama sabab ka dhalatay hoos u dhaca koodka xayeysiiska ama faafinta aan xaddidnayn, mana aha mawduucu ku habboonayn sabab kale. Ilaha caddeynta waxaa ka mid ah daabacaadaha la aqoonsan yahay oo ay dib u egeen asxaabta, buugaagta la rumeysan karo oo awoodda leh, ilaha warbaahinta ee caanka ah, iyo ilaha kale ee la cuskan karo guud ahaan. === Xusiddu waxay ku batay jiritaanka ilo ku habboon, ma aha heerka ilaha maqaal ku jira === {{Shortcut|WP:NEXIST|WP:NPOSSIBLE}} Ma jiro ilo ama tilmaamo ku jira maqaal Wikipedia ah (sida ugu kala duwan aan jiritaanka ilo madax bannaan, oo la daabacay oo la cuskan karo intarneedka ama ka baxsan intarneedka) ma muujinayo in mawduucu uusan ahayn mid xusid mudan. Xusiddu waxay u baahan tahay oo kaliya in ilo madax-bannaan, oo la cuskan karo oo ku habboon ay ku jiraan dhabta mudada]]; ma u baahna imaatinkooda isla markiiba ama tilmaamintooda maqaal dhexdiisa. Tifaftirayaasha qiimaynaya xusidda waa inay tixgeliyaan ma aha oo kaliya ilaha hadda lagu magacaabay maqaalka, laakiin sidoo kale suurtagalnimada ama jiritaanka ilaha muujinaya xusidda oo aan hadda lagu magacaabin maqaalka. Sidaas darteed, ka hor soo proposedaynta ama u doorashada]] maqaal tirtiridda, ama bixinta aragti ku saabsan xusidda ee wadahadalka tirtiridda, tifaftirayaasha waxaa xoog looga dhiirrigeliyaa inay isku dayaan inay helaan ilo mawduuca laga hadlayo iyo tixgelinta suurtagalnimada in ilaha ay wali jiraan xitaa haddii raadintooda ay ku baaqatay in lagu soo saaro mid. Maqaallada Wikipedia ma aha qoraal dhameystiran, oo mawduuca maqaalku wuxuu noqon karaa mid xusid mudan haddii ilahaas ay jiraan, xitaa haddii aan wali lagu magacaabin. Haddii ay u dhowdahay in daboosho muhiim ah oo ku jira ilo madax-bannaan lagu heli karo mawduuc, tirtiridda sababtoo ah ukunta xusidda waa mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha ahaatee, marka xusidda maqaalku ay tahay mid lagu xujeeyay, kaliya muujinta in ilo aan la caddayn ay jiraan caadi ahaan ma aha mid qancisa, gaar ahaan haddii waqtigu uu trimo oo caddeynta dhabta ah ayan soo bixin. {| class="wikitable" |+ Heerka hadda ee maqaalku ma go'aamiyo xusidda !scope="col"| Heerka hadda ee maqaalka !scope="col"| Ilaha [[WP:BEFORE|laga heli karo dhabta mudada]] !scope="col"| Natiijada |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{no|{{cross}} '''U dhowdahay in aan xusid mudnayn'''}} |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |- | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |} == <span id="TEMP" ></span><span class="anchor" id="TEMP"></span><span class="anchor" id="is not temporary"></span>Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah == Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah; marka mawduucu uu noqdo mid leh "daboosho muhiim ah" oo ka baxsan tilmaamaha guud ee xusidda, uma baahna inuu yeesho daboosho socota. Iyadoo xusidda lafteedu ayan ahayn mid ku meel gaar ah, mar marka ka mid ah dib u qiimayn lagu sameeyo caddeynta xusidda ama ku habboonaanta maqaallada jira ayaa waxaa ka sameyn kara isticmaala kasta waliba wadahadalka tirtiridda, ama caddeyn cusub ayaa soo bixi karta maqaalladii hore loo tixgeliyay inay yihiin kuwo aan ku habboonayn. Sidaas darteed, maqaal ayaa la soo proposedayn karaa tirtirid bila ama xitaa sannado ka dib abuuristiisa, ama dib loo abuurayo marka ay caddeyn cusub ay taageerto jiritaankiisa oo ah maqaal taagan. == <span class="anchor" id="SUSTAINED"></span>Mawduucyada xusidda leh waxay heleen fiiro gaar ah muddo ku filan == {{shortcut|WP:NSUSTAINED|WP:SUSTAINED}} Wikipedia waa muujiyaha dib u dhaca ee xusidda. Sida muujiyaha dhaqaalaha dib u dhaca uu u muujiyo waxa dhaqaaluhu uu samaynayay waagii hore, mawduucu waa "mid xusid mudan" marka loo eego Wikipedia kaliya haddii dunida ka baxsan ay hore u "muujisay fiiro gaar ah". Marka la aasaaso, xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah. Qarxinta yar ee dabooshada wararka ma muujin karto xusidda si ku filan. Si kastaba ha ahaatee, dabooshada socota waa muujiyaha xusidda, sida lagu sharrraxay xusidda dhacdooyinka. Ururrada cusub iyo dhacdooyinka ka soo baxa waagii dambe waxay gudbi karaan, laakiin waxay waayi karaan daboosho ku filan oo ay ku buuxiyaan Haddii ilo la cuskan karo ay daboolaan qof kaliya iyadoo la tixgelinayo dhacdo kaliya, iyo haddii qofkaas uu kaga sii jirayo, oo ay u dhowdahay inuu kaga sii jiro, qof heerkiisu hooseeyo, [[WP:BLP1E|guud ahaan waa inaan ka fogaannaa inaan yeesho maqaal taariikh-nololeed oo ku saabsan qofkaas]]. Sidoo kale, dib u soo saarida ama qoraalka dhow ee war-saxaafadeedyada (loona yaqaan [[churnalism]]) ma aha mid loo tiri doono daboosho socota. == Haddii la abuurayo bogag taagan == {{Shortcut|WP:PAGEDECIDE|WP:NOPAGE}} Marka la abuurayo qoraal cusub oo ku saabsan mawduuc xusid mudan, tifaftirayaashu waa inay tixgeliyaan habka ugu wanaagsan ee ka caawinaya akhristayaasha inay u fahmaan. Caadi ahaan, fahamka waxaa ugu wanaagsan in lagu gaaro iyada oo la soo bandhigayo mawduuca bog u gaar ah oo taagan, laakiin ma aha lagama maarmaan inaan sidaas samaynno; mararka qaarkood waa ka wanaagsan tahay in la daboolo mawduuc xusid mudan oo ah qayb ka mid ah bog ka ballaaran oo ku saabsan mawduuc ka ballaaran, iyadoo leh samayna dheeraad ah (iyadoo la samaynayo sidaas ma dhimayo muhiimadda mawduuca). Go'aanka tifaftirka wuxuu galaa go'aan kasta oo ku saabsan in la abuurayo ama aan la abuurayn bog gaar ah, laakiin go'aanku waa inuu mar walba ku batay tixgelinno gaar ah oo ku saabsan sida mawduuca looga dhigi karo mid la fahmi karo, mana aha oo kaliya shakhsi jeclayn ama diiddan. *'''Miyaa xogta kale ay bixisaa samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, mawduuc xusid mudan waxaa lagu dabooli karaa si ka wanaagsan oo ah qayb ka mid ah maqaal ka madaama, oo ay jiri karto samayna ka buuxa oo lagu waayi lahaa bog gaar ah, tusaale ahaan). Mararka kale, bogagga taagan waa kuwo si wanaagsan loo qiimeeyay (sida ku jira [[Madaxwaynaha Soomaaliya]] sidoo kale taariikh nololeedyada taagan ee madaxweyne kasta). Madaama gaar ahaan waa in la tixgeliyo miisaanka ku habboon iyo kan aan ku habboonayn. Nabadaha dooda, tusaale ahaan, waxay mudan karaan bogag taagan laakiin waxay leeyihiin miisaan aan ku habboonayn bog ku saabsan fikradda guud. *'''Miyaa mawduucyada isku xiran ay bixiyaan samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, dhowr mawduuc oo isku xiran, oo waliba si isku mid ah xusid mudan, waxaa lagu ururin karaa hal bog, oo xiriirka ka dhexeeya lagu mahadin karo si ka wanaagsan ka duwan haddii ay kaga jirki lahaayeen bog gaar ah Mararka kale, marka mawduucyo badan oo isku mid ah ay jiraan, ma aha mid waxtar ah in lagu ururiyo hal bog, sababtoo ah maqaalka ka soo baxa wuxuu noqon doonaa mid aad u weyn. Xaaladdaas, dookha shaqaynaya waa abuurista liis cusub ama qayb loogu talagalay mawduuca ka ballaaran iyo ku xirida maqaallada shakhsiga ah ka *'''Waa maxay ilaha laga heli karo hadda?''' Mararka qaarkood, marka mawduucu uu yahay mid xusid mudan, laakiin ayan u dhowayn in mar walba ay jiri doonto wax badan oo lagu qoro, tifaftirayaashu waa inay miisaamaan faa'iidooyinka iyo khasaarooyinka abuurista bog gaaban oo taagan. Dhanka kale, maqaalku wuxuu noqon karaa bog gaaban xitaa haddii ilo badan ay jiraan, laakiin kaliya aan wali lagu soo darin. Boggaas yar waxaa ka wanaagsan in lagu waasiciyo ka duwan in lagu mideyo maqaal ka madaama (sidoo kale eeg maqalaalka aragtida iyo Mararka qaarkood, marka xogta ku saabsan dhacdo ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid yar, dabooshada waxay ku habboonaan kartaa maqaal ka madaama oo daboolaya. Mararka kale, dhacdo ka soo baxa waagii dambe waxay noqon kartaa mid si cad ah ku habboon bog taagan ka hor inta ayan dhacin (sida kuwa soo socda [[Summer Olympics]]). Si kastaba ha ahaatee, ka hor inta aan la abuurin maqaalkaas, meelayso in suurtagalnimada dhacdayda ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid si macquul ah u xaqiiq ah waxay xoog u dhiirrigelisaa in maqaal taagan oo loogu talagalay filim cusub la abuuro kaliya haddii ilo la cuskan karo ay xaqijiyaan in sawir-qaadista ugu muhiimsan ee filimka ay bilaabatay (oo ka dhigaysa mid aad u dhow inay dhameystiranto). Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca]] iyo bogagga talada ee WikiProject waxay bixin karaan xog ku saabsan sida loo sameeyo go'aannada tifaftirka ee qaybaha mawduuca gaarka ah. Marka bog taagan la abuuro, waxaa lagu soo saari karaa bog ka ballaaran. Taa beddelkeeda, marka mawduucyo xusid mudan aan la siin bogag taagan, bogagga dib u hagaajinta]] iyo == Sababta aan u leenahay shuruudahan == {{shortcut|WP:WHYN}} Tifaftirayaashu waxay quseeyaan heerarka xusidda dhammaan mawduucyada si ay u go'aamiyaan in Wikipedia luqadda English-ka ay tahay inay yeesho maqaal u gaar ah oo taagan oo ku saabsan mawduucaas. Ujeedada ugu muhiimsan ee heerarkan waa in la xaqijiyo in tifaftirayaashu ay abuuraan maqaallo u hoggaansama habraacyada waaweyn ee qoraalka. * Waxaan u baahan nahay "daboosho muhiim ah" oo ku jira ilo la cuskan karo si aan dhab ahaan u qori karno maqaal inta nool, ka duwan kala bar faqrad ama [[Wikipedia:Wikipedia is not a dictionary|qeexida]] mawduucaas. Haddii kaliya dhowr weedhood la qori karo oo la taageeri karo ilo ku saabsan mawduuca, mawduucaas ma u qalmo bog gaar ah, laakiin waa in la [[Wikipedia:Merging|mideeyaa]] maqaal ku saabsan mawduuc ka madaama ama liis ku habboon. (Eeg [[WP:FAILN|talada hoose]].) * Waxaan u baahan nahay jiritaanka [[Wikipedia:Reliable sources|"ilo la cuskan karo"]] si aan u noqonno kuwo ku kalsoon inaanan gudbinayn xanta aan xaddidnayn, sii wadida been-abuurka, ama dhigista [[WP:IINFO|ururinta xogta aan xaddidnayn]]. * Waxaan u baahan nahay in dhammaan maqaallada ay ku tiirsanaadaan gaar ahaan [[Wikipedia:Independent sources|"qaybta xisbi ee saddexaad" ama "ilo madax-bannaan"]] si aan u qori karno maqaal hufan oo dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Neutral point of view|habraaca aragtida dhexdhexaadka ah ee Wikipedia]] iyo si loo xaqijiyo in maqaallada ayan [[WP:NOTADVERTISING|xayeysiinayn]] badeecad, adeeg, ama urur. Eeg [[Wikipedia:Autobiography]] si aad uga wadahadasho danta dhexdhexaadnimada ee ilaha iis-daabacay. * Waxaan u baahan nahay jiritaanka ugu yaraan hal [[Wikipedia:Identifying and using primary and secondary sources|il oo labaad]] si maqaalku uu u hoggaansamo [[Wikipedia:No original research]] shuruudda ah in dhammaan maqaallada ay ku batay ilaha labaad. * Waxaan u baahan nahay ilo badan si aan u qori karno maqaal si macquul ah u dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Neutral point of view]], ka duwan in lagu muujiyo kaliya aragtida hal qoraa. Tani waa sidoo kale sababta daabacaadaha badan ee ka timaada same qof ama urur loo tixgeliyo inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo ujeedada u hoggaansamida shuruudda "badan". * Waxaan u baahan nahay tifaftirayaasha inay isticmaalaan go'aankooda ku saabsan sida loo ururiyo mawduucyada si aanan u lahayn maqaallo dhaadheer oo buuran ama [[Wikipedia:Permastub|maqaallo aad u yar oo aan si dhab ah loo horumarin karin]]. Tifaftirayaashu waxay go'aamin karaan inay ka wanaagsan tahay akhristayaasha inay soo bandhigaan mawduuc yar oo ah qayb ka mid ah mid ka madaama. Tusaale ahaan, tifaftirayaashu caadi ahaan waxay ka bogaan inay mideeyaan xogta ku saabsan turjumaada buugaagta mawduuca ka madaama ee buugga asalka ah, sababtoo ah go'aankooda tifaftirka, maqaalka la mideeyay wuxuu ka xog badan yahay oo ka dheelitiran yahay akhristayaasha wuxuuna dhimayaa xogta ku doogta ensayklopediya. (Si aad u hesho fikrado ku saabsan sida loo maareeyo maaddada lagu maareyn karo si ka wanaagsan iyada oo la dhigayo maqaal kale, eeg {{Section link|Wikipedia:Notability#Articles not satisfying the notability guidelines|}}.) Sababtoo ah shuruudahan waxay ku batay habraacyada waaweyn ee qoraalka, waxay quseeyaan dhammaan maqaallada, ma aha oo kaliya maqaallada lagu sababeeyay ku dhex jira [[WP:GNG|shuruudaha guud ee xusidda]]. Ma quseeyaan, si kastaba ha ahaatee, bogagga ujeedadooda ugu muhiimsan ay tahay socodka (t.s. dhammaan [[Wikipedia:Disambiguation|bogagga kala-soocidda]] iyo [[WP:LSC|liisaska qaarkood]]). == Xaaladaha caadiga ah == === <span id="SPIP" ></span>Is-xayeysiinta iyo faafinta === {{Shortcut|WP:SPIP}} Daabacaada ku jirta ilo la cuskan karo mar walba ma aha caddeyn wanaagsan oo ku saabsan xusidda. [[WP:Promotion|Wikipedia ma aha warbaahin xayeysiis ah]]. [[Self-promotion|Is-xayeysiinta]], [[autobiography|taariikh-nololeedka iis-qoray]], [[product placement|dhigista badeecada]], [[Press release|war-saxaafadeedyada]], [[Brand|oleolaha sumadda]], [[advertising|xayeysiisyada]], iyo [[WP:Paid editing|maaddada la bixiyay]] ma aha jidad sax ah oo loo maro maqaal ensayklopediya ah. Halbeegga xusidda waa in dadka madax-bannaan ka ah mawduuca laftiisa (ama ka mid ah samaysanihiisa, abuuraha, qoraaga, ikhtiraacaha, shirkadda, ama iibiyaha) ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid mudan in lagu qoro oo lagu daabaco shuqullo u gaar ah oo aan yarayn oo diiradda saaraya – iyadoo aan la hayn [[incentive|dhiirrigelin]], xayeysiin, ama saameyn kale oo ka timaada dadka ku xiran maaddada mawduuca. Ilaha madax-bannaan ayaa sidoo kale loo baahan yahay si loo dammaanad qaado [[WP:NPOV|maqaal dheerdhaad ah]] oo la qori karo. Xitaa ilaha aan xayeysiiska ahayn ee iis-daabacay, sida buugaagta gacanta ee farsamada ee la socda badeecad, wali ma aha caddeyn ku saabsan xusidda maadaama ayan ahayn kipas muujinaya fiirada mawduucu uu heley. === <span class="anchor" id="SBST"></span>Dhacdooyinka === {{shortcut|WP:SBST}} {{main|Wikipedia:Notability (events)}} [[WP:NOTNEWS|Wikipedia ma aha il warar]]: waxay u baahan tahay ka badan oo kaliya warbixinnada wararka caadiga ah oo ku saabsan dhacdo ama mawduuc kaliya si ay u sameeyso daboosho muhiim ah. Tusaale ahaan, dabooshada wararka caadiga ah sida war-saxaafadeedyada, ogeysiisyada al-fanka, dabooshada ciyaaraha, iyo [[Tabloid journalism#To refer to sensationalist journalistic practices|saxaafadda tabloid-ka]] ma aha daboosho muhiim ah. Xitaa tiro badan oo warbixinnada wararka ah oo aan bixinayn qiimeyn gyo ah ee dhacdayda looma tixgeliyo inay tahay daboosho muhiim ah. Xaaladaha qaarkood, xusidda nooc muran leh (sida buug) waxay ka soo bahi kartaa {{em|ama}} sababtoo ah nooca laftiisa ayaa ahaa mid xusid mudan, {{em|ama}} sababtoo ah muranku wuxuu ahaa mid xusid mudan oo dhacdo ah—dheeraad ah waxay u baahan yihiin tixgelin. === Liisaska taagan === Tilmaamaha xusiddu sidoo kale waxay quseeyaan abuurista liisaska taagan iyo miisaska. Xusidda liisaska (haddii loogu cinwaan doono "Liiska Xs" ama "Xs") waxay ku batay kooxda. Hal sabab oo la aqbalay oo sababta mawduuca liiska loo tixgeliyo mid xusid mudan waa haddii looga wadahadlay {{em|oo ah koox ama ushaqeyn}} ilo madax-bannaan oo la cuskan karo, iyadoo loo eegayo tilmaamaha kore, iyo tilmaamaha kale ee ku saabsan Dhammaan liiska ma aha in lagu dukumenteeyo ilo iyadoo loo eegayo xusidda, kaliya in ururinta ama kooxda guud ahaan ay tahay. Sababtoo ah {{em|kooxda ama ushaqeynta}} waa mid xusid mudan, walxaha shakhsiga ah ee ku jira liiska ma aha inay noqdaan kuwo madax-bannaan oo xusid mudan, in kasta oo tifaftirayaashu ay kaga samayn karaan go'aankooda inay xaddidaan liisaska dhaadheer iyadoo la isticmaalayo habab sida kaliya soo darida walxaha madax-bannaan ee xusidda mudan. Ma jiro isku raacsan oo hadda jira oo ku saabsan sida loo qiimeeyo xusidda liisaska ka sii adag iyo kuwa isku-dhafan (sida "Liisaska X ee Y") ama shuruudaha kale ee sababayn kara xusidda liisaska taagan, in kasta oo [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Non-encyclopedic cross-categorizations|qaybaha isku-dhafan ee aan ensayklopediya ahayn]] lagu taabtay ujeedooyinka xogta, socodka, ama horumarinta ee la aqoonsan yahay caadi ahaan waa lagu hayaa iyadoo aan loo eegin xusid kasta oo la muujiyay. Tifaftirayaasha wali waxaa looga dhiirrigeliyaa inay muujiyaan xusidda liiska iyadoo loo eegayo kooxda lafteeda ka hor inta aan la abuurin liisaska taagan. == Maqaallada aan buuxinayn tilmaamaha xusidda == {{Shortcut|WP:FAILN}} Mawduucyada aan buuxinayn shuruuddan ma lagu hayo sida maqaallo gaar ah. Mawduucyada aan xusidda mudnayn oo leh maqaallo ama liisas xusid mudan oo aad u dhow caadi ahaan waxaa loo ''mideeyaa'' bogaggaas, iyadoo mawduucyada aan xusidda mudnayn oo aan lahayn bartilmaameed mideyn oo kale guud ahaan la tirtiro. Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan oo muujinaya xusidda mawduuciisa, raadso ilo adiga laftaada, ama: * Weydii abuuraha maqaalka ama khabar mawduuca ku saabsan<ref>Mararka qaarkood la xiriirida mawduuca taariikh-nololeedka ama dhiirrigeliyaha ururka mawduuca waxay soo saari kartaa maaddada ilaha madax-bannaan. Dabcan waa inaan ka fogaannaa si aan u dhuuxno oo aan u qiimeyno madax-bannaanida. Waxaad sidoo kale eegi kartaa haddii ay jirto [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] firfircoon oo ku xiran mawduuca, oo weydii caawinaad halkaas.</ref> talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tl|notability}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaasha kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert-subject|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la cuskan karo oo aan laga heli karin intarneedka. Haddii ilo ku habboon ''aan la heli karin'' ka dib raadin niyad-wadaag ah oo loogu talagalay, tixgeli [isku darka qoraalka maqaalka ee la xaqijin karo maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna.<ref>Tusaale ahaan, maqaallada ku saabsan shakhsiyaadka yar yar ee shuqul male awaal ah]] waxaa lagu mideyn karaa "liiska shakhsiyaadka yar yar ee{{nbsp}}..."; maqaallada ku saabsan skoolada waxaa lagu mideyn karaa maqaallada ku saabsan magaalooyinka ama gobollada ay skooladu ku yaallaan; qaraabada qof caan ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ku saabsan qofka; maqaallada ku saabsan dadka kaliya xusidda mudan sababtoo ah waxay u xiran yihiin koox ama dhacdo gaar ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ugu muhiimsan ee kooxdaas ama dhacdaydaas.</ref> Haddii kale, haddii la tirtirayo:<ref>Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waa inay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, iyo ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii maqaalku uu buuxiyo shuruudaha tirtiridda degdegga ah, mid wuxuu isticmaali karaa calaamadda tirtiridda gaarka ah ee lagu xusay boggaas. * Isticmaal calaamadda {{tl|prod}} maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda. Tani waxay u oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof objection sameeya. Si aad u hesho xog dheeraad ah. * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda, rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, ama tifaftire kale uu hore objection uga sameeyay tirtiridda lagu proposedeeyay ee hore, u dooro maqaalka geeddi-socodka maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono lagu waliba tixgelin doono todoba maalmood. Maqaallada ku saabsan mawduucyo ah kuwo ''si cad'' aan xusid mudnayn, markaas tirtiriddu caadi ahaan waa jawaabta ugu ku habboon, in kasta oo dookhadh kale ay caawin karaan bulshada si loo ilaaliyo maaddada waxtarka leh. Maadaama tirtiridda maqaal ay mar walba tahay mid xoog loogu doodo, tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay si xeel-dheer u raacaan dhowr tallaabo oo lagu talinayo ka hor doorashada. == Qoraallo == {{Reflist|2}} 6gq684s5omsefhidm27f50ijvx2k0u8 306347 306346 2026-08-31T17:17:42Z Isma4l 41797 /* */ 306347 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|Xusid|shortcut1=WP:N|shortcut2=WP:NOTE}} <section begin=nutshell />{{nutshell| Maqaallada Wikipedia waxay daboolaan ''mawduucyo muhiim ah''—kuwaas oo heley fiiro gaar ah oo ku filan oo ka timid guud ahaan dunida iyo muddo dheer, mana aha [[WP:Maaha|kuwo ka baxsan heerka Wikipedia]]. Waxaan tixgelinaa cadaymaha ka socda ilo wareedyo la cuskan karo iyo ilo madax bannaan si loo qiimeeyo fiiradaas. Tilmaamaha xusiddu ma go'aamiyaan mawduuca gudaha maqaalka, laakiin waxay go'aamiyaan oo kaliya inay tahay in mawduucu yeesho maqaal u gaar ah.}}<section end=nutshell /> Wikipedia dhexdeeda, '''Caannimada''' waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Xogta ku jirta Wikipedia waa inay noqotaa [[WP:V|mid la xaqijin karo]]; haddii aan lagu helin mawduuca ilo la xusi karo, iyo ilo madax-bannaan]], markaas ma aha in loo sameeyo maqaal u gaar ah. fikradda xusidda ee Wikipedia waxay quseysaa heerkan aasaasiga ah si looga fogaado soo qadashada xog aan xaddidnayn. Mawduucyada maqaallada iyo liisaska waa inay noqdaan kuwo xusid mudan, ama "mudan in la ogaado". Go'aaminta xusiddu {{em|lagama maarmaan}} ma aha inay ku xirnaato waxyaabo sida caannimada, muhiimadda, ama caannimada guud—in kasta oo ay kuwaasi kor u qaadi karaan aqbalidda mawduuca buuxiya tilmaamaha lagu dhex eegeyo hoos. Mawduucu waxaa loo qaadayaa inuu mudan yahay maqaal haddii: # Uu buuxiyo tilmaamaha guud ee xusidda (GNG) ee hoose, ama shuruudaha ku xusan tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNG); iyo # Aan laga saarin habraaca [[Wikipedia:Maaha|Waxay Wikipedia ahayn]]. Kani ma aha dammaanad ah in mawduuca dhab ahaan loogu maamuli doono bog u gaar ah oo taagan. Tifaftirayaashu waxay u isticmaali karaan go'aankooda inay isku darka ama ay ku ururiyaan laba mawduuc ama ka badan oo isku xiran maqaal single ah. Tilmaamahani waxay kaliya sharraxayaan inta uu ku habboon yahay {{em|mawduuc}} inuu yeesho {{em|maqaal ama liis u gaar ah}}. Ma {{em|xaddidayaan}} {{em|qoraalka gudaha}} ee maqaalka ama liiska, in kasta oo xusidda caadi ahaan loo isticmaalo shuruudaha lagu soo daro liisaska (tusaale ahaan loogu dhex qoraa ardayda hore ee skoolka. Habraacyada Wikipedia ee ku saabsan qoraalka, ''dhuux'' Dhexaadnimada aragtida, [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqiijinta]], Bilaa taariikh cilmi baaris cusub, [[Wikipedia:Maaha]] Waxay Wikipedia ahayn]], iyo [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Noloshada dadka nool]]. == Tilmaamaha guud ee xusidda == {{shortcut|WP:GNG}} Mawduuc waxaa loo {{em|qaadayaa}} inuu ku habboon yahay maqaal ama liis taagan marka uu helo {{em|dabooshada muhiimka ah}} ee ka tiimada ilo la cuskan karo oo ah kuwa madax-bannaan ka ah mawduuca. * "'''Loo qaaday'''" waxay ka dhigan tahay in dabooshada muhiimka ahi ay sameyso fakar ah, bukan dammaanad, in mawduucu uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Wadahadal dheeraad ah ayaa gabagabayn kara in mawduucu dhab ahaan ma aha inuu yeesho maqaal taagan—magaal ahaan sababtoo ah wuxuu jebinayaa waxay Wikipedia ahayn, gaar ahaan sharciga ah in Wikipedia ma aha ururinta xogta aan xaddidnayn]].<ref>Sidoo kale, dhammaan dabooshada ka timaada [[Wikipedia:Reliable sources|ilo la cuskan karo]] ma aha caddeyn muujinaysa xusidda loogu talagalay abuurista maqaalka; tusaale ahaan, tusmooyinka iyo xogta, xayeysiisyada, tiirarka ogeysiisyada, iyo sheekooyinka wararka yar yar waa dhammaan tusaalooyin daboosho ah oo dhab ahaan ma taageeri karaan xusidda marka la baaro, iyadoo ay jiraan [[WP:RS|ilo la cuskan karo]].</ref> {{shortcut|WP:SIGCOV|WP:SGNF}} *{{va|significant coverage|text="'''Dabooshada muhiimka ah'''" waxay si toos ah u qabataa mawduuca iyo iyadoo podo faahfaahsan, si [[Wikipedia:No original research|aan looga baahnayn cilmi-baaris cusub]] si loo soo saaro qoraalka. Dabooshada muhiimka ahi waa ka badan tahay xusid yar, laakiin ma aha inuu noqdo mawduuca ugu muhiimsan ee maaddada ilaha.}} ** Taariikhda buugga le'eg ee [[IBM]] ee u qoray [[Robert Sobel]] waa daboosho cad oo aan ahayn xusid yar oo ku saabsan IBM. ** Bayaanka [[Martin Walker (reporter)|Martin Walker]], ee ku jira maqaal wargeys ah oo ku saabsan [[Bill Clinton]],{{refn|{{cite news|title=Tough love child of Kennedy|first=Martin |last=Walker|date=1992-01-06|work=[[Guardian US|The Guardian]]|access-date=2006-11-20|url=http://www.guardian.co.uk/usa/story/0,,1240962,00.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250513053952/https://www.theguardian.com/world/1992/jan/06/usa.martinwalker|archive-date=2025-05-13}} }} ee ah "Dugsiga sare, wuxuu qayb ka ahaa koox jazz ah oo loo yaqaanay Three Blind Mice" waa mid si cad ah xusid yar oo ku saabsan kooxdaas. * "'''La cuskan karo'''" waxay ka dhigan tahay in ilaha ay uga baahan yihiin daacadnimo tifaftir si ay u oggolaadaan [[Wikipedia:Verifiability|xaqiijinta]] qiimaynta xusidda, sida ku xusan [[Wikipedia:Reliable sources|tilmaamaha ilaha la cuskan karo]]. Ilaha waxay muujin karaan [[Wikipedia:Published|shuqullada la daabacay]] oo ku jira dhammaan foomamka iyo warbaahinta, iyo [[WP:NONENG|luqad kasta]]. Helitaanka ilaha labaad oo daboolaya mawduuca waa imtixaan wanaagsan oo ku saabsan xusidda. * "'''{{va|Ilaha}}'''"<ref>Kuwani waxaa ka mid ah ''laakiin kuma xaddidna'' wargeysyada, buugaagta iyo buugaagta elegtarooniga ah, joornaalada, filimada dukumentariga ah ee telefishanka iyo raadiyaha, warbixinnada ay soo saaraan hay'adaha dowladda, iyo joornaalada akadeemiyada. Marka ay ma jiraan ilo badan, waa in ay suurtagal tahay in la xaqijiyo in ilaha ay ka tarjumayaan aragti dhexdhexaad ah, ay yihiin kuwo la rumeysan karo oo ay bixiyaan faahfaahin ku filan maqaal xeel-dheer.</ref> waa inay noqdaan [[Wikipedia:No original research#Primary, secondary and tertiary sources|'''ilo labaad''']]. Ma jiro tiro go'an oo ilo ah oo loo baahan yahay maadaama ilaha ay ku kala duwan yihiin tayada iyo qoto dheerida dabooshada, laakiin ilo badan ayaa guud ahaan la filayaa.<ref>Aan la hayn ilo badan waxay soo jeansanaysaa in mawduucu uu kaga habboon yahay in lagu daro maqaal ku saabsan mawduuc ka ballaaran. Waa wax caadi ah in wargeysyo ama joornaalo badan ay daabacaan sheeko isku mid ah, mararka qaarkoodna leh wax ka badal yar ama cinwaano kala duwan, laakiin hal sheeko ma sameeyso shuqullo badan. Joornaalo dhowr ah oo isku mar daabacaya maqaallo kala duwan mar walba ma sameeyaan shuqullo badan, gaar ahaan marka qorayaashu ay ku tiirsan yihiin ilo isku mid ah, oo kaliya dib u sheegaya xog isku mid ah. Sidoo kale, taxanaha daabacaadaha ee u sameeyay same qoraa ama ee ku jira same xilli waa kuwo caadi ahaan loo tiriyaa inay yihiin hal il.</ref> Ilaha ma aha {{em|inay}} noqdaan kuwo [[WP:SOURCEACCESS|laga heli karo intarneedka]] ama [[WP:NONENG|ku qwritten yihiin English]]. Daabacaado badan oo ka timid same qoraa ama goob ayaa caadi ahaan loo tixgeliyaa inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda. * "'''Madax-bannaan ka ah mawduuca'''" waxay ka saartaa shuqullada uu soo saaray mawduuca maqaalka ama u xiran. Tusaale ahaan, xayeysiisyada, war-saxaafadeedyada, taariikh-nololeedyada, iyo websaydka mawduuca looma tixgeliyo inay yihiin kuwo madax-bannaan.<ref>Shuqullada uu soo saaray mawduuca, ama kuwa leh xiriir xooggan iyaga, ma aha caddeyn ku saabsan xusidda. Sidoo kale eeg: {{Section link|Wikipedia:Verifiability#Questionable sources}} si loo maareeyo xaaladahaas.</ref> Haddii mawduucu uusan buuxin shuruudahaas laakiin uu wali leeyahay xaqiiqooyin la xaqijin karo, waxay noqon kartaa mid useful ah in lagu soo bandhigo maqaal kale dhexdiisa. == Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca == Qaybaha mawduucyada ka mid ah, tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNGs) ayaa loo qoray si ay u caawiyaan clarifiyinta marka maqaal taagan la qori karo ama la qori doono. Tilmaamaha mawduuca ee hadda la aqbalay waxaa lagu xusay sanduuqa ku yaal weelka kore ee boggan Maqaallada Wikipedia guud ahaan waxaa loo qoraa iyadoo ku saabsan ilo qoto dheer, madax-bannaan, oo la cuskan karo iyadoo leh reebban gaar ah oo mawduuca ah. Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca guud ahaan waxay ku jiraan shuruudo la xaqijin karo oo ku saabsan mawduuc muujinaya in ilo ku habboon ay u dhowdahay inay jiraan mawduucaas. Sidaas darteed, mawduucyada gudba SNG waxaa loo qaadaa inay mudan yihiin maqaal, in kasta oo maqaallada gudba SNG ama GNG wali la tirtiri karo ama lagu mideyn karo maqaal kale, gaar ahaan haddii aan la heli karin ilo ku filan ama daboosho muhiim ah, ama haddii mawduucu uusan ku habboonayn insaykalopediya. SNGs waxay sidoo kale u phục yihiin ujeedooyin kale oo kala duwan oo ku xiran mawduuca. SNGs qaarkood, tusaale ahaan kuwa ku jira qaybaha mawduuca ee filimada, taariikh nololeedyada, iyo siyaasiyiinta, waxay bixiyaan tilmaamo ku saabsan mawduuca marka maqaallo aan la abuurin. SNGs waxay sidoo kale bixin karaan tusaalooyin ilo iyo noocyo daboosho oo loo tixgeliyo inay muhiim yihiin iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda, sida maareynta dib u eegista buugaagta ee tilmaamaha suugaanta iyo shuruudaha dabooshada muhiimka ah ee adag ee lagu caddaynayo SNG ee ururrada iyo shirkadaha. SNGs qaarkood waxay leeyihiin shaqooyin gaar ah: tusaale ahaan, SNG ee akadeemikada iyo borofesarrada iyo SNG ee sifooyinka juqraafiyeed waxay ku shaqeeyaan marka loo eego madaadi' ka kala duwan GNG. [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] qaarkood waxay bixiyeen tilmaamo dheeraad ah oo ku saabsan xusidda mawduucyada ku jira goobtooda iyo Tifaftirayaasha waxaa looga warniyay in bogagga tilmaamaha xusidda ee WikiProject waa in loo tixgeliyo inay yihiin maqalaal aragti ah mana sameeyaan heerarka xusidda cusub, iyagoo aan lahayn miisaanka isku raacsan ee guud iyo tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca ee wadahadallada kala duwan ==<span id="NCONTENT" ></span>Tilmaamaha xusiddu kuma saabsana qoraalka gudaha maqaallada ama liisaska== {{Shortcut|WP:NNC|WP:NLISTITEM|WP:NOTEWORTHY}} Shuruudaha loo isticmaalo abuurista ama haynta maqaal ma aha kuwo isku mid ah sida kuwa loo isticmaalo qoraalka gudahiisa ku jira. Tilmaamaha xusiddu ma quseeyaan ''qoraallada'' maqaallada. Sidoo kale ma quseeyaan ''qoraallada'' liisaska taagan, ilaa tifaftirayaashu ay ku raacaan inay isticmaalaan xusidda oo ah qayb ka mid ah shuruudaha doorashada liiska. Dabooshada qoraalka ee ku jirta maqaal ama liis la siiyay (yaitu in wax walba ay yihiin kuwo {{em|xusid mudan}} oo ku filan in lagu xuso gudaha maqaalka ama liiska) waxaa maamula go'aanka miisaanka ku habboon, dheelitirka, iyo habraacyada kale ee [[Wikipedia:List of policies#Content|qoraalka]]. Si aad u hesho xog dheeraad ah oo ku saabsan maqaallada liiska, eeg Xusidda liisaska]] iyo Shuruudaha doorashada liiska. ==Qoraalka maqaalku ma go'aamiyo xusidda== {{shortcut|WP:ARTN|WP:CONTN}} Xusiddu waa sifa ka mid ah {{em|mawduuc}} mana aha mid ka mid ah maqaal Wikipedia ah. Haddii mawduuca aan lagu daboolin ka baxsan Wikipedia, xaddi kasta oo horumar ah oo lagu sameeyo qoraalka Wikipedia ma ka dhigi doono mawduuca mid xusid mudan oo kedis ah. Taa beddelkeeda, haddii maaddada ilaha ay jirto, xitaa qoraalka iyo tilmaamaha aadka u xun ee ku jira maqaal Wikipedia ma dhimayaan xusidda mawduuca. == <span id="NRVE" ></span><span id="OBJ" ></span>Xusiddu waxay u baahan tahay caddeyn la xaqijin karo == {{Shortcut|WP:NRV|WP:NRVE}} Aragtida guud ee ku jirta tilmaamaha xusidda waa in ay jirtaa caddeyn la xaqijin karo, oo hufan oo muujinaysa in mawduucu uu heley fiiro muhiim ah oo ka timid ilo madax-bannaan si loo taageero kuleymka xusidda. Ma jiro mawduuc si avtomatik ah ama ka dhashay xusid mudan marka loo eego oo kaliya inuu jiro: caddeyntu waa inay muujisaa in mawduucu uu heley daboosho madax-bannaan oo muhiim ah ama aqoonsi, iyo in tani ayan ahayn kaliya danta mudada yar, ama sabab ka dhalatay hoos u dhaca koodka xayeysiiska ama faafinta aan xaddidnayn, mana aha mawduucu ku habboonayn sabab kale. Ilaha caddeynta waxaa ka mid ah daabacaadaha la aqoonsan yahay oo ay dib u egeen asxaabta, buugaagta la rumeysan karo oo awoodda leh, ilaha warbaahinta ee caanka ah, iyo ilaha kale ee la cuskan karo guud ahaan. === Xusiddu waxay ku batay jiritaanka ilo ku habboon, ma aha heerka ilaha maqaal ku jira === {{Shortcut|WP:NEXIST|WP:NPOSSIBLE}} Ma jiro ilo ama tilmaamo ku jira maqaal Wikipedia ah (sida ugu kala duwan aan jiritaanka ilo madax bannaan, oo la daabacay oo la cuskan karo intarneedka ama ka baxsan intarneedka) ma muujinayo in mawduucu uusan ahayn mid xusid mudan. Xusiddu waxay u baahan tahay oo kaliya in ilo madax-bannaan, oo la cuskan karo oo ku habboon ay ku jiraan dhabta mudada]]; ma u baahna imaatinkooda isla markiiba ama tilmaamintooda maqaal dhexdiisa. Tifaftirayaasha qiimaynaya xusidda waa inay tixgeliyaan ma aha oo kaliya ilaha hadda lagu magacaabay maqaalka, laakiin sidoo kale suurtagalnimada ama jiritaanka ilaha muujinaya xusidda oo aan hadda lagu magacaabin maqaalka. Sidaas darteed, ka hor soo proposedaynta ama u doorashada]] maqaal tirtiridda, ama bixinta aragti ku saabsan xusidda ee wadahadalka tirtiridda, tifaftirayaasha waxaa xoog looga dhiirrigeliyaa inay isku dayaan inay helaan ilo mawduuca laga hadlayo iyo tixgelinta suurtagalnimada in ilaha ay wali jiraan xitaa haddii raadintooda ay ku baaqatay in lagu soo saaro mid. Maqaallada Wikipedia ma aha qoraal dhameystiran, oo mawduuca maqaalku wuxuu noqon karaa mid xusid mudan haddii ilahaas ay jiraan, xitaa haddii aan wali lagu magacaabin. Haddii ay u dhowdahay in daboosho muhiim ah oo ku jira ilo madax-bannaan lagu heli karo mawduuc, tirtiridda sababtoo ah ukunta xusidda waa mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha ahaatee, marka xusidda maqaalku ay tahay mid lagu xujeeyay, kaliya muujinta in ilo aan la caddayn ay jiraan caadi ahaan ma aha mid qancisa, gaar ahaan haddii waqtigu uu trimo oo caddeynta dhabta ah ayan soo bixin. {| class="wikitable" |+ Heerka hadda ee maqaalku ma go'aamiyo xusidda !scope="col"| Heerka hadda ee maqaalka !scope="col"| Ilaha [[WP:BEFORE|laga heli karo dhabta mudada]] !scope="col"| Natiijada |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{no|{{cross}} '''U dhowdahay in aan xusid mudnayn'''}} |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |- | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |} == <span id="TEMP" ></span><span class="anchor" id="TEMP"></span><span class="anchor" id="is not temporary"></span>Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah == Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah; marka mawduucu uu noqdo mid leh "daboosho muhiim ah" oo ka baxsan tilmaamaha guud ee xusidda, uma baahna inuu yeesho daboosho socota. Iyadoo xusidda lafteedu ayan ahayn mid ku meel gaar ah, mar marka ka mid ah dib u qiimayn lagu sameeyo caddeynta xusidda ama ku habboonaanta maqaallada jira ayaa waxaa ka sameyn kara isticmaala kasta waliba wadahadalka tirtiridda, ama caddeyn cusub ayaa soo bixi karta maqaalladii hore loo tixgeliyay inay yihiin kuwo aan ku habboonayn. Sidaas darteed, maqaal ayaa la soo proposedayn karaa tirtirid bila ama xitaa sannado ka dib abuuristiisa, ama dib loo abuurayo marka ay caddeyn cusub ay taageerto jiritaankiisa oo ah maqaal taagan. == <span class="anchor" id="SUSTAINED"></span>Mawduucyada xusidda leh waxay heleen fiiro gaar ah muddo ku filan == {{shortcut|WP:NSUSTAINED|WP:SUSTAINED}} Wikipedia waa muujiyaha dib u dhaca ee xusidda. Sida muujiyaha dhaqaalaha dib u dhaca uu u muujiyo waxa dhaqaaluhu uu samaynayay waagii hore, mawduucu waa "mid xusid mudan" marka loo eego Wikipedia kaliya haddii dunida ka baxsan ay hore u "muujisay fiiro gaar ah". Marka la aasaaso, xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah. Qarxinta yar ee dabooshada wararka ma muujin karto xusidda si ku filan. Si kastaba ha ahaatee, dabooshada socota waa muujiyaha xusidda, sida lagu sharrraxay xusidda dhacdooyinka. Ururrada cusub iyo dhacdooyinka ka soo baxa waagii dambe waxay gudbi karaan, laakiin waxay waayi karaan daboosho ku filan oo ay ku buuxiyaan Haddii ilo la cuskan karo ay daboolaan qof kaliya iyadoo la tixgelinayo dhacdo kaliya, iyo haddii qofkaas uu kaga sii jirayo, oo ay u dhowdahay inuu kaga sii jiro, qof heerkiisu hooseeyo, [[WP:BLP1E|guud ahaan waa inaan ka fogaannaa inaan yeesho maqaal taariikh-nololeed oo ku saabsan qofkaas]]. Sidoo kale, dib u soo saarida ama qoraalka dhow ee war-saxaafadeedyada (loona yaqaan [[churnalism]]) ma aha mid loo tiri doono daboosho socota. == Haddii la abuurayo bogag taagan == {{Shortcut|WP:PAGEDECIDE|WP:NOPAGE}} Marka la abuurayo qoraal cusub oo ku saabsan mawduuc xusid mudan, tifaftirayaashu waa inay tixgeliyaan habka ugu wanaagsan ee ka caawinaya akhristayaasha inay u fahmaan. Caadi ahaan, fahamka waxaa ugu wanaagsan in lagu gaaro iyada oo la soo bandhigayo mawduuca bog u gaar ah oo taagan, laakiin ma aha lagama maarmaan inaan sidaas samaynno; mararka qaarkood waa ka wanaagsan tahay in la daboolo mawduuc xusid mudan oo ah qayb ka mid ah bog ka ballaaran oo ku saabsan mawduuc ka ballaaran, iyadoo leh samayna dheeraad ah (iyadoo la samaynayo sidaas ma dhimayo muhiimadda mawduuca). Go'aanka tifaftirka wuxuu galaa go'aan kasta oo ku saabsan in la abuurayo ama aan la abuurayn bog gaar ah, laakiin go'aanku waa inuu mar walba ku batay tixgelinno gaar ah oo ku saabsan sida mawduuca looga dhigi karo mid la fahmi karo, mana aha oo kaliya shakhsi jeclayn ama diiddan. *'''Miyaa xogta kale ay bixisaa samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, mawduuc xusid mudan waxaa lagu dabooli karaa si ka wanaagsan oo ah qayb ka mid ah maqaal ka madaama, oo ay jiri karto samayna ka buuxa oo lagu waayi lahaa bog gaar ah, tusaale ahaan). Mararka kale, bogagga taagan waa kuwo si wanaagsan loo qiimeeyay (sida ku jira [[Madaxwaynaha Soomaaliya]] sidoo kale taariikh nololeedyada taagan ee madaxweyne kasta). Madaama gaar ahaan waa in la tixgeliyo miisaanka ku habboon iyo kan aan ku habboonayn. Nabadaha dooda, tusaale ahaan, waxay mudan karaan bogag taagan laakiin waxay leeyihiin miisaan aan ku habboonayn bog ku saabsan fikradda guud. *'''Miyaa mawduucyada isku xiran ay bixiyaan samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, dhowr mawduuc oo isku xiran, oo waliba si isku mid ah xusid mudan, waxaa lagu ururin karaa hal bog, oo xiriirka ka dhexeeya lagu mahadin karo si ka wanaagsan ka duwan haddii ay kaga jirki lahaayeen bog gaar ah Mararka kale, marka mawduucyo badan oo isku mid ah ay jiraan, ma aha mid waxtar ah in lagu ururiyo hal bog, sababtoo ah maqaalka ka soo baxa wuxuu noqon doonaa mid aad u weyn. Xaaladdaas, dookha shaqaynaya waa abuurista liis cusub ama qayb loogu talagalay mawduuca ka ballaaran iyo ku xirida maqaallada shakhsiga ah ka *'''Waa maxay ilaha laga heli karo hadda?''' Mararka qaarkood, marka mawduucu uu yahay mid xusid mudan, laakiin ayan u dhowayn in mar walba ay jiri doonto wax badan oo lagu qoro, tifaftirayaashu waa inay miisaamaan faa'iidooyinka iyo khasaarooyinka abuurista bog gaaban oo taagan. Dhanka kale, maqaalku wuxuu noqon karaa bog gaaban xitaa haddii ilo badan ay jiraan, laakiin kaliya aan wali lagu soo darin. Boggaas yar waxaa ka wanaagsan in lagu waasiciyo ka duwan in lagu mideyo maqaal ka madaama (sidoo kale eeg maqalaalka aragtida iyo Mararka qaarkood, marka xogta ku saabsan dhacdo ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid yar, dabooshada waxay ku habboonaan kartaa maqaal ka madaama oo daboolaya. Mararka kale, dhacdo ka soo baxa waagii dambe waxay noqon kartaa mid si cad ah ku habboon bog taagan ka hor inta ayan dhacin (sida kuwa soo socda [[Summer Olympics]]). Si kastaba ha ahaatee, ka hor inta aan la abuurin maqaalkaas, meelayso in suurtagalnimada dhacdayda ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid si macquul ah u xaqiiq ah waxay xoog u dhiirrigelisaa in maqaal taagan oo loogu talagalay filim cusub la abuuro kaliya haddii ilo la cuskan karo ay xaqijiyaan in sawir-qaadista ugu muhiimsan ee filimka ay bilaabatay (oo ka dhigaysa mid aad u dhow inay dhameystiranto). Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca]] iyo bogagga talada ee WikiProject waxay bixin karaan xog ku saabsan sida loo sameeyo go'aannada tifaftirka ee qaybaha mawduuca gaarka ah. Marka bog taagan la abuuro, waxaa lagu soo saari karaa bog ka ballaaran. Taa beddelkeeda, marka mawduucyo xusid mudan aan la siin bogag taagan, bogagga dib u hagaajinta]] iyo == Sababta aan u leenahay shuruudahan == {{shortcut|WP:WHYN}} Tifaftirayaashu waxay quseeyaan heerarka xusidda dhammaan mawduucyada si ay u go'aamiyaan in Wikipedia luqadda English-ka ay tahay inay yeesho maqaal u gaar ah oo taagan oo ku saabsan mawduucaas. Ujeedada ugu muhiimsan ee heerarkan waa in la xaqijiyo in tifaftirayaashu ay abuuraan maqaallo u hoggaansama habraacyada waaweyn ee qoraalka. * Waxaan u baahan nahay "daboosho muhiim ah" oo ku jira ilo la cuskan karo si aan dhab ahaan u qori karno maqaal inta nool, ka duwan kala bar faqrad ama [[Wikipedia:Wikipedia is not a dictionary|qeexida]] mawduucaas. Haddii kaliya dhowr weedhood la qori karo oo la taageeri karo ilo ku saabsan mawduuca, mawduucaas ma u qalmo bog gaar ah, laakiin waa in la [[Wikipedia:Merging|mideeyaa]] maqaal ku saabsan mawduuc ka madaama ama liis ku habboon. (Eeg [[WP:FAILN|talada hoose]].) * Waxaan u baahan nahay jiritaanka [[Wikipedia:Reliable sources|"ilo la cuskan karo"]] si aan u noqonno kuwo ku kalsoon inaanan gudbinayn xanta aan xaddidnayn, sii wadida been-abuurka, ama dhigista [[WP:IINFO|ururinta xogta aan xaddidnayn]]. * Waxaan u baahan nahay in dhammaan maqaallada ay ku tiirsanaadaan gaar ahaan [[Wikipedia:Independent sources|"qaybta xisbi ee saddexaad" ama "ilo madax-bannaan"]] si aan u qori karno maqaal hufan oo dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Neutral point of view|habraaca aragtida dhexdhexaadka ah ee Wikipedia]] iyo si loo xaqijiyo in maqaallada ayan [[WP:NOTADVERTISING|xayeysiinayn]] badeecad, adeeg, ama urur. Eeg [[Wikipedia:Autobiography]] si aad uga wadahadasho danta dhexdhexaadnimada ee ilaha iis-daabacay. * Waxaan u baahan nahay jiritaanka ugu yaraan hal [[Wikipedia:Identifying and using primary and secondary sources|il oo labaad]] si maqaalku uu u hoggaansamo [[Wikipedia:No original research]] shuruudda ah in dhammaan maqaallada ay ku batay ilaha labaad. * Waxaan u baahan nahay ilo badan si aan u qori karno maqaal si macquul ah u dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Neutral point of view]], ka duwan in lagu muujiyo kaliya aragtida hal qoraa. Tani waa sidoo kale sababta daabacaadaha badan ee ka timaada same qof ama urur loo tixgeliyo inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo ujeedada u hoggaansamida shuruudda "badan". * Waxaan u baahan nahay tifaftirayaasha inay isticmaalaan go'aankooda ku saabsan sida loo ururiyo mawduucyada si aanan u lahayn maqaallo dhaadheer oo buuran ama [[Wikipedia:Permastub|maqaallo aad u yar oo aan si dhab ah loo horumarin karin]]. Tifaftirayaashu waxay go'aamin karaan inay ka wanaagsan tahay akhristayaasha inay soo bandhigaan mawduuc yar oo ah qayb ka mid ah mid ka madaama. Tusaale ahaan, tifaftirayaashu caadi ahaan waxay ka bogaan inay mideeyaan xogta ku saabsan turjumaada buugaagta mawduuca ka madaama ee buugga asalka ah, sababtoo ah go'aankooda tifaftirka, maqaalka la mideeyay wuxuu ka xog badan yahay oo ka dheelitiran yahay akhristayaasha wuxuuna dhimayaa xogta ku doogta ensayklopediya. (Si aad u hesho fikrado ku saabsan sida loo maareeyo maaddada lagu maareyn karo si ka wanaagsan iyada oo la dhigayo maqaal kale, eeg {{Section link|Wikipedia:Notability#Articles not satisfying the notability guidelines|}}.) Sababtoo ah shuruudahan waxay ku batay habraacyada waaweyn ee qoraalka, waxay quseeyaan dhammaan maqaallada, ma aha oo kaliya maqaallada lagu sababeeyay ku dhex jira [[WP:GNG|shuruudaha guud ee xusidda]]. Ma quseeyaan, si kastaba ha ahaatee, bogagga ujeedadooda ugu muhiimsan ay tahay socodka (t.s. dhammaan [[Wikipedia:Disambiguation|bogagga kala-soocidda]] iyo [[WP:LSC|liisaska qaarkood]]). == Xaaladaha caadiga ah == === <span id="SPIP" ></span>Is-xayeysiinta iyo faafinta === {{Shortcut|WP:SPIP}} Daabacaada ku jirta ilo la cuskan karo mar walba ma aha caddeyn wanaagsan oo ku saabsan xusidda. [[WP:Promotion|Wikipedia ma aha warbaahin xayeysiis ah]]. [[Self-promotion|Is-xayeysiinta]], [[autobiography|taariikh-nololeedka iis-qoray]], [[product placement|dhigista badeecada]], [[Press release|war-saxaafadeedyada]], [[Brand|oleolaha sumadda]], [[advertising|xayeysiisyada]], iyo [[WP:Paid editing|maaddada la bixiyay]] ma aha jidad sax ah oo loo maro maqaal ensayklopediya ah. Halbeegga xusidda waa in dadka madax-bannaan ka ah mawduuca laftiisa (ama ka mid ah samaysanihiisa, abuuraha, qoraaga, ikhtiraacaha, shirkadda, ama iibiyaha) ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid mudan in lagu qoro oo lagu daabaco shuqullo u gaar ah oo aan yarayn oo diiradda saaraya – iyadoo aan la hayn [[incentive|dhiirrigelin]], xayeysiin, ama saameyn kale oo ka timaada dadka ku xiran maaddada mawduuca. Ilaha madax-bannaan ayaa sidoo kale loo baahan yahay si loo dammaanad qaado [[WP:NPOV|maqaal dheerdhaad ah]] oo la qori karo. Xitaa ilaha aan xayeysiiska ahayn ee iis-daabacay, sida buugaagta gacanta ee farsamada ee la socda badeecad, wali ma aha caddeyn ku saabsan xusidda maadaama ayan ahayn kipas muujinaya fiirada mawduucu uu heley. === <span class="anchor" id="SBST"></span>Dhacdooyinka === {{shortcut|WP:SBST}} {{main|Wikipedia:Notability (events)}} [[WP:NOTNEWS|Wikipedia ma aha il warar]]: waxay u baahan tahay ka badan oo kaliya warbixinnada wararka caadiga ah oo ku saabsan dhacdo ama mawduuc kaliya si ay u sameeyso daboosho muhiim ah. Tusaale ahaan, dabooshada wararka caadiga ah sida war-saxaafadeedyada, ogeysiisyada al-fanka, dabooshada ciyaaraha, iyo [[Tabloid journalism#To refer to sensationalist journalistic practices|saxaafadda tabloid-ka]] ma aha daboosho muhiim ah. Xitaa tiro badan oo warbixinnada wararka ah oo aan bixinayn qiimeyn gyo ah ee dhacdayda looma tixgeliyo inay tahay daboosho muhiim ah. Xaaladaha qaarkood, xusidda nooc muran leh (sida buug) waxay ka soo bahi kartaa {{em|ama}} sababtoo ah nooca laftiisa ayaa ahaa mid xusid mudan, {{em|ama}} sababtoo ah muranku wuxuu ahaa mid xusid mudan oo dhacdo ah—dheeraad ah waxay u baahan yihiin tixgelin. === Liisaska taagan === Tilmaamaha xusiddu sidoo kale waxay quseeyaan abuurista liisaska taagan iyo miisaska. Xusidda liisaska (haddii loogu cinwaan doono "Liiska Xs" ama "Xs") waxay ku batay kooxda. Hal sabab oo la aqbalay oo sababta mawduuca liiska loo tixgeliyo mid xusid mudan waa haddii looga wadahadlay {{em|oo ah koox ama ushaqeyn}} ilo madax-bannaan oo la cuskan karo, iyadoo loo eegayo tilmaamaha kore, iyo tilmaamaha kale ee ku saabsan Dhammaan liiska ma aha in lagu dukumenteeyo ilo iyadoo loo eegayo xusidda, kaliya in ururinta ama kooxda guud ahaan ay tahay. Sababtoo ah {{em|kooxda ama ushaqeynta}} waa mid xusid mudan, walxaha shakhsiga ah ee ku jira liiska ma aha inay noqdaan kuwo madax-bannaan oo xusid mudan, in kasta oo tifaftirayaashu ay kaga samayn karaan go'aankooda inay xaddidaan liisaska dhaadheer iyadoo la isticmaalayo habab sida kaliya soo darida walxaha madax-bannaan ee xusidda mudan. Ma jiro isku raacsan oo hadda jira oo ku saabsan sida loo qiimeeyo xusidda liisaska ka sii adag iyo kuwa isku-dhafan (sida "Liisaska X ee Y") ama shuruudaha kale ee sababayn kara xusidda liisaska taagan, in kasta oo [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Non-encyclopedic cross-categorizations|qaybaha isku-dhafan ee aan ensayklopediya ahayn]] lagu taabtay ujeedooyinka xogta, socodka, ama horumarinta ee la aqoonsan yahay caadi ahaan waa lagu hayaa iyadoo aan loo eegin xusid kasta oo la muujiyay. Tifaftirayaasha wali waxaa looga dhiirrigeliyaa inay muujiyaan xusidda liiska iyadoo loo eegayo kooxda lafteeda ka hor inta aan la abuurin liisaska taagan. == Maqaallada aan buuxinayn tilmaamaha xusidda == {{Shortcut|WP:FAILN}} Mawduucyada aan buuxinayn shuruuddan ma lagu hayo sida maqaallo gaar ah. Mawduucyada aan xusidda mudnayn oo leh maqaallo ama liisas xusid mudan oo aad u dhow caadi ahaan waxaa loo ''mideeyaa'' bogaggaas, iyadoo mawduucyada aan xusidda mudnayn oo aan lahayn bartilmaameed mideyn oo kale guud ahaan la tirtiro. Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan oo muujinaya xusidda mawduuciisa, raadso ilo adiga laftaada, ama: * Weydii abuuraha maqaalka ama khabar mawduuca ku saabsan<ref>Mararka qaarkood la xiriirida mawduuca taariikh-nololeedka ama dhiirrigeliyaha ururka mawduuca waxay soo saari kartaa maaddada ilaha madax-bannaan. Dabcan waa inaan ka fogaannaa si aan u dhuuxno oo aan u qiimeyno madax-bannaanida. Waxaad sidoo kale eegi kartaa haddii ay jirto [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] firfircoon oo ku xiran mawduuca, oo weydii caawinaad halkaas.</ref> talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tl|notability}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaasha kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert-subject|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la cuskan karo oo aan laga heli karin intarneedka. Haddii ilo ku habboon ''aan la heli karin'' ka dib raadin niyad-wadaag ah oo loogu talagalay, tixgeli [isku darka qoraalka maqaalka ee la xaqijin karo maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna.<ref>Tusaale ahaan, maqaallada ku saabsan shakhsiyaadka yar yar ee shuqul male awaal ah]] waxaa lagu mideyn karaa "liiska shakhsiyaadka yar yar ee{{nbsp}}..."; maqaallada ku saabsan skoolada waxaa lagu mideyn karaa maqaallada ku saabsan magaalooyinka ama gobollada ay skooladu ku yaallaan; qaraabada qof caan ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ku saabsan qofka; maqaallada ku saabsan dadka kaliya xusidda mudan sababtoo ah waxay u xiran yihiin koox ama dhacdo gaar ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ugu muhiimsan ee kooxdaas ama dhacdaydaas.</ref> Haddii kale, haddii la tirtirayo:<ref>Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waa inay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, iyo ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii maqaalku uu buuxiyo shuruudaha tirtiridda degdegga ah, mid wuxuu isticmaali karaa calaamadda tirtiridda gaarka ah ee lagu xusay boggaas. * Isticmaal calaamadda {{tl|prod}} maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda. Tani waxay u oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof objection sameeya. Si aad u hesho xog dheeraad ah. * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda, rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, ama tifaftire kale uu hore objection uga sameeyay tirtiridda lagu proposedeeyay ee hore, u dooro maqaalka geeddi-socodka maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono lagu waliba tixgelin doono todoba maalmood. Maqaallada ku saabsan mawduucyo ah kuwo ''si cad'' aan xusid mudnayn, markaas tirtiriddu caadi ahaan waa jawaabta ugu ku habboon, in kasta oo dookhadh kale ay caawin karaan bulshada si loo ilaaliyo maaddada waxtarka leh. Maadaama tirtiridda maqaal ay mar walba tahay mid xoog loogu doodo, tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay si xeel-dheer u raacaan dhowr tallaabo oo lagu talinayo ka hor doorashada. == Qoraallo == {{Reflist|2}} 78mr0ctp3wmdjrlbp6hza7gic4i2rcd 306348 306347 2026-08-31T17:17:56Z Isma4l 41797 /* */ 306348 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|Xusid|shortcut1=WP:N|shortcut2=WP:NOTE}} <section begin=nutshell />{{nutshell| Maqaallada Wikipedia waxay daboolaan ''mawduucyo muhiim ah''—kuwaas oo heley fiiro gaar ah oo ku filan oo ka timid guud ahaan dunida iyo muddo dheer, mana aha [[WP:Maaha|kuwo ka baxsan heerka Wikipedia]]. Waxaan tixgelinaa cadaymaha ka socda ilo wareedyo la cuskan karo iyo ilo madax bannaan si loo qiimeeyo fiiradaas. Tilmaamaha xusiddu ma go'aamiyaan mawduuca gudaha maqaalka, laakiin waxay go'aamiyaan oo kaliya inay tahay in mawduucu yeesho maqaal u gaar ah.}}<section end=nutshell /> Wikipedia dhexdeeda, '''Caannimada''' waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Xogta ku jirta Wikipedia waa inay noqotaa [[WP:V|mid la xaqijin karo]]; haddii aan lagu helin mawduuca ilo la xusi karo, iyo ilo madax bannaan, markaas ma aha in loo sameeyo maqaal u gaar ah. fikradda xusidda ee Wikipedia waxay quseysaa heerkan aasaasiga ah si looga fogaado soo qadashada xog aan xaddidnayn. Mawduucyada maqaallada iyo liisaska waa inay noqdaan kuwo xusid mudan, ama "mudan in la ogaado". Go'aaminta xusiddu {{em|lagama maarmaan}} ma aha inay ku xirnaato waxyaabo sida caannimada, muhiimadda, ama caannimada guud—in kasta oo ay kuwaasi kor u qaadi karaan aqbalidda mawduuca buuxiya tilmaamaha lagu dhex eegeyo hoos. Mawduucu waxaa loo qaadayaa inuu mudan yahay maqaal haddii: # Uu buuxiyo tilmaamaha guud ee xusidda (GNG) ee hoose, ama shuruudaha ku xusan tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNG); iyo # Aan laga saarin habraaca [[Wikipedia:Maaha|Waxay Wikipedia ahayn]]. Kani ma aha dammaanad ah in mawduuca dhab ahaan loogu maamuli doono bog u gaar ah oo taagan. Tifaftirayaashu waxay u isticmaali karaan go'aankooda inay isku darka ama ay ku ururiyaan laba mawduuc ama ka badan oo isku xiran maqaal single ah. Tilmaamahani waxay kaliya sharraxayaan inta uu ku habboon yahay {{em|mawduuc}} inuu yeesho {{em|maqaal ama liis u gaar ah}}. Ma {{em|xaddidayaan}} {{em|qoraalka gudaha}} ee maqaalka ama liiska, in kasta oo xusidda caadi ahaan loo isticmaalo shuruudaha lagu soo daro liisaska (tusaale ahaan loogu dhex qoraa ardayda hore ee skoolka. Habraacyada Wikipedia ee ku saabsan qoraalka, ''dhuux'' Dhexaadnimada aragtida, [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqiijinta]], Bilaa taariikh cilmi baaris cusub, [[Wikipedia:Maaha]] Waxay Wikipedia ahayn]], iyo [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Noloshada dadka nool]]. == Tilmaamaha guud ee xusidda == {{shortcut|WP:GNG}} Mawduuc waxaa loo {{em|qaadayaa}} inuu ku habboon yahay maqaal ama liis taagan marka uu helo {{em|dabooshada muhiimka ah}} ee ka tiimada ilo la cuskan karo oo ah kuwa madax-bannaan ka ah mawduuca. * "'''Loo qaaday'''" waxay ka dhigan tahay in dabooshada muhiimka ahi ay sameyso fakar ah, bukan dammaanad, in mawduucu uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Wadahadal dheeraad ah ayaa gabagabayn kara in mawduucu dhab ahaan ma aha inuu yeesho maqaal taagan—magaal ahaan sababtoo ah wuxuu jebinayaa waxay Wikipedia ahayn, gaar ahaan sharciga ah in Wikipedia ma aha ururinta xogta aan xaddidnayn]].<ref>Sidoo kale, dhammaan dabooshada ka timaada [[Wikipedia:Reliable sources|ilo la cuskan karo]] ma aha caddeyn muujinaysa xusidda loogu talagalay abuurista maqaalka; tusaale ahaan, tusmooyinka iyo xogta, xayeysiisyada, tiirarka ogeysiisyada, iyo sheekooyinka wararka yar yar waa dhammaan tusaalooyin daboosho ah oo dhab ahaan ma taageeri karaan xusidda marka la baaro, iyadoo ay jiraan [[WP:RS|ilo la cuskan karo]].</ref> {{shortcut|WP:SIGCOV|WP:SGNF}} *{{va|significant coverage|text="'''Dabooshada muhiimka ah'''" waxay si toos ah u qabataa mawduuca iyo iyadoo podo faahfaahsan, si [[Wikipedia:No original research|aan looga baahnayn cilmi-baaris cusub]] si loo soo saaro qoraalka. Dabooshada muhiimka ahi waa ka badan tahay xusid yar, laakiin ma aha inuu noqdo mawduuca ugu muhiimsan ee maaddada ilaha.}} ** Taariikhda buugga le'eg ee [[IBM]] ee u qoray [[Robert Sobel]] waa daboosho cad oo aan ahayn xusid yar oo ku saabsan IBM. ** Bayaanka [[Martin Walker (reporter)|Martin Walker]], ee ku jira maqaal wargeys ah oo ku saabsan [[Bill Clinton]],{{refn|{{cite news|title=Tough love child of Kennedy|first=Martin |last=Walker|date=1992-01-06|work=[[Guardian US|The Guardian]]|access-date=2006-11-20|url=http://www.guardian.co.uk/usa/story/0,,1240962,00.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250513053952/https://www.theguardian.com/world/1992/jan/06/usa.martinwalker|archive-date=2025-05-13}} }} ee ah "Dugsiga sare, wuxuu qayb ka ahaa koox jazz ah oo loo yaqaanay Three Blind Mice" waa mid si cad ah xusid yar oo ku saabsan kooxdaas. * "'''La cuskan karo'''" waxay ka dhigan tahay in ilaha ay uga baahan yihiin daacadnimo tifaftir si ay u oggolaadaan [[Wikipedia:Verifiability|xaqiijinta]] qiimaynta xusidda, sida ku xusan [[Wikipedia:Reliable sources|tilmaamaha ilaha la cuskan karo]]. Ilaha waxay muujin karaan [[Wikipedia:Published|shuqullada la daabacay]] oo ku jira dhammaan foomamka iyo warbaahinta, iyo [[WP:NONENG|luqad kasta]]. Helitaanka ilaha labaad oo daboolaya mawduuca waa imtixaan wanaagsan oo ku saabsan xusidda. * "'''{{va|Ilaha}}'''"<ref>Kuwani waxaa ka mid ah ''laakiin kuma xaddidna'' wargeysyada, buugaagta iyo buugaagta elegtarooniga ah, joornaalada, filimada dukumentariga ah ee telefishanka iyo raadiyaha, warbixinnada ay soo saaraan hay'adaha dowladda, iyo joornaalada akadeemiyada. Marka ay ma jiraan ilo badan, waa in ay suurtagal tahay in la xaqijiyo in ilaha ay ka tarjumayaan aragti dhexdhexaad ah, ay yihiin kuwo la rumeysan karo oo ay bixiyaan faahfaahin ku filan maqaal xeel-dheer.</ref> waa inay noqdaan [[Wikipedia:No original research#Primary, secondary and tertiary sources|'''ilo labaad''']]. Ma jiro tiro go'an oo ilo ah oo loo baahan yahay maadaama ilaha ay ku kala duwan yihiin tayada iyo qoto dheerida dabooshada, laakiin ilo badan ayaa guud ahaan la filayaa.<ref>Aan la hayn ilo badan waxay soo jeansanaysaa in mawduucu uu kaga habboon yahay in lagu daro maqaal ku saabsan mawduuc ka ballaaran. Waa wax caadi ah in wargeysyo ama joornaalo badan ay daabacaan sheeko isku mid ah, mararka qaarkoodna leh wax ka badal yar ama cinwaano kala duwan, laakiin hal sheeko ma sameeyso shuqullo badan. Joornaalo dhowr ah oo isku mar daabacaya maqaallo kala duwan mar walba ma sameeyaan shuqullo badan, gaar ahaan marka qorayaashu ay ku tiirsan yihiin ilo isku mid ah, oo kaliya dib u sheegaya xog isku mid ah. Sidoo kale, taxanaha daabacaadaha ee u sameeyay same qoraa ama ee ku jira same xilli waa kuwo caadi ahaan loo tiriyaa inay yihiin hal il.</ref> Ilaha ma aha {{em|inay}} noqdaan kuwo [[WP:SOURCEACCESS|laga heli karo intarneedka]] ama [[WP:NONENG|ku qwritten yihiin English]]. Daabacaado badan oo ka timid same qoraa ama goob ayaa caadi ahaan loo tixgeliyaa inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda. * "'''Madax-bannaan ka ah mawduuca'''" waxay ka saartaa shuqullada uu soo saaray mawduuca maqaalka ama u xiran. Tusaale ahaan, xayeysiisyada, war-saxaafadeedyada, taariikh-nololeedyada, iyo websaydka mawduuca looma tixgeliyo inay yihiin kuwo madax-bannaan.<ref>Shuqullada uu soo saaray mawduuca, ama kuwa leh xiriir xooggan iyaga, ma aha caddeyn ku saabsan xusidda. Sidoo kale eeg: {{Section link|Wikipedia:Verifiability#Questionable sources}} si loo maareeyo xaaladahaas.</ref> Haddii mawduucu uusan buuxin shuruudahaas laakiin uu wali leeyahay xaqiiqooyin la xaqijin karo, waxay noqon kartaa mid useful ah in lagu soo bandhigo maqaal kale dhexdiisa. == Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca == Qaybaha mawduucyada ka mid ah, tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNGs) ayaa loo qoray si ay u caawiyaan clarifiyinta marka maqaal taagan la qori karo ama la qori doono. Tilmaamaha mawduuca ee hadda la aqbalay waxaa lagu xusay sanduuqa ku yaal weelka kore ee boggan Maqaallada Wikipedia guud ahaan waxaa loo qoraa iyadoo ku saabsan ilo qoto dheer, madax-bannaan, oo la cuskan karo iyadoo leh reebban gaar ah oo mawduuca ah. Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca guud ahaan waxay ku jiraan shuruudo la xaqijin karo oo ku saabsan mawduuc muujinaya in ilo ku habboon ay u dhowdahay inay jiraan mawduucaas. Sidaas darteed, mawduucyada gudba SNG waxaa loo qaadaa inay mudan yihiin maqaal, in kasta oo maqaallada gudba SNG ama GNG wali la tirtiri karo ama lagu mideyn karo maqaal kale, gaar ahaan haddii aan la heli karin ilo ku filan ama daboosho muhiim ah, ama haddii mawduucu uusan ku habboonayn insaykalopediya. SNGs waxay sidoo kale u phục yihiin ujeedooyin kale oo kala duwan oo ku xiran mawduuca. SNGs qaarkood, tusaale ahaan kuwa ku jira qaybaha mawduuca ee filimada, taariikh nololeedyada, iyo siyaasiyiinta, waxay bixiyaan tilmaamo ku saabsan mawduuca marka maqaallo aan la abuurin. SNGs waxay sidoo kale bixin karaan tusaalooyin ilo iyo noocyo daboosho oo loo tixgeliyo inay muhiim yihiin iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda, sida maareynta dib u eegista buugaagta ee tilmaamaha suugaanta iyo shuruudaha dabooshada muhiimka ah ee adag ee lagu caddaynayo SNG ee ururrada iyo shirkadaha. SNGs qaarkood waxay leeyihiin shaqooyin gaar ah: tusaale ahaan, SNG ee akadeemikada iyo borofesarrada iyo SNG ee sifooyinka juqraafiyeed waxay ku shaqeeyaan marka loo eego madaadi' ka kala duwan GNG. [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] qaarkood waxay bixiyeen tilmaamo dheeraad ah oo ku saabsan xusidda mawduucyada ku jira goobtooda iyo Tifaftirayaasha waxaa looga warniyay in bogagga tilmaamaha xusidda ee WikiProject waa in loo tixgeliyo inay yihiin maqalaal aragti ah mana sameeyaan heerarka xusidda cusub, iyagoo aan lahayn miisaanka isku raacsan ee guud iyo tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca ee wadahadallada kala duwan ==<span id="NCONTENT" ></span>Tilmaamaha xusiddu kuma saabsana qoraalka gudaha maqaallada ama liisaska== {{Shortcut|WP:NNC|WP:NLISTITEM|WP:NOTEWORTHY}} Shuruudaha loo isticmaalo abuurista ama haynta maqaal ma aha kuwo isku mid ah sida kuwa loo isticmaalo qoraalka gudahiisa ku jira. Tilmaamaha xusiddu ma quseeyaan ''qoraallada'' maqaallada. Sidoo kale ma quseeyaan ''qoraallada'' liisaska taagan, ilaa tifaftirayaashu ay ku raacaan inay isticmaalaan xusidda oo ah qayb ka mid ah shuruudaha doorashada liiska. Dabooshada qoraalka ee ku jirta maqaal ama liis la siiyay (yaitu in wax walba ay yihiin kuwo {{em|xusid mudan}} oo ku filan in lagu xuso gudaha maqaalka ama liiska) waxaa maamula go'aanka miisaanka ku habboon, dheelitirka, iyo habraacyada kale ee [[Wikipedia:List of policies#Content|qoraalka]]. Si aad u hesho xog dheeraad ah oo ku saabsan maqaallada liiska, eeg Xusidda liisaska]] iyo Shuruudaha doorashada liiska. ==Qoraalka maqaalku ma go'aamiyo xusidda== {{shortcut|WP:ARTN|WP:CONTN}} Xusiddu waa sifa ka mid ah {{em|mawduuc}} mana aha mid ka mid ah maqaal Wikipedia ah. Haddii mawduuca aan lagu daboolin ka baxsan Wikipedia, xaddi kasta oo horumar ah oo lagu sameeyo qoraalka Wikipedia ma ka dhigi doono mawduuca mid xusid mudan oo kedis ah. Taa beddelkeeda, haddii maaddada ilaha ay jirto, xitaa qoraalka iyo tilmaamaha aadka u xun ee ku jira maqaal Wikipedia ma dhimayaan xusidda mawduuca. == <span id="NRVE" ></span><span id="OBJ" ></span>Xusiddu waxay u baahan tahay caddeyn la xaqijin karo == {{Shortcut|WP:NRV|WP:NRVE}} Aragtida guud ee ku jirta tilmaamaha xusidda waa in ay jirtaa caddeyn la xaqijin karo, oo hufan oo muujinaysa in mawduucu uu heley fiiro muhiim ah oo ka timid ilo madax-bannaan si loo taageero kuleymka xusidda. Ma jiro mawduuc si avtomatik ah ama ka dhashay xusid mudan marka loo eego oo kaliya inuu jiro: caddeyntu waa inay muujisaa in mawduucu uu heley daboosho madax-bannaan oo muhiim ah ama aqoonsi, iyo in tani ayan ahayn kaliya danta mudada yar, ama sabab ka dhalatay hoos u dhaca koodka xayeysiiska ama faafinta aan xaddidnayn, mana aha mawduucu ku habboonayn sabab kale. Ilaha caddeynta waxaa ka mid ah daabacaadaha la aqoonsan yahay oo ay dib u egeen asxaabta, buugaagta la rumeysan karo oo awoodda leh, ilaha warbaahinta ee caanka ah, iyo ilaha kale ee la cuskan karo guud ahaan. === Xusiddu waxay ku batay jiritaanka ilo ku habboon, ma aha heerka ilaha maqaal ku jira === {{Shortcut|WP:NEXIST|WP:NPOSSIBLE}} Ma jiro ilo ama tilmaamo ku jira maqaal Wikipedia ah (sida ugu kala duwan aan jiritaanka ilo madax bannaan, oo la daabacay oo la cuskan karo intarneedka ama ka baxsan intarneedka) ma muujinayo in mawduucu uusan ahayn mid xusid mudan. Xusiddu waxay u baahan tahay oo kaliya in ilo madax-bannaan, oo la cuskan karo oo ku habboon ay ku jiraan dhabta mudada]]; ma u baahna imaatinkooda isla markiiba ama tilmaamintooda maqaal dhexdiisa. Tifaftirayaasha qiimaynaya xusidda waa inay tixgeliyaan ma aha oo kaliya ilaha hadda lagu magacaabay maqaalka, laakiin sidoo kale suurtagalnimada ama jiritaanka ilaha muujinaya xusidda oo aan hadda lagu magacaabin maqaalka. Sidaas darteed, ka hor soo proposedaynta ama u doorashada]] maqaal tirtiridda, ama bixinta aragti ku saabsan xusidda ee wadahadalka tirtiridda, tifaftirayaasha waxaa xoog looga dhiirrigeliyaa inay isku dayaan inay helaan ilo mawduuca laga hadlayo iyo tixgelinta suurtagalnimada in ilaha ay wali jiraan xitaa haddii raadintooda ay ku baaqatay in lagu soo saaro mid. Maqaallada Wikipedia ma aha qoraal dhameystiran, oo mawduuca maqaalku wuxuu noqon karaa mid xusid mudan haddii ilahaas ay jiraan, xitaa haddii aan wali lagu magacaabin. Haddii ay u dhowdahay in daboosho muhiim ah oo ku jira ilo madax-bannaan lagu heli karo mawduuc, tirtiridda sababtoo ah ukunta xusidda waa mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha ahaatee, marka xusidda maqaalku ay tahay mid lagu xujeeyay, kaliya muujinta in ilo aan la caddayn ay jiraan caadi ahaan ma aha mid qancisa, gaar ahaan haddii waqtigu uu trimo oo caddeynta dhabta ah ayan soo bixin. {| class="wikitable" |+ Heerka hadda ee maqaalku ma go'aamiyo xusidda !scope="col"| Heerka hadda ee maqaalka !scope="col"| Ilaha [[WP:BEFORE|laga heli karo dhabta mudada]] !scope="col"| Natiijada |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{no|{{cross}} '''U dhowdahay in aan xusid mudnayn'''}} |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |- | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |} == <span id="TEMP" ></span><span class="anchor" id="TEMP"></span><span class="anchor" id="is not temporary"></span>Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah == Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah; marka mawduucu uu noqdo mid leh "daboosho muhiim ah" oo ka baxsan tilmaamaha guud ee xusidda, uma baahna inuu yeesho daboosho socota. Iyadoo xusidda lafteedu ayan ahayn mid ku meel gaar ah, mar marka ka mid ah dib u qiimayn lagu sameeyo caddeynta xusidda ama ku habboonaanta maqaallada jira ayaa waxaa ka sameyn kara isticmaala kasta waliba wadahadalka tirtiridda, ama caddeyn cusub ayaa soo bixi karta maqaalladii hore loo tixgeliyay inay yihiin kuwo aan ku habboonayn. Sidaas darteed, maqaal ayaa la soo proposedayn karaa tirtirid bila ama xitaa sannado ka dib abuuristiisa, ama dib loo abuurayo marka ay caddeyn cusub ay taageerto jiritaankiisa oo ah maqaal taagan. == <span class="anchor" id="SUSTAINED"></span>Mawduucyada xusidda leh waxay heleen fiiro gaar ah muddo ku filan == {{shortcut|WP:NSUSTAINED|WP:SUSTAINED}} Wikipedia waa muujiyaha dib u dhaca ee xusidda. Sida muujiyaha dhaqaalaha dib u dhaca uu u muujiyo waxa dhaqaaluhu uu samaynayay waagii hore, mawduucu waa "mid xusid mudan" marka loo eego Wikipedia kaliya haddii dunida ka baxsan ay hore u "muujisay fiiro gaar ah". Marka la aasaaso, xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah. Qarxinta yar ee dabooshada wararka ma muujin karto xusidda si ku filan. Si kastaba ha ahaatee, dabooshada socota waa muujiyaha xusidda, sida lagu sharrraxay xusidda dhacdooyinka. Ururrada cusub iyo dhacdooyinka ka soo baxa waagii dambe waxay gudbi karaan, laakiin waxay waayi karaan daboosho ku filan oo ay ku buuxiyaan Haddii ilo la cuskan karo ay daboolaan qof kaliya iyadoo la tixgelinayo dhacdo kaliya, iyo haddii qofkaas uu kaga sii jirayo, oo ay u dhowdahay inuu kaga sii jiro, qof heerkiisu hooseeyo, [[WP:BLP1E|guud ahaan waa inaan ka fogaannaa inaan yeesho maqaal taariikh-nololeed oo ku saabsan qofkaas]]. Sidoo kale, dib u soo saarida ama qoraalka dhow ee war-saxaafadeedyada (loona yaqaan [[churnalism]]) ma aha mid loo tiri doono daboosho socota. == Haddii la abuurayo bogag taagan == {{Shortcut|WP:PAGEDECIDE|WP:NOPAGE}} Marka la abuurayo qoraal cusub oo ku saabsan mawduuc xusid mudan, tifaftirayaashu waa inay tixgeliyaan habka ugu wanaagsan ee ka caawinaya akhristayaasha inay u fahmaan. Caadi ahaan, fahamka waxaa ugu wanaagsan in lagu gaaro iyada oo la soo bandhigayo mawduuca bog u gaar ah oo taagan, laakiin ma aha lagama maarmaan inaan sidaas samaynno; mararka qaarkood waa ka wanaagsan tahay in la daboolo mawduuc xusid mudan oo ah qayb ka mid ah bog ka ballaaran oo ku saabsan mawduuc ka ballaaran, iyadoo leh samayna dheeraad ah (iyadoo la samaynayo sidaas ma dhimayo muhiimadda mawduuca). Go'aanka tifaftirka wuxuu galaa go'aan kasta oo ku saabsan in la abuurayo ama aan la abuurayn bog gaar ah, laakiin go'aanku waa inuu mar walba ku batay tixgelinno gaar ah oo ku saabsan sida mawduuca looga dhigi karo mid la fahmi karo, mana aha oo kaliya shakhsi jeclayn ama diiddan. *'''Miyaa xogta kale ay bixisaa samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, mawduuc xusid mudan waxaa lagu dabooli karaa si ka wanaagsan oo ah qayb ka mid ah maqaal ka madaama, oo ay jiri karto samayna ka buuxa oo lagu waayi lahaa bog gaar ah, tusaale ahaan). Mararka kale, bogagga taagan waa kuwo si wanaagsan loo qiimeeyay (sida ku jira [[Madaxwaynaha Soomaaliya]] sidoo kale taariikh nololeedyada taagan ee madaxweyne kasta). Madaama gaar ahaan waa in la tixgeliyo miisaanka ku habboon iyo kan aan ku habboonayn. Nabadaha dooda, tusaale ahaan, waxay mudan karaan bogag taagan laakiin waxay leeyihiin miisaan aan ku habboonayn bog ku saabsan fikradda guud. *'''Miyaa mawduucyada isku xiran ay bixiyaan samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, dhowr mawduuc oo isku xiran, oo waliba si isku mid ah xusid mudan, waxaa lagu ururin karaa hal bog, oo xiriirka ka dhexeeya lagu mahadin karo si ka wanaagsan ka duwan haddii ay kaga jirki lahaayeen bog gaar ah Mararka kale, marka mawduucyo badan oo isku mid ah ay jiraan, ma aha mid waxtar ah in lagu ururiyo hal bog, sababtoo ah maqaalka ka soo baxa wuxuu noqon doonaa mid aad u weyn. Xaaladdaas, dookha shaqaynaya waa abuurista liis cusub ama qayb loogu talagalay mawduuca ka ballaaran iyo ku xirida maqaallada shakhsiga ah ka *'''Waa maxay ilaha laga heli karo hadda?''' Mararka qaarkood, marka mawduucu uu yahay mid xusid mudan, laakiin ayan u dhowayn in mar walba ay jiri doonto wax badan oo lagu qoro, tifaftirayaashu waa inay miisaamaan faa'iidooyinka iyo khasaarooyinka abuurista bog gaaban oo taagan. Dhanka kale, maqaalku wuxuu noqon karaa bog gaaban xitaa haddii ilo badan ay jiraan, laakiin kaliya aan wali lagu soo darin. Boggaas yar waxaa ka wanaagsan in lagu waasiciyo ka duwan in lagu mideyo maqaal ka madaama (sidoo kale eeg maqalaalka aragtida iyo Mararka qaarkood, marka xogta ku saabsan dhacdo ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid yar, dabooshada waxay ku habboonaan kartaa maqaal ka madaama oo daboolaya. Mararka kale, dhacdo ka soo baxa waagii dambe waxay noqon kartaa mid si cad ah ku habboon bog taagan ka hor inta ayan dhacin (sida kuwa soo socda [[Summer Olympics]]). Si kastaba ha ahaatee, ka hor inta aan la abuurin maqaalkaas, meelayso in suurtagalnimada dhacdayda ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid si macquul ah u xaqiiq ah waxay xoog u dhiirrigelisaa in maqaal taagan oo loogu talagalay filim cusub la abuuro kaliya haddii ilo la cuskan karo ay xaqijiyaan in sawir-qaadista ugu muhiimsan ee filimka ay bilaabatay (oo ka dhigaysa mid aad u dhow inay dhameystiranto). Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca]] iyo bogagga talada ee WikiProject waxay bixin karaan xog ku saabsan sida loo sameeyo go'aannada tifaftirka ee qaybaha mawduuca gaarka ah. Marka bog taagan la abuuro, waxaa lagu soo saari karaa bog ka ballaaran. Taa beddelkeeda, marka mawduucyo xusid mudan aan la siin bogag taagan, bogagga dib u hagaajinta]] iyo == Sababta aan u leenahay shuruudahan == {{shortcut|WP:WHYN}} Tifaftirayaashu waxay quseeyaan heerarka xusidda dhammaan mawduucyada si ay u go'aamiyaan in Wikipedia luqadda English-ka ay tahay inay yeesho maqaal u gaar ah oo taagan oo ku saabsan mawduucaas. Ujeedada ugu muhiimsan ee heerarkan waa in la xaqijiyo in tifaftirayaashu ay abuuraan maqaallo u hoggaansama habraacyada waaweyn ee qoraalka. * Waxaan u baahan nahay "daboosho muhiim ah" oo ku jira ilo la cuskan karo si aan dhab ahaan u qori karno maqaal inta nool, ka duwan kala bar faqrad ama [[Wikipedia:Wikipedia is not a dictionary|qeexida]] mawduucaas. Haddii kaliya dhowr weedhood la qori karo oo la taageeri karo ilo ku saabsan mawduuca, mawduucaas ma u qalmo bog gaar ah, laakiin waa in la [[Wikipedia:Merging|mideeyaa]] maqaal ku saabsan mawduuc ka madaama ama liis ku habboon. (Eeg [[WP:FAILN|talada hoose]].) * Waxaan u baahan nahay jiritaanka [[Wikipedia:Reliable sources|"ilo la cuskan karo"]] si aan u noqonno kuwo ku kalsoon inaanan gudbinayn xanta aan xaddidnayn, sii wadida been-abuurka, ama dhigista [[WP:IINFO|ururinta xogta aan xaddidnayn]]. * Waxaan u baahan nahay in dhammaan maqaallada ay ku tiirsanaadaan gaar ahaan [[Wikipedia:Independent sources|"qaybta xisbi ee saddexaad" ama "ilo madax-bannaan"]] si aan u qori karno maqaal hufan oo dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Neutral point of view|habraaca aragtida dhexdhexaadka ah ee Wikipedia]] iyo si loo xaqijiyo in maqaallada ayan [[WP:NOTADVERTISING|xayeysiinayn]] badeecad, adeeg, ama urur. Eeg [[Wikipedia:Autobiography]] si aad uga wadahadasho danta dhexdhexaadnimada ee ilaha iis-daabacay. * Waxaan u baahan nahay jiritaanka ugu yaraan hal [[Wikipedia:Identifying and using primary and secondary sources|il oo labaad]] si maqaalku uu u hoggaansamo [[Wikipedia:No original research]] shuruudda ah in dhammaan maqaallada ay ku batay ilaha labaad. * Waxaan u baahan nahay ilo badan si aan u qori karno maqaal si macquul ah u dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Neutral point of view]], ka duwan in lagu muujiyo kaliya aragtida hal qoraa. Tani waa sidoo kale sababta daabacaadaha badan ee ka timaada same qof ama urur loo tixgeliyo inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo ujeedada u hoggaansamida shuruudda "badan". * Waxaan u baahan nahay tifaftirayaasha inay isticmaalaan go'aankooda ku saabsan sida loo ururiyo mawduucyada si aanan u lahayn maqaallo dhaadheer oo buuran ama [[Wikipedia:Permastub|maqaallo aad u yar oo aan si dhab ah loo horumarin karin]]. Tifaftirayaashu waxay go'aamin karaan inay ka wanaagsan tahay akhristayaasha inay soo bandhigaan mawduuc yar oo ah qayb ka mid ah mid ka madaama. Tusaale ahaan, tifaftirayaashu caadi ahaan waxay ka bogaan inay mideeyaan xogta ku saabsan turjumaada buugaagta mawduuca ka madaama ee buugga asalka ah, sababtoo ah go'aankooda tifaftirka, maqaalka la mideeyay wuxuu ka xog badan yahay oo ka dheelitiran yahay akhristayaasha wuxuuna dhimayaa xogta ku doogta ensayklopediya. (Si aad u hesho fikrado ku saabsan sida loo maareeyo maaddada lagu maareyn karo si ka wanaagsan iyada oo la dhigayo maqaal kale, eeg {{Section link|Wikipedia:Notability#Articles not satisfying the notability guidelines|}}.) Sababtoo ah shuruudahan waxay ku batay habraacyada waaweyn ee qoraalka, waxay quseeyaan dhammaan maqaallada, ma aha oo kaliya maqaallada lagu sababeeyay ku dhex jira [[WP:GNG|shuruudaha guud ee xusidda]]. Ma quseeyaan, si kastaba ha ahaatee, bogagga ujeedadooda ugu muhiimsan ay tahay socodka (t.s. dhammaan [[Wikipedia:Disambiguation|bogagga kala-soocidda]] iyo [[WP:LSC|liisaska qaarkood]]). == Xaaladaha caadiga ah == === <span id="SPIP" ></span>Is-xayeysiinta iyo faafinta === {{Shortcut|WP:SPIP}} Daabacaada ku jirta ilo la cuskan karo mar walba ma aha caddeyn wanaagsan oo ku saabsan xusidda. [[WP:Promotion|Wikipedia ma aha warbaahin xayeysiis ah]]. [[Self-promotion|Is-xayeysiinta]], [[autobiography|taariikh-nololeedka iis-qoray]], [[product placement|dhigista badeecada]], [[Press release|war-saxaafadeedyada]], [[Brand|oleolaha sumadda]], [[advertising|xayeysiisyada]], iyo [[WP:Paid editing|maaddada la bixiyay]] ma aha jidad sax ah oo loo maro maqaal ensayklopediya ah. Halbeegga xusidda waa in dadka madax-bannaan ka ah mawduuca laftiisa (ama ka mid ah samaysanihiisa, abuuraha, qoraaga, ikhtiraacaha, shirkadda, ama iibiyaha) ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid mudan in lagu qoro oo lagu daabaco shuqullo u gaar ah oo aan yarayn oo diiradda saaraya – iyadoo aan la hayn [[incentive|dhiirrigelin]], xayeysiin, ama saameyn kale oo ka timaada dadka ku xiran maaddada mawduuca. Ilaha madax-bannaan ayaa sidoo kale loo baahan yahay si loo dammaanad qaado [[WP:NPOV|maqaal dheerdhaad ah]] oo la qori karo. Xitaa ilaha aan xayeysiiska ahayn ee iis-daabacay, sida buugaagta gacanta ee farsamada ee la socda badeecad, wali ma aha caddeyn ku saabsan xusidda maadaama ayan ahayn kipas muujinaya fiirada mawduucu uu heley. === <span class="anchor" id="SBST"></span>Dhacdooyinka === {{shortcut|WP:SBST}} {{main|Wikipedia:Notability (events)}} [[WP:NOTNEWS|Wikipedia ma aha il warar]]: waxay u baahan tahay ka badan oo kaliya warbixinnada wararka caadiga ah oo ku saabsan dhacdo ama mawduuc kaliya si ay u sameeyso daboosho muhiim ah. Tusaale ahaan, dabooshada wararka caadiga ah sida war-saxaafadeedyada, ogeysiisyada al-fanka, dabooshada ciyaaraha, iyo [[Tabloid journalism#To refer to sensationalist journalistic practices|saxaafadda tabloid-ka]] ma aha daboosho muhiim ah. Xitaa tiro badan oo warbixinnada wararka ah oo aan bixinayn qiimeyn gyo ah ee dhacdayda looma tixgeliyo inay tahay daboosho muhiim ah. Xaaladaha qaarkood, xusidda nooc muran leh (sida buug) waxay ka soo bahi kartaa {{em|ama}} sababtoo ah nooca laftiisa ayaa ahaa mid xusid mudan, {{em|ama}} sababtoo ah muranku wuxuu ahaa mid xusid mudan oo dhacdo ah—dheeraad ah waxay u baahan yihiin tixgelin. === Liisaska taagan === Tilmaamaha xusiddu sidoo kale waxay quseeyaan abuurista liisaska taagan iyo miisaska. Xusidda liisaska (haddii loogu cinwaan doono "Liiska Xs" ama "Xs") waxay ku batay kooxda. Hal sabab oo la aqbalay oo sababta mawduuca liiska loo tixgeliyo mid xusid mudan waa haddii looga wadahadlay {{em|oo ah koox ama ushaqeyn}} ilo madax-bannaan oo la cuskan karo, iyadoo loo eegayo tilmaamaha kore, iyo tilmaamaha kale ee ku saabsan Dhammaan liiska ma aha in lagu dukumenteeyo ilo iyadoo loo eegayo xusidda, kaliya in ururinta ama kooxda guud ahaan ay tahay. Sababtoo ah {{em|kooxda ama ushaqeynta}} waa mid xusid mudan, walxaha shakhsiga ah ee ku jira liiska ma aha inay noqdaan kuwo madax-bannaan oo xusid mudan, in kasta oo tifaftirayaashu ay kaga samayn karaan go'aankooda inay xaddidaan liisaska dhaadheer iyadoo la isticmaalayo habab sida kaliya soo darida walxaha madax-bannaan ee xusidda mudan. Ma jiro isku raacsan oo hadda jira oo ku saabsan sida loo qiimeeyo xusidda liisaska ka sii adag iyo kuwa isku-dhafan (sida "Liisaska X ee Y") ama shuruudaha kale ee sababayn kara xusidda liisaska taagan, in kasta oo [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Non-encyclopedic cross-categorizations|qaybaha isku-dhafan ee aan ensayklopediya ahayn]] lagu taabtay ujeedooyinka xogta, socodka, ama horumarinta ee la aqoonsan yahay caadi ahaan waa lagu hayaa iyadoo aan loo eegin xusid kasta oo la muujiyay. Tifaftirayaasha wali waxaa looga dhiirrigeliyaa inay muujiyaan xusidda liiska iyadoo loo eegayo kooxda lafteeda ka hor inta aan la abuurin liisaska taagan. == Maqaallada aan buuxinayn tilmaamaha xusidda == {{Shortcut|WP:FAILN}} Mawduucyada aan buuxinayn shuruuddan ma lagu hayo sida maqaallo gaar ah. Mawduucyada aan xusidda mudnayn oo leh maqaallo ama liisas xusid mudan oo aad u dhow caadi ahaan waxaa loo ''mideeyaa'' bogaggaas, iyadoo mawduucyada aan xusidda mudnayn oo aan lahayn bartilmaameed mideyn oo kale guud ahaan la tirtiro. Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan oo muujinaya xusidda mawduuciisa, raadso ilo adiga laftaada, ama: * Weydii abuuraha maqaalka ama khabar mawduuca ku saabsan<ref>Mararka qaarkood la xiriirida mawduuca taariikh-nololeedka ama dhiirrigeliyaha ururka mawduuca waxay soo saari kartaa maaddada ilaha madax-bannaan. Dabcan waa inaan ka fogaannaa si aan u dhuuxno oo aan u qiimeyno madax-bannaanida. Waxaad sidoo kale eegi kartaa haddii ay jirto [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] firfircoon oo ku xiran mawduuca, oo weydii caawinaad halkaas.</ref> talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tl|notability}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaasha kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert-subject|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la cuskan karo oo aan laga heli karin intarneedka. Haddii ilo ku habboon ''aan la heli karin'' ka dib raadin niyad-wadaag ah oo loogu talagalay, tixgeli [isku darka qoraalka maqaalka ee la xaqijin karo maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna.<ref>Tusaale ahaan, maqaallada ku saabsan shakhsiyaadka yar yar ee shuqul male awaal ah]] waxaa lagu mideyn karaa "liiska shakhsiyaadka yar yar ee{{nbsp}}..."; maqaallada ku saabsan skoolada waxaa lagu mideyn karaa maqaallada ku saabsan magaalooyinka ama gobollada ay skooladu ku yaallaan; qaraabada qof caan ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ku saabsan qofka; maqaallada ku saabsan dadka kaliya xusidda mudan sababtoo ah waxay u xiran yihiin koox ama dhacdo gaar ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ugu muhiimsan ee kooxdaas ama dhacdaydaas.</ref> Haddii kale, haddii la tirtirayo:<ref>Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waa inay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, iyo ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii maqaalku uu buuxiyo shuruudaha tirtiridda degdegga ah, mid wuxuu isticmaali karaa calaamadda tirtiridda gaarka ah ee lagu xusay boggaas. * Isticmaal calaamadda {{tl|prod}} maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda. Tani waxay u oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof objection sameeya. Si aad u hesho xog dheeraad ah. * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda, rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, ama tifaftire kale uu hore objection uga sameeyay tirtiridda lagu proposedeeyay ee hore, u dooro maqaalka geeddi-socodka maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono lagu waliba tixgelin doono todoba maalmood. Maqaallada ku saabsan mawduucyo ah kuwo ''si cad'' aan xusid mudnayn, markaas tirtiriddu caadi ahaan waa jawaabta ugu ku habboon, in kasta oo dookhadh kale ay caawin karaan bulshada si loo ilaaliyo maaddada waxtarka leh. Maadaama tirtiridda maqaal ay mar walba tahay mid xoog loogu doodo, tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay si xeel-dheer u raacaan dhowr tallaabo oo lagu talinayo ka hor doorashada. == Qoraallo == {{Reflist|2}} k9w254r061sbiiyn031n1i4iaj22u7i 306349 306348 2026-08-31T17:21:55Z Isma4l 41797 /* Tilmaamaha guud ee xusidda */ 306349 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|Xusid|shortcut1=WP:N|shortcut2=WP:NOTE}} <section begin=nutshell />{{nutshell| Maqaallada Wikipedia waxay daboolaan ''mawduucyo muhiim ah''—kuwaas oo heley fiiro gaar ah oo ku filan oo ka timid guud ahaan dunida iyo muddo dheer, mana aha [[WP:Maaha|kuwo ka baxsan heerka Wikipedia]]. Waxaan tixgelinaa cadaymaha ka socda ilo wareedyo la cuskan karo iyo ilo madax bannaan si loo qiimeeyo fiiradaas. Tilmaamaha xusiddu ma go'aamiyaan mawduuca gudaha maqaalka, laakiin waxay go'aamiyaan oo kaliya inay tahay in mawduucu yeesho maqaal u gaar ah.}}<section end=nutshell /> Wikipedia dhexdeeda, '''Caannimada''' waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Xogta ku jirta Wikipedia waa inay noqotaa [[WP:V|mid la xaqijin karo]]; haddii aan lagu helin mawduuca ilo la xusi karo, iyo ilo madax bannaan, markaas ma aha in loo sameeyo maqaal u gaar ah. fikradda xusidda ee Wikipedia waxay quseysaa heerkan aasaasiga ah si looga fogaado soo qadashada xog aan xaddidnayn. Mawduucyada maqaallada iyo liisaska waa inay noqdaan kuwo xusid mudan, ama "mudan in la ogaado". Go'aaminta xusiddu {{em|lagama maarmaan}} ma aha inay ku xirnaato waxyaabo sida caannimada, muhiimadda, ama caannimada guud—in kasta oo ay kuwaasi kor u qaadi karaan aqbalidda mawduuca buuxiya tilmaamaha lagu dhex eegeyo hoos. Mawduucu waxaa loo qaadayaa inuu mudan yahay maqaal haddii: # Uu buuxiyo tilmaamaha guud ee xusidda (GNG) ee hoose, ama shuruudaha ku xusan tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNG); iyo # Aan laga saarin habraaca [[Wikipedia:Maaha|Waxay Wikipedia ahayn]]. Kani ma aha dammaanad ah in mawduuca dhab ahaan loogu maamuli doono bog u gaar ah oo taagan. Tifaftirayaashu waxay u isticmaali karaan go'aankooda inay isku darka ama ay ku ururiyaan laba mawduuc ama ka badan oo isku xiran maqaal single ah. Tilmaamahani waxay kaliya sharraxayaan inta uu ku habboon yahay {{em|mawduuc}} inuu yeesho {{em|maqaal ama liis u gaar ah}}. Ma {{em|xaddidayaan}} {{em|qoraalka gudaha}} ee maqaalka ama liiska, in kasta oo xusidda caadi ahaan loo isticmaalo shuruudaha lagu soo daro liisaska (tusaale ahaan loogu dhex qoraa ardayda hore ee skoolka. Habraacyada Wikipedia ee ku saabsan qoraalka, ''dhuux'' Dhexaadnimada aragtida, [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqiijinta]], Bilaa taariikh cilmi baaris cusub, [[Wikipedia:Maaha]] Waxay Wikipedia ahayn]], iyo [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Noloshada dadka nool]]. == Tilmaamaha guud ee xusidda == {{shortcut|WP:GNG}} Mawduuc waxaa loo {{em|qaadayaa}} inuu ku habboon yahay maqaal ama liis taagan marka uu helo {{em|dabooshada muhiimka ah}} ee ka tiimada ilo la cuskan karo oo ah kuwa madax-bannaan ka ah mawduuca. * "'''Loo qaaday'''" waxay ka dhigan tahay in dabooshada muhiimka ahi ay sameyso fakar ah, bukan dammaanad, in mawduucu uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Wadahadal dheeraad ah ayaa gabagabayn kara in mawduucu dhab ahaan ma aha inuu yeesho maqaal taagan—magaal ahaan sababtoo ah wuxuu jebinayaa waxay Wikipedia ahayn, gaar ahaan sharciga ah in Wikipedia ma aha ururinta xogta aan xaddidnayn.<ref>Sidoo kale, dhammaan dabooshada ka timaada ilo la cuskan karo ma aha caddeyn muujinaysa xusidda loogu talagalay abuurista maqaalka; tusaale ahaan, tusmooyinka iyo xogta, xayeysiisyada, tiirarka ogeysiisyada, iyo sheekooyinka wararka yar yar waa dhammaan tusaalooyin daboosho ah oo dhab ahaan ma taageeri karaan xusidda marka la baaro, iyadoo ay jiraan ilo la cuskan karo .</ref> {{shortcut|WP:SIGCOV|WP:SGNF}} *{{va|significant coverage|text="'''Dabooshada muhiimka ah'''" waxay si toos ah u qabataa mawduuca iyo iyadoo podo faahfaahsan, si [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|aan looga baahnayn cilmi-baaris cusub]] si loo soo saaro qoraalka. Dabooshada muhiimka ahi waa ka badan tahay xusid yar, laakiin ma aha inuu noqdo mawduuca ugu muhiimsan ee maaddada ilaha.}} ** Taariikhda buugga le'eg ee IBM ee u qoray Robert Sobel waa daboosho cad oo aan ahayn xusid yar oo ku saabsan IBM. ** Bayaanka Martin Walker, ee ku jira maqaal wargeys ah oo ku saabsan Bill Clinton,{{refn|{{cite news|title=Tough love child of Kennedy|first=Martin |last=Walker|date=1992-01-06|work=[[Guardian US|The Guardian]]|access-date=2006-11-20|url=http://www.guardian.co.uk/usa/story/0,,1240962,00.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250513053952/https://www.theguardian.com/world/1992/jan/06/usa.martinwalker|archive-date=2025-05-13}} }} ee ah "Dugsiga sare, wuxuu qayb ka ahaa koox jazz ah oo loo yaqaanay Three Blind Mice" waa mid si cad ah xusid yar oo ku saabsan kooxdaas. * "'''La cuskan karo'''" waxay ka dhigan tahay in ilaha ay uga baahan yihiin daacadnimo tifaftir si ay u oggolaadaan [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqiijinta]] qiimaynta xusidda, sida ku xusan tilmaamaha ilaha la cuskan karo. Ilaha waxay muujin karaan shuqullada la daabacay oo ku jira dhammaan foomamka iyo warbaahinta, iyo [luqad kasta. Helitaanka ilaha labaad oo daboolaya mawduuca waa imtixaan wanaagsan oo ku saabsan xusidda. * "'''{{va|Ilaha}}'''"<ref>Kuwani waxaa ka mid ah ''laakiin kuma xaddidna'' wargeysyada, buugaagta iyo buugaagta elegtarooniga ah, joornaalada, filimada dukumentariga ah ee telefishanka iyo raadiyaha, warbixinnada ay soo saaraan hay'adaha dowladda, iyo joornaalada akadeemiyada. Marka ay ma jiraan ilo badan, waa in ay suurtagal tahay in la xaqijiyo in ilaha ay ka tarjumayaan aragti dhexdhexaad ah, ay yihiin kuwo la rumeysan karo oo ay bixiyaan faahfaahin ku filan maqaal xeel-dheer.</ref> waa inay noqdaan [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|'''ilo labaad''']]. Ma jiro tiro go'an oo ilo ah oo loo baahan yahay maadaama ilaha ay ku kala duwan yihiin tayada iyo qoto dheerida dabooshada, laakiin ilo badan ayaa guud ahaan la filayaa.<ref>Aan la hayn ilo badan waxay soo jeansanaysaa in mawduucu uu kaga habboon yahay in lagu daro maqaal ku saabsan mawduuc ka ballaaran. Waa wax caadi ah in wargeysyo ama joornaalo badan ay daabacaan sheeko isku mid ah, mararka qaarkoodna leh wax ka badal yar ama cinwaano kala duwan, laakiin hal sheeko ma sameeyso shuqullo badan. Joornaalo dhowr ah oo isku mar daabacaya maqaallo kala duwan mar walba ma sameeyaan shuqullo badan, gaar ahaan marka qorayaashu ay ku tiirsan yihiin ilo isku mid ah, oo kaliya dib u sheegaya xog isku mid ah. Sidoo kale, taxanaha daabacaadaha ee u sameeyay same qoraa ama ee ku jira same xilli waa kuwo caadi ahaan loo tiriyaa inay yihiin hal il.</ref> Ilaha ma aha {{em|inay}} noqdaan kuwo laga heli karo intarneedka ama ku qoran yihiin Af-Soomaali. Daabacaado badan oo ka timid same qoraa ama goob ayaa caadi ahaan loo tixgeliyaa inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda. * "'''Madax-bannaan ka ah mawduuca'''" waxay ka saartaa shuqullada uu soo saaray mawduuca maqaalka ama u xiran. Tusaale ahaan, xayeysiisyada, war-saxaafadeedyada, taariikh nololeedyada, iyo websaydka mawduuca looma tixgeliyo inay yihiin kuwo madax-bannaan.<ref>Shuqullada uu soo saaray mawduuca, ama kuwa leh xiriir xooggan iyaga, ma aha caddeyn ku saabsan xusidda. Sidoo kale eeg: {{Section link|Wikipedia:Xaqiijin sources}} si loo maareeyo xaaladahaas.</ref> Haddii mawduucu uusan buuxin shuruudahaas laakiin uu wali leeyahay xaqiiqooyin la xaqijin karo, waxay noqon kartaa mid useful ah in lagu soo bandhigo maqaal kale dhexdiisa. == Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca == Qaybaha mawduucyada ka mid ah, tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNGs) ayaa loo qoray si ay u caawiyaan clarifiyinta marka maqaal taagan la qori karo ama la qori doono. Tilmaamaha mawduuca ee hadda la aqbalay waxaa lagu xusay sanduuqa ku yaal weelka kore ee boggan Maqaallada Wikipedia guud ahaan waxaa loo qoraa iyadoo ku saabsan ilo qoto dheer, madax-bannaan, oo la cuskan karo iyadoo leh reebban gaar ah oo mawduuca ah. Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca guud ahaan waxay ku jiraan shuruudo la xaqijin karo oo ku saabsan mawduuc muujinaya in ilo ku habboon ay u dhowdahay inay jiraan mawduucaas. Sidaas darteed, mawduucyada gudba SNG waxaa loo qaadaa inay mudan yihiin maqaal, in kasta oo maqaallada gudba SNG ama GNG wali la tirtiri karo ama lagu mideyn karo maqaal kale, gaar ahaan haddii aan la heli karin ilo ku filan ama daboosho muhiim ah, ama haddii mawduucu uusan ku habboonayn insaykalopediya. SNGs waxay sidoo kale u phục yihiin ujeedooyin kale oo kala duwan oo ku xiran mawduuca. SNGs qaarkood, tusaale ahaan kuwa ku jira qaybaha mawduuca ee filimada, taariikh nololeedyada, iyo siyaasiyiinta, waxay bixiyaan tilmaamo ku saabsan mawduuca marka maqaallo aan la abuurin. SNGs waxay sidoo kale bixin karaan tusaalooyin ilo iyo noocyo daboosho oo loo tixgeliyo inay muhiim yihiin iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda, sida maareynta dib u eegista buugaagta ee tilmaamaha suugaanta iyo shuruudaha dabooshada muhiimka ah ee adag ee lagu caddaynayo SNG ee ururrada iyo shirkadaha. SNGs qaarkood waxay leeyihiin shaqooyin gaar ah: tusaale ahaan, SNG ee akadeemikada iyo borofesarrada iyo SNG ee sifooyinka juqraafiyeed waxay ku shaqeeyaan marka loo eego madaadi' ka kala duwan GNG. [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] qaarkood waxay bixiyeen tilmaamo dheeraad ah oo ku saabsan xusidda mawduucyada ku jira goobtooda iyo Tifaftirayaasha waxaa looga warniyay in bogagga tilmaamaha xusidda ee WikiProject waa in loo tixgeliyo inay yihiin maqalaal aragti ah mana sameeyaan heerarka xusidda cusub, iyagoo aan lahayn miisaanka isku raacsan ee guud iyo tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca ee wadahadallada kala duwan ==<span id="NCONTENT" ></span>Tilmaamaha xusiddu kuma saabsana qoraalka gudaha maqaallada ama liisaska== {{Shortcut|WP:NNC|WP:NLISTITEM|WP:NOTEWORTHY}} Shuruudaha loo isticmaalo abuurista ama haynta maqaal ma aha kuwo isku mid ah sida kuwa loo isticmaalo qoraalka gudahiisa ku jira. Tilmaamaha xusiddu ma quseeyaan ''qoraallada'' maqaallada. Sidoo kale ma quseeyaan ''qoraallada'' liisaska taagan, ilaa tifaftirayaashu ay ku raacaan inay isticmaalaan xusidda oo ah qayb ka mid ah shuruudaha doorashada liiska. Dabooshada qoraalka ee ku jirta maqaal ama liis la siiyay (yaitu in wax walba ay yihiin kuwo {{em|xusid mudan}} oo ku filan in lagu xuso gudaha maqaalka ama liiska) waxaa maamula go'aanka miisaanka ku habboon, dheelitirka, iyo habraacyada kale ee [[Wikipedia:List of policies#Content|qoraalka]]. Si aad u hesho xog dheeraad ah oo ku saabsan maqaallada liiska, eeg Xusidda liisaska]] iyo Shuruudaha doorashada liiska. ==Qoraalka maqaalku ma go'aamiyo xusidda== {{shortcut|WP:ARTN|WP:CONTN}} Xusiddu waa sifa ka mid ah {{em|mawduuc}} mana aha mid ka mid ah maqaal Wikipedia ah. Haddii mawduuca aan lagu daboolin ka baxsan Wikipedia, xaddi kasta oo horumar ah oo lagu sameeyo qoraalka Wikipedia ma ka dhigi doono mawduuca mid xusid mudan oo kedis ah. Taa beddelkeeda, haddii maaddada ilaha ay jirto, xitaa qoraalka iyo tilmaamaha aadka u xun ee ku jira maqaal Wikipedia ma dhimayaan xusidda mawduuca. == <span id="NRVE" ></span><span id="OBJ" ></span>Xusiddu waxay u baahan tahay caddeyn la xaqijin karo == {{Shortcut|WP:NRV|WP:NRVE}} Aragtida guud ee ku jirta tilmaamaha xusidda waa in ay jirtaa caddeyn la xaqijin karo, oo hufan oo muujinaysa in mawduucu uu heley fiiro muhiim ah oo ka timid ilo madax-bannaan si loo taageero kuleymka xusidda. Ma jiro mawduuc si avtomatik ah ama ka dhashay xusid mudan marka loo eego oo kaliya inuu jiro: caddeyntu waa inay muujisaa in mawduucu uu heley daboosho madax-bannaan oo muhiim ah ama aqoonsi, iyo in tani ayan ahayn kaliya danta mudada yar, ama sabab ka dhalatay hoos u dhaca koodka xayeysiiska ama faafinta aan xaddidnayn, mana aha mawduucu ku habboonayn sabab kale. Ilaha caddeynta waxaa ka mid ah daabacaadaha la aqoonsan yahay oo ay dib u egeen asxaabta, buugaagta la rumeysan karo oo awoodda leh, ilaha warbaahinta ee caanka ah, iyo ilaha kale ee la cuskan karo guud ahaan. === Xusiddu waxay ku batay jiritaanka ilo ku habboon, ma aha heerka ilaha maqaal ku jira === {{Shortcut|WP:NEXIST|WP:NPOSSIBLE}} Ma jiro ilo ama tilmaamo ku jira maqaal Wikipedia ah (sida ugu kala duwan aan jiritaanka ilo madax bannaan, oo la daabacay oo la cuskan karo intarneedka ama ka baxsan intarneedka) ma muujinayo in mawduucu uusan ahayn mid xusid mudan. Xusiddu waxay u baahan tahay oo kaliya in ilo madax-bannaan, oo la cuskan karo oo ku habboon ay ku jiraan dhabta mudada]]; ma u baahna imaatinkooda isla markiiba ama tilmaamintooda maqaal dhexdiisa. Tifaftirayaasha qiimaynaya xusidda waa inay tixgeliyaan ma aha oo kaliya ilaha hadda lagu magacaabay maqaalka, laakiin sidoo kale suurtagalnimada ama jiritaanka ilaha muujinaya xusidda oo aan hadda lagu magacaabin maqaalka. Sidaas darteed, ka hor soo proposedaynta ama u doorashada]] maqaal tirtiridda, ama bixinta aragti ku saabsan xusidda ee wadahadalka tirtiridda, tifaftirayaasha waxaa xoog looga dhiirrigeliyaa inay isku dayaan inay helaan ilo mawduuca laga hadlayo iyo tixgelinta suurtagalnimada in ilaha ay wali jiraan xitaa haddii raadintooda ay ku baaqatay in lagu soo saaro mid. Maqaallada Wikipedia ma aha qoraal dhameystiran, oo mawduuca maqaalku wuxuu noqon karaa mid xusid mudan haddii ilahaas ay jiraan, xitaa haddii aan wali lagu magacaabin. Haddii ay u dhowdahay in daboosho muhiim ah oo ku jira ilo madax-bannaan lagu heli karo mawduuc, tirtiridda sababtoo ah ukunta xusidda waa mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha ahaatee, marka xusidda maqaalku ay tahay mid lagu xujeeyay, kaliya muujinta in ilo aan la caddayn ay jiraan caadi ahaan ma aha mid qancisa, gaar ahaan haddii waqtigu uu trimo oo caddeynta dhabta ah ayan soo bixin. {| class="wikitable" |+ Heerka hadda ee maqaalku ma go'aamiyo xusidda !scope="col"| Heerka hadda ee maqaalka !scope="col"| Ilaha [[WP:BEFORE|laga heli karo dhabta mudada]] !scope="col"| Natiijada |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{no|{{cross}} '''U dhowdahay in aan xusid mudnayn'''}} |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |- | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |} == <span id="TEMP" ></span><span class="anchor" id="TEMP"></span><span class="anchor" id="is not temporary"></span>Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah == Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah; marka mawduucu uu noqdo mid leh "daboosho muhiim ah" oo ka baxsan tilmaamaha guud ee xusidda, uma baahna inuu yeesho daboosho socota. Iyadoo xusidda lafteedu ayan ahayn mid ku meel gaar ah, mar marka ka mid ah dib u qiimayn lagu sameeyo caddeynta xusidda ama ku habboonaanta maqaallada jira ayaa waxaa ka sameyn kara isticmaala kasta waliba wadahadalka tirtiridda, ama caddeyn cusub ayaa soo bixi karta maqaalladii hore loo tixgeliyay inay yihiin kuwo aan ku habboonayn. Sidaas darteed, maqaal ayaa la soo proposedayn karaa tirtirid bila ama xitaa sannado ka dib abuuristiisa, ama dib loo abuurayo marka ay caddeyn cusub ay taageerto jiritaankiisa oo ah maqaal taagan. == <span class="anchor" id="SUSTAINED"></span>Mawduucyada xusidda leh waxay heleen fiiro gaar ah muddo ku filan == {{shortcut|WP:NSUSTAINED|WP:SUSTAINED}} Wikipedia waa muujiyaha dib u dhaca ee xusidda. Sida muujiyaha dhaqaalaha dib u dhaca uu u muujiyo waxa dhaqaaluhu uu samaynayay waagii hore, mawduucu waa "mid xusid mudan" marka loo eego Wikipedia kaliya haddii dunida ka baxsan ay hore u "muujisay fiiro gaar ah". Marka la aasaaso, xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah. Qarxinta yar ee dabooshada wararka ma muujin karto xusidda si ku filan. Si kastaba ha ahaatee, dabooshada socota waa muujiyaha xusidda, sida lagu sharrraxay xusidda dhacdooyinka. Ururrada cusub iyo dhacdooyinka ka soo baxa waagii dambe waxay gudbi karaan, laakiin waxay waayi karaan daboosho ku filan oo ay ku buuxiyaan Haddii ilo la cuskan karo ay daboolaan qof kaliya iyadoo la tixgelinayo dhacdo kaliya, iyo haddii qofkaas uu kaga sii jirayo, oo ay u dhowdahay inuu kaga sii jiro, qof heerkiisu hooseeyo, [[WP:BLP1E|guud ahaan waa inaan ka fogaannaa inaan yeesho maqaal taariikh-nololeed oo ku saabsan qofkaas]]. Sidoo kale, dib u soo saarida ama qoraalka dhow ee war-saxaafadeedyada (loona yaqaan [[churnalism]]) ma aha mid loo tiri doono daboosho socota. == Haddii la abuurayo bogag taagan == {{Shortcut|WP:PAGEDECIDE|WP:NOPAGE}} Marka la abuurayo qoraal cusub oo ku saabsan mawduuc xusid mudan, tifaftirayaashu waa inay tixgeliyaan habka ugu wanaagsan ee ka caawinaya akhristayaasha inay u fahmaan. Caadi ahaan, fahamka waxaa ugu wanaagsan in lagu gaaro iyada oo la soo bandhigayo mawduuca bog u gaar ah oo taagan, laakiin ma aha lagama maarmaan inaan sidaas samaynno; mararka qaarkood waa ka wanaagsan tahay in la daboolo mawduuc xusid mudan oo ah qayb ka mid ah bog ka ballaaran oo ku saabsan mawduuc ka ballaaran, iyadoo leh samayna dheeraad ah (iyadoo la samaynayo sidaas ma dhimayo muhiimadda mawduuca). Go'aanka tifaftirka wuxuu galaa go'aan kasta oo ku saabsan in la abuurayo ama aan la abuurayn bog gaar ah, laakiin go'aanku waa inuu mar walba ku batay tixgelinno gaar ah oo ku saabsan sida mawduuca looga dhigi karo mid la fahmi karo, mana aha oo kaliya shakhsi jeclayn ama diiddan. *'''Miyaa xogta kale ay bixisaa samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, mawduuc xusid mudan waxaa lagu dabooli karaa si ka wanaagsan oo ah qayb ka mid ah maqaal ka madaama, oo ay jiri karto samayna ka buuxa oo lagu waayi lahaa bog gaar ah, tusaale ahaan). Mararka kale, bogagga taagan waa kuwo si wanaagsan loo qiimeeyay (sida ku jira [[Madaxwaynaha Soomaaliya]] sidoo kale taariikh nololeedyada taagan ee madaxweyne kasta). Madaama gaar ahaan waa in la tixgeliyo miisaanka ku habboon iyo kan aan ku habboonayn. Nabadaha dooda, tusaale ahaan, waxay mudan karaan bogag taagan laakiin waxay leeyihiin miisaan aan ku habboonayn bog ku saabsan fikradda guud. *'''Miyaa mawduucyada isku xiran ay bixiyaan samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, dhowr mawduuc oo isku xiran, oo waliba si isku mid ah xusid mudan, waxaa lagu ururin karaa hal bog, oo xiriirka ka dhexeeya lagu mahadin karo si ka wanaagsan ka duwan haddii ay kaga jirki lahaayeen bog gaar ah Mararka kale, marka mawduucyo badan oo isku mid ah ay jiraan, ma aha mid waxtar ah in lagu ururiyo hal bog, sababtoo ah maqaalka ka soo baxa wuxuu noqon doonaa mid aad u weyn. Xaaladdaas, dookha shaqaynaya waa abuurista liis cusub ama qayb loogu talagalay mawduuca ka ballaaran iyo ku xirida maqaallada shakhsiga ah ka *'''Waa maxay ilaha laga heli karo hadda?''' Mararka qaarkood, marka mawduucu uu yahay mid xusid mudan, laakiin ayan u dhowayn in mar walba ay jiri doonto wax badan oo lagu qoro, tifaftirayaashu waa inay miisaamaan faa'iidooyinka iyo khasaarooyinka abuurista bog gaaban oo taagan. Dhanka kale, maqaalku wuxuu noqon karaa bog gaaban xitaa haddii ilo badan ay jiraan, laakiin kaliya aan wali lagu soo darin. Boggaas yar waxaa ka wanaagsan in lagu waasiciyo ka duwan in lagu mideyo maqaal ka madaama (sidoo kale eeg maqalaalka aragtida iyo Mararka qaarkood, marka xogta ku saabsan dhacdo ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid yar, dabooshada waxay ku habboonaan kartaa maqaal ka madaama oo daboolaya. Mararka kale, dhacdo ka soo baxa waagii dambe waxay noqon kartaa mid si cad ah ku habboon bog taagan ka hor inta ayan dhacin (sida kuwa soo socda [[Summer Olympics]]). Si kastaba ha ahaatee, ka hor inta aan la abuurin maqaalkaas, meelayso in suurtagalnimada dhacdayda ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid si macquul ah u xaqiiq ah waxay xoog u dhiirrigelisaa in maqaal taagan oo loogu talagalay filim cusub la abuuro kaliya haddii ilo la cuskan karo ay xaqijiyaan in sawir-qaadista ugu muhiimsan ee filimka ay bilaabatay (oo ka dhigaysa mid aad u dhow inay dhameystiranto). Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca]] iyo bogagga talada ee WikiProject waxay bixin karaan xog ku saabsan sida loo sameeyo go'aannada tifaftirka ee qaybaha mawduuca gaarka ah. Marka bog taagan la abuuro, waxaa lagu soo saari karaa bog ka ballaaran. Taa beddelkeeda, marka mawduucyo xusid mudan aan la siin bogag taagan, bogagga dib u hagaajinta]] iyo == Sababta aan u leenahay shuruudahan == {{shortcut|WP:WHYN}} Tifaftirayaashu waxay quseeyaan heerarka xusidda dhammaan mawduucyada si ay u go'aamiyaan in Wikipedia luqadda English-ka ay tahay inay yeesho maqaal u gaar ah oo taagan oo ku saabsan mawduucaas. Ujeedada ugu muhiimsan ee heerarkan waa in la xaqijiyo in tifaftirayaashu ay abuuraan maqaallo u hoggaansama habraacyada waaweyn ee qoraalka. * Waxaan u baahan nahay "daboosho muhiim ah" oo ku jira ilo la cuskan karo si aan dhab ahaan u qori karno maqaal inta nool, ka duwan kala bar faqrad ama [[Wikipedia:Wikipedia is not a dictionary|qeexida]] mawduucaas. Haddii kaliya dhowr weedhood la qori karo oo la taageeri karo ilo ku saabsan mawduuca, mawduucaas ma u qalmo bog gaar ah, laakiin waa in la [[Wikipedia:Merging|mideeyaa]] maqaal ku saabsan mawduuc ka madaama ama liis ku habboon. (Eeg [[WP:FAILN|talada hoose]].) * Waxaan u baahan nahay jiritaanka [[Wikipedia:Reliable sources|"ilo la cuskan karo"]] si aan u noqonno kuwo ku kalsoon inaanan gudbinayn xanta aan xaddidnayn, sii wadida been-abuurka, ama dhigista [[WP:IINFO|ururinta xogta aan xaddidnayn]]. * Waxaan u baahan nahay in dhammaan maqaallada ay ku tiirsanaadaan gaar ahaan [[Wikipedia:Independent sources|"qaybta xisbi ee saddexaad" ama "ilo madax-bannaan"]] si aan u qori karno maqaal hufan oo dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Neutral point of view|habraaca aragtida dhexdhexaadka ah ee Wikipedia]] iyo si loo xaqijiyo in maqaallada ayan [[WP:NOTADVERTISING|xayeysiinayn]] badeecad, adeeg, ama urur. Eeg [[Wikipedia:Autobiography]] si aad uga wadahadasho danta dhexdhexaadnimada ee ilaha iis-daabacay. * Waxaan u baahan nahay jiritaanka ugu yaraan hal [[Wikipedia:Identifying and using primary and secondary sources|il oo labaad]] si maqaalku uu u hoggaansamo [[Wikipedia:No original research]] shuruudda ah in dhammaan maqaallada ay ku batay ilaha labaad. * Waxaan u baahan nahay ilo badan si aan u qori karno maqaal si macquul ah u dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Neutral point of view]], ka duwan in lagu muujiyo kaliya aragtida hal qoraa. Tani waa sidoo kale sababta daabacaadaha badan ee ka timaada same qof ama urur loo tixgeliyo inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo ujeedada u hoggaansamida shuruudda "badan". * Waxaan u baahan nahay tifaftirayaasha inay isticmaalaan go'aankooda ku saabsan sida loo ururiyo mawduucyada si aanan u lahayn maqaallo dhaadheer oo buuran ama [[Wikipedia:Permastub|maqaallo aad u yar oo aan si dhab ah loo horumarin karin]]. Tifaftirayaashu waxay go'aamin karaan inay ka wanaagsan tahay akhristayaasha inay soo bandhigaan mawduuc yar oo ah qayb ka mid ah mid ka madaama. Tusaale ahaan, tifaftirayaashu caadi ahaan waxay ka bogaan inay mideeyaan xogta ku saabsan turjumaada buugaagta mawduuca ka madaama ee buugga asalka ah, sababtoo ah go'aankooda tifaftirka, maqaalka la mideeyay wuxuu ka xog badan yahay oo ka dheelitiran yahay akhristayaasha wuxuuna dhimayaa xogta ku doogta ensayklopediya. (Si aad u hesho fikrado ku saabsan sida loo maareeyo maaddada lagu maareyn karo si ka wanaagsan iyada oo la dhigayo maqaal kale, eeg {{Section link|Wikipedia:Notability#Articles not satisfying the notability guidelines|}}.) Sababtoo ah shuruudahan waxay ku batay habraacyada waaweyn ee qoraalka, waxay quseeyaan dhammaan maqaallada, ma aha oo kaliya maqaallada lagu sababeeyay ku dhex jira [[WP:GNG|shuruudaha guud ee xusidda]]. Ma quseeyaan, si kastaba ha ahaatee, bogagga ujeedadooda ugu muhiimsan ay tahay socodka (t.s. dhammaan [[Wikipedia:Disambiguation|bogagga kala-soocidda]] iyo [[WP:LSC|liisaska qaarkood]]). == Xaaladaha caadiga ah == === <span id="SPIP" ></span>Is-xayeysiinta iyo faafinta === {{Shortcut|WP:SPIP}} Daabacaada ku jirta ilo la cuskan karo mar walba ma aha caddeyn wanaagsan oo ku saabsan xusidda. [[WP:Promotion|Wikipedia ma aha warbaahin xayeysiis ah]]. [[Self-promotion|Is-xayeysiinta]], [[autobiography|taariikh-nololeedka iis-qoray]], [[product placement|dhigista badeecada]], [[Press release|war-saxaafadeedyada]], [[Brand|oleolaha sumadda]], [[advertising|xayeysiisyada]], iyo [[WP:Paid editing|maaddada la bixiyay]] ma aha jidad sax ah oo loo maro maqaal ensayklopediya ah. Halbeegga xusidda waa in dadka madax-bannaan ka ah mawduuca laftiisa (ama ka mid ah samaysanihiisa, abuuraha, qoraaga, ikhtiraacaha, shirkadda, ama iibiyaha) ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid mudan in lagu qoro oo lagu daabaco shuqullo u gaar ah oo aan yarayn oo diiradda saaraya – iyadoo aan la hayn [[incentive|dhiirrigelin]], xayeysiin, ama saameyn kale oo ka timaada dadka ku xiran maaddada mawduuca. Ilaha madax-bannaan ayaa sidoo kale loo baahan yahay si loo dammaanad qaado [[WP:NPOV|maqaal dheerdhaad ah]] oo la qori karo. Xitaa ilaha aan xayeysiiska ahayn ee iis-daabacay, sida buugaagta gacanta ee farsamada ee la socda badeecad, wali ma aha caddeyn ku saabsan xusidda maadaama ayan ahayn kipas muujinaya fiirada mawduucu uu heley. === <span class="anchor" id="SBST"></span>Dhacdooyinka === {{shortcut|WP:SBST}} {{main|Wikipedia:Notability (events)}} [[WP:NOTNEWS|Wikipedia ma aha il warar]]: waxay u baahan tahay ka badan oo kaliya warbixinnada wararka caadiga ah oo ku saabsan dhacdo ama mawduuc kaliya si ay u sameeyso daboosho muhiim ah. Tusaale ahaan, dabooshada wararka caadiga ah sida war-saxaafadeedyada, ogeysiisyada al-fanka, dabooshada ciyaaraha, iyo [[Tabloid journalism#To refer to sensationalist journalistic practices|saxaafadda tabloid-ka]] ma aha daboosho muhiim ah. Xitaa tiro badan oo warbixinnada wararka ah oo aan bixinayn qiimeyn gyo ah ee dhacdayda looma tixgeliyo inay tahay daboosho muhiim ah. Xaaladaha qaarkood, xusidda nooc muran leh (sida buug) waxay ka soo bahi kartaa {{em|ama}} sababtoo ah nooca laftiisa ayaa ahaa mid xusid mudan, {{em|ama}} sababtoo ah muranku wuxuu ahaa mid xusid mudan oo dhacdo ah—dheeraad ah waxay u baahan yihiin tixgelin. === Liisaska taagan === Tilmaamaha xusiddu sidoo kale waxay quseeyaan abuurista liisaska taagan iyo miisaska. Xusidda liisaska (haddii loogu cinwaan doono "Liiska Xs" ama "Xs") waxay ku batay kooxda. Hal sabab oo la aqbalay oo sababta mawduuca liiska loo tixgeliyo mid xusid mudan waa haddii looga wadahadlay {{em|oo ah koox ama ushaqeyn}} ilo madax-bannaan oo la cuskan karo, iyadoo loo eegayo tilmaamaha kore, iyo tilmaamaha kale ee ku saabsan Dhammaan liiska ma aha in lagu dukumenteeyo ilo iyadoo loo eegayo xusidda, kaliya in ururinta ama kooxda guud ahaan ay tahay. Sababtoo ah {{em|kooxda ama ushaqeynta}} waa mid xusid mudan, walxaha shakhsiga ah ee ku jira liiska ma aha inay noqdaan kuwo madax-bannaan oo xusid mudan, in kasta oo tifaftirayaashu ay kaga samayn karaan go'aankooda inay xaddidaan liisaska dhaadheer iyadoo la isticmaalayo habab sida kaliya soo darida walxaha madax-bannaan ee xusidda mudan. Ma jiro isku raacsan oo hadda jira oo ku saabsan sida loo qiimeeyo xusidda liisaska ka sii adag iyo kuwa isku-dhafan (sida "Liisaska X ee Y") ama shuruudaha kale ee sababayn kara xusidda liisaska taagan, in kasta oo [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Non-encyclopedic cross-categorizations|qaybaha isku-dhafan ee aan ensayklopediya ahayn]] lagu taabtay ujeedooyinka xogta, socodka, ama horumarinta ee la aqoonsan yahay caadi ahaan waa lagu hayaa iyadoo aan loo eegin xusid kasta oo la muujiyay. Tifaftirayaasha wali waxaa looga dhiirrigeliyaa inay muujiyaan xusidda liiska iyadoo loo eegayo kooxda lafteeda ka hor inta aan la abuurin liisaska taagan. == Maqaallada aan buuxinayn tilmaamaha xusidda == {{Shortcut|WP:FAILN}} Mawduucyada aan buuxinayn shuruuddan ma lagu hayo sida maqaallo gaar ah. Mawduucyada aan xusidda mudnayn oo leh maqaallo ama liisas xusid mudan oo aad u dhow caadi ahaan waxaa loo ''mideeyaa'' bogaggaas, iyadoo mawduucyada aan xusidda mudnayn oo aan lahayn bartilmaameed mideyn oo kale guud ahaan la tirtiro. Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan oo muujinaya xusidda mawduuciisa, raadso ilo adiga laftaada, ama: * Weydii abuuraha maqaalka ama khabar mawduuca ku saabsan<ref>Mararka qaarkood la xiriirida mawduuca taariikh-nololeedka ama dhiirrigeliyaha ururka mawduuca waxay soo saari kartaa maaddada ilaha madax-bannaan. Dabcan waa inaan ka fogaannaa si aan u dhuuxno oo aan u qiimeyno madax-bannaanida. Waxaad sidoo kale eegi kartaa haddii ay jirto [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] firfircoon oo ku xiran mawduuca, oo weydii caawinaad halkaas.</ref> talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tl|notability}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaasha kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert-subject|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la cuskan karo oo aan laga heli karin intarneedka. Haddii ilo ku habboon ''aan la heli karin'' ka dib raadin niyad-wadaag ah oo loogu talagalay, tixgeli [isku darka qoraalka maqaalka ee la xaqijin karo maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna.<ref>Tusaale ahaan, maqaallada ku saabsan shakhsiyaadka yar yar ee shuqul male awaal ah]] waxaa lagu mideyn karaa "liiska shakhsiyaadka yar yar ee{{nbsp}}..."; maqaallada ku saabsan skoolada waxaa lagu mideyn karaa maqaallada ku saabsan magaalooyinka ama gobollada ay skooladu ku yaallaan; qaraabada qof caan ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ku saabsan qofka; maqaallada ku saabsan dadka kaliya xusidda mudan sababtoo ah waxay u xiran yihiin koox ama dhacdo gaar ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ugu muhiimsan ee kooxdaas ama dhacdaydaas.</ref> Haddii kale, haddii la tirtirayo:<ref>Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waa inay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, iyo ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii maqaalku uu buuxiyo shuruudaha tirtiridda degdegga ah, mid wuxuu isticmaali karaa calaamadda tirtiridda gaarka ah ee lagu xusay boggaas. * Isticmaal calaamadda {{tl|prod}} maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda. Tani waxay u oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof objection sameeya. Si aad u hesho xog dheeraad ah. * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda, rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, ama tifaftire kale uu hore objection uga sameeyay tirtiridda lagu proposedeeyay ee hore, u dooro maqaalka geeddi-socodka maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono lagu waliba tixgelin doono todoba maalmood. Maqaallada ku saabsan mawduucyo ah kuwo ''si cad'' aan xusid mudnayn, markaas tirtiriddu caadi ahaan waa jawaabta ugu ku habboon, in kasta oo dookhadh kale ay caawin karaan bulshada si loo ilaaliyo maaddada waxtarka leh. Maadaama tirtiridda maqaal ay mar walba tahay mid xoog loogu doodo, tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay si xeel-dheer u raacaan dhowr tallaabo oo lagu talinayo ka hor doorashada. == Qoraallo == {{Reflist|2}} 8zgja72xv8n9u4xj34zn4eyjxkvpjv5 306355 306349 2026-08-31T17:28:37Z Isma4l 41797 306355 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|Xusid|shortcut1=WP:N|shortcut2=WP:NOTE}} <section begin=nutshell />{{nutshell| Maqaallada Wikipedia waxay daboolaan ''mawduucyo muhiim ah''—kuwaas oo heley fiiro gaar ah oo ku filan oo ka timid guud ahaan dunida iyo muddo dheer, mana aha [[WP:Maaha|kuwo ka baxsan heerka Wikipedia]]. Waxaan tixgelinaa cadaymaha ka socda ilo wareedyo la cuskan karo iyo ilo madax bannaan si loo qiimeeyo fiiradaas. Tilmaamaha xusiddu ma go'aamiyaan mawduuca gudaha maqaalka, laakiin waxay go'aamiyaan oo kaliya inay tahay in mawduucu yeesho maqaal u gaar ah.}}<section end=nutshell /> Wikipedia dhexdeeda, '''Caannimada''' waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Xogta ku jirta Wikipedia waa inay noqotaa [[WP:V|mid la xaqijin karo]]; haddii aan lagu helin mawduuca ilo la xusi karo, iyo ilo madax bannaan, markaas ma aha in loo sameeyo maqaal u gaar ah. fikradda xusidda ee Wikipedia waxay quseysaa heerkan aasaasiga ah si looga fogaado soo qadashada xog aan xaddidnayn. Mawduucyada maqaallada iyo liisaska waa inay noqdaan kuwo xusid mudan, ama "mudan in la ogaado". Go'aaminta xusiddu {{em|lagama maarmaan}} ma aha inay ku xirnaato waxyaabo sida caannimada, muhiimadda, ama caannimada guud—in kasta oo ay kuwaasi kor u qaadi karaan aqbalidda mawduuca buuxiya tilmaamaha lagu dhex eegeyo hoos. Mawduucu waxaa loo qaadayaa inuu mudan yahay maqaal haddii: # Uu buuxiyo tilmaamaha guud ee xusidda (GNG) ee hoose, ama shuruudaha ku xusan tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNG); iyo # Aan laga saarin habraaca [[Wikipedia:Maaha|Waxay Wikipedia ahayn]]. Kani ma aha dammaanad ah in mawduuca dhab ahaan loogu maamuli doono bog u gaar ah oo taagan. Tifaftirayaashu waxay u isticmaali karaan go'aankooda inay isku darka ama ay ku ururiyaan laba mawduuc ama ka badan oo isku xiran maqaal single ah. Tilmaamahani waxay kaliya sharraxayaan inta uu ku habboon yahay {{em|mawduuc}} inuu yeesho {{em|maqaal ama liis u gaar ah}}. Ma {{em|xaddidayaan}} {{em|qoraalka gudaha}} ee maqaalka ama liiska, in kasta oo xusidda caadi ahaan loo isticmaalo shuruudaha lagu soo daro liisaska (tusaale ahaan loogu dhex qoraa ardayda hore ee skoolka. Habraacyada Wikipedia ee ku saabsan qoraalka, ''dhuux'' Dhexaadnimada aragtida, [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqiijinta]], Bilaa taariikh cilmi baaris cusub, [[Wikipedia:Maaha]] Waxay Wikipedia ahayn]], iyo [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Noloshada dadka nool]]. == Tilmaamaha guud ee xusidda == {{shortcut|WP:GNG}} Mawduuc waxaa loo {{em|qaadayaa}} inuu ku habboon yahay maqaal ama liis taagan marka uu helo {{em|dabooshada muhiimka ah}} ee ka tiimada ilo la cuskan karo oo ah kuwa madax-bannaan ka ah mawduuca. * "'''Loo qaaday'''" waxay ka dhigan tahay in dabooshada muhiimka ahi ay sameyso fakar ah, bukan dammaanad, in mawduucu uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Wadahadal dheeraad ah ayaa gabagabayn kara in mawduucu dhab ahaan ma aha inuu yeesho maqaal taagan—magaal ahaan sababtoo ah wuxuu jebinayaa waxay Wikipedia ahayn, gaar ahaan sharciga ah in Wikipedia ma aha ururinta xogta aan xaddidnayn.<ref>Sidoo kale, dhammaan dabooshada ka timaada ilo la cuskan karo ma aha caddeyn muujinaysa xusidda loogu talagalay abuurista maqaalka; tusaale ahaan, tusmooyinka iyo xogta, xayeysiisyada, tiirarka ogeysiisyada, iyo sheekooyinka wararka yar yar waa dhammaan tusaalooyin daboosho ah oo dhab ahaan ma taageeri karaan xusidda marka la baaro, iyadoo ay jiraan ilo la cuskan karo .</ref> {{shortcut|WP:SIGCOV|WP:SGNF}} *{{va|significant coverage|text="'''Dabooshada muhiimka ah'''" waxay si toos ah u qabataa mawduuca iyo iyadoo podo faahfaahsan, si [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|aan looga baahnayn cilmi-baaris cusub]] si loo soo saaro qoraalka. Dabooshada muhiimka ahi waa ka badan tahay xusid yar, laakiin ma aha inuu noqdo mawduuca ugu muhiimsan ee maaddada ilaha.}} ** Taariikhda buugga le'eg ee IBM ee u qoray Robert Sobel waa daboosho cad oo aan ahayn xusid yar oo ku saabsan IBM. ** Bayaanka Martin Walker, ee ku jira maqaal wargeys ah oo ku saabsan Bill Clinton,{{refn|{{cite news|title=Tough love child of Kennedy|first=Martin |last=Walker|date=1992-01-06|work=[[Guardian US|The Guardian]]|access-date=2006-11-20|url=http://www.guardian.co.uk/usa/story/0,,1240962,00.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250513053952/https://www.theguardian.com/world/1992/jan/06/usa.martinwalker|archive-date=2025-05-13}} }} ee ah "Dugsiga sare, wuxuu qayb ka ahaa koox jazz ah oo loo yaqaanay Three Blind Mice" waa mid si cad ah xusid yar oo ku saabsan kooxdaas. * "'''La cuskan karo'''" waxay ka dhigan tahay in ilaha ay uga baahan yihiin daacadnimo tifaftir si ay u oggolaadaan [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqiijinta]] qiimaynta xusidda, sida ku xusan tilmaamaha ilaha la cuskan karo. Ilaha waxay muujin karaan shuqullada la daabacay oo ku jira dhammaan foomamka iyo warbaahinta, iyo [luqad kasta. Helitaanka ilaha labaad oo daboolaya mawduuca waa imtixaan wanaagsan oo ku saabsan xusidda. * "'''{{va|Ilaha}}'''"<ref>Kuwani waxaa ka mid ah ''laakiin kuma xaddidna'' wargeysyada, buugaagta iyo buugaagta elegtarooniga ah, joornaalada, filimada dukumentariga ah ee telefishanka iyo raadiyaha, warbixinnada ay soo saaraan hay'adaha dowladda, iyo joornaalada akadeemiyada. Marka ay ma jiraan ilo badan, waa in ay suurtagal tahay in la xaqijiyo in ilaha ay ka tarjumayaan aragti dhexdhexaad ah, ay yihiin kuwo la rumeysan karo oo ay bixiyaan faahfaahin ku filan maqaal xeel-dheer.</ref> waa inay noqdaan [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|'''ilo labaad''']]. Ma jiro tiro go'an oo ilo ah oo loo baahan yahay maadaama ilaha ay ku kala duwan yihiin tayada iyo qoto dheerida dabooshada, laakiin ilo badan ayaa guud ahaan la filayaa.<ref>Aan la hayn ilo badan waxay soo jeansanaysaa in mawduucu uu kaga habboon yahay in lagu daro maqaal ku saabsan mawduuc ka ballaaran. Waa wax caadi ah in wargeysyo ama joornaalo badan ay daabacaan sheeko isku mid ah, mararka qaarkoodna leh wax ka badal yar ama cinwaano kala duwan, laakiin hal sheeko ma sameeyso shuqullo badan. Joornaalo dhowr ah oo isku mar daabacaya maqaallo kala duwan mar walba ma sameeyaan shuqullo badan, gaar ahaan marka qorayaashu ay ku tiirsan yihiin ilo isku mid ah, oo kaliya dib u sheegaya xog isku mid ah. Sidoo kale, taxanaha daabacaadaha ee u sameeyay same qoraa ama ee ku jira same xilli waa kuwo caadi ahaan loo tiriyaa inay yihiin hal il.</ref> Ilaha ma aha {{em|inay}} noqdaan kuwo laga heli karo intarneedka ama ku qoran yihiin Af-Soomaali. Daabacaado badan oo ka timid same qoraa ama goob ayaa caadi ahaan loo tixgeliyaa inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda. * "'''Madax-bannaan ka ah mawduuca'''" waxay ka saartaa shuqullada uu soo saaray mawduuca maqaalka ama u xiran. Tusaale ahaan, xayeysiisyada, war-saxaafadeedyada, taariikh nololeedyada, iyo websaydka mawduuca looma tixgeliyo inay yihiin kuwo madax-bannaan.<ref>Shuqullada uu soo saaray mawduuca, ama kuwa leh xiriir xooggan iyaga, ma aha caddeyn ku saabsan xusidda. Sidoo kale eeg: {{Section link|Wikipedia:Xaqiijin sources}} si loo maareeyo xaaladahaas.</ref> Haddii mawduucu uusan buuxin shuruudahaas laakiin uu wali leeyahay xaqiiqooyin la xaqijin karo, waxay noqon kartaa mid useful ah in lagu soo bandhigo maqaal kale dhexdiisa. == Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca == Qaybaha mawduucyada ka mid ah, tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNGs) ayaa loo qoray si ay u caawiyaan clarifiyinta marka maqaal taagan la qori karo ama la qori doono. Tilmaamaha mawduuca ee hadda la aqbalay waxaa lagu xusay sanduuqa ku yaal weelka kore ee boggan Maqaallada Wikipedia guud ahaan waxaa loo qoraa iyadoo ku saabsan ilo qoto dheer, madax-bannaan, oo la cuskan karo iyadoo leh reebban gaar ah oo mawduuca ah. Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca guud ahaan waxay ku jiraan shuruudo la xaqijin karo oo ku saabsan mawduuc muujinaya in ilo ku habboon ay u dhowdahay inay jiraan mawduucaas. Sidaas darteed, mawduucyada gudba SNG waxaa loo qaadaa inay mudan yihiin maqaal, in kasta oo maqaallada gudba SNG ama GNG wali la tirtiri karo ama lagu mideyn karo maqaal kale, gaar ahaan haddii aan la heli karin ilo ku filan ama daboosho muhiim ah, ama haddii mawduucu uusan ku habboonayn insaykalopediya. SNGs waxay sidoo kale u phục yihiin ujeedooyin kale oo kala duwan oo ku xiran mawduuca. SNGs qaarkood, tusaale ahaan kuwa ku jira qaybaha mawduuca ee filimada, taariikh nololeedyada, iyo siyaasiyiinta, waxay bixiyaan tilmaamo ku saabsan mawduuca marka maqaallo aan la abuurin. SNGs waxay sidoo kale bixin karaan tusaalooyin ilo iyo noocyo daboosho oo loo tixgeliyo inay muhiim yihiin iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda, sida maareynta dib u eegista buugaagta ee tilmaamaha suugaanta iyo shuruudaha dabooshada muhiimka ah ee adag ee lagu caddaynayo SNG ee ururrada iyo shirkadaha. SNGs qaarkood waxay leeyihiin shaqooyin gaar ah: tusaale ahaan, SNG ee akadeemikada iyo borofesarrada iyo SNG ee sifooyinka juqraafiyeed waxay ku shaqeeyaan marka loo eego madaadi' ka kala duwan GNG. [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] qaarkood waxay bixiyeen tilmaamo dheeraad ah oo ku saabsan xusidda mawduucyada ku jira goobtooda iyo Tifaftirayaasha waxaa looga warniyay in bogagga tilmaamaha xusidda ee WikiProject waa in loo tixgeliyo inay yihiin maqalaal aragti ah mana sameeyaan heerarka xusidda cusub, iyagoo aan lahayn miisaanka isku raacsan ee guud iyo tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca ee wadahadallada kala duwan ==<span id="NCONTENT" ></span>Tilmaamaha xusiddu kuma saabsana qoraalka gudaha maqaallada ama liisaska== {{Shortcut|WP:NNC|WP:NLISTITEM|WP:NOTEWORTHY}} Shuruudaha loo isticmaalo abuurista ama haynta maqaal ma aha kuwo isku mid ah sida kuwa loo isticmaalo qoraalka gudahiisa ku jira. Tilmaamaha xusiddu ma quseeyaan ''qoraallada'' maqaallada. Sidoo kale ma quseeyaan ''qoraallada'' liisaska taagan, ilaa tifaftirayaashu ay ku raacaan inay isticmaalaan xusidda oo ah qayb ka mid ah shuruudaha doorashada liiska. Dabooshada qoraalka ee ku jirta maqaal ama liis la siiyay (yaitu in wax walba ay yihiin kuwo {{em|xusid mudan}} oo ku filan in lagu xuso gudaha maqaalka ama liiska) waxaa maamula go'aanka miisaanka ku habboon, dheelitirka, iyo habraacyada kale ee [[Wikipedia:List of policies#Content|qoraalka]]. Si aad u hesho xog dheeraad ah oo ku saabsan maqaallada liiska, eeg Xusidda liisaska]] iyo Shuruudaha doorashada liiska. ==Qoraalka maqaalku ma go'aamiyo xusidda== {{shortcut|WP:ARTN|WP:CONTN}} Xusiddu waa sifa ka mid ah {{em|mawduuc}} mana aha mid ka mid ah maqaal Wikipedia ah. Haddii mawduuca aan lagu daboolin ka baxsan Wikipedia, xaddi kasta oo horumar ah oo lagu sameeyo qoraalka Wikipedia ma ka dhigi doono mawduuca mid xusid mudan oo kedis ah. Taa beddelkeeda, haddii maaddada ilaha ay jirto, xitaa qoraalka iyo tilmaamaha aadka u xun ee ku jira maqaal Wikipedia ma dhimayaan xusidda mawduuca. == <span id="NRVE" ></span><span id="OBJ" ></span>Xusiddu waxay u baahan tahay caddeyn la xaqijin karo == {{Shortcut|WP:NRV|WP:NRVE}} Aragtida guud ee ku jirta tilmaamaha xusidda waa in ay jirtaa caddeyn la xaqijin karo, oo hufan oo muujinaysa in mawduucu uu heley fiiro muhiim ah oo ka timid ilo madax-bannaan si loo taageero kuleymka xusidda. Ma jiro mawduuc si avtomatik ah ama ka dhashay xusid mudan marka loo eego oo kaliya inuu jiro: caddeyntu waa inay muujisaa in mawduucu uu heley daboosho madax-bannaan oo muhiim ah ama aqoonsi, iyo in tani ayan ahayn kaliya danta mudada yar, ama sabab ka dhalatay hoos u dhaca koodka xayeysiiska ama faafinta aan xaddidnayn, mana aha mawduucu ku habboonayn sabab kale. Ilaha caddeynta waxaa ka mid ah daabacaadaha la aqoonsan yahay oo ay dib u egeen asxaabta, buugaagta la rumeysan karo oo awoodda leh, ilaha warbaahinta ee caanka ah, iyo ilaha kale ee la cuskan karo guud ahaan. === Xusiddu waxay ku batay jiritaanka ilo ku habboon, ma aha heerka ilaha maqaal ku jira === {{Shortcut|WP:NEXIST|WP:NPOSSIBLE}} Ma jiro ilo ama tilmaamo ku jira maqaal Wikipedia ah (sida ugu kala duwan aan jiritaanka ilo madax bannaan, oo la daabacay oo la cuskan karo intarneedka ama ka baxsan intarneedka) ma muujinayo in mawduucu uusan ahayn mid xusid mudan. Xusiddu waxay u baahan tahay oo kaliya in ilo madax-bannaan, oo la cuskan karo oo ku habboon ay ku jiraan dhabta mudada]]; ma u baahna imaatinkooda isla markiiba ama tilmaamintooda maqaal dhexdiisa. Tifaftirayaasha qiimaynaya xusidda waa inay tixgeliyaan ma aha oo kaliya ilaha hadda lagu magacaabay maqaalka, laakiin sidoo kale suurtagalnimada ama jiritaanka ilaha muujinaya xusidda oo aan hadda lagu magacaabin maqaalka. Sidaas darteed, ka hor soo proposedaynta ama u doorashada]] maqaal tirtiridda, ama bixinta aragti ku saabsan xusidda ee wadahadalka tirtiridda, tifaftirayaasha waxaa xoog looga dhiirrigeliyaa inay isku dayaan inay helaan ilo mawduuca laga hadlayo iyo tixgelinta suurtagalnimada in ilaha ay wali jiraan xitaa haddii raadintooda ay ku baaqatay in lagu soo saaro mid. Maqaallada Wikipedia ma aha qoraal dhameystiran, oo mawduuca maqaalku wuxuu noqon karaa mid xusid mudan haddii ilahaas ay jiraan, xitaa haddii aan wali lagu magacaabin. Haddii ay u dhowdahay in daboosho muhiim ah oo ku jira ilo madax-bannaan lagu heli karo mawduuc, tirtiridda sababtoo ah ukunta xusidda waa mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha ahaatee, marka xusidda maqaalku ay tahay mid lagu xujeeyay, kaliya muujinta in ilo aan la caddayn ay jiraan caadi ahaan ma aha mid qancisa, gaar ahaan haddii waqtigu uu trimo oo caddeynta dhabta ah ayan soo bixin. {| class="wikitable" |+ Heerka hadda ee maqaalku ma go'aamiyo xusidda !scope="col"| Heerka hadda ee maqaalka !scope="col"| Ilaha [[WP:BEFORE|laga heli karo dhabta mudada]] !scope="col"| Natiijada |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{no|{{cross}} '''U dhowdahay in aan xusid mudnayn'''}} |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |- | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |} == <span id="TEMP" ></span><span class="anchor" id="TEMP"></span><span class="anchor" id="is not temporary"></span>Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah == Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah; marka mawduucu uu noqdo mid leh "daboosho muhiim ah" oo ka baxsan tilmaamaha guud ee xusidda, uma baahna inuu yeesho daboosho socota. Iyadoo xusidda lafteedu ayan ahayn mid ku meel gaar ah, mar marka ka mid ah dib u qiimayn lagu sameeyo caddeynta xusidda ama ku habboonaanta maqaallada jira ayaa waxaa ka sameyn kara isticmaala kasta waliba wadahadalka tirtiridda, ama caddeyn cusub ayaa soo bixi karta maqaalladii hore loo tixgeliyay inay yihiin kuwo aan ku habboonayn. Sidaas darteed, maqaal ayaa la soo proposedayn karaa tirtirid bila ama xitaa sannado ka dib abuuristiisa, ama dib loo abuurayo marka ay caddeyn cusub ay taageerto jiritaankiisa oo ah maqaal taagan. == <span class="anchor" id="SUSTAINED"></span>Mawduucyada xusidda leh waxay heleen fiiro gaar ah muddo ku filan == {{shortcut|WP:NSUSTAINED|WP:SUSTAINED}} Wikipedia waa muujiyaha dib u dhaca ee xusidda. Sida muujiyaha dhaqaalaha dib u dhaca uu u muujiyo waxa dhaqaaluhu uu samaynayay waagii hore, mawduucu waa "mid xusid mudan" marka loo eego Wikipedia kaliya haddii dunida ka baxsan ay hore u "muujisay fiiro gaar ah". Marka la aasaaso, xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah. Qarxinta yar ee dabooshada wararka ma muujin karto xusidda si ku filan. Si kastaba ha ahaatee, dabooshada socota waa muujiyaha xusidda, sida lagu sharrraxay xusidda dhacdooyinka. Ururrada cusub iyo dhacdooyinka ka soo baxa waagii dambe waxay gudbi karaan, laakiin waxay waayi karaan daboosho ku filan oo ay ku buuxiyaan Haddii ilo la cuskan karo ay daboolaan qof kaliya iyadoo la tixgelinayo dhacdo kaliya, iyo haddii qofkaas uu kaga sii jirayo, oo ay u dhowdahay inuu kaga sii jiro, qof heerkiisu hooseeyo, [[WP:BLP1E|guud ahaan waa inaan ka fogaannaa inaan yeesho maqaal taariikh-nololeed oo ku saabsan qofkaas]]. Sidoo kale, dib u soo saarida ama qoraalka dhow ee war-saxaafadeedyada (loona yaqaan [[churnalism]]) ma aha mid loo tiri doono daboosho socota. == Haddii la abuurayo bogag taagan == {{Shortcut|WP:PAGEDECIDE|WP:NOPAGE}} Marka la abuurayo qoraal cusub oo ku saabsan mawduuc xusid mudan, tifaftirayaashu waa inay tixgeliyaan habka ugu wanaagsan ee ka caawinaya akhristayaasha inay u fahmaan. Caadi ahaan, fahamka waxaa ugu wanaagsan in lagu gaaro iyada oo la soo bandhigayo mawduuca bog u gaar ah oo taagan, laakiin ma aha lagama maarmaan inaan sidaas samaynno; mararka qaarkood waa ka wanaagsan tahay in la daboolo mawduuc xusid mudan oo ah qayb ka mid ah bog ka ballaaran oo ku saabsan mawduuc ka ballaaran, iyadoo leh samayna dheeraad ah (iyadoo la samaynayo sidaas ma dhimayo muhiimadda mawduuca). Go'aanka tifaftirka wuxuu galaa go'aan kasta oo ku saabsan in la abuurayo ama aan la abuurayn bog gaar ah, laakiin go'aanku waa inuu mar walba ku batay tixgelinno gaar ah oo ku saabsan sida mawduuca looga dhigi karo mid la fahmi karo, mana aha oo kaliya shakhsi jeclayn ama diiddan. *'''Miyaa xogta kale ay bixisaa samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, mawduuc xusid mudan waxaa lagu dabooli karaa si ka wanaagsan oo ah qayb ka mid ah maqaal ka madaama, oo ay jiri karto samayna ka buuxa oo lagu waayi lahaa bog gaar ah, tusaale ahaan). Mararka kale, bogagga taagan waa kuwo si wanaagsan loo qiimeeyay (sida ku jira [[Madaxwaynaha Soomaaliya]] sidoo kale taariikh nololeedyada taagan ee madaxweyne kasta). Madaama gaar ahaan waa in la tixgeliyo miisaanka ku habboon iyo kan aan ku habboonayn. Nabadaha dooda, tusaale ahaan, waxay mudan karaan bogag taagan laakiin waxay leeyihiin miisaan aan ku habboonayn bog ku saabsan fikradda guud. *'''Miyaa mawduucyada isku xiran ay bixiyaan samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, dhowr mawduuc oo isku xiran, oo waliba si isku mid ah xusid mudan, waxaa lagu ururin karaa hal bog, oo xiriirka ka dhexeeya lagu mahadin karo si ka wanaagsan ka duwan haddii ay kaga jirki lahaayeen bog gaar ah Mararka kale, marka mawduucyo badan oo isku mid ah ay jiraan, ma aha mid waxtar ah in lagu ururiyo hal bog, sababtoo ah maqaalka ka soo baxa wuxuu noqon doonaa mid aad u weyn. Xaaladdaas, dookha shaqaynaya waa abuurista liis cusub ama qayb loogu talagalay mawduuca ka ballaaran iyo ku xirida maqaallada shakhsiga ah ka *'''Waa maxay ilaha laga heli karo hadda?''' Mararka qaarkood, marka mawduucu uu yahay mid xusid mudan, laakiin ayan u dhowayn in mar walba ay jiri doonto wax badan oo lagu qoro, tifaftirayaashu waa inay miisaamaan faa'iidooyinka iyo khasaarooyinka abuurista bog gaaban oo taagan. Dhanka kale, maqaalku wuxuu noqon karaa bog gaaban xitaa haddii ilo badan ay jiraan, laakiin kaliya aan wali lagu soo darin. Boggaas yar waxaa ka wanaagsan in lagu waasiciyo ka duwan in lagu mideyo maqaal ka madaama (sidoo kale eeg maqalaalka aragtida iyo Mararka qaarkood, marka xogta ku saabsan dhacdo ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid yar, dabooshada waxay ku habboonaan kartaa maqaal ka madaama oo daboolaya. Mararka kale, dhacdo ka soo baxa waagii dambe waxay noqon kartaa mid si cad ah ku habboon bog taagan ka hor inta ayan dhacin (sida kuwa soo socda [[Summer Olympics]]). Si kastaba ha ahaatee, ka hor inta aan la abuurin maqaalkaas, meelayso in suurtagalnimada dhacdayda ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid si macquul ah u xaqiiq ah waxay xoog u dhiirrigelisaa in maqaal taagan oo loogu talagalay filim cusub la abuuro kaliya haddii ilo la cuskan karo ay xaqijiyaan in sawir-qaadista ugu muhiimsan ee filimka ay bilaabatay (oo ka dhigaysa mid aad u dhow inay dhameystiranto). Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca]] iyo bogagga talada ee WikiProject waxay bixin karaan xog ku saabsan sida loo sameeyo go'aannada tifaftirka ee qaybaha mawduuca gaarka ah. Marka bog taagan la abuuro, waxaa lagu soo saari karaa bog ka ballaaran. Taa beddelkeeda, marka mawduucyo xusid mudan aan la siin bogag taagan, bogagga dib u hagaajinta]] iyo == Sababta aan u leenahay shuruudahan == {{shortcut|WP:WHYN}} Tifaftirayaashu waxay quseeyaan heerarka xusidda dhammaan mawduucyada si ay u go'aamiyaan in Wikipedia luqadda English-ka ay tahay inay yeesho maqaal u gaar ah oo taagan oo ku saabsan mawduucaas. Ujeedada ugu muhiimsan ee heerarkan waa in la xaqijiyo in tifaftirayaashu ay abuuraan maqaallo u hoggaansama habraacyada waaweyn ee qoraalka. * Waxaan u baahan nahay "daboosho muhiim ah" oo ku jira ilo la cuskan karo si aan dhab ahaan u qori karno maqaal inta nool, ka duwan kala bar faqrad ama [[Wikipedia:Wikipedia is not a dictionary|qeexida]] mawduucaas. Haddii kaliya dhowr weedhood la qori karo oo la taageeri karo ilo ku saabsan mawduuca, mawduucaas ma u qalmo bog gaar ah, laakiin waa in la [[Wikipedia:Merging|mideeyaa]] maqaal ku saabsan mawduuc ka madaama ama liis ku habboon. (Eeg [[WP:FAILN|talada hoose]].) * Waxaan u baahan nahay jiritaanka [[Wikipedia:Reliable sources|"ilo la cuskan karo"]] si aan u noqonno kuwo ku kalsoon inaanan gudbinayn xanta aan xaddidnayn, sii wadida been-abuurka, ama dhigista [[WP:IINFO|ururinta xogta aan xaddidnayn]]. * Waxaan u baahan nahay in dhammaan maqaallada ay ku tiirsanaadaan gaar ahaan [[Wikipedia:Independent sources|"qaybta xisbi ee saddexaad" ama "ilo madax-bannaan"]] si aan u qori karno maqaal hufan oo dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Neutral point of view|habraaca aragtida dhexdhexaadka ah ee Wikipedia]] iyo si loo xaqijiyo in maqaallada ayan [[WP:NOTADVERTISING|xayeysiinayn]] badeecad, adeeg, ama urur. Eeg [[Wikipedia:Autobiography]] si aad uga wadahadasho danta dhexdhexaadnimada ee ilaha iis-daabacay. * Waxaan u baahan nahay jiritaanka ugu yaraan hal [[Wikipedia:Identifying and using primary and secondary sources|il oo labaad]] si maqaalku uu u hoggaansamo [[Wikipedia:No original research]] shuruudda ah in dhammaan maqaallada ay ku batay ilaha labaad. * Waxaan u baahan nahay ilo badan si aan u qori karno maqaal si macquul ah u dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Neutral point of view]], ka duwan in lagu muujiyo kaliya aragtida hal qoraa. Tani waa sidoo kale sababta daabacaadaha badan ee ka timaada same qof ama urur loo tixgeliyo inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo ujeedada u hoggaansamida shuruudda "badan". * Waxaan u baahan nahay tifaftirayaasha inay isticmaalaan go'aankooda ku saabsan sida loo ururiyo mawduucyada si aanan u lahayn maqaallo dhaadheer oo buuran ama [[Wikipedia:Permastub|maqaallo aad u yar oo aan si dhab ah loo horumarin karin]]. Tifaftirayaashu waxay go'aamin karaan inay ka wanaagsan tahay akhristayaasha inay soo bandhigaan mawduuc yar oo ah qayb ka mid ah mid ka madaama. Tusaale ahaan, tifaftirayaashu caadi ahaan waxay ka bogaan inay mideeyaan xogta ku saabsan turjumaada buugaagta mawduuca ka madaama ee buugga asalka ah, sababtoo ah go'aankooda tifaftirka, maqaalka la mideeyay wuxuu ka xog badan yahay oo ka dheelitiran yahay akhristayaasha wuxuuna dhimayaa xogta ku doogta ensayklopediya. (Si aad u hesho fikrado ku saabsan sida loo maareeyo maaddada lagu maareyn karo si ka wanaagsan iyada oo la dhigayo maqaal kale, eeg {{Section link|Wikipedia:Notability#Articles not satisfying the notability guidelines|}}.) Sababtoo ah shuruudahan waxay ku batay habraacyada waaweyn ee qoraalka, waxay quseeyaan dhammaan maqaallada, ma aha oo kaliya maqaallada lagu sababeeyay ku dhex jira [[WP:GNG|shuruudaha guud ee xusidda]]. Ma quseeyaan, si kastaba ha ahaatee, bogagga ujeedadooda ugu muhiimsan ay tahay socodka (t.s. dhammaan [[Wikipedia:Disambiguation|bogagga kala-soocidda]] iyo [[WP:LSC|liisaska qaarkood]]). == Xaaladaha caadiga ah == === <span id="SPIP" ></span>Is-xayeysiinta iyo faafinta === {{Shortcut|WP:SPIP}} Daabacaada ku jirta ilo la cuskan karo mar walba ma aha caddeyn wanaagsan oo ku saabsan xusidda. [[WP:Promotion|Wikipedia ma aha warbaahin xayeysiis ah]]. [[Self-promotion|Is-xayeysiinta]], [[autobiography|taariikh-nololeedka iis-qoray]], [[product placement|dhigista badeecada]], [[Press release|war-saxaafadeedyada]], [[Brand|oleolaha sumadda]], [[advertising|xayeysiisyada]], iyo [[WP:Paid editing|maaddada la bixiyay]] ma aha jidad sax ah oo loo maro maqaal ensayklopediya ah. Halbeegga xusidda waa in dadka madax-bannaan ka ah mawduuca laftiisa (ama ka mid ah samaysanihiisa, abuuraha, qoraaga, ikhtiraacaha, shirkadda, ama iibiyaha) ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid mudan in lagu qoro oo lagu daabaco shuqullo u gaar ah oo aan yarayn oo diiradda saaraya – iyadoo aan la hayn [[incentive|dhiirrigelin]], xayeysiin, ama saameyn kale oo ka timaada dadka ku xiran maaddada mawduuca. Ilaha madax-bannaan ayaa sidoo kale loo baahan yahay si loo dammaanad qaado [[WP:NPOV|maqaal dheerdhaad ah]] oo la qori karo. Xitaa ilaha aan xayeysiiska ahayn ee iis-daabacay, sida buugaagta gacanta ee farsamada ee la socda badeecad, wali ma aha caddeyn ku saabsan xusidda maadaama ayan ahayn kipas muujinaya fiirada mawduucu uu heley. === <span class="anchor" id="SBST"></span>Dhacdooyinka === {{shortcut|WP:SBST}} {{main|Wikipedia:Notability (events)}} [[WP:NOTNEWS|Wikipedia ma aha il warar]]: waxay u baahan tahay ka badan oo kaliya warbixinnada wararka caadiga ah oo ku saabsan dhacdo ama mawduuc kaliya si ay u sameeyso daboosho muhiim ah. Tusaale ahaan, dabooshada wararka caadiga ah sida war-saxaafadeedyada, ogeysiisyada al-fanka, dabooshada ciyaaraha, iyo [[Tabloid journalism#To refer to sensationalist journalistic practices|saxaafadda tabloid-ka]] ma aha daboosho muhiim ah. Xitaa tiro badan oo warbixinnada wararka ah oo aan bixinayn qiimeyn gyo ah ee dhacdayda looma tixgeliyo inay tahay daboosho muhiim ah. Xaaladaha qaarkood, xusidda nooc muran leh (sida buug) waxay ka soo bahi kartaa {{em|ama}} sababtoo ah nooca laftiisa ayaa ahaa mid xusid mudan, {{em|ama}} sababtoo ah muranku wuxuu ahaa mid xusid mudan oo dhacdo ah—dheeraad ah waxay u baahan yihiin tixgelin. === Liisaska taagan === Tilmaamaha xusiddu sidoo kale waxay quseeyaan abuurista liisaska taagan iyo miisaska. Xusidda liisaska (haddii loogu cinwaan doono "Liiska Xs" ama "Xs") waxay ku batay kooxda. Hal sabab oo la aqbalay oo sababta mawduuca liiska loo tixgeliyo mid xusid mudan waa haddii looga wadahadlay {{em|oo ah koox ama ushaqeyn}} ilo madax-bannaan oo la cuskan karo, iyadoo loo eegayo tilmaamaha kore, iyo tilmaamaha kale ee ku saabsan Dhammaan liiska ma aha in lagu dukumenteeyo ilo iyadoo loo eegayo xusidda, kaliya in ururinta ama kooxda guud ahaan ay tahay. Sababtoo ah {{em|kooxda ama ushaqeynta}} waa mid xusid mudan, walxaha shakhsiga ah ee ku jira liiska ma aha inay noqdaan kuwo madax-bannaan oo xusid mudan, in kasta oo tifaftirayaashu ay kaga samayn karaan go'aankooda inay xaddidaan liisaska dhaadheer iyadoo la isticmaalayo habab sida kaliya soo darida walxaha madax-bannaan ee xusidda mudan. Ma jiro isku raacsan oo hadda jira oo ku saabsan sida loo qiimeeyo xusidda liisaska ka sii adag iyo kuwa isku-dhafan (sida "Liisaska X ee Y") ama shuruudaha kale ee sababayn kara xusidda liisaska taagan, in kasta oo [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Non-encyclopedic cross-categorizations|qaybaha isku-dhafan ee aan ensayklopediya ahayn]] lagu taabtay ujeedooyinka xogta, socodka, ama horumarinta ee la aqoonsan yahay caadi ahaan waa lagu hayaa iyadoo aan loo eegin xusid kasta oo la muujiyay. Tifaftirayaasha wali waxaa looga dhiirrigeliyaa inay muujiyaan xusidda liiska iyadoo loo eegayo kooxda lafteeda ka hor inta aan la abuurin liisaska taagan. == Maqaallada aan buuxinayn tilmaamaha xusidda == {{Shortcut|WP:FAILN}} Mawduucyada aan buuxinayn shuruuddan ma lagu hayo sida maqaallo gaar ah. Mawduucyada aan xusidda mudnayn oo leh maqaallo ama liisas xusid mudan oo aad u dhow caadi ahaan waxaa loo ''mideeyaa'' bogaggaas, iyadoo mawduucyada aan xusidda mudnayn oo aan lahayn bartilmaameed mideyn oo kale guud ahaan la tirtiro. Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan oo muujinaya xusidda mawduuciisa, raadso ilo adiga laftaada, ama: * Weydii abuuraha maqaalka ama khabar mawduuca ku saabsan<ref>Mararka qaarkood la xiriirida mawduuca taariikh-nololeedka ama dhiirrigeliyaha ururka mawduuca waxay soo saari kartaa maaddada ilaha madax-bannaan. Dabcan waa inaan ka fogaannaa si aan u dhuuxno oo aan u qiimeyno madax-bannaanida. Waxaad sidoo kale eegi kartaa haddii ay jirto [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] firfircoon oo ku xiran mawduuca, oo weydii caawinaad halkaas.</ref> talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tl|notability}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaasha kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert-subject|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la cuskan karo oo aan laga heli karin intarneedka. Haddii ilo ku habboon ''aan la heli karin'' ka dib raadin niyad-wadaag ah oo loogu talagalay, tixgeli [isku darka qoraalka maqaalka ee la xaqijin karo maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna.<ref>Tusaale ahaan, maqaallada ku saabsan shakhsiyaadka yar yar ee shuqul male awaal ah]] waxaa lagu mideyn karaa "liiska shakhsiyaadka yar yar ee{{nbsp}}..."; maqaallada ku saabsan skoolada waxaa lagu mideyn karaa maqaallada ku saabsan magaalooyinka ama gobollada ay skooladu ku yaallaan; qaraabada qof caan ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ku saabsan qofka; maqaallada ku saabsan dadka kaliya xusidda mudan sababtoo ah waxay u xiran yihiin koox ama dhacdo gaar ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ugu muhiimsan ee kooxdaas ama dhacdaydaas.</ref> Haddii kale, haddii la tirtirayo:<ref>Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waa inay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, iyo ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii maqaalku uu buuxiyo shuruudaha tirtiridda degdegga ah, mid wuxuu isticmaali karaa calaamadda tirtiridda gaarka ah ee lagu xusay boggaas. * Isticmaal calaamadda {{tl|prod}} maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda. Tani waxay u oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof objection sameeya. Si aad u hesho xog dheeraad ah. * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda, rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, ama tifaftire kale uu hore objection uga sameeyay tirtiridda lagu proposedeeyay ee hore, u dooro maqaalka geeddi-socodka maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono lagu waliba tixgelin doono todoba maalmood. Maqaallada ku saabsan mawduucyo ah kuwo ''si cad'' aan xusid mudnayn, markaas tirtiriddu caadi ahaan waa jawaabta ugu ku habboon, in kasta oo dookhadh kale ay caawin karaan bulshada si loo ilaaliyo maaddada waxtarka leh. Maadaama tirtiridda maqaal ay mar walba tahay mid xoog loogu doodo, tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay si xeel-dheer u raacaan dhowr tallaabo oo lagu talinayo ka hor doorashada. == Qoraallo == {{Reflist|2}} kg3cxj8a7jxoez5vuk8f2q6ugjjjqlh 306369 306355 2026-08-31T17:36:06Z Isma4l 41797 /* Sababta aan u leenahay shuruudahan */ 306369 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|Xusid|shortcut1=WP:N|shortcut2=WP:NOTE}} <section begin=nutshell />{{nutshell| Maqaallada Wikipedia waxay daboolaan ''mawduucyo muhiim ah''—kuwaas oo heley fiiro gaar ah oo ku filan oo ka timid guud ahaan dunida iyo muddo dheer, mana aha [[WP:Maaha|kuwo ka baxsan heerka Wikipedia]]. Waxaan tixgelinaa cadaymaha ka socda ilo wareedyo la cuskan karo iyo ilo madax bannaan si loo qiimeeyo fiiradaas. Tilmaamaha xusiddu ma go'aamiyaan mawduuca gudaha maqaalka, laakiin waxay go'aamiyaan oo kaliya inay tahay in mawduucu yeesho maqaal u gaar ah.}}<section end=nutshell /> Wikipedia dhexdeeda, '''Caannimada''' waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Xogta ku jirta Wikipedia waa inay noqotaa [[WP:V|mid la xaqijin karo]]; haddii aan lagu helin mawduuca ilo la xusi karo, iyo ilo madax bannaan, markaas ma aha in loo sameeyo maqaal u gaar ah. fikradda xusidda ee Wikipedia waxay quseysaa heerkan aasaasiga ah si looga fogaado soo qadashada xog aan xaddidnayn. Mawduucyada maqaallada iyo liisaska waa inay noqdaan kuwo xusid mudan, ama "mudan in la ogaado". Go'aaminta xusiddu {{em|lagama maarmaan}} ma aha inay ku xirnaato waxyaabo sida caannimada, muhiimadda, ama caannimada guud—in kasta oo ay kuwaasi kor u qaadi karaan aqbalidda mawduuca buuxiya tilmaamaha lagu dhex eegeyo hoos. Mawduucu waxaa loo qaadayaa inuu mudan yahay maqaal haddii: # Uu buuxiyo tilmaamaha guud ee xusidda (GNG) ee hoose, ama shuruudaha ku xusan tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNG); iyo # Aan laga saarin habraaca [[Wikipedia:Maaha|Waxay Wikipedia ahayn]]. Kani ma aha dammaanad ah in mawduuca dhab ahaan loogu maamuli doono bog u gaar ah oo taagan. Tifaftirayaashu waxay u isticmaali karaan go'aankooda inay isku darka ama ay ku ururiyaan laba mawduuc ama ka badan oo isku xiran maqaal single ah. Tilmaamahani waxay kaliya sharraxayaan inta uu ku habboon yahay {{em|mawduuc}} inuu yeesho {{em|maqaal ama liis u gaar ah}}. Ma {{em|xaddidayaan}} {{em|qoraalka gudaha}} ee maqaalka ama liiska, in kasta oo xusidda caadi ahaan loo isticmaalo shuruudaha lagu soo daro liisaska (tusaale ahaan loogu dhex qoraa ardayda hore ee skoolka. Habraacyada Wikipedia ee ku saabsan qoraalka, ''dhuux'' Dhexaadnimada aragtida, [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqiijinta]], Bilaa taariikh cilmi baaris cusub, [[Wikipedia:Maaha]] Waxay Wikipedia ahayn]], iyo [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Noloshada dadka nool]]. == Tilmaamaha guud ee xusidda == {{shortcut|WP:GNG}} Mawduuc waxaa loo {{em|qaadayaa}} inuu ku habboon yahay maqaal ama liis taagan marka uu helo {{em|dabooshada muhiimka ah}} ee ka tiimada ilo la cuskan karo oo ah kuwa madax-bannaan ka ah mawduuca. * "'''Loo qaaday'''" waxay ka dhigan tahay in dabooshada muhiimka ahi ay sameyso fakar ah, bukan dammaanad, in mawduucu uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Wadahadal dheeraad ah ayaa gabagabayn kara in mawduucu dhab ahaan ma aha inuu yeesho maqaal taagan—magaal ahaan sababtoo ah wuxuu jebinayaa waxay Wikipedia ahayn, gaar ahaan sharciga ah in Wikipedia ma aha ururinta xogta aan xaddidnayn.<ref>Sidoo kale, dhammaan dabooshada ka timaada ilo la cuskan karo ma aha caddeyn muujinaysa xusidda loogu talagalay abuurista maqaalka; tusaale ahaan, tusmooyinka iyo xogta, xayeysiisyada, tiirarka ogeysiisyada, iyo sheekooyinka wararka yar yar waa dhammaan tusaalooyin daboosho ah oo dhab ahaan ma taageeri karaan xusidda marka la baaro, iyadoo ay jiraan ilo la cuskan karo .</ref> {{shortcut|WP:SIGCOV|WP:SGNF}} *{{va|significant coverage|text="'''Dabooshada muhiimka ah'''" waxay si toos ah u qabataa mawduuca iyo iyadoo podo faahfaahsan, si [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|aan looga baahnayn cilmi-baaris cusub]] si loo soo saaro qoraalka. Dabooshada muhiimka ahi waa ka badan tahay xusid yar, laakiin ma aha inuu noqdo mawduuca ugu muhiimsan ee maaddada ilaha.}} ** Taariikhda buugga le'eg ee IBM ee u qoray Robert Sobel waa daboosho cad oo aan ahayn xusid yar oo ku saabsan IBM. ** Bayaanka Martin Walker, ee ku jira maqaal wargeys ah oo ku saabsan Bill Clinton,{{refn|{{cite news|title=Tough love child of Kennedy|first=Martin |last=Walker|date=1992-01-06|work=[[Guardian US|The Guardian]]|access-date=2006-11-20|url=http://www.guardian.co.uk/usa/story/0,,1240962,00.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250513053952/https://www.theguardian.com/world/1992/jan/06/usa.martinwalker|archive-date=2025-05-13}} }} ee ah "Dugsiga sare, wuxuu qayb ka ahaa koox jazz ah oo loo yaqaanay Three Blind Mice" waa mid si cad ah xusid yar oo ku saabsan kooxdaas. * "'''La cuskan karo'''" waxay ka dhigan tahay in ilaha ay uga baahan yihiin daacadnimo tifaftir si ay u oggolaadaan [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqiijinta]] qiimaynta xusidda, sida ku xusan tilmaamaha ilaha la cuskan karo. Ilaha waxay muujin karaan shuqullada la daabacay oo ku jira dhammaan foomamka iyo warbaahinta, iyo [luqad kasta. Helitaanka ilaha labaad oo daboolaya mawduuca waa imtixaan wanaagsan oo ku saabsan xusidda. * "'''{{va|Ilaha}}'''"<ref>Kuwani waxaa ka mid ah ''laakiin kuma xaddidna'' wargeysyada, buugaagta iyo buugaagta elegtarooniga ah, joornaalada, filimada dukumentariga ah ee telefishanka iyo raadiyaha, warbixinnada ay soo saaraan hay'adaha dowladda, iyo joornaalada akadeemiyada. Marka ay ma jiraan ilo badan, waa in ay suurtagal tahay in la xaqijiyo in ilaha ay ka tarjumayaan aragti dhexdhexaad ah, ay yihiin kuwo la rumeysan karo oo ay bixiyaan faahfaahin ku filan maqaal xeel-dheer.</ref> waa inay noqdaan [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|'''ilo labaad''']]. Ma jiro tiro go'an oo ilo ah oo loo baahan yahay maadaama ilaha ay ku kala duwan yihiin tayada iyo qoto dheerida dabooshada, laakiin ilo badan ayaa guud ahaan la filayaa.<ref>Aan la hayn ilo badan waxay soo jeansanaysaa in mawduucu uu kaga habboon yahay in lagu daro maqaal ku saabsan mawduuc ka ballaaran. Waa wax caadi ah in wargeysyo ama joornaalo badan ay daabacaan sheeko isku mid ah, mararka qaarkoodna leh wax ka badal yar ama cinwaano kala duwan, laakiin hal sheeko ma sameeyso shuqullo badan. Joornaalo dhowr ah oo isku mar daabacaya maqaallo kala duwan mar walba ma sameeyaan shuqullo badan, gaar ahaan marka qorayaashu ay ku tiirsan yihiin ilo isku mid ah, oo kaliya dib u sheegaya xog isku mid ah. Sidoo kale, taxanaha daabacaadaha ee u sameeyay same qoraa ama ee ku jira same xilli waa kuwo caadi ahaan loo tiriyaa inay yihiin hal il.</ref> Ilaha ma aha {{em|inay}} noqdaan kuwo laga heli karo intarneedka ama ku qoran yihiin Af-Soomaali. Daabacaado badan oo ka timid same qoraa ama goob ayaa caadi ahaan loo tixgeliyaa inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda. * "'''Madax-bannaan ka ah mawduuca'''" waxay ka saartaa shuqullada uu soo saaray mawduuca maqaalka ama u xiran. Tusaale ahaan, xayeysiisyada, war-saxaafadeedyada, taariikh nololeedyada, iyo websaydka mawduuca looma tixgeliyo inay yihiin kuwo madax-bannaan.<ref>Shuqullada uu soo saaray mawduuca, ama kuwa leh xiriir xooggan iyaga, ma aha caddeyn ku saabsan xusidda. Sidoo kale eeg: {{Section link|Wikipedia:Xaqiijin sources}} si loo maareeyo xaaladahaas.</ref> Haddii mawduucu uusan buuxin shuruudahaas laakiin uu wali leeyahay xaqiiqooyin la xaqijin karo, waxay noqon kartaa mid useful ah in lagu soo bandhigo maqaal kale dhexdiisa. == Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca == Qaybaha mawduucyada ka mid ah, tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNGs) ayaa loo qoray si ay u caawiyaan clarifiyinta marka maqaal taagan la qori karo ama la qori doono. Tilmaamaha mawduuca ee hadda la aqbalay waxaa lagu xusay sanduuqa ku yaal weelka kore ee boggan Maqaallada Wikipedia guud ahaan waxaa loo qoraa iyadoo ku saabsan ilo qoto dheer, madax-bannaan, oo la cuskan karo iyadoo leh reebban gaar ah oo mawduuca ah. Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca guud ahaan waxay ku jiraan shuruudo la xaqijin karo oo ku saabsan mawduuc muujinaya in ilo ku habboon ay u dhowdahay inay jiraan mawduucaas. Sidaas darteed, mawduucyada gudba SNG waxaa loo qaadaa inay mudan yihiin maqaal, in kasta oo maqaallada gudba SNG ama GNG wali la tirtiri karo ama lagu mideyn karo maqaal kale, gaar ahaan haddii aan la heli karin ilo ku filan ama daboosho muhiim ah, ama haddii mawduucu uusan ku habboonayn insaykalopediya. SNGs waxay sidoo kale u phục yihiin ujeedooyin kale oo kala duwan oo ku xiran mawduuca. SNGs qaarkood, tusaale ahaan kuwa ku jira qaybaha mawduuca ee filimada, taariikh nololeedyada, iyo siyaasiyiinta, waxay bixiyaan tilmaamo ku saabsan mawduuca marka maqaallo aan la abuurin. SNGs waxay sidoo kale bixin karaan tusaalooyin ilo iyo noocyo daboosho oo loo tixgeliyo inay muhiim yihiin iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda, sida maareynta dib u eegista buugaagta ee tilmaamaha suugaanta iyo shuruudaha dabooshada muhiimka ah ee adag ee lagu caddaynayo SNG ee ururrada iyo shirkadaha. SNGs qaarkood waxay leeyihiin shaqooyin gaar ah: tusaale ahaan, SNG ee akadeemikada iyo borofesarrada iyo SNG ee sifooyinka juqraafiyeed waxay ku shaqeeyaan marka loo eego madaadi' ka kala duwan GNG. [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] qaarkood waxay bixiyeen tilmaamo dheeraad ah oo ku saabsan xusidda mawduucyada ku jira goobtooda iyo Tifaftirayaasha waxaa looga warniyay in bogagga tilmaamaha xusidda ee WikiProject waa in loo tixgeliyo inay yihiin maqalaal aragti ah mana sameeyaan heerarka xusidda cusub, iyagoo aan lahayn miisaanka isku raacsan ee guud iyo tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca ee wadahadallada kala duwan ==<span id="NCONTENT" ></span>Tilmaamaha xusiddu kuma saabsana qoraalka gudaha maqaallada ama liisaska== {{Shortcut|WP:NNC|WP:NLISTITEM|WP:NOTEWORTHY}} Shuruudaha loo isticmaalo abuurista ama haynta maqaal ma aha kuwo isku mid ah sida kuwa loo isticmaalo qoraalka gudahiisa ku jira. Tilmaamaha xusiddu ma quseeyaan ''qoraallada'' maqaallada. Sidoo kale ma quseeyaan ''qoraallada'' liisaska taagan, ilaa tifaftirayaashu ay ku raacaan inay isticmaalaan xusidda oo ah qayb ka mid ah shuruudaha doorashada liiska. Dabooshada qoraalka ee ku jirta maqaal ama liis la siiyay (yaitu in wax walba ay yihiin kuwo {{em|xusid mudan}} oo ku filan in lagu xuso gudaha maqaalka ama liiska) waxaa maamula go'aanka miisaanka ku habboon, dheelitirka, iyo habraacyada kale ee [[Wikipedia:List of policies#Content|qoraalka]]. Si aad u hesho xog dheeraad ah oo ku saabsan maqaallada liiska, eeg Xusidda liisaska]] iyo Shuruudaha doorashada liiska. ==Qoraalka maqaalku ma go'aamiyo xusidda== {{shortcut|WP:ARTN|WP:CONTN}} Xusiddu waa sifa ka mid ah {{em|mawduuc}} mana aha mid ka mid ah maqaal Wikipedia ah. Haddii mawduuca aan lagu daboolin ka baxsan Wikipedia, xaddi kasta oo horumar ah oo lagu sameeyo qoraalka Wikipedia ma ka dhigi doono mawduuca mid xusid mudan oo kedis ah. Taa beddelkeeda, haddii maaddada ilaha ay jirto, xitaa qoraalka iyo tilmaamaha aadka u xun ee ku jira maqaal Wikipedia ma dhimayaan xusidda mawduuca. == <span id="NRVE" ></span><span id="OBJ" ></span>Xusiddu waxay u baahan tahay caddeyn la xaqijin karo == {{Shortcut|WP:NRV|WP:NRVE}} Aragtida guud ee ku jirta tilmaamaha xusidda waa in ay jirtaa caddeyn la xaqijin karo, oo hufan oo muujinaysa in mawduucu uu heley fiiro muhiim ah oo ka timid ilo madax-bannaan si loo taageero kuleymka xusidda. Ma jiro mawduuc si avtomatik ah ama ka dhashay xusid mudan marka loo eego oo kaliya inuu jiro: caddeyntu waa inay muujisaa in mawduucu uu heley daboosho madax-bannaan oo muhiim ah ama aqoonsi, iyo in tani ayan ahayn kaliya danta mudada yar, ama sabab ka dhalatay hoos u dhaca koodka xayeysiiska ama faafinta aan xaddidnayn, mana aha mawduucu ku habboonayn sabab kale. Ilaha caddeynta waxaa ka mid ah daabacaadaha la aqoonsan yahay oo ay dib u egeen asxaabta, buugaagta la rumeysan karo oo awoodda leh, ilaha warbaahinta ee caanka ah, iyo ilaha kale ee la cuskan karo guud ahaan. === Xusiddu waxay ku batay jiritaanka ilo ku habboon, ma aha heerka ilaha maqaal ku jira === {{Shortcut|WP:NEXIST|WP:NPOSSIBLE}} Ma jiro ilo ama tilmaamo ku jira maqaal Wikipedia ah (sida ugu kala duwan aan jiritaanka ilo madax bannaan, oo la daabacay oo la cuskan karo intarneedka ama ka baxsan intarneedka) ma muujinayo in mawduucu uusan ahayn mid xusid mudan. Xusiddu waxay u baahan tahay oo kaliya in ilo madax-bannaan, oo la cuskan karo oo ku habboon ay ku jiraan dhabta mudada]]; ma u baahna imaatinkooda isla markiiba ama tilmaamintooda maqaal dhexdiisa. Tifaftirayaasha qiimaynaya xusidda waa inay tixgeliyaan ma aha oo kaliya ilaha hadda lagu magacaabay maqaalka, laakiin sidoo kale suurtagalnimada ama jiritaanka ilaha muujinaya xusidda oo aan hadda lagu magacaabin maqaalka. Sidaas darteed, ka hor soo proposedaynta ama u doorashada]] maqaal tirtiridda, ama bixinta aragti ku saabsan xusidda ee wadahadalka tirtiridda, tifaftirayaasha waxaa xoog looga dhiirrigeliyaa inay isku dayaan inay helaan ilo mawduuca laga hadlayo iyo tixgelinta suurtagalnimada in ilaha ay wali jiraan xitaa haddii raadintooda ay ku baaqatay in lagu soo saaro mid. Maqaallada Wikipedia ma aha qoraal dhameystiran, oo mawduuca maqaalku wuxuu noqon karaa mid xusid mudan haddii ilahaas ay jiraan, xitaa haddii aan wali lagu magacaabin. Haddii ay u dhowdahay in daboosho muhiim ah oo ku jira ilo madax-bannaan lagu heli karo mawduuc, tirtiridda sababtoo ah ukunta xusidda waa mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha ahaatee, marka xusidda maqaalku ay tahay mid lagu xujeeyay, kaliya muujinta in ilo aan la caddayn ay jiraan caadi ahaan ma aha mid qancisa, gaar ahaan haddii waqtigu uu trimo oo caddeynta dhabta ah ayan soo bixin. {| class="wikitable" |+ Heerka hadda ee maqaalku ma go'aamiyo xusidda !scope="col"| Heerka hadda ee maqaalka !scope="col"| Ilaha [[WP:BEFORE|laga heli karo dhabta mudada]] !scope="col"| Natiijada |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{no|{{cross}} '''U dhowdahay in aan xusid mudnayn'''}} |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |- | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |} == <span id="TEMP" ></span><span class="anchor" id="TEMP"></span><span class="anchor" id="is not temporary"></span>Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah == Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah; marka mawduucu uu noqdo mid leh "daboosho muhiim ah" oo ka baxsan tilmaamaha guud ee xusidda, uma baahna inuu yeesho daboosho socota. Iyadoo xusidda lafteedu ayan ahayn mid ku meel gaar ah, mar marka ka mid ah dib u qiimayn lagu sameeyo caddeynta xusidda ama ku habboonaanta maqaallada jira ayaa waxaa ka sameyn kara isticmaala kasta waliba wadahadalka tirtiridda, ama caddeyn cusub ayaa soo bixi karta maqaalladii hore loo tixgeliyay inay yihiin kuwo aan ku habboonayn. Sidaas darteed, maqaal ayaa la soo proposedayn karaa tirtirid bila ama xitaa sannado ka dib abuuristiisa, ama dib loo abuurayo marka ay caddeyn cusub ay taageerto jiritaankiisa oo ah maqaal taagan. == <span class="anchor" id="SUSTAINED"></span>Mawduucyada xusidda leh waxay heleen fiiro gaar ah muddo ku filan == {{shortcut|WP:NSUSTAINED|WP:SUSTAINED}} Wikipedia waa muujiyaha dib u dhaca ee xusidda. Sida muujiyaha dhaqaalaha dib u dhaca uu u muujiyo waxa dhaqaaluhu uu samaynayay waagii hore, mawduucu waa "mid xusid mudan" marka loo eego Wikipedia kaliya haddii dunida ka baxsan ay hore u "muujisay fiiro gaar ah". Marka la aasaaso, xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah. Qarxinta yar ee dabooshada wararka ma muujin karto xusidda si ku filan. Si kastaba ha ahaatee, dabooshada socota waa muujiyaha xusidda, sida lagu sharrraxay xusidda dhacdooyinka. Ururrada cusub iyo dhacdooyinka ka soo baxa waagii dambe waxay gudbi karaan, laakiin waxay waayi karaan daboosho ku filan oo ay ku buuxiyaan Haddii ilo la cuskan karo ay daboolaan qof kaliya iyadoo la tixgelinayo dhacdo kaliya, iyo haddii qofkaas uu kaga sii jirayo, oo ay u dhowdahay inuu kaga sii jiro, qof heerkiisu hooseeyo, [[WP:BLP1E|guud ahaan waa inaan ka fogaannaa inaan yeesho maqaal taariikh-nololeed oo ku saabsan qofkaas]]. Sidoo kale, dib u soo saarida ama qoraalka dhow ee war-saxaafadeedyada (loona yaqaan [[churnalism]]) ma aha mid loo tiri doono daboosho socota. == Haddii la abuurayo bogag taagan == {{Shortcut|WP:PAGEDECIDE|WP:NOPAGE}} Marka la abuurayo qoraal cusub oo ku saabsan mawduuc xusid mudan, tifaftirayaashu waa inay tixgeliyaan habka ugu wanaagsan ee ka caawinaya akhristayaasha inay u fahmaan. Caadi ahaan, fahamka waxaa ugu wanaagsan in lagu gaaro iyada oo la soo bandhigayo mawduuca bog u gaar ah oo taagan, laakiin ma aha lagama maarmaan inaan sidaas samaynno; mararka qaarkood waa ka wanaagsan tahay in la daboolo mawduuc xusid mudan oo ah qayb ka mid ah bog ka ballaaran oo ku saabsan mawduuc ka ballaaran, iyadoo leh samayna dheeraad ah (iyadoo la samaynayo sidaas ma dhimayo muhiimadda mawduuca). Go'aanka tifaftirka wuxuu galaa go'aan kasta oo ku saabsan in la abuurayo ama aan la abuurayn bog gaar ah, laakiin go'aanku waa inuu mar walba ku batay tixgelinno gaar ah oo ku saabsan sida mawduuca looga dhigi karo mid la fahmi karo, mana aha oo kaliya shakhsi jeclayn ama diiddan. *'''Miyaa xogta kale ay bixisaa samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, mawduuc xusid mudan waxaa lagu dabooli karaa si ka wanaagsan oo ah qayb ka mid ah maqaal ka madaama, oo ay jiri karto samayna ka buuxa oo lagu waayi lahaa bog gaar ah, tusaale ahaan). Mararka kale, bogagga taagan waa kuwo si wanaagsan loo qiimeeyay (sida ku jira [[Madaxwaynaha Soomaaliya]] sidoo kale taariikh nololeedyada taagan ee madaxweyne kasta). Madaama gaar ahaan waa in la tixgeliyo miisaanka ku habboon iyo kan aan ku habboonayn. Nabadaha dooda, tusaale ahaan, waxay mudan karaan bogag taagan laakiin waxay leeyihiin miisaan aan ku habboonayn bog ku saabsan fikradda guud. *'''Miyaa mawduucyada isku xiran ay bixiyaan samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, dhowr mawduuc oo isku xiran, oo waliba si isku mid ah xusid mudan, waxaa lagu ururin karaa hal bog, oo xiriirka ka dhexeeya lagu mahadin karo si ka wanaagsan ka duwan haddii ay kaga jirki lahaayeen bog gaar ah Mararka kale, marka mawduucyo badan oo isku mid ah ay jiraan, ma aha mid waxtar ah in lagu ururiyo hal bog, sababtoo ah maqaalka ka soo baxa wuxuu noqon doonaa mid aad u weyn. Xaaladdaas, dookha shaqaynaya waa abuurista liis cusub ama qayb loogu talagalay mawduuca ka ballaaran iyo ku xirida maqaallada shakhsiga ah ka *'''Waa maxay ilaha laga heli karo hadda?''' Mararka qaarkood, marka mawduucu uu yahay mid xusid mudan, laakiin ayan u dhowayn in mar walba ay jiri doonto wax badan oo lagu qoro, tifaftirayaashu waa inay miisaamaan faa'iidooyinka iyo khasaarooyinka abuurista bog gaaban oo taagan. Dhanka kale, maqaalku wuxuu noqon karaa bog gaaban xitaa haddii ilo badan ay jiraan, laakiin kaliya aan wali lagu soo darin. Boggaas yar waxaa ka wanaagsan in lagu waasiciyo ka duwan in lagu mideyo maqaal ka madaama (sidoo kale eeg maqalaalka aragtida iyo Mararka qaarkood, marka xogta ku saabsan dhacdo ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid yar, dabooshada waxay ku habboonaan kartaa maqaal ka madaama oo daboolaya. Mararka kale, dhacdo ka soo baxa waagii dambe waxay noqon kartaa mid si cad ah ku habboon bog taagan ka hor inta ayan dhacin (sida kuwa soo socda [[Summer Olympics]]). Si kastaba ha ahaatee, ka hor inta aan la abuurin maqaalkaas, meelayso in suurtagalnimada dhacdayda ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid si macquul ah u xaqiiq ah waxay xoog u dhiirrigelisaa in maqaal taagan oo loogu talagalay filim cusub la abuuro kaliya haddii ilo la cuskan karo ay xaqijiyaan in sawir-qaadista ugu muhiimsan ee filimka ay bilaabatay (oo ka dhigaysa mid aad u dhow inay dhameystiranto). Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca]] iyo bogagga talada ee WikiProject waxay bixin karaan xog ku saabsan sida loo sameeyo go'aannada tifaftirka ee qaybaha mawduuca gaarka ah. Marka bog taagan la abuuro, waxaa lagu soo saari karaa bog ka ballaaran. Taa beddelkeeda, marka mawduucyo xusid mudan aan la siin bogag taagan, bogagga dib u hagaajinta]] iyo == Sababta aan u leenahay shuruudahan == {{shortcut|WP:WHYN}} Tifaftirayaashu waxay quseeyaan heerarka xusidda dhammaan mawduucyada si ay u go'aamiyaan in Wikipedia luqadda English-ka ay tahay inay yeesho maqaal u gaar ah oo taagan oo ku saabsan mawduucaas. Ujeedada ugu muhiimsan ee heerarkan waa in la xaqijiyo in tifaftirayaashu ay abuuraan maqaallo u hoggaansama habraacyada waaweyn ee qoraalka. * Waxaan u baahan nahay "daboosho muhiim ah" oo ku jira ilo la cuskan karo si aan dhab ahaan u qori karno maqaal inta nool, ka duwan kala bar faqrad ama qeexida mawduucaas. Haddii kaliya dhowr weedhood la qori karo oo la taageeri karo ilo ku saabsan mawduuca, mawduucaas ma u qalmo bog gaar ah, laakiin waa in la Isku darka maqaal ku saabsan mawduuc ka madaama ama liis ku habboon * Waxaan u baahan nahay jiritaanka "ilo la cuskan karo" si aan u noqonno kuwo ku kalsoon inaanan gudbinayn xanta aan xaddidnayn, sii wadida been-abuurka, ama dhigista ururinta xogta aan xaddidnayn. * Waxaan u baahan nahay in dhammaan maqaallada ay ku tiirsanaadaan gaar ahaan "qaybta xisbi ee saddexaad" ama "ilo madax-bannaan" si aan u qori karno maqaal hufan oo dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|habraaca aragtida dhexdhexaadka ah ee Wikipedia]] iyo si loo xaqijiyo in maqaallada ayan [[WP:NOTADVERTISING|xayeysiinayn]] badeecad, adeeg, ama urur. Eeg [[Wikipedia:Autobiography]] si aad uga wadahadasho danta dhexdhexaadnimada ee ilaha iis-daabacay. * Waxaan u baahan nahay jiritaanka ugu yaraan hal il oo labaad si maqaalku uu u hoggaansamo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]] shuruudda ah in dhammaan maqaallada ay ku batay ilaha labaad. * Waxaan u baahan nahay ilo badan si aan u qori karno maqaal si macquul ah u dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], ka duwan in lagu muujiyo kaliya aragtida hal qoraa. Tani waa sidoo kale sababta daabacaadaha badan ee ka timaada same qof ama urur loo tixgeliyo inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo ujeedada u hoggaansamida shuruudda "badan". * Waxaan u baahan nahay tifaftirayaasha inay isticmaalaan go'aankooda ku saabsan sida loo ururiyo mawduucyada si aanan u lahayn maqaallo dhaadheer oo buuran ama maqaallo aad u yar oo aan si dhab ah loo horumarin karin. Tifaftirayaashu waxay go'aamin karaan inay ka wanaagsan tahay akhristayaasha inay soo bandhigaan mawduuc yar oo ah qayb ka mid ah mid ka madaama. Tusaale ahaan, tifaftirayaashu caadi ahaan waxay ka bogaan inay mideeyaan xogta ku saabsan turjumaada buugaagta mawduuca ka madaama ee buugga asalka ah, sababtoo ah go'aankooda tifaftirka, maqaalka la mideeyay wuxuu ka xog badan yahay oo ka dheelitiran yahay akhristayaasha wuxuuna dhimayaa xogta ku doogta ensayklopediya. (Si aad u hesho fikrado ku saabsan sida loo maareeyo maaddada lagu maareyn karo si ka wanaagsan iyada oo la dhigayo maqaal kale, eeg {{Section link|Wikipedia:Caannimada|}}.) Sababtoo ah shuruudahan waxay ku batay habraacyada waaweyn ee qoraalka, waxay quseeyaan dhammaan maqaallada, ma aha oo kaliya maqaallada lagu sababeeyay ku dhex jira shuruudaha guud ee xusidda. Ma quseeyaan, si kastaba ha ahaatee, bogagga ujeedadooda ugu muhiimsan ay tahay socodka (t.s. dhammaan bogagga kala soocidda iyo liisaska qaarkood. == Xaaladaha caadiga ah == === <span id="SPIP" ></span>Is-xayeysiinta iyo faafinta === {{Shortcut|WP:SPIP}} Daabacaada ku jirta ilo la cuskan karo mar walba ma aha caddeyn wanaagsan oo ku saabsan xusidda. [[WP:Promotion|Wikipedia ma aha warbaahin xayeysiis ah]]. [[Self-promotion|Is-xayeysiinta]], [[autobiography|taariikh-nololeedka iis-qoray]], [[product placement|dhigista badeecada]], [[Press release|war-saxaafadeedyada]], [[Brand|oleolaha sumadda]], [[advertising|xayeysiisyada]], iyo [[WP:Paid editing|maaddada la bixiyay]] ma aha jidad sax ah oo loo maro maqaal ensayklopediya ah. Halbeegga xusidda waa in dadka madax-bannaan ka ah mawduuca laftiisa (ama ka mid ah samaysanihiisa, abuuraha, qoraaga, ikhtiraacaha, shirkadda, ama iibiyaha) ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid mudan in lagu qoro oo lagu daabaco shuqullo u gaar ah oo aan yarayn oo diiradda saaraya – iyadoo aan la hayn [[incentive|dhiirrigelin]], xayeysiin, ama saameyn kale oo ka timaada dadka ku xiran maaddada mawduuca. Ilaha madax-bannaan ayaa sidoo kale loo baahan yahay si loo dammaanad qaado [[WP:NPOV|maqaal dheerdhaad ah]] oo la qori karo. Xitaa ilaha aan xayeysiiska ahayn ee iis-daabacay, sida buugaagta gacanta ee farsamada ee la socda badeecad, wali ma aha caddeyn ku saabsan xusidda maadaama ayan ahayn kipas muujinaya fiirada mawduucu uu heley. === <span class="anchor" id="SBST"></span>Dhacdooyinka === {{shortcut|WP:SBST}} {{main|Wikipedia:Notability (events)}} [[WP:NOTNEWS|Wikipedia ma aha il warar]]: waxay u baahan tahay ka badan oo kaliya warbixinnada wararka caadiga ah oo ku saabsan dhacdo ama mawduuc kaliya si ay u sameeyso daboosho muhiim ah. Tusaale ahaan, dabooshada wararka caadiga ah sida war-saxaafadeedyada, ogeysiisyada al-fanka, dabooshada ciyaaraha, iyo [[Tabloid journalism#To refer to sensationalist journalistic practices|saxaafadda tabloid-ka]] ma aha daboosho muhiim ah. Xitaa tiro badan oo warbixinnada wararka ah oo aan bixinayn qiimeyn gyo ah ee dhacdayda looma tixgeliyo inay tahay daboosho muhiim ah. Xaaladaha qaarkood, xusidda nooc muran leh (sida buug) waxay ka soo bahi kartaa {{em|ama}} sababtoo ah nooca laftiisa ayaa ahaa mid xusid mudan, {{em|ama}} sababtoo ah muranku wuxuu ahaa mid xusid mudan oo dhacdo ah—dheeraad ah waxay u baahan yihiin tixgelin. === Liisaska taagan === Tilmaamaha xusiddu sidoo kale waxay quseeyaan abuurista liisaska taagan iyo miisaska. Xusidda liisaska (haddii loogu cinwaan doono "Liiska Xs" ama "Xs") waxay ku batay kooxda. Hal sabab oo la aqbalay oo sababta mawduuca liiska loo tixgeliyo mid xusid mudan waa haddii looga wadahadlay {{em|oo ah koox ama ushaqeyn}} ilo madax-bannaan oo la cuskan karo, iyadoo loo eegayo tilmaamaha kore, iyo tilmaamaha kale ee ku saabsan Dhammaan liiska ma aha in lagu dukumenteeyo ilo iyadoo loo eegayo xusidda, kaliya in ururinta ama kooxda guud ahaan ay tahay. Sababtoo ah {{em|kooxda ama ushaqeynta}} waa mid xusid mudan, walxaha shakhsiga ah ee ku jira liiska ma aha inay noqdaan kuwo madax-bannaan oo xusid mudan, in kasta oo tifaftirayaashu ay kaga samayn karaan go'aankooda inay xaddidaan liisaska dhaadheer iyadoo la isticmaalayo habab sida kaliya soo darida walxaha madax-bannaan ee xusidda mudan. Ma jiro isku raacsan oo hadda jira oo ku saabsan sida loo qiimeeyo xusidda liisaska ka sii adag iyo kuwa isku-dhafan (sida "Liisaska X ee Y") ama shuruudaha kale ee sababayn kara xusidda liisaska taagan, in kasta oo [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Non-encyclopedic cross-categorizations|qaybaha isku-dhafan ee aan ensayklopediya ahayn]] lagu taabtay ujeedooyinka xogta, socodka, ama horumarinta ee la aqoonsan yahay caadi ahaan waa lagu hayaa iyadoo aan loo eegin xusid kasta oo la muujiyay. Tifaftirayaasha wali waxaa looga dhiirrigeliyaa inay muujiyaan xusidda liiska iyadoo loo eegayo kooxda lafteeda ka hor inta aan la abuurin liisaska taagan. == Maqaallada aan buuxinayn tilmaamaha xusidda == {{Shortcut|WP:FAILN}} Mawduucyada aan buuxinayn shuruuddan ma lagu hayo sida maqaallo gaar ah. Mawduucyada aan xusidda mudnayn oo leh maqaallo ama liisas xusid mudan oo aad u dhow caadi ahaan waxaa loo ''mideeyaa'' bogaggaas, iyadoo mawduucyada aan xusidda mudnayn oo aan lahayn bartilmaameed mideyn oo kale guud ahaan la tirtiro. Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan oo muujinaya xusidda mawduuciisa, raadso ilo adiga laftaada, ama: * Weydii abuuraha maqaalka ama khabar mawduuca ku saabsan<ref>Mararka qaarkood la xiriirida mawduuca taariikh-nololeedka ama dhiirrigeliyaha ururka mawduuca waxay soo saari kartaa maaddada ilaha madax-bannaan. Dabcan waa inaan ka fogaannaa si aan u dhuuxno oo aan u qiimeyno madax-bannaanida. Waxaad sidoo kale eegi kartaa haddii ay jirto [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] firfircoon oo ku xiran mawduuca, oo weydii caawinaad halkaas.</ref> talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tl|notability}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaasha kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert-subject|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la cuskan karo oo aan laga heli karin intarneedka. Haddii ilo ku habboon ''aan la heli karin'' ka dib raadin niyad-wadaag ah oo loogu talagalay, tixgeli [isku darka qoraalka maqaalka ee la xaqijin karo maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna.<ref>Tusaale ahaan, maqaallada ku saabsan shakhsiyaadka yar yar ee shuqul male awaal ah]] waxaa lagu mideyn karaa "liiska shakhsiyaadka yar yar ee{{nbsp}}..."; maqaallada ku saabsan skoolada waxaa lagu mideyn karaa maqaallada ku saabsan magaalooyinka ama gobollada ay skooladu ku yaallaan; qaraabada qof caan ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ku saabsan qofka; maqaallada ku saabsan dadka kaliya xusidda mudan sababtoo ah waxay u xiran yihiin koox ama dhacdo gaar ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ugu muhiimsan ee kooxdaas ama dhacdaydaas.</ref> Haddii kale, haddii la tirtirayo:<ref>Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waa inay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, iyo ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii maqaalku uu buuxiyo shuruudaha tirtiridda degdegga ah, mid wuxuu isticmaali karaa calaamadda tirtiridda gaarka ah ee lagu xusay boggaas. * Isticmaal calaamadda {{tl|prod}} maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda. Tani waxay u oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof objection sameeya. Si aad u hesho xog dheeraad ah. * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda, rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, ama tifaftire kale uu hore objection uga sameeyay tirtiridda lagu proposedeeyay ee hore, u dooro maqaalka geeddi-socodka maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono lagu waliba tixgelin doono todoba maalmood. Maqaallada ku saabsan mawduucyo ah kuwo ''si cad'' aan xusid mudnayn, markaas tirtiriddu caadi ahaan waa jawaabta ugu ku habboon, in kasta oo dookhadh kale ay caawin karaan bulshada si loo ilaaliyo maaddada waxtarka leh. Maadaama tirtiridda maqaal ay mar walba tahay mid xoog loogu doodo, tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay si xeel-dheer u raacaan dhowr tallaabo oo lagu talinayo ka hor doorashada. == Qoraallo == {{Reflist|2}} h9a8k2mvt73a8m2t7o52l90xqgk4x9a 306370 306369 2026-08-31T17:37:03Z Isma4l 41797 /* Sababta aan u leenahay shuruudahan */ 306370 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|Xusid|shortcut1=WP:N|shortcut2=WP:NOTE}} <section begin=nutshell />{{nutshell| Maqaallada Wikipedia waxay daboolaan ''mawduucyo muhiim ah''—kuwaas oo heley fiiro gaar ah oo ku filan oo ka timid guud ahaan dunida iyo muddo dheer, mana aha [[WP:Maaha|kuwo ka baxsan heerka Wikipedia]]. Waxaan tixgelinaa cadaymaha ka socda ilo wareedyo la cuskan karo iyo ilo madax bannaan si loo qiimeeyo fiiradaas. Tilmaamaha xusiddu ma go'aamiyaan mawduuca gudaha maqaalka, laakiin waxay go'aamiyaan oo kaliya inay tahay in mawduucu yeesho maqaal u gaar ah.}}<section end=nutshell /> Wikipedia dhexdeeda, '''Caannimada''' waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Xogta ku jirta Wikipedia waa inay noqotaa [[WP:V|mid la xaqijin karo]]; haddii aan lagu helin mawduuca ilo la xusi karo, iyo ilo madax bannaan, markaas ma aha in loo sameeyo maqaal u gaar ah. fikradda xusidda ee Wikipedia waxay quseysaa heerkan aasaasiga ah si looga fogaado soo qadashada xog aan xaddidnayn. Mawduucyada maqaallada iyo liisaska waa inay noqdaan kuwo xusid mudan, ama "mudan in la ogaado". Go'aaminta xusiddu {{em|lagama maarmaan}} ma aha inay ku xirnaato waxyaabo sida caannimada, muhiimadda, ama caannimada guud—in kasta oo ay kuwaasi kor u qaadi karaan aqbalidda mawduuca buuxiya tilmaamaha lagu dhex eegeyo hoos. Mawduucu waxaa loo qaadayaa inuu mudan yahay maqaal haddii: # Uu buuxiyo tilmaamaha guud ee xusidda (GNG) ee hoose, ama shuruudaha ku xusan tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNG); iyo # Aan laga saarin habraaca [[Wikipedia:Maaha|Waxay Wikipedia ahayn]]. Kani ma aha dammaanad ah in mawduuca dhab ahaan loogu maamuli doono bog u gaar ah oo taagan. Tifaftirayaashu waxay u isticmaali karaan go'aankooda inay isku darka ama ay ku ururiyaan laba mawduuc ama ka badan oo isku xiran maqaal single ah. Tilmaamahani waxay kaliya sharraxayaan inta uu ku habboon yahay {{em|mawduuc}} inuu yeesho {{em|maqaal ama liis u gaar ah}}. Ma {{em|xaddidayaan}} {{em|qoraalka gudaha}} ee maqaalka ama liiska, in kasta oo xusidda caadi ahaan loo isticmaalo shuruudaha lagu soo daro liisaska (tusaale ahaan loogu dhex qoraa ardayda hore ee skoolka. Habraacyada Wikipedia ee ku saabsan qoraalka, ''dhuux'' Dhexaadnimada aragtida, [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqiijinta]], Bilaa taariikh cilmi baaris cusub, [[Wikipedia:Maaha]] Waxay Wikipedia ahayn]], iyo [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Noloshada dadka nool]]. == Tilmaamaha guud ee xusidda == {{shortcut|WP:GNG}} Mawduuc waxaa loo {{em|qaadayaa}} inuu ku habboon yahay maqaal ama liis taagan marka uu helo {{em|dabooshada muhiimka ah}} ee ka tiimada ilo la cuskan karo oo ah kuwa madax-bannaan ka ah mawduuca. * "'''Loo qaaday'''" waxay ka dhigan tahay in dabooshada muhiimka ahi ay sameyso fakar ah, bukan dammaanad, in mawduucu uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Wadahadal dheeraad ah ayaa gabagabayn kara in mawduucu dhab ahaan ma aha inuu yeesho maqaal taagan—magaal ahaan sababtoo ah wuxuu jebinayaa waxay Wikipedia ahayn, gaar ahaan sharciga ah in Wikipedia ma aha ururinta xogta aan xaddidnayn.<ref>Sidoo kale, dhammaan dabooshada ka timaada ilo la cuskan karo ma aha caddeyn muujinaysa xusidda loogu talagalay abuurista maqaalka; tusaale ahaan, tusmooyinka iyo xogta, xayeysiisyada, tiirarka ogeysiisyada, iyo sheekooyinka wararka yar yar waa dhammaan tusaalooyin daboosho ah oo dhab ahaan ma taageeri karaan xusidda marka la baaro, iyadoo ay jiraan ilo la cuskan karo .</ref> {{shortcut|WP:SIGCOV|WP:SGNF}} *{{va|significant coverage|text="'''Dabooshada muhiimka ah'''" waxay si toos ah u qabataa mawduuca iyo iyadoo podo faahfaahsan, si [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|aan looga baahnayn cilmi-baaris cusub]] si loo soo saaro qoraalka. Dabooshada muhiimka ahi waa ka badan tahay xusid yar, laakiin ma aha inuu noqdo mawduuca ugu muhiimsan ee maaddada ilaha.}} ** Taariikhda buugga le'eg ee IBM ee u qoray Robert Sobel waa daboosho cad oo aan ahayn xusid yar oo ku saabsan IBM. ** Bayaanka Martin Walker, ee ku jira maqaal wargeys ah oo ku saabsan Bill Clinton,{{refn|{{cite news|title=Tough love child of Kennedy|first=Martin |last=Walker|date=1992-01-06|work=[[Guardian US|The Guardian]]|access-date=2006-11-20|url=http://www.guardian.co.uk/usa/story/0,,1240962,00.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250513053952/https://www.theguardian.com/world/1992/jan/06/usa.martinwalker|archive-date=2025-05-13}} }} ee ah "Dugsiga sare, wuxuu qayb ka ahaa koox jazz ah oo loo yaqaanay Three Blind Mice" waa mid si cad ah xusid yar oo ku saabsan kooxdaas. * "'''La cuskan karo'''" waxay ka dhigan tahay in ilaha ay uga baahan yihiin daacadnimo tifaftir si ay u oggolaadaan [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqiijinta]] qiimaynta xusidda, sida ku xusan tilmaamaha ilaha la cuskan karo. Ilaha waxay muujin karaan shuqullada la daabacay oo ku jira dhammaan foomamka iyo warbaahinta, iyo [luqad kasta. Helitaanka ilaha labaad oo daboolaya mawduuca waa imtixaan wanaagsan oo ku saabsan xusidda. * "'''{{va|Ilaha}}'''"<ref>Kuwani waxaa ka mid ah ''laakiin kuma xaddidna'' wargeysyada, buugaagta iyo buugaagta elegtarooniga ah, joornaalada, filimada dukumentariga ah ee telefishanka iyo raadiyaha, warbixinnada ay soo saaraan hay'adaha dowladda, iyo joornaalada akadeemiyada. Marka ay ma jiraan ilo badan, waa in ay suurtagal tahay in la xaqijiyo in ilaha ay ka tarjumayaan aragti dhexdhexaad ah, ay yihiin kuwo la rumeysan karo oo ay bixiyaan faahfaahin ku filan maqaal xeel-dheer.</ref> waa inay noqdaan [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|'''ilo labaad''']]. Ma jiro tiro go'an oo ilo ah oo loo baahan yahay maadaama ilaha ay ku kala duwan yihiin tayada iyo qoto dheerida dabooshada, laakiin ilo badan ayaa guud ahaan la filayaa.<ref>Aan la hayn ilo badan waxay soo jeansanaysaa in mawduucu uu kaga habboon yahay in lagu daro maqaal ku saabsan mawduuc ka ballaaran. Waa wax caadi ah in wargeysyo ama joornaalo badan ay daabacaan sheeko isku mid ah, mararka qaarkoodna leh wax ka badal yar ama cinwaano kala duwan, laakiin hal sheeko ma sameeyso shuqullo badan. Joornaalo dhowr ah oo isku mar daabacaya maqaallo kala duwan mar walba ma sameeyaan shuqullo badan, gaar ahaan marka qorayaashu ay ku tiirsan yihiin ilo isku mid ah, oo kaliya dib u sheegaya xog isku mid ah. Sidoo kale, taxanaha daabacaadaha ee u sameeyay same qoraa ama ee ku jira same xilli waa kuwo caadi ahaan loo tiriyaa inay yihiin hal il.</ref> Ilaha ma aha {{em|inay}} noqdaan kuwo laga heli karo intarneedka ama ku qoran yihiin Af-Soomaali. Daabacaado badan oo ka timid same qoraa ama goob ayaa caadi ahaan loo tixgeliyaa inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda. * "'''Madax-bannaan ka ah mawduuca'''" waxay ka saartaa shuqullada uu soo saaray mawduuca maqaalka ama u xiran. Tusaale ahaan, xayeysiisyada, war-saxaafadeedyada, taariikh nololeedyada, iyo websaydka mawduuca looma tixgeliyo inay yihiin kuwo madax-bannaan.<ref>Shuqullada uu soo saaray mawduuca, ama kuwa leh xiriir xooggan iyaga, ma aha caddeyn ku saabsan xusidda. Sidoo kale eeg: {{Section link|Wikipedia:Xaqiijin sources}} si loo maareeyo xaaladahaas.</ref> Haddii mawduucu uusan buuxin shuruudahaas laakiin uu wali leeyahay xaqiiqooyin la xaqijin karo, waxay noqon kartaa mid useful ah in lagu soo bandhigo maqaal kale dhexdiisa. == Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca == Qaybaha mawduucyada ka mid ah, tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNGs) ayaa loo qoray si ay u caawiyaan clarifiyinta marka maqaal taagan la qori karo ama la qori doono. Tilmaamaha mawduuca ee hadda la aqbalay waxaa lagu xusay sanduuqa ku yaal weelka kore ee boggan Maqaallada Wikipedia guud ahaan waxaa loo qoraa iyadoo ku saabsan ilo qoto dheer, madax-bannaan, oo la cuskan karo iyadoo leh reebban gaar ah oo mawduuca ah. Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca guud ahaan waxay ku jiraan shuruudo la xaqijin karo oo ku saabsan mawduuc muujinaya in ilo ku habboon ay u dhowdahay inay jiraan mawduucaas. Sidaas darteed, mawduucyada gudba SNG waxaa loo qaadaa inay mudan yihiin maqaal, in kasta oo maqaallada gudba SNG ama GNG wali la tirtiri karo ama lagu mideyn karo maqaal kale, gaar ahaan haddii aan la heli karin ilo ku filan ama daboosho muhiim ah, ama haddii mawduucu uusan ku habboonayn insaykalopediya. SNGs waxay sidoo kale u phục yihiin ujeedooyin kale oo kala duwan oo ku xiran mawduuca. SNGs qaarkood, tusaale ahaan kuwa ku jira qaybaha mawduuca ee filimada, taariikh nololeedyada, iyo siyaasiyiinta, waxay bixiyaan tilmaamo ku saabsan mawduuca marka maqaallo aan la abuurin. SNGs waxay sidoo kale bixin karaan tusaalooyin ilo iyo noocyo daboosho oo loo tixgeliyo inay muhiim yihiin iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda, sida maareynta dib u eegista buugaagta ee tilmaamaha suugaanta iyo shuruudaha dabooshada muhiimka ah ee adag ee lagu caddaynayo SNG ee ururrada iyo shirkadaha. SNGs qaarkood waxay leeyihiin shaqooyin gaar ah: tusaale ahaan, SNG ee akadeemikada iyo borofesarrada iyo SNG ee sifooyinka juqraafiyeed waxay ku shaqeeyaan marka loo eego madaadi' ka kala duwan GNG. [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] qaarkood waxay bixiyeen tilmaamo dheeraad ah oo ku saabsan xusidda mawduucyada ku jira goobtooda iyo Tifaftirayaasha waxaa looga warniyay in bogagga tilmaamaha xusidda ee WikiProject waa in loo tixgeliyo inay yihiin maqalaal aragti ah mana sameeyaan heerarka xusidda cusub, iyagoo aan lahayn miisaanka isku raacsan ee guud iyo tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca ee wadahadallada kala duwan ==<span id="NCONTENT" ></span>Tilmaamaha xusiddu kuma saabsana qoraalka gudaha maqaallada ama liisaska== {{Shortcut|WP:NNC|WP:NLISTITEM|WP:NOTEWORTHY}} Shuruudaha loo isticmaalo abuurista ama haynta maqaal ma aha kuwo isku mid ah sida kuwa loo isticmaalo qoraalka gudahiisa ku jira. Tilmaamaha xusiddu ma quseeyaan ''qoraallada'' maqaallada. Sidoo kale ma quseeyaan ''qoraallada'' liisaska taagan, ilaa tifaftirayaashu ay ku raacaan inay isticmaalaan xusidda oo ah qayb ka mid ah shuruudaha doorashada liiska. Dabooshada qoraalka ee ku jirta maqaal ama liis la siiyay (yaitu in wax walba ay yihiin kuwo {{em|xusid mudan}} oo ku filan in lagu xuso gudaha maqaalka ama liiska) waxaa maamula go'aanka miisaanka ku habboon, dheelitirka, iyo habraacyada kale ee [[Wikipedia:List of policies#Content|qoraalka]]. Si aad u hesho xog dheeraad ah oo ku saabsan maqaallada liiska, eeg Xusidda liisaska]] iyo Shuruudaha doorashada liiska. ==Qoraalka maqaalku ma go'aamiyo xusidda== {{shortcut|WP:ARTN|WP:CONTN}} Xusiddu waa sifa ka mid ah {{em|mawduuc}} mana aha mid ka mid ah maqaal Wikipedia ah. Haddii mawduuca aan lagu daboolin ka baxsan Wikipedia, xaddi kasta oo horumar ah oo lagu sameeyo qoraalka Wikipedia ma ka dhigi doono mawduuca mid xusid mudan oo kedis ah. Taa beddelkeeda, haddii maaddada ilaha ay jirto, xitaa qoraalka iyo tilmaamaha aadka u xun ee ku jira maqaal Wikipedia ma dhimayaan xusidda mawduuca. == <span id="NRVE" ></span><span id="OBJ" ></span>Xusiddu waxay u baahan tahay caddeyn la xaqijin karo == {{Shortcut|WP:NRV|WP:NRVE}} Aragtida guud ee ku jirta tilmaamaha xusidda waa in ay jirtaa caddeyn la xaqijin karo, oo hufan oo muujinaysa in mawduucu uu heley fiiro muhiim ah oo ka timid ilo madax-bannaan si loo taageero kuleymka xusidda. Ma jiro mawduuc si avtomatik ah ama ka dhashay xusid mudan marka loo eego oo kaliya inuu jiro: caddeyntu waa inay muujisaa in mawduucu uu heley daboosho madax-bannaan oo muhiim ah ama aqoonsi, iyo in tani ayan ahayn kaliya danta mudada yar, ama sabab ka dhalatay hoos u dhaca koodka xayeysiiska ama faafinta aan xaddidnayn, mana aha mawduucu ku habboonayn sabab kale. Ilaha caddeynta waxaa ka mid ah daabacaadaha la aqoonsan yahay oo ay dib u egeen asxaabta, buugaagta la rumeysan karo oo awoodda leh, ilaha warbaahinta ee caanka ah, iyo ilaha kale ee la cuskan karo guud ahaan. === Xusiddu waxay ku batay jiritaanka ilo ku habboon, ma aha heerka ilaha maqaal ku jira === {{Shortcut|WP:NEXIST|WP:NPOSSIBLE}} Ma jiro ilo ama tilmaamo ku jira maqaal Wikipedia ah (sida ugu kala duwan aan jiritaanka ilo madax bannaan, oo la daabacay oo la cuskan karo intarneedka ama ka baxsan intarneedka) ma muujinayo in mawduucu uusan ahayn mid xusid mudan. Xusiddu waxay u baahan tahay oo kaliya in ilo madax-bannaan, oo la cuskan karo oo ku habboon ay ku jiraan dhabta mudada]]; ma u baahna imaatinkooda isla markiiba ama tilmaamintooda maqaal dhexdiisa. Tifaftirayaasha qiimaynaya xusidda waa inay tixgeliyaan ma aha oo kaliya ilaha hadda lagu magacaabay maqaalka, laakiin sidoo kale suurtagalnimada ama jiritaanka ilaha muujinaya xusidda oo aan hadda lagu magacaabin maqaalka. Sidaas darteed, ka hor soo proposedaynta ama u doorashada]] maqaal tirtiridda, ama bixinta aragti ku saabsan xusidda ee wadahadalka tirtiridda, tifaftirayaasha waxaa xoog looga dhiirrigeliyaa inay isku dayaan inay helaan ilo mawduuca laga hadlayo iyo tixgelinta suurtagalnimada in ilaha ay wali jiraan xitaa haddii raadintooda ay ku baaqatay in lagu soo saaro mid. Maqaallada Wikipedia ma aha qoraal dhameystiran, oo mawduuca maqaalku wuxuu noqon karaa mid xusid mudan haddii ilahaas ay jiraan, xitaa haddii aan wali lagu magacaabin. Haddii ay u dhowdahay in daboosho muhiim ah oo ku jira ilo madax-bannaan lagu heli karo mawduuc, tirtiridda sababtoo ah ukunta xusidda waa mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha ahaatee, marka xusidda maqaalku ay tahay mid lagu xujeeyay, kaliya muujinta in ilo aan la caddayn ay jiraan caadi ahaan ma aha mid qancisa, gaar ahaan haddii waqtigu uu trimo oo caddeynta dhabta ah ayan soo bixin. {| class="wikitable" |+ Heerka hadda ee maqaalku ma go'aamiyo xusidda !scope="col"| Heerka hadda ee maqaalka !scope="col"| Ilaha [[WP:BEFORE|laga heli karo dhabta mudada]] !scope="col"| Natiijada |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{no|{{cross}} '''U dhowdahay in aan xusid mudnayn'''}} |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |- | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |} == <span id="TEMP" ></span><span class="anchor" id="TEMP"></span><span class="anchor" id="is not temporary"></span>Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah == Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah; marka mawduucu uu noqdo mid leh "daboosho muhiim ah" oo ka baxsan tilmaamaha guud ee xusidda, uma baahna inuu yeesho daboosho socota. Iyadoo xusidda lafteedu ayan ahayn mid ku meel gaar ah, mar marka ka mid ah dib u qiimayn lagu sameeyo caddeynta xusidda ama ku habboonaanta maqaallada jira ayaa waxaa ka sameyn kara isticmaala kasta waliba wadahadalka tirtiridda, ama caddeyn cusub ayaa soo bixi karta maqaalladii hore loo tixgeliyay inay yihiin kuwo aan ku habboonayn. Sidaas darteed, maqaal ayaa la soo proposedayn karaa tirtirid bila ama xitaa sannado ka dib abuuristiisa, ama dib loo abuurayo marka ay caddeyn cusub ay taageerto jiritaankiisa oo ah maqaal taagan. == <span class="anchor" id="SUSTAINED"></span>Mawduucyada xusidda leh waxay heleen fiiro gaar ah muddo ku filan == {{shortcut|WP:NSUSTAINED|WP:SUSTAINED}} Wikipedia waa muujiyaha dib u dhaca ee xusidda. Sida muujiyaha dhaqaalaha dib u dhaca uu u muujiyo waxa dhaqaaluhu uu samaynayay waagii hore, mawduucu waa "mid xusid mudan" marka loo eego Wikipedia kaliya haddii dunida ka baxsan ay hore u "muujisay fiiro gaar ah". Marka la aasaaso, xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah. Qarxinta yar ee dabooshada wararka ma muujin karto xusidda si ku filan. Si kastaba ha ahaatee, dabooshada socota waa muujiyaha xusidda, sida lagu sharrraxay xusidda dhacdooyinka. Ururrada cusub iyo dhacdooyinka ka soo baxa waagii dambe waxay gudbi karaan, laakiin waxay waayi karaan daboosho ku filan oo ay ku buuxiyaan Haddii ilo la cuskan karo ay daboolaan qof kaliya iyadoo la tixgelinayo dhacdo kaliya, iyo haddii qofkaas uu kaga sii jirayo, oo ay u dhowdahay inuu kaga sii jiro, qof heerkiisu hooseeyo, [[WP:BLP1E|guud ahaan waa inaan ka fogaannaa inaan yeesho maqaal taariikh-nololeed oo ku saabsan qofkaas]]. Sidoo kale, dib u soo saarida ama qoraalka dhow ee war-saxaafadeedyada (loona yaqaan [[churnalism]]) ma aha mid loo tiri doono daboosho socota. == Haddii la abuurayo bogag taagan == {{Shortcut|WP:PAGEDECIDE|WP:NOPAGE}} Marka la abuurayo qoraal cusub oo ku saabsan mawduuc xusid mudan, tifaftirayaashu waa inay tixgeliyaan habka ugu wanaagsan ee ka caawinaya akhristayaasha inay u fahmaan. Caadi ahaan, fahamka waxaa ugu wanaagsan in lagu gaaro iyada oo la soo bandhigayo mawduuca bog u gaar ah oo taagan, laakiin ma aha lagama maarmaan inaan sidaas samaynno; mararka qaarkood waa ka wanaagsan tahay in la daboolo mawduuc xusid mudan oo ah qayb ka mid ah bog ka ballaaran oo ku saabsan mawduuc ka ballaaran, iyadoo leh samayna dheeraad ah (iyadoo la samaynayo sidaas ma dhimayo muhiimadda mawduuca). Go'aanka tifaftirka wuxuu galaa go'aan kasta oo ku saabsan in la abuurayo ama aan la abuurayn bog gaar ah, laakiin go'aanku waa inuu mar walba ku batay tixgelinno gaar ah oo ku saabsan sida mawduuca looga dhigi karo mid la fahmi karo, mana aha oo kaliya shakhsi jeclayn ama diiddan. *'''Miyaa xogta kale ay bixisaa samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, mawduuc xusid mudan waxaa lagu dabooli karaa si ka wanaagsan oo ah qayb ka mid ah maqaal ka madaama, oo ay jiri karto samayna ka buuxa oo lagu waayi lahaa bog gaar ah, tusaale ahaan). Mararka kale, bogagga taagan waa kuwo si wanaagsan loo qiimeeyay (sida ku jira [[Madaxwaynaha Soomaaliya]] sidoo kale taariikh nololeedyada taagan ee madaxweyne kasta). Madaama gaar ahaan waa in la tixgeliyo miisaanka ku habboon iyo kan aan ku habboonayn. Nabadaha dooda, tusaale ahaan, waxay mudan karaan bogag taagan laakiin waxay leeyihiin miisaan aan ku habboonayn bog ku saabsan fikradda guud. *'''Miyaa mawduucyada isku xiran ay bixiyaan samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, dhowr mawduuc oo isku xiran, oo waliba si isku mid ah xusid mudan, waxaa lagu ururin karaa hal bog, oo xiriirka ka dhexeeya lagu mahadin karo si ka wanaagsan ka duwan haddii ay kaga jirki lahaayeen bog gaar ah Mararka kale, marka mawduucyo badan oo isku mid ah ay jiraan, ma aha mid waxtar ah in lagu ururiyo hal bog, sababtoo ah maqaalka ka soo baxa wuxuu noqon doonaa mid aad u weyn. Xaaladdaas, dookha shaqaynaya waa abuurista liis cusub ama qayb loogu talagalay mawduuca ka ballaaran iyo ku xirida maqaallada shakhsiga ah ka *'''Waa maxay ilaha laga heli karo hadda?''' Mararka qaarkood, marka mawduucu uu yahay mid xusid mudan, laakiin ayan u dhowayn in mar walba ay jiri doonto wax badan oo lagu qoro, tifaftirayaashu waa inay miisaamaan faa'iidooyinka iyo khasaarooyinka abuurista bog gaaban oo taagan. Dhanka kale, maqaalku wuxuu noqon karaa bog gaaban xitaa haddii ilo badan ay jiraan, laakiin kaliya aan wali lagu soo darin. Boggaas yar waxaa ka wanaagsan in lagu waasiciyo ka duwan in lagu mideyo maqaal ka madaama (sidoo kale eeg maqalaalka aragtida iyo Mararka qaarkood, marka xogta ku saabsan dhacdo ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid yar, dabooshada waxay ku habboonaan kartaa maqaal ka madaama oo daboolaya. Mararka kale, dhacdo ka soo baxa waagii dambe waxay noqon kartaa mid si cad ah ku habboon bog taagan ka hor inta ayan dhacin (sida kuwa soo socda [[Summer Olympics]]). Si kastaba ha ahaatee, ka hor inta aan la abuurin maqaalkaas, meelayso in suurtagalnimada dhacdayda ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid si macquul ah u xaqiiq ah waxay xoog u dhiirrigelisaa in maqaal taagan oo loogu talagalay filim cusub la abuuro kaliya haddii ilo la cuskan karo ay xaqijiyaan in sawir-qaadista ugu muhiimsan ee filimka ay bilaabatay (oo ka dhigaysa mid aad u dhow inay dhameystiranto). Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca]] iyo bogagga talada ee WikiProject waxay bixin karaan xog ku saabsan sida loo sameeyo go'aannada tifaftirka ee qaybaha mawduuca gaarka ah. Marka bog taagan la abuuro, waxaa lagu soo saari karaa bog ka ballaaran. Taa beddelkeeda, marka mawduucyo xusid mudan aan la siin bogag taagan, bogagga dib u hagaajinta]] iyo == Sababta aan u leenahay shuruudahan == {{shortcut|WP:WHYN}} Tifaftirayaashu waxay quseeyaan heerarka xusidda dhammaan mawduucyada si ay u go'aamiyaan in Wikipedia luqadda English-ka ay tahay inay yeesho maqaal u gaar ah oo taagan oo ku saabsan mawduucaas. Ujeedada ugu muhiimsan ee heerarkan waa in la xaqijiyo in tifaftirayaashu ay abuuraan maqaallo u hoggaansama habraacyada waaweyn ee qoraalka. * Waxaan u baahan nahay "daboosho muhiim ah" oo ku jira ilo la cuskan karo si aan dhab ahaan u qori karno maqaal inta nool, ka duwan kala bar faqrad ama qeexida mawduucaas. Haddii kaliya dhowr weedhood la qori karo oo la taageeri karo ilo ku saabsan mawduuca, mawduucaas ma u qalmo bog gaar ah, laakiin waa in la Isku darka maqaal ku saabsan mawduuc ka madaama ama liis ku habboon * Waxaan u baahan nahay jiritaanka "ilo la cuskan karo" si aan u noqonno kuwo ku kalsoon inaanan gudbinayn xanta aan xaddidnayn, sii wadida been-abuurka, ama dhigista ururinta xogta aan xaddidnayn. * Waxaan u baahan nahay in dhammaan maqaallada ay ku tiirsanaadaan gaar ahaan "qaybta xisbi ee saddexaad" ama "ilo madax-bannaan" si aan u qori karno maqaal hufan oo dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|habraaca aragtida dhexdhexaadka ah ee Wikipedia]] iyo si loo xaqijiyo in maqaallada ayan xayeysiinayn badeecad, adeeg, ama urur si aad uga wadahadasho danta dhexdhexaadnimada ee ilaha iis-daabacay. * Waxaan u baahan nahay jiritaanka ugu yaraan hal il oo labaad si maqaalku uu u hoggaansamo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]] shuruudda ah in dhammaan maqaallada ay ku batay ilaha labaad. * Waxaan u baahan nahay ilo badan si aan u qori karno maqaal si macquul ah u dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], ka duwan in lagu muujiyo kaliya aragtida hal qoraa. Tani waa sidoo kale sababta daabacaadaha badan ee ka timaada same qof ama urur loo tixgeliyo inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo ujeedada u hoggaansamida shuruudda "badan". * Waxaan u baahan nahay tifaftirayaasha inay isticmaalaan go'aankooda ku saabsan sida loo ururiyo mawduucyada si aanan u lahayn maqaallo dhaadheer oo buuran ama maqaallo aad u yar oo aan si dhab ah loo horumarin karin. Tifaftirayaashu waxay go'aamin karaan inay ka wanaagsan tahay akhristayaasha inay soo bandhigaan mawduuc yar oo ah qayb ka mid ah mid ka madaama. Tusaale ahaan, tifaftirayaashu caadi ahaan waxay ka bogaan inay mideeyaan xogta ku saabsan turjumaada buugaagta mawduuca ka madaama ee buugga asalka ah, sababtoo ah go'aankooda tifaftirka, maqaalka la mideeyay wuxuu ka xog badan yahay oo ka dheelitiran yahay akhristayaasha wuxuuna dhimayaa xogta ku doogta insayklopediya. (Si aad u hesho fikrado ku saabsan sida loo maareeyo maaddada lagu maareyn karo si ka wanaagsan iyada oo la dhigayo maqaal kale, eeg {{Section link|Wikipedia:Caannimada#Sababta aan u leenahay shuruudahan|}}.) Sababtoo ah shuruudahan waxay ku batay habraacyada waaweyn ee qoraalka, waxay quseeyaan dhammaan maqaallada, ma aha oo kaliya maqaallada lagu sababeeyay ku dhex jira shuruudaha guud ee xusidda. Ma quseeyaan, si kastaba ha ahaatee, bogagga ujeedadooda ugu muhiimsan ay tahay socodka (t.s. dhammaan bogagga kala soocidda iyo liisaska qaarkood. == Xaaladaha caadiga ah == === <span id="SPIP" ></span>Is-xayeysiinta iyo faafinta === {{Shortcut|WP:SPIP}} Daabacaada ku jirta ilo la cuskan karo mar walba ma aha caddeyn wanaagsan oo ku saabsan xusidda. [[WP:Promotion|Wikipedia ma aha warbaahin xayeysiis ah]]. [[Self-promotion|Is-xayeysiinta]], [[autobiography|taariikh-nololeedka iis-qoray]], [[product placement|dhigista badeecada]], [[Press release|war-saxaafadeedyada]], [[Brand|oleolaha sumadda]], [[advertising|xayeysiisyada]], iyo [[WP:Paid editing|maaddada la bixiyay]] ma aha jidad sax ah oo loo maro maqaal ensayklopediya ah. Halbeegga xusidda waa in dadka madax-bannaan ka ah mawduuca laftiisa (ama ka mid ah samaysanihiisa, abuuraha, qoraaga, ikhtiraacaha, shirkadda, ama iibiyaha) ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid mudan in lagu qoro oo lagu daabaco shuqullo u gaar ah oo aan yarayn oo diiradda saaraya – iyadoo aan la hayn [[incentive|dhiirrigelin]], xayeysiin, ama saameyn kale oo ka timaada dadka ku xiran maaddada mawduuca. Ilaha madax-bannaan ayaa sidoo kale loo baahan yahay si loo dammaanad qaado [[WP:NPOV|maqaal dheerdhaad ah]] oo la qori karo. Xitaa ilaha aan xayeysiiska ahayn ee iis-daabacay, sida buugaagta gacanta ee farsamada ee la socda badeecad, wali ma aha caddeyn ku saabsan xusidda maadaama ayan ahayn kipas muujinaya fiirada mawduucu uu heley. === <span class="anchor" id="SBST"></span>Dhacdooyinka === {{shortcut|WP:SBST}} {{main|Wikipedia:Notability (events)}} [[WP:NOTNEWS|Wikipedia ma aha il warar]]: waxay u baahan tahay ka badan oo kaliya warbixinnada wararka caadiga ah oo ku saabsan dhacdo ama mawduuc kaliya si ay u sameeyso daboosho muhiim ah. Tusaale ahaan, dabooshada wararka caadiga ah sida war-saxaafadeedyada, ogeysiisyada al-fanka, dabooshada ciyaaraha, iyo [[Tabloid journalism#To refer to sensationalist journalistic practices|saxaafadda tabloid-ka]] ma aha daboosho muhiim ah. Xitaa tiro badan oo warbixinnada wararka ah oo aan bixinayn qiimeyn gyo ah ee dhacdayda looma tixgeliyo inay tahay daboosho muhiim ah. Xaaladaha qaarkood, xusidda nooc muran leh (sida buug) waxay ka soo bahi kartaa {{em|ama}} sababtoo ah nooca laftiisa ayaa ahaa mid xusid mudan, {{em|ama}} sababtoo ah muranku wuxuu ahaa mid xusid mudan oo dhacdo ah—dheeraad ah waxay u baahan yihiin tixgelin. === Liisaska taagan === Tilmaamaha xusiddu sidoo kale waxay quseeyaan abuurista liisaska taagan iyo miisaska. Xusidda liisaska (haddii loogu cinwaan doono "Liiska Xs" ama "Xs") waxay ku batay kooxda. Hal sabab oo la aqbalay oo sababta mawduuca liiska loo tixgeliyo mid xusid mudan waa haddii looga wadahadlay {{em|oo ah koox ama ushaqeyn}} ilo madax-bannaan oo la cuskan karo, iyadoo loo eegayo tilmaamaha kore, iyo tilmaamaha kale ee ku saabsan Dhammaan liiska ma aha in lagu dukumenteeyo ilo iyadoo loo eegayo xusidda, kaliya in ururinta ama kooxda guud ahaan ay tahay. Sababtoo ah {{em|kooxda ama ushaqeynta}} waa mid xusid mudan, walxaha shakhsiga ah ee ku jira liiska ma aha inay noqdaan kuwo madax-bannaan oo xusid mudan, in kasta oo tifaftirayaashu ay kaga samayn karaan go'aankooda inay xaddidaan liisaska dhaadheer iyadoo la isticmaalayo habab sida kaliya soo darida walxaha madax-bannaan ee xusidda mudan. Ma jiro isku raacsan oo hadda jira oo ku saabsan sida loo qiimeeyo xusidda liisaska ka sii adag iyo kuwa isku-dhafan (sida "Liisaska X ee Y") ama shuruudaha kale ee sababayn kara xusidda liisaska taagan, in kasta oo [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Non-encyclopedic cross-categorizations|qaybaha isku-dhafan ee aan ensayklopediya ahayn]] lagu taabtay ujeedooyinka xogta, socodka, ama horumarinta ee la aqoonsan yahay caadi ahaan waa lagu hayaa iyadoo aan loo eegin xusid kasta oo la muujiyay. Tifaftirayaasha wali waxaa looga dhiirrigeliyaa inay muujiyaan xusidda liiska iyadoo loo eegayo kooxda lafteeda ka hor inta aan la abuurin liisaska taagan. == Maqaallada aan buuxinayn tilmaamaha xusidda == {{Shortcut|WP:FAILN}} Mawduucyada aan buuxinayn shuruuddan ma lagu hayo sida maqaallo gaar ah. Mawduucyada aan xusidda mudnayn oo leh maqaallo ama liisas xusid mudan oo aad u dhow caadi ahaan waxaa loo ''mideeyaa'' bogaggaas, iyadoo mawduucyada aan xusidda mudnayn oo aan lahayn bartilmaameed mideyn oo kale guud ahaan la tirtiro. Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan oo muujinaya xusidda mawduuciisa, raadso ilo adiga laftaada, ama: * Weydii abuuraha maqaalka ama khabar mawduuca ku saabsan<ref>Mararka qaarkood la xiriirida mawduuca taariikh-nololeedka ama dhiirrigeliyaha ururka mawduuca waxay soo saari kartaa maaddada ilaha madax-bannaan. Dabcan waa inaan ka fogaannaa si aan u dhuuxno oo aan u qiimeyno madax-bannaanida. Waxaad sidoo kale eegi kartaa haddii ay jirto [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] firfircoon oo ku xiran mawduuca, oo weydii caawinaad halkaas.</ref> talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tl|notability}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaasha kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert-subject|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la cuskan karo oo aan laga heli karin intarneedka. Haddii ilo ku habboon ''aan la heli karin'' ka dib raadin niyad-wadaag ah oo loogu talagalay, tixgeli [isku darka qoraalka maqaalka ee la xaqijin karo maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna.<ref>Tusaale ahaan, maqaallada ku saabsan shakhsiyaadka yar yar ee shuqul male awaal ah]] waxaa lagu mideyn karaa "liiska shakhsiyaadka yar yar ee{{nbsp}}..."; maqaallada ku saabsan skoolada waxaa lagu mideyn karaa maqaallada ku saabsan magaalooyinka ama gobollada ay skooladu ku yaallaan; qaraabada qof caan ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ku saabsan qofka; maqaallada ku saabsan dadka kaliya xusidda mudan sababtoo ah waxay u xiran yihiin koox ama dhacdo gaar ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ugu muhiimsan ee kooxdaas ama dhacdaydaas.</ref> Haddii kale, haddii la tirtirayo:<ref>Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waa inay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, iyo ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii maqaalku uu buuxiyo shuruudaha tirtiridda degdegga ah, mid wuxuu isticmaali karaa calaamadda tirtiridda gaarka ah ee lagu xusay boggaas. * Isticmaal calaamadda {{tl|prod}} maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda. Tani waxay u oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof objection sameeya. Si aad u hesho xog dheeraad ah. * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda, rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, ama tifaftire kale uu hore objection uga sameeyay tirtiridda lagu proposedeeyay ee hore, u dooro maqaalka geeddi-socodka maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono lagu waliba tixgelin doono todoba maalmood. Maqaallada ku saabsan mawduucyo ah kuwo ''si cad'' aan xusid mudnayn, markaas tirtiriddu caadi ahaan waa jawaabta ugu ku habboon, in kasta oo dookhadh kale ay caawin karaan bulshada si loo ilaaliyo maaddada waxtarka leh. Maadaama tirtiridda maqaal ay mar walba tahay mid xoog loogu doodo, tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay si xeel-dheer u raacaan dhowr tallaabo oo lagu talinayo ka hor doorashada. == Qoraallo == {{Reflist|2}} nx0bljr1o43nvh622mmd6fl2wsn9czx 306371 306370 2026-08-31T17:39:27Z Isma4l 41797 /* Xaaladaha caadiga ah */ 306371 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|Xusid|shortcut1=WP:N|shortcut2=WP:NOTE}} <section begin=nutshell />{{nutshell| Maqaallada Wikipedia waxay daboolaan ''mawduucyo muhiim ah''—kuwaas oo heley fiiro gaar ah oo ku filan oo ka timid guud ahaan dunida iyo muddo dheer, mana aha [[WP:Maaha|kuwo ka baxsan heerka Wikipedia]]. Waxaan tixgelinaa cadaymaha ka socda ilo wareedyo la cuskan karo iyo ilo madax bannaan si loo qiimeeyo fiiradaas. Tilmaamaha xusiddu ma go'aamiyaan mawduuca gudaha maqaalka, laakiin waxay go'aamiyaan oo kaliya inay tahay in mawduucu yeesho maqaal u gaar ah.}}<section end=nutshell /> Wikipedia dhexdeeda, '''Caannimada''' waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Xogta ku jirta Wikipedia waa inay noqotaa [[WP:V|mid la xaqijin karo]]; haddii aan lagu helin mawduuca ilo la xusi karo, iyo ilo madax bannaan, markaas ma aha in loo sameeyo maqaal u gaar ah. fikradda xusidda ee Wikipedia waxay quseysaa heerkan aasaasiga ah si looga fogaado soo qadashada xog aan xaddidnayn. Mawduucyada maqaallada iyo liisaska waa inay noqdaan kuwo xusid mudan, ama "mudan in la ogaado". Go'aaminta xusiddu {{em|lagama maarmaan}} ma aha inay ku xirnaato waxyaabo sida caannimada, muhiimadda, ama caannimada guud—in kasta oo ay kuwaasi kor u qaadi karaan aqbalidda mawduuca buuxiya tilmaamaha lagu dhex eegeyo hoos. Mawduucu waxaa loo qaadayaa inuu mudan yahay maqaal haddii: # Uu buuxiyo tilmaamaha guud ee xusidda (GNG) ee hoose, ama shuruudaha ku xusan tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNG); iyo # Aan laga saarin habraaca [[Wikipedia:Maaha|Waxay Wikipedia ahayn]]. Kani ma aha dammaanad ah in mawduuca dhab ahaan loogu maamuli doono bog u gaar ah oo taagan. Tifaftirayaashu waxay u isticmaali karaan go'aankooda inay isku darka ama ay ku ururiyaan laba mawduuc ama ka badan oo isku xiran maqaal single ah. Tilmaamahani waxay kaliya sharraxayaan inta uu ku habboon yahay {{em|mawduuc}} inuu yeesho {{em|maqaal ama liis u gaar ah}}. Ma {{em|xaddidayaan}} {{em|qoraalka gudaha}} ee maqaalka ama liiska, in kasta oo xusidda caadi ahaan loo isticmaalo shuruudaha lagu soo daro liisaska (tusaale ahaan loogu dhex qoraa ardayda hore ee skoolka. Habraacyada Wikipedia ee ku saabsan qoraalka, ''dhuux'' Dhexaadnimada aragtida, [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqiijinta]], Bilaa taariikh cilmi baaris cusub, [[Wikipedia:Maaha]] Waxay Wikipedia ahayn]], iyo [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Noloshada dadka nool]]. == Tilmaamaha guud ee xusidda == {{shortcut|WP:GNG}} Mawduuc waxaa loo {{em|qaadayaa}} inuu ku habboon yahay maqaal ama liis taagan marka uu helo {{em|dabooshada muhiimka ah}} ee ka tiimada ilo la cuskan karo oo ah kuwa madax-bannaan ka ah mawduuca. * "'''Loo qaaday'''" waxay ka dhigan tahay in dabooshada muhiimka ahi ay sameyso fakar ah, bukan dammaanad, in mawduucu uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Wadahadal dheeraad ah ayaa gabagabayn kara in mawduucu dhab ahaan ma aha inuu yeesho maqaal taagan—magaal ahaan sababtoo ah wuxuu jebinayaa waxay Wikipedia ahayn, gaar ahaan sharciga ah in Wikipedia ma aha ururinta xogta aan xaddidnayn.<ref>Sidoo kale, dhammaan dabooshada ka timaada ilo la cuskan karo ma aha caddeyn muujinaysa xusidda loogu talagalay abuurista maqaalka; tusaale ahaan, tusmooyinka iyo xogta, xayeysiisyada, tiirarka ogeysiisyada, iyo sheekooyinka wararka yar yar waa dhammaan tusaalooyin daboosho ah oo dhab ahaan ma taageeri karaan xusidda marka la baaro, iyadoo ay jiraan ilo la cuskan karo .</ref> {{shortcut|WP:SIGCOV|WP:SGNF}} *{{va|significant coverage|text="'''Dabooshada muhiimka ah'''" waxay si toos ah u qabataa mawduuca iyo iyadoo podo faahfaahsan, si [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|aan looga baahnayn cilmi-baaris cusub]] si loo soo saaro qoraalka. Dabooshada muhiimka ahi waa ka badan tahay xusid yar, laakiin ma aha inuu noqdo mawduuca ugu muhiimsan ee maaddada ilaha.}} ** Taariikhda buugga le'eg ee IBM ee u qoray Robert Sobel waa daboosho cad oo aan ahayn xusid yar oo ku saabsan IBM. ** Bayaanka Martin Walker, ee ku jira maqaal wargeys ah oo ku saabsan Bill Clinton,{{refn|{{cite news|title=Tough love child of Kennedy|first=Martin |last=Walker|date=1992-01-06|work=[[Guardian US|The Guardian]]|access-date=2006-11-20|url=http://www.guardian.co.uk/usa/story/0,,1240962,00.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250513053952/https://www.theguardian.com/world/1992/jan/06/usa.martinwalker|archive-date=2025-05-13}} }} ee ah "Dugsiga sare, wuxuu qayb ka ahaa koox jazz ah oo loo yaqaanay Three Blind Mice" waa mid si cad ah xusid yar oo ku saabsan kooxdaas. * "'''La cuskan karo'''" waxay ka dhigan tahay in ilaha ay uga baahan yihiin daacadnimo tifaftir si ay u oggolaadaan [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqiijinta]] qiimaynta xusidda, sida ku xusan tilmaamaha ilaha la cuskan karo. Ilaha waxay muujin karaan shuqullada la daabacay oo ku jira dhammaan foomamka iyo warbaahinta, iyo [luqad kasta. Helitaanka ilaha labaad oo daboolaya mawduuca waa imtixaan wanaagsan oo ku saabsan xusidda. * "'''{{va|Ilaha}}'''"<ref>Kuwani waxaa ka mid ah ''laakiin kuma xaddidna'' wargeysyada, buugaagta iyo buugaagta elegtarooniga ah, joornaalada, filimada dukumentariga ah ee telefishanka iyo raadiyaha, warbixinnada ay soo saaraan hay'adaha dowladda, iyo joornaalada akadeemiyada. Marka ay ma jiraan ilo badan, waa in ay suurtagal tahay in la xaqijiyo in ilaha ay ka tarjumayaan aragti dhexdhexaad ah, ay yihiin kuwo la rumeysan karo oo ay bixiyaan faahfaahin ku filan maqaal xeel-dheer.</ref> waa inay noqdaan [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|'''ilo labaad''']]. Ma jiro tiro go'an oo ilo ah oo loo baahan yahay maadaama ilaha ay ku kala duwan yihiin tayada iyo qoto dheerida dabooshada, laakiin ilo badan ayaa guud ahaan la filayaa.<ref>Aan la hayn ilo badan waxay soo jeansanaysaa in mawduucu uu kaga habboon yahay in lagu daro maqaal ku saabsan mawduuc ka ballaaran. Waa wax caadi ah in wargeysyo ama joornaalo badan ay daabacaan sheeko isku mid ah, mararka qaarkoodna leh wax ka badal yar ama cinwaano kala duwan, laakiin hal sheeko ma sameeyso shuqullo badan. Joornaalo dhowr ah oo isku mar daabacaya maqaallo kala duwan mar walba ma sameeyaan shuqullo badan, gaar ahaan marka qorayaashu ay ku tiirsan yihiin ilo isku mid ah, oo kaliya dib u sheegaya xog isku mid ah. Sidoo kale, taxanaha daabacaadaha ee u sameeyay same qoraa ama ee ku jira same xilli waa kuwo caadi ahaan loo tiriyaa inay yihiin hal il.</ref> Ilaha ma aha {{em|inay}} noqdaan kuwo laga heli karo intarneedka ama ku qoran yihiin Af-Soomaali. Daabacaado badan oo ka timid same qoraa ama goob ayaa caadi ahaan loo tixgeliyaa inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda. * "'''Madax-bannaan ka ah mawduuca'''" waxay ka saartaa shuqullada uu soo saaray mawduuca maqaalka ama u xiran. Tusaale ahaan, xayeysiisyada, war-saxaafadeedyada, taariikh nololeedyada, iyo websaydka mawduuca looma tixgeliyo inay yihiin kuwo madax-bannaan.<ref>Shuqullada uu soo saaray mawduuca, ama kuwa leh xiriir xooggan iyaga, ma aha caddeyn ku saabsan xusidda. Sidoo kale eeg: {{Section link|Wikipedia:Xaqiijin sources}} si loo maareeyo xaaladahaas.</ref> Haddii mawduucu uusan buuxin shuruudahaas laakiin uu wali leeyahay xaqiiqooyin la xaqijin karo, waxay noqon kartaa mid useful ah in lagu soo bandhigo maqaal kale dhexdiisa. == Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca == Qaybaha mawduucyada ka mid ah, tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNGs) ayaa loo qoray si ay u caawiyaan clarifiyinta marka maqaal taagan la qori karo ama la qori doono. Tilmaamaha mawduuca ee hadda la aqbalay waxaa lagu xusay sanduuqa ku yaal weelka kore ee boggan Maqaallada Wikipedia guud ahaan waxaa loo qoraa iyadoo ku saabsan ilo qoto dheer, madax-bannaan, oo la cuskan karo iyadoo leh reebban gaar ah oo mawduuca ah. Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca guud ahaan waxay ku jiraan shuruudo la xaqijin karo oo ku saabsan mawduuc muujinaya in ilo ku habboon ay u dhowdahay inay jiraan mawduucaas. Sidaas darteed, mawduucyada gudba SNG waxaa loo qaadaa inay mudan yihiin maqaal, in kasta oo maqaallada gudba SNG ama GNG wali la tirtiri karo ama lagu mideyn karo maqaal kale, gaar ahaan haddii aan la heli karin ilo ku filan ama daboosho muhiim ah, ama haddii mawduucu uusan ku habboonayn insaykalopediya. SNGs waxay sidoo kale u phục yihiin ujeedooyin kale oo kala duwan oo ku xiran mawduuca. SNGs qaarkood, tusaale ahaan kuwa ku jira qaybaha mawduuca ee filimada, taariikh nololeedyada, iyo siyaasiyiinta, waxay bixiyaan tilmaamo ku saabsan mawduuca marka maqaallo aan la abuurin. SNGs waxay sidoo kale bixin karaan tusaalooyin ilo iyo noocyo daboosho oo loo tixgeliyo inay muhiim yihiin iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda, sida maareynta dib u eegista buugaagta ee tilmaamaha suugaanta iyo shuruudaha dabooshada muhiimka ah ee adag ee lagu caddaynayo SNG ee ururrada iyo shirkadaha. SNGs qaarkood waxay leeyihiin shaqooyin gaar ah: tusaale ahaan, SNG ee akadeemikada iyo borofesarrada iyo SNG ee sifooyinka juqraafiyeed waxay ku shaqeeyaan marka loo eego madaadi' ka kala duwan GNG. [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] qaarkood waxay bixiyeen tilmaamo dheeraad ah oo ku saabsan xusidda mawduucyada ku jira goobtooda iyo Tifaftirayaasha waxaa looga warniyay in bogagga tilmaamaha xusidda ee WikiProject waa in loo tixgeliyo inay yihiin maqalaal aragti ah mana sameeyaan heerarka xusidda cusub, iyagoo aan lahayn miisaanka isku raacsan ee guud iyo tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca ee wadahadallada kala duwan ==<span id="NCONTENT" ></span>Tilmaamaha xusiddu kuma saabsana qoraalka gudaha maqaallada ama liisaska== {{Shortcut|WP:NNC|WP:NLISTITEM|WP:NOTEWORTHY}} Shuruudaha loo isticmaalo abuurista ama haynta maqaal ma aha kuwo isku mid ah sida kuwa loo isticmaalo qoraalka gudahiisa ku jira. Tilmaamaha xusiddu ma quseeyaan ''qoraallada'' maqaallada. Sidoo kale ma quseeyaan ''qoraallada'' liisaska taagan, ilaa tifaftirayaashu ay ku raacaan inay isticmaalaan xusidda oo ah qayb ka mid ah shuruudaha doorashada liiska. Dabooshada qoraalka ee ku jirta maqaal ama liis la siiyay (yaitu in wax walba ay yihiin kuwo {{em|xusid mudan}} oo ku filan in lagu xuso gudaha maqaalka ama liiska) waxaa maamula go'aanka miisaanka ku habboon, dheelitirka, iyo habraacyada kale ee [[Wikipedia:List of policies#Content|qoraalka]]. Si aad u hesho xog dheeraad ah oo ku saabsan maqaallada liiska, eeg Xusidda liisaska]] iyo Shuruudaha doorashada liiska. ==Qoraalka maqaalku ma go'aamiyo xusidda== {{shortcut|WP:ARTN|WP:CONTN}} Xusiddu waa sifa ka mid ah {{em|mawduuc}} mana aha mid ka mid ah maqaal Wikipedia ah. Haddii mawduuca aan lagu daboolin ka baxsan Wikipedia, xaddi kasta oo horumar ah oo lagu sameeyo qoraalka Wikipedia ma ka dhigi doono mawduuca mid xusid mudan oo kedis ah. Taa beddelkeeda, haddii maaddada ilaha ay jirto, xitaa qoraalka iyo tilmaamaha aadka u xun ee ku jira maqaal Wikipedia ma dhimayaan xusidda mawduuca. == <span id="NRVE" ></span><span id="OBJ" ></span>Xusiddu waxay u baahan tahay caddeyn la xaqijin karo == {{Shortcut|WP:NRV|WP:NRVE}} Aragtida guud ee ku jirta tilmaamaha xusidda waa in ay jirtaa caddeyn la xaqijin karo, oo hufan oo muujinaysa in mawduucu uu heley fiiro muhiim ah oo ka timid ilo madax-bannaan si loo taageero kuleymka xusidda. Ma jiro mawduuc si avtomatik ah ama ka dhashay xusid mudan marka loo eego oo kaliya inuu jiro: caddeyntu waa inay muujisaa in mawduucu uu heley daboosho madax-bannaan oo muhiim ah ama aqoonsi, iyo in tani ayan ahayn kaliya danta mudada yar, ama sabab ka dhalatay hoos u dhaca koodka xayeysiiska ama faafinta aan xaddidnayn, mana aha mawduucu ku habboonayn sabab kale. Ilaha caddeynta waxaa ka mid ah daabacaadaha la aqoonsan yahay oo ay dib u egeen asxaabta, buugaagta la rumeysan karo oo awoodda leh, ilaha warbaahinta ee caanka ah, iyo ilaha kale ee la cuskan karo guud ahaan. === Xusiddu waxay ku batay jiritaanka ilo ku habboon, ma aha heerka ilaha maqaal ku jira === {{Shortcut|WP:NEXIST|WP:NPOSSIBLE}} Ma jiro ilo ama tilmaamo ku jira maqaal Wikipedia ah (sida ugu kala duwan aan jiritaanka ilo madax bannaan, oo la daabacay oo la cuskan karo intarneedka ama ka baxsan intarneedka) ma muujinayo in mawduucu uusan ahayn mid xusid mudan. Xusiddu waxay u baahan tahay oo kaliya in ilo madax-bannaan, oo la cuskan karo oo ku habboon ay ku jiraan dhabta mudada]]; ma u baahna imaatinkooda isla markiiba ama tilmaamintooda maqaal dhexdiisa. Tifaftirayaasha qiimaynaya xusidda waa inay tixgeliyaan ma aha oo kaliya ilaha hadda lagu magacaabay maqaalka, laakiin sidoo kale suurtagalnimada ama jiritaanka ilaha muujinaya xusidda oo aan hadda lagu magacaabin maqaalka. Sidaas darteed, ka hor soo proposedaynta ama u doorashada]] maqaal tirtiridda, ama bixinta aragti ku saabsan xusidda ee wadahadalka tirtiridda, tifaftirayaasha waxaa xoog looga dhiirrigeliyaa inay isku dayaan inay helaan ilo mawduuca laga hadlayo iyo tixgelinta suurtagalnimada in ilaha ay wali jiraan xitaa haddii raadintooda ay ku baaqatay in lagu soo saaro mid. Maqaallada Wikipedia ma aha qoraal dhameystiran, oo mawduuca maqaalku wuxuu noqon karaa mid xusid mudan haddii ilahaas ay jiraan, xitaa haddii aan wali lagu magacaabin. Haddii ay u dhowdahay in daboosho muhiim ah oo ku jira ilo madax-bannaan lagu heli karo mawduuc, tirtiridda sababtoo ah ukunta xusidda waa mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha ahaatee, marka xusidda maqaalku ay tahay mid lagu xujeeyay, kaliya muujinta in ilo aan la caddayn ay jiraan caadi ahaan ma aha mid qancisa, gaar ahaan haddii waqtigu uu trimo oo caddeynta dhabta ah ayan soo bixin. {| class="wikitable" |+ Heerka hadda ee maqaalku ma go'aamiyo xusidda !scope="col"| Heerka hadda ee maqaalka !scope="col"| Ilaha [[WP:BEFORE|laga heli karo dhabta mudada]] !scope="col"| Natiijada |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{no|{{cross}} '''U dhowdahay in aan xusid mudnayn'''}} |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |- | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |} == <span id="TEMP" ></span><span class="anchor" id="TEMP"></span><span class="anchor" id="is not temporary"></span>Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah == Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah; marka mawduucu uu noqdo mid leh "daboosho muhiim ah" oo ka baxsan tilmaamaha guud ee xusidda, uma baahna inuu yeesho daboosho socota. Iyadoo xusidda lafteedu ayan ahayn mid ku meel gaar ah, mar marka ka mid ah dib u qiimayn lagu sameeyo caddeynta xusidda ama ku habboonaanta maqaallada jira ayaa waxaa ka sameyn kara isticmaala kasta waliba wadahadalka tirtiridda, ama caddeyn cusub ayaa soo bixi karta maqaalladii hore loo tixgeliyay inay yihiin kuwo aan ku habboonayn. Sidaas darteed, maqaal ayaa la soo proposedayn karaa tirtirid bila ama xitaa sannado ka dib abuuristiisa, ama dib loo abuurayo marka ay caddeyn cusub ay taageerto jiritaankiisa oo ah maqaal taagan. == <span class="anchor" id="SUSTAINED"></span>Mawduucyada xusidda leh waxay heleen fiiro gaar ah muddo ku filan == {{shortcut|WP:NSUSTAINED|WP:SUSTAINED}} Wikipedia waa muujiyaha dib u dhaca ee xusidda. Sida muujiyaha dhaqaalaha dib u dhaca uu u muujiyo waxa dhaqaaluhu uu samaynayay waagii hore, mawduucu waa "mid xusid mudan" marka loo eego Wikipedia kaliya haddii dunida ka baxsan ay hore u "muujisay fiiro gaar ah". Marka la aasaaso, xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah. Qarxinta yar ee dabooshada wararka ma muujin karto xusidda si ku filan. Si kastaba ha ahaatee, dabooshada socota waa muujiyaha xusidda, sida lagu sharrraxay xusidda dhacdooyinka. Ururrada cusub iyo dhacdooyinka ka soo baxa waagii dambe waxay gudbi karaan, laakiin waxay waayi karaan daboosho ku filan oo ay ku buuxiyaan Haddii ilo la cuskan karo ay daboolaan qof kaliya iyadoo la tixgelinayo dhacdo kaliya, iyo haddii qofkaas uu kaga sii jirayo, oo ay u dhowdahay inuu kaga sii jiro, qof heerkiisu hooseeyo, [[WP:BLP1E|guud ahaan waa inaan ka fogaannaa inaan yeesho maqaal taariikh-nololeed oo ku saabsan qofkaas]]. Sidoo kale, dib u soo saarida ama qoraalka dhow ee war-saxaafadeedyada (loona yaqaan [[churnalism]]) ma aha mid loo tiri doono daboosho socota. == Haddii la abuurayo bogag taagan == {{Shortcut|WP:PAGEDECIDE|WP:NOPAGE}} Marka la abuurayo qoraal cusub oo ku saabsan mawduuc xusid mudan, tifaftirayaashu waa inay tixgeliyaan habka ugu wanaagsan ee ka caawinaya akhristayaasha inay u fahmaan. Caadi ahaan, fahamka waxaa ugu wanaagsan in lagu gaaro iyada oo la soo bandhigayo mawduuca bog u gaar ah oo taagan, laakiin ma aha lagama maarmaan inaan sidaas samaynno; mararka qaarkood waa ka wanaagsan tahay in la daboolo mawduuc xusid mudan oo ah qayb ka mid ah bog ka ballaaran oo ku saabsan mawduuc ka ballaaran, iyadoo leh samayna dheeraad ah (iyadoo la samaynayo sidaas ma dhimayo muhiimadda mawduuca). Go'aanka tifaftirka wuxuu galaa go'aan kasta oo ku saabsan in la abuurayo ama aan la abuurayn bog gaar ah, laakiin go'aanku waa inuu mar walba ku batay tixgelinno gaar ah oo ku saabsan sida mawduuca looga dhigi karo mid la fahmi karo, mana aha oo kaliya shakhsi jeclayn ama diiddan. *'''Miyaa xogta kale ay bixisaa samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, mawduuc xusid mudan waxaa lagu dabooli karaa si ka wanaagsan oo ah qayb ka mid ah maqaal ka madaama, oo ay jiri karto samayna ka buuxa oo lagu waayi lahaa bog gaar ah, tusaale ahaan). Mararka kale, bogagga taagan waa kuwo si wanaagsan loo qiimeeyay (sida ku jira [[Madaxwaynaha Soomaaliya]] sidoo kale taariikh nololeedyada taagan ee madaxweyne kasta). Madaama gaar ahaan waa in la tixgeliyo miisaanka ku habboon iyo kan aan ku habboonayn. Nabadaha dooda, tusaale ahaan, waxay mudan karaan bogag taagan laakiin waxay leeyihiin miisaan aan ku habboonayn bog ku saabsan fikradda guud. *'''Miyaa mawduucyada isku xiran ay bixiyaan samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, dhowr mawduuc oo isku xiran, oo waliba si isku mid ah xusid mudan, waxaa lagu ururin karaa hal bog, oo xiriirka ka dhexeeya lagu mahadin karo si ka wanaagsan ka duwan haddii ay kaga jirki lahaayeen bog gaar ah Mararka kale, marka mawduucyo badan oo isku mid ah ay jiraan, ma aha mid waxtar ah in lagu ururiyo hal bog, sababtoo ah maqaalka ka soo baxa wuxuu noqon doonaa mid aad u weyn. Xaaladdaas, dookha shaqaynaya waa abuurista liis cusub ama qayb loogu talagalay mawduuca ka ballaaran iyo ku xirida maqaallada shakhsiga ah ka *'''Waa maxay ilaha laga heli karo hadda?''' Mararka qaarkood, marka mawduucu uu yahay mid xusid mudan, laakiin ayan u dhowayn in mar walba ay jiri doonto wax badan oo lagu qoro, tifaftirayaashu waa inay miisaamaan faa'iidooyinka iyo khasaarooyinka abuurista bog gaaban oo taagan. Dhanka kale, maqaalku wuxuu noqon karaa bog gaaban xitaa haddii ilo badan ay jiraan, laakiin kaliya aan wali lagu soo darin. Boggaas yar waxaa ka wanaagsan in lagu waasiciyo ka duwan in lagu mideyo maqaal ka madaama (sidoo kale eeg maqalaalka aragtida iyo Mararka qaarkood, marka xogta ku saabsan dhacdo ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid yar, dabooshada waxay ku habboonaan kartaa maqaal ka madaama oo daboolaya. Mararka kale, dhacdo ka soo baxa waagii dambe waxay noqon kartaa mid si cad ah ku habboon bog taagan ka hor inta ayan dhacin (sida kuwa soo socda [[Summer Olympics]]). Si kastaba ha ahaatee, ka hor inta aan la abuurin maqaalkaas, meelayso in suurtagalnimada dhacdayda ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid si macquul ah u xaqiiq ah waxay xoog u dhiirrigelisaa in maqaal taagan oo loogu talagalay filim cusub la abuuro kaliya haddii ilo la cuskan karo ay xaqijiyaan in sawir-qaadista ugu muhiimsan ee filimka ay bilaabatay (oo ka dhigaysa mid aad u dhow inay dhameystiranto). Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca]] iyo bogagga talada ee WikiProject waxay bixin karaan xog ku saabsan sida loo sameeyo go'aannada tifaftirka ee qaybaha mawduuca gaarka ah. Marka bog taagan la abuuro, waxaa lagu soo saari karaa bog ka ballaaran. Taa beddelkeeda, marka mawduucyo xusid mudan aan la siin bogag taagan, bogagga dib u hagaajinta]] iyo == Sababta aan u leenahay shuruudahan == {{shortcut|WP:WHYN}} Tifaftirayaashu waxay quseeyaan heerarka xusidda dhammaan mawduucyada si ay u go'aamiyaan in Wikipedia luqadda English-ka ay tahay inay yeesho maqaal u gaar ah oo taagan oo ku saabsan mawduucaas. Ujeedada ugu muhiimsan ee heerarkan waa in la xaqijiyo in tifaftirayaashu ay abuuraan maqaallo u hoggaansama habraacyada waaweyn ee qoraalka. * Waxaan u baahan nahay "daboosho muhiim ah" oo ku jira ilo la cuskan karo si aan dhab ahaan u qori karno maqaal inta nool, ka duwan kala bar faqrad ama qeexida mawduucaas. Haddii kaliya dhowr weedhood la qori karo oo la taageeri karo ilo ku saabsan mawduuca, mawduucaas ma u qalmo bog gaar ah, laakiin waa in la Isku darka maqaal ku saabsan mawduuc ka madaama ama liis ku habboon * Waxaan u baahan nahay jiritaanka "ilo la cuskan karo" si aan u noqonno kuwo ku kalsoon inaanan gudbinayn xanta aan xaddidnayn, sii wadida been-abuurka, ama dhigista ururinta xogta aan xaddidnayn. * Waxaan u baahan nahay in dhammaan maqaallada ay ku tiirsanaadaan gaar ahaan "qaybta xisbi ee saddexaad" ama "ilo madax-bannaan" si aan u qori karno maqaal hufan oo dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|habraaca aragtida dhexdhexaadka ah ee Wikipedia]] iyo si loo xaqijiyo in maqaallada ayan xayeysiinayn badeecad, adeeg, ama urur si aad uga wadahadasho danta dhexdhexaadnimada ee ilaha iis-daabacay. * Waxaan u baahan nahay jiritaanka ugu yaraan hal il oo labaad si maqaalku uu u hoggaansamo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]] shuruudda ah in dhammaan maqaallada ay ku batay ilaha labaad. * Waxaan u baahan nahay ilo badan si aan u qori karno maqaal si macquul ah u dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], ka duwan in lagu muujiyo kaliya aragtida hal qoraa. Tani waa sidoo kale sababta daabacaadaha badan ee ka timaada same qof ama urur loo tixgeliyo inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo ujeedada u hoggaansamida shuruudda "badan". * Waxaan u baahan nahay tifaftirayaasha inay isticmaalaan go'aankooda ku saabsan sida loo ururiyo mawduucyada si aanan u lahayn maqaallo dhaadheer oo buuran ama maqaallo aad u yar oo aan si dhab ah loo horumarin karin. Tifaftirayaashu waxay go'aamin karaan inay ka wanaagsan tahay akhristayaasha inay soo bandhigaan mawduuc yar oo ah qayb ka mid ah mid ka madaama. Tusaale ahaan, tifaftirayaashu caadi ahaan waxay ka bogaan inay mideeyaan xogta ku saabsan turjumaada buugaagta mawduuca ka madaama ee buugga asalka ah, sababtoo ah go'aankooda tifaftirka, maqaalka la mideeyay wuxuu ka xog badan yahay oo ka dheelitiran yahay akhristayaasha wuxuuna dhimayaa xogta ku doogta insayklopediya. (Si aad u hesho fikrado ku saabsan sida loo maareeyo maaddada lagu maareyn karo si ka wanaagsan iyada oo la dhigayo maqaal kale, eeg {{Section link|Wikipedia:Caannimada#Sababta aan u leenahay shuruudahan|}}.) Sababtoo ah shuruudahan waxay ku batay habraacyada waaweyn ee qoraalka, waxay quseeyaan dhammaan maqaallada, ma aha oo kaliya maqaallada lagu sababeeyay ku dhex jira shuruudaha guud ee xusidda. Ma quseeyaan, si kastaba ha ahaatee, bogagga ujeedadooda ugu muhiimsan ay tahay socodka (t.s. dhammaan bogagga kala soocidda iyo liisaska qaarkood. == Xaaladaha caadiga ah == === <span id="SPIP" ></span>Is-xayeysiinta iyo faafinta === {{Shortcut|WP:SPIP}} Daabacaada ku jirta ilo la cuskan karo mar walba ma aha caddeyn wanaagsan oo ku saabsan xusidda. Wikipedia ma aha warbaahin xayeysiis ah. Is xayeysiinta, taariikh nololeedka iis qoray, dhigista badeecada, war saxaafadeedyada, oleolaha sumadda, xayeysiisyada, iyo maaddada la bixiyay ma aha jidad sax ah oo loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusidda waa in dadka madax-bannaan ka ah mawduuca laftiisa (ama ka mid ah samaysanihiisa, abuuraha, qoraaga, ikhtiraacaha, shirkadda, ama iibiyaha) ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid mudan in lagu qoro oo lagu daabaco shuqullo u gaar ah oo aan yarayn oo diiradda saaraya – iyadoo aan la hayn dhiirrigelin, xayeysiin, ama saameyn kale oo ka timaada dadka ku xiran maaddada mawduuca. Ilaha madax-bannaan ayaa sidoo kale loo baahan yahay si loo dammaanad qaado [[WP:NPOV|maqaal dheerdhaad ah]] oo la qori karo. Xitaa ilaha aan xayeysiiska ahayn ee iis-daabacay, sida buugaagta gacanta ee farsamada ee la socda badeecad, wali ma aha caddeyn ku saabsan xusidda maadaama ayan ahayn kipas muujinaya fiirada mawduucu uu heley. === <span class="anchor" id="SBST"></span>Dhacdooyinka === {{shortcut|WP:SBST}} Wikipedia ma aha il warar: waxay u baahan tahay ka badan oo kaliya warbixinnada wararka caadiga ah oo ku saabsan dhacdo ama mawduuc kaliya si ay u sameeyso daboosho muhiim ah. Tusaale ahaan, dabooshada wararka caadiga ah sida war-saxaafadeedyada, ogeysiisyada al-fanka, dabooshada ciyaaraha, iyo [[Tabloid journalism#To refer to sensationalist journalistic practices|saxaafadda tabloid-ka]] ma aha daboosho muhiim ah. Xitaa tiro badan oo warbixinnada wararka ah oo aan bixinayn qiimeyn gyo ah ee dhacdayda looma tixgeliyo inay tahay daboosho muhiim ah. Xaaladaha qaarkood, xusidda nooc muran leh (sida buug) waxay ka soo bahi kartaa {{em|ama}} sababtoo ah nooca laftiisa ayaa ahaa mid xusid mudan, {{em|ama}} sababtoo ah muranku wuxuu ahaa mid xusid mudan oo dhacdo ah—dheeraad ah waxay u baahan yihiin tixgelin. === Liisaska taagan === Tilmaamaha xusiddu sidoo kale waxay quseeyaan abuurista liisaska taagan iyo miisaska. Xusidda liisaska (haddii loogu cinwaan doono "Liiska Xs" ama "Xs") waxay ku batay kooxda. Hal sabab oo la aqbalay oo sababta mawduuca liiska loo tixgeliyo mid xusid mudan waa haddii looga wadahadlay {{em|oo ah koox ama ushaqeyn}} ilo madax-bannaan oo la cuskan karo, iyadoo loo eegayo tilmaamaha kore, iyo tilmaamaha kale ee ku saabsan Dhammaan liiska ma aha in lagu dukumenteeyo ilo iyadoo loo eegayo xusidda, kaliya in ururinta ama kooxda guud ahaan ay tahay. Sababtoo ah {{em|kooxda ama ushaqeynta}} waa mid xusid mudan, walxaha shakhsiga ah ee ku jira liiska ma aha inay noqdaan kuwo madax-bannaan oo xusid mudan, in kasta oo tifaftirayaashu ay kaga samayn karaan go'aankooda inay xaddidaan liisaska dhaadheer iyadoo la isticmaalayo habab sida kaliya soo darida walxaha madax-bannaan ee xusidda mudan. Ma jiro isku raacsan oo hadda jira oo ku saabsan sida loo qiimeeyo xusidda liisaska ka sii adag iyo kuwa isku-dhafan (sida "Liisaska X ee Y") ama shuruudaha kale ee sababayn kara xusidda liisaska taagan, in kasta oo [[Wikipedia:Maaha|qaybaha isku dhafan ee aan insayklopediya ahayn]] lagu taabtay ujeedooyinka xogta, socodka, ama horumarinta ee la aqoonsan yahay caadi ahaan waa lagu hayaa iyadoo aan loo eegin xusid kasta oo la muujiyay. Tifaftirayaasha wali waxaa looga dhiirrigeliyaa inay muujiyaan xusidda liiska iyadoo loo eegayo kooxda lafteeda ka hor inta aan la abuurin liisaska taagan. == Maqaallada aan buuxinayn tilmaamaha xusidda == {{Shortcut|WP:FAILN}} Mawduucyada aan buuxinayn shuruuddan ma lagu hayo sida maqaallo gaar ah. Mawduucyada aan xusidda mudnayn oo leh maqaallo ama liisas xusid mudan oo aad u dhow caadi ahaan waxaa loo ''mideeyaa'' bogaggaas, iyadoo mawduucyada aan xusidda mudnayn oo aan lahayn bartilmaameed mideyn oo kale guud ahaan la tirtiro. Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan oo muujinaya xusidda mawduuciisa, raadso ilo adiga laftaada, ama: * Weydii abuuraha maqaalka ama khabar mawduuca ku saabsan<ref>Mararka qaarkood la xiriirida mawduuca taariikh-nololeedka ama dhiirrigeliyaha ururka mawduuca waxay soo saari kartaa maaddada ilaha madax-bannaan. Dabcan waa inaan ka fogaannaa si aan u dhuuxno oo aan u qiimeyno madax-bannaanida. Waxaad sidoo kale eegi kartaa haddii ay jirto [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] firfircoon oo ku xiran mawduuca, oo weydii caawinaad halkaas.</ref> talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tl|notability}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaasha kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert-subject|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la cuskan karo oo aan laga heli karin intarneedka. Haddii ilo ku habboon ''aan la heli karin'' ka dib raadin niyad-wadaag ah oo loogu talagalay, tixgeli [isku darka qoraalka maqaalka ee la xaqijin karo maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna.<ref>Tusaale ahaan, maqaallada ku saabsan shakhsiyaadka yar yar ee shuqul male awaal ah]] waxaa lagu mideyn karaa "liiska shakhsiyaadka yar yar ee{{nbsp}}..."; maqaallada ku saabsan skoolada waxaa lagu mideyn karaa maqaallada ku saabsan magaalooyinka ama gobollada ay skooladu ku yaallaan; qaraabada qof caan ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ku saabsan qofka; maqaallada ku saabsan dadka kaliya xusidda mudan sababtoo ah waxay u xiran yihiin koox ama dhacdo gaar ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ugu muhiimsan ee kooxdaas ama dhacdaydaas.</ref> Haddii kale, haddii la tirtirayo:<ref>Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waa inay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, iyo ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii maqaalku uu buuxiyo shuruudaha tirtiridda degdegga ah, mid wuxuu isticmaali karaa calaamadda tirtiridda gaarka ah ee lagu xusay boggaas. * Isticmaal calaamadda {{tl|prod}} maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda. Tani waxay u oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof objection sameeya. Si aad u hesho xog dheeraad ah. * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda, rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, ama tifaftire kale uu hore objection uga sameeyay tirtiridda lagu proposedeeyay ee hore, u dooro maqaalka geeddi-socodka maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono lagu waliba tixgelin doono todoba maalmood. Maqaallada ku saabsan mawduucyo ah kuwo ''si cad'' aan xusid mudnayn, markaas tirtiriddu caadi ahaan waa jawaabta ugu ku habboon, in kasta oo dookhadh kale ay caawin karaan bulshada si loo ilaaliyo maaddada waxtarka leh. Maadaama tirtiridda maqaal ay mar walba tahay mid xoog loogu doodo, tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay si xeel-dheer u raacaan dhowr tallaabo oo lagu talinayo ka hor doorashada. == Qoraallo == {{Reflist|2}} 03dad29xggg4bp61hf7hd4mm7zcud4r 306373 306371 2026-08-31T17:40:09Z Isma4l 41797 306373 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|Xusid|shortcut1=WP:N|shortcut2=WP:NOTE}} <section begin=nutshell />{{nutshell| Maqaallada Wikipedia waxay daboolaan ''mawduucyo muhiim ah''—kuwaas oo heley fiiro gaar ah oo ku filan oo ka timid guud ahaan dunida iyo muddo dheer, mana aha [[WP:Maaha|kuwo ka baxsan heerka Wikipedia]]. Waxaan tixgelinaa cadaymaha ka socda ilo wareedyo la cuskan karo iyo ilo madax bannaan si loo qiimeeyo fiiradaas. Tilmaamaha xusiddu ma go'aamiyaan mawduuca gudaha maqaalka, laakiin waxay go'aamiyaan oo kaliya inay tahay in mawduucu yeesho maqaal u gaar ah.}}<section end=nutshell /> Wikipedia dhexdeeda, '''Caannimada''' waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Xogta ku jirta Wikipedia waa inay noqotaa [[WP:V|mid la xaqijin karo]]; haddii aan lagu helin mawduuca ilo la xusi karo, iyo ilo madax bannaan, markaas ma aha in loo sameeyo maqaal u gaar ah. fikradda xusidda ee Wikipedia waxay quseysaa heerkan aasaasiga ah si looga fogaado soo qadashada xog aan xaddidnayn. Mawduucyada maqaallada iyo liisaska waa inay noqdaan kuwo xusid mudan, ama "mudan in la ogaado". Go'aaminta xusiddu {{em|lagama maarmaan}} ma aha inay ku xirnaato waxyaabo sida caannimada, muhiimadda, ama caannimada guud—in kasta oo ay kuwaasi kor u qaadi karaan aqbalidda mawduuca buuxiya tilmaamaha lagu dhex eegeyo hoos. Mawduucu waxaa loo qaadayaa inuu mudan yahay maqaal haddii: # Uu buuxiyo tilmaamaha guud ee xusidda (GNG) ee hoose, ama shuruudaha ku xusan tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNG); iyo # Aan laga saarin habraaca [[Wikipedia:Maaha|Waxay Wikipedia ahayn]]. Kani ma aha dammaanad ah in mawduuca dhab ahaan loogu maamuli doono bog u gaar ah oo taagan. Tifaftirayaashu waxay u isticmaali karaan go'aankooda inay isku darka ama ay ku ururiyaan laba mawduuc ama ka badan oo isku xiran maqaal single ah. Tilmaamahani waxay kaliya sharraxayaan inta uu ku habboon yahay {{em|mawduuc}} inuu yeesho {{em|maqaal ama liis u gaar ah}}. Ma {{em|xaddidayaan}} {{em|qoraalka gudaha}} ee maqaalka ama liiska, in kasta oo xusidda caadi ahaan loo isticmaalo shuruudaha lagu soo daro liisaska (tusaale ahaan loogu dhex qoraa ardayda hore ee skoolka. Habraacyada Wikipedia ee ku saabsan qoraalka, ''dhuux'' Dhexaadnimada aragtida, [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqiijinta]], Bilaa taariikh cilmi baaris cusub, [[Wikipedia:Maaha]] Waxay Wikipedia ahayn]], iyo [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Noloshada dadka nool]]. == Tilmaamaha guud ee xusidda == {{shortcut|WP:GNG}} Mawduuc waxaa loo {{em|qaadayaa}} inuu ku habboon yahay maqaal ama liis taagan marka uu helo {{em|dabooshada muhiimka ah}} ee ka tiimada ilo la cuskan karo oo ah kuwa madax-bannaan ka ah mawduuca. * "'''Loo qaaday'''" waxay ka dhigan tahay in dabooshada muhiimka ahi ay sameyso fakar ah, bukan dammaanad, in mawduucu uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Wadahadal dheeraad ah ayaa gabagabayn kara in mawduucu dhab ahaan ma aha inuu yeesho maqaal taagan—magaal ahaan sababtoo ah wuxuu jebinayaa waxay Wikipedia ahayn, gaar ahaan sharciga ah in Wikipedia ma aha ururinta xogta aan xaddidnayn.<ref>Sidoo kale, dhammaan dabooshada ka timaada ilo la cuskan karo ma aha caddeyn muujinaysa xusidda loogu talagalay abuurista maqaalka; tusaale ahaan, tusmooyinka iyo xogta, xayeysiisyada, tiirarka ogeysiisyada, iyo sheekooyinka wararka yar yar waa dhammaan tusaalooyin daboosho ah oo dhab ahaan ma taageeri karaan xusidda marka la baaro, iyadoo ay jiraan ilo la cuskan karo .</ref> {{shortcut|WP:SIGCOV|WP:SGNF}} *{{va|significant coverage|text="'''Dabooshada muhiimka ah'''" waxay si toos ah u qabataa mawduuca iyo iyadoo podo faahfaahsan, si [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|aan looga baahnayn cilmi-baaris cusub]] si loo soo saaro qoraalka. Dabooshada muhiimka ahi waa ka badan tahay xusid yar, laakiin ma aha inuu noqdo mawduuca ugu muhiimsan ee maaddada ilaha.}} ** Taariikhda buugga le'eg ee IBM ee u qoray Robert Sobel waa daboosho cad oo aan ahayn xusid yar oo ku saabsan IBM. ** Bayaanka Martin Walker, ee ku jira maqaal wargeys ah oo ku saabsan Bill Clinton,{{refn|{{cite news|title=Tough love child of Kennedy|first=Martin |last=Walker|date=1992-01-06|work=[[Guardian US|The Guardian]]|access-date=2006-11-20|url=http://www.guardian.co.uk/usa/story/0,,1240962,00.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250513053952/https://www.theguardian.com/world/1992/jan/06/usa.martinwalker|archive-date=2025-05-13}} }} ee ah "Dugsiga sare, wuxuu qayb ka ahaa koox jazz ah oo loo yaqaanay Three Blind Mice" waa mid si cad ah xusid yar oo ku saabsan kooxdaas. * "'''La cuskan karo'''" waxay ka dhigan tahay in ilaha ay uga baahan yihiin daacadnimo tifaftir si ay u oggolaadaan [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqiijinta]] qiimaynta xusidda, sida ku xusan tilmaamaha ilaha la cuskan karo. Ilaha waxay muujin karaan shuqullada la daabacay oo ku jira dhammaan foomamka iyo warbaahinta, iyo [luqad kasta. Helitaanka ilaha labaad oo daboolaya mawduuca waa imtixaan wanaagsan oo ku saabsan xusidda. * "'''{{va|Ilaha}}'''"<ref>Kuwani waxaa ka mid ah ''laakiin kuma xaddidna'' wargeysyada, buugaagta iyo buugaagta elegtarooniga ah, joornaalada, filimada dukumentariga ah ee telefishanka iyo raadiyaha, warbixinnada ay soo saaraan hay'adaha dowladda, iyo joornaalada akadeemiyada. Marka ay ma jiraan ilo badan, waa in ay suurtagal tahay in la xaqijiyo in ilaha ay ka tarjumayaan aragti dhexdhexaad ah, ay yihiin kuwo la rumeysan karo oo ay bixiyaan faahfaahin ku filan maqaal xeel-dheer.</ref> waa inay noqdaan [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|'''ilo labaad''']]. Ma jiro tiro go'an oo ilo ah oo loo baahan yahay maadaama ilaha ay ku kala duwan yihiin tayada iyo qoto dheerida dabooshada, laakiin ilo badan ayaa guud ahaan la filayaa.<ref>Aan la hayn ilo badan waxay soo jeansanaysaa in mawduucu uu kaga habboon yahay in lagu daro maqaal ku saabsan mawduuc ka ballaaran. Waa wax caadi ah in wargeysyo ama joornaalo badan ay daabacaan sheeko isku mid ah, mararka qaarkoodna leh wax ka badal yar ama cinwaano kala duwan, laakiin hal sheeko ma sameeyso shuqullo badan. Joornaalo dhowr ah oo isku mar daabacaya maqaallo kala duwan mar walba ma sameeyaan shuqullo badan, gaar ahaan marka qorayaashu ay ku tiirsan yihiin ilo isku mid ah, oo kaliya dib u sheegaya xog isku mid ah. Sidoo kale, taxanaha daabacaadaha ee u sameeyay same qoraa ama ee ku jira same xilli waa kuwo caadi ahaan loo tiriyaa inay yihiin hal il.</ref> Ilaha ma aha {{em|inay}} noqdaan kuwo laga heli karo intarneedka ama ku qoran yihiin Af-Soomaali. Daabacaado badan oo ka timid same qoraa ama goob ayaa caadi ahaan loo tixgeliyaa inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda. * "'''Madax-bannaan ka ah mawduuca'''" waxay ka saartaa shuqullada uu soo saaray mawduuca maqaalka ama u xiran. Tusaale ahaan, xayeysiisyada, war-saxaafadeedyada, taariikh nololeedyada, iyo websaydka mawduuca looma tixgeliyo inay yihiin kuwo madax-bannaan.<ref>Shuqullada uu soo saaray mawduuca, ama kuwa leh xiriir xooggan iyaga, ma aha caddeyn ku saabsan xusidda. Sidoo kale eeg: {{Section link|Wikipedia:Xaqiijin sources}} si loo maareeyo xaaladahaas.</ref> Haddii mawduucu uusan buuxin shuruudahaas laakiin uu wali leeyahay xaqiiqooyin la xaqijin karo, waxay noqon kartaa mid useful ah in lagu soo bandhigo maqaal kale dhexdiisa. == Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca == Qaybaha mawduucyada ka mid ah, tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNGs) ayaa loo qoray si ay u caawiyaan clarifiyinta marka maqaal taagan la qori karo ama la qori doono. Tilmaamaha mawduuca ee hadda la aqbalay waxaa lagu xusay sanduuqa ku yaal weelka kore ee boggan Maqaallada Wikipedia guud ahaan waxaa loo qoraa iyadoo ku saabsan ilo qoto dheer, madax-bannaan, oo la cuskan karo iyadoo leh reebban gaar ah oo mawduuca ah. Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca guud ahaan waxay ku jiraan shuruudo la xaqijin karo oo ku saabsan mawduuc muujinaya in ilo ku habboon ay u dhowdahay inay jiraan mawduucaas. Sidaas darteed, mawduucyada gudba SNG waxaa loo qaadaa inay mudan yihiin maqaal, in kasta oo maqaallada gudba SNG ama GNG wali la tirtiri karo ama lagu mideyn karo maqaal kale, gaar ahaan haddii aan la heli karin ilo ku filan ama daboosho muhiim ah, ama haddii mawduucu uusan ku habboonayn insaykalopediya. SNGs waxay sidoo kale u phục yihiin ujeedooyin kale oo kala duwan oo ku xiran mawduuca. SNGs qaarkood, tusaale ahaan kuwa ku jira qaybaha mawduuca ee filimada, taariikh nololeedyada, iyo siyaasiyiinta, waxay bixiyaan tilmaamo ku saabsan mawduuca marka maqaallo aan la abuurin. SNGs waxay sidoo kale bixin karaan tusaalooyin ilo iyo noocyo daboosho oo loo tixgeliyo inay muhiim yihiin iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda, sida maareynta dib u eegista buugaagta ee tilmaamaha suugaanta iyo shuruudaha dabooshada muhiimka ah ee adag ee lagu caddaynayo SNG ee ururrada iyo shirkadaha. SNGs qaarkood waxay leeyihiin shaqooyin gaar ah: tusaale ahaan, SNG ee akadeemikada iyo borofesarrada iyo SNG ee sifooyinka juqraafiyeed waxay ku shaqeeyaan marka loo eego madaadi' ka kala duwan GNG. [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] qaarkood waxay bixiyeen tilmaamo dheeraad ah oo ku saabsan xusidda mawduucyada ku jira goobtooda iyo Tifaftirayaasha waxaa looga warniyay in bogagga tilmaamaha xusidda ee WikiProject waa in loo tixgeliyo inay yihiin maqalaal aragti ah mana sameeyaan heerarka xusidda cusub, iyagoo aan lahayn miisaanka isku raacsan ee guud iyo tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca ee wadahadallada kala duwan ==<span id="NCONTENT" ></span>Tilmaamaha xusiddu kuma saabsana qoraalka gudaha maqaallada ama liisaska== {{Shortcut|WP:NNC|WP:NLISTITEM|WP:NOTEWORTHY}} Shuruudaha loo isticmaalo abuurista ama haynta maqaal ma aha kuwo isku mid ah sida kuwa loo isticmaalo qoraalka gudahiisa ku jira. Tilmaamaha xusiddu ma quseeyaan ''qoraallada'' maqaallada. Sidoo kale ma quseeyaan ''qoraallada'' liisaska taagan, ilaa tifaftirayaashu ay ku raacaan inay isticmaalaan xusidda oo ah qayb ka mid ah shuruudaha doorashada liiska. Dabooshada qoraalka ee ku jirta maqaal ama liis la siiyay (yaitu in wax walba ay yihiin kuwo {{em|xusid mudan}} oo ku filan in lagu xuso gudaha maqaalka ama liiska) waxaa maamula go'aanka miisaanka ku habboon, dheelitirka, iyo habraacyada kale ee [[Wikipedia:List of policies#Content|qoraalka]]. Si aad u hesho xog dheeraad ah oo ku saabsan maqaallada liiska, eeg Xusidda liisaska]] iyo Shuruudaha doorashada liiska. ==Qoraalka maqaalku ma go'aamiyo xusidda== {{shortcut|WP:ARTN|WP:CONTN}} Xusiddu waa sifa ka mid ah {{em|mawduuc}} mana aha mid ka mid ah maqaal Wikipedia ah. Haddii mawduuca aan lagu daboolin ka baxsan Wikipedia, xaddi kasta oo horumar ah oo lagu sameeyo qoraalka Wikipedia ma ka dhigi doono mawduuca mid xusid mudan oo kedis ah. Taa beddelkeeda, haddii maaddada ilaha ay jirto, xitaa qoraalka iyo tilmaamaha aadka u xun ee ku jira maqaal Wikipedia ma dhimayaan xusidda mawduuca. == <span id="NRVE" ></span><span id="OBJ" ></span>Xusiddu waxay u baahan tahay caddeyn la xaqijin karo == {{Shortcut|WP:NRV|WP:NRVE}} Aragtida guud ee ku jirta tilmaamaha xusidda waa in ay jirtaa caddeyn la xaqijin karo, oo hufan oo muujinaysa in mawduucu uu heley fiiro muhiim ah oo ka timid ilo madax-bannaan si loo taageero kuleymka xusidda. Ma jiro mawduuc si avtomatik ah ama ka dhashay xusid mudan marka loo eego oo kaliya inuu jiro: caddeyntu waa inay muujisaa in mawduucu uu heley daboosho madax-bannaan oo muhiim ah ama aqoonsi, iyo in tani ayan ahayn kaliya danta mudada yar, ama sabab ka dhalatay hoos u dhaca koodka xayeysiiska ama faafinta aan xaddidnayn, mana aha mawduucu ku habboonayn sabab kale. Ilaha caddeynta waxaa ka mid ah daabacaadaha la aqoonsan yahay oo ay dib u egeen asxaabta, buugaagta la rumeysan karo oo awoodda leh, ilaha warbaahinta ee caanka ah, iyo ilaha kale ee la cuskan karo guud ahaan. === Xusiddu waxay ku batay jiritaanka ilo ku habboon, ma aha heerka ilaha maqaal ku jira === {{Shortcut|WP:NEXIST|WP:NPOSSIBLE}} Ma jiro ilo ama tilmaamo ku jira maqaal Wikipedia ah (sida ugu kala duwan aan jiritaanka ilo madax bannaan, oo la daabacay oo la cuskan karo intarneedka ama ka baxsan intarneedka) ma muujinayo in mawduucu uusan ahayn mid xusid mudan. Xusiddu waxay u baahan tahay oo kaliya in ilo madax-bannaan, oo la cuskan karo oo ku habboon ay ku jiraan dhabta mudada]]; ma u baahna imaatinkooda isla markiiba ama tilmaamintooda maqaal dhexdiisa. Tifaftirayaasha qiimaynaya xusidda waa inay tixgeliyaan ma aha oo kaliya ilaha hadda lagu magacaabay maqaalka, laakiin sidoo kale suurtagalnimada ama jiritaanka ilaha muujinaya xusidda oo aan hadda lagu magacaabin maqaalka. Sidaas darteed, ka hor soo proposedaynta ama u doorashada]] maqaal tirtiridda, ama bixinta aragti ku saabsan xusidda ee wadahadalka tirtiridda, tifaftirayaasha waxaa xoog looga dhiirrigeliyaa inay isku dayaan inay helaan ilo mawduuca laga hadlayo iyo tixgelinta suurtagalnimada in ilaha ay wali jiraan xitaa haddii raadintooda ay ku baaqatay in lagu soo saaro mid. Maqaallada Wikipedia ma aha qoraal dhameystiran, oo mawduuca maqaalku wuxuu noqon karaa mid xusid mudan haddii ilahaas ay jiraan, xitaa haddii aan wali lagu magacaabin. Haddii ay u dhowdahay in daboosho muhiim ah oo ku jira ilo madax-bannaan lagu heli karo mawduuc, tirtiridda sababtoo ah ukunta xusidda waa mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha ahaatee, marka xusidda maqaalku ay tahay mid lagu xujeeyay, kaliya muujinta in ilo aan la caddayn ay jiraan caadi ahaan ma aha mid qancisa, gaar ahaan haddii waqtigu uu trimo oo caddeynta dhabta ah ayan soo bixin. {| class="wikitable" |+ Heerka hadda ee maqaalku ma go'aamiyo xusidda !scope="col"| Heerka hadda ee maqaalka !scope="col"| Ilaha [[WP:BEFORE|laga heli karo dhabta mudada]] !scope="col"| Natiijada |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{no|{{cross}} '''U dhowdahay in aan xusid mudnayn'''}} |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |- | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |} == <span id="TEMP" ></span><span class="anchor" id="TEMP"></span><span class="anchor" id="is not temporary"></span>Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah == Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah; marka mawduucu uu noqdo mid leh "daboosho muhiim ah" oo ka baxsan tilmaamaha guud ee xusidda, uma baahna inuu yeesho daboosho socota. Iyadoo xusidda lafteedu ayan ahayn mid ku meel gaar ah, mar marka ka mid ah dib u qiimayn lagu sameeyo caddeynta xusidda ama ku habboonaanta maqaallada jira ayaa waxaa ka sameyn kara isticmaala kasta waliba wadahadalka tirtiridda, ama caddeyn cusub ayaa soo bixi karta maqaalladii hore loo tixgeliyay inay yihiin kuwo aan ku habboonayn. Sidaas darteed, maqaal ayaa la soo proposedayn karaa tirtirid bila ama xitaa sannado ka dib abuuristiisa, ama dib loo abuurayo marka ay caddeyn cusub ay taageerto jiritaankiisa oo ah maqaal taagan. == <span class="anchor" id="SUSTAINED"></span>Mawduucyada xusidda leh waxay heleen fiiro gaar ah muddo ku filan == {{shortcut|WP:NSUSTAINED|WP:SUSTAINED}} Wikipedia waa muujiyaha dib u dhaca ee xusidda. Sida muujiyaha dhaqaalaha dib u dhaca uu u muujiyo waxa dhaqaaluhu uu samaynayay waagii hore, mawduucu waa "mid xusid mudan" marka loo eego Wikipedia kaliya haddii dunida ka baxsan ay hore u "muujisay fiiro gaar ah". Marka la aasaaso, xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah. Qarxinta yar ee dabooshada wararka ma muujin karto xusidda si ku filan. Si kastaba ha ahaatee, dabooshada socota waa muujiyaha xusidda, sida lagu sharrraxay xusidda dhacdooyinka. Ururrada cusub iyo dhacdooyinka ka soo baxa waagii dambe waxay gudbi karaan, laakiin waxay waayi karaan daboosho ku filan oo ay ku buuxiyaan Haddii ilo la cuskan karo ay daboolaan qof kaliya iyadoo la tixgelinayo dhacdo kaliya, iyo haddii qofkaas uu kaga sii jirayo, oo ay u dhowdahay inuu kaga sii jiro, qof heerkiisu hooseeyo, [[WP:BLP1E|guud ahaan waa inaan ka fogaannaa inaan yeesho maqaal taariikh-nololeed oo ku saabsan qofkaas]]. Sidoo kale, dib u soo saarida ama qoraalka dhow ee war-saxaafadeedyada (loona yaqaan [[churnalism]]) ma aha mid loo tiri doono daboosho socota. == Haddii la abuurayo bogag taagan == {{Shortcut|WP:PAGEDECIDE|WP:NOPAGE}} Marka la abuurayo qoraal cusub oo ku saabsan mawduuc xusid mudan, tifaftirayaashu waa inay tixgeliyaan habka ugu wanaagsan ee ka caawinaya akhristayaasha inay u fahmaan. Caadi ahaan, fahamka waxaa ugu wanaagsan in lagu gaaro iyada oo la soo bandhigayo mawduuca bog u gaar ah oo taagan, laakiin ma aha lagama maarmaan inaan sidaas samaynno; mararka qaarkood waa ka wanaagsan tahay in la daboolo mawduuc xusid mudan oo ah qayb ka mid ah bog ka ballaaran oo ku saabsan mawduuc ka ballaaran, iyadoo leh samayna dheeraad ah (iyadoo la samaynayo sidaas ma dhimayo muhiimadda mawduuca). Go'aanka tifaftirka wuxuu galaa go'aan kasta oo ku saabsan in la abuurayo ama aan la abuurayn bog gaar ah, laakiin go'aanku waa inuu mar walba ku batay tixgelinno gaar ah oo ku saabsan sida mawduuca looga dhigi karo mid la fahmi karo, mana aha oo kaliya shakhsi jeclayn ama diiddan. *'''Miyaa xogta kale ay bixisaa samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, mawduuc xusid mudan waxaa lagu dabooli karaa si ka wanaagsan oo ah qayb ka mid ah maqaal ka madaama, oo ay jiri karto samayna ka buuxa oo lagu waayi lahaa bog gaar ah, tusaale ahaan). Mararka kale, bogagga taagan waa kuwo si wanaagsan loo qiimeeyay (sida ku jira [[Madaxwaynaha Soomaaliya]] sidoo kale taariikh nololeedyada taagan ee madaxweyne kasta). Madaama gaar ahaan waa in la tixgeliyo miisaanka ku habboon iyo kan aan ku habboonayn. Nabadaha dooda, tusaale ahaan, waxay mudan karaan bogag taagan laakiin waxay leeyihiin miisaan aan ku habboonayn bog ku saabsan fikradda guud. *'''Miyaa mawduucyada isku xiran ay bixiyaan samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, dhowr mawduuc oo isku xiran, oo waliba si isku mid ah xusid mudan, waxaa lagu ururin karaa hal bog, oo xiriirka ka dhexeeya lagu mahadin karo si ka wanaagsan ka duwan haddii ay kaga jirki lahaayeen bog gaar ah Mararka kale, marka mawduucyo badan oo isku mid ah ay jiraan, ma aha mid waxtar ah in lagu ururiyo hal bog, sababtoo ah maqaalka ka soo baxa wuxuu noqon doonaa mid aad u weyn. Xaaladdaas, dookha shaqaynaya waa abuurista liis cusub ama qayb loogu talagalay mawduuca ka ballaaran iyo ku xirida maqaallada shakhsiga ah ka *'''Waa maxay ilaha laga heli karo hadda?''' Mararka qaarkood, marka mawduucu uu yahay mid xusid mudan, laakiin ayan u dhowayn in mar walba ay jiri doonto wax badan oo lagu qoro, tifaftirayaashu waa inay miisaamaan faa'iidooyinka iyo khasaarooyinka abuurista bog gaaban oo taagan. Dhanka kale, maqaalku wuxuu noqon karaa bog gaaban xitaa haddii ilo badan ay jiraan, laakiin kaliya aan wali lagu soo darin. Boggaas yar waxaa ka wanaagsan in lagu waasiciyo ka duwan in lagu mideyo maqaal ka madaama (sidoo kale eeg maqalaalka aragtida iyo Mararka qaarkood, marka xogta ku saabsan dhacdo ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid yar, dabooshada waxay ku habboonaan kartaa maqaal ka madaama oo daboolaya. Mararka kale, dhacdo ka soo baxa waagii dambe waxay noqon kartaa mid si cad ah ku habboon bog taagan ka hor inta ayan dhacin (sida kuwa soo socda [[Summer Olympics]]). Si kastaba ha ahaatee, ka hor inta aan la abuurin maqaalkaas, meelayso in suurtagalnimada dhacdayda ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid si macquul ah u xaqiiq ah waxay xoog u dhiirrigelisaa in maqaal taagan oo loogu talagalay filim cusub la abuuro kaliya haddii ilo la cuskan karo ay xaqijiyaan in sawir-qaadista ugu muhiimsan ee filimka ay bilaabatay (oo ka dhigaysa mid aad u dhow inay dhameystiranto). Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca]] iyo bogagga talada ee WikiProject waxay bixin karaan xog ku saabsan sida loo sameeyo go'aannada tifaftirka ee qaybaha mawduuca gaarka ah. Marka bog taagan la abuuro, waxaa lagu soo saari karaa bog ka ballaaran. Taa beddelkeeda, marka mawduucyo xusid mudan aan la siin bogag taagan, bogagga dib u hagaajinta]] iyo == Sababta aan u leenahay shuruudahan == {{shortcut|WP:WHYN}} Tifaftirayaashu waxay quseeyaan heerarka xusidda dhammaan mawduucyada si ay u go'aamiyaan in Wikipedia luqadda English-ka ay tahay inay yeesho maqaal u gaar ah oo taagan oo ku saabsan mawduucaas. Ujeedada ugu muhiimsan ee heerarkan waa in la xaqijiyo in tifaftirayaashu ay abuuraan maqaallo u hoggaansama habraacyada waaweyn ee qoraalka. * Waxaan u baahan nahay "daboosho muhiim ah" oo ku jira ilo la cuskan karo si aan dhab ahaan u qori karno maqaal inta nool, ka duwan kala bar faqrad ama qeexida mawduucaas. Haddii kaliya dhowr weedhood la qori karo oo la taageeri karo ilo ku saabsan mawduuca, mawduucaas ma u qalmo bog gaar ah, laakiin waa in la Isku darka maqaal ku saabsan mawduuc ka madaama ama liis ku habboon * Waxaan u baahan nahay jiritaanka "ilo la cuskan karo" si aan u noqonno kuwo ku kalsoon inaanan gudbinayn xanta aan xaddidnayn, sii wadida been-abuurka, ama dhigista ururinta xogta aan xaddidnayn. * Waxaan u baahan nahay in dhammaan maqaallada ay ku tiirsanaadaan gaar ahaan "qaybta xisbi ee saddexaad" ama "ilo madax-bannaan" si aan u qori karno maqaal hufan oo dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|habraaca aragtida dhexdhexaadka ah ee Wikipedia]] iyo si loo xaqijiyo in maqaallada ayan xayeysiinayn badeecad, adeeg, ama urur si aad uga wadahadasho danta dhexdhexaadnimada ee ilaha iis-daabacay. * Waxaan u baahan nahay jiritaanka ugu yaraan hal il oo labaad si maqaalku uu u hoggaansamo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]] shuruudda ah in dhammaan maqaallada ay ku batay ilaha labaad. * Waxaan u baahan nahay ilo badan si aan u qori karno maqaal si macquul ah u dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], ka duwan in lagu muujiyo kaliya aragtida hal qoraa. Tani waa sidoo kale sababta daabacaadaha badan ee ka timaada same qof ama urur loo tixgeliyo inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo ujeedada u hoggaansamida shuruudda "badan". * Waxaan u baahan nahay tifaftirayaasha inay isticmaalaan go'aankooda ku saabsan sida loo ururiyo mawduucyada si aanan u lahayn maqaallo dhaadheer oo buuran ama maqaallo aad u yar oo aan si dhab ah loo horumarin karin. Tifaftirayaashu waxay go'aamin karaan inay ka wanaagsan tahay akhristayaasha inay soo bandhigaan mawduuc yar oo ah qayb ka mid ah mid ka madaama. Tusaale ahaan, tifaftirayaashu caadi ahaan waxay ka bogaan inay mideeyaan xogta ku saabsan turjumaada buugaagta mawduuca ka madaama ee buugga asalka ah, sababtoo ah go'aankooda tifaftirka, maqaalka la mideeyay wuxuu ka xog badan yahay oo ka dheelitiran yahay akhristayaasha wuxuuna dhimayaa xogta ku doogta insayklopediya. (Si aad u hesho fikrado ku saabsan sida loo maareeyo maaddada lagu maareyn karo si ka wanaagsan iyada oo la dhigayo maqaal kale, eeg {{Section link|Wikipedia:Caannimada#Sababta aan u leenahay shuruudahan|}}.) Sababtoo ah shuruudahan waxay ku batay habraacyada waaweyn ee qoraalka, waxay quseeyaan dhammaan maqaallada, ma aha oo kaliya maqaallada lagu sababeeyay ku dhex jira shuruudaha guud ee xusidda. Ma quseeyaan, si kastaba ha ahaatee, bogagga ujeedadooda ugu muhiimsan ay tahay socodka (t.s. dhammaan bogagga kala soocidda iyo liisaska qaarkood. == Xaaladaha caadiga ah == === <span id="SPIP" ></span>Is-xayeysiinta iyo faafinta === {{Shortcut|WP:SPIP}} Daabacaada ku jirta ilo la cuskan karo mar walba ma aha caddeyn wanaagsan oo ku saabsan xusidda. Wikipedia ma aha warbaahin xayeysiis ah. Is xayeysiinta, taariikh nololeedka iis qoray, dhigista badeecada, war saxaafadeedyada, oleolaha sumadda, xayeysiisyada, iyo maaddada la bixiyay ma aha jidad sax ah oo loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusidda waa in dadka madax-bannaan ka ah mawduuca laftiisa (ama ka mid ah samaysanihiisa, abuuraha, qoraaga, ikhtiraacaha, shirkadda, ama iibiyaha) ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid mudan in lagu qoro oo lagu daabaco shuqullo u gaar ah oo aan yarayn oo diiradda saaraya – iyadoo aan la hayn dhiirrigelin, xayeysiin, ama saameyn kale oo ka timaada dadka ku xiran maaddada mawduuca. Ilaha madax-bannaan ayaa sidoo kale loo baahan yahay si loo dammaanad qaado [[WP:NPOV|maqaal dheerdhaad ah]] oo la qori karo. Xitaa ilaha aan xayeysiiska ahayn ee iis-daabacay, sida buugaagta gacanta ee farsamada ee la socda badeecad, wali ma aha caddeyn ku saabsan xusidda maadaama ayan ahayn kipas muujinaya fiirada mawduucu uu heley. === <span class="anchor" id="SBST"></span>Dhacdooyinka === {{shortcut|WP:SBST}} Wikipedia ma aha il warar: waxay u baahan tahay ka badan oo kaliya warbixinnada wararka caadiga ah oo ku saabsan dhacdo ama mawduuc kaliya si ay u sameeyso daboosho muhiim ah. Tusaale ahaan, dabooshada wararka caadiga ah sida war-saxaafadeedyada, ogeysiisyada al-fanka, dabooshada ciyaaraha, iyo saxaafadda tabloid-ka ma aha daboosho muhiim ah. Xitaa tiro badan oo warbixinnada wararka ah oo aan bixinayn qiimeyn gyo ah ee dhacdayda looma tixgeliyo inay tahay daboosho muhiim ah. Xaaladaha qaarkood, xusidda nooc muran leh (sida buug) waxay ka soo bahi kartaa {{em|ama}} sababtoo ah nooca laftiisa ayaa ahaa mid xusid mudan, {{em|ama}} sababtoo ah muranku wuxuu ahaa mid xusid mudan oo dhacdo ah—dheeraad ah waxay u baahan yihiin tixgelin. === Liisaska taagan === Tilmaamaha xusiddu sidoo kale waxay quseeyaan abuurista liisaska taagan iyo miisaska. Xusidda liisaska (haddii loogu cinwaan doono "Liiska Xs" ama "Xs") waxay ku batay kooxda. Hal sabab oo la aqbalay oo sababta mawduuca liiska loo tixgeliyo mid xusid mudan waa haddii looga wadahadlay {{em|oo ah koox ama ushaqeyn}} ilo madax-bannaan oo la cuskan karo, iyadoo loo eegayo tilmaamaha kore, iyo tilmaamaha kale ee ku saabsan Dhammaan liiska ma aha in lagu dukumenteeyo ilo iyadoo loo eegayo xusidda, kaliya in ururinta ama kooxda guud ahaan ay tahay. Sababtoo ah {{em|kooxda ama ushaqeynta}} waa mid xusid mudan, walxaha shakhsiga ah ee ku jira liiska ma aha inay noqdaan kuwo madax-bannaan oo xusid mudan, in kasta oo tifaftirayaashu ay kaga samayn karaan go'aankooda inay xaddidaan liisaska dhaadheer iyadoo la isticmaalayo habab sida kaliya soo darida walxaha madax-bannaan ee xusidda mudan. Ma jiro isku raacsan oo hadda jira oo ku saabsan sida loo qiimeeyo xusidda liisaska ka sii adag iyo kuwa isku-dhafan (sida "Liisaska X ee Y") ama shuruudaha kale ee sababayn kara xusidda liisaska taagan, in kasta oo [[Wikipedia:Maaha|qaybaha isku dhafan ee aan insayklopediya ahayn]] lagu taabtay ujeedooyinka xogta, socodka, ama horumarinta ee la aqoonsan yahay caadi ahaan waa lagu hayaa iyadoo aan loo eegin xusid kasta oo la muujiyay. Tifaftirayaasha wali waxaa looga dhiirrigeliyaa inay muujiyaan xusidda liiska iyadoo loo eegayo kooxda lafteeda ka hor inta aan la abuurin liisaska taagan. == Maqaallada aan buuxinayn tilmaamaha xusidda == {{Shortcut|WP:FAILN}} Mawduucyada aan buuxinayn shuruuddan ma lagu hayo sida maqaallo gaar ah. Mawduucyada aan xusidda mudnayn oo leh maqaallo ama liisas xusid mudan oo aad u dhow caadi ahaan waxaa loo ''mideeyaa'' bogaggaas, iyadoo mawduucyada aan xusidda mudnayn oo aan lahayn bartilmaameed mideyn oo kale guud ahaan la tirtiro. Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan oo muujinaya xusidda mawduuciisa, raadso ilo adiga laftaada, ama: * Weydii abuuraha maqaalka ama khabar mawduuca ku saabsan<ref>Mararka qaarkood la xiriirida mawduuca taariikh-nololeedka ama dhiirrigeliyaha ururka mawduuca waxay soo saari kartaa maaddada ilaha madax-bannaan. Dabcan waa inaan ka fogaannaa si aan u dhuuxno oo aan u qiimeyno madax-bannaanida. Waxaad sidoo kale eegi kartaa haddii ay jirto [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] firfircoon oo ku xiran mawduuca, oo weydii caawinaad halkaas.</ref> talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tl|notability}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaasha kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert-subject|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la cuskan karo oo aan laga heli karin intarneedka. Haddii ilo ku habboon ''aan la heli karin'' ka dib raadin niyad-wadaag ah oo loogu talagalay, tixgeli [isku darka qoraalka maqaalka ee la xaqijin karo maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna.<ref>Tusaale ahaan, maqaallada ku saabsan shakhsiyaadka yar yar ee shuqul male awaal ah]] waxaa lagu mideyn karaa "liiska shakhsiyaadka yar yar ee{{nbsp}}..."; maqaallada ku saabsan skoolada waxaa lagu mideyn karaa maqaallada ku saabsan magaalooyinka ama gobollada ay skooladu ku yaallaan; qaraabada qof caan ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ku saabsan qofka; maqaallada ku saabsan dadka kaliya xusidda mudan sababtoo ah waxay u xiran yihiin koox ama dhacdo gaar ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ugu muhiimsan ee kooxdaas ama dhacdaydaas.</ref> Haddii kale, haddii la tirtirayo:<ref>Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waa inay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, iyo ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii maqaalku uu buuxiyo shuruudaha tirtiridda degdegga ah, mid wuxuu isticmaali karaa calaamadda tirtiridda gaarka ah ee lagu xusay boggaas. * Isticmaal calaamadda {{tl|prod}} maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda. Tani waxay u oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof objection sameeya. Si aad u hesho xog dheeraad ah. * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda, rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, ama tifaftire kale uu hore objection uga sameeyay tirtiridda lagu proposedeeyay ee hore, u dooro maqaalka geeddi-socodka maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono lagu waliba tixgelin doono todoba maalmood. Maqaallada ku saabsan mawduucyo ah kuwo ''si cad'' aan xusid mudnayn, markaas tirtiriddu caadi ahaan waa jawaabta ugu ku habboon, in kasta oo dookhadh kale ay caawin karaan bulshada si loo ilaaliyo maaddada waxtarka leh. Maadaama tirtiridda maqaal ay mar walba tahay mid xoog loogu doodo, tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay si xeel-dheer u raacaan dhowr tallaabo oo lagu talinayo ka hor doorashada. == Qoraallo == {{Reflist|2}} orojk727klqy2d8xyu3rnl57kejz76r 306375 306373 2026-08-31T17:42:14Z Isma4l 41797 /* */ 306375 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|Xusid|shortcut1=WP:N|shortcut2=WP:NOTE}} <section begin=nutshell />{{nutshell| Maqaallada Wikipedia waxay daboolaan ''mawduucyo muhiim ah''—kuwaas oo heley fiiro gaar ah oo ku filan oo ka timid guud ahaan dunida iyo muddo dheer, mana aha [[WP:Maaha|kuwo ka baxsan heerka Wikipedia]]. Waxaan tixgelinaa cadaymaha ka socda ilo wareedyo la cuskan karo iyo ilo madax bannaan si loo qiimeeyo fiiradaas. Tilmaamaha xusiddu ma go'aamiyaan mawduuca gudaha maqaalka, laakiin waxay go'aamiyaan oo kaliya inay tahay in mawduucu yeesho maqaal u gaar ah.}}<section end=nutshell /> Wikipedia dhexdeeda, '''Caannimada''' waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Xogta ku jirta Wikipedia waa inay noqotaa [[WP:V|mid la xaqijin karo]]; haddii aan lagu helin mawduuca ilo la xusi karo, iyo ilo madax bannaan, markaas ma aha in loo sameeyo maqaal u gaar ah. fikradda xusidda ee Wikipedia waxay quseysaa heerkan aasaasiga ah si looga fogaado soo qadashada xog aan xaddidnayn. Mawduucyada maqaallada iyo liisaska waa inay noqdaan kuwo xusid mudan, ama "mudan in la ogaado". Go'aaminta xusiddu {{em|lagama maarmaan}} ma aha inay ku xirnaato waxyaabo sida caannimada, muhiimadda, ama caannimada guud—in kasta oo ay kuwaasi kor u qaadi karaan aqbalidda mawduuca buuxiya tilmaamaha lagu dhex eegeyo hoos. Mawduucu waxaa loo qaadayaa inuu mudan yahay maqaal haddii: # Uu buuxiyo tilmaamaha guud ee xusidda (GNG) ee hoose, ama shuruudaha ku xusan tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNG); iyo # Aan laga saarin habraaca [[Wikipedia:Maaha|Waxay Wikipedia ahayn]]. Kani ma aha dammaanad ah in mawduuca dhab ahaan loogu maamuli doono bog u gaar ah oo taagan. Tifaftirayaashu waxay u isticmaali karaan go'aankooda inay isku darka ama ay ku ururiyaan laba mawduuc ama ka badan oo isku xiran maqaal single ah. Tilmaamahani waxay kaliya sharraxayaan inta uu ku habboon yahay {{em|mawduuc}} inuu yeesho {{em|maqaal ama liis u gaar ah}}. Ma {{em|xaddidayaan}} {{em|qoraalka gudaha}} ee maqaalka ama liiska, in kasta oo xusidda caadi ahaan loo isticmaalo shuruudaha lagu soo daro liisaska (tusaale ahaan loogu dhex qoraa ardayda hore ee skoolka. Habraacyada Wikipedia ee ku saabsan qoraalka, ''dhuux'' Dhexaadnimada aragtida, [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqiijinta]], Bilaa taariikh cilmi baaris cusub, [[Wikipedia:Maaha|Waxay Wikipedia ahayn]], iyo [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Noloshada dadka nool]]. == Tilmaamaha guud ee xusidda == {{shortcut|WP:GNG}} Mawduuc waxaa loo {{em|qaadayaa}} inuu ku habboon yahay maqaal ama liis taagan marka uu helo {{em|dabooshada muhiimka ah}} ee ka tiimada ilo la cuskan karo oo ah kuwa madax-bannaan ka ah mawduuca. * "'''Loo qaaday'''" waxay ka dhigan tahay in dabooshada muhiimka ahi ay sameyso fakar ah, bukan dammaanad, in mawduucu uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Wadahadal dheeraad ah ayaa gabagabayn kara in mawduucu dhab ahaan ma aha inuu yeesho maqaal taagan—magaal ahaan sababtoo ah wuxuu jebinayaa waxay Wikipedia ahayn, gaar ahaan sharciga ah in Wikipedia ma aha ururinta xogta aan xaddidnayn.<ref>Sidoo kale, dhammaan dabooshada ka timaada ilo la cuskan karo ma aha caddeyn muujinaysa xusidda loogu talagalay abuurista maqaalka; tusaale ahaan, tusmooyinka iyo xogta, xayeysiisyada, tiirarka ogeysiisyada, iyo sheekooyinka wararka yar yar waa dhammaan tusaalooyin daboosho ah oo dhab ahaan ma taageeri karaan xusidda marka la baaro, iyadoo ay jiraan ilo la cuskan karo .</ref> {{shortcut|WP:SIGCOV|WP:SGNF}} *{{va|significant coverage|text="'''Dabooshada muhiimka ah'''" waxay si toos ah u qabataa mawduuca iyo iyadoo podo faahfaahsan, si [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|aan looga baahnayn cilmi-baaris cusub]] si loo soo saaro qoraalka. Dabooshada muhiimka ahi waa ka badan tahay xusid yar, laakiin ma aha inuu noqdo mawduuca ugu muhiimsan ee maaddada ilaha.}} ** Taariikhda buugga le'eg ee IBM ee u qoray Robert Sobel waa daboosho cad oo aan ahayn xusid yar oo ku saabsan IBM. ** Bayaanka Martin Walker, ee ku jira maqaal wargeys ah oo ku saabsan Bill Clinton,{{refn|{{cite news|title=Tough love child of Kennedy|first=Martin |last=Walker|date=1992-01-06|work=[[Guardian US|The Guardian]]|access-date=2006-11-20|url=http://www.guardian.co.uk/usa/story/0,,1240962,00.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250513053952/https://www.theguardian.com/world/1992/jan/06/usa.martinwalker|archive-date=2025-05-13}} }} ee ah "Dugsiga sare, wuxuu qayb ka ahaa koox jazz ah oo loo yaqaanay Three Blind Mice" waa mid si cad ah xusid yar oo ku saabsan kooxdaas. * "'''La cuskan karo'''" waxay ka dhigan tahay in ilaha ay uga baahan yihiin daacadnimo tifaftir si ay u oggolaadaan [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqiijinta]] qiimaynta xusidda, sida ku xusan tilmaamaha ilaha la cuskan karo. Ilaha waxay muujin karaan shuqullada la daabacay oo ku jira dhammaan foomamka iyo warbaahinta, iyo [luqad kasta. Helitaanka ilaha labaad oo daboolaya mawduuca waa imtixaan wanaagsan oo ku saabsan xusidda. * "'''{{va|Ilaha}}'''"<ref>Kuwani waxaa ka mid ah ''laakiin kuma xaddidna'' wargeysyada, buugaagta iyo buugaagta elegtarooniga ah, joornaalada, filimada dukumentariga ah ee telefishanka iyo raadiyaha, warbixinnada ay soo saaraan hay'adaha dowladda, iyo joornaalada akadeemiyada. Marka ay ma jiraan ilo badan, waa in ay suurtagal tahay in la xaqijiyo in ilaha ay ka tarjumayaan aragti dhexdhexaad ah, ay yihiin kuwo la rumeysan karo oo ay bixiyaan faahfaahin ku filan maqaal xeel-dheer.</ref> waa inay noqdaan [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|'''ilo labaad''']]. Ma jiro tiro go'an oo ilo ah oo loo baahan yahay maadaama ilaha ay ku kala duwan yihiin tayada iyo qoto dheerida dabooshada, laakiin ilo badan ayaa guud ahaan la filayaa.<ref>Aan la hayn ilo badan waxay soo jeansanaysaa in mawduucu uu kaga habboon yahay in lagu daro maqaal ku saabsan mawduuc ka ballaaran. Waa wax caadi ah in wargeysyo ama joornaalo badan ay daabacaan sheeko isku mid ah, mararka qaarkoodna leh wax ka badal yar ama cinwaano kala duwan, laakiin hal sheeko ma sameeyso shuqullo badan. Joornaalo dhowr ah oo isku mar daabacaya maqaallo kala duwan mar walba ma sameeyaan shuqullo badan, gaar ahaan marka qorayaashu ay ku tiirsan yihiin ilo isku mid ah, oo kaliya dib u sheegaya xog isku mid ah. Sidoo kale, taxanaha daabacaadaha ee u sameeyay same qoraa ama ee ku jira same xilli waa kuwo caadi ahaan loo tiriyaa inay yihiin hal il.</ref> Ilaha ma aha {{em|inay}} noqdaan kuwo laga heli karo intarneedka ama ku qoran yihiin Af-Soomaali. Daabacaado badan oo ka timid same qoraa ama goob ayaa caadi ahaan loo tixgeliyaa inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda. * "'''Madax-bannaan ka ah mawduuca'''" waxay ka saartaa shuqullada uu soo saaray mawduuca maqaalka ama u xiran. Tusaale ahaan, xayeysiisyada, war-saxaafadeedyada, taariikh nololeedyada, iyo websaydka mawduuca looma tixgeliyo inay yihiin kuwo madax-bannaan.<ref>Shuqullada uu soo saaray mawduuca, ama kuwa leh xiriir xooggan iyaga, ma aha caddeyn ku saabsan xusidda. Sidoo kale eeg: {{Section link|Wikipedia:Xaqiijin sources}} si loo maareeyo xaaladahaas.</ref> Haddii mawduucu uusan buuxin shuruudahaas laakiin uu wali leeyahay xaqiiqooyin la xaqijin karo, waxay noqon kartaa mid useful ah in lagu soo bandhigo maqaal kale dhexdiisa. == Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca == Qaybaha mawduucyada ka mid ah, tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNGs) ayaa loo qoray si ay u caawiyaan clarifiyinta marka maqaal taagan la qori karo ama la qori doono. Tilmaamaha mawduuca ee hadda la aqbalay waxaa lagu xusay sanduuqa ku yaal weelka kore ee boggan Maqaallada Wikipedia guud ahaan waxaa loo qoraa iyadoo ku saabsan ilo qoto dheer, madax-bannaan, oo la cuskan karo iyadoo leh reebban gaar ah oo mawduuca ah. Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca guud ahaan waxay ku jiraan shuruudo la xaqijin karo oo ku saabsan mawduuc muujinaya in ilo ku habboon ay u dhowdahay inay jiraan mawduucaas. Sidaas darteed, mawduucyada gudba SNG waxaa loo qaadaa inay mudan yihiin maqaal, in kasta oo maqaallada gudba SNG ama GNG wali la tirtiri karo ama lagu mideyn karo maqaal kale, gaar ahaan haddii aan la heli karin ilo ku filan ama daboosho muhiim ah, ama haddii mawduucu uusan ku habboonayn insaykalopediya. SNGs waxay sidoo kale u phục yihiin ujeedooyin kale oo kala duwan oo ku xiran mawduuca. SNGs qaarkood, tusaale ahaan kuwa ku jira qaybaha mawduuca ee filimada, taariikh nololeedyada, iyo siyaasiyiinta, waxay bixiyaan tilmaamo ku saabsan mawduuca marka maqaallo aan la abuurin. SNGs waxay sidoo kale bixin karaan tusaalooyin ilo iyo noocyo daboosho oo loo tixgeliyo inay muhiim yihiin iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda, sida maareynta dib u eegista buugaagta ee tilmaamaha suugaanta iyo shuruudaha dabooshada muhiimka ah ee adag ee lagu caddaynayo SNG ee ururrada iyo shirkadaha. SNGs qaarkood waxay leeyihiin shaqooyin gaar ah: tusaale ahaan, SNG ee akadeemikada iyo borofesarrada iyo SNG ee sifooyinka juqraafiyeed waxay ku shaqeeyaan marka loo eego madaadi' ka kala duwan GNG. [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] qaarkood waxay bixiyeen tilmaamo dheeraad ah oo ku saabsan xusidda mawduucyada ku jira goobtooda iyo Tifaftirayaasha waxaa looga warniyay in bogagga tilmaamaha xusidda ee WikiProject waa in loo tixgeliyo inay yihiin maqalaal aragti ah mana sameeyaan heerarka xusidda cusub, iyagoo aan lahayn miisaanka isku raacsan ee guud iyo tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca ee wadahadallada kala duwan ==<span id="NCONTENT" ></span>Tilmaamaha xusiddu kuma saabsana qoraalka gudaha maqaallada ama liisaska== {{Shortcut|WP:NNC|WP:NLISTITEM|WP:NOTEWORTHY}} Shuruudaha loo isticmaalo abuurista ama haynta maqaal ma aha kuwo isku mid ah sida kuwa loo isticmaalo qoraalka gudahiisa ku jira. Tilmaamaha xusiddu ma quseeyaan ''qoraallada'' maqaallada. Sidoo kale ma quseeyaan ''qoraallada'' liisaska taagan, ilaa tifaftirayaashu ay ku raacaan inay isticmaalaan xusidda oo ah qayb ka mid ah shuruudaha doorashada liiska. Dabooshada qoraalka ee ku jirta maqaal ama liis la siiyay (yaitu in wax walba ay yihiin kuwo {{em|xusid mudan}} oo ku filan in lagu xuso gudaha maqaalka ama liiska) waxaa maamula go'aanka miisaanka ku habboon, dheelitirka, iyo habraacyada kale ee [[Wikipedia:List of policies#Content|qoraalka]]. Si aad u hesho xog dheeraad ah oo ku saabsan maqaallada liiska, eeg Xusidda liisaska]] iyo Shuruudaha doorashada liiska. ==Qoraalka maqaalku ma go'aamiyo xusidda== {{shortcut|WP:ARTN|WP:CONTN}} Xusiddu waa sifa ka mid ah {{em|mawduuc}} mana aha mid ka mid ah maqaal Wikipedia ah. Haddii mawduuca aan lagu daboolin ka baxsan Wikipedia, xaddi kasta oo horumar ah oo lagu sameeyo qoraalka Wikipedia ma ka dhigi doono mawduuca mid xusid mudan oo kedis ah. Taa beddelkeeda, haddii maaddada ilaha ay jirto, xitaa qoraalka iyo tilmaamaha aadka u xun ee ku jira maqaal Wikipedia ma dhimayaan xusidda mawduuca. == <span id="NRVE" ></span><span id="OBJ" ></span>Xusiddu waxay u baahan tahay caddeyn la xaqijin karo == {{Shortcut|WP:NRV|WP:NRVE}} Aragtida guud ee ku jirta tilmaamaha xusidda waa in ay jirtaa caddeyn la xaqijin karo, oo hufan oo muujinaysa in mawduucu uu heley fiiro muhiim ah oo ka timid ilo madax-bannaan si loo taageero kuleymka xusidda. Ma jiro mawduuc si avtomatik ah ama ka dhashay xusid mudan marka loo eego oo kaliya inuu jiro: caddeyntu waa inay muujisaa in mawduucu uu heley daboosho madax-bannaan oo muhiim ah ama aqoonsi, iyo in tani ayan ahayn kaliya danta mudada yar, ama sabab ka dhalatay hoos u dhaca koodka xayeysiiska ama faafinta aan xaddidnayn, mana aha mawduucu ku habboonayn sabab kale. Ilaha caddeynta waxaa ka mid ah daabacaadaha la aqoonsan yahay oo ay dib u egeen asxaabta, buugaagta la rumeysan karo oo awoodda leh, ilaha warbaahinta ee caanka ah, iyo ilaha kale ee la cuskan karo guud ahaan. === Xusiddu waxay ku batay jiritaanka ilo ku habboon, ma aha heerka ilaha maqaal ku jira === {{Shortcut|WP:NEXIST|WP:NPOSSIBLE}} Ma jiro ilo ama tilmaamo ku jira maqaal Wikipedia ah (sida ugu kala duwan aan jiritaanka ilo madax bannaan, oo la daabacay oo la cuskan karo intarneedka ama ka baxsan intarneedka) ma muujinayo in mawduucu uusan ahayn mid xusid mudan. Xusiddu waxay u baahan tahay oo kaliya in ilo madax-bannaan, oo la cuskan karo oo ku habboon ay ku jiraan dhabta mudada]]; ma u baahna imaatinkooda isla markiiba ama tilmaamintooda maqaal dhexdiisa. Tifaftirayaasha qiimaynaya xusidda waa inay tixgeliyaan ma aha oo kaliya ilaha hadda lagu magacaabay maqaalka, laakiin sidoo kale suurtagalnimada ama jiritaanka ilaha muujinaya xusidda oo aan hadda lagu magacaabin maqaalka. Sidaas darteed, ka hor soo proposedaynta ama u doorashada]] maqaal tirtiridda, ama bixinta aragti ku saabsan xusidda ee wadahadalka tirtiridda, tifaftirayaasha waxaa xoog looga dhiirrigeliyaa inay isku dayaan inay helaan ilo mawduuca laga hadlayo iyo tixgelinta suurtagalnimada in ilaha ay wali jiraan xitaa haddii raadintooda ay ku baaqatay in lagu soo saaro mid. Maqaallada Wikipedia ma aha qoraal dhameystiran, oo mawduuca maqaalku wuxuu noqon karaa mid xusid mudan haddii ilahaas ay jiraan, xitaa haddii aan wali lagu magacaabin. Haddii ay u dhowdahay in daboosho muhiim ah oo ku jira ilo madax-bannaan lagu heli karo mawduuc, tirtiridda sababtoo ah ukunta xusidda waa mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha ahaatee, marka xusidda maqaalku ay tahay mid lagu xujeeyay, kaliya muujinta in ilo aan la caddayn ay jiraan caadi ahaan ma aha mid qancisa, gaar ahaan haddii waqtigu uu trimo oo caddeynta dhabta ah ayan soo bixin. {| class="wikitable" |+ Heerka hadda ee maqaalku ma go'aamiyo xusidda !scope="col"| Heerka hadda ee maqaalka !scope="col"| Ilaha [[WP:BEFORE|laga heli karo dhabta mudada]] !scope="col"| Natiijada |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{no|{{cross}} '''U dhowdahay in aan xusid mudnayn'''}} |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |- | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |} == <span id="TEMP" ></span><span class="anchor" id="TEMP"></span><span class="anchor" id="is not temporary"></span>Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah == Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah; marka mawduucu uu noqdo mid leh "daboosho muhiim ah" oo ka baxsan tilmaamaha guud ee xusidda, uma baahna inuu yeesho daboosho socota. Iyadoo xusidda lafteedu ayan ahayn mid ku meel gaar ah, mar marka ka mid ah dib u qiimayn lagu sameeyo caddeynta xusidda ama ku habboonaanta maqaallada jira ayaa waxaa ka sameyn kara isticmaala kasta waliba wadahadalka tirtiridda, ama caddeyn cusub ayaa soo bixi karta maqaalladii hore loo tixgeliyay inay yihiin kuwo aan ku habboonayn. Sidaas darteed, maqaal ayaa la soo proposedayn karaa tirtirid bila ama xitaa sannado ka dib abuuristiisa, ama dib loo abuurayo marka ay caddeyn cusub ay taageerto jiritaankiisa oo ah maqaal taagan. == <span class="anchor" id="SUSTAINED"></span>Mawduucyada xusidda leh waxay heleen fiiro gaar ah muddo ku filan == {{shortcut|WP:NSUSTAINED|WP:SUSTAINED}} Wikipedia waa muujiyaha dib u dhaca ee xusidda. Sida muujiyaha dhaqaalaha dib u dhaca uu u muujiyo waxa dhaqaaluhu uu samaynayay waagii hore, mawduucu waa "mid xusid mudan" marka loo eego Wikipedia kaliya haddii dunida ka baxsan ay hore u "muujisay fiiro gaar ah". Marka la aasaaso, xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah. Qarxinta yar ee dabooshada wararka ma muujin karto xusidda si ku filan. Si kastaba ha ahaatee, dabooshada socota waa muujiyaha xusidda, sida lagu sharrraxay xusidda dhacdooyinka. Ururrada cusub iyo dhacdooyinka ka soo baxa waagii dambe waxay gudbi karaan, laakiin waxay waayi karaan daboosho ku filan oo ay ku buuxiyaan Haddii ilo la cuskan karo ay daboolaan qof kaliya iyadoo la tixgelinayo dhacdo kaliya, iyo haddii qofkaas uu kaga sii jirayo, oo ay u dhowdahay inuu kaga sii jiro, qof heerkiisu hooseeyo, [[WP:BLP1E|guud ahaan waa inaan ka fogaannaa inaan yeesho maqaal taariikh-nololeed oo ku saabsan qofkaas]]. Sidoo kale, dib u soo saarida ama qoraalka dhow ee war-saxaafadeedyada (loona yaqaan [[churnalism]]) ma aha mid loo tiri doono daboosho socota. == Haddii la abuurayo bogag taagan == {{Shortcut|WP:PAGEDECIDE|WP:NOPAGE}} Marka la abuurayo qoraal cusub oo ku saabsan mawduuc xusid mudan, tifaftirayaashu waa inay tixgeliyaan habka ugu wanaagsan ee ka caawinaya akhristayaasha inay u fahmaan. Caadi ahaan, fahamka waxaa ugu wanaagsan in lagu gaaro iyada oo la soo bandhigayo mawduuca bog u gaar ah oo taagan, laakiin ma aha lagama maarmaan inaan sidaas samaynno; mararka qaarkood waa ka wanaagsan tahay in la daboolo mawduuc xusid mudan oo ah qayb ka mid ah bog ka ballaaran oo ku saabsan mawduuc ka ballaaran, iyadoo leh samayna dheeraad ah (iyadoo la samaynayo sidaas ma dhimayo muhiimadda mawduuca). Go'aanka tifaftirka wuxuu galaa go'aan kasta oo ku saabsan in la abuurayo ama aan la abuurayn bog gaar ah, laakiin go'aanku waa inuu mar walba ku batay tixgelinno gaar ah oo ku saabsan sida mawduuca looga dhigi karo mid la fahmi karo, mana aha oo kaliya shakhsi jeclayn ama diiddan. *'''Miyaa xogta kale ay bixisaa samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, mawduuc xusid mudan waxaa lagu dabooli karaa si ka wanaagsan oo ah qayb ka mid ah maqaal ka madaama, oo ay jiri karto samayna ka buuxa oo lagu waayi lahaa bog gaar ah, tusaale ahaan). Mararka kale, bogagga taagan waa kuwo si wanaagsan loo qiimeeyay (sida ku jira [[Madaxwaynaha Soomaaliya]] sidoo kale taariikh nololeedyada taagan ee madaxweyne kasta). Madaama gaar ahaan waa in la tixgeliyo miisaanka ku habboon iyo kan aan ku habboonayn. Nabadaha dooda, tusaale ahaan, waxay mudan karaan bogag taagan laakiin waxay leeyihiin miisaan aan ku habboonayn bog ku saabsan fikradda guud. *'''Miyaa mawduucyada isku xiran ay bixiyaan samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, dhowr mawduuc oo isku xiran, oo waliba si isku mid ah xusid mudan, waxaa lagu ururin karaa hal bog, oo xiriirka ka dhexeeya lagu mahadin karo si ka wanaagsan ka duwan haddii ay kaga jirki lahaayeen bog gaar ah Mararka kale, marka mawduucyo badan oo isku mid ah ay jiraan, ma aha mid waxtar ah in lagu ururiyo hal bog, sababtoo ah maqaalka ka soo baxa wuxuu noqon doonaa mid aad u weyn. Xaaladdaas, dookha shaqaynaya waa abuurista liis cusub ama qayb loogu talagalay mawduuca ka ballaaran iyo ku xirida maqaallada shakhsiga ah ka *'''Waa maxay ilaha laga heli karo hadda?''' Mararka qaarkood, marka mawduucu uu yahay mid xusid mudan, laakiin ayan u dhowayn in mar walba ay jiri doonto wax badan oo lagu qoro, tifaftirayaashu waa inay miisaamaan faa'iidooyinka iyo khasaarooyinka abuurista bog gaaban oo taagan. Dhanka kale, maqaalku wuxuu noqon karaa bog gaaban xitaa haddii ilo badan ay jiraan, laakiin kaliya aan wali lagu soo darin. Boggaas yar waxaa ka wanaagsan in lagu waasiciyo ka duwan in lagu mideyo maqaal ka madaama (sidoo kale eeg maqalaalka aragtida iyo Mararka qaarkood, marka xogta ku saabsan dhacdo ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid yar, dabooshada waxay ku habboonaan kartaa maqaal ka madaama oo daboolaya. Mararka kale, dhacdo ka soo baxa waagii dambe waxay noqon kartaa mid si cad ah ku habboon bog taagan ka hor inta ayan dhacin (sida kuwa soo socda [[Summer Olympics]]). Si kastaba ha ahaatee, ka hor inta aan la abuurin maqaalkaas, meelayso in suurtagalnimada dhacdayda ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid si macquul ah u xaqiiq ah waxay xoog u dhiirrigelisaa in maqaal taagan oo loogu talagalay filim cusub la abuuro kaliya haddii ilo la cuskan karo ay xaqijiyaan in sawir-qaadista ugu muhiimsan ee filimka ay bilaabatay (oo ka dhigaysa mid aad u dhow inay dhameystiranto). Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca]] iyo bogagga talada ee WikiProject waxay bixin karaan xog ku saabsan sida loo sameeyo go'aannada tifaftirka ee qaybaha mawduuca gaarka ah. Marka bog taagan la abuuro, waxaa lagu soo saari karaa bog ka ballaaran. Taa beddelkeeda, marka mawduucyo xusid mudan aan la siin bogag taagan, bogagga dib u hagaajinta]] iyo == Sababta aan u leenahay shuruudahan == {{shortcut|WP:WHYN}} Tifaftirayaashu waxay quseeyaan heerarka xusidda dhammaan mawduucyada si ay u go'aamiyaan in Wikipedia luqadda English-ka ay tahay inay yeesho maqaal u gaar ah oo taagan oo ku saabsan mawduucaas. Ujeedada ugu muhiimsan ee heerarkan waa in la xaqijiyo in tifaftirayaashu ay abuuraan maqaallo u hoggaansama habraacyada waaweyn ee qoraalka. * Waxaan u baahan nahay "daboosho muhiim ah" oo ku jira ilo la cuskan karo si aan dhab ahaan u qori karno maqaal inta nool, ka duwan kala bar faqrad ama qeexida mawduucaas. Haddii kaliya dhowr weedhood la qori karo oo la taageeri karo ilo ku saabsan mawduuca, mawduucaas ma u qalmo bog gaar ah, laakiin waa in la Isku darka maqaal ku saabsan mawduuc ka madaama ama liis ku habboon * Waxaan u baahan nahay jiritaanka "ilo la cuskan karo" si aan u noqonno kuwo ku kalsoon inaanan gudbinayn xanta aan xaddidnayn, sii wadida been-abuurka, ama dhigista ururinta xogta aan xaddidnayn. * Waxaan u baahan nahay in dhammaan maqaallada ay ku tiirsanaadaan gaar ahaan "qaybta xisbi ee saddexaad" ama "ilo madax-bannaan" si aan u qori karno maqaal hufan oo dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|habraaca aragtida dhexdhexaadka ah ee Wikipedia]] iyo si loo xaqijiyo in maqaallada ayan xayeysiinayn badeecad, adeeg, ama urur si aad uga wadahadasho danta dhexdhexaadnimada ee ilaha iis-daabacay. * Waxaan u baahan nahay jiritaanka ugu yaraan hal il oo labaad si maqaalku uu u hoggaansamo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]] shuruudda ah in dhammaan maqaallada ay ku batay ilaha labaad. * Waxaan u baahan nahay ilo badan si aan u qori karno maqaal si macquul ah u dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], ka duwan in lagu muujiyo kaliya aragtida hal qoraa. Tani waa sidoo kale sababta daabacaadaha badan ee ka timaada same qof ama urur loo tixgeliyo inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo ujeedada u hoggaansamida shuruudda "badan". * Waxaan u baahan nahay tifaftirayaasha inay isticmaalaan go'aankooda ku saabsan sida loo ururiyo mawduucyada si aanan u lahayn maqaallo dhaadheer oo buuran ama maqaallo aad u yar oo aan si dhab ah loo horumarin karin. Tifaftirayaashu waxay go'aamin karaan inay ka wanaagsan tahay akhristayaasha inay soo bandhigaan mawduuc yar oo ah qayb ka mid ah mid ka madaama. Tusaale ahaan, tifaftirayaashu caadi ahaan waxay ka bogaan inay mideeyaan xogta ku saabsan turjumaada buugaagta mawduuca ka madaama ee buugga asalka ah, sababtoo ah go'aankooda tifaftirka, maqaalka la mideeyay wuxuu ka xog badan yahay oo ka dheelitiran yahay akhristayaasha wuxuuna dhimayaa xogta ku doogta insayklopediya. (Si aad u hesho fikrado ku saabsan sida loo maareeyo maaddada lagu maareyn karo si ka wanaagsan iyada oo la dhigayo maqaal kale, eeg {{Section link|Wikipedia:Caannimada#Sababta aan u leenahay shuruudahan|}}.) Sababtoo ah shuruudahan waxay ku batay habraacyada waaweyn ee qoraalka, waxay quseeyaan dhammaan maqaallada, ma aha oo kaliya maqaallada lagu sababeeyay ku dhex jira shuruudaha guud ee xusidda. Ma quseeyaan, si kastaba ha ahaatee, bogagga ujeedadooda ugu muhiimsan ay tahay socodka (t.s. dhammaan bogagga kala soocidda iyo liisaska qaarkood. == Xaaladaha caadiga ah == === <span id="SPIP" ></span>Is-xayeysiinta iyo faafinta === {{Shortcut|WP:SPIP}} Daabacaada ku jirta ilo la cuskan karo mar walba ma aha caddeyn wanaagsan oo ku saabsan xusidda. Wikipedia ma aha warbaahin xayeysiis ah. Is xayeysiinta, taariikh nololeedka iis qoray, dhigista badeecada, war saxaafadeedyada, oleolaha sumadda, xayeysiisyada, iyo maaddada la bixiyay ma aha jidad sax ah oo loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusidda waa in dadka madax-bannaan ka ah mawduuca laftiisa (ama ka mid ah samaysanihiisa, abuuraha, qoraaga, ikhtiraacaha, shirkadda, ama iibiyaha) ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid mudan in lagu qoro oo lagu daabaco shuqullo u gaar ah oo aan yarayn oo diiradda saaraya – iyadoo aan la hayn dhiirrigelin, xayeysiin, ama saameyn kale oo ka timaada dadka ku xiran maaddada mawduuca. Ilaha madax-bannaan ayaa sidoo kale loo baahan yahay si loo dammaanad qaado [[WP:NPOV|maqaal dheerdhaad ah]] oo la qori karo. Xitaa ilaha aan xayeysiiska ahayn ee iis-daabacay, sida buugaagta gacanta ee farsamada ee la socda badeecad, wali ma aha caddeyn ku saabsan xusidda maadaama ayan ahayn kipas muujinaya fiirada mawduucu uu heley. === <span class="anchor" id="SBST"></span>Dhacdooyinka === {{shortcut|WP:SBST}} Wikipedia ma aha il warar: waxay u baahan tahay ka badan oo kaliya warbixinnada wararka caadiga ah oo ku saabsan dhacdo ama mawduuc kaliya si ay u sameeyso daboosho muhiim ah. Tusaale ahaan, dabooshada wararka caadiga ah sida war-saxaafadeedyada, ogeysiisyada al-fanka, dabooshada ciyaaraha, iyo saxaafadda tabloid-ka ma aha daboosho muhiim ah. Xitaa tiro badan oo warbixinnada wararka ah oo aan bixinayn qiimeyn gyo ah ee dhacdayda looma tixgeliyo inay tahay daboosho muhiim ah. Xaaladaha qaarkood, xusidda nooc muran leh (sida buug) waxay ka soo bahi kartaa {{em|ama}} sababtoo ah nooca laftiisa ayaa ahaa mid xusid mudan, {{em|ama}} sababtoo ah muranku wuxuu ahaa mid xusid mudan oo dhacdo ah—dheeraad ah waxay u baahan yihiin tixgelin. === Liisaska taagan === Tilmaamaha xusiddu sidoo kale waxay quseeyaan abuurista liisaska taagan iyo miisaska. Xusidda liisaska (haddii loogu cinwaan doono "Liiska Xs" ama "Xs") waxay ku batay kooxda. Hal sabab oo la aqbalay oo sababta mawduuca liiska loo tixgeliyo mid xusid mudan waa haddii looga wadahadlay {{em|oo ah koox ama ushaqeyn}} ilo madax-bannaan oo la cuskan karo, iyadoo loo eegayo tilmaamaha kore, iyo tilmaamaha kale ee ku saabsan Dhammaan liiska ma aha in lagu dukumenteeyo ilo iyadoo loo eegayo xusidda, kaliya in ururinta ama kooxda guud ahaan ay tahay. Sababtoo ah {{em|kooxda ama ushaqeynta}} waa mid xusid mudan, walxaha shakhsiga ah ee ku jira liiska ma aha inay noqdaan kuwo madax-bannaan oo xusid mudan, in kasta oo tifaftirayaashu ay kaga samayn karaan go'aankooda inay xaddidaan liisaska dhaadheer iyadoo la isticmaalayo habab sida kaliya soo darida walxaha madax-bannaan ee xusidda mudan. Ma jiro isku raacsan oo hadda jira oo ku saabsan sida loo qiimeeyo xusidda liisaska ka sii adag iyo kuwa isku-dhafan (sida "Liisaska X ee Y") ama shuruudaha kale ee sababayn kara xusidda liisaska taagan, in kasta oo [[Wikipedia:Maaha|qaybaha isku dhafan ee aan insayklopediya ahayn]] lagu taabtay ujeedooyinka xogta, socodka, ama horumarinta ee la aqoonsan yahay caadi ahaan waa lagu hayaa iyadoo aan loo eegin xusid kasta oo la muujiyay. Tifaftirayaasha wali waxaa looga dhiirrigeliyaa inay muujiyaan xusidda liiska iyadoo loo eegayo kooxda lafteeda ka hor inta aan la abuurin liisaska taagan. == Maqaallada aan buuxinayn tilmaamaha xusidda == {{Shortcut|WP:FAILN}} Mawduucyada aan buuxinayn shuruuddan ma lagu hayo sida maqaallo gaar ah. Mawduucyada aan xusidda mudnayn oo leh maqaallo ama liisas xusid mudan oo aad u dhow caadi ahaan waxaa loo ''mideeyaa'' bogaggaas, iyadoo mawduucyada aan xusidda mudnayn oo aan lahayn bartilmaameed mideyn oo kale guud ahaan la tirtiro. Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan oo muujinaya xusidda mawduuciisa, raadso ilo adiga laftaada, ama: * Weydii abuuraha maqaalka ama khabar mawduuca ku saabsan<ref>Mararka qaarkood la xiriirida mawduuca taariikh-nololeedka ama dhiirrigeliyaha ururka mawduuca waxay soo saari kartaa maaddada ilaha madax-bannaan. Dabcan waa inaan ka fogaannaa si aan u dhuuxno oo aan u qiimeyno madax-bannaanida. Waxaad sidoo kale eegi kartaa haddii ay jirto [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] firfircoon oo ku xiran mawduuca, oo weydii caawinaad halkaas.</ref> talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tl|notability}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaasha kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert-subject|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la cuskan karo oo aan laga heli karin intarneedka. Haddii ilo ku habboon ''aan la heli karin'' ka dib raadin niyad-wadaag ah oo loogu talagalay, tixgeli [isku darka qoraalka maqaalka ee la xaqijin karo maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna.<ref>Tusaale ahaan, maqaallada ku saabsan shakhsiyaadka yar yar ee shuqul male awaal ah]] waxaa lagu mideyn karaa "liiska shakhsiyaadka yar yar ee{{nbsp}}..."; maqaallada ku saabsan skoolada waxaa lagu mideyn karaa maqaallada ku saabsan magaalooyinka ama gobollada ay skooladu ku yaallaan; qaraabada qof caan ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ku saabsan qofka; maqaallada ku saabsan dadka kaliya xusidda mudan sababtoo ah waxay u xiran yihiin koox ama dhacdo gaar ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ugu muhiimsan ee kooxdaas ama dhacdaydaas.</ref> Haddii kale, haddii la tirtirayo:<ref>Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waa inay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, iyo ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii maqaalku uu buuxiyo shuruudaha tirtiridda degdegga ah, mid wuxuu isticmaali karaa calaamadda tirtiridda gaarka ah ee lagu xusay boggaas. * Isticmaal calaamadda {{tl|prod}} maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda. Tani waxay u oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof objection sameeya. Si aad u hesho xog dheeraad ah. * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda, rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, ama tifaftire kale uu hore objection uga sameeyay tirtiridda lagu proposedeeyay ee hore, u dooro maqaalka geeddi-socodka maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono lagu waliba tixgelin doono todoba maalmood. Maqaallada ku saabsan mawduucyo ah kuwo ''si cad'' aan xusid mudnayn, markaas tirtiriddu caadi ahaan waa jawaabta ugu ku habboon, in kasta oo dookhadh kale ay caawin karaan bulshada si loo ilaaliyo maaddada waxtarka leh. Maadaama tirtiridda maqaal ay mar walba tahay mid xoog loogu doodo, tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay si xeel-dheer u raacaan dhowr tallaabo oo lagu talinayo ka hor doorashada. == Qoraallo == {{Reflist|2}} 00ugg9wzvz9jargslmh7it5g1epksg2 306377 306375 2026-08-31T17:51:14Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Caannimada]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306375 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|Xusid|shortcut1=WP:N|shortcut2=WP:NOTE}} <section begin=nutshell />{{nutshell| Maqaallada Wikipedia waxay daboolaan ''mawduucyo muhiim ah''—kuwaas oo heley fiiro gaar ah oo ku filan oo ka timid guud ahaan dunida iyo muddo dheer, mana aha [[WP:Maaha|kuwo ka baxsan heerka Wikipedia]]. Waxaan tixgelinaa cadaymaha ka socda ilo wareedyo la cuskan karo iyo ilo madax bannaan si loo qiimeeyo fiiradaas. Tilmaamaha xusiddu ma go'aamiyaan mawduuca gudaha maqaalka, laakiin waxay go'aamiyaan oo kaliya inay tahay in mawduucu yeesho maqaal u gaar ah.}}<section end=nutshell /> Wikipedia dhexdeeda, '''Caannimada''' waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Xogta ku jirta Wikipedia waa inay noqotaa [[WP:V|mid la xaqijin karo]]; haddii aan lagu helin mawduuca ilo la xusi karo, iyo ilo madax bannaan, markaas ma aha in loo sameeyo maqaal u gaar ah. fikradda xusidda ee Wikipedia waxay quseysaa heerkan aasaasiga ah si looga fogaado soo qadashada xog aan xaddidnayn. Mawduucyada maqaallada iyo liisaska waa inay noqdaan kuwo xusid mudan, ama "mudan in la ogaado". Go'aaminta xusiddu {{em|lagama maarmaan}} ma aha inay ku xirnaato waxyaabo sida caannimada, muhiimadda, ama caannimada guud—in kasta oo ay kuwaasi kor u qaadi karaan aqbalidda mawduuca buuxiya tilmaamaha lagu dhex eegeyo hoos. Mawduucu waxaa loo qaadayaa inuu mudan yahay maqaal haddii: # Uu buuxiyo tilmaamaha guud ee xusidda (GNG) ee hoose, ama shuruudaha ku xusan tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNG); iyo # Aan laga saarin habraaca [[Wikipedia:Maaha|Waxay Wikipedia ahayn]]. Kani ma aha dammaanad ah in mawduuca dhab ahaan loogu maamuli doono bog u gaar ah oo taagan. Tifaftirayaashu waxay u isticmaali karaan go'aankooda inay isku darka ama ay ku ururiyaan laba mawduuc ama ka badan oo isku xiran maqaal single ah. Tilmaamahani waxay kaliya sharraxayaan inta uu ku habboon yahay {{em|mawduuc}} inuu yeesho {{em|maqaal ama liis u gaar ah}}. Ma {{em|xaddidayaan}} {{em|qoraalka gudaha}} ee maqaalka ama liiska, in kasta oo xusidda caadi ahaan loo isticmaalo shuruudaha lagu soo daro liisaska (tusaale ahaan loogu dhex qoraa ardayda hore ee skoolka. Habraacyada Wikipedia ee ku saabsan qoraalka, ''dhuux'' Dhexaadnimada aragtida, [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqiijinta]], Bilaa taariikh cilmi baaris cusub, [[Wikipedia:Maaha|Waxay Wikipedia ahayn]], iyo [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Noloshada dadka nool]]. == Tilmaamaha guud ee xusidda == {{shortcut|WP:GNG}} Mawduuc waxaa loo {{em|qaadayaa}} inuu ku habboon yahay maqaal ama liis taagan marka uu helo {{em|dabooshada muhiimka ah}} ee ka tiimada ilo la cuskan karo oo ah kuwa madax-bannaan ka ah mawduuca. * "'''Loo qaaday'''" waxay ka dhigan tahay in dabooshada muhiimka ahi ay sameyso fakar ah, bukan dammaanad, in mawduucu uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Wadahadal dheeraad ah ayaa gabagabayn kara in mawduucu dhab ahaan ma aha inuu yeesho maqaal taagan—magaal ahaan sababtoo ah wuxuu jebinayaa waxay Wikipedia ahayn, gaar ahaan sharciga ah in Wikipedia ma aha ururinta xogta aan xaddidnayn.<ref>Sidoo kale, dhammaan dabooshada ka timaada ilo la cuskan karo ma aha caddeyn muujinaysa xusidda loogu talagalay abuurista maqaalka; tusaale ahaan, tusmooyinka iyo xogta, xayeysiisyada, tiirarka ogeysiisyada, iyo sheekooyinka wararka yar yar waa dhammaan tusaalooyin daboosho ah oo dhab ahaan ma taageeri karaan xusidda marka la baaro, iyadoo ay jiraan ilo la cuskan karo .</ref> {{shortcut|WP:SIGCOV|WP:SGNF}} *{{va|significant coverage|text="'''Dabooshada muhiimka ah'''" waxay si toos ah u qabataa mawduuca iyo iyadoo podo faahfaahsan, si [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|aan looga baahnayn cilmi-baaris cusub]] si loo soo saaro qoraalka. Dabooshada muhiimka ahi waa ka badan tahay xusid yar, laakiin ma aha inuu noqdo mawduuca ugu muhiimsan ee maaddada ilaha.}} ** Taariikhda buugga le'eg ee IBM ee u qoray Robert Sobel waa daboosho cad oo aan ahayn xusid yar oo ku saabsan IBM. ** Bayaanka Martin Walker, ee ku jira maqaal wargeys ah oo ku saabsan Bill Clinton,{{refn|{{cite news|title=Tough love child of Kennedy|first=Martin |last=Walker|date=1992-01-06|work=[[Guardian US|The Guardian]]|access-date=2006-11-20|url=http://www.guardian.co.uk/usa/story/0,,1240962,00.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250513053952/https://www.theguardian.com/world/1992/jan/06/usa.martinwalker|archive-date=2025-05-13}} }} ee ah "Dugsiga sare, wuxuu qayb ka ahaa koox jazz ah oo loo yaqaanay Three Blind Mice" waa mid si cad ah xusid yar oo ku saabsan kooxdaas. * "'''La cuskan karo'''" waxay ka dhigan tahay in ilaha ay uga baahan yihiin daacadnimo tifaftir si ay u oggolaadaan [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqiijinta]] qiimaynta xusidda, sida ku xusan tilmaamaha ilaha la cuskan karo. Ilaha waxay muujin karaan shuqullada la daabacay oo ku jira dhammaan foomamka iyo warbaahinta, iyo [luqad kasta. Helitaanka ilaha labaad oo daboolaya mawduuca waa imtixaan wanaagsan oo ku saabsan xusidda. * "'''{{va|Ilaha}}'''"<ref>Kuwani waxaa ka mid ah ''laakiin kuma xaddidna'' wargeysyada, buugaagta iyo buugaagta elegtarooniga ah, joornaalada, filimada dukumentariga ah ee telefishanka iyo raadiyaha, warbixinnada ay soo saaraan hay'adaha dowladda, iyo joornaalada akadeemiyada. Marka ay ma jiraan ilo badan, waa in ay suurtagal tahay in la xaqijiyo in ilaha ay ka tarjumayaan aragti dhexdhexaad ah, ay yihiin kuwo la rumeysan karo oo ay bixiyaan faahfaahin ku filan maqaal xeel-dheer.</ref> waa inay noqdaan [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|'''ilo labaad''']]. Ma jiro tiro go'an oo ilo ah oo loo baahan yahay maadaama ilaha ay ku kala duwan yihiin tayada iyo qoto dheerida dabooshada, laakiin ilo badan ayaa guud ahaan la filayaa.<ref>Aan la hayn ilo badan waxay soo jeansanaysaa in mawduucu uu kaga habboon yahay in lagu daro maqaal ku saabsan mawduuc ka ballaaran. Waa wax caadi ah in wargeysyo ama joornaalo badan ay daabacaan sheeko isku mid ah, mararka qaarkoodna leh wax ka badal yar ama cinwaano kala duwan, laakiin hal sheeko ma sameeyso shuqullo badan. Joornaalo dhowr ah oo isku mar daabacaya maqaallo kala duwan mar walba ma sameeyaan shuqullo badan, gaar ahaan marka qorayaashu ay ku tiirsan yihiin ilo isku mid ah, oo kaliya dib u sheegaya xog isku mid ah. Sidoo kale, taxanaha daabacaadaha ee u sameeyay same qoraa ama ee ku jira same xilli waa kuwo caadi ahaan loo tiriyaa inay yihiin hal il.</ref> Ilaha ma aha {{em|inay}} noqdaan kuwo laga heli karo intarneedka ama ku qoran yihiin Af-Soomaali. Daabacaado badan oo ka timid same qoraa ama goob ayaa caadi ahaan loo tixgeliyaa inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda. * "'''Madax-bannaan ka ah mawduuca'''" waxay ka saartaa shuqullada uu soo saaray mawduuca maqaalka ama u xiran. Tusaale ahaan, xayeysiisyada, war-saxaafadeedyada, taariikh nololeedyada, iyo websaydka mawduuca looma tixgeliyo inay yihiin kuwo madax-bannaan.<ref>Shuqullada uu soo saaray mawduuca, ama kuwa leh xiriir xooggan iyaga, ma aha caddeyn ku saabsan xusidda. Sidoo kale eeg: {{Section link|Wikipedia:Xaqiijin sources}} si loo maareeyo xaaladahaas.</ref> Haddii mawduucu uusan buuxin shuruudahaas laakiin uu wali leeyahay xaqiiqooyin la xaqijin karo, waxay noqon kartaa mid useful ah in lagu soo bandhigo maqaal kale dhexdiisa. == Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca == Qaybaha mawduucyada ka mid ah, tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNGs) ayaa loo qoray si ay u caawiyaan clarifiyinta marka maqaal taagan la qori karo ama la qori doono. Tilmaamaha mawduuca ee hadda la aqbalay waxaa lagu xusay sanduuqa ku yaal weelka kore ee boggan Maqaallada Wikipedia guud ahaan waxaa loo qoraa iyadoo ku saabsan ilo qoto dheer, madax-bannaan, oo la cuskan karo iyadoo leh reebban gaar ah oo mawduuca ah. Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca guud ahaan waxay ku jiraan shuruudo la xaqijin karo oo ku saabsan mawduuc muujinaya in ilo ku habboon ay u dhowdahay inay jiraan mawduucaas. Sidaas darteed, mawduucyada gudba SNG waxaa loo qaadaa inay mudan yihiin maqaal, in kasta oo maqaallada gudba SNG ama GNG wali la tirtiri karo ama lagu mideyn karo maqaal kale, gaar ahaan haddii aan la heli karin ilo ku filan ama daboosho muhiim ah, ama haddii mawduucu uusan ku habboonayn insaykalopediya. SNGs waxay sidoo kale u phục yihiin ujeedooyin kale oo kala duwan oo ku xiran mawduuca. SNGs qaarkood, tusaale ahaan kuwa ku jira qaybaha mawduuca ee filimada, taariikh nololeedyada, iyo siyaasiyiinta, waxay bixiyaan tilmaamo ku saabsan mawduuca marka maqaallo aan la abuurin. SNGs waxay sidoo kale bixin karaan tusaalooyin ilo iyo noocyo daboosho oo loo tixgeliyo inay muhiim yihiin iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda, sida maareynta dib u eegista buugaagta ee tilmaamaha suugaanta iyo shuruudaha dabooshada muhiimka ah ee adag ee lagu caddaynayo SNG ee ururrada iyo shirkadaha. SNGs qaarkood waxay leeyihiin shaqooyin gaar ah: tusaale ahaan, SNG ee akadeemikada iyo borofesarrada iyo SNG ee sifooyinka juqraafiyeed waxay ku shaqeeyaan marka loo eego madaadi' ka kala duwan GNG. [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] qaarkood waxay bixiyeen tilmaamo dheeraad ah oo ku saabsan xusidda mawduucyada ku jira goobtooda iyo Tifaftirayaasha waxaa looga warniyay in bogagga tilmaamaha xusidda ee WikiProject waa in loo tixgeliyo inay yihiin maqalaal aragti ah mana sameeyaan heerarka xusidda cusub, iyagoo aan lahayn miisaanka isku raacsan ee guud iyo tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca ee wadahadallada kala duwan ==<span id="NCONTENT" ></span>Tilmaamaha xusiddu kuma saabsana qoraalka gudaha maqaallada ama liisaska== {{Shortcut|WP:NNC|WP:NLISTITEM|WP:NOTEWORTHY}} Shuruudaha loo isticmaalo abuurista ama haynta maqaal ma aha kuwo isku mid ah sida kuwa loo isticmaalo qoraalka gudahiisa ku jira. Tilmaamaha xusiddu ma quseeyaan ''qoraallada'' maqaallada. Sidoo kale ma quseeyaan ''qoraallada'' liisaska taagan, ilaa tifaftirayaashu ay ku raacaan inay isticmaalaan xusidda oo ah qayb ka mid ah shuruudaha doorashada liiska. Dabooshada qoraalka ee ku jirta maqaal ama liis la siiyay (yaitu in wax walba ay yihiin kuwo {{em|xusid mudan}} oo ku filan in lagu xuso gudaha maqaalka ama liiska) waxaa maamula go'aanka miisaanka ku habboon, dheelitirka, iyo habraacyada kale ee [[Wikipedia:List of policies#Content|qoraalka]]. Si aad u hesho xog dheeraad ah oo ku saabsan maqaallada liiska, eeg Xusidda liisaska]] iyo Shuruudaha doorashada liiska. ==Qoraalka maqaalku ma go'aamiyo xusidda== {{shortcut|WP:ARTN|WP:CONTN}} Xusiddu waa sifa ka mid ah {{em|mawduuc}} mana aha mid ka mid ah maqaal Wikipedia ah. Haddii mawduuca aan lagu daboolin ka baxsan Wikipedia, xaddi kasta oo horumar ah oo lagu sameeyo qoraalka Wikipedia ma ka dhigi doono mawduuca mid xusid mudan oo kedis ah. Taa beddelkeeda, haddii maaddada ilaha ay jirto, xitaa qoraalka iyo tilmaamaha aadka u xun ee ku jira maqaal Wikipedia ma dhimayaan xusidda mawduuca. == <span id="NRVE" ></span><span id="OBJ" ></span>Xusiddu waxay u baahan tahay caddeyn la xaqijin karo == {{Shortcut|WP:NRV|WP:NRVE}} Aragtida guud ee ku jirta tilmaamaha xusidda waa in ay jirtaa caddeyn la xaqijin karo, oo hufan oo muujinaysa in mawduucu uu heley fiiro muhiim ah oo ka timid ilo madax-bannaan si loo taageero kuleymka xusidda. Ma jiro mawduuc si avtomatik ah ama ka dhashay xusid mudan marka loo eego oo kaliya inuu jiro: caddeyntu waa inay muujisaa in mawduucu uu heley daboosho madax-bannaan oo muhiim ah ama aqoonsi, iyo in tani ayan ahayn kaliya danta mudada yar, ama sabab ka dhalatay hoos u dhaca koodka xayeysiiska ama faafinta aan xaddidnayn, mana aha mawduucu ku habboonayn sabab kale. Ilaha caddeynta waxaa ka mid ah daabacaadaha la aqoonsan yahay oo ay dib u egeen asxaabta, buugaagta la rumeysan karo oo awoodda leh, ilaha warbaahinta ee caanka ah, iyo ilaha kale ee la cuskan karo guud ahaan. === Xusiddu waxay ku batay jiritaanka ilo ku habboon, ma aha heerka ilaha maqaal ku jira === {{Shortcut|WP:NEXIST|WP:NPOSSIBLE}} Ma jiro ilo ama tilmaamo ku jira maqaal Wikipedia ah (sida ugu kala duwan aan jiritaanka ilo madax bannaan, oo la daabacay oo la cuskan karo intarneedka ama ka baxsan intarneedka) ma muujinayo in mawduucu uusan ahayn mid xusid mudan. Xusiddu waxay u baahan tahay oo kaliya in ilo madax-bannaan, oo la cuskan karo oo ku habboon ay ku jiraan dhabta mudada]]; ma u baahna imaatinkooda isla markiiba ama tilmaamintooda maqaal dhexdiisa. Tifaftirayaasha qiimaynaya xusidda waa inay tixgeliyaan ma aha oo kaliya ilaha hadda lagu magacaabay maqaalka, laakiin sidoo kale suurtagalnimada ama jiritaanka ilaha muujinaya xusidda oo aan hadda lagu magacaabin maqaalka. Sidaas darteed, ka hor soo proposedaynta ama u doorashada]] maqaal tirtiridda, ama bixinta aragti ku saabsan xusidda ee wadahadalka tirtiridda, tifaftirayaasha waxaa xoog looga dhiirrigeliyaa inay isku dayaan inay helaan ilo mawduuca laga hadlayo iyo tixgelinta suurtagalnimada in ilaha ay wali jiraan xitaa haddii raadintooda ay ku baaqatay in lagu soo saaro mid. Maqaallada Wikipedia ma aha qoraal dhameystiran, oo mawduuca maqaalku wuxuu noqon karaa mid xusid mudan haddii ilahaas ay jiraan, xitaa haddii aan wali lagu magacaabin. Haddii ay u dhowdahay in daboosho muhiim ah oo ku jira ilo madax-bannaan lagu heli karo mawduuc, tirtiridda sababtoo ah ukunta xusidda waa mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha ahaatee, marka xusidda maqaalku ay tahay mid lagu xujeeyay, kaliya muujinta in ilo aan la caddayn ay jiraan caadi ahaan ma aha mid qancisa, gaar ahaan haddii waqtigu uu trimo oo caddeynta dhabta ah ayan soo bixin. {| class="wikitable" |+ Heerka hadda ee maqaalku ma go'aamiyo xusidda !scope="col"| Heerka hadda ee maqaalka !scope="col"| Ilaha [[WP:BEFORE|laga heli karo dhabta mudada]] !scope="col"| Natiijada |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{no|{{cross}} '''U dhowdahay in aan xusid mudnayn'''}} |- | {{cross}} Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |- | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo lagu tilmaamay | {{tick}} Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo | {{yes|{{tick}} '''U dhowdahay in ay xusid mudan tahay'''}} |} == <span id="TEMP" ></span><span class="anchor" id="TEMP"></span><span class="anchor" id="is not temporary"></span>Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah == Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah; marka mawduucu uu noqdo mid leh "daboosho muhiim ah" oo ka baxsan tilmaamaha guud ee xusidda, uma baahna inuu yeesho daboosho socota. Iyadoo xusidda lafteedu ayan ahayn mid ku meel gaar ah, mar marka ka mid ah dib u qiimayn lagu sameeyo caddeynta xusidda ama ku habboonaanta maqaallada jira ayaa waxaa ka sameyn kara isticmaala kasta waliba wadahadalka tirtiridda, ama caddeyn cusub ayaa soo bixi karta maqaalladii hore loo tixgeliyay inay yihiin kuwo aan ku habboonayn. Sidaas darteed, maqaal ayaa la soo proposedayn karaa tirtirid bila ama xitaa sannado ka dib abuuristiisa, ama dib loo abuurayo marka ay caddeyn cusub ay taageerto jiritaankiisa oo ah maqaal taagan. == <span class="anchor" id="SUSTAINED"></span>Mawduucyada xusidda leh waxay heleen fiiro gaar ah muddo ku filan == {{shortcut|WP:NSUSTAINED|WP:SUSTAINED}} Wikipedia waa muujiyaha dib u dhaca ee xusidda. Sida muujiyaha dhaqaalaha dib u dhaca uu u muujiyo waxa dhaqaaluhu uu samaynayay waagii hore, mawduucu waa "mid xusid mudan" marka loo eego Wikipedia kaliya haddii dunida ka baxsan ay hore u "muujisay fiiro gaar ah". Marka la aasaaso, xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah. Qarxinta yar ee dabooshada wararka ma muujin karto xusidda si ku filan. Si kastaba ha ahaatee, dabooshada socota waa muujiyaha xusidda, sida lagu sharrraxay xusidda dhacdooyinka. Ururrada cusub iyo dhacdooyinka ka soo baxa waagii dambe waxay gudbi karaan, laakiin waxay waayi karaan daboosho ku filan oo ay ku buuxiyaan Haddii ilo la cuskan karo ay daboolaan qof kaliya iyadoo la tixgelinayo dhacdo kaliya, iyo haddii qofkaas uu kaga sii jirayo, oo ay u dhowdahay inuu kaga sii jiro, qof heerkiisu hooseeyo, [[WP:BLP1E|guud ahaan waa inaan ka fogaannaa inaan yeesho maqaal taariikh-nololeed oo ku saabsan qofkaas]]. Sidoo kale, dib u soo saarida ama qoraalka dhow ee war-saxaafadeedyada (loona yaqaan [[churnalism]]) ma aha mid loo tiri doono daboosho socota. == Haddii la abuurayo bogag taagan == {{Shortcut|WP:PAGEDECIDE|WP:NOPAGE}} Marka la abuurayo qoraal cusub oo ku saabsan mawduuc xusid mudan, tifaftirayaashu waa inay tixgeliyaan habka ugu wanaagsan ee ka caawinaya akhristayaasha inay u fahmaan. Caadi ahaan, fahamka waxaa ugu wanaagsan in lagu gaaro iyada oo la soo bandhigayo mawduuca bog u gaar ah oo taagan, laakiin ma aha lagama maarmaan inaan sidaas samaynno; mararka qaarkood waa ka wanaagsan tahay in la daboolo mawduuc xusid mudan oo ah qayb ka mid ah bog ka ballaaran oo ku saabsan mawduuc ka ballaaran, iyadoo leh samayna dheeraad ah (iyadoo la samaynayo sidaas ma dhimayo muhiimadda mawduuca). Go'aanka tifaftirka wuxuu galaa go'aan kasta oo ku saabsan in la abuurayo ama aan la abuurayn bog gaar ah, laakiin go'aanku waa inuu mar walba ku batay tixgelinno gaar ah oo ku saabsan sida mawduuca looga dhigi karo mid la fahmi karo, mana aha oo kaliya shakhsi jeclayn ama diiddan. *'''Miyaa xogta kale ay bixisaa samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, mawduuc xusid mudan waxaa lagu dabooli karaa si ka wanaagsan oo ah qayb ka mid ah maqaal ka madaama, oo ay jiri karto samayna ka buuxa oo lagu waayi lahaa bog gaar ah, tusaale ahaan). Mararka kale, bogagga taagan waa kuwo si wanaagsan loo qiimeeyay (sida ku jira [[Madaxwaynaha Soomaaliya]] sidoo kale taariikh nololeedyada taagan ee madaxweyne kasta). Madaama gaar ahaan waa in la tixgeliyo miisaanka ku habboon iyo kan aan ku habboonayn. Nabadaha dooda, tusaale ahaan, waxay mudan karaan bogag taagan laakiin waxay leeyihiin miisaan aan ku habboonayn bog ku saabsan fikradda guud. *'''Miyaa mawduucyada isku xiran ay bixiyaan samayna loo baahan yahay?''' Mararka qaarkood, dhowr mawduuc oo isku xiran, oo waliba si isku mid ah xusid mudan, waxaa lagu ururin karaa hal bog, oo xiriirka ka dhexeeya lagu mahadin karo si ka wanaagsan ka duwan haddii ay kaga jirki lahaayeen bog gaar ah Mararka kale, marka mawduucyo badan oo isku mid ah ay jiraan, ma aha mid waxtar ah in lagu ururiyo hal bog, sababtoo ah maqaalka ka soo baxa wuxuu noqon doonaa mid aad u weyn. Xaaladdaas, dookha shaqaynaya waa abuurista liis cusub ama qayb loogu talagalay mawduuca ka ballaaran iyo ku xirida maqaallada shakhsiga ah ka *'''Waa maxay ilaha laga heli karo hadda?''' Mararka qaarkood, marka mawduucu uu yahay mid xusid mudan, laakiin ayan u dhowayn in mar walba ay jiri doonto wax badan oo lagu qoro, tifaftirayaashu waa inay miisaamaan faa'iidooyinka iyo khasaarooyinka abuurista bog gaaban oo taagan. Dhanka kale, maqaalku wuxuu noqon karaa bog gaaban xitaa haddii ilo badan ay jiraan, laakiin kaliya aan wali lagu soo darin. Boggaas yar waxaa ka wanaagsan in lagu waasiciyo ka duwan in lagu mideyo maqaal ka madaama (sidoo kale eeg maqalaalka aragtida iyo Mararka qaarkood, marka xogta ku saabsan dhacdo ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid yar, dabooshada waxay ku habboonaan kartaa maqaal ka madaama oo daboolaya. Mararka kale, dhacdo ka soo baxa waagii dambe waxay noqon kartaa mid si cad ah ku habboon bog taagan ka hor inta ayan dhacin (sida kuwa soo socda [[Summer Olympics]]). Si kastaba ha ahaatee, ka hor inta aan la abuurin maqaalkaas, meelayso in suurtagalnimada dhacdayda ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid si macquul ah u xaqiiq ah waxay xoog u dhiirrigelisaa in maqaal taagan oo loogu talagalay filim cusub la abuuro kaliya haddii ilo la cuskan karo ay xaqijiyaan in sawir-qaadista ugu muhiimsan ee filimka ay bilaabatay (oo ka dhigaysa mid aad u dhow inay dhameystiranto). Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca]] iyo bogagga talada ee WikiProject waxay bixin karaan xog ku saabsan sida loo sameeyo go'aannada tifaftirka ee qaybaha mawduuca gaarka ah. Marka bog taagan la abuuro, waxaa lagu soo saari karaa bog ka ballaaran. Taa beddelkeeda, marka mawduucyo xusid mudan aan la siin bogag taagan, bogagga dib u hagaajinta]] iyo == Sababta aan u leenahay shuruudahan == {{shortcut|WP:WHYN}} Tifaftirayaashu waxay quseeyaan heerarka xusidda dhammaan mawduucyada si ay u go'aamiyaan in Wikipedia luqadda English-ka ay tahay inay yeesho maqaal u gaar ah oo taagan oo ku saabsan mawduucaas. Ujeedada ugu muhiimsan ee heerarkan waa in la xaqijiyo in tifaftirayaashu ay abuuraan maqaallo u hoggaansama habraacyada waaweyn ee qoraalka. * Waxaan u baahan nahay "daboosho muhiim ah" oo ku jira ilo la cuskan karo si aan dhab ahaan u qori karno maqaal inta nool, ka duwan kala bar faqrad ama qeexida mawduucaas. Haddii kaliya dhowr weedhood la qori karo oo la taageeri karo ilo ku saabsan mawduuca, mawduucaas ma u qalmo bog gaar ah, laakiin waa in la Isku darka maqaal ku saabsan mawduuc ka madaama ama liis ku habboon * Waxaan u baahan nahay jiritaanka "ilo la cuskan karo" si aan u noqonno kuwo ku kalsoon inaanan gudbinayn xanta aan xaddidnayn, sii wadida been-abuurka, ama dhigista ururinta xogta aan xaddidnayn. * Waxaan u baahan nahay in dhammaan maqaallada ay ku tiirsanaadaan gaar ahaan "qaybta xisbi ee saddexaad" ama "ilo madax-bannaan" si aan u qori karno maqaal hufan oo dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|habraaca aragtida dhexdhexaadka ah ee Wikipedia]] iyo si loo xaqijiyo in maqaallada ayan xayeysiinayn badeecad, adeeg, ama urur si aad uga wadahadasho danta dhexdhexaadnimada ee ilaha iis-daabacay. * Waxaan u baahan nahay jiritaanka ugu yaraan hal il oo labaad si maqaalku uu u hoggaansamo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]] shuruudda ah in dhammaan maqaallada ay ku batay ilaha labaad. * Waxaan u baahan nahay ilo badan si aan u qori karno maqaal si macquul ah u dheelitiran oo u hoggaansama [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], ka duwan in lagu muujiyo kaliya aragtida hal qoraa. Tani waa sidoo kale sababta daabacaadaha badan ee ka timaada same qof ama urur loo tixgeliyo inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo ujeedada u hoggaansamida shuruudda "badan". * Waxaan u baahan nahay tifaftirayaasha inay isticmaalaan go'aankooda ku saabsan sida loo ururiyo mawduucyada si aanan u lahayn maqaallo dhaadheer oo buuran ama maqaallo aad u yar oo aan si dhab ah loo horumarin karin. Tifaftirayaashu waxay go'aamin karaan inay ka wanaagsan tahay akhristayaasha inay soo bandhigaan mawduuc yar oo ah qayb ka mid ah mid ka madaama. Tusaale ahaan, tifaftirayaashu caadi ahaan waxay ka bogaan inay mideeyaan xogta ku saabsan turjumaada buugaagta mawduuca ka madaama ee buugga asalka ah, sababtoo ah go'aankooda tifaftirka, maqaalka la mideeyay wuxuu ka xog badan yahay oo ka dheelitiran yahay akhristayaasha wuxuuna dhimayaa xogta ku doogta insayklopediya. (Si aad u hesho fikrado ku saabsan sida loo maareeyo maaddada lagu maareyn karo si ka wanaagsan iyada oo la dhigayo maqaal kale, eeg {{Section link|Wikipedia:Caannimada#Sababta aan u leenahay shuruudahan|}}.) Sababtoo ah shuruudahan waxay ku batay habraacyada waaweyn ee qoraalka, waxay quseeyaan dhammaan maqaallada, ma aha oo kaliya maqaallada lagu sababeeyay ku dhex jira shuruudaha guud ee xusidda. Ma quseeyaan, si kastaba ha ahaatee, bogagga ujeedadooda ugu muhiimsan ay tahay socodka (t.s. dhammaan bogagga kala soocidda iyo liisaska qaarkood. == Xaaladaha caadiga ah == === <span id="SPIP" ></span>Is-xayeysiinta iyo faafinta === {{Shortcut|WP:SPIP}} Daabacaada ku jirta ilo la cuskan karo mar walba ma aha caddeyn wanaagsan oo ku saabsan xusidda. Wikipedia ma aha warbaahin xayeysiis ah. Is xayeysiinta, taariikh nololeedka iis qoray, dhigista badeecada, war saxaafadeedyada, oleolaha sumadda, xayeysiisyada, iyo maaddada la bixiyay ma aha jidad sax ah oo loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusidda waa in dadka madax-bannaan ka ah mawduuca laftiisa (ama ka mid ah samaysanihiisa, abuuraha, qoraaga, ikhtiraacaha, shirkadda, ama iibiyaha) ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid mudan in lagu qoro oo lagu daabaco shuqullo u gaar ah oo aan yarayn oo diiradda saaraya – iyadoo aan la hayn dhiirrigelin, xayeysiin, ama saameyn kale oo ka timaada dadka ku xiran maaddada mawduuca. Ilaha madax-bannaan ayaa sidoo kale loo baahan yahay si loo dammaanad qaado [[WP:NPOV|maqaal dheerdhaad ah]] oo la qori karo. Xitaa ilaha aan xayeysiiska ahayn ee iis-daabacay, sida buugaagta gacanta ee farsamada ee la socda badeecad, wali ma aha caddeyn ku saabsan xusidda maadaama ayan ahayn kipas muujinaya fiirada mawduucu uu heley. === <span class="anchor" id="SBST"></span>Dhacdooyinka === {{shortcut|WP:SBST}} Wikipedia ma aha il warar: waxay u baahan tahay ka badan oo kaliya warbixinnada wararka caadiga ah oo ku saabsan dhacdo ama mawduuc kaliya si ay u sameeyso daboosho muhiim ah. Tusaale ahaan, dabooshada wararka caadiga ah sida war-saxaafadeedyada, ogeysiisyada al-fanka, dabooshada ciyaaraha, iyo saxaafadda tabloid-ka ma aha daboosho muhiim ah. Xitaa tiro badan oo warbixinnada wararka ah oo aan bixinayn qiimeyn gyo ah ee dhacdayda looma tixgeliyo inay tahay daboosho muhiim ah. Xaaladaha qaarkood, xusidda nooc muran leh (sida buug) waxay ka soo bahi kartaa {{em|ama}} sababtoo ah nooca laftiisa ayaa ahaa mid xusid mudan, {{em|ama}} sababtoo ah muranku wuxuu ahaa mid xusid mudan oo dhacdo ah—dheeraad ah waxay u baahan yihiin tixgelin. === Liisaska taagan === Tilmaamaha xusiddu sidoo kale waxay quseeyaan abuurista liisaska taagan iyo miisaska. Xusidda liisaska (haddii loogu cinwaan doono "Liiska Xs" ama "Xs") waxay ku batay kooxda. Hal sabab oo la aqbalay oo sababta mawduuca liiska loo tixgeliyo mid xusid mudan waa haddii looga wadahadlay {{em|oo ah koox ama ushaqeyn}} ilo madax-bannaan oo la cuskan karo, iyadoo loo eegayo tilmaamaha kore, iyo tilmaamaha kale ee ku saabsan Dhammaan liiska ma aha in lagu dukumenteeyo ilo iyadoo loo eegayo xusidda, kaliya in ururinta ama kooxda guud ahaan ay tahay. Sababtoo ah {{em|kooxda ama ushaqeynta}} waa mid xusid mudan, walxaha shakhsiga ah ee ku jira liiska ma aha inay noqdaan kuwo madax-bannaan oo xusid mudan, in kasta oo tifaftirayaashu ay kaga samayn karaan go'aankooda inay xaddidaan liisaska dhaadheer iyadoo la isticmaalayo habab sida kaliya soo darida walxaha madax-bannaan ee xusidda mudan. Ma jiro isku raacsan oo hadda jira oo ku saabsan sida loo qiimeeyo xusidda liisaska ka sii adag iyo kuwa isku-dhafan (sida "Liisaska X ee Y") ama shuruudaha kale ee sababayn kara xusidda liisaska taagan, in kasta oo [[Wikipedia:Maaha|qaybaha isku dhafan ee aan insayklopediya ahayn]] lagu taabtay ujeedooyinka xogta, socodka, ama horumarinta ee la aqoonsan yahay caadi ahaan waa lagu hayaa iyadoo aan loo eegin xusid kasta oo la muujiyay. Tifaftirayaasha wali waxaa looga dhiirrigeliyaa inay muujiyaan xusidda liiska iyadoo loo eegayo kooxda lafteeda ka hor inta aan la abuurin liisaska taagan. == Maqaallada aan buuxinayn tilmaamaha xusidda == {{Shortcut|WP:FAILN}} Mawduucyada aan buuxinayn shuruuddan ma lagu hayo sida maqaallo gaar ah. Mawduucyada aan xusidda mudnayn oo leh maqaallo ama liisas xusid mudan oo aad u dhow caadi ahaan waxaa loo ''mideeyaa'' bogaggaas, iyadoo mawduucyada aan xusidda mudnayn oo aan lahayn bartilmaameed mideyn oo kale guud ahaan la tirtiro. Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan oo muujinaya xusidda mawduuciisa, raadso ilo adiga laftaada, ama: * Weydii abuuraha maqaalka ama khabar mawduuca ku saabsan<ref>Mararka qaarkood la xiriirida mawduuca taariikh-nololeedka ama dhiirrigeliyaha ururka mawduuca waxay soo saari kartaa maaddada ilaha madax-bannaan. Dabcan waa inaan ka fogaannaa si aan u dhuuxno oo aan u qiimeyno madax-bannaanida. Waxaad sidoo kale eegi kartaa haddii ay jirto [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] firfircoon oo ku xiran mawduuca, oo weydii caawinaad halkaas.</ref> talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tl|notability}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaasha kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert-subject|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la cuskan karo oo aan laga heli karin intarneedka. Haddii ilo ku habboon ''aan la heli karin'' ka dib raadin niyad-wadaag ah oo loogu talagalay, tixgeli [isku darka qoraalka maqaalka ee la xaqijin karo maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna.<ref>Tusaale ahaan, maqaallada ku saabsan shakhsiyaadka yar yar ee shuqul male awaal ah]] waxaa lagu mideyn karaa "liiska shakhsiyaadka yar yar ee{{nbsp}}..."; maqaallada ku saabsan skoolada waxaa lagu mideyn karaa maqaallada ku saabsan magaalooyinka ama gobollada ay skooladu ku yaallaan; qaraabada qof caan ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ku saabsan qofka; maqaallada ku saabsan dadka kaliya xusidda mudan sababtoo ah waxay u xiran yihiin koox ama dhacdo gaar ah waxaa lagu mideyn karaa maqaalka ugu muhiimsan ee kooxdaas ama dhacdaydaas.</ref> Haddii kale, haddii la tirtirayo:<ref>Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waa inay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, iyo ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii maqaalku uu buuxiyo shuruudaha tirtiridda degdegga ah, mid wuxuu isticmaali karaa calaamadda tirtiridda gaarka ah ee lagu xusay boggaas. * Isticmaal calaamadda {{tl|prod}} maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda. Tani waxay u oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof objection sameeya. Si aad u hesho xog dheeraad ah. * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda, rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, ama tifaftire kale uu hore objection uga sameeyay tirtiridda lagu proposedeeyay ee hore, u dooro maqaalka geeddi-socodka maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono lagu waliba tixgelin doono todoba maalmood. Maqaallada ku saabsan mawduucyo ah kuwo ''si cad'' aan xusid mudnayn, markaas tirtiriddu caadi ahaan waa jawaabta ugu ku habboon, in kasta oo dookhadh kale ay caawin karaan bulshada si loo ilaaliyo maaddada waxtarka leh. Maadaama tirtiridda maqaal ay mar walba tahay mid xoog loogu doodo, tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay si xeel-dheer u raacaan dhowr tallaabo oo lagu talinayo ka hor doorashada. == Qoraallo == {{Reflist|2}} 00ugg9wzvz9jargslmh7it5g1epksg2 4 51350 306350 2026-08-31T17:23:08Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306350 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51351 306351 2026-08-31T17:23:42Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306351 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51352 306352 2026-08-31T17:23:50Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306352 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51353 306353 2026-08-31T17:24:07Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306353 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51354 306354 2026-08-31T17:24:22Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306354 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51355 306356 2026-08-31T17:29:38Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306356 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51356 306357 2026-08-31T17:29:54Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306357 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51357 306358 2026-08-31T17:30:08Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306358 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51358 306359 2026-08-31T17:30:18Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306359 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51359 306360 2026-08-31T17:30:32Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306360 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51360 306361 2026-08-31T17:30:43Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306361 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51361 306362 2026-08-31T17:30:54Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306362 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51362 306363 2026-08-31T17:31:03Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306363 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51363 306364 2026-08-31T17:32:14Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306364 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51364 306365 2026-08-31T17:32:24Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306365 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51365 306366 2026-08-31T17:32:39Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306366 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51366 306367 2026-08-31T17:32:55Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306367 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51367 306368 2026-08-31T17:33:09Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306368 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51368 306372 2026-08-31T17:39:40Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306372 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 4 51369 306374 2026-08-31T17:40:25Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada]] 306374 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada]] fb2uzuv48q62rc1s3hxy6ro7v8lfywz 10 51370 306376 2026-08-31T17:43:37Z Isma4l 41797 /* */ 306376 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:visible anchor]] i6gfixc1ov5k85lcqmmrva9zr1piq80 4 51371 306379 2026-08-31T17:59:07Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Tafatirka qaska]] 306379 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Tafatirka qaska]] dbpqlu6qykfxkj3690fm24rnjw9yq55 4 51372 306380 2026-08-31T17:59:25Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Tafatirka qaska]] 306380 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Tafatirka qaska]] dbpqlu6qykfxkj3690fm24rnjw9yq55 4 51373 306381 2026-08-31T17:59:38Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Tafatirka qaska]] 306381 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Tafatirka qaska]] dbpqlu6qykfxkj3690fm24rnjw9yq55 4 51374 306382 2026-08-31T17:59:46Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Tafatirka qaska]] 306382 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Tafatirka qaska]] dbpqlu6qykfxkj3690fm24rnjw9yq55 4 51375 306383 2026-08-31T18:36:39Z Isma4l 41797 /* */ 306383 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha |Dadka|WP:BIO|WP:NBIO|WP:NBLP}} {{nutshell|Qof waxaa loo qaadayaa inuu xusid mudan yahay haddii uu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo la xusi karo oo ah [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]] oo madax bannaan ka ah mawduuca iyo Shuruudaha xusidda waa in loo buuxiyaa si qof loogu dhex daro liis taagan.}} Wikipedia dhexdeeda, [[Wikipedia:Caannimada|Caannimada]] waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Marka ay joogto '''Dadka''', qofka oo ah mawduuca maqaalka taariikh nololeedka waa inuu noqdaa mid "fiiro mudan"<ref name=Encarta>{{cite encyclopedia |archive-url=https://web.archive.org/web/20110528053924/http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |url=http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |title=Notable |encyclopedia=Encarta |archive-date=May 28, 2011 |access-date= December 13, 2018}}</ref> ama "xusid mudan"<ref name=Heritage>{{cite encyclopedia |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=notable |title=Notable |encyclopedia=American Heritage Dictionary |access-date= January 17, 2015}}</ref>—taas oo ah, "habboon"<ref name=Heritage/> ama "muhiim ah, xiiso leh, ama aan caadi ahayn oo ku filan in lagu fiiro ama lagu diwaan geliyo"<ref name=Encarta/> Wikipedia dhexdeeda si loo siiyo warbixin qwritten ah oo ku saabsan taariikhda noloshiisa. "Xusidda" marka loo eego caannimada ama caanka ah—in kasta oo ayan ahayn mid aan xiriir la lahayn—waa mid darajada labaad ah. Tilmaamahan xusidda ee taariikh-nololeedyada<ref>Madaama tilmaamahan uu sidoo kale quseeyo kooxaha yar ee dadka si dhow u xiriira sida qoysaska, qoraayaasha wadaagga ah, iyo ikhtiraacayaasha wadaagga ah, ma daboolayo kooxaha dadka aan xiriirka lahayn, kuwaas oo lagu daboolo [[Wikipedia:Xusidda (ururrada iyo shirkadaha)|tilmaamaha xusidda ururrada iyo shirkadaha]].</ref> wuxuu ka tarjumayaa [[Wikipedia:Isku raacsan|isku raacsanaanta]] lagu gaareen wadahadallada iyo lagu caddayeeyay hab-dhaqanka aasaasay, wuxuuna xog ka bixiyaa go'aannada ku saabsan in maqaal ku saabsan qof la qori doono, [[Wikipedia:Mideyn|la mideyn doono]], [[Wikipedia:Habraaca tirtiridda|la tirtiri doono]], ama sii horumarin doono. Wixii talo ah oo ku saabsan ''sida'' loo qoro maqaallada taariikh-nololeedka, eeg [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]]. Cinwaanka maqaalku waa inuu fahsiiyaa waxa maqaalku ku saabsan yahay. Haddii ay jirto xog habboon oo ku filan in lagu buuxiyo maqaal ku saabsan qof, markaas magaca qofkaas wuxuu noqonayaa cinwaanka ugu ku habboon, sida Abraham Lincoln ama Marie Curie. Haddii, si kastaba ha ahaatee, ay jirto oo kaliya xog ku filan oo ku saabsan dhacdo xusid mudan oo ku xiran qofka, markaas maqaalku waa in loogu cinwaandeeyo gaar ahaan dhacdaydaas, sida Dhacdadii Travis Walton. Mararka qaarkood marka qof caan ah uu meel ku dhinto, waxaa jira xog ku filan oo loogu talagalay maqaal ku saabsan dhimashadiisa, sida Dhimashadii Michael Jackson ama Dhimashadii Diana, Princess of Wales. Haddii maqaalka ugu muhiimsan ee qof xusid mudan uu yahay mid aad u dheer oo aan habboonayn in lagu doogo dhammaan shuqulladiisa, markaas bog gaar ah ayaa loo abuurayo xogtaas, sida Qoraallada George Orwell. Haddii qofku uu ahaa falanqaynta dil xusid mudan, markaas cinwaan sida Dillkii Brian Thompson ama Dilkii Kitty Genovese waa mid ku habboon. ==<span class="anchor" id="Basic Criteria"></span>Shuruudaha aasaasiga ah== {{shortcut|WP:BASIC|WP:NBASIC}} Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay helaan daboosho muhiim ah oo ka timaada {{strong|ila la daabacay oo badan}}<ref name="note2">Waxyaabaha sameeya "shuqul la daabacay" waa mid u kaxaysa si adag.</ref> oo ah {{strong|[[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]]}}, oo ah kuwo {{strong|[[Wikipedia:Ilo la cuskan karo|la cuskan karo]]}}, {{strong|madax bannaan ka ah mufakiriinta}} midba midka kale,<ref>Ilaha ah kuwa tooska ah oo ka dhashay ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa tixraacyo ahaan, laakiin kama qayb qaataan aasaasidda xusidda mawduuca. "Madax-bannaanida mufakiriinta" waxay u baahan tahay ma aha oo kaliya in qoraalka ilaha uusan ahayn mid isku mid ah, laakiin sidoo kale in dhammaan qoraalka ku jira shuqulka la daabacay uusan ka dhalan (ama uu ku batay) shuqul kale (dhalashada qayb ahaan waa la aqbalayaa). Tusaale ahaan, khudbad uu jeediyay siyaasi oo ku saabsan qof gaar ah waxay ka qayb qaadan kartaa aasaasidda xusidda qofkaas, laakiin qoraallada badan oo laga soo saaray khudbadaas oo ay daabaceen warbaahino kala duwan ma sameeyaan. Taariikh-nololeed loo qoray qof waxay ka qayb qaadataa aasaasidda xusiddiisa, laakiin soo koobida taariikh-nololeedkaas oo aan lahayn wax laga ku soo kordhiyay ma samayso.</ref> iyo {{strong|madax bannaan ka ah mawduuca}}.<ref>Is-qorida taariikh nololeedka iyo is xayeysiinta ma aha jidadka loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusiddu waa in dadka {{em|madax-bannaan}} ka ah mawduuca laftiisa ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid xusid mudan oo ku filan oo ay ku qoreen kuna daabaceen shuqullo aan yarayn oo diiradda saaraya. Sidaas darteed, diwaan-gelinta ku jirta qaamuusyada taariikh-nololeedka ee aqbala is-magacaabista (sida Marquis Who's Who) ma ka qayb qaataan xusidda, sidoo kale bogagga intarneedka ee ku saabsan shaqaalaha ama xubnaha ururka laftiisa ma sameeyaan.</ref> * Haddii qoto-dheerida dabooshada ee il kasta oo la siiyay ayan ahayn mid muhiim ah, markaas ilo madax-bannaan oo badan ayaa lagu birlabi karaa si loo muujiyo xusidda; dabooshada yar oo ka timaada ilaha labaad caadi ahaan ma aha mid ku filan oo lagu aasaaso xusidda.<ref name="note5">Dabooshada aan yarayn waa imtixaan lagu qiimaynayo qoto-dheerida qoraalka shuqul la daabacay, iyo inta uu ka fog yahay xogta yar ama xusidda dhex-martay ("John Smith ee Shirkadda Baddan wuxuu yiri..." ama "Mary Jones waxaa shaqaalaysiiyay Jaamacaddayda") oo aan si faahfaahsan uga wadahadlin mawduuca. Taariikh-nololeed la rumeysan karo oo 200 bog ah oo madax-bannaan oo ku saabsan qof kaas oo daboolaya noloshiisa si faahfaahsan waa mid aan yarayn, halka shahaadada dhalashada ama xusid 1-layn ah oo ku jirta foomka doorashada ayan ahayn. Ilaha xogta sida Notable Names Database, [[Internet Movie Database]] looma tixgeliyo kuwo la rumeysan karo maadaama ay yihiin, sida [[wiki]]-yada badan, kuwo la tifaftiro iyadoo aan lahayn ilaalin badan. Dheeraad ah, xog-dhaqaaleedkani waxay leeyihiin heerarkeeda aqbalidda oo aad u hooseeya. Sidoo kale, xaaladaha sida Internet Movie Database, soo darida waa mid caadi ah dadka ku jira sahadaas oo sababtaas darteed looma qaadan karo caddeyn muujinaysa xusidda.</ref> * Ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa in lagu taageero qoraalka maqaalka dhexdiisa, laakiin kama qayb qaataan caddaynta xusidda mawduuca. Dadka buuxiya shuruudaha aasaasiga ah waxaa loo qaadan karaa kuwo xusid mudan iyadoo aan loo eegin shuruudaha dheeraadka ah ee hoose. Maqaallada wali looma abuurayo dadkaas haddii ay ku caddeynayaan shuruudaha ka saarista, sida kuwa xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya, ama kuwa lagu xusay [[Wikipedia:Maaha]]. ==Shuruudaha dheeraadka ah== Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay buuxiyaan mid ka mid ah heerarkan ku xusan hoos. Baaqashada buuxinta shuruudaha ma aha {{em|caddeyn}} dhameystiran oo muujinaysa in mawduuca ma aha in lagu soo daro; Taa beddelkeeda, buuxinta mid ama ka badan {{em|ma dammaanad qaadayso}} in mawduuca lagu soo dari doono. Qof aan buuxin shuruudahaas dheeraadka ah {{em|wali wuxuu noqon karaa mid xusid mudan}} marka loo eego [[Wikipedia:Caannimada]]. Tifaftirayaashu waxay heli karaan shuruudahaas kuwo caawiya marka ay go'aaminayaan in lagu calaamadeeyo maqaalka inuu u baahan yahay tixraacyo dheeraad ah (iyadoo la isticmaalayo {{[[Template:BLP sources|BLP sources]]}} tusaale ahaan), ama Taa beddelkeeda ay bilaabaan wadahadalka tirtiridda. ===Taariikh-nololeed kasta=== {{shortcut|WP:ANYBIO}} # Qofku wuxuu heley abaal marin ama maamuus caan ah oo muhiim ah, ama waxaa loo magacaabay abaal marintaas dhowr jeer; '''ama''' # Qofku wuxuu sameeyay kaalmo aad loo aqoonsaday oo qayb ka ah diwaan-gelinta taariikhda socota ee goob gaar ah;<ref name="note6">Guud ahaan, qof ka mid ah "diwaan-gelinta taariikhda socota" wuxuu noqonayaa mid lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira buugaagta taariikhda badan ee goobtaas, oo ay qoreen taariikhyahanno. Siyaasi heley "daboosho muhiim ah oo warbaahinta ka timaada" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo warbaahineed oo badan, oo ay qoreen saxaafiyiin. Jilaa lagu soo bandhigay joornaalada waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo joornaal ah, oo ay qoreen qoraayaal joornaal ah. Jilaa ama qof caan ah oo raadiyaha ama telefishanka ka muuqda oo leh "taariikh-nololeed madax-bannaan" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, buug dhexdiisa, oo uu qoray qoraa taariikh-nololeed oo madax-bannaan.</ref> '''ama''' # Qofku wuxuu diwaan-gelin ku leeyahay qaamuuska taariikh-nololeedka qaranka ee caadiga ah ee dalka (t.s. ''[[Dictionary of National Biography]]''). ===Akadeemikada=== Akaademikada, cilmi-baarayaasha, mufakiriinta iyo aqoonyahannada kale (ee la isku yiraahdo "Akaademikada" si loo fududeeyo) waxay saameyn muhiim ah ku leeyihiin dalka fikradaha iyagoo aan taariikh-nololeedkooda loogu hayn ilo labaad. ===Xirfadlayaasha okhtiraaca ama incaanta=== {{Shortcut|WP:AUTHOR|WP:CREATIVE|WP:ARTIST|WP:NJOURNALIST}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa qoraayaasha, tifaftirayaasha, saxaafiyiinta, sameeyayaasha filimada, sawir-qaadayaasha, fannaaniinta, naqshadeeyayaasha dhismaha, iyo xirfadlayaasha kale ee ikhtiraaca. Qofkaas u dhowdahay inuu yahay mid xusid mudan haddii: # Qofka loo tixgeliyo inuu yahay shakhsi muhiim ah ama aad looga soo qato asxaabtiisa ama kuwo ka dambeeyay; '''ama''' # Qofka lagu yaqaan inuu keenay fikrad, aragti, ama farsamo cusub oo muhiim ah; '''ama''' # Qofku uu abuuray ama kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay abuurista shuqul muhiim ah ama aad loo yaqaan ama ururin shuqul ah. Dheeraad ah, shuqulkaas waa inuu ahaa mawduuca ugu muhiimsan ee maqaallo ama dib u eegis badan oo ka timaada joornaalo madax bannaan, ama shuqul madax-bannaan oo xusid mudan (tusaale ahaan, buug, filim, ama taxane telefishan, laakiin caadi ahaan ma aha qayb kaliya oo taxane telefishan ah); '''ama''' # Shuqulka qofka (ama shuqulladiisa) wuxuu: (b) noqday astaan muhiim ah, (t) ahaa qayb muhiim ah oo ka mid ah bandhig muhiim ah, (j) heley fiiro muhiim ah oo ka timaada naqdiyayaasha, ama (x) lagu matalay [[Ururinta (madxafka)|ururinta joogtada ah]] ee gallery-yada ama madxafyada dhowrka ah ee xusidda mudan. ===<span class="anchor" id="CRIM"></span>Dhibbanayaasha iyo dambiilayaasha=== {{shortcut|WP:CRIME|WP:VICTIM}} Qof lagu yaqaan oo kaliya oo u xiran dambi ama maxkamad dambi ma aha inuu caadi ahaan noqdo mawduuca [[Wikipedia:Kala qaybinta qoraalka|maqaal Wikipedia ah oo gaar ah]] {{em|haddii uu jiro maqaal jira oo lagu soo dari karo maaddada insayklopediya ah ee laga heli karo ee ku saabsan qofkaas.}} Haddii uu jiro maqaal jira oo noocaas ah, waxay noqon kartaa mid ku habboon in la abuuro maqaal yar oo ka dhashay, laakiin kaliya haddii tani ay lagama maarmaan u tahay tixgelinno ku saabsan laxanka maqaalka. Marka ayan jirin maqaallo ku habboon oo jira, dambiilaha ama dhibbanaha laga hadlayo waa inuu noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah {{em|kaliya}} haddii mid ka mid ah kuwan hoose uu quseeyo: Dhibbanayaasha, iyo kuwa si dhab ah aan dambiga lahayn ama dambiga laugu xukumay si aan sax ahayn, # Dhibbanaha ama qofka dambiga si aan sax ahayn loogu xukumay, iyadoo u hoggaansamayso [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya]], wuxuu kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhakdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: Matthew Shepard.</ref> Dambiilayaasha, # Dhibbanaha dambigu waa shakhsi aad loo yaqaan oo heer qaran ama heer dhex-dhexaad ah, oo ku jira, laakiin aan xaddidnayn, siyaasiyiinta ama dadka caanka ah;<ref>Tusaale: [[John Hinckley Jr.]]</ref> '''ama''' # {{anchor|unusual crime}}Ujeedada dambiga ama sameynta dambigu waa mid aan caadi ahayn—ama loo tixgeliyay mid xusid mudan—si ay u noqoto dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Guud ahaan, muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhacdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo ka badan warbixinnada wararka ee xilligaas oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: [[Seung-Hui Cho]].</ref> #* Fiiro gaar ah: [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Qof nool oo lagu eedeeyay dambi]] waxaa loo qaadayaa {{strong|bilaa dambi}} ilaa iyo marka Maxkamad ay go'aan ka gaarto. Tifaftirayaashu waa inay tixgelin xooggan ka bixiyaan {{em|aan}} abuurista maqaal ku saabsan dambiilaha lagu eedeeyay marka aan wali dambi lagu xukun. ===Aktorrada iyo Madadaaliyayaasha<span class="anchor" id="Pornographic actors and models"></span><span class="anchor" id="Pornographic models"></span><span class="anchor" id="Pornographic actors"></span> <!-- si looga fogaado jabinta dib u hagaajinta iyo shortcuts -->=== {{shortcut|WP:ENT|WP:ENTERTAINER|WP:NACTOR|WP:NMODEL|WP:COMEDIAN}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa aktorrada, fannaaniinta codka, majaajilaystayaasha, kuwa aragtida dhiibta, aktorrada filimada qaawan, moodellada, iyo dadka caanka ah. Qofkaas waxaa loo tixgelin karaa mid xusid mudan haddii: # Qofku uu kaalimo muhiim ah ka qaatay filimada xusidda mudan, taxanaha telefishanka ee xusidda mudan, bandhigyada masraxa, ama soosaarista kale ee xusidda mudan; '''ama''' # Qofku uu sameeyay kaalmo gaar ah, oo badan ama ikhtiraac ah oo ku saabsan goobta madadaalada. ===<span class="anchor" id="Politicians"></span> Siyaasiyiinta iyo xaakinnada=== {{shortcut|WP:POLITICIAN|WP:NPOL|WP:JUDGE}} Kuwani waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo xusid mudan: * Siyaasiyiinta iyo xaakinnada ka soo qabtay xilalka dowladeed ee heer dhex-dhexaad, heer qaran, ama (dalalka leh nidaamka federaalka ama nidaamka isku midka ah) heer gobol/gobollo, ama ka mid ahaa baarlamaannada heerarkaas.<ref name="note7">Tani waa shuruud darajada labaad ah. Dadka buuxiya shuruuddan madaxa badan waxay buuxin doonaan shuruudaha aasaasiga ah. Qoraayaasha taariikh-nololeedka iyo taariikhyahanadu caadi ahaan waxay hore u qoreen kuwii hore iyo kuwa handda haya xilalka waaweyn ee siyaasadeed. Si kastaba ha ahaatee, shuruuddan waxay xaqijinaysaa in dabooshada xilalka waaweyn ee siyaasadeed ay noqoto mid dhameystiran iyadoo aan loo eegin.</ref> Tani waxay sidoo cualquileya dadka loo doortay xilalkaas laakiin aan wali la wareegin. Maso'uuliyiinta hoose ee loo doortay doorashooyinka<ref name="appointed">Maso'uuliyiinta loo doortay waxay sidoo kale ku jiraan shakhsiyaadka loo magacaabay xilalka doorashada.</ref> waxay noqon karaan kuwo xusid mudan haddii qoto-dheerida dabooshada ay ka fogaato xusidda yar iyo ogeysiisyada caadiga ah.<ref name="significant">Dabooshada yar ee mas'uulka loo doortay, sida ogeysiisyada yar yar, xusidda dhex-martay, ama diwaan-gelinta yar ma aha mid ku filan in lagu aasaaso xusidda.</ref> Musharraxiinta aan dooran ee xilalka siyaasadeed guud ahaan looma qaadayo inay yihiin kuwo xusid mudan ''si gaar ah'' musharraxnimadooda darteed. Dabooshada ololaha caadiga ah ma aasaasto xusidda. Musharraxiintu waxay noqon karaan kuwo xusid mudan kaliya marka ay yihiin mawduuca, ama saameynta ololahoodu uu helo daboosho badan, madax-bannaan, oo qoto dheer oo ka baxsan warbixinnada caadiga ah. ===Shakhsiyaadka ciyaaraha=== {{shortcut|WP:SPORTSPERSON}} Ciyaaryahan u dhowdahay inuu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo labaad oo badan, oo sidaas darteed uu noqdo mid xusid mudan, haddii uu ku guuleystay tartanka weyn ama uu helay maamuus muhiim ah. Taariikh-nololeedka ciyaaraha waa inuu ku jiraa ugu yaraan hal tixraac oo ku saabsan il bixinaya daboosho muhiim ah oo ku saabsan mawduuca. Buuxinta shuruuddan oo kaliya ma muujiso xusidda, laakiin waxay muujinaysaa inay suurtagal tahay in ilo ku filan ay jiraan si loo buuxiyo GNG (tilmaamaha guud ee xusidda). ==Shuruudaha aan saxda ahayn== {{shortcut|WP:INVALIDBIO}} * In qofka ''A'' uu xiriir la leeyahay qof aad loo yaqaan ''B'', sida inuu yahay xaaska ama doob, ma aha sabab lagu abuurayo maqaal taagan oo ku saabsan ''A'' (ilaa daboosho muhiim ah lagu heli karo ''A''); xiriirku ma bixiyo xusid. Si kastaba ha ahaatee, qofka ''A'' waxaa lagu soo dari karaa maqaalka ku xiran ee ''B''. Tusaale ahaan, Jason Allen Alexander waxaa lagu soo daray maqaalka ku saabsan Britney Spears oo bogga Jason Allen Alexander wuxuu kaliya dib u hagaajin u yahay maqaalkaas. * Ka fogoow shuruudaha ku batay tirada raadinta engine-ka (tusaale ahaan, Google hits ama Alexa Internet kala sarreynta), ama miisaanka tirada sawirrada lagu daabacay intarneedka. Sida warshadaha filimada qaawan oo kale, waxay isticmaalaan Google bomb si ay u saameeyaan darajada.<ref>{{cite web|url=http://www.xbiz.com/articles/174944/google|title=SEO: Linking Up in 2014|last=Adrian Degus |date=2014-02-19|work=XBIZ|accessdate=26 February 2014|quote=Since the early days of our industry we have relied on a standard set of methods to rank our sites for popular keywords, specifically buying and trading links. These two methods have always gone against Google's guidelines, they just didn’t have a reliable way to detect it until now.}}</ref> Mawduucyada badan, raadinta engine-ku ma kala sooci karo tixraacyada waxtarka leh iyo qoraallada isku midka ah oo kaliya. Tusaale ahaan, iyadoo Alexa Toolbar uu waxtar leeyahay, utility-kiisu waa mid lagu xaddidayo dadka isticmaala iyo yarida xogta. Marka la isticmaalayo raadinta engine-ka si loo caawiyo aasaasidda xusidda mawduuca, qiimeey {{em|tayada}}, ma aha tirada, natiijada raadinta iyo bogagga intarneedka ee ku xiran. ==Baaqashada dhammaan shuruudaha== Haddii aan lagu buuxin karin shuruudaha maqaal taagan ama soo darida maqaal guud dhexdiisa, oo horumarinta ayan shaqaynayn ama aan la rogeyn karin, markaas dhowr geeddi-socod oo tirtirid ah ayaa loo tixgelin karaa:<ref name="note10">Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waxay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii shuruudaha tirtiridda degdegga ah uu quseeyo, isticmaal calaamadda {{tl|db-person}} si loo weydiisto tirtiridda degdegga ah. * Maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda, isticmaal calaamadda {{tls|prod}}. Tani waxay oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof diidmo sameeya * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda ama aad rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, u dooro maqaalka geeddi-socodka Maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono todoba maalmood. ==Xaaladaha gaarka ah== {{shortcut|WP:BIOSPECIAL}} ===Baaqashada shuruudaha aasaasiga ah laakiin buuxinta shuruudaha dheeraadka ah=== Haddii aan la heli karin sharrax ka buuxa ama ilo ku habboon oo loogu talagalay maqaal taagan, laakiin qofku uu buuxiyo mid ama ka badan oo ka mid ah shuruudaha dheeraadka ah: * isku darka maqaalka maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna. * Meelayso calaamadda {{tl|Mergeto}} bogga dushiisa, iyadoo lagu muujinayo bogga maqaalka lagu mideyn karo. * Haddii aanu hadda jirin maqaal lagu mideyn karo qofka, tixgeli inaad adigu qorto maqaalka ama [[Wikipedia:Maqaallada la requesteday|weydiiso]] in maqaalka la qoro. ===Baaqashada sharraxaada xusidda mawduuca=== Haddii maqaalku uusan sharraxayn xusidda mawduuciisa,<ref name="note9">Qoraalka maqaalku waa inuu ku jiraa xog ku filan oo sharraxaysa sababta qofku u yahay mid xusid mudan. Doodeyaasha ka baxsan ee lagu sameeyo bogga wadahadalka ama bogga wadahadalka tirtiridda ma aha qayb ka mid ah maqaalka laftiisa.</ref> isku day inaad horumariso iyadoo la isticmaalayo: * Soo darida template-ka {{tl|cleanup biography}}, oo weydiinaya taariikhda dhalashada, muhiimadda taariikhi ah, iwm. * Inaad adigu dib u qorto * Weydiinta tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo. ===Ilaha aan ku filnayn=== Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan: * Raadso ilo adiga laftaada * Weydii tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tlx|notability|biographies}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaal kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert needed|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka [[Wikipedia:G识别 Reliable sources|ilo la cuskan karo]] oo aan laga heli karin intarneedka. ==<span class="anchor" id="People notable only for one event"></span>Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya== {{shortcut|WP:1E|WP:BIO1E|WP:SINGLEEVENT|WP:ONEEVENT}} {{see also|Wikipedia:Waxay Wikipedia ahayn#Wikipedia ma aha warbaahinta wararka|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya|Wikipedia:Pseudo-biographies|Wikipedia:BLP2E|Wikipedia:Waxay tahay dhacdo kaliya|Wikipedia:Waxay BLP1E ahayn|Wikipedia:Xusidda (dhacdooyinka)}} Marka shakhsi uu muhiim u yahay kaalintiisa dhacdo kaliya dhexdeeda, waxay noqon kartaa mid aan hufanayn in maqaal loo qoro shakhsiga, dhacdayda ama labadaba. Marka loo eego tixgelinta abuurista maqaallo gaar ah, darajada muhiimada dhacdayda lafteeda iyo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda waa in labadaba la tixgeliyaa. Sharciga guud waa in lagu daboolo dhacdayda, ma aha qofka. Si kastaba haatee, haddii dabooshada warbaahinta ee dhacdayda iyo kaalinta shakhsigaba ay ka sii weynaadaan, maqaallo gaar ah ayaa noqon kara kuwo sababayay.<ref name="BLP1E versus BIO1E">Waa lagama maarmaan in tifaftirayaashu ay fahmaan laba kala soocid oo hufan oo ah [[WP:BIO1E]] marka loo eego [[WP:BLP1E]]. Midda kowaad, [[WP:BLP1E]] waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka ''nool'', ama kuwa ka soo dhintay waagii dambe. Midda labaad, [[WP:BLP1E]] waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka heerka hoose ah.</ref> Haddii dhacdaydu ay tahay mid aad u muhiim ah, oo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda ay tahay mid weyn, maqaal gaar ah guud ahaan waa mid ku habboon. Kuwa dilay madaxda waaweyn ee siyaasadeed, sida [[Gavrilo Princip]], waxay ku habboon yihiin qaybatan, sida lagu muujiyay dabooshada weyn ee dhacdayda ku jirta [[WP:RS|ilaha la cuskan karo]] oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga. Marka kaalinta uu qofku ka qaatay dhacdayda ay tahay mid yar, oo xog yar ama aan lagu helin loo isticmaalo qoraalka taariikh-nololeed dheelitiran, maqaal taagan looma baahna. Qofkaas waa in lagu daboolo maqaal ku saabsan dhacdayda, oo magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalkaas. Tusaale ahaan, [[George Holliday (witness)|George Holliday]], oo muuqal ka duubay garaacidda Rodney King, wuxuu dib u hagaajin u yahay [[Rodney King]]. Dhanka kale, haddii dhacdo muhiim ah ay tahay mid saameyn leh, xitaa dadka yar yar ee ka qaybqaatay waxay leeyihiin maqaallo u gaar ah. Tusaale Tani waa [[Howard Brennan]], oo ahaa dhab-joogta dilkii JFK. Mawduuc kale ayaa soo baxa marka shakhsi uu kaalinta ugu muhiimsan ka qaato dhacdo yar. Xaaladdan, caadi ahaan ma aha mid ku habboon in lagu yeesho maqaallo gaar ah qofka iyo dhacdayda. Guud ahaan xaaladdan, magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalka ku saabsan dhacdayda, gaar ahaan haddii shakhsigu uu yahay mid xusid mudan oo kaliya dhacdaydaas darteed. Tusaale ahaan, bogga kala soocidda [[Travis Walton]] wuxuu dib u hagaajin u yahay kuwa raadinaya [[Dhacdadii Travis Walton UFO]]. Xaaladaha qaarkood, si kastaba ha ahaatee, qof caan ah oo kaliya dhacdo kaliya darteed wuxuu noqon karaa mid aad loo yaqaan ka duwan dhacdayda lafteeda, tusaale ahaan, [[Tank Man]]. Xaaladahaas oo kale, maqaalka ku saabsan dhacdayda wuxuu noqon karaa mid loogu cinwaandeeyo magaca qofka ku xiran. Tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay ogaadaan mawduucyada ku saabsan [[WP:WEIGHT|miisaanka]] iyo inay ka fogaadaan abuurista [[WP:PSEUDO|pseudo-biographies]] aan lagama maarmaan ahayn, gaar ahaan dadka [[WP:BLP|nool]]. Waa lagama maarmaan in la xusuusto in "xusidda" ma aha mid isku mid ah sida "caanka ah". Qof wuxuu noqon karaa mid caan ah sabab ka dhalatay dhacdo kaliya, laakiin mar marka ka mid ah wuxuu noqon karaa mid xusid mudan dhacdooyin ka badan hal. Taa beddelkeeda, qof wuxuu noqon karaa mid caan ah guud ahaan, laakiin [[#Shuruudaha aasaasiga ah|dabooshada muhiimka ah]] waxay diiradda saari kartaa dhacdo kaliya oo uu ku xiran yahay qofkaas. ==Liisaska dadka== {{shortcut|WP:LISTBIO}} {{see also|Wikipedia:Liisaska taagan#Liisaska dadka|Wikipedia:ALMAMATER|Wikipedia:Namechecking}} Maqaallo badan waxay ku jiraan (ama taagan yihiin sida) liisaska dadka. Soo darida ku jirta '''[[Wikipedia:Liisaska taagan|liisaska taagan]]''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:LISTCRITERIA|shuruudaha caadiga ah ee loo aasaasay boggaas]]. Soo darida ku jirta '''liisaska ku jira maqaallada dhexdiisa''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:SOURCELIST]], iyadoo walxaha ay tahay inay leeyihiin muhiimada isku midka ah ee mawduuca sida looga baahan yahay walxaha lagu soo daro qoraalka maqaalka dhexdiisa iyadoo loo eegayo habraacyada Wikipedia (kuwaas oo ay ku jiraan [[Wikipedia:Qaybaha trivia-da]]). ==Qoyska== {{shortcut|WP:BIOFAMILY|WP:BIORELATED|WP:BLPFAMILY|WP:BLPRELATED}} {{See also|#Shuruudaha aan saxda ahayn|WP:NOTINHERITED}} In xiriir la lahaado qof xusid mudan ''lafteedu'' ma bixiso darajada xusidda qofkaas. Maqaallada ku saabsan dadka xusid mudan ee xusa xubnaha qoyskooda ma muujiyaan, la feydo, in xubinta qoyska ay tahay mid xusid mudan. ==Maqaallada ku saabsan Tifaftirayaasha Wikipedia== {{See also|Wikipedia:Muran-danta|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Maareynta badalaada uu sameeyay mawduuca maqaalka}} Tifaftirayaasha [[Wikipedia:Wikipedians|Wikipedia]] qaarkood waxay yihiin mawduuca maqaal (eeg [[Wikipedia:Dadka xusidda mudan ee tifaftiray Wikipedia]]); si kastaba ha atteeda, heerka ay ku leeyihiin Wikipedia oo ah tifaftirayaal {{em|lafteedu}} ma leha saameyn ku saabsan xusiddooda, iyagoo aan loo eegin in ay tifaftireen Wikipedia ka hor ama ka dib abuurista maqaalladooda.<ref name=note11>Iyadoo waxyaabaha ka dhaca Wikipedia ay keeni karaan mawduucyo xusid mudan, sida Dhacdadii taariikh-nololeedka Wikipedia Seigenthaler iyo Murankii Essjay, xogta ku jirta maqaalladaas waxay ku batay ilo madax-bannaan oo ka timaada qaybta saddexaad oo ka hadlaysa ''ku saabsan'' Wikipedia, ka duwan Wikipedia lafteeda.</ref> Tilmaamaha muran-danta wali wuxuu quseeyaa haddii ay {{em|tifaftiraan}} maqaalladaas.) Dhammaan maqaallada waa in lagu go'aamiyo kaliya qoraalka ku habboon iyo tilmaamaha soo darida iyo habraacyada, sida tilmaamahan, [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Ka saar maaddada muranka dhalisa oo aan ilo lahayn ama ilaha xun leh}} * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Dadka ka soo dhintay waagii dambe ama u dhow inay dhintaan}} ==Qoraallo== {{reflist|30em}} <noinclude> [[Category:WikiProject Biography|Notability (people)]] [[de:Wikipedia:Relevanzkriterien#Personen]] </noinclude> 708fkv5mjjbdhti7zy3wcmhb6f7k8uv 306384 306383 2026-08-31T18:37:58Z Isma4l 41797 /* */ 306384 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha |Dadka|WP:BIO|WP:NBIO|WP:NBLP}} {{nutshell|Qof waxaa loo qaadayaa inuu xusid mudan yahay haddii uu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo la xusi karo oo ah [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]] oo madax bannaan ka ah mawduuca iyo Shuruudaha xusidda waa in loo buuxiyaa si qof loogu dhex daro liis taagan.}} Wikipedia dhexdeeda, [[Wikipedia:Caannimada|Caannimada]] waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Marka ay joogto '''Dadka''', qofka oo ah mawduuca maqaalka taariikh nololeedka waa inuu noqdaa mid "fiiro mudan"<ref name=Encarta>{{cite encyclopedia |archive-url=https://web.archive.org/web/20110528053924/http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |url=http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |title=Notable |encyclopedia=Encarta |archive-date=May 28, 2011 |access-date= December 13, 2018}}</ref> ama "xusid mudan"<ref name=Heritage>{{cite encyclopedia |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=notable |title=Notable |encyclopedia=American Heritage Dictionary |access-date= January 17, 2015}}</ref>—taas oo ah, "habboon"<ref name=Heritage/> ama "muhiim ah, xiiso leh, ama aan caadi ahayn oo ku filan in lagu fiiro ama lagu diwaan geliyo"<ref name=Encarta/> Wikipedia dhexdeeda si loo siiyo warbixin qwritten ah oo ku saabsan taariikhda noloshiisa. "Xusidda" marka loo eego caannimada ama caanka ah—in kasta oo ayan ahayn mid aan xiriir la lahayn—waa mid darajada labaad ah. Tilmaamahan xusidda ee taariikh-nololeedyada<ref>Madaama tilmaamahan uu sidoo kale quseeyo kooxaha yar ee dadka si dhow u xiriira sida qoysaska, qoraayaasha wadaagga ah, iyo ikhtiraacayaasha wadaagga ah, ma daboolayo kooxaha dadka aan xiriirka lahayn, kuwaas oo lagu daboolo tilmaamaha xusidda ururrada iyo shirkadaha .</ref> wuxuu ka tarjumayaa isku raacsanaanta lagu gaareen wadahadallada iyo lagu caddayeeyay hab-dhaqanka aasaasay, wuxuuna xog ka bixiyaa go'aannada ku saabsan in maqaal ku saabsan qof la qori doono, la isku dari doono, la tirtiri doono, ama sii horumarin doono. Wixii talo ah oo ku saabsan ''sida'' loo qoro maqaallada taariikh-nololeedka, eeg [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]]. Cinwaanka maqaalku waa inuu fahsiiyaa waxa maqaalku ku saabsan yahay. Haddii ay jirto xog habboon oo ku filan in lagu buuxiyo maqaal ku saabsan qof, markaas magaca qofkaas wuxuu noqonayaa cinwaanka ugu ku habboon, sida Abraham Lincoln ama Marie Curie. Haddii, si kastaba ha ahaatee, ay jirto oo kaliya xog ku filan oo ku saabsan dhacdo xusid mudan oo ku xiran qofka, markaas maqaalku waa in loogu cinwaandeeyo gaar ahaan dhacdaydaas, sida Dhacdadii Travis Walton. Mararka qaarkood marka qof caan ah uu meel ku dhinto, waxaa jira xog ku filan oo loogu talagalay maqaal ku saabsan dhimashadiisa, sida Dhimashadii Michael Jackson ama Dhimashadii Diana, Princess of Wales. Haddii maqaalka ugu muhiimsan ee qof xusid mudan uu yahay mid aad u dheer oo aan habboonayn in lagu doogo dhammaan shuqulladiisa, markaas bog gaar ah ayaa loo abuurayo xogtaas, sida Qoraallada George Orwell. Haddii qofku uu ahaa falanqaynta dil xusid mudan, markaas cinwaan sida Dillkii Brian Thompson ama Dilkii Kitty Genovese waa mid ku habboon. ==<span class="anchor" id="Basic Criteria"></span>Shuruudaha aasaasiga ah== {{shortcut|WP:BASIC|WP:NBASIC}} Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay helaan daboosho muhiim ah oo ka timaada {{strong|ila la daabacay oo badan}}<ref name="note2">Waxyaabaha sameeya "shuqul la daabacay" waa mid u kaxaysa si adag.</ref> oo ah {{strong|[[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]]}}, oo ah kuwo {{strong|[[Wikipedia:Ilo la cuskan karo|la cuskan karo]]}}, {{strong|madax bannaan ka ah mufakiriinta}} midba midka kale,<ref>Ilaha ah kuwa tooska ah oo ka dhashay ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa tixraacyo ahaan, laakiin kama qayb qaataan aasaasidda xusidda mawduuca. "Madax-bannaanida mufakiriinta" waxay u baahan tahay ma aha oo kaliya in qoraalka ilaha uusan ahayn mid isku mid ah, laakiin sidoo kale in dhammaan qoraalka ku jira shuqulka la daabacay uusan ka dhalan (ama uu ku batay) shuqul kale (dhalashada qayb ahaan waa la aqbalayaa). Tusaale ahaan, khudbad uu jeediyay siyaasi oo ku saabsan qof gaar ah waxay ka qayb qaadan kartaa aasaasidda xusidda qofkaas, laakiin qoraallada badan oo laga soo saaray khudbadaas oo ay daabaceen warbaahino kala duwan ma sameeyaan. Taariikh-nololeed loo qoray qof waxay ka qayb qaadataa aasaasidda xusiddiisa, laakiin soo koobida taariikh-nololeedkaas oo aan lahayn wax laga ku soo kordhiyay ma samayso.</ref> iyo {{strong|madax bannaan ka ah mawduuca}}.<ref>Is-qorida taariikh nololeedka iyo is xayeysiinta ma aha jidadka loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusiddu waa in dadka {{em|madax-bannaan}} ka ah mawduuca laftiisa ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid xusid mudan oo ku filan oo ay ku qoreen kuna daabaceen shuqullo aan yarayn oo diiradda saaraya. Sidaas darteed, diwaan-gelinta ku jirta qaamuusyada taariikh-nololeedka ee aqbala is-magacaabista (sida Marquis Who's Who) ma ka qayb qaataan xusidda, sidoo kale bogagga intarneedka ee ku saabsan shaqaalaha ama xubnaha ururka laftiisa ma sameeyaan.</ref> * Haddii qoto-dheerida dabooshada ee il kasta oo la siiyay ayan ahayn mid muhiim ah, markaas ilo madax-bannaan oo badan ayaa lagu birlabi karaa si loo muujiyo xusidda; dabooshada yar oo ka timaada ilaha labaad caadi ahaan ma aha mid ku filan oo lagu aasaaso xusidda.<ref name="note5">Dabooshada aan yarayn waa imtixaan lagu qiimaynayo qoto-dheerida qoraalka shuqul la daabacay, iyo inta uu ka fog yahay xogta yar ama xusidda dhex-martay ("John Smith ee Shirkadda Baddan wuxuu yiri..." ama "Mary Jones waxaa shaqaalaysiiyay Jaamacaddayda") oo aan si faahfaahsan uga wadahadlin mawduuca. Taariikh-nololeed la rumeysan karo oo 200 bog ah oo madax-bannaan oo ku saabsan qof kaas oo daboolaya noloshiisa si faahfaahsan waa mid aan yarayn, halka shahaadada dhalashada ama xusid 1-layn ah oo ku jirta foomka doorashada ayan ahayn. Ilaha xogta sida Notable Names Database, [[Internet Movie Database]] looma tixgeliyo kuwo la rumeysan karo maadaama ay yihiin, sida [[wiki]]-yada badan, kuwo la tifaftiro iyadoo aan lahayn ilaalin badan. Dheeraad ah, xog-dhaqaaleedkani waxay leeyihiin heerarkeeda aqbalidda oo aad u hooseeya. Sidoo kale, xaaladaha sida Internet Movie Database, soo darida waa mid caadi ah dadka ku jira sahadaas oo sababtaas darteed looma qaadan karo caddeyn muujinaysa xusidda.</ref> * Ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa in lagu taageero qoraalka maqaalka dhexdiisa, laakiin kama qayb qaataan caddaynta xusidda mawduuca. Dadka buuxiya shuruudaha aasaasiga ah waxaa loo qaadan karaa kuwo xusid mudan iyadoo aan loo eegin shuruudaha dheeraadka ah ee hoose. Maqaallada wali looma abuurayo dadkaas haddii ay ku caddeynayaan shuruudaha ka saarista, sida kuwa xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya, ama kuwa lagu xusay [[Wikipedia:Maaha]]. ==Shuruudaha dheeraadka ah== Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay buuxiyaan mid ka mid ah heerarkan ku xusan hoos. Baaqashada buuxinta shuruudaha ma aha {{em|caddeyn}} dhameystiran oo muujinaysa in mawduuca ma aha in lagu soo daro; Taa beddelkeeda, buuxinta mid ama ka badan {{em|ma dammaanad qaadayso}} in mawduuca lagu soo dari doono. Qof aan buuxin shuruudahaas dheeraadka ah {{em|wali wuxuu noqon karaa mid xusid mudan}} marka loo eego [[Wikipedia:Caannimada]]. Tifaftirayaashu waxay heli karaan shuruudahaas kuwo caawiya marka ay go'aaminayaan in lagu calaamadeeyo maqaalka inuu u baahan yahay tixraacyo dheeraad ah (iyadoo la isticmaalayo {{[[Template:BLP sources|BLP sources]]}} tusaale ahaan), ama Taa beddelkeeda ay bilaabaan wadahadalka tirtiridda. ===Taariikh-nololeed kasta=== {{shortcut|WP:ANYBIO}} # Qofku wuxuu heley abaal marin ama maamuus caan ah oo muhiim ah, ama waxaa loo magacaabay abaal marintaas dhowr jeer; '''ama''' # Qofku wuxuu sameeyay kaalmo aad loo aqoonsaday oo qayb ka ah diwaan-gelinta taariikhda socota ee goob gaar ah;<ref name="note6">Guud ahaan, qof ka mid ah "diwaan-gelinta taariikhda socota" wuxuu noqonayaa mid lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira buugaagta taariikhda badan ee goobtaas, oo ay qoreen taariikhyahanno. Siyaasi heley "daboosho muhiim ah oo warbaahinta ka timaada" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo warbaahineed oo badan, oo ay qoreen saxaafiyiin. Jilaa lagu soo bandhigay joornaalada waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo joornaal ah, oo ay qoreen qoraayaal joornaal ah. Jilaa ama qof caan ah oo raadiyaha ama telefishanka ka muuqda oo leh "taariikh-nololeed madax-bannaan" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, buug dhexdiisa, oo uu qoray qoraa taariikh-nololeed oo madax-bannaan.</ref> '''ama''' # Qofku wuxuu diwaan-gelin ku leeyahay qaamuuska taariikh-nololeedka qaranka ee caadiga ah ee dalka (t.s. ''[[Dictionary of National Biography]]''). ===Akadeemikada=== Akaademikada, cilmi-baarayaasha, mufakiriinta iyo aqoonyahannada kale (ee la isku yiraahdo "Akaademikada" si loo fududeeyo) waxay saameyn muhiim ah ku leeyihiin dalka fikradaha iyagoo aan taariikh-nololeedkooda loogu hayn ilo labaad. ===Xirfadlayaasha okhtiraaca ama incaanta=== {{Shortcut|WP:AUTHOR|WP:CREATIVE|WP:ARTIST|WP:NJOURNALIST}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa qoraayaasha, tifaftirayaasha, saxaafiyiinta, sameeyayaasha filimada, sawir-qaadayaasha, fannaaniinta, naqshadeeyayaasha dhismaha, iyo xirfadlayaasha kale ee ikhtiraaca. Qofkaas u dhowdahay inuu yahay mid xusid mudan haddii: # Qofka loo tixgeliyo inuu yahay shakhsi muhiim ah ama aad looga soo qato asxaabtiisa ama kuwo ka dambeeyay; '''ama''' # Qofka lagu yaqaan inuu keenay fikrad, aragti, ama farsamo cusub oo muhiim ah; '''ama''' # Qofku uu abuuray ama kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay abuurista shuqul muhiim ah ama aad loo yaqaan ama ururin shuqul ah. Dheeraad ah, shuqulkaas waa inuu ahaa mawduuca ugu muhiimsan ee maqaallo ama dib u eegis badan oo ka timaada joornaalo madax bannaan, ama shuqul madax-bannaan oo xusid mudan (tusaale ahaan, buug, filim, ama taxane telefishan, laakiin caadi ahaan ma aha qayb kaliya oo taxane telefishan ah); '''ama''' # Shuqulka qofka (ama shuqulladiisa) wuxuu: (b) noqday astaan muhiim ah, (t) ahaa qayb muhiim ah oo ka mid ah bandhig muhiim ah, (j) heley fiiro muhiim ah oo ka timaada naqdiyayaasha, ama (x) lagu matalay [[Ururinta (madxafka)|ururinta joogtada ah]] ee gallery-yada ama madxafyada dhowrka ah ee xusidda mudan. ===<span class="anchor" id="CRIM"></span>Dhibbanayaasha iyo dambiilayaasha=== {{shortcut|WP:CRIME|WP:VICTIM}} Qof lagu yaqaan oo kaliya oo u xiran dambi ama maxkamad dambi ma aha inuu caadi ahaan noqdo mawduuca [[Wikipedia:Kala qaybinta qoraalka|maqaal Wikipedia ah oo gaar ah]] {{em|haddii uu jiro maqaal jira oo lagu soo dari karo maaddada insayklopediya ah ee laga heli karo ee ku saabsan qofkaas.}} Haddii uu jiro maqaal jira oo noocaas ah, waxay noqon kartaa mid ku habboon in la abuuro maqaal yar oo ka dhashay, laakiin kaliya haddii tani ay lagama maarmaan u tahay tixgelinno ku saabsan laxanka maqaalka. Marka ayan jirin maqaallo ku habboon oo jira, dambiilaha ama dhibbanaha laga hadlayo waa inuu noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah {{em|kaliya}} haddii mid ka mid ah kuwan hoose uu quseeyo: Dhibbanayaasha, iyo kuwa si dhab ah aan dambiga lahayn ama dambiga laugu xukumay si aan sax ahayn, # Dhibbanaha ama qofka dambiga si aan sax ahayn loogu xukumay, iyadoo u hoggaansamayso [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya]], wuxuu kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhakdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: Matthew Shepard.</ref> Dambiilayaasha, # Dhibbanaha dambigu waa shakhsi aad loo yaqaan oo heer qaran ama heer dhex-dhexaad ah, oo ku jira, laakiin aan xaddidnayn, siyaasiyiinta ama dadka caanka ah;<ref>Tusaale: [[John Hinckley Jr.]]</ref> '''ama''' # {{anchor|unusual crime}}Ujeedada dambiga ama sameynta dambigu waa mid aan caadi ahayn—ama loo tixgeliyay mid xusid mudan—si ay u noqoto dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Guud ahaan, muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhacdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo ka badan warbixinnada wararka ee xilligaas oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: [[Seung-Hui Cho]].</ref> #* Fiiro gaar ah: [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Qof nool oo lagu eedeeyay dambi]] waxaa loo qaadayaa {{strong|bilaa dambi}} ilaa iyo marka Maxkamad ay go'aan ka gaarto. Tifaftirayaashu waa inay tixgelin xooggan ka bixiyaan {{em|aan}} abuurista maqaal ku saabsan dambiilaha lagu eedeeyay marka aan wali dambi lagu xukun. ===Aktorrada iyo Madadaaliyayaasha<span class="anchor" id="Pornographic actors and models"></span><span class="anchor" id="Pornographic models"></span><span class="anchor" id="Pornographic actors"></span> <!-- si looga fogaado jabinta dib u hagaajinta iyo shortcuts -->=== {{shortcut|WP:ENT|WP:ENTERTAINER|WP:NACTOR|WP:NMODEL|WP:COMEDIAN}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa aktorrada, fannaaniinta codka, majaajilaystayaasha, kuwa aragtida dhiibta, aktorrada filimada qaawan, moodellada, iyo dadka caanka ah. Qofkaas waxaa loo tixgelin karaa mid xusid mudan haddii: # Qofku uu kaalimo muhiim ah ka qaatay filimada xusidda mudan, taxanaha telefishanka ee xusidda mudan, bandhigyada masraxa, ama soosaarista kale ee xusidda mudan; '''ama''' # Qofku uu sameeyay kaalmo gaar ah, oo badan ama ikhtiraac ah oo ku saabsan goobta madadaalada. ===<span class="anchor" id="Politicians"></span> Siyaasiyiinta iyo xaakinnada=== {{shortcut|WP:POLITICIAN|WP:NPOL|WP:JUDGE}} Kuwani waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo xusid mudan: * Siyaasiyiinta iyo xaakinnada ka soo qabtay xilalka dowladeed ee heer dhex-dhexaad, heer qaran, ama (dalalka leh nidaamka federaalka ama nidaamka isku midka ah) heer gobol/gobollo, ama ka mid ahaa baarlamaannada heerarkaas.<ref name="note7">Tani waa shuruud darajada labaad ah. Dadka buuxiya shuruuddan madaxa badan waxay buuxin doonaan shuruudaha aasaasiga ah. Qoraayaasha taariikh-nololeedka iyo taariikhyahanadu caadi ahaan waxay hore u qoreen kuwii hore iyo kuwa handda haya xilalka waaweyn ee siyaasadeed. Si kastaba ha ahaatee, shuruuddan waxay xaqijinaysaa in dabooshada xilalka waaweyn ee siyaasadeed ay noqoto mid dhameystiran iyadoo aan loo eegin.</ref> Tani waxay sidoo cualquileya dadka loo doortay xilalkaas laakiin aan wali la wareegin. Maso'uuliyiinta hoose ee loo doortay doorashooyinka<ref name="appointed">Maso'uuliyiinta loo doortay waxay sidoo kale ku jiraan shakhsiyaadka loo magacaabay xilalka doorashada.</ref> waxay noqon karaan kuwo xusid mudan haddii qoto-dheerida dabooshada ay ka fogaato xusidda yar iyo ogeysiisyada caadiga ah.<ref name="significant">Dabooshada yar ee mas'uulka loo doortay, sida ogeysiisyada yar yar, xusidda dhex-martay, ama diwaan-gelinta yar ma aha mid ku filan in lagu aasaaso xusidda.</ref> Musharraxiinta aan dooran ee xilalka siyaasadeed guud ahaan looma qaadayo inay yihiin kuwo xusid mudan ''si gaar ah'' musharraxnimadooda darteed. Dabooshada ololaha caadiga ah ma aasaasto xusidda. Musharraxiintu waxay noqon karaan kuwo xusid mudan kaliya marka ay yihiin mawduuca, ama saameynta ololahoodu uu helo daboosho badan, madax-bannaan, oo qoto dheer oo ka baxsan warbixinnada caadiga ah. ===Shakhsiyaadka ciyaaraha=== {{shortcut|WP:SPORTSPERSON}} Ciyaaryahan u dhowdahay inuu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo labaad oo badan, oo sidaas darteed uu noqdo mid xusid mudan, haddii uu ku guuleystay tartanka weyn ama uu helay maamuus muhiim ah. Taariikh-nololeedka ciyaaraha waa inuu ku jiraa ugu yaraan hal tixraac oo ku saabsan il bixinaya daboosho muhiim ah oo ku saabsan mawduuca. Buuxinta shuruuddan oo kaliya ma muujiso xusidda, laakiin waxay muujinaysaa inay suurtagal tahay in ilo ku filan ay jiraan si loo buuxiyo GNG (tilmaamaha guud ee xusidda). ==Shuruudaha aan saxda ahayn== {{shortcut|WP:INVALIDBIO}} * In qofka ''A'' uu xiriir la leeyahay qof aad loo yaqaan ''B'', sida inuu yahay xaaska ama doob, ma aha sabab lagu abuurayo maqaal taagan oo ku saabsan ''A'' (ilaa daboosho muhiim ah lagu heli karo ''A''); xiriirku ma bixiyo xusid. Si kastaba ha ahaatee, qofka ''A'' waxaa lagu soo dari karaa maqaalka ku xiran ee ''B''. Tusaale ahaan, Jason Allen Alexander waxaa lagu soo daray maqaalka ku saabsan Britney Spears oo bogga Jason Allen Alexander wuxuu kaliya dib u hagaajin u yahay maqaalkaas. * Ka fogoow shuruudaha ku batay tirada raadinta engine-ka (tusaale ahaan, Google hits ama Alexa Internet kala sarreynta), ama miisaanka tirada sawirrada lagu daabacay intarneedka. Sida warshadaha filimada qaawan oo kale, waxay isticmaalaan Google bomb si ay u saameeyaan darajada.<ref>{{cite web|url=http://www.xbiz.com/articles/174944/google|title=SEO: Linking Up in 2014|last=Adrian Degus |date=2014-02-19|work=XBIZ|accessdate=26 February 2014|quote=Since the early days of our industry we have relied on a standard set of methods to rank our sites for popular keywords, specifically buying and trading links. These two methods have always gone against Google's guidelines, they just didn’t have a reliable way to detect it until now.}}</ref> Mawduucyada badan, raadinta engine-ku ma kala sooci karo tixraacyada waxtarka leh iyo qoraallada isku midka ah oo kaliya. Tusaale ahaan, iyadoo Alexa Toolbar uu waxtar leeyahay, utility-kiisu waa mid lagu xaddidayo dadka isticmaala iyo yarida xogta. Marka la isticmaalayo raadinta engine-ka si loo caawiyo aasaasidda xusidda mawduuca, qiimeey {{em|tayada}}, ma aha tirada, natiijada raadinta iyo bogagga intarneedka ee ku xiran. ==Baaqashada dhammaan shuruudaha== Haddii aan lagu buuxin karin shuruudaha maqaal taagan ama soo darida maqaal guud dhexdiisa, oo horumarinta ayan shaqaynayn ama aan la rogeyn karin, markaas dhowr geeddi-socod oo tirtirid ah ayaa loo tixgelin karaa:<ref name="note10">Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waxay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii shuruudaha tirtiridda degdegga ah uu quseeyo, isticmaal calaamadda {{tl|db-person}} si loo weydiisto tirtiridda degdegga ah. * Maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda, isticmaal calaamadda {{tls|prod}}. Tani waxay oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof diidmo sameeya * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda ama aad rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, u dooro maqaalka geeddi-socodka Maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono todoba maalmood. ==Xaaladaha gaarka ah== {{shortcut|WP:BIOSPECIAL}} ===Baaqashada shuruudaha aasaasiga ah laakiin buuxinta shuruudaha dheeraadka ah=== Haddii aan la heli karin sharrax ka buuxa ama ilo ku habboon oo loogu talagalay maqaal taagan, laakiin qofku uu buuxiyo mid ama ka badan oo ka mid ah shuruudaha dheeraadka ah: * isku darka maqaalka maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna. * Meelayso calaamadda {{tl|Mergeto}} bogga dushiisa, iyadoo lagu muujinayo bogga maqaalka lagu mideyn karo. * Haddii aanu hadda jirin maqaal lagu mideyn karo qofka, tixgeli inaad adigu qorto maqaalka ama [[Wikipedia:Maqaallada la requesteday|weydiiso]] in maqaalka la qoro. ===Baaqashada sharraxaada xusidda mawduuca=== Haddii maqaalku uusan sharraxayn xusidda mawduuciisa,<ref name="note9">Qoraalka maqaalku waa inuu ku jiraa xog ku filan oo sharraxaysa sababta qofku u yahay mid xusid mudan. Doodeyaasha ka baxsan ee lagu sameeyo bogga wadahadalka ama bogga wadahadalka tirtiridda ma aha qayb ka mid ah maqaalka laftiisa.</ref> isku day inaad horumariso iyadoo la isticmaalayo: * Soo darida template-ka {{tl|cleanup biography}}, oo weydiinaya taariikhda dhalashada, muhiimadda taariikhi ah, iwm. * Inaad adigu dib u qorto * Weydiinta tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo. ===Ilaha aan ku filnayn=== Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan: * Raadso ilo adiga laftaada * Weydii tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tlx|notability|biographies}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaal kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert needed|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka [[Wikipedia:G识别 Reliable sources|ilo la cuskan karo]] oo aan laga heli karin intarneedka. ==<span class="anchor" id="People notable only for one event"></span>Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya== {{shortcut|WP:1E|WP:BIO1E|WP:SINGLEEVENT|WP:ONEEVENT}} {{see also|Wikipedia:Waxay Wikipedia ahayn#Wikipedia ma aha warbaahinta wararka|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya|Wikipedia:Pseudo-biographies|Wikipedia:BLP2E|Wikipedia:Waxay tahay dhacdo kaliya|Wikipedia:Waxay BLP1E ahayn|Wikipedia:Xusidda (dhacdooyinka)}} Marka shakhsi uu muhiim u yahay kaalintiisa dhacdo kaliya dhexdeeda, waxay noqon kartaa mid aan hufanayn in maqaal loo qoro shakhsiga, dhacdayda ama labadaba. Marka loo eego tixgelinta abuurista maqaallo gaar ah, darajada muhiimada dhacdayda lafteeda iyo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda waa in labadaba la tixgeliyaa. Sharciga guud waa in lagu daboolo dhacdayda, ma aha qofka. Si kastaba haatee, haddii dabooshada warbaahinta ee dhacdayda iyo kaalinta shakhsigaba ay ka sii weynaadaan, maqaallo gaar ah ayaa noqon kara kuwo sababayay.<ref name="BLP1E versus BIO1E">Waa lagama maarmaan in tifaftirayaashu ay fahmaan laba kala soocid oo hufan oo ah [[WP:BIO1E]] marka loo eego [[WP:BLP1E]]. Midda kowaad, [[WP:BLP1E]] waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka ''nool'', ama kuwa ka soo dhintay waagii dambe. Midda labaad, [[WP:BLP1E]] waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka heerka hoose ah.</ref> Haddii dhacdaydu ay tahay mid aad u muhiim ah, oo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda ay tahay mid weyn, maqaal gaar ah guud ahaan waa mid ku habboon. Kuwa dilay madaxda waaweyn ee siyaasadeed, sida [[Gavrilo Princip]], waxay ku habboon yihiin qaybatan, sida lagu muujiyay dabooshada weyn ee dhacdayda ku jirta [[WP:RS|ilaha la cuskan karo]] oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga. Marka kaalinta uu qofku ka qaatay dhacdayda ay tahay mid yar, oo xog yar ama aan lagu helin loo isticmaalo qoraalka taariikh-nololeed dheelitiran, maqaal taagan looma baahna. Qofkaas waa in lagu daboolo maqaal ku saabsan dhacdayda, oo magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalkaas. Tusaale ahaan, [[George Holliday (witness)|George Holliday]], oo muuqal ka duubay garaacidda Rodney King, wuxuu dib u hagaajin u yahay [[Rodney King]]. Dhanka kale, haddii dhacdo muhiim ah ay tahay mid saameyn leh, xitaa dadka yar yar ee ka qaybqaatay waxay leeyihiin maqaallo u gaar ah. Tusaale Tani waa [[Howard Brennan]], oo ahaa dhab-joogta dilkii JFK. Mawduuc kale ayaa soo baxa marka shakhsi uu kaalinta ugu muhiimsan ka qaato dhacdo yar. Xaaladdan, caadi ahaan ma aha mid ku habboon in lagu yeesho maqaallo gaar ah qofka iyo dhacdayda. Guud ahaan xaaladdan, magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalka ku saabsan dhacdayda, gaar ahaan haddii shakhsigu uu yahay mid xusid mudan oo kaliya dhacdaydaas darteed. Tusaale ahaan, bogga kala soocidda [[Travis Walton]] wuxuu dib u hagaajin u yahay kuwa raadinaya [[Dhacdadii Travis Walton UFO]]. Xaaladaha qaarkood, si kastaba ha ahaatee, qof caan ah oo kaliya dhacdo kaliya darteed wuxuu noqon karaa mid aad loo yaqaan ka duwan dhacdayda lafteeda, tusaale ahaan, [[Tank Man]]. Xaaladahaas oo kale, maqaalka ku saabsan dhacdayda wuxuu noqon karaa mid loogu cinwaandeeyo magaca qofka ku xiran. Tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay ogaadaan mawduucyada ku saabsan [[WP:WEIGHT|miisaanka]] iyo inay ka fogaadaan abuurista [[WP:PSEUDO|pseudo-biographies]] aan lagama maarmaan ahayn, gaar ahaan dadka [[WP:BLP|nool]]. Waa lagama maarmaan in la xusuusto in "xusidda" ma aha mid isku mid ah sida "caanka ah". Qof wuxuu noqon karaa mid caan ah sabab ka dhalatay dhacdo kaliya, laakiin mar marka ka mid ah wuxuu noqon karaa mid xusid mudan dhacdooyin ka badan hal. Taa beddelkeeda, qof wuxuu noqon karaa mid caan ah guud ahaan, laakiin [[#Shuruudaha aasaasiga ah|dabooshada muhiimka ah]] waxay diiradda saari kartaa dhacdo kaliya oo uu ku xiran yahay qofkaas. ==Liisaska dadka== {{shortcut|WP:LISTBIO}} {{see also|Wikipedia:Liisaska taagan#Liisaska dadka|Wikipedia:ALMAMATER|Wikipedia:Namechecking}} Maqaallo badan waxay ku jiraan (ama taagan yihiin sida) liisaska dadka. Soo darida ku jirta '''[[Wikipedia:Liisaska taagan|liisaska taagan]]''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:LISTCRITERIA|shuruudaha caadiga ah ee loo aasaasay boggaas]]. Soo darida ku jirta '''liisaska ku jira maqaallada dhexdiisa''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:SOURCELIST]], iyadoo walxaha ay tahay inay leeyihiin muhiimada isku midka ah ee mawduuca sida looga baahan yahay walxaha lagu soo daro qoraalka maqaalka dhexdiisa iyadoo loo eegayo habraacyada Wikipedia (kuwaas oo ay ku jiraan [[Wikipedia:Qaybaha trivia-da]]). ==Qoyska== {{shortcut|WP:BIOFAMILY|WP:BIORELATED|WP:BLPFAMILY|WP:BLPRELATED}} {{See also|#Shuruudaha aan saxda ahayn|WP:NOTINHERITED}} In xiriir la lahaado qof xusid mudan ''lafteedu'' ma bixiso darajada xusidda qofkaas. Maqaallada ku saabsan dadka xusid mudan ee xusa xubnaha qoyskooda ma muujiyaan, la feydo, in xubinta qoyska ay tahay mid xusid mudan. ==Maqaallada ku saabsan Tifaftirayaasha Wikipedia== {{See also|Wikipedia:Muran-danta|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Maareynta badalaada uu sameeyay mawduuca maqaalka}} Tifaftirayaasha [[Wikipedia:Wikipedians|Wikipedia]] qaarkood waxay yihiin mawduuca maqaal (eeg [[Wikipedia:Dadka xusidda mudan ee tifaftiray Wikipedia]]); si kastaba ha atteeda, heerka ay ku leeyihiin Wikipedia oo ah tifaftirayaal {{em|lafteedu}} ma leha saameyn ku saabsan xusiddooda, iyagoo aan loo eegin in ay tifaftireen Wikipedia ka hor ama ka dib abuurista maqaalladooda.<ref name=note11>Iyadoo waxyaabaha ka dhaca Wikipedia ay keeni karaan mawduucyo xusid mudan, sida Dhacdadii taariikh-nololeedka Wikipedia Seigenthaler iyo Murankii Essjay, xogta ku jirta maqaalladaas waxay ku batay ilo madax-bannaan oo ka timaada qaybta saddexaad oo ka hadlaysa ''ku saabsan'' Wikipedia, ka duwan Wikipedia lafteeda.</ref> Tilmaamaha muran-danta wali wuxuu quseeyaa haddii ay {{em|tifaftiraan}} maqaalladaas.) Dhammaan maqaallada waa in lagu go'aamiyo kaliya qoraalka ku habboon iyo tilmaamaha soo darida iyo habraacyada, sida tilmaamahan, [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Ka saar maaddada muranka dhalisa oo aan ilo lahayn ama ilaha xun leh}} * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Dadka ka soo dhintay waagii dambe ama u dhow inay dhintaan}} ==Qoraallo== {{reflist|30em}} <noinclude> [[Category:WikiProject Biography|Notability (people)]] [[de:Wikipedia:Relevanzkriterien#Personen]] </noinclude> 5j3yvi49ehgbardx4ivsnkqmxy4rvuv 306385 306384 2026-08-31T18:38:48Z Isma4l 41797 /* Shuruudaha aasaasiga ah */ 306385 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha |Dadka|WP:BIO|WP:NBIO|WP:NBLP}} {{nutshell|Qof waxaa loo qaadayaa inuu xusid mudan yahay haddii uu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo la xusi karo oo ah [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]] oo madax bannaan ka ah mawduuca iyo Shuruudaha xusidda waa in loo buuxiyaa si qof loogu dhex daro liis taagan.}} Wikipedia dhexdeeda, [[Wikipedia:Caannimada|Caannimada]] waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Marka ay joogto '''Dadka''', qofka oo ah mawduuca maqaalka taariikh nololeedka waa inuu noqdaa mid "fiiro mudan"<ref name=Encarta>{{cite encyclopedia |archive-url=https://web.archive.org/web/20110528053924/http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |url=http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |title=Notable |encyclopedia=Encarta |archive-date=May 28, 2011 |access-date= December 13, 2018}}</ref> ama "xusid mudan"<ref name=Heritage>{{cite encyclopedia |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=notable |title=Notable |encyclopedia=American Heritage Dictionary |access-date= January 17, 2015}}</ref>—taas oo ah, "habboon"<ref name=Heritage/> ama "muhiim ah, xiiso leh, ama aan caadi ahayn oo ku filan in lagu fiiro ama lagu diwaan geliyo"<ref name=Encarta/> Wikipedia dhexdeeda si loo siiyo warbixin qwritten ah oo ku saabsan taariikhda noloshiisa. "Xusidda" marka loo eego caannimada ama caanka ah—in kasta oo ayan ahayn mid aan xiriir la lahayn—waa mid darajada labaad ah. Tilmaamahan xusidda ee taariikh-nololeedyada<ref>Madaama tilmaamahan uu sidoo kale quseeyo kooxaha yar ee dadka si dhow u xiriira sida qoysaska, qoraayaasha wadaagga ah, iyo ikhtiraacayaasha wadaagga ah, ma daboolayo kooxaha dadka aan xiriirka lahayn, kuwaas oo lagu daboolo tilmaamaha xusidda ururrada iyo shirkadaha .</ref> wuxuu ka tarjumayaa isku raacsanaanta lagu gaareen wadahadallada iyo lagu caddayeeyay hab-dhaqanka aasaasay, wuxuuna xog ka bixiyaa go'aannada ku saabsan in maqaal ku saabsan qof la qori doono, la isku dari doono, la tirtiri doono, ama sii horumarin doono. Wixii talo ah oo ku saabsan ''sida'' loo qoro maqaallada taariikh-nololeedka, eeg [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]]. Cinwaanka maqaalku waa inuu fahsiiyaa waxa maqaalku ku saabsan yahay. Haddii ay jirto xog habboon oo ku filan in lagu buuxiyo maqaal ku saabsan qof, markaas magaca qofkaas wuxuu noqonayaa cinwaanka ugu ku habboon, sida Abraham Lincoln ama Marie Curie. Haddii, si kastaba ha ahaatee, ay jirto oo kaliya xog ku filan oo ku saabsan dhacdo xusid mudan oo ku xiran qofka, markaas maqaalku waa in loogu cinwaandeeyo gaar ahaan dhacdaydaas, sida Dhacdadii Travis Walton. Mararka qaarkood marka qof caan ah uu meel ku dhinto, waxaa jira xog ku filan oo loogu talagalay maqaal ku saabsan dhimashadiisa, sida Dhimashadii Michael Jackson ama Dhimashadii Diana, Princess of Wales. Haddii maqaalka ugu muhiimsan ee qof xusid mudan uu yahay mid aad u dheer oo aan habboonayn in lagu doogo dhammaan shuqulladiisa, markaas bog gaar ah ayaa loo abuurayo xogtaas, sida Qoraallada George Orwell. Haddii qofku uu ahaa falanqaynta dil xusid mudan, markaas cinwaan sida Dillkii Brian Thompson ama Dilkii Kitty Genovese waa mid ku habboon. ==<span class="anchor" id="Basic Criteria"></span>Shuruudaha aasaasiga ah== {{shortcut|WP:BASIC|WP:NBASIC}} Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay helaan daboosho muhiim ah oo ka timaada {{strong|ila la daabacay oo badan}}<ref name="note2">Waxyaabaha sameeya "shuqul la daabacay" waa mid u kaxaysa si adag.</ref> oo ah {{strong|[[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]]}}, oo ah kuwo {{strong|la xusi karo}}, {{strong|madax bannaan ka ah mufakiriinta}} midba midka kale,<ref>Ilaha ah kuwa tooska ah oo ka dhashay ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa tixraacyo ahaan, laakiin kama qayb qaataan aasaasidda xusidda mawduuca. "Madax-bannaanida mufakiriinta" waxay u baahan tahay ma aha oo kaliya in qoraalka ilaha uusan ahayn mid isku mid ah, laakiin sidoo kale in dhammaan qoraalka ku jira shuqulka la daabacay uusan ka dhalan (ama uu ku batay) shuqul kale (dhalashada qayb ahaan waa la aqbalayaa). Tusaale ahaan, khudbad uu jeediyay siyaasi oo ku saabsan qof gaar ah waxay ka qayb qaadan kartaa aasaasidda xusidda qofkaas, laakiin qoraallada badan oo laga soo saaray khudbadaas oo ay daabaceen warbaahino kala duwan ma sameeyaan. Taariikh-nololeed loo qoray qof waxay ka qayb qaadataa aasaasidda xusiddiisa, laakiin soo koobida taariikh-nololeedkaas oo aan lahayn wax laga ku soo kordhiyay ma samayso.</ref> iyo {{strong|madax bannaan ka ah mawduuca}}.<ref>Is-qorida taariikh nololeedka iyo is xayeysiinta ma aha jidadka loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusiddu waa in dadka {{em|madax-bannaan}} ka ah mawduuca laftiisa ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid xusid mudan oo ku filan oo ay ku qoreen kuna daabaceen shuqullo aan yarayn oo diiradda saaraya. Sidaas darteed, diwaan-gelinta ku jirta qaamuusyada taariikh-nololeedka ee aqbala is-magacaabista (sida Marquis Who's Who) ma ka qayb qaataan xusidda, sidoo kale bogagga intarneedka ee ku saabsan shaqaalaha ama xubnaha ururka laftiisa ma sameeyaan.</ref> * Haddii qoto-dheerida dabooshada ee il kasta oo la siiyay ayan ahayn mid muhiim ah, markaas ilo madax-bannaan oo badan ayaa lagu birlabi karaa si loo muujiyo xusidda; dabooshada yar oo ka timaada ilaha labaad caadi ahaan ma aha mid ku filan oo lagu aasaaso xusidda.<ref name="note5">Dabooshada aan yarayn waa imtixaan lagu qiimaynayo qoto-dheerida qoraalka shuqul la daabacay, iyo inta uu ka fog yahay xogta yar ama xusidda dhex-martay ("John Smith ee Shirkadda Baddan wuxuu yiri..." ama "Mary Jones waxaa shaqaalaysiiyay Jaamacaddayda") oo aan si faahfaahsan uga wadahadlin mawduuca. Taariikh-nololeed la rumeysan karo oo 200 bog ah oo madax-bannaan oo ku saabsan qof kaas oo daboolaya noloshiisa si faahfaahsan waa mid aan yarayn, halka shahaadada dhalashada ama xusid 1-layn ah oo ku jirta foomka doorashada ayan ahayn. Ilaha xogta sida Notable Names Database, [[Internet Movie Database]] looma tixgeliyo kuwo la rumeysan karo maadaama ay yihiin, sida [[wiki]]-yada badan, kuwo la tifaftiro iyadoo aan lahayn ilaalin badan. Dheeraad ah, xog-dhaqaaleedkani waxay leeyihiin heerarkeeda aqbalidda oo aad u hooseeya. Sidoo kale, xaaladaha sida Internet Movie Database, soo darida waa mid caadi ah dadka ku jira sahadaas oo sababtaas darteed looma qaadan karo caddeyn muujinaysa xusidda.</ref> * Ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa in lagu taageero qoraalka maqaalka dhexdiisa, laakiin kama qayb qaataan caddaynta xusidda mawduuca. Dadka buuxiya shuruudaha aasaasiga ah waxaa loo qaadan karaa kuwo xusid mudan iyadoo aan loo eegin shuruudaha dheeraadka ah ee hoose. Maqaallada wali looma abuurayo dadkaas haddii ay ku caddeynayaan shuruudaha ka saarista, sida kuwa xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya, ama kuwa lagu xusay [[Wikipedia:Maaha]]. ==Shuruudaha dheeraadka ah== Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay buuxiyaan mid ka mid ah heerarkan ku xusan hoos. Baaqashada buuxinta shuruudaha ma aha {{em|caddeyn}} dhameystiran oo muujinaysa in mawduuca ma aha in lagu soo daro; Taa beddelkeeda, buuxinta mid ama ka badan {{em|ma dammaanad qaadayso}} in mawduuca lagu soo dari doono. Qof aan buuxin shuruudahaas dheeraadka ah {{em|wali wuxuu noqon karaa mid xusid mudan}} marka loo eego [[Wikipedia:Caannimada]]. Tifaftirayaashu waxay heli karaan shuruudahaas kuwo caawiya marka ay go'aaminayaan in lagu calaamadeeyo maqaalka inuu u baahan yahay tixraacyo dheeraad ah (iyadoo la isticmaalayo {{[[Template:BLP sources|BLP sources]]}} tusaale ahaan), ama Taa beddelkeeda ay bilaabaan wadahadalka tirtiridda. ===Taariikh-nololeed kasta=== {{shortcut|WP:ANYBIO}} # Qofku wuxuu heley abaal marin ama maamuus caan ah oo muhiim ah, ama waxaa loo magacaabay abaal marintaas dhowr jeer; '''ama''' # Qofku wuxuu sameeyay kaalmo aad loo aqoonsaday oo qayb ka ah diwaan-gelinta taariikhda socota ee goob gaar ah;<ref name="note6">Guud ahaan, qof ka mid ah "diwaan-gelinta taariikhda socota" wuxuu noqonayaa mid lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira buugaagta taariikhda badan ee goobtaas, oo ay qoreen taariikhyahanno. Siyaasi heley "daboosho muhiim ah oo warbaahinta ka timaada" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo warbaahineed oo badan, oo ay qoreen saxaafiyiin. Jilaa lagu soo bandhigay joornaalada waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo joornaal ah, oo ay qoreen qoraayaal joornaal ah. Jilaa ama qof caan ah oo raadiyaha ama telefishanka ka muuqda oo leh "taariikh-nololeed madax-bannaan" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, buug dhexdiisa, oo uu qoray qoraa taariikh-nololeed oo madax-bannaan.</ref> '''ama''' # Qofku wuxuu diwaan-gelin ku leeyahay qaamuuska taariikh-nololeedka qaranka ee caadiga ah ee dalka (t.s. ''[[Dictionary of National Biography]]''). ===Akadeemikada=== Akaademikada, cilmi-baarayaasha, mufakiriinta iyo aqoonyahannada kale (ee la isku yiraahdo "Akaademikada" si loo fududeeyo) waxay saameyn muhiim ah ku leeyihiin dalka fikradaha iyagoo aan taariikh-nololeedkooda loogu hayn ilo labaad. ===Xirfadlayaasha okhtiraaca ama incaanta=== {{Shortcut|WP:AUTHOR|WP:CREATIVE|WP:ARTIST|WP:NJOURNALIST}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa qoraayaasha, tifaftirayaasha, saxaafiyiinta, sameeyayaasha filimada, sawir-qaadayaasha, fannaaniinta, naqshadeeyayaasha dhismaha, iyo xirfadlayaasha kale ee ikhtiraaca. Qofkaas u dhowdahay inuu yahay mid xusid mudan haddii: # Qofka loo tixgeliyo inuu yahay shakhsi muhiim ah ama aad looga soo qato asxaabtiisa ama kuwo ka dambeeyay; '''ama''' # Qofka lagu yaqaan inuu keenay fikrad, aragti, ama farsamo cusub oo muhiim ah; '''ama''' # Qofku uu abuuray ama kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay abuurista shuqul muhiim ah ama aad loo yaqaan ama ururin shuqul ah. Dheeraad ah, shuqulkaas waa inuu ahaa mawduuca ugu muhiimsan ee maqaallo ama dib u eegis badan oo ka timaada joornaalo madax bannaan, ama shuqul madax-bannaan oo xusid mudan (tusaale ahaan, buug, filim, ama taxane telefishan, laakiin caadi ahaan ma aha qayb kaliya oo taxane telefishan ah); '''ama''' # Shuqulka qofka (ama shuqulladiisa) wuxuu: (b) noqday astaan muhiim ah, (t) ahaa qayb muhiim ah oo ka mid ah bandhig muhiim ah, (j) heley fiiro muhiim ah oo ka timaada naqdiyayaasha, ama (x) lagu matalay [[Ururinta (madxafka)|ururinta joogtada ah]] ee gallery-yada ama madxafyada dhowrka ah ee xusidda mudan. ===<span class="anchor" id="CRIM"></span>Dhibbanayaasha iyo dambiilayaasha=== {{shortcut|WP:CRIME|WP:VICTIM}} Qof lagu yaqaan oo kaliya oo u xiran dambi ama maxkamad dambi ma aha inuu caadi ahaan noqdo mawduuca [[Wikipedia:Kala qaybinta qoraalka|maqaal Wikipedia ah oo gaar ah]] {{em|haddii uu jiro maqaal jira oo lagu soo dari karo maaddada insayklopediya ah ee laga heli karo ee ku saabsan qofkaas.}} Haddii uu jiro maqaal jira oo noocaas ah, waxay noqon kartaa mid ku habboon in la abuuro maqaal yar oo ka dhashay, laakiin kaliya haddii tani ay lagama maarmaan u tahay tixgelinno ku saabsan laxanka maqaalka. Marka ayan jirin maqaallo ku habboon oo jira, dambiilaha ama dhibbanaha laga hadlayo waa inuu noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah {{em|kaliya}} haddii mid ka mid ah kuwan hoose uu quseeyo: Dhibbanayaasha, iyo kuwa si dhab ah aan dambiga lahayn ama dambiga laugu xukumay si aan sax ahayn, # Dhibbanaha ama qofka dambiga si aan sax ahayn loogu xukumay, iyadoo u hoggaansamayso [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya]], wuxuu kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhakdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: Matthew Shepard.</ref> Dambiilayaasha, # Dhibbanaha dambigu waa shakhsi aad loo yaqaan oo heer qaran ama heer dhex-dhexaad ah, oo ku jira, laakiin aan xaddidnayn, siyaasiyiinta ama dadka caanka ah;<ref>Tusaale: [[John Hinckley Jr.]]</ref> '''ama''' # {{anchor|unusual crime}}Ujeedada dambiga ama sameynta dambigu waa mid aan caadi ahayn—ama loo tixgeliyay mid xusid mudan—si ay u noqoto dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Guud ahaan, muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhacdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo ka badan warbixinnada wararka ee xilligaas oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: [[Seung-Hui Cho]].</ref> #* Fiiro gaar ah: [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Qof nool oo lagu eedeeyay dambi]] waxaa loo qaadayaa {{strong|bilaa dambi}} ilaa iyo marka Maxkamad ay go'aan ka gaarto. Tifaftirayaashu waa inay tixgelin xooggan ka bixiyaan {{em|aan}} abuurista maqaal ku saabsan dambiilaha lagu eedeeyay marka aan wali dambi lagu xukun. ===Aktorrada iyo Madadaaliyayaasha<span class="anchor" id="Pornographic actors and models"></span><span class="anchor" id="Pornographic models"></span><span class="anchor" id="Pornographic actors"></span> <!-- si looga fogaado jabinta dib u hagaajinta iyo shortcuts -->=== {{shortcut|WP:ENT|WP:ENTERTAINER|WP:NACTOR|WP:NMODEL|WP:COMEDIAN}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa aktorrada, fannaaniinta codka, majaajilaystayaasha, kuwa aragtida dhiibta, aktorrada filimada qaawan, moodellada, iyo dadka caanka ah. Qofkaas waxaa loo tixgelin karaa mid xusid mudan haddii: # Qofku uu kaalimo muhiim ah ka qaatay filimada xusidda mudan, taxanaha telefishanka ee xusidda mudan, bandhigyada masraxa, ama soosaarista kale ee xusidda mudan; '''ama''' # Qofku uu sameeyay kaalmo gaar ah, oo badan ama ikhtiraac ah oo ku saabsan goobta madadaalada. ===<span class="anchor" id="Politicians"></span> Siyaasiyiinta iyo xaakinnada=== {{shortcut|WP:POLITICIAN|WP:NPOL|WP:JUDGE}} Kuwani waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo xusid mudan: * Siyaasiyiinta iyo xaakinnada ka soo qabtay xilalka dowladeed ee heer dhex-dhexaad, heer qaran, ama (dalalka leh nidaamka federaalka ama nidaamka isku midka ah) heer gobol/gobollo, ama ka mid ahaa baarlamaannada heerarkaas.<ref name="note7">Tani waa shuruud darajada labaad ah. Dadka buuxiya shuruuddan madaxa badan waxay buuxin doonaan shuruudaha aasaasiga ah. Qoraayaasha taariikh-nololeedka iyo taariikhyahanadu caadi ahaan waxay hore u qoreen kuwii hore iyo kuwa handda haya xilalka waaweyn ee siyaasadeed. Si kastaba ha ahaatee, shuruuddan waxay xaqijinaysaa in dabooshada xilalka waaweyn ee siyaasadeed ay noqoto mid dhameystiran iyadoo aan loo eegin.</ref> Tani waxay sidoo cualquileya dadka loo doortay xilalkaas laakiin aan wali la wareegin. Maso'uuliyiinta hoose ee loo doortay doorashooyinka<ref name="appointed">Maso'uuliyiinta loo doortay waxay sidoo kale ku jiraan shakhsiyaadka loo magacaabay xilalka doorashada.</ref> waxay noqon karaan kuwo xusid mudan haddii qoto-dheerida dabooshada ay ka fogaato xusidda yar iyo ogeysiisyada caadiga ah.<ref name="significant">Dabooshada yar ee mas'uulka loo doortay, sida ogeysiisyada yar yar, xusidda dhex-martay, ama diwaan-gelinta yar ma aha mid ku filan in lagu aasaaso xusidda.</ref> Musharraxiinta aan dooran ee xilalka siyaasadeed guud ahaan looma qaadayo inay yihiin kuwo xusid mudan ''si gaar ah'' musharraxnimadooda darteed. Dabooshada ololaha caadiga ah ma aasaasto xusidda. Musharraxiintu waxay noqon karaan kuwo xusid mudan kaliya marka ay yihiin mawduuca, ama saameynta ololahoodu uu helo daboosho badan, madax-bannaan, oo qoto dheer oo ka baxsan warbixinnada caadiga ah. ===Shakhsiyaadka ciyaaraha=== {{shortcut|WP:SPORTSPERSON}} Ciyaaryahan u dhowdahay inuu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo labaad oo badan, oo sidaas darteed uu noqdo mid xusid mudan, haddii uu ku guuleystay tartanka weyn ama uu helay maamuus muhiim ah. Taariikh-nololeedka ciyaaraha waa inuu ku jiraa ugu yaraan hal tixraac oo ku saabsan il bixinaya daboosho muhiim ah oo ku saabsan mawduuca. Buuxinta shuruuddan oo kaliya ma muujiso xusidda, laakiin waxay muujinaysaa inay suurtagal tahay in ilo ku filan ay jiraan si loo buuxiyo GNG (tilmaamaha guud ee xusidda). ==Shuruudaha aan saxda ahayn== {{shortcut|WP:INVALIDBIO}} * In qofka ''A'' uu xiriir la leeyahay qof aad loo yaqaan ''B'', sida inuu yahay xaaska ama doob, ma aha sabab lagu abuurayo maqaal taagan oo ku saabsan ''A'' (ilaa daboosho muhiim ah lagu heli karo ''A''); xiriirku ma bixiyo xusid. Si kastaba ha ahaatee, qofka ''A'' waxaa lagu soo dari karaa maqaalka ku xiran ee ''B''. Tusaale ahaan, Jason Allen Alexander waxaa lagu soo daray maqaalka ku saabsan Britney Spears oo bogga Jason Allen Alexander wuxuu kaliya dib u hagaajin u yahay maqaalkaas. * Ka fogoow shuruudaha ku batay tirada raadinta engine-ka (tusaale ahaan, Google hits ama Alexa Internet kala sarreynta), ama miisaanka tirada sawirrada lagu daabacay intarneedka. Sida warshadaha filimada qaawan oo kale, waxay isticmaalaan Google bomb si ay u saameeyaan darajada.<ref>{{cite web|url=http://www.xbiz.com/articles/174944/google|title=SEO: Linking Up in 2014|last=Adrian Degus |date=2014-02-19|work=XBIZ|accessdate=26 February 2014|quote=Since the early days of our industry we have relied on a standard set of methods to rank our sites for popular keywords, specifically buying and trading links. These two methods have always gone against Google's guidelines, they just didn’t have a reliable way to detect it until now.}}</ref> Mawduucyada badan, raadinta engine-ku ma kala sooci karo tixraacyada waxtarka leh iyo qoraallada isku midka ah oo kaliya. Tusaale ahaan, iyadoo Alexa Toolbar uu waxtar leeyahay, utility-kiisu waa mid lagu xaddidayo dadka isticmaala iyo yarida xogta. Marka la isticmaalayo raadinta engine-ka si loo caawiyo aasaasidda xusidda mawduuca, qiimeey {{em|tayada}}, ma aha tirada, natiijada raadinta iyo bogagga intarneedka ee ku xiran. ==Baaqashada dhammaan shuruudaha== Haddii aan lagu buuxin karin shuruudaha maqaal taagan ama soo darida maqaal guud dhexdiisa, oo horumarinta ayan shaqaynayn ama aan la rogeyn karin, markaas dhowr geeddi-socod oo tirtirid ah ayaa loo tixgelin karaa:<ref name="note10">Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waxay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii shuruudaha tirtiridda degdegga ah uu quseeyo, isticmaal calaamadda {{tl|db-person}} si loo weydiisto tirtiridda degdegga ah. * Maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda, isticmaal calaamadda {{tls|prod}}. Tani waxay oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof diidmo sameeya * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda ama aad rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, u dooro maqaalka geeddi-socodka Maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono todoba maalmood. ==Xaaladaha gaarka ah== {{shortcut|WP:BIOSPECIAL}} ===Baaqashada shuruudaha aasaasiga ah laakiin buuxinta shuruudaha dheeraadka ah=== Haddii aan la heli karin sharrax ka buuxa ama ilo ku habboon oo loogu talagalay maqaal taagan, laakiin qofku uu buuxiyo mid ama ka badan oo ka mid ah shuruudaha dheeraadka ah: * isku darka maqaalka maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna. * Meelayso calaamadda {{tl|Mergeto}} bogga dushiisa, iyadoo lagu muujinayo bogga maqaalka lagu mideyn karo. * Haddii aanu hadda jirin maqaal lagu mideyn karo qofka, tixgeli inaad adigu qorto maqaalka ama [[Wikipedia:Maqaallada la requesteday|weydiiso]] in maqaalka la qoro. ===Baaqashada sharraxaada xusidda mawduuca=== Haddii maqaalku uusan sharraxayn xusidda mawduuciisa,<ref name="note9">Qoraalka maqaalku waa inuu ku jiraa xog ku filan oo sharraxaysa sababta qofku u yahay mid xusid mudan. Doodeyaasha ka baxsan ee lagu sameeyo bogga wadahadalka ama bogga wadahadalka tirtiridda ma aha qayb ka mid ah maqaalka laftiisa.</ref> isku day inaad horumariso iyadoo la isticmaalayo: * Soo darida template-ka {{tl|cleanup biography}}, oo weydiinaya taariikhda dhalashada, muhiimadda taariikhi ah, iwm. * Inaad adigu dib u qorto * Weydiinta tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo. ===Ilaha aan ku filnayn=== Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan: * Raadso ilo adiga laftaada * Weydii tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tlx|notability|biographies}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaal kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert needed|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka [[Wikipedia:G识别 Reliable sources|ilo la cuskan karo]] oo aan laga heli karin intarneedka. ==<span class="anchor" id="People notable only for one event"></span>Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya== {{shortcut|WP:1E|WP:BIO1E|WP:SINGLEEVENT|WP:ONEEVENT}} {{see also|Wikipedia:Waxay Wikipedia ahayn#Wikipedia ma aha warbaahinta wararka|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya|Wikipedia:Pseudo-biographies|Wikipedia:BLP2E|Wikipedia:Waxay tahay dhacdo kaliya|Wikipedia:Waxay BLP1E ahayn|Wikipedia:Xusidda (dhacdooyinka)}} Marka shakhsi uu muhiim u yahay kaalintiisa dhacdo kaliya dhexdeeda, waxay noqon kartaa mid aan hufanayn in maqaal loo qoro shakhsiga, dhacdayda ama labadaba. Marka loo eego tixgelinta abuurista maqaallo gaar ah, darajada muhiimada dhacdayda lafteeda iyo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda waa in labadaba la tixgeliyaa. Sharciga guud waa in lagu daboolo dhacdayda, ma aha qofka. Si kastaba haatee, haddii dabooshada warbaahinta ee dhacdayda iyo kaalinta shakhsigaba ay ka sii weynaadaan, maqaallo gaar ah ayaa noqon kara kuwo sababayay.<ref name="BLP1E versus BIO1E">Waa lagama maarmaan in tifaftirayaashu ay fahmaan laba kala soocid oo hufan oo ah [[WP:BIO1E]] marka loo eego [[WP:BLP1E]]. Midda kowaad, [[WP:BLP1E]] waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka ''nool'', ama kuwa ka soo dhintay waagii dambe. Midda labaad, [[WP:BLP1E]] waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka heerka hoose ah.</ref> Haddii dhacdaydu ay tahay mid aad u muhiim ah, oo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda ay tahay mid weyn, maqaal gaar ah guud ahaan waa mid ku habboon. Kuwa dilay madaxda waaweyn ee siyaasadeed, sida [[Gavrilo Princip]], waxay ku habboon yihiin qaybatan, sida lagu muujiyay dabooshada weyn ee dhacdayda ku jirta [[WP:RS|ilaha la cuskan karo]] oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga. Marka kaalinta uu qofku ka qaatay dhacdayda ay tahay mid yar, oo xog yar ama aan lagu helin loo isticmaalo qoraalka taariikh-nololeed dheelitiran, maqaal taagan looma baahna. Qofkaas waa in lagu daboolo maqaal ku saabsan dhacdayda, oo magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalkaas. Tusaale ahaan, [[George Holliday (witness)|George Holliday]], oo muuqal ka duubay garaacidda Rodney King, wuxuu dib u hagaajin u yahay [[Rodney King]]. Dhanka kale, haddii dhacdo muhiim ah ay tahay mid saameyn leh, xitaa dadka yar yar ee ka qaybqaatay waxay leeyihiin maqaallo u gaar ah. Tusaale Tani waa [[Howard Brennan]], oo ahaa dhab-joogta dilkii JFK. Mawduuc kale ayaa soo baxa marka shakhsi uu kaalinta ugu muhiimsan ka qaato dhacdo yar. Xaaladdan, caadi ahaan ma aha mid ku habboon in lagu yeesho maqaallo gaar ah qofka iyo dhacdayda. Guud ahaan xaaladdan, magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalka ku saabsan dhacdayda, gaar ahaan haddii shakhsigu uu yahay mid xusid mudan oo kaliya dhacdaydaas darteed. Tusaale ahaan, bogga kala soocidda [[Travis Walton]] wuxuu dib u hagaajin u yahay kuwa raadinaya [[Dhacdadii Travis Walton UFO]]. Xaaladaha qaarkood, si kastaba ha ahaatee, qof caan ah oo kaliya dhacdo kaliya darteed wuxuu noqon karaa mid aad loo yaqaan ka duwan dhacdayda lafteeda, tusaale ahaan, [[Tank Man]]. Xaaladahaas oo kale, maqaalka ku saabsan dhacdayda wuxuu noqon karaa mid loogu cinwaandeeyo magaca qofka ku xiran. Tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay ogaadaan mawduucyada ku saabsan [[WP:WEIGHT|miisaanka]] iyo inay ka fogaadaan abuurista [[WP:PSEUDO|pseudo-biographies]] aan lagama maarmaan ahayn, gaar ahaan dadka [[WP:BLP|nool]]. Waa lagama maarmaan in la xusuusto in "xusidda" ma aha mid isku mid ah sida "caanka ah". Qof wuxuu noqon karaa mid caan ah sabab ka dhalatay dhacdo kaliya, laakiin mar marka ka mid ah wuxuu noqon karaa mid xusid mudan dhacdooyin ka badan hal. Taa beddelkeeda, qof wuxuu noqon karaa mid caan ah guud ahaan, laakiin [[#Shuruudaha aasaasiga ah|dabooshada muhiimka ah]] waxay diiradda saari kartaa dhacdo kaliya oo uu ku xiran yahay qofkaas. ==Liisaska dadka== {{shortcut|WP:LISTBIO}} {{see also|Wikipedia:Liisaska taagan#Liisaska dadka|Wikipedia:ALMAMATER|Wikipedia:Namechecking}} Maqaallo badan waxay ku jiraan (ama taagan yihiin sida) liisaska dadka. Soo darida ku jirta '''[[Wikipedia:Liisaska taagan|liisaska taagan]]''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:LISTCRITERIA|shuruudaha caadiga ah ee loo aasaasay boggaas]]. Soo darida ku jirta '''liisaska ku jira maqaallada dhexdiisa''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:SOURCELIST]], iyadoo walxaha ay tahay inay leeyihiin muhiimada isku midka ah ee mawduuca sida looga baahan yahay walxaha lagu soo daro qoraalka maqaalka dhexdiisa iyadoo loo eegayo habraacyada Wikipedia (kuwaas oo ay ku jiraan [[Wikipedia:Qaybaha trivia-da]]). ==Qoyska== {{shortcut|WP:BIOFAMILY|WP:BIORELATED|WP:BLPFAMILY|WP:BLPRELATED}} {{See also|#Shuruudaha aan saxda ahayn|WP:NOTINHERITED}} In xiriir la lahaado qof xusid mudan ''lafteedu'' ma bixiso darajada xusidda qofkaas. Maqaallada ku saabsan dadka xusid mudan ee xusa xubnaha qoyskooda ma muujiyaan, la feydo, in xubinta qoyska ay tahay mid xusid mudan. ==Maqaallada ku saabsan Tifaftirayaasha Wikipedia== {{See also|Wikipedia:Muran-danta|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Maareynta badalaada uu sameeyay mawduuca maqaalka}} Tifaftirayaasha [[Wikipedia:Wikipedians|Wikipedia]] qaarkood waxay yihiin mawduuca maqaal (eeg [[Wikipedia:Dadka xusidda mudan ee tifaftiray Wikipedia]]); si kastaba ha atteeda, heerka ay ku leeyihiin Wikipedia oo ah tifaftirayaal {{em|lafteedu}} ma leha saameyn ku saabsan xusiddooda, iyagoo aan loo eegin in ay tifaftireen Wikipedia ka hor ama ka dib abuurista maqaalladooda.<ref name=note11>Iyadoo waxyaabaha ka dhaca Wikipedia ay keeni karaan mawduucyo xusid mudan, sida Dhacdadii taariikh-nololeedka Wikipedia Seigenthaler iyo Murankii Essjay, xogta ku jirta maqaalladaas waxay ku batay ilo madax-bannaan oo ka timaada qaybta saddexaad oo ka hadlaysa ''ku saabsan'' Wikipedia, ka duwan Wikipedia lafteeda.</ref> Tilmaamaha muran-danta wali wuxuu quseeyaa haddii ay {{em|tifaftiraan}} maqaalladaas.) Dhammaan maqaallada waa in lagu go'aamiyo kaliya qoraalka ku habboon iyo tilmaamaha soo darida iyo habraacyada, sida tilmaamahan, [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Ka saar maaddada muranka dhalisa oo aan ilo lahayn ama ilaha xun leh}} * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Dadka ka soo dhintay waagii dambe ama u dhow inay dhintaan}} ==Qoraallo== {{reflist|30em}} <noinclude> [[Category:WikiProject Biography|Notability (people)]] [[de:Wikipedia:Relevanzkriterien#Personen]] </noinclude> anoiw8u6iszkg7wu1n8gjbi3ueio1f8 306386 306385 2026-08-31T18:39:33Z Isma4l 41797 306386 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha |Dadka|WP:BIO|WP:NBIO|WP:NBLP}} {{nutshell|Qof waxaa loo qaadayaa inuu xusid mudan yahay haddii uu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo la xusi karo oo ah [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]] oo madax bannaan ka ah mawduuca iyo Shuruudaha xusidda waa in loo buuxiyaa si qof loogu dhex daro liis taagan.}} Wikipedia dhexdeeda, [[Wikipedia:Caannimada|Caannimada]] waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Marka ay joogto '''Dadka''', qofka oo ah mawduuca maqaalka taariikh nololeedka waa inuu noqdaa mid "fiiro mudan"<ref name=Encarta>{{cite encyclopedia |archive-url=https://web.archive.org/web/20110528053924/http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |url=http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |title=Notable |encyclopedia=Encarta |archive-date=May 28, 2011 |access-date= December 13, 2018}}</ref> ama "xusid mudan"<ref name=Heritage>{{cite encyclopedia |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=notable |title=Notable |encyclopedia=American Heritage Dictionary |access-date= January 17, 2015}}</ref>—taas oo ah, "habboon"<ref name=Heritage/> ama "muhiim ah, xiiso leh, ama aan caadi ahayn oo ku filan in lagu fiiro ama lagu diwaan geliyo"<ref name=Encarta/> Wikipedia dhexdeeda si loo siiyo warbixin qwritten ah oo ku saabsan taariikhda noloshiisa. "Xusidda" marka loo eego caannimada ama caanka ah—in kasta oo ayan ahayn mid aan xiriir la lahayn—waa mid darajada labaad ah. Tilmaamahan xusidda ee taariikh-nololeedyada<ref>Madaama tilmaamahan uu sidoo kale quseeyo kooxaha yar ee dadka si dhow u xiriira sida qoysaska, qoraayaasha wadaagga ah, iyo ikhtiraacayaasha wadaagga ah, ma daboolayo kooxaha dadka aan xiriirka lahayn, kuwaas oo lagu daboolo tilmaamaha xusidda ururrada iyo shirkadaha .</ref> wuxuu ka tarjumayaa isku raacsanaanta lagu gaareen wadahadallada iyo lagu caddayeeyay hab-dhaqanka aasaasay, wuxuuna xog ka bixiyaa go'aannada ku saabsan in maqaal ku saabsan qof la qori doono, la isku dari doono, la tirtiri doono, ama sii horumarin doono. Wixii talo ah oo ku saabsan ''sida'' loo qoro maqaallada taariikh-nololeedka, eeg [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]]. Cinwaanka maqaalku waa inuu fahsiiyaa waxa maqaalku ku saabsan yahay. Haddii ay jirto xog habboon oo ku filan in lagu buuxiyo maqaal ku saabsan qof, markaas magaca qofkaas wuxuu noqonayaa cinwaanka ugu ku habboon, sida Abraham Lincoln ama Marie Curie. Haddii, si kastaba ha ahaatee, ay jirto oo kaliya xog ku filan oo ku saabsan dhacdo xusid mudan oo ku xiran qofka, markaas maqaalku waa in loogu cinwaandeeyo gaar ahaan dhacdaydaas, sida Dhacdadii Travis Walton. Mararka qaarkood marka qof caan ah uu meel ku dhinto, waxaa jira xog ku filan oo loogu talagalay maqaal ku saabsan dhimashadiisa, sida Dhimashadii Michael Jackson ama Dhimashadii Diana, Princess of Wales. Haddii maqaalka ugu muhiimsan ee qof xusid mudan uu yahay mid aad u dheer oo aan habboonayn in lagu doogo dhammaan shuqulladiisa, markaas bog gaar ah ayaa loo abuurayo xogtaas, sida Qoraallada George Orwell. Haddii qofku uu ahaa falanqaynta dil xusid mudan, markaas cinwaan sida Dillkii Brian Thompson ama Dilkii Kitty Genovese waa mid ku habboon. ==<span class="anchor" id="Basic Criteria"></span>Shuruudaha aasaasiga ah== {{shortcut|WP:BASIC|WP:NBASIC}} Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay helaan daboosho muhiim ah oo ka timaada {{strong|ila la daabacay oo badan}}<ref name="note2">Waxyaabaha sameeya "shuqul la daabacay" waa mid u kaxaysa si adag.</ref> oo ah {{strong|[[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]]}}, oo ah kuwo {{strong|la xusi karo}}, {{strong|madax bannaan ka ah mufakiriinta}} midba midka kale,<ref>Ilaha ah kuwa tooska ah oo ka dhashay ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa tixraacyo ahaan, laakiin kama qayb qaataan aasaasidda xusidda mawduuca. "Madax-bannaanida mufakiriinta" waxay u baahan tahay ma aha oo kaliya in qoraalka ilaha uusan ahayn mid isku mid ah, laakiin sidoo kale in dhammaan qoraalka ku jira shuqulka la daabacay uusan ka dhalan (ama uu ku batay) shuqul kale (dhalashada qayb ahaan waa la aqbalayaa). Tusaale ahaan, khudbad uu jeediyay siyaasi oo ku saabsan qof gaar ah waxay ka qayb qaadan kartaa aasaasidda xusidda qofkaas, laakiin qoraallada badan oo laga soo saaray khudbadaas oo ay daabaceen warbaahino kala duwan ma sameeyaan. Taariikh-nololeed loo qoray qof waxay ka qayb qaadataa aasaasidda xusiddiisa, laakiin soo koobida taariikh-nololeedkaas oo aan lahayn wax laga ku soo kordhiyay ma samayso.</ref> iyo {{strong|madax bannaan ka ah mawduuca}}.<ref>Is-qorida taariikh nololeedka iyo is xayeysiinta ma aha jidadka loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusiddu waa in dadka {{em|madax-bannaan}} ka ah mawduuca laftiisa ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid xusid mudan oo ku filan oo ay ku qoreen kuna daabaceen shuqullo aan yarayn oo diiradda saaraya. Sidaas darteed, diwaan-gelinta ku jirta qaamuusyada taariikh-nololeedka ee aqbala is-magacaabista (sida Marquis Who's Who) ma ka qayb qaataan xusidda, sidoo kale bogagga intarneedka ee ku saabsan shaqaalaha ama xubnaha ururka laftiisa ma sameeyaan.</ref> * Haddii qoto-dheerida dabooshada ee il kasta oo la siiyay ayan ahayn mid muhiim ah, markaas ilo madax-bannaan oo badan ayaa lagu birlabi karaa si loo muujiyo xusidda; dabooshada yar oo ka timaada ilaha labaad caadi ahaan ma aha mid ku filan oo lagu aasaaso xusidda.<ref name="note5">Dabooshada aan yarayn waa imtixaan lagu qiimaynayo qoto-dheerida qoraalka shuqul la daabacay, iyo inta uu ka fog yahay xogta yar ama xusidda dhex-martay ("John Smith ee Shirkadda Baddan wuxuu yiri..." ama "Mary Jones waxaa shaqaalaysiiyay Jaamacaddayda") oo aan si faahfaahsan uga wadahadlin mawduuca. Taariikh-nololeed la rumeysan karo oo 200 bog ah oo madax-bannaan oo ku saabsan qof kaas oo daboolaya noloshiisa si faahfaahsan waa mid aan yarayn, halka shahaadada dhalashada ama xusid 1-layn ah oo ku jirta foomka doorashada ayan ahayn. Ilaha xogta sida Notable Names Database, [[Internet Movie Database]] looma tixgeliyo kuwo la rumeysan karo maadaama ay yihiin, sida [[wiki]]-yada badan, kuwo la tifaftiro iyadoo aan lahayn ilaalin badan. Dheeraad ah, xog-dhaqaaleedkani waxay leeyihiin heerarkeeda aqbalidda oo aad u hooseeya. Sidoo kale, xaaladaha sida Internet Movie Database, soo darida waa mid caadi ah dadka ku jira sahadaas oo sababtaas darteed looma qaadan karo caddeyn muujinaysa xusidda.</ref> * Ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa in lagu taageero qoraalka maqaalka dhexdiisa, laakiin kama qayb qaataan caddaynta xusidda mawduuca. Dadka buuxiya shuruudaha aasaasiga ah waxaa loo qaadan karaa kuwo xusid mudan iyadoo aan loo eegin shuruudaha dheeraadka ah ee hoose. Maqaallada wali looma abuurayo dadkaas haddii ay ku caddeynayaan shuruudaha ka saarista, sida kuwa xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya, ama kuwa lagu xusay [[Wikipedia:Maaha]]. ==Shuruudaha dheeraadka ah== Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay buuxiyaan mid ka mid ah heerarkan ku xusan hoos. Baaqashada buuxinta shuruudaha ma aha {{em|caddeyn}} dhameystiran oo muujinaysa in mawduuca ma aha in lagu soo daro; Taa beddelkeeda, buuxinta mid ama ka badan {{em|ma dammaanad qaadayso}} in mawduuca lagu soo dari doono. Qof aan buuxin shuruudahaas dheeraadka ah {{em|wali wuxuu noqon karaa mid xusid mudan}} marka loo eego [[Wikipedia:Caannimada]]. Tifaftirayaashu waxay heli karaan shuruudahaas kuwo caawiya marka ay go'aaminayaan in lagu calaamadeeyo maqaalka inuu u baahan yahay tixraacyo dheeraad ah (iyadoo la isticmaalayo {{[[Template:BLP sources|BLP sources]]}} tusaale ahaan), ama Taa beddelkeeda ay bilaabaan wadahadalka tirtiridda. ===Taariikh-nololeed kasta=== {{shortcut|WP:ANYBIO}} # Qofku wuxuu heley abaal marin ama maamuus caan ah oo muhiim ah, ama waxaa loo magacaabay abaal marintaas dhowr jeer; '''ama''' # Qofku wuxuu sameeyay kaalmo aad loo aqoonsaday oo qayb ka ah diwaan-gelinta taariikhda socota ee goob gaar ah;<ref name="note6">Guud ahaan, qof ka mid ah "diwaan-gelinta taariikhda socota" wuxuu noqonayaa mid lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira buugaagta taariikhda badan ee goobtaas, oo ay qoreen taariikhyahanno. Siyaasi heley "daboosho muhiim ah oo warbaahinta ka timaada" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo warbaahineed oo badan, oo ay qoreen saxaafiyiin. Jilaa lagu soo bandhigay joornaalada waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo joornaal ah, oo ay qoreen qoraayaal joornaal ah. Jilaa ama qof caan ah oo raadiyaha ama telefishanka ka muuqda oo leh "taariikh-nololeed madax-bannaan" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, buug dhexdiisa, oo uu qoray qoraa taariikh-nololeed oo madax-bannaan.</ref> '''ama''' # Qofku wuxuu diwaan-gelin ku leeyahay qaamuuska taariikh-nololeedka qaranka ee caadiga ah ee dalka (tusaale. ''Qaamuuska Taariikh Nololeedka Qaranka''). ===Akadeemikada=== Akaademikada, cilmi-baarayaasha, mufakiriinta iyo aqoonyahannada kale (ee la isku yiraahdo "Akaademikada" si loo fududeeyo) waxay saameyn muhiim ah ku leeyihiin dalka fikradaha iyagoo aan taariikh-nololeedkooda loogu hayn ilo labaad. ===Xirfadlayaasha okhtiraaca ama incaanta=== {{Shortcut|WP:AUTHOR|WP:CREATIVE|WP:ARTIST|WP:NJOURNALIST}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa qoraayaasha, tifaftirayaasha, saxaafiyiinta, sameeyayaasha filimada, sawir-qaadayaasha, fannaaniinta, naqshadeeyayaasha dhismaha, iyo xirfadlayaasha kale ee ikhtiraaca. Qofkaas u dhowdahay inuu yahay mid xusid mudan haddii: # Qofka loo tixgeliyo inuu yahay shakhsi muhiim ah ama aad looga soo qato asxaabtiisa ama kuwo ka dambeeyay; '''ama''' # Qofka lagu yaqaan inuu keenay fikrad, aragti, ama farsamo cusub oo muhiim ah; '''ama''' # Qofku uu abuuray ama kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay abuurista shuqul muhiim ah ama aad loo yaqaan ama ururin shuqul ah. Dheeraad ah, shuqulkaas waa inuu ahaa mawduuca ugu muhiimsan ee maqaallo ama dib u eegis badan oo ka timaada joornaalo madax bannaan, ama shuqul madax-bannaan oo xusid mudan (tusaale ahaan, buug, filim, ama taxane telefishan, laakiin caadi ahaan ma aha qayb kaliya oo taxane telefishan ah); '''ama''' # Shuqulka qofka (ama shuqulladiisa) wuxuu: (b) noqday astaan muhiim ah, (t) ahaa qayb muhiim ah oo ka mid ah bandhig muhiim ah, (j) heley fiiro muhiim ah oo ka timaada naqdiyayaasha, ama (x) lagu matalay [[Ururinta (madxafka)|ururinta joogtada ah]] ee gallery-yada ama madxafyada dhowrka ah ee xusidda mudan. ===<span class="anchor" id="CRIM"></span>Dhibbanayaasha iyo dambiilayaasha=== {{shortcut|WP:CRIME|WP:VICTIM}} Qof lagu yaqaan oo kaliya oo u xiran dambi ama maxkamad dambi ma aha inuu caadi ahaan noqdo mawduuca [[Wikipedia:Kala qaybinta qoraalka|maqaal Wikipedia ah oo gaar ah]] {{em|haddii uu jiro maqaal jira oo lagu soo dari karo maaddada insayklopediya ah ee laga heli karo ee ku saabsan qofkaas.}} Haddii uu jiro maqaal jira oo noocaas ah, waxay noqon kartaa mid ku habboon in la abuuro maqaal yar oo ka dhashay, laakiin kaliya haddii tani ay lagama maarmaan u tahay tixgelinno ku saabsan laxanka maqaalka. Marka ayan jirin maqaallo ku habboon oo jira, dambiilaha ama dhibbanaha laga hadlayo waa inuu noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah {{em|kaliya}} haddii mid ka mid ah kuwan hoose uu quseeyo: Dhibbanayaasha, iyo kuwa si dhab ah aan dambiga lahayn ama dambiga laugu xukumay si aan sax ahayn, # Dhibbanaha ama qofka dambiga si aan sax ahayn loogu xukumay, iyadoo u hoggaansamayso [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya]], wuxuu kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhakdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: Matthew Shepard.</ref> Dambiilayaasha, # Dhibbanaha dambigu waa shakhsi aad loo yaqaan oo heer qaran ama heer dhex-dhexaad ah, oo ku jira, laakiin aan xaddidnayn, siyaasiyiinta ama dadka caanka ah;<ref>Tusaale: [[John Hinckley Jr.]]</ref> '''ama''' # {{anchor|unusual crime}}Ujeedada dambiga ama sameynta dambigu waa mid aan caadi ahayn—ama loo tixgeliyay mid xusid mudan—si ay u noqoto dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Guud ahaan, muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhacdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo ka badan warbixinnada wararka ee xilligaas oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: [[Seung-Hui Cho]].</ref> #* Fiiro gaar ah: [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Qof nool oo lagu eedeeyay dambi]] waxaa loo qaadayaa {{strong|bilaa dambi}} ilaa iyo marka Maxkamad ay go'aan ka gaarto. Tifaftirayaashu waa inay tixgelin xooggan ka bixiyaan {{em|aan}} abuurista maqaal ku saabsan dambiilaha lagu eedeeyay marka aan wali dambi lagu xukun. ===Aktorrada iyo Madadaaliyayaasha<span class="anchor" id="Pornographic actors and models"></span><span class="anchor" id="Pornographic models"></span><span class="anchor" id="Pornographic actors"></span> <!-- si looga fogaado jabinta dib u hagaajinta iyo shortcuts -->=== {{shortcut|WP:ENT|WP:ENTERTAINER|WP:NACTOR|WP:NMODEL|WP:COMEDIAN}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa aktorrada, fannaaniinta codka, majaajilaystayaasha, kuwa aragtida dhiibta, aktorrada filimada qaawan, moodellada, iyo dadka caanka ah. Qofkaas waxaa loo tixgelin karaa mid xusid mudan haddii: # Qofku uu kaalimo muhiim ah ka qaatay filimada xusidda mudan, taxanaha telefishanka ee xusidda mudan, bandhigyada masraxa, ama soosaarista kale ee xusidda mudan; '''ama''' # Qofku uu sameeyay kaalmo gaar ah, oo badan ama ikhtiraac ah oo ku saabsan goobta madadaalada. ===<span class="anchor" id="Politicians"></span> Siyaasiyiinta iyo xaakinnada=== {{shortcut|WP:POLITICIAN|WP:NPOL|WP:JUDGE}} Kuwani waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo xusid mudan: * Siyaasiyiinta iyo xaakinnada ka soo qabtay xilalka dowladeed ee heer dhex-dhexaad, heer qaran, ama (dalalka leh nidaamka federaalka ama nidaamka isku midka ah) heer gobol/gobollo, ama ka mid ahaa baarlamaannada heerarkaas.<ref name="note7">Tani waa shuruud darajada labaad ah. Dadka buuxiya shuruuddan madaxa badan waxay buuxin doonaan shuruudaha aasaasiga ah. Qoraayaasha taariikh-nololeedka iyo taariikhyahanadu caadi ahaan waxay hore u qoreen kuwii hore iyo kuwa handda haya xilalka waaweyn ee siyaasadeed. Si kastaba ha ahaatee, shuruuddan waxay xaqijinaysaa in dabooshada xilalka waaweyn ee siyaasadeed ay noqoto mid dhameystiran iyadoo aan loo eegin.</ref> Tani waxay sidoo cualquileya dadka loo doortay xilalkaas laakiin aan wali la wareegin. Maso'uuliyiinta hoose ee loo doortay doorashooyinka<ref name="appointed">Maso'uuliyiinta loo doortay waxay sidoo kale ku jiraan shakhsiyaadka loo magacaabay xilalka doorashada.</ref> waxay noqon karaan kuwo xusid mudan haddii qoto-dheerida dabooshada ay ka fogaato xusidda yar iyo ogeysiisyada caadiga ah.<ref name="significant">Dabooshada yar ee mas'uulka loo doortay, sida ogeysiisyada yar yar, xusidda dhex-martay, ama diwaan-gelinta yar ma aha mid ku filan in lagu aasaaso xusidda.</ref> Musharraxiinta aan dooran ee xilalka siyaasadeed guud ahaan looma qaadayo inay yihiin kuwo xusid mudan ''si gaar ah'' musharraxnimadooda darteed. Dabooshada ololaha caadiga ah ma aasaasto xusidda. Musharraxiintu waxay noqon karaan kuwo xusid mudan kaliya marka ay yihiin mawduuca, ama saameynta ololahoodu uu helo daboosho badan, madax-bannaan, oo qoto dheer oo ka baxsan warbixinnada caadiga ah. ===Shakhsiyaadka ciyaaraha=== {{shortcut|WP:SPORTSPERSON}} Ciyaaryahan u dhowdahay inuu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo labaad oo badan, oo sidaas darteed uu noqdo mid xusid mudan, haddii uu ku guuleystay tartanka weyn ama uu helay maamuus muhiim ah. Taariikh-nololeedka ciyaaraha waa inuu ku jiraa ugu yaraan hal tixraac oo ku saabsan il bixinaya daboosho muhiim ah oo ku saabsan mawduuca. Buuxinta shuruuddan oo kaliya ma muujiso xusidda, laakiin waxay muujinaysaa inay suurtagal tahay in ilo ku filan ay jiraan si loo buuxiyo GNG (tilmaamaha guud ee xusidda). ==Shuruudaha aan saxda ahayn== {{shortcut|WP:INVALIDBIO}} * In qofka ''A'' uu xiriir la leeyahay qof aad loo yaqaan ''B'', sida inuu yahay xaaska ama doob, ma aha sabab lagu abuurayo maqaal taagan oo ku saabsan ''A'' (ilaa daboosho muhiim ah lagu heli karo ''A''); xiriirku ma bixiyo xusid. Si kastaba ha ahaatee, qofka ''A'' waxaa lagu soo dari karaa maqaalka ku xiran ee ''B''. Tusaale ahaan, Jason Allen Alexander waxaa lagu soo daray maqaalka ku saabsan Britney Spears oo bogga Jason Allen Alexander wuxuu kaliya dib u hagaajin u yahay maqaalkaas. * Ka fogoow shuruudaha ku batay tirada raadinta engine-ka (tusaale ahaan, Google hits ama Alexa Internet kala sarreynta), ama miisaanka tirada sawirrada lagu daabacay intarneedka. Sida warshadaha filimada qaawan oo kale, waxay isticmaalaan Google bomb si ay u saameeyaan darajada.<ref>{{cite web|url=http://www.xbiz.com/articles/174944/google|title=SEO: Linking Up in 2014|last=Adrian Degus |date=2014-02-19|work=XBIZ|accessdate=26 February 2014|quote=Since the early days of our industry we have relied on a standard set of methods to rank our sites for popular keywords, specifically buying and trading links. These two methods have always gone against Google's guidelines, they just didn’t have a reliable way to detect it until now.}}</ref> Mawduucyada badan, raadinta engine-ku ma kala sooci karo tixraacyada waxtarka leh iyo qoraallada isku midka ah oo kaliya. Tusaale ahaan, iyadoo Alexa Toolbar uu waxtar leeyahay, utility-kiisu waa mid lagu xaddidayo dadka isticmaala iyo yarida xogta. Marka la isticmaalayo raadinta engine-ka si loo caawiyo aasaasidda xusidda mawduuca, qiimeey {{em|tayada}}, ma aha tirada, natiijada raadinta iyo bogagga intarneedka ee ku xiran. ==Baaqashada dhammaan shuruudaha== Haddii aan lagu buuxin karin shuruudaha maqaal taagan ama soo darida maqaal guud dhexdiisa, oo horumarinta ayan shaqaynayn ama aan la rogeyn karin, markaas dhowr geeddi-socod oo tirtirid ah ayaa loo tixgelin karaa:<ref name="note10">Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waxay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii shuruudaha tirtiridda degdegga ah uu quseeyo, isticmaal calaamadda {{tl|db-person}} si loo weydiisto tirtiridda degdegga ah. * Maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda, isticmaal calaamadda {{tls|prod}}. Tani waxay oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof diidmo sameeya * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda ama aad rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, u dooro maqaalka geeddi-socodka Maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono todoba maalmood. ==Xaaladaha gaarka ah== {{shortcut|WP:BIOSPECIAL}} ===Baaqashada shuruudaha aasaasiga ah laakiin buuxinta shuruudaha dheeraadka ah=== Haddii aan la heli karin sharrax ka buuxa ama ilo ku habboon oo loogu talagalay maqaal taagan, laakiin qofku uu buuxiyo mid ama ka badan oo ka mid ah shuruudaha dheeraadka ah: * isku darka maqaalka maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna. * Meelayso calaamadda {{tl|Mergeto}} bogga dushiisa, iyadoo lagu muujinayo bogga maqaalka lagu mideyn karo. * Haddii aanu hadda jirin maqaal lagu mideyn karo qofka, tixgeli inaad adigu qorto maqaalka ama [[Wikipedia:Maqaallada la requesteday|weydiiso]] in maqaalka la qoro. ===Baaqashada sharraxaada xusidda mawduuca=== Haddii maqaalku uusan sharraxayn xusidda mawduuciisa,<ref name="note9">Qoraalka maqaalku waa inuu ku jiraa xog ku filan oo sharraxaysa sababta qofku u yahay mid xusid mudan. Doodeyaasha ka baxsan ee lagu sameeyo bogga wadahadalka ama bogga wadahadalka tirtiridda ma aha qayb ka mid ah maqaalka laftiisa.</ref> isku day inaad horumariso iyadoo la isticmaalayo: * Soo darida template-ka {{tl|cleanup biography}}, oo weydiinaya taariikhda dhalashada, muhiimadda taariikhi ah, iwm. * Inaad adigu dib u qorto * Weydiinta tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo. ===Ilaha aan ku filnayn=== Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan: * Raadso ilo adiga laftaada * Weydii tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tlx|notability|biographies}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaal kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert needed|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka [[Wikipedia:G识别 Reliable sources|ilo la cuskan karo]] oo aan laga heli karin intarneedka. ==<span class="anchor" id="People notable only for one event"></span>Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya== {{shortcut|WP:1E|WP:BIO1E|WP:SINGLEEVENT|WP:ONEEVENT}} {{see also|Wikipedia:Waxay Wikipedia ahayn#Wikipedia ma aha warbaahinta wararka|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya|Wikipedia:Pseudo-biographies|Wikipedia:BLP2E|Wikipedia:Waxay tahay dhacdo kaliya|Wikipedia:Waxay BLP1E ahayn|Wikipedia:Xusidda (dhacdooyinka)}} Marka shakhsi uu muhiim u yahay kaalintiisa dhacdo kaliya dhexdeeda, waxay noqon kartaa mid aan hufanayn in maqaal loo qoro shakhsiga, dhacdayda ama labadaba. Marka loo eego tixgelinta abuurista maqaallo gaar ah, darajada muhiimada dhacdayda lafteeda iyo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda waa in labadaba la tixgeliyaa. Sharciga guud waa in lagu daboolo dhacdayda, ma aha qofka. Si kastaba haatee, haddii dabooshada warbaahinta ee dhacdayda iyo kaalinta shakhsigaba ay ka sii weynaadaan, maqaallo gaar ah ayaa noqon kara kuwo sababayay.<ref name="BLP1E versus BIO1E">Waa lagama maarmaan in tifaftirayaashu ay fahmaan laba kala soocid oo hufan oo ah [[WP:BIO1E]] marka loo eego [[WP:BLP1E]]. Midda kowaad, [[WP:BLP1E]] waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka ''nool'', ama kuwa ka soo dhintay waagii dambe. Midda labaad, [[WP:BLP1E]] waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka heerka hoose ah.</ref> Haddii dhacdaydu ay tahay mid aad u muhiim ah, oo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda ay tahay mid weyn, maqaal gaar ah guud ahaan waa mid ku habboon. Kuwa dilay madaxda waaweyn ee siyaasadeed, sida [[Gavrilo Princip]], waxay ku habboon yihiin qaybatan, sida lagu muujiyay dabooshada weyn ee dhacdayda ku jirta [[WP:RS|ilaha la cuskan karo]] oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga. Marka kaalinta uu qofku ka qaatay dhacdayda ay tahay mid yar, oo xog yar ama aan lagu helin loo isticmaalo qoraalka taariikh-nololeed dheelitiran, maqaal taagan looma baahna. Qofkaas waa in lagu daboolo maqaal ku saabsan dhacdayda, oo magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalkaas. Tusaale ahaan, [[George Holliday (witness)|George Holliday]], oo muuqal ka duubay garaacidda Rodney King, wuxuu dib u hagaajin u yahay [[Rodney King]]. Dhanka kale, haddii dhacdo muhiim ah ay tahay mid saameyn leh, xitaa dadka yar yar ee ka qaybqaatay waxay leeyihiin maqaallo u gaar ah. Tusaale Tani waa [[Howard Brennan]], oo ahaa dhab-joogta dilkii JFK. Mawduuc kale ayaa soo baxa marka shakhsi uu kaalinta ugu muhiimsan ka qaato dhacdo yar. Xaaladdan, caadi ahaan ma aha mid ku habboon in lagu yeesho maqaallo gaar ah qofka iyo dhacdayda. Guud ahaan xaaladdan, magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalka ku saabsan dhacdayda, gaar ahaan haddii shakhsigu uu yahay mid xusid mudan oo kaliya dhacdaydaas darteed. Tusaale ahaan, bogga kala soocidda [[Travis Walton]] wuxuu dib u hagaajin u yahay kuwa raadinaya [[Dhacdadii Travis Walton UFO]]. Xaaladaha qaarkood, si kastaba ha ahaatee, qof caan ah oo kaliya dhacdo kaliya darteed wuxuu noqon karaa mid aad loo yaqaan ka duwan dhacdayda lafteeda, tusaale ahaan, [[Tank Man]]. Xaaladahaas oo kale, maqaalka ku saabsan dhacdayda wuxuu noqon karaa mid loogu cinwaandeeyo magaca qofka ku xiran. Tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay ogaadaan mawduucyada ku saabsan [[WP:WEIGHT|miisaanka]] iyo inay ka fogaadaan abuurista [[WP:PSEUDO|pseudo-biographies]] aan lagama maarmaan ahayn, gaar ahaan dadka [[WP:BLP|nool]]. Waa lagama maarmaan in la xusuusto in "xusidda" ma aha mid isku mid ah sida "caanka ah". Qof wuxuu noqon karaa mid caan ah sabab ka dhalatay dhacdo kaliya, laakiin mar marka ka mid ah wuxuu noqon karaa mid xusid mudan dhacdooyin ka badan hal. Taa beddelkeeda, qof wuxuu noqon karaa mid caan ah guud ahaan, laakiin [[#Shuruudaha aasaasiga ah|dabooshada muhiimka ah]] waxay diiradda saari kartaa dhacdo kaliya oo uu ku xiran yahay qofkaas. ==Liisaska dadka== {{shortcut|WP:LISTBIO}} {{see also|Wikipedia:Liisaska taagan#Liisaska dadka|Wikipedia:ALMAMATER|Wikipedia:Namechecking}} Maqaallo badan waxay ku jiraan (ama taagan yihiin sida) liisaska dadka. Soo darida ku jirta '''[[Wikipedia:Liisaska taagan|liisaska taagan]]''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:LISTCRITERIA|shuruudaha caadiga ah ee loo aasaasay boggaas]]. Soo darida ku jirta '''liisaska ku jira maqaallada dhexdiisa''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:SOURCELIST]], iyadoo walxaha ay tahay inay leeyihiin muhiimada isku midka ah ee mawduuca sida looga baahan yahay walxaha lagu soo daro qoraalka maqaalka dhexdiisa iyadoo loo eegayo habraacyada Wikipedia (kuwaas oo ay ku jiraan [[Wikipedia:Qaybaha trivia-da]]). ==Qoyska== {{shortcut|WP:BIOFAMILY|WP:BIORELATED|WP:BLPFAMILY|WP:BLPRELATED}} {{See also|#Shuruudaha aan saxda ahayn|WP:NOTINHERITED}} In xiriir la lahaado qof xusid mudan ''lafteedu'' ma bixiso darajada xusidda qofkaas. Maqaallada ku saabsan dadka xusid mudan ee xusa xubnaha qoyskooda ma muujiyaan, la feydo, in xubinta qoyska ay tahay mid xusid mudan. ==Maqaallada ku saabsan Tifaftirayaasha Wikipedia== {{See also|Wikipedia:Muran-danta|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Maareynta badalaada uu sameeyay mawduuca maqaalka}} Tifaftirayaasha [[Wikipedia:Wikipedians|Wikipedia]] qaarkood waxay yihiin mawduuca maqaal (eeg [[Wikipedia:Dadka xusidda mudan ee tifaftiray Wikipedia]]); si kastaba ha atteeda, heerka ay ku leeyihiin Wikipedia oo ah tifaftirayaal {{em|lafteedu}} ma leha saameyn ku saabsan xusiddooda, iyagoo aan loo eegin in ay tifaftireen Wikipedia ka hor ama ka dib abuurista maqaalladooda.<ref name=note11>Iyadoo waxyaabaha ka dhaca Wikipedia ay keeni karaan mawduucyo xusid mudan, sida Dhacdadii taariikh-nololeedka Wikipedia Seigenthaler iyo Murankii Essjay, xogta ku jirta maqaalladaas waxay ku batay ilo madax-bannaan oo ka timaada qaybta saddexaad oo ka hadlaysa ''ku saabsan'' Wikipedia, ka duwan Wikipedia lafteeda.</ref> Tilmaamaha muran-danta wali wuxuu quseeyaa haddii ay {{em|tifaftiraan}} maqaalladaas.) Dhammaan maqaallada waa in lagu go'aamiyo kaliya qoraalka ku habboon iyo tilmaamaha soo darida iyo habraacyada, sida tilmaamahan, [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Ka saar maaddada muranka dhalisa oo aan ilo lahayn ama ilaha xun leh}} * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Dadka ka soo dhintay waagii dambe ama u dhow inay dhintaan}} ==Qoraallo== {{reflist|30em}} <noinclude> [[Category:WikiProject Biography|Notability (people)]] [[de:Wikipedia:Relevanzkriterien#Personen]] </noinclude> jehssqsvcju1nt9xzpghi1xz9z3opgs 306387 306386 2026-08-31T18:40:04Z Isma4l 41797 306387 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha |Dadka|WP:BIO|WP:NBIO|WP:NBLP}} {{nutshell|Qof waxaa loo qaadayaa inuu xusid mudan yahay haddii uu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo la xusi karo oo ah [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]] oo madax bannaan ka ah mawduuca iyo Shuruudaha xusidda waa in loo buuxiyaa si qof loogu dhex daro liis taagan.}} Wikipedia dhexdeeda, [[Wikipedia:Caannimada|Caannimada]] waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Marka ay joogto '''Dadka''', qofka oo ah mawduuca maqaalka taariikh nololeedka waa inuu noqdaa mid "fiiro mudan"<ref name=Encarta>{{cite encyclopedia |archive-url=https://web.archive.org/web/20110528053924/http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |url=http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |title=Notable |encyclopedia=Encarta |archive-date=May 28, 2011 |access-date= December 13, 2018}}</ref> ama "xusid mudan"<ref name=Heritage>{{cite encyclopedia |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=notable |title=Notable |encyclopedia=American Heritage Dictionary |access-date= January 17, 2015}}</ref>—taas oo ah, "habboon"<ref name=Heritage/> ama "muhiim ah, xiiso leh, ama aan caadi ahayn oo ku filan in lagu fiiro ama lagu diwaan geliyo"<ref name=Encarta/> Wikipedia dhexdeeda si loo siiyo warbixin qwritten ah oo ku saabsan taariikhda noloshiisa. "Xusidda" marka loo eego caannimada ama caanka ah—in kasta oo ayan ahayn mid aan xiriir la lahayn—waa mid darajada labaad ah. Tilmaamahan xusidda ee taariikh-nololeedyada<ref>Madaama tilmaamahan uu sidoo kale quseeyo kooxaha yar ee dadka si dhow u xiriira sida qoysaska, qoraayaasha wadaagga ah, iyo ikhtiraacayaasha wadaagga ah, ma daboolayo kooxaha dadka aan xiriirka lahayn, kuwaas oo lagu daboolo tilmaamaha xusidda ururrada iyo shirkadaha .</ref> wuxuu ka tarjumayaa isku raacsanaanta lagu gaareen wadahadallada iyo lagu caddayeeyay hab-dhaqanka aasaasay, wuxuuna xog ka bixiyaa go'aannada ku saabsan in maqaal ku saabsan qof la qori doono, la isku dari doono, la tirtiri doono, ama sii horumarin doono. Wixii talo ah oo ku saabsan ''sida'' loo qoro maqaallada taariikh-nololeedka, eeg [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]]. Cinwaanka maqaalku waa inuu fahsiiyaa waxa maqaalku ku saabsan yahay. Haddii ay jirto xog habboon oo ku filan in lagu buuxiyo maqaal ku saabsan qof, markaas magaca qofkaas wuxuu noqonayaa cinwaanka ugu ku habboon, sida Abraham Lincoln ama Marie Curie. Haddii, si kastaba ha ahaatee, ay jirto oo kaliya xog ku filan oo ku saabsan dhacdo xusid mudan oo ku xiran qofka, markaas maqaalku waa in loogu cinwaandeeyo gaar ahaan dhacdaydaas, sida Dhacdadii Travis Walton. Mararka qaarkood marka qof caan ah uu meel ku dhinto, waxaa jira xog ku filan oo loogu talagalay maqaal ku saabsan dhimashadiisa, sida Dhimashadii Michael Jackson ama Dhimashadii Diana, Princess of Wales. Haddii maqaalka ugu muhiimsan ee qof xusid mudan uu yahay mid aad u dheer oo aan habboonayn in lagu doogo dhammaan shuqulladiisa, markaas bog gaar ah ayaa loo abuurayo xogtaas, sida Qoraallada George Orwell. Haddii qofku uu ahaa falanqaynta dil xusid mudan, markaas cinwaan sida Dillkii Brian Thompson ama Dilkii Kitty Genovese waa mid ku habboon. ==<span class="anchor" id="Basic Criteria"></span>Shuruudaha aasaasiga ah== {{shortcut|WP:BASIC|WP:NBASIC}} Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay helaan daboosho muhiim ah oo ka timaada {{strong|ila la daabacay oo badan}}<ref name="note2">Waxyaabaha sameeya "shuqul la daabacay" waa mid u kaxaysa si adag.</ref> oo ah {{strong|[[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]]}}, oo ah kuwo {{strong|la xusi karo}}, {{strong|madax bannaan ka ah mufakiriinta}} midba midka kale,<ref>Ilaha ah kuwa tooska ah oo ka dhashay ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa tixraacyo ahaan, laakiin kama qayb qaataan aasaasidda xusidda mawduuca. "Madax-bannaanida mufakiriinta" waxay u baahan tahay ma aha oo kaliya in qoraalka ilaha uusan ahayn mid isku mid ah, laakiin sidoo kale in dhammaan qoraalka ku jira shuqulka la daabacay uusan ka dhalan (ama uu ku batay) shuqul kale (dhalashada qayb ahaan waa la aqbalayaa). Tusaale ahaan, khudbad uu jeediyay siyaasi oo ku saabsan qof gaar ah waxay ka qayb qaadan kartaa aasaasidda xusidda qofkaas, laakiin qoraallada badan oo laga soo saaray khudbadaas oo ay daabaceen warbaahino kala duwan ma sameeyaan. Taariikh-nololeed loo qoray qof waxay ka qayb qaadataa aasaasidda xusiddiisa, laakiin soo koobida taariikh-nololeedkaas oo aan lahayn wax laga ku soo kordhiyay ma samayso.</ref> iyo {{strong|madax bannaan ka ah mawduuca}}.<ref>Is-qorida taariikh nololeedka iyo is xayeysiinta ma aha jidadka loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusiddu waa in dadka {{em|madax-bannaan}} ka ah mawduuca laftiisa ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid xusid mudan oo ku filan oo ay ku qoreen kuna daabaceen shuqullo aan yarayn oo diiradda saaraya. Sidaas darteed, diwaan-gelinta ku jirta qaamuusyada taariikh-nololeedka ee aqbala is-magacaabista (sida Marquis Who's Who) ma ka qayb qaataan xusidda, sidoo kale bogagga intarneedka ee ku saabsan shaqaalaha ama xubnaha ururka laftiisa ma sameeyaan.</ref> * Haddii qoto-dheerida dabooshada ee il kasta oo la siiyay ayan ahayn mid muhiim ah, markaas ilo madax-bannaan oo badan ayaa lagu birlabi karaa si loo muujiyo xusidda; dabooshada yar oo ka timaada ilaha labaad caadi ahaan ma aha mid ku filan oo lagu aasaaso xusidda.<ref name="note5">Dabooshada aan yarayn waa imtixaan lagu qiimaynayo qoto-dheerida qoraalka shuqul la daabacay, iyo inta uu ka fog yahay xogta yar ama xusidda dhex-martay ("John Smith ee Shirkadda Baddan wuxuu yiri..." ama "Mary Jones waxaa shaqaalaysiiyay Jaamacaddayda") oo aan si faahfaahsan uga wadahadlin mawduuca. Taariikh-nololeed la rumeysan karo oo 200 bog ah oo madax-bannaan oo ku saabsan qof kaas oo daboolaya noloshiisa si faahfaahsan waa mid aan yarayn, halka shahaadada dhalashada ama xusid 1-layn ah oo ku jirta foomka doorashada ayan ahayn. Ilaha xogta sida Notable Names Database, [[Internet Movie Database]] looma tixgeliyo kuwo la rumeysan karo maadaama ay yihiin, sida [[wiki]]-yada badan, kuwo la tifaftiro iyadoo aan lahayn ilaalin badan. Dheeraad ah, xog-dhaqaaleedkani waxay leeyihiin heerarkeeda aqbalidda oo aad u hooseeya. Sidoo kale, xaaladaha sida Internet Movie Database, soo darida waa mid caadi ah dadka ku jira sahadaas oo sababtaas darteed looma qaadan karo caddeyn muujinaysa xusidda.</ref> * Ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa in lagu taageero qoraalka maqaalka dhexdiisa, laakiin kama qayb qaataan caddaynta xusidda mawduuca. Dadka buuxiya shuruudaha aasaasiga ah waxaa loo qaadan karaa kuwo xusid mudan iyadoo aan loo eegin shuruudaha dheeraadka ah ee hoose. Maqaallada wali looma abuurayo dadkaas haddii ay ku caddeynayaan shuruudaha ka saarista, sida kuwa xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya, ama kuwa lagu xusay [[Wikipedia:Maaha]]. ==Shuruudaha dheeraadka ah== Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay buuxiyaan mid ka mid ah heerarkan ku xusan hoos. Baaqashada buuxinta shuruudaha ma aha {{em|caddeyn}} dhameystiran oo muujinaysa in mawduuca ma aha in lagu soo daro; Taa beddelkeeda, buuxinta mid ama ka badan {{em|ma dammaanad qaadayso}} in mawduuca lagu soo dari doono. Qof aan buuxin shuruudahaas dheeraadka ah {{em|wali wuxuu noqon karaa mid xusid mudan}} marka loo eego [[Wikipedia:Caannimada]]. Tifaftirayaashu waxay heli karaan shuruudahaas kuwo caawiya marka ay go'aaminayaan in lagu calaamadeeyo maqaalka inuu u baahan yahay tixraacyo dheeraad ah (iyadoo la isticmaalayo {{[[Template:BLP sources|BLP sources]]}} tusaale ahaan), ama Taa beddelkeeda ay bilaabaan wadahadalka tirtiridda. ===Taariikh-nololeed kasta=== {{shortcut|WP:ANYBIO}} # Qofku wuxuu heley abaal marin ama maamuus caan ah oo muhiim ah, ama waxaa loo magacaabay abaal marintaas dhowr jeer; '''ama''' # Qofku wuxuu sameeyay kaalmo aad loo aqoonsaday oo qayb ka ah diwaan-gelinta taariikhda socota ee goob gaar ah;<ref name="note6">Guud ahaan, qof ka mid ah "diwaan-gelinta taariikhda socota" wuxuu noqonayaa mid lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira buugaagta taariikhda badan ee goobtaas, oo ay qoreen taariikhyahanno. Siyaasi heley "daboosho muhiim ah oo warbaahinta ka timaada" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo warbaahineed oo badan, oo ay qoreen saxaafiyiin. Jilaa lagu soo bandhigay joornaalada waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo joornaal ah, oo ay qoreen qoraayaal joornaal ah. Jilaa ama qof caan ah oo raadiyaha ama telefishanka ka muuqda oo leh "taariikh-nololeed madax-bannaan" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, buug dhexdiisa, oo uu qoray qoraa taariikh-nololeed oo madax-bannaan.</ref> '''ama''' # Qofku wuxuu diwaan-gelin ku leeyahay qaamuuska taariikh-nololeedka qaranka ee caadiga ah ee dalka (tusaale. ''Qaamuuska Taariikh Nololeedka Qaranka''). ===Akadeemikada=== Akaademikada, cilmi-baarayaasha, mufakiriinta iyo aqoonyahannada kale (ee la isku yiraahdo "Akaademikada" si loo fududeeyo) waxay saameyn muhiim ah ku leeyihiin dalka fikradaha iyagoo aan taariikh-nololeedkooda loogu hayn ilo labaad. ===Xirfadlayaasha okhtiraaca ama incaanta=== {{Shortcut|WP:AUTHOR|WP:CREATIVE|WP:ARTIST|WP:NJOURNALIST}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa qoraayaasha, tifaftirayaasha, saxaafiyiinta, sameeyayaasha filimada, sawir-qaadayaasha, fannaaniinta, naqshadeeyayaasha dhismaha, iyo xirfadlayaasha kale ee ikhtiraaca. Qofkaas u dhowdahay inuu yahay mid xusid mudan haddii: # Qofka loo tixgeliyo inuu yahay shakhsi muhiim ah ama aad looga soo qato asxaabtiisa ama kuwo ka dambeeyay; '''ama''' # Qofka lagu yaqaan inuu keenay fikrad, aragti, ama farsamo cusub oo muhiim ah; '''ama''' # Qofku uu abuuray ama kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay abuurista shuqul muhiim ah ama aad loo yaqaan ama ururin shuqul ah. Dheeraad ah, shuqulkaas waa inuu ahaa mawduuca ugu muhiimsan ee maqaallo ama dib u eegis badan oo ka timaada joornaalo madax bannaan, ama shuqul madax-bannaan oo xusid mudan (tusaale ahaan, buug, filim, ama taxane telefishan, laakiin caadi ahaan ma aha qayb kaliya oo taxane telefishan ah); '''ama''' # Shuqulka qofka (ama shuqulladiisa) wuxuu: (b) noqday astaan muhiim ah, (t) ahaa qayb muhiim ah oo ka mid ah bandhig muhiim ah, (j) heley fiiro muhiim ah oo ka timaada naqdiyayaasha, ama (x) lagu matalay ururinta joogtada ah ee sawirada ama madxafyada dhowrka ah ee xusidda mudan. ===<span class="anchor" id="CRIM"></span>Dhibbanayaasha iyo dambiilayaasha=== {{shortcut|WP:CRIME|WP:VICTIM}} Qof lagu yaqaan oo kaliya oo u xiran dambi ama maxkamad dambi ma aha inuu caadi ahaan noqdo mawduuca [[Wikipedia:Kala qaybinta qoraalka|maqaal Wikipedia ah oo gaar ah]] {{em|haddii uu jiro maqaal jira oo lagu soo dari karo maaddada insayklopediya ah ee laga heli karo ee ku saabsan qofkaas.}} Haddii uu jiro maqaal jira oo noocaas ah, waxay noqon kartaa mid ku habboon in la abuuro maqaal yar oo ka dhashay, laakiin kaliya haddii tani ay lagama maarmaan u tahay tixgelinno ku saabsan laxanka maqaalka. Marka ayan jirin maqaallo ku habboon oo jira, dambiilaha ama dhibbanaha laga hadlayo waa inuu noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah {{em|kaliya}} haddii mid ka mid ah kuwan hoose uu quseeyo: Dhibbanayaasha, iyo kuwa si dhab ah aan dambiga lahayn ama dambiga laugu xukumay si aan sax ahayn, # Dhibbanaha ama qofka dambiga si aan sax ahayn loogu xukumay, iyadoo u hoggaansamayso [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya]], wuxuu kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhakdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: Matthew Shepard.</ref> Dambiilayaasha, # Dhibbanaha dambigu waa shakhsi aad loo yaqaan oo heer qaran ama heer dhex-dhexaad ah, oo ku jira, laakiin aan xaddidnayn, siyaasiyiinta ama dadka caanka ah;<ref>Tusaale: [[John Hinckley Jr.]]</ref> '''ama''' # {{anchor|unusual crime}}Ujeedada dambiga ama sameynta dambigu waa mid aan caadi ahayn—ama loo tixgeliyay mid xusid mudan—si ay u noqoto dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Guud ahaan, muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhacdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo ka badan warbixinnada wararka ee xilligaas oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: [[Seung-Hui Cho]].</ref> #* Fiiro gaar ah: [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Qof nool oo lagu eedeeyay dambi]] waxaa loo qaadayaa {{strong|bilaa dambi}} ilaa iyo marka Maxkamad ay go'aan ka gaarto. Tifaftirayaashu waa inay tixgelin xooggan ka bixiyaan {{em|aan}} abuurista maqaal ku saabsan dambiilaha lagu eedeeyay marka aan wali dambi lagu xukun. ===Aktorrada iyo Madadaaliyayaasha<span class="anchor" id="Pornographic actors and models"></span><span class="anchor" id="Pornographic models"></span><span class="anchor" id="Pornographic actors"></span> <!-- si looga fogaado jabinta dib u hagaajinta iyo shortcuts -->=== {{shortcut|WP:ENT|WP:ENTERTAINER|WP:NACTOR|WP:NMODEL|WP:COMEDIAN}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa aktorrada, fannaaniinta codka, majaajilaystayaasha, kuwa aragtida dhiibta, aktorrada filimada qaawan, moodellada, iyo dadka caanka ah. Qofkaas waxaa loo tixgelin karaa mid xusid mudan haddii: # Qofku uu kaalimo muhiim ah ka qaatay filimada xusidda mudan, taxanaha telefishanka ee xusidda mudan, bandhigyada masraxa, ama soosaarista kale ee xusidda mudan; '''ama''' # Qofku uu sameeyay kaalmo gaar ah, oo badan ama ikhtiraac ah oo ku saabsan goobta madadaalada. ===<span class="anchor" id="Politicians"></span> Siyaasiyiinta iyo xaakinnada=== {{shortcut|WP:POLITICIAN|WP:NPOL|WP:JUDGE}} Kuwani waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo xusid mudan: * Siyaasiyiinta iyo xaakinnada ka soo qabtay xilalka dowladeed ee heer dhex-dhexaad, heer qaran, ama (dalalka leh nidaamka federaalka ama nidaamka isku midka ah) heer gobol/gobollo, ama ka mid ahaa baarlamaannada heerarkaas.<ref name="note7">Tani waa shuruud darajada labaad ah. Dadka buuxiya shuruuddan madaxa badan waxay buuxin doonaan shuruudaha aasaasiga ah. Qoraayaasha taariikh-nololeedka iyo taariikhyahanadu caadi ahaan waxay hore u qoreen kuwii hore iyo kuwa handda haya xilalka waaweyn ee siyaasadeed. Si kastaba ha ahaatee, shuruuddan waxay xaqijinaysaa in dabooshada xilalka waaweyn ee siyaasadeed ay noqoto mid dhameystiran iyadoo aan loo eegin.</ref> Tani waxay sidoo cualquileya dadka loo doortay xilalkaas laakiin aan wali la wareegin. Maso'uuliyiinta hoose ee loo doortay doorashooyinka<ref name="appointed">Maso'uuliyiinta loo doortay waxay sidoo kale ku jiraan shakhsiyaadka loo magacaabay xilalka doorashada.</ref> waxay noqon karaan kuwo xusid mudan haddii qoto-dheerida dabooshada ay ka fogaato xusidda yar iyo ogeysiisyada caadiga ah.<ref name="significant">Dabooshada yar ee mas'uulka loo doortay, sida ogeysiisyada yar yar, xusidda dhex-martay, ama diwaan-gelinta yar ma aha mid ku filan in lagu aasaaso xusidda.</ref> Musharraxiinta aan dooran ee xilalka siyaasadeed guud ahaan looma qaadayo inay yihiin kuwo xusid mudan ''si gaar ah'' musharraxnimadooda darteed. Dabooshada ololaha caadiga ah ma aasaasto xusidda. Musharraxiintu waxay noqon karaan kuwo xusid mudan kaliya marka ay yihiin mawduuca, ama saameynta ololahoodu uu helo daboosho badan, madax-bannaan, oo qoto dheer oo ka baxsan warbixinnada caadiga ah. ===Shakhsiyaadka ciyaaraha=== {{shortcut|WP:SPORTSPERSON}} Ciyaaryahan u dhowdahay inuu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo labaad oo badan, oo sidaas darteed uu noqdo mid xusid mudan, haddii uu ku guuleystay tartanka weyn ama uu helay maamuus muhiim ah. Taariikh-nololeedka ciyaaraha waa inuu ku jiraa ugu yaraan hal tixraac oo ku saabsan il bixinaya daboosho muhiim ah oo ku saabsan mawduuca. Buuxinta shuruuddan oo kaliya ma muujiso xusidda, laakiin waxay muujinaysaa inay suurtagal tahay in ilo ku filan ay jiraan si loo buuxiyo GNG (tilmaamaha guud ee xusidda). ==Shuruudaha aan saxda ahayn== {{shortcut|WP:INVALIDBIO}} * In qofka ''A'' uu xiriir la leeyahay qof aad loo yaqaan ''B'', sida inuu yahay xaaska ama doob, ma aha sabab lagu abuurayo maqaal taagan oo ku saabsan ''A'' (ilaa daboosho muhiim ah lagu heli karo ''A''); xiriirku ma bixiyo xusid. Si kastaba ha ahaatee, qofka ''A'' waxaa lagu soo dari karaa maqaalka ku xiran ee ''B''. Tusaale ahaan, Jason Allen Alexander waxaa lagu soo daray maqaalka ku saabsan Britney Spears oo bogga Jason Allen Alexander wuxuu kaliya dib u hagaajin u yahay maqaalkaas. * Ka fogoow shuruudaha ku batay tirada raadinta engine-ka (tusaale ahaan, Google hits ama Alexa Internet kala sarreynta), ama miisaanka tirada sawirrada lagu daabacay intarneedka. Sida warshadaha filimada qaawan oo kale, waxay isticmaalaan Google bomb si ay u saameeyaan darajada.<ref>{{cite web|url=http://www.xbiz.com/articles/174944/google|title=SEO: Linking Up in 2014|last=Adrian Degus |date=2014-02-19|work=XBIZ|accessdate=26 February 2014|quote=Since the early days of our industry we have relied on a standard set of methods to rank our sites for popular keywords, specifically buying and trading links. These two methods have always gone against Google's guidelines, they just didn’t have a reliable way to detect it until now.}}</ref> Mawduucyada badan, raadinta engine-ku ma kala sooci karo tixraacyada waxtarka leh iyo qoraallada isku midka ah oo kaliya. Tusaale ahaan, iyadoo Alexa Toolbar uu waxtar leeyahay, utility-kiisu waa mid lagu xaddidayo dadka isticmaala iyo yarida xogta. Marka la isticmaalayo raadinta engine-ka si loo caawiyo aasaasidda xusidda mawduuca, qiimeey {{em|tayada}}, ma aha tirada, natiijada raadinta iyo bogagga intarneedka ee ku xiran. ==Baaqashada dhammaan shuruudaha== Haddii aan lagu buuxin karin shuruudaha maqaal taagan ama soo darida maqaal guud dhexdiisa, oo horumarinta ayan shaqaynayn ama aan la rogeyn karin, markaas dhowr geeddi-socod oo tirtirid ah ayaa loo tixgelin karaa:<ref name="note10">Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waxay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii shuruudaha tirtiridda degdegga ah uu quseeyo, isticmaal calaamadda {{tl|db-person}} si loo weydiisto tirtiridda degdegga ah. * Maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda, isticmaal calaamadda {{tls|prod}}. Tani waxay oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof diidmo sameeya * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda ama aad rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, u dooro maqaalka geeddi-socodka Maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono todoba maalmood. ==Xaaladaha gaarka ah== {{shortcut|WP:BIOSPECIAL}} ===Baaqashada shuruudaha aasaasiga ah laakiin buuxinta shuruudaha dheeraadka ah=== Haddii aan la heli karin sharrax ka buuxa ama ilo ku habboon oo loogu talagalay maqaal taagan, laakiin qofku uu buuxiyo mid ama ka badan oo ka mid ah shuruudaha dheeraadka ah: * isku darka maqaalka maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna. * Meelayso calaamadda {{tl|Mergeto}} bogga dushiisa, iyadoo lagu muujinayo bogga maqaalka lagu mideyn karo. * Haddii aanu hadda jirin maqaal lagu mideyn karo qofka, tixgeli inaad adigu qorto maqaalka ama [[Wikipedia:Maqaallada la requesteday|weydiiso]] in maqaalka la qoro. ===Baaqashada sharraxaada xusidda mawduuca=== Haddii maqaalku uusan sharraxayn xusidda mawduuciisa,<ref name="note9">Qoraalka maqaalku waa inuu ku jiraa xog ku filan oo sharraxaysa sababta qofku u yahay mid xusid mudan. Doodeyaasha ka baxsan ee lagu sameeyo bogga wadahadalka ama bogga wadahadalka tirtiridda ma aha qayb ka mid ah maqaalka laftiisa.</ref> isku day inaad horumariso iyadoo la isticmaalayo: * Soo darida template-ka {{tl|cleanup biography}}, oo weydiinaya taariikhda dhalashada, muhiimadda taariikhi ah, iwm. * Inaad adigu dib u qorto * Weydiinta tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo. ===Ilaha aan ku filnayn=== Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan: * Raadso ilo adiga laftaada * Weydii tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tlx|notability|biographies}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaal kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert needed|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka [[Wikipedia:G识别 Reliable sources|ilo la cuskan karo]] oo aan laga heli karin intarneedka. ==<span class="anchor" id="People notable only for one event"></span>Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya== {{shortcut|WP:1E|WP:BIO1E|WP:SINGLEEVENT|WP:ONEEVENT}} {{see also|Wikipedia:Waxay Wikipedia ahayn#Wikipedia ma aha warbaahinta wararka|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya|Wikipedia:Pseudo-biographies|Wikipedia:BLP2E|Wikipedia:Waxay tahay dhacdo kaliya|Wikipedia:Waxay BLP1E ahayn|Wikipedia:Xusidda (dhacdooyinka)}} Marka shakhsi uu muhiim u yahay kaalintiisa dhacdo kaliya dhexdeeda, waxay noqon kartaa mid aan hufanayn in maqaal loo qoro shakhsiga, dhacdayda ama labadaba. Marka loo eego tixgelinta abuurista maqaallo gaar ah, darajada muhiimada dhacdayda lafteeda iyo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda waa in labadaba la tixgeliyaa. Sharciga guud waa in lagu daboolo dhacdayda, ma aha qofka. Si kastaba haatee, haddii dabooshada warbaahinta ee dhacdayda iyo kaalinta shakhsigaba ay ka sii weynaadaan, maqaallo gaar ah ayaa noqon kara kuwo sababayay.<ref name="BLP1E versus BIO1E">Waa lagama maarmaan in tifaftirayaashu ay fahmaan laba kala soocid oo hufan oo ah [[WP:BIO1E]] marka loo eego [[WP:BLP1E]]. Midda kowaad, [[WP:BLP1E]] waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka ''nool'', ama kuwa ka soo dhintay waagii dambe. Midda labaad, [[WP:BLP1E]] waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka heerka hoose ah.</ref> Haddii dhacdaydu ay tahay mid aad u muhiim ah, oo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda ay tahay mid weyn, maqaal gaar ah guud ahaan waa mid ku habboon. Kuwa dilay madaxda waaweyn ee siyaasadeed, sida [[Gavrilo Princip]], waxay ku habboon yihiin qaybatan, sida lagu muujiyay dabooshada weyn ee dhacdayda ku jirta [[WP:RS|ilaha la cuskan karo]] oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga. Marka kaalinta uu qofku ka qaatay dhacdayda ay tahay mid yar, oo xog yar ama aan lagu helin loo isticmaalo qoraalka taariikh-nololeed dheelitiran, maqaal taagan looma baahna. Qofkaas waa in lagu daboolo maqaal ku saabsan dhacdayda, oo magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalkaas. Tusaale ahaan, [[George Holliday (witness)|George Holliday]], oo muuqal ka duubay garaacidda Rodney King, wuxuu dib u hagaajin u yahay [[Rodney King]]. Dhanka kale, haddii dhacdo muhiim ah ay tahay mid saameyn leh, xitaa dadka yar yar ee ka qaybqaatay waxay leeyihiin maqaallo u gaar ah. Tusaale Tani waa [[Howard Brennan]], oo ahaa dhab-joogta dilkii JFK. Mawduuc kale ayaa soo baxa marka shakhsi uu kaalinta ugu muhiimsan ka qaato dhacdo yar. Xaaladdan, caadi ahaan ma aha mid ku habboon in lagu yeesho maqaallo gaar ah qofka iyo dhacdayda. Guud ahaan xaaladdan, magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalka ku saabsan dhacdayda, gaar ahaan haddii shakhsigu uu yahay mid xusid mudan oo kaliya dhacdaydaas darteed. Tusaale ahaan, bogga kala soocidda [[Travis Walton]] wuxuu dib u hagaajin u yahay kuwa raadinaya [[Dhacdadii Travis Walton UFO]]. Xaaladaha qaarkood, si kastaba ha ahaatee, qof caan ah oo kaliya dhacdo kaliya darteed wuxuu noqon karaa mid aad loo yaqaan ka duwan dhacdayda lafteeda, tusaale ahaan, [[Tank Man]]. Xaaladahaas oo kale, maqaalka ku saabsan dhacdayda wuxuu noqon karaa mid loogu cinwaandeeyo magaca qofka ku xiran. Tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay ogaadaan mawduucyada ku saabsan [[WP:WEIGHT|miisaanka]] iyo inay ka fogaadaan abuurista [[WP:PSEUDO|pseudo-biographies]] aan lagama maarmaan ahayn, gaar ahaan dadka [[WP:BLP|nool]]. Waa lagama maarmaan in la xusuusto in "xusidda" ma aha mid isku mid ah sida "caanka ah". Qof wuxuu noqon karaa mid caan ah sabab ka dhalatay dhacdo kaliya, laakiin mar marka ka mid ah wuxuu noqon karaa mid xusid mudan dhacdooyin ka badan hal. Taa beddelkeeda, qof wuxuu noqon karaa mid caan ah guud ahaan, laakiin [[#Shuruudaha aasaasiga ah|dabooshada muhiimka ah]] waxay diiradda saari kartaa dhacdo kaliya oo uu ku xiran yahay qofkaas. ==Liisaska dadka== {{shortcut|WP:LISTBIO}} {{see also|Wikipedia:Liisaska taagan#Liisaska dadka|Wikipedia:ALMAMATER|Wikipedia:Namechecking}} Maqaallo badan waxay ku jiraan (ama taagan yihiin sida) liisaska dadka. Soo darida ku jirta '''[[Wikipedia:Liisaska taagan|liisaska taagan]]''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:LISTCRITERIA|shuruudaha caadiga ah ee loo aasaasay boggaas]]. Soo darida ku jirta '''liisaska ku jira maqaallada dhexdiisa''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:SOURCELIST]], iyadoo walxaha ay tahay inay leeyihiin muhiimada isku midka ah ee mawduuca sida looga baahan yahay walxaha lagu soo daro qoraalka maqaalka dhexdiisa iyadoo loo eegayo habraacyada Wikipedia (kuwaas oo ay ku jiraan [[Wikipedia:Qaybaha trivia-da]]). ==Qoyska== {{shortcut|WP:BIOFAMILY|WP:BIORELATED|WP:BLPFAMILY|WP:BLPRELATED}} {{See also|#Shuruudaha aan saxda ahayn|WP:NOTINHERITED}} In xiriir la lahaado qof xusid mudan ''lafteedu'' ma bixiso darajada xusidda qofkaas. Maqaallada ku saabsan dadka xusid mudan ee xusa xubnaha qoyskooda ma muujiyaan, la feydo, in xubinta qoyska ay tahay mid xusid mudan. ==Maqaallada ku saabsan Tifaftirayaasha Wikipedia== {{See also|Wikipedia:Muran-danta|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Maareynta badalaada uu sameeyay mawduuca maqaalka}} Tifaftirayaasha [[Wikipedia:Wikipedians|Wikipedia]] qaarkood waxay yihiin mawduuca maqaal (eeg [[Wikipedia:Dadka xusidda mudan ee tifaftiray Wikipedia]]); si kastaba ha atteeda, heerka ay ku leeyihiin Wikipedia oo ah tifaftirayaal {{em|lafteedu}} ma leha saameyn ku saabsan xusiddooda, iyagoo aan loo eegin in ay tifaftireen Wikipedia ka hor ama ka dib abuurista maqaalladooda.<ref name=note11>Iyadoo waxyaabaha ka dhaca Wikipedia ay keeni karaan mawduucyo xusid mudan, sida Dhacdadii taariikh-nololeedka Wikipedia Seigenthaler iyo Murankii Essjay, xogta ku jirta maqaalladaas waxay ku batay ilo madax-bannaan oo ka timaada qaybta saddexaad oo ka hadlaysa ''ku saabsan'' Wikipedia, ka duwan Wikipedia lafteeda.</ref> Tilmaamaha muran-danta wali wuxuu quseeyaa haddii ay {{em|tifaftiraan}} maqaalladaas.) Dhammaan maqaallada waa in lagu go'aamiyo kaliya qoraalka ku habboon iyo tilmaamaha soo darida iyo habraacyada, sida tilmaamahan, [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Ka saar maaddada muranka dhalisa oo aan ilo lahayn ama ilaha xun leh}} * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Dadka ka soo dhintay waagii dambe ama u dhow inay dhintaan}} ==Qoraallo== {{reflist|30em}} <noinclude> [[Category:WikiProject Biography|Notability (people)]] [[de:Wikipedia:Relevanzkriterien#Personen]] </noinclude> aoecyk87lq45xf2kib4t4orlt7kk8xt 306388 306387 2026-08-31T18:40:38Z Isma4l 41797 /* Dhibbanayaasha iyo dambiilayaasha */ 306388 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha |Dadka|WP:BIO|WP:NBIO|WP:NBLP}} {{nutshell|Qof waxaa loo qaadayaa inuu xusid mudan yahay haddii uu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo la xusi karo oo ah [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]] oo madax bannaan ka ah mawduuca iyo Shuruudaha xusidda waa in loo buuxiyaa si qof loogu dhex daro liis taagan.}} Wikipedia dhexdeeda, [[Wikipedia:Caannimada|Caannimada]] waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Marka ay joogto '''Dadka''', qofka oo ah mawduuca maqaalka taariikh nololeedka waa inuu noqdaa mid "fiiro mudan"<ref name=Encarta>{{cite encyclopedia |archive-url=https://web.archive.org/web/20110528053924/http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |url=http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |title=Notable |encyclopedia=Encarta |archive-date=May 28, 2011 |access-date= December 13, 2018}}</ref> ama "xusid mudan"<ref name=Heritage>{{cite encyclopedia |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=notable |title=Notable |encyclopedia=American Heritage Dictionary |access-date= January 17, 2015}}</ref>—taas oo ah, "habboon"<ref name=Heritage/> ama "muhiim ah, xiiso leh, ama aan caadi ahayn oo ku filan in lagu fiiro ama lagu diwaan geliyo"<ref name=Encarta/> Wikipedia dhexdeeda si loo siiyo warbixin qwritten ah oo ku saabsan taariikhda noloshiisa. "Xusidda" marka loo eego caannimada ama caanka ah—in kasta oo ayan ahayn mid aan xiriir la lahayn—waa mid darajada labaad ah. Tilmaamahan xusidda ee taariikh-nololeedyada<ref>Madaama tilmaamahan uu sidoo kale quseeyo kooxaha yar ee dadka si dhow u xiriira sida qoysaska, qoraayaasha wadaagga ah, iyo ikhtiraacayaasha wadaagga ah, ma daboolayo kooxaha dadka aan xiriirka lahayn, kuwaas oo lagu daboolo tilmaamaha xusidda ururrada iyo shirkadaha .</ref> wuxuu ka tarjumayaa isku raacsanaanta lagu gaareen wadahadallada iyo lagu caddayeeyay hab-dhaqanka aasaasay, wuxuuna xog ka bixiyaa go'aannada ku saabsan in maqaal ku saabsan qof la qori doono, la isku dari doono, la tirtiri doono, ama sii horumarin doono. Wixii talo ah oo ku saabsan ''sida'' loo qoro maqaallada taariikh-nololeedka, eeg [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]]. Cinwaanka maqaalku waa inuu fahsiiyaa waxa maqaalku ku saabsan yahay. Haddii ay jirto xog habboon oo ku filan in lagu buuxiyo maqaal ku saabsan qof, markaas magaca qofkaas wuxuu noqonayaa cinwaanka ugu ku habboon, sida Abraham Lincoln ama Marie Curie. Haddii, si kastaba ha ahaatee, ay jirto oo kaliya xog ku filan oo ku saabsan dhacdo xusid mudan oo ku xiran qofka, markaas maqaalku waa in loogu cinwaandeeyo gaar ahaan dhacdaydaas, sida Dhacdadii Travis Walton. Mararka qaarkood marka qof caan ah uu meel ku dhinto, waxaa jira xog ku filan oo loogu talagalay maqaal ku saabsan dhimashadiisa, sida Dhimashadii Michael Jackson ama Dhimashadii Diana, Princess of Wales. Haddii maqaalka ugu muhiimsan ee qof xusid mudan uu yahay mid aad u dheer oo aan habboonayn in lagu doogo dhammaan shuqulladiisa, markaas bog gaar ah ayaa loo abuurayo xogtaas, sida Qoraallada George Orwell. Haddii qofku uu ahaa falanqaynta dil xusid mudan, markaas cinwaan sida Dillkii Brian Thompson ama Dilkii Kitty Genovese waa mid ku habboon. ==<span class="anchor" id="Basic Criteria"></span>Shuruudaha aasaasiga ah== {{shortcut|WP:BASIC|WP:NBASIC}} Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay helaan daboosho muhiim ah oo ka timaada {{strong|ila la daabacay oo badan}}<ref name="note2">Waxyaabaha sameeya "shuqul la daabacay" waa mid u kaxaysa si adag.</ref> oo ah {{strong|[[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]]}}, oo ah kuwo {{strong|la xusi karo}}, {{strong|madax bannaan ka ah mufakiriinta}} midba midka kale,<ref>Ilaha ah kuwa tooska ah oo ka dhashay ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa tixraacyo ahaan, laakiin kama qayb qaataan aasaasidda xusidda mawduuca. "Madax-bannaanida mufakiriinta" waxay u baahan tahay ma aha oo kaliya in qoraalka ilaha uusan ahayn mid isku mid ah, laakiin sidoo kale in dhammaan qoraalka ku jira shuqulka la daabacay uusan ka dhalan (ama uu ku batay) shuqul kale (dhalashada qayb ahaan waa la aqbalayaa). Tusaale ahaan, khudbad uu jeediyay siyaasi oo ku saabsan qof gaar ah waxay ka qayb qaadan kartaa aasaasidda xusidda qofkaas, laakiin qoraallada badan oo laga soo saaray khudbadaas oo ay daabaceen warbaahino kala duwan ma sameeyaan. Taariikh-nololeed loo qoray qof waxay ka qayb qaadataa aasaasidda xusiddiisa, laakiin soo koobida taariikh-nololeedkaas oo aan lahayn wax laga ku soo kordhiyay ma samayso.</ref> iyo {{strong|madax bannaan ka ah mawduuca}}.<ref>Is-qorida taariikh nololeedka iyo is xayeysiinta ma aha jidadka loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusiddu waa in dadka {{em|madax-bannaan}} ka ah mawduuca laftiisa ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid xusid mudan oo ku filan oo ay ku qoreen kuna daabaceen shuqullo aan yarayn oo diiradda saaraya. Sidaas darteed, diwaan-gelinta ku jirta qaamuusyada taariikh-nololeedka ee aqbala is-magacaabista (sida Marquis Who's Who) ma ka qayb qaataan xusidda, sidoo kale bogagga intarneedka ee ku saabsan shaqaalaha ama xubnaha ururka laftiisa ma sameeyaan.</ref> * Haddii qoto-dheerida dabooshada ee il kasta oo la siiyay ayan ahayn mid muhiim ah, markaas ilo madax-bannaan oo badan ayaa lagu birlabi karaa si loo muujiyo xusidda; dabooshada yar oo ka timaada ilaha labaad caadi ahaan ma aha mid ku filan oo lagu aasaaso xusidda.<ref name="note5">Dabooshada aan yarayn waa imtixaan lagu qiimaynayo qoto-dheerida qoraalka shuqul la daabacay, iyo inta uu ka fog yahay xogta yar ama xusidda dhex-martay ("John Smith ee Shirkadda Baddan wuxuu yiri..." ama "Mary Jones waxaa shaqaalaysiiyay Jaamacaddayda") oo aan si faahfaahsan uga wadahadlin mawduuca. Taariikh-nololeed la rumeysan karo oo 200 bog ah oo madax-bannaan oo ku saabsan qof kaas oo daboolaya noloshiisa si faahfaahsan waa mid aan yarayn, halka shahaadada dhalashada ama xusid 1-layn ah oo ku jirta foomka doorashada ayan ahayn. Ilaha xogta sida Notable Names Database, [[Internet Movie Database]] looma tixgeliyo kuwo la rumeysan karo maadaama ay yihiin, sida [[wiki]]-yada badan, kuwo la tifaftiro iyadoo aan lahayn ilaalin badan. Dheeraad ah, xog-dhaqaaleedkani waxay leeyihiin heerarkeeda aqbalidda oo aad u hooseeya. Sidoo kale, xaaladaha sida Internet Movie Database, soo darida waa mid caadi ah dadka ku jira sahadaas oo sababtaas darteed looma qaadan karo caddeyn muujinaysa xusidda.</ref> * Ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa in lagu taageero qoraalka maqaalka dhexdiisa, laakiin kama qayb qaataan caddaynta xusidda mawduuca. Dadka buuxiya shuruudaha aasaasiga ah waxaa loo qaadan karaa kuwo xusid mudan iyadoo aan loo eegin shuruudaha dheeraadka ah ee hoose. Maqaallada wali looma abuurayo dadkaas haddii ay ku caddeynayaan shuruudaha ka saarista, sida kuwa xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya, ama kuwa lagu xusay [[Wikipedia:Maaha]]. ==Shuruudaha dheeraadka ah== Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay buuxiyaan mid ka mid ah heerarkan ku xusan hoos. Baaqashada buuxinta shuruudaha ma aha {{em|caddeyn}} dhameystiran oo muujinaysa in mawduuca ma aha in lagu soo daro; Taa beddelkeeda, buuxinta mid ama ka badan {{em|ma dammaanad qaadayso}} in mawduuca lagu soo dari doono. Qof aan buuxin shuruudahaas dheeraadka ah {{em|wali wuxuu noqon karaa mid xusid mudan}} marka loo eego [[Wikipedia:Caannimada]]. Tifaftirayaashu waxay heli karaan shuruudahaas kuwo caawiya marka ay go'aaminayaan in lagu calaamadeeyo maqaalka inuu u baahan yahay tixraacyo dheeraad ah (iyadoo la isticmaalayo {{[[Template:BLP sources|BLP sources]]}} tusaale ahaan), ama Taa beddelkeeda ay bilaabaan wadahadalka tirtiridda. ===Taariikh-nololeed kasta=== {{shortcut|WP:ANYBIO}} # Qofku wuxuu heley abaal marin ama maamuus caan ah oo muhiim ah, ama waxaa loo magacaabay abaal marintaas dhowr jeer; '''ama''' # Qofku wuxuu sameeyay kaalmo aad loo aqoonsaday oo qayb ka ah diwaan-gelinta taariikhda socota ee goob gaar ah;<ref name="note6">Guud ahaan, qof ka mid ah "diwaan-gelinta taariikhda socota" wuxuu noqonayaa mid lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira buugaagta taariikhda badan ee goobtaas, oo ay qoreen taariikhyahanno. Siyaasi heley "daboosho muhiim ah oo warbaahinta ka timaada" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo warbaahineed oo badan, oo ay qoreen saxaafiyiin. Jilaa lagu soo bandhigay joornaalada waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo joornaal ah, oo ay qoreen qoraayaal joornaal ah. Jilaa ama qof caan ah oo raadiyaha ama telefishanka ka muuqda oo leh "taariikh-nololeed madax-bannaan" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, buug dhexdiisa, oo uu qoray qoraa taariikh-nololeed oo madax-bannaan.</ref> '''ama''' # Qofku wuxuu diwaan-gelin ku leeyahay qaamuuska taariikh-nololeedka qaranka ee caadiga ah ee dalka (tusaale. ''Qaamuuska Taariikh Nololeedka Qaranka''). ===Akadeemikada=== Akaademikada, cilmi-baarayaasha, mufakiriinta iyo aqoonyahannada kale (ee la isku yiraahdo "Akaademikada" si loo fududeeyo) waxay saameyn muhiim ah ku leeyihiin dalka fikradaha iyagoo aan taariikh-nololeedkooda loogu hayn ilo labaad. ===Xirfadlayaasha okhtiraaca ama incaanta=== {{Shortcut|WP:AUTHOR|WP:CREATIVE|WP:ARTIST|WP:NJOURNALIST}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa qoraayaasha, tifaftirayaasha, saxaafiyiinta, sameeyayaasha filimada, sawir-qaadayaasha, fannaaniinta, naqshadeeyayaasha dhismaha, iyo xirfadlayaasha kale ee ikhtiraaca. Qofkaas u dhowdahay inuu yahay mid xusid mudan haddii: # Qofka loo tixgeliyo inuu yahay shakhsi muhiim ah ama aad looga soo qato asxaabtiisa ama kuwo ka dambeeyay; '''ama''' # Qofka lagu yaqaan inuu keenay fikrad, aragti, ama farsamo cusub oo muhiim ah; '''ama''' # Qofku uu abuuray ama kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay abuurista shuqul muhiim ah ama aad loo yaqaan ama ururin shuqul ah. Dheeraad ah, shuqulkaas waa inuu ahaa mawduuca ugu muhiimsan ee maqaallo ama dib u eegis badan oo ka timaada joornaalo madax bannaan, ama shuqul madax-bannaan oo xusid mudan (tusaale ahaan, buug, filim, ama taxane telefishan, laakiin caadi ahaan ma aha qayb kaliya oo taxane telefishan ah); '''ama''' # Shuqulka qofka (ama shuqulladiisa) wuxuu: (b) noqday astaan muhiim ah, (t) ahaa qayb muhiim ah oo ka mid ah bandhig muhiim ah, (j) heley fiiro muhiim ah oo ka timaada naqdiyayaasha, ama (x) lagu matalay ururinta joogtada ah ee sawirada ama madxafyada dhowrka ah ee xusidda mudan. ===<span class="anchor" id="CRIM"></span>Dhibbanayaasha iyo dambiilayaasha=== {{shortcut|WP:CRIME|WP:VICTIM}} Qof lagu yaqaan oo kaliya oo u xiran dambi ama maxkamad dambi ma aha inuu caadi ahaan noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah oo gaar ah {{em|haddii uu jiro maqaal jira oo lagu soo dari karo maaddada insayklopediya ah ee laga heli karo ee ku saabsan qofkaas.}} Haddii uu jiro maqaal jira oo noocaas ah, waxay noqon kartaa mid ku habboon in la abuuro maqaal yar oo ka dhashay, laakiin kaliya haddii tani ay lagama maarmaan u tahay tixgelinno ku saabsan laxanka maqaalka. Marka ayan jirin maqaallo ku habboon oo jira, dambiilaha ama dhibbanaha laga hadlayo waa inuu noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah {{em|kaliya}} haddii mid ka mid ah kuwan hoose uu quseeyo: Dhibbanayaasha, iyo kuwa si dhab ah aan dambiga lahayn ama dambiga laugu xukumay si aan sax ahayn, # Dhibbanaha ama qofka dambiga si aan sax ahayn loogu xukumay, iyadoo u hoggaansamayso [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], wuxuu kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhakdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: Matthew Shepard.</ref> Dambiilayaasha, # Dhibbanaha dambigu waa shakhsi aad loo yaqaan oo heer qaran ama heer dhex-dhexaad ah, oo ku jira, laakiin aan xaddidnayn, siyaasiyiinta ama dadka caanka ah;<ref>Tusaale: [[John Hinckley Jr.]]</ref> '''ama''' # {{anchor|unusual crime}}Ujeedada dambiga ama sameynta dambigu waa mid aan caadi ahayn—ama loo tixgeliyay mid xusid mudan—si ay u noqoto dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Guud ahaan, muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhacdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo ka badan warbixinnada wararka ee xilligaas oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: [[Seung-Hui Cho]].</ref> #* Fiiro gaar ah: [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Qof nool oo lagu eedeeyay dambi]] waxaa loo qaadayaa {{strong|bilaa dambi}} ilaa iyo marka Maxkamad ay go'aan ka gaarto. Tifaftirayaashu waa inay tixgelin xooggan ka bixiyaan {{em|aan}} abuurista maqaal ku saabsan dambiilaha lagu eedeeyay marka aan wali dambi lagu xukun. ===Aktorrada iyo Madadaaliyayaasha<span class="anchor" id="Pornographic actors and models"></span><span class="anchor" id="Pornographic models"></span><span class="anchor" id="Pornographic actors"></span> <!-- si looga fogaado jabinta dib u hagaajinta iyo shortcuts -->=== {{shortcut|WP:ENT|WP:ENTERTAINER|WP:NACTOR|WP:NMODEL|WP:COMEDIAN}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa aktorrada, fannaaniinta codka, majaajilaystayaasha, kuwa aragtida dhiibta, aktorrada filimada qaawan, moodellada, iyo dadka caanka ah. Qofkaas waxaa loo tixgelin karaa mid xusid mudan haddii: # Qofku uu kaalimo muhiim ah ka qaatay filimada xusidda mudan, taxanaha telefishanka ee xusidda mudan, bandhigyada masraxa, ama soosaarista kale ee xusidda mudan; '''ama''' # Qofku uu sameeyay kaalmo gaar ah, oo badan ama ikhtiraac ah oo ku saabsan goobta madadaalada. ===<span class="anchor" id="Politicians"></span> Siyaasiyiinta iyo xaakinnada=== {{shortcut|WP:POLITICIAN|WP:NPOL|WP:JUDGE}} Kuwani waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo xusid mudan: * Siyaasiyiinta iyo xaakinnada ka soo qabtay xilalka dowladeed ee heer dhex-dhexaad, heer qaran, ama (dalalka leh nidaamka federaalka ama nidaamka isku midka ah) heer gobol/gobollo, ama ka mid ahaa baarlamaannada heerarkaas.<ref name="note7">Tani waa shuruud darajada labaad ah. Dadka buuxiya shuruuddan madaxa badan waxay buuxin doonaan shuruudaha aasaasiga ah. Qoraayaasha taariikh-nololeedka iyo taariikhyahanadu caadi ahaan waxay hore u qoreen kuwii hore iyo kuwa handda haya xilalka waaweyn ee siyaasadeed. Si kastaba ha ahaatee, shuruuddan waxay xaqijinaysaa in dabooshada xilalka waaweyn ee siyaasadeed ay noqoto mid dhameystiran iyadoo aan loo eegin.</ref> Tani waxay sidoo cualquileya dadka loo doortay xilalkaas laakiin aan wali la wareegin. Maso'uuliyiinta hoose ee loo doortay doorashooyinka<ref name="appointed">Maso'uuliyiinta loo doortay waxay sidoo kale ku jiraan shakhsiyaadka loo magacaabay xilalka doorashada.</ref> waxay noqon karaan kuwo xusid mudan haddii qoto-dheerida dabooshada ay ka fogaato xusidda yar iyo ogeysiisyada caadiga ah.<ref name="significant">Dabooshada yar ee mas'uulka loo doortay, sida ogeysiisyada yar yar, xusidda dhex-martay, ama diwaan-gelinta yar ma aha mid ku filan in lagu aasaaso xusidda.</ref> Musharraxiinta aan dooran ee xilalka siyaasadeed guud ahaan looma qaadayo inay yihiin kuwo xusid mudan ''si gaar ah'' musharraxnimadooda darteed. Dabooshada ololaha caadiga ah ma aasaasto xusidda. Musharraxiintu waxay noqon karaan kuwo xusid mudan kaliya marka ay yihiin mawduuca, ama saameynta ololahoodu uu helo daboosho badan, madax-bannaan, oo qoto dheer oo ka baxsan warbixinnada caadiga ah. ===Shakhsiyaadka ciyaaraha=== {{shortcut|WP:SPORTSPERSON}} Ciyaaryahan u dhowdahay inuu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo labaad oo badan, oo sidaas darteed uu noqdo mid xusid mudan, haddii uu ku guuleystay tartanka weyn ama uu helay maamuus muhiim ah. Taariikh-nololeedka ciyaaraha waa inuu ku jiraa ugu yaraan hal tixraac oo ku saabsan il bixinaya daboosho muhiim ah oo ku saabsan mawduuca. Buuxinta shuruuddan oo kaliya ma muujiso xusidda, laakiin waxay muujinaysaa inay suurtagal tahay in ilo ku filan ay jiraan si loo buuxiyo GNG (tilmaamaha guud ee xusidda). ==Shuruudaha aan saxda ahayn== {{shortcut|WP:INVALIDBIO}} * In qofka ''A'' uu xiriir la leeyahay qof aad loo yaqaan ''B'', sida inuu yahay xaaska ama doob, ma aha sabab lagu abuurayo maqaal taagan oo ku saabsan ''A'' (ilaa daboosho muhiim ah lagu heli karo ''A''); xiriirku ma bixiyo xusid. Si kastaba ha ahaatee, qofka ''A'' waxaa lagu soo dari karaa maqaalka ku xiran ee ''B''. Tusaale ahaan, Jason Allen Alexander waxaa lagu soo daray maqaalka ku saabsan Britney Spears oo bogga Jason Allen Alexander wuxuu kaliya dib u hagaajin u yahay maqaalkaas. * Ka fogoow shuruudaha ku batay tirada raadinta engine-ka (tusaale ahaan, Google hits ama Alexa Internet kala sarreynta), ama miisaanka tirada sawirrada lagu daabacay intarneedka. Sida warshadaha filimada qaawan oo kale, waxay isticmaalaan Google bomb si ay u saameeyaan darajada.<ref>{{cite web|url=http://www.xbiz.com/articles/174944/google|title=SEO: Linking Up in 2014|last=Adrian Degus |date=2014-02-19|work=XBIZ|accessdate=26 February 2014|quote=Since the early days of our industry we have relied on a standard set of methods to rank our sites for popular keywords, specifically buying and trading links. These two methods have always gone against Google's guidelines, they just didn’t have a reliable way to detect it until now.}}</ref> Mawduucyada badan, raadinta engine-ku ma kala sooci karo tixraacyada waxtarka leh iyo qoraallada isku midka ah oo kaliya. Tusaale ahaan, iyadoo Alexa Toolbar uu waxtar leeyahay, utility-kiisu waa mid lagu xaddidayo dadka isticmaala iyo yarida xogta. Marka la isticmaalayo raadinta engine-ka si loo caawiyo aasaasidda xusidda mawduuca, qiimeey {{em|tayada}}, ma aha tirada, natiijada raadinta iyo bogagga intarneedka ee ku xiran. ==Baaqashada dhammaan shuruudaha== Haddii aan lagu buuxin karin shuruudaha maqaal taagan ama soo darida maqaal guud dhexdiisa, oo horumarinta ayan shaqaynayn ama aan la rogeyn karin, markaas dhowr geeddi-socod oo tirtirid ah ayaa loo tixgelin karaa:<ref name="note10">Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waxay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii shuruudaha tirtiridda degdegga ah uu quseeyo, isticmaal calaamadda {{tl|db-person}} si loo weydiisto tirtiridda degdegga ah. * Maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda, isticmaal calaamadda {{tls|prod}}. Tani waxay oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof diidmo sameeya * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda ama aad rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, u dooro maqaalka geeddi-socodka Maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono todoba maalmood. ==Xaaladaha gaarka ah== {{shortcut|WP:BIOSPECIAL}} ===Baaqashada shuruudaha aasaasiga ah laakiin buuxinta shuruudaha dheeraadka ah=== Haddii aan la heli karin sharrax ka buuxa ama ilo ku habboon oo loogu talagalay maqaal taagan, laakiin qofku uu buuxiyo mid ama ka badan oo ka mid ah shuruudaha dheeraadka ah: * isku darka maqaalka maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna. * Meelayso calaamadda {{tl|Mergeto}} bogga dushiisa, iyadoo lagu muujinayo bogga maqaalka lagu mideyn karo. * Haddii aanu hadda jirin maqaal lagu mideyn karo qofka, tixgeli inaad adigu qorto maqaalka ama [[Wikipedia:Maqaallada la requesteday|weydiiso]] in maqaalka la qoro. ===Baaqashada sharraxaada xusidda mawduuca=== Haddii maqaalku uusan sharraxayn xusidda mawduuciisa,<ref name="note9">Qoraalka maqaalku waa inuu ku jiraa xog ku filan oo sharraxaysa sababta qofku u yahay mid xusid mudan. Doodeyaasha ka baxsan ee lagu sameeyo bogga wadahadalka ama bogga wadahadalka tirtiridda ma aha qayb ka mid ah maqaalka laftiisa.</ref> isku day inaad horumariso iyadoo la isticmaalayo: * Soo darida template-ka {{tl|cleanup biography}}, oo weydiinaya taariikhda dhalashada, muhiimadda taariikhi ah, iwm. * Inaad adigu dib u qorto * Weydiinta tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo. ===Ilaha aan ku filnayn=== Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan: * Raadso ilo adiga laftaada * Weydii tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tlx|notability|biographies}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaal kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert needed|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka [[Wikipedia:G识别 Reliable sources|ilo la cuskan karo]] oo aan laga heli karin intarneedka. ==<span class="anchor" id="People notable only for one event"></span>Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya== {{shortcut|WP:1E|WP:BIO1E|WP:SINGLEEVENT|WP:ONEEVENT}} {{see also|Wikipedia:Waxay Wikipedia ahayn#Wikipedia ma aha warbaahinta wararka|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya|Wikipedia:Pseudo-biographies|Wikipedia:BLP2E|Wikipedia:Waxay tahay dhacdo kaliya|Wikipedia:Waxay BLP1E ahayn|Wikipedia:Xusidda (dhacdooyinka)}} Marka shakhsi uu muhiim u yahay kaalintiisa dhacdo kaliya dhexdeeda, waxay noqon kartaa mid aan hufanayn in maqaal loo qoro shakhsiga, dhacdayda ama labadaba. Marka loo eego tixgelinta abuurista maqaallo gaar ah, darajada muhiimada dhacdayda lafteeda iyo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda waa in labadaba la tixgeliyaa. Sharciga guud waa in lagu daboolo dhacdayda, ma aha qofka. Si kastaba haatee, haddii dabooshada warbaahinta ee dhacdayda iyo kaalinta shakhsigaba ay ka sii weynaadaan, maqaallo gaar ah ayaa noqon kara kuwo sababayay.<ref name="BLP1E versus BIO1E">Waa lagama maarmaan in tifaftirayaashu ay fahmaan laba kala soocid oo hufan oo ah [[WP:BIO1E]] marka loo eego [[WP:BLP1E]]. Midda kowaad, [[WP:BLP1E]] waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka ''nool'', ama kuwa ka soo dhintay waagii dambe. Midda labaad, [[WP:BLP1E]] waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka heerka hoose ah.</ref> Haddii dhacdaydu ay tahay mid aad u muhiim ah, oo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda ay tahay mid weyn, maqaal gaar ah guud ahaan waa mid ku habboon. Kuwa dilay madaxda waaweyn ee siyaasadeed, sida [[Gavrilo Princip]], waxay ku habboon yihiin qaybatan, sida lagu muujiyay dabooshada weyn ee dhacdayda ku jirta [[WP:RS|ilaha la cuskan karo]] oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga. Marka kaalinta uu qofku ka qaatay dhacdayda ay tahay mid yar, oo xog yar ama aan lagu helin loo isticmaalo qoraalka taariikh-nololeed dheelitiran, maqaal taagan looma baahna. Qofkaas waa in lagu daboolo maqaal ku saabsan dhacdayda, oo magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalkaas. Tusaale ahaan, [[George Holliday (witness)|George Holliday]], oo muuqal ka duubay garaacidda Rodney King, wuxuu dib u hagaajin u yahay [[Rodney King]]. Dhanka kale, haddii dhacdo muhiim ah ay tahay mid saameyn leh, xitaa dadka yar yar ee ka qaybqaatay waxay leeyihiin maqaallo u gaar ah. Tusaale Tani waa [[Howard Brennan]], oo ahaa dhab-joogta dilkii JFK. Mawduuc kale ayaa soo baxa marka shakhsi uu kaalinta ugu muhiimsan ka qaato dhacdo yar. Xaaladdan, caadi ahaan ma aha mid ku habboon in lagu yeesho maqaallo gaar ah qofka iyo dhacdayda. Guud ahaan xaaladdan, magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalka ku saabsan dhacdayda, gaar ahaan haddii shakhsigu uu yahay mid xusid mudan oo kaliya dhacdaydaas darteed. Tusaale ahaan, bogga kala soocidda [[Travis Walton]] wuxuu dib u hagaajin u yahay kuwa raadinaya [[Dhacdadii Travis Walton UFO]]. Xaaladaha qaarkood, si kastaba ha ahaatee, qof caan ah oo kaliya dhacdo kaliya darteed wuxuu noqon karaa mid aad loo yaqaan ka duwan dhacdayda lafteeda, tusaale ahaan, [[Tank Man]]. Xaaladahaas oo kale, maqaalka ku saabsan dhacdayda wuxuu noqon karaa mid loogu cinwaandeeyo magaca qofka ku xiran. Tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay ogaadaan mawduucyada ku saabsan [[WP:WEIGHT|miisaanka]] iyo inay ka fogaadaan abuurista [[WP:PSEUDO|pseudo-biographies]] aan lagama maarmaan ahayn, gaar ahaan dadka [[WP:BLP|nool]]. Waa lagama maarmaan in la xusuusto in "xusidda" ma aha mid isku mid ah sida "caanka ah". Qof wuxuu noqon karaa mid caan ah sabab ka dhalatay dhacdo kaliya, laakiin mar marka ka mid ah wuxuu noqon karaa mid xusid mudan dhacdooyin ka badan hal. Taa beddelkeeda, qof wuxuu noqon karaa mid caan ah guud ahaan, laakiin [[#Shuruudaha aasaasiga ah|dabooshada muhiimka ah]] waxay diiradda saari kartaa dhacdo kaliya oo uu ku xiran yahay qofkaas. ==Liisaska dadka== {{shortcut|WP:LISTBIO}} {{see also|Wikipedia:Liisaska taagan#Liisaska dadka|Wikipedia:ALMAMATER|Wikipedia:Namechecking}} Maqaallo badan waxay ku jiraan (ama taagan yihiin sida) liisaska dadka. Soo darida ku jirta '''[[Wikipedia:Liisaska taagan|liisaska taagan]]''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:LISTCRITERIA|shuruudaha caadiga ah ee loo aasaasay boggaas]]. Soo darida ku jirta '''liisaska ku jira maqaallada dhexdiisa''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:SOURCELIST]], iyadoo walxaha ay tahay inay leeyihiin muhiimada isku midka ah ee mawduuca sida looga baahan yahay walxaha lagu soo daro qoraalka maqaalka dhexdiisa iyadoo loo eegayo habraacyada Wikipedia (kuwaas oo ay ku jiraan [[Wikipedia:Qaybaha trivia-da]]). ==Qoyska== {{shortcut|WP:BIOFAMILY|WP:BIORELATED|WP:BLPFAMILY|WP:BLPRELATED}} {{See also|#Shuruudaha aan saxda ahayn|WP:NOTINHERITED}} In xiriir la lahaado qof xusid mudan ''lafteedu'' ma bixiso darajada xusidda qofkaas. Maqaallada ku saabsan dadka xusid mudan ee xusa xubnaha qoyskooda ma muujiyaan, la feydo, in xubinta qoyska ay tahay mid xusid mudan. ==Maqaallada ku saabsan Tifaftirayaasha Wikipedia== {{See also|Wikipedia:Muran-danta|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Maareynta badalaada uu sameeyay mawduuca maqaalka}} Tifaftirayaasha [[Wikipedia:Wikipedians|Wikipedia]] qaarkood waxay yihiin mawduuca maqaal (eeg [[Wikipedia:Dadka xusidda mudan ee tifaftiray Wikipedia]]); si kastaba ha atteeda, heerka ay ku leeyihiin Wikipedia oo ah tifaftirayaal {{em|lafteedu}} ma leha saameyn ku saabsan xusiddooda, iyagoo aan loo eegin in ay tifaftireen Wikipedia ka hor ama ka dib abuurista maqaalladooda.<ref name=note11>Iyadoo waxyaabaha ka dhaca Wikipedia ay keeni karaan mawduucyo xusid mudan, sida Dhacdadii taariikh-nololeedka Wikipedia Seigenthaler iyo Murankii Essjay, xogta ku jirta maqaalladaas waxay ku batay ilo madax-bannaan oo ka timaada qaybta saddexaad oo ka hadlaysa ''ku saabsan'' Wikipedia, ka duwan Wikipedia lafteeda.</ref> Tilmaamaha muran-danta wali wuxuu quseeyaa haddii ay {{em|tifaftiraan}} maqaalladaas.) Dhammaan maqaallada waa in lagu go'aamiyo kaliya qoraalka ku habboon iyo tilmaamaha soo darida iyo habraacyada, sida tilmaamahan, [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Ka saar maaddada muranka dhalisa oo aan ilo lahayn ama ilaha xun leh}} * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Dadka ka soo dhintay waagii dambe ama u dhow inay dhintaan}} ==Qoraallo== {{reflist|30em}} <noinclude> [[Category:WikiProject Biography|Notability (people)]] [[de:Wikipedia:Relevanzkriterien#Personen]] </noinclude> oib6qc7yusw7ttsag4a16remi4ub30q 306389 306388 2026-08-31T18:41:49Z Isma4l 41797 /* Xaaladaha gaarka ah */ 306389 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha |Dadka|WP:BIO|WP:NBIO|WP:NBLP}} {{nutshell|Qof waxaa loo qaadayaa inuu xusid mudan yahay haddii uu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo la xusi karo oo ah [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]] oo madax bannaan ka ah mawduuca iyo Shuruudaha xusidda waa in loo buuxiyaa si qof loogu dhex daro liis taagan.}} Wikipedia dhexdeeda, [[Wikipedia:Caannimada|Caannimada]] waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Marka ay joogto '''Dadka''', qofka oo ah mawduuca maqaalka taariikh nololeedka waa inuu noqdaa mid "fiiro mudan"<ref name=Encarta>{{cite encyclopedia |archive-url=https://web.archive.org/web/20110528053924/http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |url=http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |title=Notable |encyclopedia=Encarta |archive-date=May 28, 2011 |access-date= December 13, 2018}}</ref> ama "xusid mudan"<ref name=Heritage>{{cite encyclopedia |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=notable |title=Notable |encyclopedia=American Heritage Dictionary |access-date= January 17, 2015}}</ref>—taas oo ah, "habboon"<ref name=Heritage/> ama "muhiim ah, xiiso leh, ama aan caadi ahayn oo ku filan in lagu fiiro ama lagu diwaan geliyo"<ref name=Encarta/> Wikipedia dhexdeeda si loo siiyo warbixin qwritten ah oo ku saabsan taariikhda noloshiisa. "Xusidda" marka loo eego caannimada ama caanka ah—in kasta oo ayan ahayn mid aan xiriir la lahayn—waa mid darajada labaad ah. Tilmaamahan xusidda ee taariikh-nololeedyada<ref>Madaama tilmaamahan uu sidoo kale quseeyo kooxaha yar ee dadka si dhow u xiriira sida qoysaska, qoraayaasha wadaagga ah, iyo ikhtiraacayaasha wadaagga ah, ma daboolayo kooxaha dadka aan xiriirka lahayn, kuwaas oo lagu daboolo tilmaamaha xusidda ururrada iyo shirkadaha .</ref> wuxuu ka tarjumayaa isku raacsanaanta lagu gaareen wadahadallada iyo lagu caddayeeyay hab-dhaqanka aasaasay, wuxuuna xog ka bixiyaa go'aannada ku saabsan in maqaal ku saabsan qof la qori doono, la isku dari doono, la tirtiri doono, ama sii horumarin doono. Wixii talo ah oo ku saabsan ''sida'' loo qoro maqaallada taariikh-nololeedka, eeg [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]]. Cinwaanka maqaalku waa inuu fahsiiyaa waxa maqaalku ku saabsan yahay. Haddii ay jirto xog habboon oo ku filan in lagu buuxiyo maqaal ku saabsan qof, markaas magaca qofkaas wuxuu noqonayaa cinwaanka ugu ku habboon, sida Abraham Lincoln ama Marie Curie. Haddii, si kastaba ha ahaatee, ay jirto oo kaliya xog ku filan oo ku saabsan dhacdo xusid mudan oo ku xiran qofka, markaas maqaalku waa in loogu cinwaandeeyo gaar ahaan dhacdaydaas, sida Dhacdadii Travis Walton. Mararka qaarkood marka qof caan ah uu meel ku dhinto, waxaa jira xog ku filan oo loogu talagalay maqaal ku saabsan dhimashadiisa, sida Dhimashadii Michael Jackson ama Dhimashadii Diana, Princess of Wales. Haddii maqaalka ugu muhiimsan ee qof xusid mudan uu yahay mid aad u dheer oo aan habboonayn in lagu doogo dhammaan shuqulladiisa, markaas bog gaar ah ayaa loo abuurayo xogtaas, sida Qoraallada George Orwell. Haddii qofku uu ahaa falanqaynta dil xusid mudan, markaas cinwaan sida Dillkii Brian Thompson ama Dilkii Kitty Genovese waa mid ku habboon. ==<span class="anchor" id="Basic Criteria"></span>Shuruudaha aasaasiga ah== {{shortcut|WP:BASIC|WP:NBASIC}} Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay helaan daboosho muhiim ah oo ka timaada {{strong|ila la daabacay oo badan}}<ref name="note2">Waxyaabaha sameeya "shuqul la daabacay" waa mid u kaxaysa si adag.</ref> oo ah {{strong|[[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]]}}, oo ah kuwo {{strong|la xusi karo}}, {{strong|madax bannaan ka ah mufakiriinta}} midba midka kale,<ref>Ilaha ah kuwa tooska ah oo ka dhashay ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa tixraacyo ahaan, laakiin kama qayb qaataan aasaasidda xusidda mawduuca. "Madax-bannaanida mufakiriinta" waxay u baahan tahay ma aha oo kaliya in qoraalka ilaha uusan ahayn mid isku mid ah, laakiin sidoo kale in dhammaan qoraalka ku jira shuqulka la daabacay uusan ka dhalan (ama uu ku batay) shuqul kale (dhalashada qayb ahaan waa la aqbalayaa). Tusaale ahaan, khudbad uu jeediyay siyaasi oo ku saabsan qof gaar ah waxay ka qayb qaadan kartaa aasaasidda xusidda qofkaas, laakiin qoraallada badan oo laga soo saaray khudbadaas oo ay daabaceen warbaahino kala duwan ma sameeyaan. Taariikh-nololeed loo qoray qof waxay ka qayb qaadataa aasaasidda xusiddiisa, laakiin soo koobida taariikh-nololeedkaas oo aan lahayn wax laga ku soo kordhiyay ma samayso.</ref> iyo {{strong|madax bannaan ka ah mawduuca}}.<ref>Is-qorida taariikh nololeedka iyo is xayeysiinta ma aha jidadka loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusiddu waa in dadka {{em|madax-bannaan}} ka ah mawduuca laftiisa ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid xusid mudan oo ku filan oo ay ku qoreen kuna daabaceen shuqullo aan yarayn oo diiradda saaraya. Sidaas darteed, diwaan-gelinta ku jirta qaamuusyada taariikh-nololeedka ee aqbala is-magacaabista (sida Marquis Who's Who) ma ka qayb qaataan xusidda, sidoo kale bogagga intarneedka ee ku saabsan shaqaalaha ama xubnaha ururka laftiisa ma sameeyaan.</ref> * Haddii qoto-dheerida dabooshada ee il kasta oo la siiyay ayan ahayn mid muhiim ah, markaas ilo madax-bannaan oo badan ayaa lagu birlabi karaa si loo muujiyo xusidda; dabooshada yar oo ka timaada ilaha labaad caadi ahaan ma aha mid ku filan oo lagu aasaaso xusidda.<ref name="note5">Dabooshada aan yarayn waa imtixaan lagu qiimaynayo qoto-dheerida qoraalka shuqul la daabacay, iyo inta uu ka fog yahay xogta yar ama xusidda dhex-martay ("John Smith ee Shirkadda Baddan wuxuu yiri..." ama "Mary Jones waxaa shaqaalaysiiyay Jaamacaddayda") oo aan si faahfaahsan uga wadahadlin mawduuca. Taariikh-nololeed la rumeysan karo oo 200 bog ah oo madax-bannaan oo ku saabsan qof kaas oo daboolaya noloshiisa si faahfaahsan waa mid aan yarayn, halka shahaadada dhalashada ama xusid 1-layn ah oo ku jirta foomka doorashada ayan ahayn. Ilaha xogta sida Notable Names Database, [[Internet Movie Database]] looma tixgeliyo kuwo la rumeysan karo maadaama ay yihiin, sida [[wiki]]-yada badan, kuwo la tifaftiro iyadoo aan lahayn ilaalin badan. Dheeraad ah, xog-dhaqaaleedkani waxay leeyihiin heerarkeeda aqbalidda oo aad u hooseeya. Sidoo kale, xaaladaha sida Internet Movie Database, soo darida waa mid caadi ah dadka ku jira sahadaas oo sababtaas darteed looma qaadan karo caddeyn muujinaysa xusidda.</ref> * Ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa in lagu taageero qoraalka maqaalka dhexdiisa, laakiin kama qayb qaataan caddaynta xusidda mawduuca. Dadka buuxiya shuruudaha aasaasiga ah waxaa loo qaadan karaa kuwo xusid mudan iyadoo aan loo eegin shuruudaha dheeraadka ah ee hoose. Maqaallada wali looma abuurayo dadkaas haddii ay ku caddeynayaan shuruudaha ka saarista, sida kuwa xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya, ama kuwa lagu xusay [[Wikipedia:Maaha]]. ==Shuruudaha dheeraadka ah== Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay buuxiyaan mid ka mid ah heerarkan ku xusan hoos. Baaqashada buuxinta shuruudaha ma aha {{em|caddeyn}} dhameystiran oo muujinaysa in mawduuca ma aha in lagu soo daro; Taa beddelkeeda, buuxinta mid ama ka badan {{em|ma dammaanad qaadayso}} in mawduuca lagu soo dari doono. Qof aan buuxin shuruudahaas dheeraadka ah {{em|wali wuxuu noqon karaa mid xusid mudan}} marka loo eego [[Wikipedia:Caannimada]]. Tifaftirayaashu waxay heli karaan shuruudahaas kuwo caawiya marka ay go'aaminayaan in lagu calaamadeeyo maqaalka inuu u baahan yahay tixraacyo dheeraad ah (iyadoo la isticmaalayo {{[[Template:BLP sources|BLP sources]]}} tusaale ahaan), ama Taa beddelkeeda ay bilaabaan wadahadalka tirtiridda. ===Taariikh-nololeed kasta=== {{shortcut|WP:ANYBIO}} # Qofku wuxuu heley abaal marin ama maamuus caan ah oo muhiim ah, ama waxaa loo magacaabay abaal marintaas dhowr jeer; '''ama''' # Qofku wuxuu sameeyay kaalmo aad loo aqoonsaday oo qayb ka ah diwaan-gelinta taariikhda socota ee goob gaar ah;<ref name="note6">Guud ahaan, qof ka mid ah "diwaan-gelinta taariikhda socota" wuxuu noqonayaa mid lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira buugaagta taariikhda badan ee goobtaas, oo ay qoreen taariikhyahanno. Siyaasi heley "daboosho muhiim ah oo warbaahinta ka timaada" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo warbaahineed oo badan, oo ay qoreen saxaafiyiin. Jilaa lagu soo bandhigay joornaalada waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo joornaal ah, oo ay qoreen qoraayaal joornaal ah. Jilaa ama qof caan ah oo raadiyaha ama telefishanka ka muuqda oo leh "taariikh-nololeed madax-bannaan" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, buug dhexdiisa, oo uu qoray qoraa taariikh-nololeed oo madax-bannaan.</ref> '''ama''' # Qofku wuxuu diwaan-gelin ku leeyahay qaamuuska taariikh-nololeedka qaranka ee caadiga ah ee dalka (tusaale. ''Qaamuuska Taariikh Nololeedka Qaranka''). ===Akadeemikada=== Akaademikada, cilmi-baarayaasha, mufakiriinta iyo aqoonyahannada kale (ee la isku yiraahdo "Akaademikada" si loo fududeeyo) waxay saameyn muhiim ah ku leeyihiin dalka fikradaha iyagoo aan taariikh-nololeedkooda loogu hayn ilo labaad. ===Xirfadlayaasha okhtiraaca ama incaanta=== {{Shortcut|WP:AUTHOR|WP:CREATIVE|WP:ARTIST|WP:NJOURNALIST}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa qoraayaasha, tifaftirayaasha, saxaafiyiinta, sameeyayaasha filimada, sawir-qaadayaasha, fannaaniinta, naqshadeeyayaasha dhismaha, iyo xirfadlayaasha kale ee ikhtiraaca. Qofkaas u dhowdahay inuu yahay mid xusid mudan haddii: # Qofka loo tixgeliyo inuu yahay shakhsi muhiim ah ama aad looga soo qato asxaabtiisa ama kuwo ka dambeeyay; '''ama''' # Qofka lagu yaqaan inuu keenay fikrad, aragti, ama farsamo cusub oo muhiim ah; '''ama''' # Qofku uu abuuray ama kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay abuurista shuqul muhiim ah ama aad loo yaqaan ama ururin shuqul ah. Dheeraad ah, shuqulkaas waa inuu ahaa mawduuca ugu muhiimsan ee maqaallo ama dib u eegis badan oo ka timaada joornaalo madax bannaan, ama shuqul madax-bannaan oo xusid mudan (tusaale ahaan, buug, filim, ama taxane telefishan, laakiin caadi ahaan ma aha qayb kaliya oo taxane telefishan ah); '''ama''' # Shuqulka qofka (ama shuqulladiisa) wuxuu: (b) noqday astaan muhiim ah, (t) ahaa qayb muhiim ah oo ka mid ah bandhig muhiim ah, (j) heley fiiro muhiim ah oo ka timaada naqdiyayaasha, ama (x) lagu matalay ururinta joogtada ah ee sawirada ama madxafyada dhowrka ah ee xusidda mudan. ===<span class="anchor" id="CRIM"></span>Dhibbanayaasha iyo dambiilayaasha=== {{shortcut|WP:CRIME|WP:VICTIM}} Qof lagu yaqaan oo kaliya oo u xiran dambi ama maxkamad dambi ma aha inuu caadi ahaan noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah oo gaar ah {{em|haddii uu jiro maqaal jira oo lagu soo dari karo maaddada insayklopediya ah ee laga heli karo ee ku saabsan qofkaas.}} Haddii uu jiro maqaal jira oo noocaas ah, waxay noqon kartaa mid ku habboon in la abuuro maqaal yar oo ka dhashay, laakiin kaliya haddii tani ay lagama maarmaan u tahay tixgelinno ku saabsan laxanka maqaalka. Marka ayan jirin maqaallo ku habboon oo jira, dambiilaha ama dhibbanaha laga hadlayo waa inuu noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah {{em|kaliya}} haddii mid ka mid ah kuwan hoose uu quseeyo: Dhibbanayaasha, iyo kuwa si dhab ah aan dambiga lahayn ama dambiga laugu xukumay si aan sax ahayn, # Dhibbanaha ama qofka dambiga si aan sax ahayn loogu xukumay, iyadoo u hoggaansamayso [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], wuxuu kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhakdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: Matthew Shepard.</ref> Dambiilayaasha, # Dhibbanaha dambigu waa shakhsi aad loo yaqaan oo heer qaran ama heer dhex-dhexaad ah, oo ku jira, laakiin aan xaddidnayn, siyaasiyiinta ama dadka caanka ah;<ref>Tusaale: [[John Hinckley Jr.]]</ref> '''ama''' # {{anchor|unusual crime}}Ujeedada dambiga ama sameynta dambigu waa mid aan caadi ahayn—ama loo tixgeliyay mid xusid mudan—si ay u noqoto dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Guud ahaan, muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhacdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo ka badan warbixinnada wararka ee xilligaas oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: [[Seung-Hui Cho]].</ref> #* Fiiro gaar ah: [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Qof nool oo lagu eedeeyay dambi]] waxaa loo qaadayaa {{strong|bilaa dambi}} ilaa iyo marka Maxkamad ay go'aan ka gaarto. Tifaftirayaashu waa inay tixgelin xooggan ka bixiyaan {{em|aan}} abuurista maqaal ku saabsan dambiilaha lagu eedeeyay marka aan wali dambi lagu xukun. ===Aktorrada iyo Madadaaliyayaasha<span class="anchor" id="Pornographic actors and models"></span><span class="anchor" id="Pornographic models"></span><span class="anchor" id="Pornographic actors"></span> <!-- si looga fogaado jabinta dib u hagaajinta iyo shortcuts -->=== {{shortcut|WP:ENT|WP:ENTERTAINER|WP:NACTOR|WP:NMODEL|WP:COMEDIAN}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa aktorrada, fannaaniinta codka, majaajilaystayaasha, kuwa aragtida dhiibta, aktorrada filimada qaawan, moodellada, iyo dadka caanka ah. Qofkaas waxaa loo tixgelin karaa mid xusid mudan haddii: # Qofku uu kaalimo muhiim ah ka qaatay filimada xusidda mudan, taxanaha telefishanka ee xusidda mudan, bandhigyada masraxa, ama soosaarista kale ee xusidda mudan; '''ama''' # Qofku uu sameeyay kaalmo gaar ah, oo badan ama ikhtiraac ah oo ku saabsan goobta madadaalada. ===<span class="anchor" id="Politicians"></span> Siyaasiyiinta iyo xaakinnada=== {{shortcut|WP:POLITICIAN|WP:NPOL|WP:JUDGE}} Kuwani waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo xusid mudan: * Siyaasiyiinta iyo xaakinnada ka soo qabtay xilalka dowladeed ee heer dhex-dhexaad, heer qaran, ama (dalalka leh nidaamka federaalka ama nidaamka isku midka ah) heer gobol/gobollo, ama ka mid ahaa baarlamaannada heerarkaas.<ref name="note7">Tani waa shuruud darajada labaad ah. Dadka buuxiya shuruuddan madaxa badan waxay buuxin doonaan shuruudaha aasaasiga ah. Qoraayaasha taariikh-nololeedka iyo taariikhyahanadu caadi ahaan waxay hore u qoreen kuwii hore iyo kuwa handda haya xilalka waaweyn ee siyaasadeed. Si kastaba ha ahaatee, shuruuddan waxay xaqijinaysaa in dabooshada xilalka waaweyn ee siyaasadeed ay noqoto mid dhameystiran iyadoo aan loo eegin.</ref> Tani waxay sidoo cualquileya dadka loo doortay xilalkaas laakiin aan wali la wareegin. Maso'uuliyiinta hoose ee loo doortay doorashooyinka<ref name="appointed">Maso'uuliyiinta loo doortay waxay sidoo kale ku jiraan shakhsiyaadka loo magacaabay xilalka doorashada.</ref> waxay noqon karaan kuwo xusid mudan haddii qoto-dheerida dabooshada ay ka fogaato xusidda yar iyo ogeysiisyada caadiga ah.<ref name="significant">Dabooshada yar ee mas'uulka loo doortay, sida ogeysiisyada yar yar, xusidda dhex-martay, ama diwaan-gelinta yar ma aha mid ku filan in lagu aasaaso xusidda.</ref> Musharraxiinta aan dooran ee xilalka siyaasadeed guud ahaan looma qaadayo inay yihiin kuwo xusid mudan ''si gaar ah'' musharraxnimadooda darteed. Dabooshada ololaha caadiga ah ma aasaasto xusidda. Musharraxiintu waxay noqon karaan kuwo xusid mudan kaliya marka ay yihiin mawduuca, ama saameynta ololahoodu uu helo daboosho badan, madax-bannaan, oo qoto dheer oo ka baxsan warbixinnada caadiga ah. ===Shakhsiyaadka ciyaaraha=== {{shortcut|WP:SPORTSPERSON}} Ciyaaryahan u dhowdahay inuu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo labaad oo badan, oo sidaas darteed uu noqdo mid xusid mudan, haddii uu ku guuleystay tartanka weyn ama uu helay maamuus muhiim ah. Taariikh-nololeedka ciyaaraha waa inuu ku jiraa ugu yaraan hal tixraac oo ku saabsan il bixinaya daboosho muhiim ah oo ku saabsan mawduuca. Buuxinta shuruuddan oo kaliya ma muujiso xusidda, laakiin waxay muujinaysaa inay suurtagal tahay in ilo ku filan ay jiraan si loo buuxiyo GNG (tilmaamaha guud ee xusidda). ==Shuruudaha aan saxda ahayn== {{shortcut|WP:INVALIDBIO}} * In qofka ''A'' uu xiriir la leeyahay qof aad loo yaqaan ''B'', sida inuu yahay xaaska ama doob, ma aha sabab lagu abuurayo maqaal taagan oo ku saabsan ''A'' (ilaa daboosho muhiim ah lagu heli karo ''A''); xiriirku ma bixiyo xusid. Si kastaba ha ahaatee, qofka ''A'' waxaa lagu soo dari karaa maqaalka ku xiran ee ''B''. Tusaale ahaan, Jason Allen Alexander waxaa lagu soo daray maqaalka ku saabsan Britney Spears oo bogga Jason Allen Alexander wuxuu kaliya dib u hagaajin u yahay maqaalkaas. * Ka fogoow shuruudaha ku batay tirada raadinta engine-ka (tusaale ahaan, Google hits ama Alexa Internet kala sarreynta), ama miisaanka tirada sawirrada lagu daabacay intarneedka. Sida warshadaha filimada qaawan oo kale, waxay isticmaalaan Google bomb si ay u saameeyaan darajada.<ref>{{cite web|url=http://www.xbiz.com/articles/174944/google|title=SEO: Linking Up in 2014|last=Adrian Degus |date=2014-02-19|work=XBIZ|accessdate=26 February 2014|quote=Since the early days of our industry we have relied on a standard set of methods to rank our sites for popular keywords, specifically buying and trading links. These two methods have always gone against Google's guidelines, they just didn’t have a reliable way to detect it until now.}}</ref> Mawduucyada badan, raadinta engine-ku ma kala sooci karo tixraacyada waxtarka leh iyo qoraallada isku midka ah oo kaliya. Tusaale ahaan, iyadoo Alexa Toolbar uu waxtar leeyahay, utility-kiisu waa mid lagu xaddidayo dadka isticmaala iyo yarida xogta. Marka la isticmaalayo raadinta engine-ka si loo caawiyo aasaasidda xusidda mawduuca, qiimeey {{em|tayada}}, ma aha tirada, natiijada raadinta iyo bogagga intarneedka ee ku xiran. ==Baaqashada dhammaan shuruudaha== Haddii aan lagu buuxin karin shuruudaha maqaal taagan ama soo darida maqaal guud dhexdiisa, oo horumarinta ayan shaqaynayn ama aan la rogeyn karin, markaas dhowr geeddi-socod oo tirtirid ah ayaa loo tixgelin karaa:<ref name="note10">Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waxay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii shuruudaha tirtiridda degdegga ah uu quseeyo, isticmaal calaamadda {{tl|db-person}} si loo weydiisto tirtiridda degdegga ah. * Maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda, isticmaal calaamadda {{tls|prod}}. Tani waxay oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof diidmo sameeya * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda ama aad rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, u dooro maqaalka geeddi-socodka Maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono todoba maalmood. ==Xaaladaha gaarka ah== {{shortcut|WP:BIOSPECIAL}} ===Baaqashada shuruudaha aasaasiga ah laakiin buuxinta shuruudaha dheeraadka ah=== Haddii aan la heli karin sharrax ka buuxa ama ilo ku habboon oo loogu talagalay maqaal taagan, laakiin qofku uu buuxiyo mid ama ka badan oo ka mid ah shuruudaha dheeraadka ah: * isku darka maqaalka maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna. * Meelayso calaamadda {{tl|Mergeto}} bogga dushiisa, iyadoo lagu muujinayo bogga maqaalka lagu mideyn karo. * Haddii aanu hadda jirin maqaal lagu mideyn karo qofka, tixgeli inaad adigu qorto maqaalka ama weydiiso in maqaalka la qoro. ===Baaqashada sharraxaada xusidda mawduuca=== Haddii maqaalku uusan sharraxayn xusidda mawduuciisa,<ref name="note9">Qoraalka maqaalku waa inuu ku jiraa xog ku filan oo sharraxaysa sababta qofku u yahay mid xusid mudan. Doodeyaasha ka baxsan ee lagu sameeyo bogga wadahadalka ama bogga wadahadalka tirtiridda ma aha qayb ka mid ah maqaalka laftiisa.</ref> isku day inaad horumariso iyadoo la isticmaalayo: * Soo darida template-ka {{tl|cleanup biography}}, oo weydiinaya taariikhda dhalashada, muhiimadda taariikhi ah, iwm. * Inaad adigu dib u qorto * Weydiinta tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo. ===Ilaha aan ku filnayn=== Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan: * Raadso ilo adiga laftaada * Weydii tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tlx|notability|biographies}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaal kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert needed|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la xusi karo oo aan laga heli karin intarneedka. ==<span class="anchor" id="People notable only for one event"></span>Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya== {{shortcut|WP:1E|WP:BIO1E|WP:SINGLEEVENT|WP:ONEEVENT}} {{see also|Wikipedia:Waxay Wikipedia ahayn#Wikipedia ma aha warbaahinta wararka|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya|Wikipedia:Pseudo-biographies|Wikipedia:BLP2E|Wikipedia:Waxay tahay dhacdo kaliya|Wikipedia:Waxay BLP1E ahayn|Wikipedia:Xusidda (dhacdooyinka)}} Marka shakhsi uu muhiim u yahay kaalintiisa dhacdo kaliya dhexdeeda, waxay noqon kartaa mid aan hufanayn in maqaal loo qoro shakhsiga, dhacdayda ama labadaba. Marka loo eego tixgelinta abuurista maqaallo gaar ah, darajada muhiimada dhacdayda lafteeda iyo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda waa in labadaba la tixgeliyaa. Sharciga guud waa in lagu daboolo dhacdayda, ma aha qofka. Si kastaba haatee, haddii dabooshada warbaahinta ee dhacdayda iyo kaalinta shakhsigaba ay ka sii weynaadaan, maqaallo gaar ah ayaa noqon kara kuwo sababayay.<ref name="BLP1E versus BIO1E">Waa lagama maarmaan in tifaftirayaashu ay fahmaan laba kala soocid oo hufan oo ah [[WP:BIO1E]] marka loo eego [[WP:BLP1E]]. Midda kowaad, [[WP:BLP1E]] waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka ''nool'', ama kuwa ka soo dhintay waagii dambe. Midda labaad, [[WP:BLP1E]] waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka heerka hoose ah.</ref> Haddii dhacdaydu ay tahay mid aad u muhiim ah, oo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda ay tahay mid weyn, maqaal gaar ah guud ahaan waa mid ku habboon. Kuwa dilay madaxda waaweyn ee siyaasadeed, sida [[Gavrilo Princip]], waxay ku habboon yihiin qaybatan, sida lagu muujiyay dabooshada weyn ee dhacdayda ku jirta [[WP:RS|ilaha la cuskan karo]] oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga. Marka kaalinta uu qofku ka qaatay dhacdayda ay tahay mid yar, oo xog yar ama aan lagu helin loo isticmaalo qoraalka taariikh-nololeed dheelitiran, maqaal taagan looma baahna. Qofkaas waa in lagu daboolo maqaal ku saabsan dhacdayda, oo magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalkaas. Tusaale ahaan, [[George Holliday (witness)|George Holliday]], oo muuqal ka duubay garaacidda Rodney King, wuxuu dib u hagaajin u yahay [[Rodney King]]. Dhanka kale, haddii dhacdo muhiim ah ay tahay mid saameyn leh, xitaa dadka yar yar ee ka qaybqaatay waxay leeyihiin maqaallo u gaar ah. Tusaale Tani waa [[Howard Brennan]], oo ahaa dhab-joogta dilkii JFK. Mawduuc kale ayaa soo baxa marka shakhsi uu kaalinta ugu muhiimsan ka qaato dhacdo yar. Xaaladdan, caadi ahaan ma aha mid ku habboon in lagu yeesho maqaallo gaar ah qofka iyo dhacdayda. Guud ahaan xaaladdan, magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalka ku saabsan dhacdayda, gaar ahaan haddii shakhsigu uu yahay mid xusid mudan oo kaliya dhacdaydaas darteed. Tusaale ahaan, bogga kala soocidda [[Travis Walton]] wuxuu dib u hagaajin u yahay kuwa raadinaya [[Dhacdadii Travis Walton UFO]]. Xaaladaha qaarkood, si kastaba ha ahaatee, qof caan ah oo kaliya dhacdo kaliya darteed wuxuu noqon karaa mid aad loo yaqaan ka duwan dhacdayda lafteeda, tusaale ahaan, [[Tank Man]]. Xaaladahaas oo kale, maqaalka ku saabsan dhacdayda wuxuu noqon karaa mid loogu cinwaandeeyo magaca qofka ku xiran. Tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay ogaadaan mawduucyada ku saabsan [[WP:WEIGHT|miisaanka]] iyo inay ka fogaadaan abuurista [[WP:PSEUDO|pseudo-biographies]] aan lagama maarmaan ahayn, gaar ahaan dadka [[WP:BLP|nool]]. Waa lagama maarmaan in la xusuusto in "xusidda" ma aha mid isku mid ah sida "caanka ah". Qof wuxuu noqon karaa mid caan ah sabab ka dhalatay dhacdo kaliya, laakiin mar marka ka mid ah wuxuu noqon karaa mid xusid mudan dhacdooyin ka badan hal. Taa beddelkeeda, qof wuxuu noqon karaa mid caan ah guud ahaan, laakiin [[#Shuruudaha aasaasiga ah|dabooshada muhiimka ah]] waxay diiradda saari kartaa dhacdo kaliya oo uu ku xiran yahay qofkaas. ==Liisaska dadka== {{shortcut|WP:LISTBIO}} {{see also|Wikipedia:Liisaska taagan#Liisaska dadka|Wikipedia:ALMAMATER|Wikipedia:Namechecking}} Maqaallo badan waxay ku jiraan (ama taagan yihiin sida) liisaska dadka. Soo darida ku jirta '''[[Wikipedia:Liisaska taagan|liisaska taagan]]''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:LISTCRITERIA|shuruudaha caadiga ah ee loo aasaasay boggaas]]. Soo darida ku jirta '''liisaska ku jira maqaallada dhexdiisa''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:SOURCELIST]], iyadoo walxaha ay tahay inay leeyihiin muhiimada isku midka ah ee mawduuca sida looga baahan yahay walxaha lagu soo daro qoraalka maqaalka dhexdiisa iyadoo loo eegayo habraacyada Wikipedia (kuwaas oo ay ku jiraan [[Wikipedia:Qaybaha trivia-da]]). ==Qoyska== {{shortcut|WP:BIOFAMILY|WP:BIORELATED|WP:BLPFAMILY|WP:BLPRELATED}} {{See also|#Shuruudaha aan saxda ahayn|WP:NOTINHERITED}} In xiriir la lahaado qof xusid mudan ''lafteedu'' ma bixiso darajada xusidda qofkaas. Maqaallada ku saabsan dadka xusid mudan ee xusa xubnaha qoyskooda ma muujiyaan, la feydo, in xubinta qoyska ay tahay mid xusid mudan. ==Maqaallada ku saabsan Tifaftirayaasha Wikipedia== {{See also|Wikipedia:Muran-danta|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Maareynta badalaada uu sameeyay mawduuca maqaalka}} Tifaftirayaasha [[Wikipedia:Wikipedians|Wikipedia]] qaarkood waxay yihiin mawduuca maqaal (eeg [[Wikipedia:Dadka xusidda mudan ee tifaftiray Wikipedia]]); si kastaba ha atteeda, heerka ay ku leeyihiin Wikipedia oo ah tifaftirayaal {{em|lafteedu}} ma leha saameyn ku saabsan xusiddooda, iyagoo aan loo eegin in ay tifaftireen Wikipedia ka hor ama ka dib abuurista maqaalladooda.<ref name=note11>Iyadoo waxyaabaha ka dhaca Wikipedia ay keeni karaan mawduucyo xusid mudan, sida Dhacdadii taariikh-nololeedka Wikipedia Seigenthaler iyo Murankii Essjay, xogta ku jirta maqaalladaas waxay ku batay ilo madax-bannaan oo ka timaada qaybta saddexaad oo ka hadlaysa ''ku saabsan'' Wikipedia, ka duwan Wikipedia lafteeda.</ref> Tilmaamaha muran-danta wali wuxuu quseeyaa haddii ay {{em|tifaftiraan}} maqaalladaas.) Dhammaan maqaallada waa in lagu go'aamiyo kaliya qoraalka ku habboon iyo tilmaamaha soo darida iyo habraacyada, sida tilmaamahan, [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Ka saar maaddada muranka dhalisa oo aan ilo lahayn ama ilaha xun leh}} * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Dadka ka soo dhintay waagii dambe ama u dhow inay dhintaan}} ==Qoraallo== {{reflist|30em}} <noinclude> [[Category:WikiProject Biography|Notability (people)]] [[de:Wikipedia:Relevanzkriterien#Personen]] </noinclude> if32t6bq713v71nlzp1g68nsb36dsex 306390 306389 2026-08-31T18:45:39Z Isma4l 41797 /* Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya */ 306390 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha |Dadka|WP:BIO|WP:NBIO|WP:NBLP}} {{nutshell|Qof waxaa loo qaadayaa inuu xusid mudan yahay haddii uu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo la xusi karo oo ah [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]] oo madax bannaan ka ah mawduuca iyo Shuruudaha xusidda waa in loo buuxiyaa si qof loogu dhex daro liis taagan.}} Wikipedia dhexdeeda, [[Wikipedia:Caannimada|Caannimada]] waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Marka ay joogto '''Dadka''', qofka oo ah mawduuca maqaalka taariikh nololeedka waa inuu noqdaa mid "fiiro mudan"<ref name=Encarta>{{cite encyclopedia |archive-url=https://web.archive.org/web/20110528053924/http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |url=http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |title=Notable |encyclopedia=Encarta |archive-date=May 28, 2011 |access-date= December 13, 2018}}</ref> ama "xusid mudan"<ref name=Heritage>{{cite encyclopedia |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=notable |title=Notable |encyclopedia=American Heritage Dictionary |access-date= January 17, 2015}}</ref>—taas oo ah, "habboon"<ref name=Heritage/> ama "muhiim ah, xiiso leh, ama aan caadi ahayn oo ku filan in lagu fiiro ama lagu diwaan geliyo"<ref name=Encarta/> Wikipedia dhexdeeda si loo siiyo warbixin qwritten ah oo ku saabsan taariikhda noloshiisa. "Xusidda" marka loo eego caannimada ama caanka ah—in kasta oo ayan ahayn mid aan xiriir la lahayn—waa mid darajada labaad ah. Tilmaamahan xusidda ee taariikh-nololeedyada<ref>Madaama tilmaamahan uu sidoo kale quseeyo kooxaha yar ee dadka si dhow u xiriira sida qoysaska, qoraayaasha wadaagga ah, iyo ikhtiraacayaasha wadaagga ah, ma daboolayo kooxaha dadka aan xiriirka lahayn, kuwaas oo lagu daboolo tilmaamaha xusidda ururrada iyo shirkadaha .</ref> wuxuu ka tarjumayaa isku raacsanaanta lagu gaareen wadahadallada iyo lagu caddayeeyay hab-dhaqanka aasaasay, wuxuuna xog ka bixiyaa go'aannada ku saabsan in maqaal ku saabsan qof la qori doono, la isku dari doono, la tirtiri doono, ama sii horumarin doono. Wixii talo ah oo ku saabsan ''sida'' loo qoro maqaallada taariikh-nololeedka, eeg [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]]. Cinwaanka maqaalku waa inuu fahsiiyaa waxa maqaalku ku saabsan yahay. Haddii ay jirto xog habboon oo ku filan in lagu buuxiyo maqaal ku saabsan qof, markaas magaca qofkaas wuxuu noqonayaa cinwaanka ugu ku habboon, sida Abraham Lincoln ama Marie Curie. Haddii, si kastaba ha ahaatee, ay jirto oo kaliya xog ku filan oo ku saabsan dhacdo xusid mudan oo ku xiran qofka, markaas maqaalku waa in loogu cinwaandeeyo gaar ahaan dhacdaydaas, sida Dhacdadii Travis Walton. Mararka qaarkood marka qof caan ah uu meel ku dhinto, waxaa jira xog ku filan oo loogu talagalay maqaal ku saabsan dhimashadiisa, sida Dhimashadii Michael Jackson ama Dhimashadii Diana, Princess of Wales. Haddii maqaalka ugu muhiimsan ee qof xusid mudan uu yahay mid aad u dheer oo aan habboonayn in lagu doogo dhammaan shuqulladiisa, markaas bog gaar ah ayaa loo abuurayo xogtaas, sida Qoraallada George Orwell. Haddii qofku uu ahaa falanqaynta dil xusid mudan, markaas cinwaan sida Dillkii Brian Thompson ama Dilkii Kitty Genovese waa mid ku habboon. ==<span class="anchor" id="Basic Criteria"></span>Shuruudaha aasaasiga ah== {{shortcut|WP:BASIC|WP:NBASIC}} Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay helaan daboosho muhiim ah oo ka timaada {{strong|ila la daabacay oo badan}}<ref name="note2">Waxyaabaha sameeya "shuqul la daabacay" waa mid u kaxaysa si adag.</ref> oo ah {{strong|[[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]]}}, oo ah kuwo {{strong|la xusi karo}}, {{strong|madax bannaan ka ah mufakiriinta}} midba midka kale,<ref>Ilaha ah kuwa tooska ah oo ka dhashay ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa tixraacyo ahaan, laakiin kama qayb qaataan aasaasidda xusidda mawduuca. "Madax-bannaanida mufakiriinta" waxay u baahan tahay ma aha oo kaliya in qoraalka ilaha uusan ahayn mid isku mid ah, laakiin sidoo kale in dhammaan qoraalka ku jira shuqulka la daabacay uusan ka dhalan (ama uu ku batay) shuqul kale (dhalashada qayb ahaan waa la aqbalayaa). Tusaale ahaan, khudbad uu jeediyay siyaasi oo ku saabsan qof gaar ah waxay ka qayb qaadan kartaa aasaasidda xusidda qofkaas, laakiin qoraallada badan oo laga soo saaray khudbadaas oo ay daabaceen warbaahino kala duwan ma sameeyaan. Taariikh-nololeed loo qoray qof waxay ka qayb qaadataa aasaasidda xusiddiisa, laakiin soo koobida taariikh-nololeedkaas oo aan lahayn wax laga ku soo kordhiyay ma samayso.</ref> iyo {{strong|madax bannaan ka ah mawduuca}}.<ref>Is-qorida taariikh nololeedka iyo is xayeysiinta ma aha jidadka loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusiddu waa in dadka {{em|madax-bannaan}} ka ah mawduuca laftiisa ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid xusid mudan oo ku filan oo ay ku qoreen kuna daabaceen shuqullo aan yarayn oo diiradda saaraya. Sidaas darteed, diwaan-gelinta ku jirta qaamuusyada taariikh-nololeedka ee aqbala is-magacaabista (sida Marquis Who's Who) ma ka qayb qaataan xusidda, sidoo kale bogagga intarneedka ee ku saabsan shaqaalaha ama xubnaha ururka laftiisa ma sameeyaan.</ref> * Haddii qoto-dheerida dabooshada ee il kasta oo la siiyay ayan ahayn mid muhiim ah, markaas ilo madax-bannaan oo badan ayaa lagu birlabi karaa si loo muujiyo xusidda; dabooshada yar oo ka timaada ilaha labaad caadi ahaan ma aha mid ku filan oo lagu aasaaso xusidda.<ref name="note5">Dabooshada aan yarayn waa imtixaan lagu qiimaynayo qoto-dheerida qoraalka shuqul la daabacay, iyo inta uu ka fog yahay xogta yar ama xusidda dhex-martay ("John Smith ee Shirkadda Baddan wuxuu yiri..." ama "Mary Jones waxaa shaqaalaysiiyay Jaamacaddayda") oo aan si faahfaahsan uga wadahadlin mawduuca. Taariikh-nololeed la rumeysan karo oo 200 bog ah oo madax-bannaan oo ku saabsan qof kaas oo daboolaya noloshiisa si faahfaahsan waa mid aan yarayn, halka shahaadada dhalashada ama xusid 1-layn ah oo ku jirta foomka doorashada ayan ahayn. Ilaha xogta sida Notable Names Database, [[Internet Movie Database]] looma tixgeliyo kuwo la rumeysan karo maadaama ay yihiin, sida [[wiki]]-yada badan, kuwo la tifaftiro iyadoo aan lahayn ilaalin badan. Dheeraad ah, xog-dhaqaaleedkani waxay leeyihiin heerarkeeda aqbalidda oo aad u hooseeya. Sidoo kale, xaaladaha sida Internet Movie Database, soo darida waa mid caadi ah dadka ku jira sahadaas oo sababtaas darteed looma qaadan karo caddeyn muujinaysa xusidda.</ref> * Ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa in lagu taageero qoraalka maqaalka dhexdiisa, laakiin kama qayb qaataan caddaynta xusidda mawduuca. Dadka buuxiya shuruudaha aasaasiga ah waxaa loo qaadan karaa kuwo xusid mudan iyadoo aan loo eegin shuruudaha dheeraadka ah ee hoose. Maqaallada wali looma abuurayo dadkaas haddii ay ku caddeynayaan shuruudaha ka saarista, sida kuwa xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya, ama kuwa lagu xusay [[Wikipedia:Maaha]]. ==Shuruudaha dheeraadka ah== Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay buuxiyaan mid ka mid ah heerarkan ku xusan hoos. Baaqashada buuxinta shuruudaha ma aha {{em|caddeyn}} dhameystiran oo muujinaysa in mawduuca ma aha in lagu soo daro; Taa beddelkeeda, buuxinta mid ama ka badan {{em|ma dammaanad qaadayso}} in mawduuca lagu soo dari doono. Qof aan buuxin shuruudahaas dheeraadka ah {{em|wali wuxuu noqon karaa mid xusid mudan}} marka loo eego [[Wikipedia:Caannimada]]. Tifaftirayaashu waxay heli karaan shuruudahaas kuwo caawiya marka ay go'aaminayaan in lagu calaamadeeyo maqaalka inuu u baahan yahay tixraacyo dheeraad ah (iyadoo la isticmaalayo {{[[Template:BLP sources|BLP sources]]}} tusaale ahaan), ama Taa beddelkeeda ay bilaabaan wadahadalka tirtiridda. ===Taariikh-nololeed kasta=== {{shortcut|WP:ANYBIO}} # Qofku wuxuu heley abaal marin ama maamuus caan ah oo muhiim ah, ama waxaa loo magacaabay abaal marintaas dhowr jeer; '''ama''' # Qofku wuxuu sameeyay kaalmo aad loo aqoonsaday oo qayb ka ah diwaan-gelinta taariikhda socota ee goob gaar ah;<ref name="note6">Guud ahaan, qof ka mid ah "diwaan-gelinta taariikhda socota" wuxuu noqonayaa mid lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira buugaagta taariikhda badan ee goobtaas, oo ay qoreen taariikhyahanno. Siyaasi heley "daboosho muhiim ah oo warbaahinta ka timaada" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo warbaahineed oo badan, oo ay qoreen saxaafiyiin. Jilaa lagu soo bandhigay joornaalada waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo joornaal ah, oo ay qoreen qoraayaal joornaal ah. Jilaa ama qof caan ah oo raadiyaha ama telefishanka ka muuqda oo leh "taariikh-nololeed madax-bannaan" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, buug dhexdiisa, oo uu qoray qoraa taariikh-nololeed oo madax-bannaan.</ref> '''ama''' # Qofku wuxuu diwaan-gelin ku leeyahay qaamuuska taariikh-nololeedka qaranka ee caadiga ah ee dalka (tusaale. ''Qaamuuska Taariikh Nololeedka Qaranka''). ===Akadeemikada=== Akaademikada, cilmi-baarayaasha, mufakiriinta iyo aqoonyahannada kale (ee la isku yiraahdo "Akaademikada" si loo fududeeyo) waxay saameyn muhiim ah ku leeyihiin dalka fikradaha iyagoo aan taariikh-nololeedkooda loogu hayn ilo labaad. ===Xirfadlayaasha okhtiraaca ama incaanta=== {{Shortcut|WP:AUTHOR|WP:CREATIVE|WP:ARTIST|WP:NJOURNALIST}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa qoraayaasha, tifaftirayaasha, saxaafiyiinta, sameeyayaasha filimada, sawir-qaadayaasha, fannaaniinta, naqshadeeyayaasha dhismaha, iyo xirfadlayaasha kale ee ikhtiraaca. Qofkaas u dhowdahay inuu yahay mid xusid mudan haddii: # Qofka loo tixgeliyo inuu yahay shakhsi muhiim ah ama aad looga soo qato asxaabtiisa ama kuwo ka dambeeyay; '''ama''' # Qofka lagu yaqaan inuu keenay fikrad, aragti, ama farsamo cusub oo muhiim ah; '''ama''' # Qofku uu abuuray ama kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay abuurista shuqul muhiim ah ama aad loo yaqaan ama ururin shuqul ah. Dheeraad ah, shuqulkaas waa inuu ahaa mawduuca ugu muhiimsan ee maqaallo ama dib u eegis badan oo ka timaada joornaalo madax bannaan, ama shuqul madax-bannaan oo xusid mudan (tusaale ahaan, buug, filim, ama taxane telefishan, laakiin caadi ahaan ma aha qayb kaliya oo taxane telefishan ah); '''ama''' # Shuqulka qofka (ama shuqulladiisa) wuxuu: (b) noqday astaan muhiim ah, (t) ahaa qayb muhiim ah oo ka mid ah bandhig muhiim ah, (j) heley fiiro muhiim ah oo ka timaada naqdiyayaasha, ama (x) lagu matalay ururinta joogtada ah ee sawirada ama madxafyada dhowrka ah ee xusidda mudan. ===<span class="anchor" id="CRIM"></span>Dhibbanayaasha iyo dambiilayaasha=== {{shortcut|WP:CRIME|WP:VICTIM}} Qof lagu yaqaan oo kaliya oo u xiran dambi ama maxkamad dambi ma aha inuu caadi ahaan noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah oo gaar ah {{em|haddii uu jiro maqaal jira oo lagu soo dari karo maaddada insayklopediya ah ee laga heli karo ee ku saabsan qofkaas.}} Haddii uu jiro maqaal jira oo noocaas ah, waxay noqon kartaa mid ku habboon in la abuuro maqaal yar oo ka dhashay, laakiin kaliya haddii tani ay lagama maarmaan u tahay tixgelinno ku saabsan laxanka maqaalka. Marka ayan jirin maqaallo ku habboon oo jira, dambiilaha ama dhibbanaha laga hadlayo waa inuu noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah {{em|kaliya}} haddii mid ka mid ah kuwan hoose uu quseeyo: Dhibbanayaasha, iyo kuwa si dhab ah aan dambiga lahayn ama dambiga laugu xukumay si aan sax ahayn, # Dhibbanaha ama qofka dambiga si aan sax ahayn loogu xukumay, iyadoo u hoggaansamayso [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], wuxuu kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhakdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: Matthew Shepard.</ref> Dambiilayaasha, # Dhibbanaha dambigu waa shakhsi aad loo yaqaan oo heer qaran ama heer dhex-dhexaad ah, oo ku jira, laakiin aan xaddidnayn, siyaasiyiinta ama dadka caanka ah;<ref>Tusaale: [[John Hinckley Jr.]]</ref> '''ama''' # {{anchor|unusual crime}}Ujeedada dambiga ama sameynta dambigu waa mid aan caadi ahayn—ama loo tixgeliyay mid xusid mudan—si ay u noqoto dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Guud ahaan, muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhacdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo ka badan warbixinnada wararka ee xilligaas oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: [[Seung-Hui Cho]].</ref> #* Fiiro gaar ah: [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Qof nool oo lagu eedeeyay dambi]] waxaa loo qaadayaa {{strong|bilaa dambi}} ilaa iyo marka Maxkamad ay go'aan ka gaarto. Tifaftirayaashu waa inay tixgelin xooggan ka bixiyaan {{em|aan}} abuurista maqaal ku saabsan dambiilaha lagu eedeeyay marka aan wali dambi lagu xukun. ===Aktorrada iyo Madadaaliyayaasha<span class="anchor" id="Pornographic actors and models"></span><span class="anchor" id="Pornographic models"></span><span class="anchor" id="Pornographic actors"></span> <!-- si looga fogaado jabinta dib u hagaajinta iyo shortcuts -->=== {{shortcut|WP:ENT|WP:ENTERTAINER|WP:NACTOR|WP:NMODEL|WP:COMEDIAN}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa aktorrada, fannaaniinta codka, majaajilaystayaasha, kuwa aragtida dhiibta, aktorrada filimada qaawan, moodellada, iyo dadka caanka ah. Qofkaas waxaa loo tixgelin karaa mid xusid mudan haddii: # Qofku uu kaalimo muhiim ah ka qaatay filimada xusidda mudan, taxanaha telefishanka ee xusidda mudan, bandhigyada masraxa, ama soosaarista kale ee xusidda mudan; '''ama''' # Qofku uu sameeyay kaalmo gaar ah, oo badan ama ikhtiraac ah oo ku saabsan goobta madadaalada. ===<span class="anchor" id="Politicians"></span> Siyaasiyiinta iyo xaakinnada=== {{shortcut|WP:POLITICIAN|WP:NPOL|WP:JUDGE}} Kuwani waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo xusid mudan: * Siyaasiyiinta iyo xaakinnada ka soo qabtay xilalka dowladeed ee heer dhex-dhexaad, heer qaran, ama (dalalka leh nidaamka federaalka ama nidaamka isku midka ah) heer gobol/gobollo, ama ka mid ahaa baarlamaannada heerarkaas.<ref name="note7">Tani waa shuruud darajada labaad ah. Dadka buuxiya shuruuddan madaxa badan waxay buuxin doonaan shuruudaha aasaasiga ah. Qoraayaasha taariikh-nololeedka iyo taariikhyahanadu caadi ahaan waxay hore u qoreen kuwii hore iyo kuwa handda haya xilalka waaweyn ee siyaasadeed. Si kastaba ha ahaatee, shuruuddan waxay xaqijinaysaa in dabooshada xilalka waaweyn ee siyaasadeed ay noqoto mid dhameystiran iyadoo aan loo eegin.</ref> Tani waxay sidoo cualquileya dadka loo doortay xilalkaas laakiin aan wali la wareegin. Maso'uuliyiinta hoose ee loo doortay doorashooyinka<ref name="appointed">Maso'uuliyiinta loo doortay waxay sidoo kale ku jiraan shakhsiyaadka loo magacaabay xilalka doorashada.</ref> waxay noqon karaan kuwo xusid mudan haddii qoto-dheerida dabooshada ay ka fogaato xusidda yar iyo ogeysiisyada caadiga ah.<ref name="significant">Dabooshada yar ee mas'uulka loo doortay, sida ogeysiisyada yar yar, xusidda dhex-martay, ama diwaan-gelinta yar ma aha mid ku filan in lagu aasaaso xusidda.</ref> Musharraxiinta aan dooran ee xilalka siyaasadeed guud ahaan looma qaadayo inay yihiin kuwo xusid mudan ''si gaar ah'' musharraxnimadooda darteed. Dabooshada ololaha caadiga ah ma aasaasto xusidda. Musharraxiintu waxay noqon karaan kuwo xusid mudan kaliya marka ay yihiin mawduuca, ama saameynta ololahoodu uu helo daboosho badan, madax-bannaan, oo qoto dheer oo ka baxsan warbixinnada caadiga ah. ===Shakhsiyaadka ciyaaraha=== {{shortcut|WP:SPORTSPERSON}} Ciyaaryahan u dhowdahay inuu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo labaad oo badan, oo sidaas darteed uu noqdo mid xusid mudan, haddii uu ku guuleystay tartanka weyn ama uu helay maamuus muhiim ah. Taariikh-nololeedka ciyaaraha waa inuu ku jiraa ugu yaraan hal tixraac oo ku saabsan il bixinaya daboosho muhiim ah oo ku saabsan mawduuca. Buuxinta shuruuddan oo kaliya ma muujiso xusidda, laakiin waxay muujinaysaa inay suurtagal tahay in ilo ku filan ay jiraan si loo buuxiyo GNG (tilmaamaha guud ee xusidda). ==Shuruudaha aan saxda ahayn== {{shortcut|WP:INVALIDBIO}} * In qofka ''A'' uu xiriir la leeyahay qof aad loo yaqaan ''B'', sida inuu yahay xaaska ama doob, ma aha sabab lagu abuurayo maqaal taagan oo ku saabsan ''A'' (ilaa daboosho muhiim ah lagu heli karo ''A''); xiriirku ma bixiyo xusid. Si kastaba ha ahaatee, qofka ''A'' waxaa lagu soo dari karaa maqaalka ku xiran ee ''B''. Tusaale ahaan, Jason Allen Alexander waxaa lagu soo daray maqaalka ku saabsan Britney Spears oo bogga Jason Allen Alexander wuxuu kaliya dib u hagaajin u yahay maqaalkaas. * Ka fogoow shuruudaha ku batay tirada raadinta engine-ka (tusaale ahaan, Google hits ama Alexa Internet kala sarreynta), ama miisaanka tirada sawirrada lagu daabacay intarneedka. Sida warshadaha filimada qaawan oo kale, waxay isticmaalaan Google bomb si ay u saameeyaan darajada.<ref>{{cite web|url=http://www.xbiz.com/articles/174944/google|title=SEO: Linking Up in 2014|last=Adrian Degus |date=2014-02-19|work=XBIZ|accessdate=26 February 2014|quote=Since the early days of our industry we have relied on a standard set of methods to rank our sites for popular keywords, specifically buying and trading links. These two methods have always gone against Google's guidelines, they just didn’t have a reliable way to detect it until now.}}</ref> Mawduucyada badan, raadinta engine-ku ma kala sooci karo tixraacyada waxtarka leh iyo qoraallada isku midka ah oo kaliya. Tusaale ahaan, iyadoo Alexa Toolbar uu waxtar leeyahay, utility-kiisu waa mid lagu xaddidayo dadka isticmaala iyo yarida xogta. Marka la isticmaalayo raadinta engine-ka si loo caawiyo aasaasidda xusidda mawduuca, qiimeey {{em|tayada}}, ma aha tirada, natiijada raadinta iyo bogagga intarneedka ee ku xiran. ==Baaqashada dhammaan shuruudaha== Haddii aan lagu buuxin karin shuruudaha maqaal taagan ama soo darida maqaal guud dhexdiisa, oo horumarinta ayan shaqaynayn ama aan la rogeyn karin, markaas dhowr geeddi-socod oo tirtirid ah ayaa loo tixgelin karaa:<ref name="note10">Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waxay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii shuruudaha tirtiridda degdegga ah uu quseeyo, isticmaal calaamadda {{tl|db-person}} si loo weydiisto tirtiridda degdegga ah. * Maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda, isticmaal calaamadda {{tls|prod}}. Tani waxay oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof diidmo sameeya * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda ama aad rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, u dooro maqaalka geeddi-socodka Maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono todoba maalmood. ==Xaaladaha gaarka ah== {{shortcut|WP:BIOSPECIAL}} ===Baaqashada shuruudaha aasaasiga ah laakiin buuxinta shuruudaha dheeraadka ah=== Haddii aan la heli karin sharrax ka buuxa ama ilo ku habboon oo loogu talagalay maqaal taagan, laakiin qofku uu buuxiyo mid ama ka badan oo ka mid ah shuruudaha dheeraadka ah: * isku darka maqaalka maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna. * Meelayso calaamadda {{tl|Mergeto}} bogga dushiisa, iyadoo lagu muujinayo bogga maqaalka lagu mideyn karo. * Haddii aanu hadda jirin maqaal lagu mideyn karo qofka, tixgeli inaad adigu qorto maqaalka ama weydiiso in maqaalka la qoro. ===Baaqashada sharraxaada xusidda mawduuca=== Haddii maqaalku uusan sharraxayn xusidda mawduuciisa,<ref name="note9">Qoraalka maqaalku waa inuu ku jiraa xog ku filan oo sharraxaysa sababta qofku u yahay mid xusid mudan. Doodeyaasha ka baxsan ee lagu sameeyo bogga wadahadalka ama bogga wadahadalka tirtiridda ma aha qayb ka mid ah maqaalka laftiisa.</ref> isku day inaad horumariso iyadoo la isticmaalayo: * Soo darida template-ka {{tl|cleanup biography}}, oo weydiinaya taariikhda dhalashada, muhiimadda taariikhi ah, iwm. * Inaad adigu dib u qorto * Weydiinta tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo. ===Ilaha aan ku filnayn=== Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan: * Raadso ilo adiga laftaada * Weydii tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tlx|notability|biographies}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaal kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert needed|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la xusi karo oo aan laga heli karin intarneedka. ==<span class="anchor" id="People notable only for one event"></span>Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya== {{shortcut|WP:1E|WP:BIO1E|WP:SINGLEEVENT|WP:ONEEVENT}} Marka shakhsi uu muhiim u yahay kaalintiisa dhacdo kaliya dhexdeeda, waxay noqon kartaa mid aan hufanayn in maqaal loo qoro shakhsiga, dhacdayda ama labadaba. Marka loo eego tixgelinta abuurista maqaallo gaar ah, darajada muhiimada dhacdayda lafteeda iyo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda waa in labadaba la tixgeliyaa. Sharciga guud waa in lagu daboolo dhacdayda, ma aha qofka. Si kastaba haatee, haddii dabooshada warbaahinta ee dhacdayda iyo kaalinta shakhsigaba ay ka sii weynaadaan, maqaallo gaar ah ayaa noqon kara kuwo sababayay.<ref name="BLP1E versus BIO1E">Waa lagama maarmaan in tifaftirayaashu ay fahmaan laba kala soocid oo hufan oo ah marka loo eego. Midda kowaad, WP:BLP1E waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka ''nool'', ama kuwa ka soo dhintay waagii dambe. Midda labaad, WP:BLP1E waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka heerka hoose ah.</ref> Haddii dhacdaydu ay tahay mid aad u muhiim ah, oo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda ay tahay mid weyn, maqaal gaar ah guud ahaan waa mid ku habboon. Kuwa dilay madaxda waaweyn ee siyaasadeed, sida Gavrilo Princip, waxay ku habboon yihiin qaybatan, sida lagu muujiyay dabooshada weyn ee dhacdayda ku jirta ilaha la cuskan karo oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga. Marka kaalinta uu qofku ka qaatay dhacdayda ay tahay mid yar, oo xog yar ama aan lagu helin loo isticmaalo qoraalka taariikh-nololeed dheelitiran, maqaal taagan looma baahna. Qofkaas waa in lagu daboolo maqaal ku saabsan dhacdayda, oo magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalkaas. Tusaale ahaan, Maalinta fasax George , oo muuqal ka duubay garaacidda Rodney King, wuxuu dib u hagaajin u yahay [[Rodney King]]. Dhanka kale, haddii dhacdo muhiim ah ay tahay mid saameyn leh, xitaa dadka yar yar ee ka qaybqaatay waxay leeyihiin maqaallo u gaar ah. Tusaale Tani waa Howard Brennan, oo ahaa dhab joogta dilkii JFK. Mawduuc kale ayaa soo baxa marka shakhsi uu kaalinta ugu muhiimsan ka qaato dhacdo yar. Xaaladdan, caadi ahaan ma aha mid ku habboon in lagu yeesho maqaallo gaar ah qofka iyo dhacdayda. Guud ahaan xaaladdan, magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalka ku saabsan dhacdayda, gaar ahaan haddii shakhsigu uu yahay mid xusid mudan oo kaliya dhacdaydaas darteed. Tusaale ahaan, bogga kala soocidda Travis Walton wuxuu dib u hagaajin u yahay kuwa raadinaya Dhacdadii Travis Walton UFO. Xaaladaha qaarkood, si kastaba ha ahaatee, qof caan ah oo kaliya dhacdo kaliya darteed wuxuu noqon karaa mid aad loo yaqaan ka duwan dhacdayda lafteeda, tusaale ahaan, Tank Man. Xaaladahaas oo kale, maqaalka ku saabsan dhacdayda wuxuu noqon karaa mid loogu cinwaandeeyo magaca qofka ku xiran. Tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay ogaadaan mawduucyada ku saabsan miisaanka iyo inay ka fogaadaan abuurista taariikh nololeed been abuur ah aan lagama maarmaan ahayn, gaar ahaan dadka [[WP:BLP|dadka nool]]. Waa lagama maarmaan in la xusuusto in "xusidda" ma aha mid isku mid ah sida "caanka ah". Qof wuxuu noqon karaa mid caan ah sabab ka dhalatay dhacdo kaliya, laakiin mar marka ka mid ah wuxuu noqon karaa mid xusid mudan dhacdooyin ka badan hal. Taa beddelkeeda, qof wuxuu noqon karaa mid caan ah guud ahaan, laakiin dabooshada muhiimka ah waxay diiradda saari kartaa dhacdo kaliya oo uu ku xiran yahay qofkaas. ==Liisaska dadka== {{shortcut|WP:LISTBIO}} {{see also|Wikipedia:Liisaska taagan#Liisaska dadka|Wikipedia:ALMAMATER|Wikipedia:Namechecking}} Maqaallo badan waxay ku jiraan (ama taagan yihiin sida) liisaska dadka. Soo darida ku jirta '''[[Wikipedia:Liisaska taagan|liisaska taagan]]''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:LISTCRITERIA|shuruudaha caadiga ah ee loo aasaasay boggaas]]. Soo darida ku jirta '''liisaska ku jira maqaallada dhexdiisa''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:SOURCELIST]], iyadoo walxaha ay tahay inay leeyihiin muhiimada isku midka ah ee mawduuca sida looga baahan yahay walxaha lagu soo daro qoraalka maqaalka dhexdiisa iyadoo loo eegayo habraacyada Wikipedia (kuwaas oo ay ku jiraan [[Wikipedia:Qaybaha trivia-da]]). ==Qoyska== {{shortcut|WP:BIOFAMILY|WP:BIORELATED|WP:BLPFAMILY|WP:BLPRELATED}} {{See also|#Shuruudaha aan saxda ahayn|WP:NOTINHERITED}} In xiriir la lahaado qof xusid mudan ''lafteedu'' ma bixiso darajada xusidda qofkaas. Maqaallada ku saabsan dadka xusid mudan ee xusa xubnaha qoyskooda ma muujiyaan, la feydo, in xubinta qoyska ay tahay mid xusid mudan. ==Maqaallada ku saabsan Tifaftirayaasha Wikipedia== {{See also|Wikipedia:Muran-danta|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Maareynta badalaada uu sameeyay mawduuca maqaalka}} Tifaftirayaasha [[Wikipedia:Wikipedians|Wikipedia]] qaarkood waxay yihiin mawduuca maqaal (eeg [[Wikipedia:Dadka xusidda mudan ee tifaftiray Wikipedia]]); si kastaba ha atteeda, heerka ay ku leeyihiin Wikipedia oo ah tifaftirayaal {{em|lafteedu}} ma leha saameyn ku saabsan xusiddooda, iyagoo aan loo eegin in ay tifaftireen Wikipedia ka hor ama ka dib abuurista maqaalladooda.<ref name=note11>Iyadoo waxyaabaha ka dhaca Wikipedia ay keeni karaan mawduucyo xusid mudan, sida Dhacdadii taariikh-nololeedka Wikipedia Seigenthaler iyo Murankii Essjay, xogta ku jirta maqaalladaas waxay ku batay ilo madax-bannaan oo ka timaada qaybta saddexaad oo ka hadlaysa ''ku saabsan'' Wikipedia, ka duwan Wikipedia lafteeda.</ref> Tilmaamaha muran-danta wali wuxuu quseeyaa haddii ay {{em|tifaftiraan}} maqaalladaas.) Dhammaan maqaallada waa in lagu go'aamiyo kaliya qoraalka ku habboon iyo tilmaamaha soo darida iyo habraacyada, sida tilmaamahan, [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Ka saar maaddada muranka dhalisa oo aan ilo lahayn ama ilaha xun leh}} * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Dadka ka soo dhintay waagii dambe ama u dhow inay dhintaan}} ==Qoraallo== {{reflist|30em}} <noinclude> [[Category:WikiProject Biography|Notability (people)]] [[de:Wikipedia:Relevanzkriterien#Personen]] </noinclude> 62nufhspgcjx7cis1lhsykgwdpsej1l 306391 306390 2026-08-31T18:46:31Z Isma4l 41797 306391 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha |Dadka|WP:BIO|WP:NBIO|WP:NBLP}} {{nutshell|Qof waxaa loo qaadayaa inuu xusid mudan yahay haddii uu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo la xusi karo oo ah [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]] oo madax bannaan ka ah mawduuca iyo Shuruudaha xusidda waa in loo buuxiyaa si qof loogu dhex daro liis taagan.}} Wikipedia dhexdeeda, [[Wikipedia:Caannimada|Caannimada]] waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Marka ay joogto '''Dadka''', qofka oo ah mawduuca maqaalka taariikh nololeedka waa inuu noqdaa mid "fiiro mudan"<ref name=Encarta>{{cite encyclopedia |archive-url=https://web.archive.org/web/20110528053924/http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |url=http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |title=Notable |encyclopedia=Encarta |archive-date=May 28, 2011 |access-date= December 13, 2018}}</ref> ama "xusid mudan"<ref name=Heritage>{{cite encyclopedia |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=notable |title=Notable |encyclopedia=American Heritage Dictionary |access-date= January 17, 2015}}</ref>—taas oo ah, "habboon"<ref name=Heritage/> ama "muhiim ah, xiiso leh, ama aan caadi ahayn oo ku filan in lagu fiiro ama lagu diwaan geliyo"<ref name=Encarta/> Wikipedia dhexdeeda si loo siiyo warbixin qwritten ah oo ku saabsan taariikhda noloshiisa. "Xusidda" marka loo eego caannimada ama caanka ah—in kasta oo ayan ahayn mid aan xiriir la lahayn—waa mid darajada labaad ah. Tilmaamahan xusidda ee taariikh-nololeedyada<ref>Madaama tilmaamahan uu sidoo kale quseeyo kooxaha yar ee dadka si dhow u xiriira sida qoysaska, qoraayaasha wadaagga ah, iyo ikhtiraacayaasha wadaagga ah, ma daboolayo kooxaha dadka aan xiriirka lahayn, kuwaas oo lagu daboolo tilmaamaha xusidda ururrada iyo shirkadaha .</ref> wuxuu ka tarjumayaa isku raacsanaanta lagu gaareen wadahadallada iyo lagu caddayeeyay hab-dhaqanka aasaasay, wuxuuna xog ka bixiyaa go'aannada ku saabsan in maqaal ku saabsan qof la qori doono, la isku dari doono, la tirtiri doono, ama sii horumarin doono. Wixii talo ah oo ku saabsan ''sida'' loo qoro maqaallada taariikh-nololeedka, eeg [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]]. Cinwaanka maqaalku waa inuu fahsiiyaa waxa maqaalku ku saabsan yahay. Haddii ay jirto xog habboon oo ku filan in lagu buuxiyo maqaal ku saabsan qof, markaas magaca qofkaas wuxuu noqonayaa cinwaanka ugu ku habboon, sida Abraham Lincoln ama Marie Curie. Haddii, si kastaba ha ahaatee, ay jirto oo kaliya xog ku filan oo ku saabsan dhacdo xusid mudan oo ku xiran qofka, markaas maqaalku waa in loogu cinwaandeeyo gaar ahaan dhacdaydaas, sida Dhacdadii Travis Walton. Mararka qaarkood marka qof caan ah uu meel ku dhinto, waxaa jira xog ku filan oo loogu talagalay maqaal ku saabsan dhimashadiisa, sida Dhimashadii Michael Jackson ama Dhimashadii Diana, Princess of Wales. Haddii maqaalka ugu muhiimsan ee qof xusid mudan uu yahay mid aad u dheer oo aan habboonayn in lagu doogo dhammaan shuqulladiisa, markaas bog gaar ah ayaa loo abuurayo xogtaas, sida Qoraallada George Orwell. Haddii qofku uu ahaa falanqaynta dil xusid mudan, markaas cinwaan sida Dillkii Brian Thompson ama Dilkii Kitty Genovese waa mid ku habboon. ==<span class="anchor" id="Basic Criteria"></span>Shuruudaha aasaasiga ah== {{shortcut|WP:BASIC|WP:NBASIC}} Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay helaan daboosho muhiim ah oo ka timaada {{strong|ila la daabacay oo badan}}<ref name="note2">Waxyaabaha sameeya "shuqul la daabacay" waa mid u kaxaysa si adag.</ref> oo ah {{strong|[[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]]}}, oo ah kuwo {{strong|la xusi karo}}, {{strong|madax bannaan ka ah mufakiriinta}} midba midka kale,<ref>Ilaha ah kuwa tooska ah oo ka dhashay ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa tixraacyo ahaan, laakiin kama qayb qaataan aasaasidda xusidda mawduuca. "Madax-bannaanida mufakiriinta" waxay u baahan tahay ma aha oo kaliya in qoraalka ilaha uusan ahayn mid isku mid ah, laakiin sidoo kale in dhammaan qoraalka ku jira shuqulka la daabacay uusan ka dhalan (ama uu ku batay) shuqul kale (dhalashada qayb ahaan waa la aqbalayaa). Tusaale ahaan, khudbad uu jeediyay siyaasi oo ku saabsan qof gaar ah waxay ka qayb qaadan kartaa aasaasidda xusidda qofkaas, laakiin qoraallada badan oo laga soo saaray khudbadaas oo ay daabaceen warbaahino kala duwan ma sameeyaan. Taariikh-nololeed loo qoray qof waxay ka qayb qaadataa aasaasidda xusiddiisa, laakiin soo koobida taariikh-nololeedkaas oo aan lahayn wax laga ku soo kordhiyay ma samayso.</ref> iyo {{strong|madax bannaan ka ah mawduuca}}.<ref>Is-qorida taariikh nololeedka iyo is xayeysiinta ma aha jidadka loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusiddu waa in dadka {{em|madax-bannaan}} ka ah mawduuca laftiisa ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid xusid mudan oo ku filan oo ay ku qoreen kuna daabaceen shuqullo aan yarayn oo diiradda saaraya. Sidaas darteed, diwaan-gelinta ku jirta qaamuusyada taariikh-nololeedka ee aqbala is-magacaabista (sida Marquis Who's Who) ma ka qayb qaataan xusidda, sidoo kale bogagga intarneedka ee ku saabsan shaqaalaha ama xubnaha ururka laftiisa ma sameeyaan.</ref> * Haddii qoto-dheerida dabooshada ee il kasta oo la siiyay ayan ahayn mid muhiim ah, markaas ilo madax-bannaan oo badan ayaa lagu birlabi karaa si loo muujiyo xusidda; dabooshada yar oo ka timaada ilaha labaad caadi ahaan ma aha mid ku filan oo lagu aasaaso xusidda.<ref name="note5">Dabooshada aan yarayn waa imtixaan lagu qiimaynayo qoto-dheerida qoraalka shuqul la daabacay, iyo inta uu ka fog yahay xogta yar ama xusidda dhex-martay ("John Smith ee Shirkadda Baddan wuxuu yiri..." ama "Mary Jones waxaa shaqaalaysiiyay Jaamacaddayda") oo aan si faahfaahsan uga wadahadlin mawduuca. Taariikh-nololeed la rumeysan karo oo 200 bog ah oo madax-bannaan oo ku saabsan qof kaas oo daboolaya noloshiisa si faahfaahsan waa mid aan yarayn, halka shahaadada dhalashada ama xusid 1-layn ah oo ku jirta foomka doorashada ayan ahayn. Ilaha xogta sida Notable Names Database, [[Internet Movie Database]] looma tixgeliyo kuwo la rumeysan karo maadaama ay yihiin, sida [[wiki]]-yada badan, kuwo la tifaftiro iyadoo aan lahayn ilaalin badan. Dheeraad ah, xog-dhaqaaleedkani waxay leeyihiin heerarkeeda aqbalidda oo aad u hooseeya. Sidoo kale, xaaladaha sida Internet Movie Database, soo darida waa mid caadi ah dadka ku jira sahadaas oo sababtaas darteed looma qaadan karo caddeyn muujinaysa xusidda.</ref> * Ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa in lagu taageero qoraalka maqaalka dhexdiisa, laakiin kama qayb qaataan caddaynta xusidda mawduuca. Dadka buuxiya shuruudaha aasaasiga ah waxaa loo qaadan karaa kuwo xusid mudan iyadoo aan loo eegin shuruudaha dheeraadka ah ee hoose. Maqaallada wali looma abuurayo dadkaas haddii ay ku caddeynayaan shuruudaha ka saarista, sida kuwa xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya, ama kuwa lagu xusay [[Wikipedia:Maaha]]. ==Shuruudaha dheeraadka ah== Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay buuxiyaan mid ka mid ah heerarkan ku xusan hoos. Baaqashada buuxinta shuruudaha ma aha {{em|caddeyn}} dhameystiran oo muujinaysa in mawduuca ma aha in lagu soo daro; Taa beddelkeeda, buuxinta mid ama ka badan {{em|ma dammaanad qaadayso}} in mawduuca lagu soo dari doono. Qof aan buuxin shuruudahaas dheeraadka ah {{em|wali wuxuu noqon karaa mid xusid mudan}} marka loo eego [[Wikipedia:Caannimada]]. Tifaftirayaashu waxay heli karaan shuruudahaas kuwo caawiya marka ay go'aaminayaan in lagu calaamadeeyo maqaalka inuu u baahan yahay tixraacyo dheeraad ah (iyadoo la isticmaalayo {{[[Template:BLP sources|BLP sources]]}} tusaale ahaan), ama Taa beddelkeeda ay bilaabaan wadahadalka tirtiridda. ===Taariikh-nololeed kasta=== {{shortcut|WP:ANYBIO}} # Qofku wuxuu heley abaal marin ama maamuus caan ah oo muhiim ah, ama waxaa loo magacaabay abaal marintaas dhowr jeer; '''ama''' # Qofku wuxuu sameeyay kaalmo aad loo aqoonsaday oo qayb ka ah diwaan-gelinta taariikhda socota ee goob gaar ah;<ref name="note6">Guud ahaan, qof ka mid ah "diwaan-gelinta taariikhda socota" wuxuu noqonayaa mid lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira buugaagta taariikhda badan ee goobtaas, oo ay qoreen taariikhyahanno. Siyaasi heley "daboosho muhiim ah oo warbaahinta ka timaada" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo warbaahineed oo badan, oo ay qoreen saxaafiyiin. Jilaa lagu soo bandhigay joornaalada waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo joornaal ah, oo ay qoreen qoraayaal joornaal ah. Jilaa ama qof caan ah oo raadiyaha ama telefishanka ka muuqda oo leh "taariikh-nololeed madax-bannaan" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, buug dhexdiisa, oo uu qoray qoraa taariikh-nololeed oo madax-bannaan.</ref> '''ama''' # Qofku wuxuu diwaan-gelin ku leeyahay qaamuuska taariikh-nololeedka qaranka ee caadiga ah ee dalka (tusaale. ''Qaamuuska Taariikh Nololeedka Qaranka''). ===Akadeemikada=== Akaademikada, cilmi-baarayaasha, mufakiriinta iyo aqoonyahannada kale (ee la isku yiraahdo "Akaademikada" si loo fududeeyo) waxay saameyn muhiim ah ku leeyihiin dalka fikradaha iyagoo aan taariikh-nololeedkooda loogu hayn ilo labaad. ===Xirfadlayaasha okhtiraaca ama incaanta=== {{Shortcut|WP:AUTHOR|WP:CREATIVE|WP:ARTIST|WP:NJOURNALIST}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa qoraayaasha, tifaftirayaasha, saxaafiyiinta, sameeyayaasha filimada, sawir-qaadayaasha, fannaaniinta, naqshadeeyayaasha dhismaha, iyo xirfadlayaasha kale ee ikhtiraaca. Qofkaas u dhowdahay inuu yahay mid xusid mudan haddii: # Qofka loo tixgeliyo inuu yahay shakhsi muhiim ah ama aad looga soo qato asxaabtiisa ama kuwo ka dambeeyay; '''ama''' # Qofka lagu yaqaan inuu keenay fikrad, aragti, ama farsamo cusub oo muhiim ah; '''ama''' # Qofku uu abuuray ama kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay abuurista shuqul muhiim ah ama aad loo yaqaan ama ururin shuqul ah. Dheeraad ah, shuqulkaas waa inuu ahaa mawduuca ugu muhiimsan ee maqaallo ama dib u eegis badan oo ka timaada joornaalo madax bannaan, ama shuqul madax-bannaan oo xusid mudan (tusaale ahaan, buug, filim, ama taxane telefishan, laakiin caadi ahaan ma aha qayb kaliya oo taxane telefishan ah); '''ama''' # Shuqulka qofka (ama shuqulladiisa) wuxuu: (b) noqday astaan muhiim ah, (t) ahaa qayb muhiim ah oo ka mid ah bandhig muhiim ah, (j) heley fiiro muhiim ah oo ka timaada naqdiyayaasha, ama (x) lagu matalay ururinta joogtada ah ee sawirada ama madxafyada dhowrka ah ee xusidda mudan. ===<span class="anchor" id="CRIM"></span>Dhibbanayaasha iyo dambiilayaasha=== {{shortcut|WP:CRIME|WP:VICTIM}} Qof lagu yaqaan oo kaliya oo u xiran dambi ama maxkamad dambi ma aha inuu caadi ahaan noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah oo gaar ah {{em|haddii uu jiro maqaal jira oo lagu soo dari karo maaddada insayklopediya ah ee laga heli karo ee ku saabsan qofkaas.}} Haddii uu jiro maqaal jira oo noocaas ah, waxay noqon kartaa mid ku habboon in la abuuro maqaal yar oo ka dhashay, laakiin kaliya haddii tani ay lagama maarmaan u tahay tixgelinno ku saabsan laxanka maqaalka. Marka ayan jirin maqaallo ku habboon oo jira, dambiilaha ama dhibbanaha laga hadlayo waa inuu noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah {{em|kaliya}} haddii mid ka mid ah kuwan hoose uu quseeyo: Dhibbanayaasha, iyo kuwa si dhab ah aan dambiga lahayn ama dambiga laugu xukumay si aan sax ahayn, # Dhibbanaha ama qofka dambiga si aan sax ahayn loogu xukumay, iyadoo u hoggaansamayso [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], wuxuu kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhakdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: Matthew Shepard.</ref> Dambiilayaasha, # Dhibbanaha dambigu waa shakhsi aad loo yaqaan oo heer qaran ama heer dhex-dhexaad ah, oo ku jira, laakiin aan xaddidnayn, siyaasiyiinta ama dadka caanka ah;<ref>Tusaale: [[John Hinckley Jr.]]</ref> '''ama''' # {{anchor|unusual crime}}Ujeedada dambiga ama sameynta dambigu waa mid aan caadi ahayn—ama loo tixgeliyay mid xusid mudan—si ay u noqoto dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Guud ahaan, muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhacdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo ka badan warbixinnada wararka ee xilligaas oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: [[Seung-Hui Cho]].</ref> #* Fiiro gaar ah: [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Qof nool oo lagu eedeeyay dambi]] waxaa loo qaadayaa {{strong|bilaa dambi}} ilaa iyo marka Maxkamad ay go'aan ka gaarto. Tifaftirayaashu waa inay tixgelin xooggan ka bixiyaan {{em|aan}} abuurista maqaal ku saabsan dambiilaha lagu eedeeyay marka aan wali dambi lagu xukun. ===Aktorrada iyo Madadaaliyayaasha<span class="anchor" id="Pornographic actors and models"></span><span class="anchor" id="Pornographic models"></span><span class="anchor" id="Pornographic actors"></span> <!-- si looga fogaado jabinta dib u hagaajinta iyo shortcuts -->=== {{shortcut|WP:ENT|WP:ENTERTAINER|WP:NACTOR|WP:NMODEL|WP:COMEDIAN}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa aktorrada, fannaaniinta codka, majaajilaystayaasha, kuwa aragtida dhiibta, aktorrada filimada qaawan, moodellada, iyo dadka caanka ah. Qofkaas waxaa loo tixgelin karaa mid xusid mudan haddii: # Qofku uu kaalimo muhiim ah ka qaatay filimada xusidda mudan, taxanaha telefishanka ee xusidda mudan, bandhigyada masraxa, ama soosaarista kale ee xusidda mudan; '''ama''' # Qofku uu sameeyay kaalmo gaar ah, oo badan ama ikhtiraac ah oo ku saabsan goobta madadaalada. ===<span class="anchor" id="Politicians"></span> Siyaasiyiinta iyo xaakinnada=== {{shortcut|WP:POLITICIAN|WP:NPOL|WP:JUDGE}} Kuwani waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo xusid mudan: * Siyaasiyiinta iyo xaakinnada ka soo qabtay xilalka dowladeed ee heer dhex-dhexaad, heer qaran, ama (dalalka leh nidaamka federaalka ama nidaamka isku midka ah) heer gobol/gobollo, ama ka mid ahaa baarlamaannada heerarkaas.<ref name="note7">Tani waa shuruud darajada labaad ah. Dadka buuxiya shuruuddan madaxa badan waxay buuxin doonaan shuruudaha aasaasiga ah. Qoraayaasha taariikh-nololeedka iyo taariikhyahanadu caadi ahaan waxay hore u qoreen kuwii hore iyo kuwa handda haya xilalka waaweyn ee siyaasadeed. Si kastaba ha ahaatee, shuruuddan waxay xaqijinaysaa in dabooshada xilalka waaweyn ee siyaasadeed ay noqoto mid dhameystiran iyadoo aan loo eegin.</ref> Tani waxay sidoo cualquileya dadka loo doortay xilalkaas laakiin aan wali la wareegin. Maso'uuliyiinta hoose ee loo doortay doorashooyinka<ref name="appointed">Maso'uuliyiinta loo doortay waxay sidoo kale ku jiraan shakhsiyaadka loo magacaabay xilalka doorashada.</ref> waxay noqon karaan kuwo xusid mudan haddii qoto-dheerida dabooshada ay ka fogaato xusidda yar iyo ogeysiisyada caadiga ah.<ref name="significant">Dabooshada yar ee mas'uulka loo doortay, sida ogeysiisyada yar yar, xusidda dhex-martay, ama diwaan-gelinta yar ma aha mid ku filan in lagu aasaaso xusidda.</ref> Musharraxiinta aan dooran ee xilalka siyaasadeed guud ahaan looma qaadayo inay yihiin kuwo xusid mudan ''si gaar ah'' musharraxnimadooda darteed. Dabooshada ololaha caadiga ah ma aasaasto xusidda. Musharraxiintu waxay noqon karaan kuwo xusid mudan kaliya marka ay yihiin mawduuca, ama saameynta ololahoodu uu helo daboosho badan, madax-bannaan, oo qoto dheer oo ka baxsan warbixinnada caadiga ah. ===Shakhsiyaadka ciyaaraha=== {{shortcut|WP:SPORTSPERSON}} Ciyaaryahan u dhowdahay inuu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo labaad oo badan, oo sidaas darteed uu noqdo mid xusid mudan, haddii uu ku guuleystay tartanka weyn ama uu helay maamuus muhiim ah. Taariikh-nololeedka ciyaaraha waa inuu ku jiraa ugu yaraan hal tixraac oo ku saabsan il bixinaya daboosho muhiim ah oo ku saabsan mawduuca. Buuxinta shuruuddan oo kaliya ma muujiso xusidda, laakiin waxay muujinaysaa inay suurtagal tahay in ilo ku filan ay jiraan si loo buuxiyo GNG (tilmaamaha guud ee xusidda). ==Shuruudaha aan saxda ahayn== {{shortcut|WP:INVALIDBIO}} * In qofka ''A'' uu xiriir la leeyahay qof aad loo yaqaan ''B'', sida inuu yahay xaaska ama doob, ma aha sabab lagu abuurayo maqaal taagan oo ku saabsan ''A'' (ilaa daboosho muhiim ah lagu heli karo ''A''); xiriirku ma bixiyo xusid. Si kastaba ha ahaatee, qofka ''A'' waxaa lagu soo dari karaa maqaalka ku xiran ee ''B''. Tusaale ahaan, Jason Allen Alexander waxaa lagu soo daray maqaalka ku saabsan Britney Spears oo bogga Jason Allen Alexander wuxuu kaliya dib u hagaajin u yahay maqaalkaas. * Ka fogoow shuruudaha ku batay tirada raadinta engine-ka (tusaale ahaan, Google hits ama Alexa Internet kala sarreynta), ama miisaanka tirada sawirrada lagu daabacay intarneedka. Sida warshadaha filimada qaawan oo kale, waxay isticmaalaan Google bomb si ay u saameeyaan darajada.<ref>{{cite web|url=http://www.xbiz.com/articles/174944/google|title=SEO: Linking Up in 2014|last=Adrian Degus |date=2014-02-19|work=XBIZ|accessdate=26 February 2014|quote=Since the early days of our industry we have relied on a standard set of methods to rank our sites for popular keywords, specifically buying and trading links. These two methods have always gone against Google's guidelines, they just didn’t have a reliable way to detect it until now.}}</ref> Mawduucyada badan, raadinta engine-ku ma kala sooci karo tixraacyada waxtarka leh iyo qoraallada isku midka ah oo kaliya. Tusaale ahaan, iyadoo Alexa Toolbar uu waxtar leeyahay, utility-kiisu waa mid lagu xaddidayo dadka isticmaala iyo yarida xogta. Marka la isticmaalayo raadinta engine-ka si loo caawiyo aasaasidda xusidda mawduuca, qiimeey {{em|tayada}}, ma aha tirada, natiijada raadinta iyo bogagga intarneedka ee ku xiran. ==Baaqashada dhammaan shuruudaha== Haddii aan lagu buuxin karin shuruudaha maqaal taagan ama soo darida maqaal guud dhexdiisa, oo horumarinta ayan shaqaynayn ama aan la rogeyn karin, markaas dhowr geeddi-socod oo tirtirid ah ayaa loo tixgelin karaa:<ref name="note10">Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waxay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii shuruudaha tirtiridda degdegga ah uu quseeyo, isticmaal calaamadda {{tl|db-person}} si loo weydiisto tirtiridda degdegga ah. * Maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda, isticmaal calaamadda {{tls|prod}}. Tani waxay oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof diidmo sameeya * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda ama aad rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, u dooro maqaalka geeddi-socodka Maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono todoba maalmood. ==Xaaladaha gaarka ah== {{shortcut|WP:BIOSPECIAL}} ===Baaqashada shuruudaha aasaasiga ah laakiin buuxinta shuruudaha dheeraadka ah=== Haddii aan la heli karin sharrax ka buuxa ama ilo ku habboon oo loogu talagalay maqaal taagan, laakiin qofku uu buuxiyo mid ama ka badan oo ka mid ah shuruudaha dheeraadka ah: * isku darka maqaalka maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna. * Meelayso calaamadda {{tl|Mergeto}} bogga dushiisa, iyadoo lagu muujinayo bogga maqaalka lagu mideyn karo. * Haddii aanu hadda jirin maqaal lagu mideyn karo qofka, tixgeli inaad adigu qorto maqaalka ama weydiiso in maqaalka la qoro. ===Baaqashada sharraxaada xusidda mawduuca=== Haddii maqaalku uusan sharraxayn xusidda mawduuciisa,<ref name="note9">Qoraalka maqaalku waa inuu ku jiraa xog ku filan oo sharraxaysa sababta qofku u yahay mid xusid mudan. Doodeyaasha ka baxsan ee lagu sameeyo bogga wadahadalka ama bogga wadahadalka tirtiridda ma aha qayb ka mid ah maqaalka laftiisa.</ref> isku day inaad horumariso iyadoo la isticmaalayo: * Soo darida template-ka {{tl|cleanup biography}}, oo weydiinaya taariikhda dhalashada, muhiimadda taariikhi ah, iwm. * Inaad adigu dib u qorto * Weydiinta tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo. ===Ilaha aan ku filnayn=== Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan: * Raadso ilo adiga laftaada * Weydii tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tlx|notability|biographies}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaal kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert needed|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la xusi karo oo aan laga heli karin intarneedka. ==<span class="anchor" id="People notable only for one event"></span>Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya== {{shortcut|WP:1E|WP:BIO1E|WP:SINGLEEVENT|WP:ONEEVENT}} Marka shakhsi uu muhiim u yahay kaalintiisa dhacdo kaliya dhexdeeda, waxay noqon kartaa mid aan hufanayn in maqaal loo qoro shakhsiga, dhacdayda ama labadaba. Marka loo eego tixgelinta abuurista maqaallo gaar ah, darajada muhiimada dhacdayda lafteeda iyo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda waa in labadaba la tixgeliyaa. Sharciga guud waa in lagu daboolo dhacdayda, ma aha qofka. Si kastaba haatee, haddii dabooshada warbaahinta ee dhacdayda iyo kaalinta shakhsigaba ay ka sii weynaadaan, maqaallo gaar ah ayaa noqon kara kuwo sababayay.<ref name="BLP1E versus BIO1E">Waa lagama maarmaan in tifaftirayaashu ay fahmaan laba kala soocid oo hufan oo ah marka loo eego. Midda kowaad, WP:BLP1E waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka ''nool'', ama kuwa ka soo dhintay waagii dambe. Midda labaad, WP:BLP1E waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka heerka hoose ah.</ref> Haddii dhacdaydu ay tahay mid aad u muhiim ah, oo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda ay tahay mid weyn, maqaal gaar ah guud ahaan waa mid ku habboon. Kuwa dilay madaxda waaweyn ee siyaasadeed, sida Gavrilo Princip, waxay ku habboon yihiin qaybatan, sida lagu muujiyay dabooshada weyn ee dhacdayda ku jirta ilaha la cuskan karo oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga. Marka kaalinta uu qofku ka qaatay dhacdayda ay tahay mid yar, oo xog yar ama aan lagu helin loo isticmaalo qoraalka taariikh-nololeed dheelitiran, maqaal taagan looma baahna. Qofkaas waa in lagu daboolo maqaal ku saabsan dhacdayda, oo magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalkaas. Tusaale ahaan, Maalinta fasax George , oo muuqal ka duubay garaacidda Rodney King, wuxuu dib u hagaajin u yahay Rodney King. Dhanka kale, haddii dhacdo muhiim ah ay tahay mid saameyn leh, xitaa dadka yar yar ee ka qaybqaatay waxay leeyihiin maqaallo u gaar ah. Tusaale Tani waa Howard Brennan, oo ahaa dhab joogta dilkii JFK. Mawduuc kale ayaa soo baxa marka shakhsi uu kaalinta ugu muhiimsan ka qaato dhacdo yar. Xaaladdan, caadi ahaan ma aha mid ku habboon in lagu yeesho maqaallo gaar ah qofka iyo dhacdayda. Guud ahaan xaaladdan, magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalka ku saabsan dhacdayda, gaar ahaan haddii shakhsigu uu yahay mid xusid mudan oo kaliya dhacdaydaas darteed. Tusaale ahaan, bogga kala soocidda Travis Walton wuxuu dib u hagaajin u yahay kuwa raadinaya Dhacdadii Travis Walton UFO. Xaaladaha qaarkood, si kastaba ha ahaatee, qof caan ah oo kaliya dhacdo kaliya darteed wuxuu noqon karaa mid aad loo yaqaan ka duwan dhacdayda lafteeda, tusaale ahaan, Tank Man. Xaaladahaas oo kale, maqaalka ku saabsan dhacdayda wuxuu noqon karaa mid loogu cinwaandeeyo magaca qofka ku xiran. Tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay ogaadaan mawduucyada ku saabsan miisaanka iyo inay ka fogaadaan abuurista taariikh nololeed been abuur ah aan lagama maarmaan ahayn, gaar ahaan dadka [[WP:BLP|dadka nool]]. Waa lagama maarmaan in la xusuusto in "xusidda" ma aha mid isku mid ah sida "caanka ah". Qof wuxuu noqon karaa mid caan ah sabab ka dhalatay dhacdo kaliya, laakiin mar marka ka mid ah wuxuu noqon karaa mid xusid mudan dhacdooyin ka badan hal. Taa beddelkeeda, qof wuxuu noqon karaa mid caan ah guud ahaan, laakiin dabooshada muhiimka ah waxay diiradda saari kartaa dhacdo kaliya oo uu ku xiran yahay qofkaas. ==Liisaska dadka== {{shortcut|WP:LISTBIO}} {{see also|Wikipedia:Liisaska taagan#Liisaska dadka|Wikipedia:ALMAMATER|Wikipedia:Namechecking}} Maqaallo badan waxay ku jiraan (ama taagan yihiin sida) liisaska dadka. Soo darida ku jirta '''[[Wikipedia:Liisaska taagan|liisaska taagan]]''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:LISTCRITERIA|shuruudaha caadiga ah ee loo aasaasay boggaas]]. Soo darida ku jirta '''liisaska ku jira maqaallada dhexdiisa''' waa in lagu go'aamiyo [[WP:SOURCELIST]], iyadoo walxaha ay tahay inay leeyihiin muhiimada isku midka ah ee mawduuca sida looga baahan yahay walxaha lagu soo daro qoraalka maqaalka dhexdiisa iyadoo loo eegayo habraacyada Wikipedia (kuwaas oo ay ku jiraan [[Wikipedia:Qaybaha trivia-da]]). ==Qoyska== {{shortcut|WP:BIOFAMILY|WP:BIORELATED|WP:BLPFAMILY|WP:BLPRELATED}} {{See also|#Shuruudaha aan saxda ahayn|WP:NOTINHERITED}} In xiriir la lahaado qof xusid mudan ''lafteedu'' ma bixiso darajada xusidda qofkaas. Maqaallada ku saabsan dadka xusid mudan ee xusa xubnaha qoyskooda ma muujiyaan, la feydo, in xubinta qoyska ay tahay mid xusid mudan. ==Maqaallada ku saabsan Tifaftirayaasha Wikipedia== {{See also|Wikipedia:Muran-danta|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Maareynta badalaada uu sameeyay mawduuca maqaalka}} Tifaftirayaasha [[Wikipedia:Wikipedians|Wikipedia]] qaarkood waxay yihiin mawduuca maqaal (eeg [[Wikipedia:Dadka xusidda mudan ee tifaftiray Wikipedia]]); si kastaba ha atteeda, heerka ay ku leeyihiin Wikipedia oo ah tifaftirayaal {{em|lafteedu}} ma leha saameyn ku saabsan xusiddooda, iyagoo aan loo eegin in ay tifaftireen Wikipedia ka hor ama ka dib abuurista maqaalladooda.<ref name=note11>Iyadoo waxyaabaha ka dhaca Wikipedia ay keeni karaan mawduucyo xusid mudan, sida Dhacdadii taariikh-nololeedka Wikipedia Seigenthaler iyo Murankii Essjay, xogta ku jirta maqaalladaas waxay ku batay ilo madax-bannaan oo ka timaada qaybta saddexaad oo ka hadlaysa ''ku saabsan'' Wikipedia, ka duwan Wikipedia lafteeda.</ref> Tilmaamaha muran-danta wali wuxuu quseeyaa haddii ay {{em|tifaftiraan}} maqaalladaas.) Dhammaan maqaallada waa in lagu go'aamiyo kaliya qoraalka ku habboon iyo tilmaamaha soo darida iyo habraacyada, sida tilmaamahan, [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Ka saar maaddada muranka dhalisa oo aan ilo lahayn ama ilaha xun leh}} * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Dadka ka soo dhintay waagii dambe ama u dhow inay dhintaan}} ==Qoraallo== {{reflist|30em}} <noinclude> [[Category:WikiProject Biography|Notability (people)]] [[de:Wikipedia:Relevanzkriterien#Personen]] </noinclude> 713xidrr5bra6n9ijj460cgkxy84hyv 306392 306391 2026-08-31T18:47:20Z Isma4l 41797 306392 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha |Dadka|WP:BIO|WP:NBIO|WP:NBLP}} {{nutshell|Qof waxaa loo qaadayaa inuu xusid mudan yahay haddii uu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo la xusi karo oo ah [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]] oo madax bannaan ka ah mawduuca iyo Shuruudaha xusidda waa in loo buuxiyaa si qof loogu dhex daro liis taagan.}} Wikipedia dhexdeeda, [[Wikipedia:Caannimada|Caannimada]] waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Marka ay joogto '''Dadka''', qofka oo ah mawduuca maqaalka taariikh nololeedka waa inuu noqdaa mid "fiiro mudan"<ref name=Encarta>{{cite encyclopedia |archive-url=https://web.archive.org/web/20110528053924/http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |url=http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |title=Notable |encyclopedia=Encarta |archive-date=May 28, 2011 |access-date= December 13, 2018}}</ref> ama "xusid mudan"<ref name=Heritage>{{cite encyclopedia |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=notable |title=Notable |encyclopedia=American Heritage Dictionary |access-date= January 17, 2015}}</ref>—taas oo ah, "habboon"<ref name=Heritage/> ama "muhiim ah, xiiso leh, ama aan caadi ahayn oo ku filan in lagu fiiro ama lagu diwaan geliyo"<ref name=Encarta/> Wikipedia dhexdeeda si loo siiyo warbixin qwritten ah oo ku saabsan taariikhda noloshiisa. "Xusidda" marka loo eego caannimada ama caanka ah—in kasta oo ayan ahayn mid aan xiriir la lahayn—waa mid darajada labaad ah. Tilmaamahan xusidda ee taariikh-nololeedyada<ref>Madaama tilmaamahan uu sidoo kale quseeyo kooxaha yar ee dadka si dhow u xiriira sida qoysaska, qoraayaasha wadaagga ah, iyo ikhtiraacayaasha wadaagga ah, ma daboolayo kooxaha dadka aan xiriirka lahayn, kuwaas oo lagu daboolo tilmaamaha xusidda ururrada iyo shirkadaha .</ref> wuxuu ka tarjumayaa isku raacsanaanta lagu gaareen wadahadallada iyo lagu caddayeeyay hab-dhaqanka aasaasay, wuxuuna xog ka bixiyaa go'aannada ku saabsan in maqaal ku saabsan qof la qori doono, la isku dari doono, la tirtiri doono, ama sii horumarin doono. Wixii talo ah oo ku saabsan ''sida'' loo qoro maqaallada taariikh-nololeedka, eeg [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]]. Cinwaanka maqaalku waa inuu fahsiiyaa waxa maqaalku ku saabsan yahay. Haddii ay jirto xog habboon oo ku filan in lagu buuxiyo maqaal ku saabsan qof, markaas magaca qofkaas wuxuu noqonayaa cinwaanka ugu ku habboon, sida Abraham Lincoln ama Marie Curie. Haddii, si kastaba ha ahaatee, ay jirto oo kaliya xog ku filan oo ku saabsan dhacdo xusid mudan oo ku xiran qofka, markaas maqaalku waa in loogu cinwaandeeyo gaar ahaan dhacdaydaas, sida Dhacdadii Travis Walton. Mararka qaarkood marka qof caan ah uu meel ku dhinto, waxaa jira xog ku filan oo loogu talagalay maqaal ku saabsan dhimashadiisa, sida Dhimashadii Michael Jackson ama Dhimashadii Diana, Princess of Wales. Haddii maqaalka ugu muhiimsan ee qof xusid mudan uu yahay mid aad u dheer oo aan habboonayn in lagu doogo dhammaan shuqulladiisa, markaas bog gaar ah ayaa loo abuurayo xogtaas, sida Qoraallada George Orwell. Haddii qofku uu ahaa falanqaynta dil xusid mudan, markaas cinwaan sida Dillkii Brian Thompson ama Dilkii Kitty Genovese waa mid ku habboon. ==<span class="anchor" id="Basic Criteria"></span>Shuruudaha aasaasiga ah== {{shortcut|WP:BASIC|WP:NBASIC}} Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay helaan daboosho muhiim ah oo ka timaada {{strong|ila la daabacay oo badan}}<ref name="note2">Waxyaabaha sameeya "shuqul la daabacay" waa mid u kaxaysa si adag.</ref> oo ah {{strong|[[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]]}}, oo ah kuwo {{strong|la xusi karo}}, {{strong|madax bannaan ka ah mufakiriinta}} midba midka kale,<ref>Ilaha ah kuwa tooska ah oo ka dhashay ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa tixraacyo ahaan, laakiin kama qayb qaataan aasaasidda xusidda mawduuca. "Madax-bannaanida mufakiriinta" waxay u baahan tahay ma aha oo kaliya in qoraalka ilaha uusan ahayn mid isku mid ah, laakiin sidoo kale in dhammaan qoraalka ku jira shuqulka la daabacay uusan ka dhalan (ama uu ku batay) shuqul kale (dhalashada qayb ahaan waa la aqbalayaa). Tusaale ahaan, khudbad uu jeediyay siyaasi oo ku saabsan qof gaar ah waxay ka qayb qaadan kartaa aasaasidda xusidda qofkaas, laakiin qoraallada badan oo laga soo saaray khudbadaas oo ay daabaceen warbaahino kala duwan ma sameeyaan. Taariikh-nololeed loo qoray qof waxay ka qayb qaadataa aasaasidda xusiddiisa, laakiin soo koobida taariikh-nololeedkaas oo aan lahayn wax laga ku soo kordhiyay ma samayso.</ref> iyo {{strong|madax bannaan ka ah mawduuca}}.<ref>Is-qorida taariikh nololeedka iyo is xayeysiinta ma aha jidadka loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusiddu waa in dadka {{em|madax-bannaan}} ka ah mawduuca laftiisa ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid xusid mudan oo ku filan oo ay ku qoreen kuna daabaceen shuqullo aan yarayn oo diiradda saaraya. Sidaas darteed, diwaan-gelinta ku jirta qaamuusyada taariikh-nololeedka ee aqbala is-magacaabista (sida Marquis Who's Who) ma ka qayb qaataan xusidda, sidoo kale bogagga intarneedka ee ku saabsan shaqaalaha ama xubnaha ururka laftiisa ma sameeyaan.</ref> * Haddii qoto-dheerida dabooshada ee il kasta oo la siiyay ayan ahayn mid muhiim ah, markaas ilo madax-bannaan oo badan ayaa lagu birlabi karaa si loo muujiyo xusidda; dabooshada yar oo ka timaada ilaha labaad caadi ahaan ma aha mid ku filan oo lagu aasaaso xusidda.<ref name="note5">Dabooshada aan yarayn waa imtixaan lagu qiimaynayo qoto-dheerida qoraalka shuqul la daabacay, iyo inta uu ka fog yahay xogta yar ama xusidda dhex-martay ("John Smith ee Shirkadda Baddan wuxuu yiri..." ama "Mary Jones waxaa shaqaalaysiiyay Jaamacaddayda") oo aan si faahfaahsan uga wadahadlin mawduuca. Taariikh-nololeed la rumeysan karo oo 200 bog ah oo madax-bannaan oo ku saabsan qof kaas oo daboolaya noloshiisa si faahfaahsan waa mid aan yarayn, halka shahaadada dhalashada ama xusid 1-layn ah oo ku jirta foomka doorashada ayan ahayn. Ilaha xogta sida Notable Names Database, [[Internet Movie Database]] looma tixgeliyo kuwo la rumeysan karo maadaama ay yihiin, sida [[wiki]]-yada badan, kuwo la tifaftiro iyadoo aan lahayn ilaalin badan. Dheeraad ah, xog-dhaqaaleedkani waxay leeyihiin heerarkeeda aqbalidda oo aad u hooseeya. Sidoo kale, xaaladaha sida Internet Movie Database, soo darida waa mid caadi ah dadka ku jira sahadaas oo sababtaas darteed looma qaadan karo caddeyn muujinaysa xusidda.</ref> * Ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa in lagu taageero qoraalka maqaalka dhexdiisa, laakiin kama qayb qaataan caddaynta xusidda mawduuca. Dadka buuxiya shuruudaha aasaasiga ah waxaa loo qaadan karaa kuwo xusid mudan iyadoo aan loo eegin shuruudaha dheeraadka ah ee hoose. Maqaallada wali looma abuurayo dadkaas haddii ay ku caddeynayaan shuruudaha ka saarista, sida kuwa xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya, ama kuwa lagu xusay [[Wikipedia:Maaha]]. ==Shuruudaha dheeraadka ah== Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay buuxiyaan mid ka mid ah heerarkan ku xusan hoos. Baaqashada buuxinta shuruudaha ma aha {{em|caddeyn}} dhameystiran oo muujinaysa in mawduuca ma aha in lagu soo daro; Taa beddelkeeda, buuxinta mid ama ka badan {{em|ma dammaanad qaadayso}} in mawduuca lagu soo dari doono. Qof aan buuxin shuruudahaas dheeraadka ah {{em|wali wuxuu noqon karaa mid xusid mudan}} marka loo eego [[Wikipedia:Caannimada]]. Tifaftirayaashu waxay heli karaan shuruudahaas kuwo caawiya marka ay go'aaminayaan in lagu calaamadeeyo maqaalka inuu u baahan yahay tixraacyo dheeraad ah (iyadoo la isticmaalayo {{[[Template:BLP sources|BLP sources]]}} tusaale ahaan), ama Taa beddelkeeda ay bilaabaan wadahadalka tirtiridda. ===Taariikh-nololeed kasta=== {{shortcut|WP:ANYBIO}} # Qofku wuxuu heley abaal marin ama maamuus caan ah oo muhiim ah, ama waxaa loo magacaabay abaal marintaas dhowr jeer; '''ama''' # Qofku wuxuu sameeyay kaalmo aad loo aqoonsaday oo qayb ka ah diwaan-gelinta taariikhda socota ee goob gaar ah;<ref name="note6">Guud ahaan, qof ka mid ah "diwaan-gelinta taariikhda socota" wuxuu noqonayaa mid lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira buugaagta taariikhda badan ee goobtaas, oo ay qoreen taariikhyahanno. Siyaasi heley "daboosho muhiim ah oo warbaahinta ka timaada" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo warbaahineed oo badan, oo ay qoreen saxaafiyiin. Jilaa lagu soo bandhigay joornaalada waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo joornaal ah, oo ay qoreen qoraayaal joornaal ah. Jilaa ama qof caan ah oo raadiyaha ama telefishanka ka muuqda oo leh "taariikh-nololeed madax-bannaan" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, buug dhexdiisa, oo uu qoray qoraa taariikh-nololeed oo madax-bannaan.</ref> '''ama''' # Qofku wuxuu diwaan-gelin ku leeyahay qaamuuska taariikh-nololeedka qaranka ee caadiga ah ee dalka (tusaale. ''Qaamuuska Taariikh Nololeedka Qaranka''). ===Akadeemikada=== Akaademikada, cilmi-baarayaasha, mufakiriinta iyo aqoonyahannada kale (ee la isku yiraahdo "Akaademikada" si loo fududeeyo) waxay saameyn muhiim ah ku leeyihiin dalka fikradaha iyagoo aan taariikh-nololeedkooda loogu hayn ilo labaad. ===Xirfadlayaasha okhtiraaca ama incaanta=== {{Shortcut|WP:AUTHOR|WP:CREATIVE|WP:ARTIST|WP:NJOURNALIST}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa qoraayaasha, tifaftirayaasha, saxaafiyiinta, sameeyayaasha filimada, sawir-qaadayaasha, fannaaniinta, naqshadeeyayaasha dhismaha, iyo xirfadlayaasha kale ee ikhtiraaca. Qofkaas u dhowdahay inuu yahay mid xusid mudan haddii: # Qofka loo tixgeliyo inuu yahay shakhsi muhiim ah ama aad looga soo qato asxaabtiisa ama kuwo ka dambeeyay; '''ama''' # Qofka lagu yaqaan inuu keenay fikrad, aragti, ama farsamo cusub oo muhiim ah; '''ama''' # Qofku uu abuuray ama kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay abuurista shuqul muhiim ah ama aad loo yaqaan ama ururin shuqul ah. Dheeraad ah, shuqulkaas waa inuu ahaa mawduuca ugu muhiimsan ee maqaallo ama dib u eegis badan oo ka timaada joornaalo madax bannaan, ama shuqul madax-bannaan oo xusid mudan (tusaale ahaan, buug, filim, ama taxane telefishan, laakiin caadi ahaan ma aha qayb kaliya oo taxane telefishan ah); '''ama''' # Shuqulka qofka (ama shuqulladiisa) wuxuu: (b) noqday astaan muhiim ah, (t) ahaa qayb muhiim ah oo ka mid ah bandhig muhiim ah, (j) heley fiiro muhiim ah oo ka timaada naqdiyayaasha, ama (x) lagu matalay ururinta joogtada ah ee sawirada ama madxafyada dhowrka ah ee xusidda mudan. ===<span class="anchor" id="CRIM"></span>Dhibbanayaasha iyo dambiilayaasha=== {{shortcut|WP:CRIME|WP:VICTIM}} Qof lagu yaqaan oo kaliya oo u xiran dambi ama maxkamad dambi ma aha inuu caadi ahaan noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah oo gaar ah {{em|haddii uu jiro maqaal jira oo lagu soo dari karo maaddada insayklopediya ah ee laga heli karo ee ku saabsan qofkaas.}} Haddii uu jiro maqaal jira oo noocaas ah, waxay noqon kartaa mid ku habboon in la abuuro maqaal yar oo ka dhashay, laakiin kaliya haddii tani ay lagama maarmaan u tahay tixgelinno ku saabsan laxanka maqaalka. Marka ayan jirin maqaallo ku habboon oo jira, dambiilaha ama dhibbanaha laga hadlayo waa inuu noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah {{em|kaliya}} haddii mid ka mid ah kuwan hoose uu quseeyo: Dhibbanayaasha, iyo kuwa si dhab ah aan dambiga lahayn ama dambiga laugu xukumay si aan sax ahayn, # Dhibbanaha ama qofka dambiga si aan sax ahayn loogu xukumay, iyadoo u hoggaansamayso [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], wuxuu kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhakdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: Matthew Shepard.</ref> Dambiilayaasha, # Dhibbanaha dambigu waa shakhsi aad loo yaqaan oo heer qaran ama heer dhex-dhexaad ah, oo ku jira, laakiin aan xaddidnayn, siyaasiyiinta ama dadka caanka ah;<ref>Tusaale: [[John Hinckley Jr.]]</ref> '''ama''' # {{anchor|unusual crime}}Ujeedada dambiga ama sameynta dambigu waa mid aan caadi ahayn—ama loo tixgeliyay mid xusid mudan—si ay u noqoto dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Guud ahaan, muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhacdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo ka badan warbixinnada wararka ee xilligaas oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: [[Seung-Hui Cho]].</ref> #* Fiiro gaar ah: [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Qof nool oo lagu eedeeyay dambi]] waxaa loo qaadayaa {{strong|bilaa dambi}} ilaa iyo marka Maxkamad ay go'aan ka gaarto. Tifaftirayaashu waa inay tixgelin xooggan ka bixiyaan {{em|aan}} abuurista maqaal ku saabsan dambiilaha lagu eedeeyay marka aan wali dambi lagu xukun. ===Aktorrada iyo Madadaaliyayaasha<span class="anchor" id="Pornographic actors and models"></span><span class="anchor" id="Pornographic models"></span><span class="anchor" id="Pornographic actors"></span> <!-- si looga fogaado jabinta dib u hagaajinta iyo shortcuts -->=== {{shortcut|WP:ENT|WP:ENTERTAINER|WP:NACTOR|WP:NMODEL|WP:COMEDIAN}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa aktorrada, fannaaniinta codka, majaajilaystayaasha, kuwa aragtida dhiibta, aktorrada filimada qaawan, moodellada, iyo dadka caanka ah. Qofkaas waxaa loo tixgelin karaa mid xusid mudan haddii: # Qofku uu kaalimo muhiim ah ka qaatay filimada xusidda mudan, taxanaha telefishanka ee xusidda mudan, bandhigyada masraxa, ama soosaarista kale ee xusidda mudan; '''ama''' # Qofku uu sameeyay kaalmo gaar ah, oo badan ama ikhtiraac ah oo ku saabsan goobta madadaalada. ===<span class="anchor" id="Politicians"></span> Siyaasiyiinta iyo xaakinnada=== {{shortcut|WP:POLITICIAN|WP:NPOL|WP:JUDGE}} Kuwani waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo xusid mudan: * Siyaasiyiinta iyo xaakinnada ka soo qabtay xilalka dowladeed ee heer dhex-dhexaad, heer qaran, ama (dalalka leh nidaamka federaalka ama nidaamka isku midka ah) heer gobol/gobollo, ama ka mid ahaa baarlamaannada heerarkaas.<ref name="note7">Tani waa shuruud darajada labaad ah. Dadka buuxiya shuruuddan madaxa badan waxay buuxin doonaan shuruudaha aasaasiga ah. Qoraayaasha taariikh-nololeedka iyo taariikhyahanadu caadi ahaan waxay hore u qoreen kuwii hore iyo kuwa handda haya xilalka waaweyn ee siyaasadeed. Si kastaba ha ahaatee, shuruuddan waxay xaqijinaysaa in dabooshada xilalka waaweyn ee siyaasadeed ay noqoto mid dhameystiran iyadoo aan loo eegin.</ref> Tani waxay sidoo cualquileya dadka loo doortay xilalkaas laakiin aan wali la wareegin. Maso'uuliyiinta hoose ee loo doortay doorashooyinka<ref name="appointed">Maso'uuliyiinta loo doortay waxay sidoo kale ku jiraan shakhsiyaadka loo magacaabay xilalka doorashada.</ref> waxay noqon karaan kuwo xusid mudan haddii qoto-dheerida dabooshada ay ka fogaato xusidda yar iyo ogeysiisyada caadiga ah.<ref name="significant">Dabooshada yar ee mas'uulka loo doortay, sida ogeysiisyada yar yar, xusidda dhex-martay, ama diwaan-gelinta yar ma aha mid ku filan in lagu aasaaso xusidda.</ref> Musharraxiinta aan dooran ee xilalka siyaasadeed guud ahaan looma qaadayo inay yihiin kuwo xusid mudan ''si gaar ah'' musharraxnimadooda darteed. Dabooshada ololaha caadiga ah ma aasaasto xusidda. Musharraxiintu waxay noqon karaan kuwo xusid mudan kaliya marka ay yihiin mawduuca, ama saameynta ololahoodu uu helo daboosho badan, madax-bannaan, oo qoto dheer oo ka baxsan warbixinnada caadiga ah. ===Shakhsiyaadka ciyaaraha=== {{shortcut|WP:SPORTSPERSON}} Ciyaaryahan u dhowdahay inuu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo labaad oo badan, oo sidaas darteed uu noqdo mid xusid mudan, haddii uu ku guuleystay tartanka weyn ama uu helay maamuus muhiim ah. Taariikh-nololeedka ciyaaraha waa inuu ku jiraa ugu yaraan hal tixraac oo ku saabsan il bixinaya daboosho muhiim ah oo ku saabsan mawduuca. Buuxinta shuruuddan oo kaliya ma muujiso xusidda, laakiin waxay muujinaysaa inay suurtagal tahay in ilo ku filan ay jiraan si loo buuxiyo GNG (tilmaamaha guud ee xusidda). ==Shuruudaha aan saxda ahayn== {{shortcut|WP:INVALIDBIO}} * In qofka ''A'' uu xiriir la leeyahay qof aad loo yaqaan ''B'', sida inuu yahay xaaska ama doob, ma aha sabab lagu abuurayo maqaal taagan oo ku saabsan ''A'' (ilaa daboosho muhiim ah lagu heli karo ''A''); xiriirku ma bixiyo xusid. Si kastaba ha ahaatee, qofka ''A'' waxaa lagu soo dari karaa maqaalka ku xiran ee ''B''. Tusaale ahaan, Jason Allen Alexander waxaa lagu soo daray maqaalka ku saabsan Britney Spears oo bogga Jason Allen Alexander wuxuu kaliya dib u hagaajin u yahay maqaalkaas. * Ka fogoow shuruudaha ku batay tirada raadinta engine-ka (tusaale ahaan, Google hits ama Alexa Internet kala sarreynta), ama miisaanka tirada sawirrada lagu daabacay intarneedka. Sida warshadaha filimada qaawan oo kale, waxay isticmaalaan Google bomb si ay u saameeyaan darajada.<ref>{{cite web|url=http://www.xbiz.com/articles/174944/google|title=SEO: Linking Up in 2014|last=Adrian Degus |date=2014-02-19|work=XBIZ|accessdate=26 February 2014|quote=Since the early days of our industry we have relied on a standard set of methods to rank our sites for popular keywords, specifically buying and trading links. These two methods have always gone against Google's guidelines, they just didn’t have a reliable way to detect it until now.}}</ref> Mawduucyada badan, raadinta engine-ku ma kala sooci karo tixraacyada waxtarka leh iyo qoraallada isku midka ah oo kaliya. Tusaale ahaan, iyadoo Alexa Toolbar uu waxtar leeyahay, utility-kiisu waa mid lagu xaddidayo dadka isticmaala iyo yarida xogta. Marka la isticmaalayo raadinta engine-ka si loo caawiyo aasaasidda xusidda mawduuca, qiimeey {{em|tayada}}, ma aha tirada, natiijada raadinta iyo bogagga intarneedka ee ku xiran. ==Baaqashada dhammaan shuruudaha== Haddii aan lagu buuxin karin shuruudaha maqaal taagan ama soo darida maqaal guud dhexdiisa, oo horumarinta ayan shaqaynayn ama aan la rogeyn karin, markaas dhowr geeddi-socod oo tirtirid ah ayaa loo tixgelin karaa:<ref name="note10">Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waxay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii shuruudaha tirtiridda degdegga ah uu quseeyo, isticmaal calaamadda {{tl|db-person}} si loo weydiisto tirtiridda degdegga ah. * Maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda, isticmaal calaamadda {{tls|prod}}. Tani waxay oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof diidmo sameeya * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda ama aad rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, u dooro maqaalka geeddi-socodka Maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono todoba maalmood. ==Xaaladaha gaarka ah== {{shortcut|WP:BIOSPECIAL}} ===Baaqashada shuruudaha aasaasiga ah laakiin buuxinta shuruudaha dheeraadka ah=== Haddii aan la heli karin sharrax ka buuxa ama ilo ku habboon oo loogu talagalay maqaal taagan, laakiin qofku uu buuxiyo mid ama ka badan oo ka mid ah shuruudaha dheeraadka ah: * isku darka maqaalka maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna. * Meelayso calaamadda {{tl|Mergeto}} bogga dushiisa, iyadoo lagu muujinayo bogga maqaalka lagu mideyn karo. * Haddii aanu hadda jirin maqaal lagu mideyn karo qofka, tixgeli inaad adigu qorto maqaalka ama weydiiso in maqaalka la qoro. ===Baaqashada sharraxaada xusidda mawduuca=== Haddii maqaalku uusan sharraxayn xusidda mawduuciisa,<ref name="note9">Qoraalka maqaalku waa inuu ku jiraa xog ku filan oo sharraxaysa sababta qofku u yahay mid xusid mudan. Doodeyaasha ka baxsan ee lagu sameeyo bogga wadahadalka ama bogga wadahadalka tirtiridda ma aha qayb ka mid ah maqaalka laftiisa.</ref> isku day inaad horumariso iyadoo la isticmaalayo: * Soo darida template-ka {{tl|cleanup biography}}, oo weydiinaya taariikhda dhalashada, muhiimadda taariikhi ah, iwm. * Inaad adigu dib u qorto * Weydiinta tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo. ===Ilaha aan ku filnayn=== Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan: * Raadso ilo adiga laftaada * Weydii tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tlx|notability|biographies}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaal kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert needed|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la xusi karo oo aan laga heli karin intarneedka. ==<span class="anchor" id="People notable only for one event"></span>Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya== {{shortcut|WP:1E|WP:BIO1E|WP:SINGLEEVENT|WP:ONEEVENT}} Marka shakhsi uu muhiim u yahay kaalintiisa dhacdo kaliya dhexdeeda, waxay noqon kartaa mid aan hufanayn in maqaal loo qoro shakhsiga, dhacdayda ama labadaba. Marka loo eego tixgelinta abuurista maqaallo gaar ah, darajada muhiimada dhacdayda lafteeda iyo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda waa in labadaba la tixgeliyaa. Sharciga guud waa in lagu daboolo dhacdayda, ma aha qofka. Si kastaba haatee, haddii dabooshada warbaahinta ee dhacdayda iyo kaalinta shakhsigaba ay ka sii weynaadaan, maqaallo gaar ah ayaa noqon kara kuwo sababayay.<ref name="BLP1E versus BIO1E">Waa lagama maarmaan in tifaftirayaashu ay fahmaan laba kala soocid oo hufan oo ah marka loo eego. Midda kowaad, WP:BLP1E waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka ''nool'', ama kuwa ka soo dhintay waagii dambe. Midda labaad, WP:BLP1E waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka heerka hoose ah.</ref> Haddii dhacdaydu ay tahay mid aad u muhiim ah, oo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda ay tahay mid weyn, maqaal gaar ah guud ahaan waa mid ku habboon. Kuwa dilay madaxda waaweyn ee siyaasadeed, sida Gavrilo Princip, waxay ku habboon yihiin qaybatan, sida lagu muujiyay dabooshada weyn ee dhacdayda ku jirta ilaha la cuskan karo oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga. Marka kaalinta uu qofku ka qaatay dhacdayda ay tahay mid yar, oo xog yar ama aan lagu helin loo isticmaalo qoraalka taariikh-nololeed dheelitiran, maqaal taagan looma baahna. Qofkaas waa in lagu daboolo maqaal ku saabsan dhacdayda, oo magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalkaas. Tusaale ahaan, Maalinta fasax George , oo muuqal ka duubay garaacidda Rodney King, wuxuu dib u hagaajin u yahay Rodney King. Dhanka kale, haddii dhacdo muhiim ah ay tahay mid saameyn leh, xitaa dadka yar yar ee ka qaybqaatay waxay leeyihiin maqaallo u gaar ah. Tusaale Tani waa Howard Brennan, oo ahaa dhab joogta dilkii JFK. Mawduuc kale ayaa soo baxa marka shakhsi uu kaalinta ugu muhiimsan ka qaato dhacdo yar. Xaaladdan, caadi ahaan ma aha mid ku habboon in lagu yeesho maqaallo gaar ah qofka iyo dhacdayda. Guud ahaan xaaladdan, magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalka ku saabsan dhacdayda, gaar ahaan haddii shakhsigu uu yahay mid xusid mudan oo kaliya dhacdaydaas darteed. Tusaale ahaan, bogga kala soocidda Travis Walton wuxuu dib u hagaajin u yahay kuwa raadinaya Dhacdadii Travis Walton UFO. Xaaladaha qaarkood, si kastaba ha ahaatee, qof caan ah oo kaliya dhacdo kaliya darteed wuxuu noqon karaa mid aad loo yaqaan ka duwan dhacdayda lafteeda, tusaale ahaan, Tank Man. Xaaladahaas oo kale, maqaalka ku saabsan dhacdayda wuxuu noqon karaa mid loogu cinwaandeeyo magaca qofka ku xiran. Tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay ogaadaan mawduucyada ku saabsan miisaanka iyo inay ka fogaadaan abuurista taariikh nololeed been abuur ah aan lagama maarmaan ahayn, gaar ahaan dadka [[WP:BLP|dadka nool]]. Waa lagama maarmaan in la xusuusto in "xusidda" ma aha mid isku mid ah sida "caanka ah". Qof wuxuu noqon karaa mid caan ah sabab ka dhalatay dhacdo kaliya, laakiin mar marka ka mid ah wuxuu noqon karaa mid xusid mudan dhacdooyin ka badan hal. Taa beddelkeeda, qof wuxuu noqon karaa mid caan ah guud ahaan, laakiin dabooshada muhiimka ah waxay diiradda saari kartaa dhacdo kaliya oo uu ku xiran yahay qofkaas. ==Liisaska dadka== {{shortcut|WP:LISTBIO}} Maqaallo badan waxay ku jiraan (ama taagan yihiin sida) liisaska dadka. Soo darida ku jirta '''liisaska taagan''' waa in lagu go'aamiyo shuruudaha caadiga ah ee loo aasaasay boggaas. Soo darida ku jirta '''liisaska ku jira maqaallada dhexdiisa''' waa in lagu go'aamiyo iyadoo walxaha ay tahay inay leeyihiin muhiimada isku midka ah ee mawduuca sida looga baahan yahay walxaha lagu soo daro qoraalka maqaalka dhexdiisa iyadoo loo eegayo habraacyada Wikipedia ==Qoyska== {{shortcut|WP:BIOFAMILY|WP:BIORELATED|WP:BLPFAMILY|WP:BLPRELATED}} {{See also|#Shuruudaha aan saxda ahayn|WP:NOTINHERITED}} In xiriir la lahaado qof xusid mudan ''lafteedu'' ma bixiso darajada xusidda qofkaas. Maqaallada ku saabsan dadka xusid mudan ee xusa xubnaha qoyskooda ma muujiyaan, la feydo, in xubinta qoyska ay tahay mid xusid mudan. ==Maqaallada ku saabsan Tifaftirayaasha Wikipedia== {{See also|Wikipedia:Muran-danta|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Maareynta badalaada uu sameeyay mawduuca maqaalka}} Tifaftirayaasha [[Wikipedia:Wikipedians|Wikipedia]] qaarkood waxay yihiin mawduuca maqaal (eeg [[Wikipedia:Dadka xusidda mudan ee tifaftiray Wikipedia]]); si kastaba ha atteeda, heerka ay ku leeyihiin Wikipedia oo ah tifaftirayaal {{em|lafteedu}} ma leha saameyn ku saabsan xusiddooda, iyagoo aan loo eegin in ay tifaftireen Wikipedia ka hor ama ka dib abuurista maqaalladooda.<ref name=note11>Iyadoo waxyaabaha ka dhaca Wikipedia ay keeni karaan mawduucyo xusid mudan, sida Dhacdadii taariikh-nololeedka Wikipedia Seigenthaler iyo Murankii Essjay, xogta ku jirta maqaalladaas waxay ku batay ilo madax-bannaan oo ka timaada qaybta saddexaad oo ka hadlaysa ''ku saabsan'' Wikipedia, ka duwan Wikipedia lafteeda.</ref> Tilmaamaha muran-danta wali wuxuu quseeyaa haddii ay {{em|tifaftiraan}} maqaalladaas.) Dhammaan maqaallada waa in lagu go'aamiyo kaliya qoraalka ku habboon iyo tilmaamaha soo darida iyo habraacyada, sida tilmaamahan, [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Ka saar maaddada muranka dhalisa oo aan ilo lahayn ama ilaha xun leh}} * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Dadka ka soo dhintay waagii dambe ama u dhow inay dhintaan}} ==Qoraallo== {{reflist|30em}} <noinclude> [[Category:WikiProject Biography|Notability (people)]] [[de:Wikipedia:Relevanzkriterien#Personen]] </noinclude> 2h5133j7ibvh0tx85ybuajkc2p16k14 306393 306392 2026-08-31T18:47:36Z Isma4l 41797 /* Qoyska */ 306393 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha |Dadka|WP:BIO|WP:NBIO|WP:NBLP}} {{nutshell|Qof waxaa loo qaadayaa inuu xusid mudan yahay haddii uu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo la xusi karo oo ah [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]] oo madax bannaan ka ah mawduuca iyo Shuruudaha xusidda waa in loo buuxiyaa si qof loogu dhex daro liis taagan.}} Wikipedia dhexdeeda, [[Wikipedia:Caannimada|Caannimada]] waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Marka ay joogto '''Dadka''', qofka oo ah mawduuca maqaalka taariikh nololeedka waa inuu noqdaa mid "fiiro mudan"<ref name=Encarta>{{cite encyclopedia |archive-url=https://web.archive.org/web/20110528053924/http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |url=http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |title=Notable |encyclopedia=Encarta |archive-date=May 28, 2011 |access-date= December 13, 2018}}</ref> ama "xusid mudan"<ref name=Heritage>{{cite encyclopedia |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=notable |title=Notable |encyclopedia=American Heritage Dictionary |access-date= January 17, 2015}}</ref>—taas oo ah, "habboon"<ref name=Heritage/> ama "muhiim ah, xiiso leh, ama aan caadi ahayn oo ku filan in lagu fiiro ama lagu diwaan geliyo"<ref name=Encarta/> Wikipedia dhexdeeda si loo siiyo warbixin qwritten ah oo ku saabsan taariikhda noloshiisa. "Xusidda" marka loo eego caannimada ama caanka ah—in kasta oo ayan ahayn mid aan xiriir la lahayn—waa mid darajada labaad ah. Tilmaamahan xusidda ee taariikh-nololeedyada<ref>Madaama tilmaamahan uu sidoo kale quseeyo kooxaha yar ee dadka si dhow u xiriira sida qoysaska, qoraayaasha wadaagga ah, iyo ikhtiraacayaasha wadaagga ah, ma daboolayo kooxaha dadka aan xiriirka lahayn, kuwaas oo lagu daboolo tilmaamaha xusidda ururrada iyo shirkadaha .</ref> wuxuu ka tarjumayaa isku raacsanaanta lagu gaareen wadahadallada iyo lagu caddayeeyay hab-dhaqanka aasaasay, wuxuuna xog ka bixiyaa go'aannada ku saabsan in maqaal ku saabsan qof la qori doono, la isku dari doono, la tirtiri doono, ama sii horumarin doono. Wixii talo ah oo ku saabsan ''sida'' loo qoro maqaallada taariikh-nololeedka, eeg [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]]. Cinwaanka maqaalku waa inuu fahsiiyaa waxa maqaalku ku saabsan yahay. Haddii ay jirto xog habboon oo ku filan in lagu buuxiyo maqaal ku saabsan qof, markaas magaca qofkaas wuxuu noqonayaa cinwaanka ugu ku habboon, sida Abraham Lincoln ama Marie Curie. Haddii, si kastaba ha ahaatee, ay jirto oo kaliya xog ku filan oo ku saabsan dhacdo xusid mudan oo ku xiran qofka, markaas maqaalku waa in loogu cinwaandeeyo gaar ahaan dhacdaydaas, sida Dhacdadii Travis Walton. Mararka qaarkood marka qof caan ah uu meel ku dhinto, waxaa jira xog ku filan oo loogu talagalay maqaal ku saabsan dhimashadiisa, sida Dhimashadii Michael Jackson ama Dhimashadii Diana, Princess of Wales. Haddii maqaalka ugu muhiimsan ee qof xusid mudan uu yahay mid aad u dheer oo aan habboonayn in lagu doogo dhammaan shuqulladiisa, markaas bog gaar ah ayaa loo abuurayo xogtaas, sida Qoraallada George Orwell. Haddii qofku uu ahaa falanqaynta dil xusid mudan, markaas cinwaan sida Dillkii Brian Thompson ama Dilkii Kitty Genovese waa mid ku habboon. ==<span class="anchor" id="Basic Criteria"></span>Shuruudaha aasaasiga ah== {{shortcut|WP:BASIC|WP:NBASIC}} Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay helaan daboosho muhiim ah oo ka timaada {{strong|ila la daabacay oo badan}}<ref name="note2">Waxyaabaha sameeya "shuqul la daabacay" waa mid u kaxaysa si adag.</ref> oo ah {{strong|[[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]]}}, oo ah kuwo {{strong|la xusi karo}}, {{strong|madax bannaan ka ah mufakiriinta}} midba midka kale,<ref>Ilaha ah kuwa tooska ah oo ka dhashay ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa tixraacyo ahaan, laakiin kama qayb qaataan aasaasidda xusidda mawduuca. "Madax-bannaanida mufakiriinta" waxay u baahan tahay ma aha oo kaliya in qoraalka ilaha uusan ahayn mid isku mid ah, laakiin sidoo kale in dhammaan qoraalka ku jira shuqulka la daabacay uusan ka dhalan (ama uu ku batay) shuqul kale (dhalashada qayb ahaan waa la aqbalayaa). Tusaale ahaan, khudbad uu jeediyay siyaasi oo ku saabsan qof gaar ah waxay ka qayb qaadan kartaa aasaasidda xusidda qofkaas, laakiin qoraallada badan oo laga soo saaray khudbadaas oo ay daabaceen warbaahino kala duwan ma sameeyaan. Taariikh-nololeed loo qoray qof waxay ka qayb qaadataa aasaasidda xusiddiisa, laakiin soo koobida taariikh-nololeedkaas oo aan lahayn wax laga ku soo kordhiyay ma samayso.</ref> iyo {{strong|madax bannaan ka ah mawduuca}}.<ref>Is-qorida taariikh nololeedka iyo is xayeysiinta ma aha jidadka loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusiddu waa in dadka {{em|madax-bannaan}} ka ah mawduuca laftiisa ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid xusid mudan oo ku filan oo ay ku qoreen kuna daabaceen shuqullo aan yarayn oo diiradda saaraya. Sidaas darteed, diwaan-gelinta ku jirta qaamuusyada taariikh-nololeedka ee aqbala is-magacaabista (sida Marquis Who's Who) ma ka qayb qaataan xusidda, sidoo kale bogagga intarneedka ee ku saabsan shaqaalaha ama xubnaha ururka laftiisa ma sameeyaan.</ref> * Haddii qoto-dheerida dabooshada ee il kasta oo la siiyay ayan ahayn mid muhiim ah, markaas ilo madax-bannaan oo badan ayaa lagu birlabi karaa si loo muujiyo xusidda; dabooshada yar oo ka timaada ilaha labaad caadi ahaan ma aha mid ku filan oo lagu aasaaso xusidda.<ref name="note5">Dabooshada aan yarayn waa imtixaan lagu qiimaynayo qoto-dheerida qoraalka shuqul la daabacay, iyo inta uu ka fog yahay xogta yar ama xusidda dhex-martay ("John Smith ee Shirkadda Baddan wuxuu yiri..." ama "Mary Jones waxaa shaqaalaysiiyay Jaamacaddayda") oo aan si faahfaahsan uga wadahadlin mawduuca. Taariikh-nololeed la rumeysan karo oo 200 bog ah oo madax-bannaan oo ku saabsan qof kaas oo daboolaya noloshiisa si faahfaahsan waa mid aan yarayn, halka shahaadada dhalashada ama xusid 1-layn ah oo ku jirta foomka doorashada ayan ahayn. Ilaha xogta sida Notable Names Database, [[Internet Movie Database]] looma tixgeliyo kuwo la rumeysan karo maadaama ay yihiin, sida [[wiki]]-yada badan, kuwo la tifaftiro iyadoo aan lahayn ilaalin badan. Dheeraad ah, xog-dhaqaaleedkani waxay leeyihiin heerarkeeda aqbalidda oo aad u hooseeya. Sidoo kale, xaaladaha sida Internet Movie Database, soo darida waa mid caadi ah dadka ku jira sahadaas oo sababtaas darteed looma qaadan karo caddeyn muujinaysa xusidda.</ref> * Ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa in lagu taageero qoraalka maqaalka dhexdiisa, laakiin kama qayb qaataan caddaynta xusidda mawduuca. Dadka buuxiya shuruudaha aasaasiga ah waxaa loo qaadan karaa kuwo xusid mudan iyadoo aan loo eegin shuruudaha dheeraadka ah ee hoose. Maqaallada wali looma abuurayo dadkaas haddii ay ku caddeynayaan shuruudaha ka saarista, sida kuwa xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya, ama kuwa lagu xusay [[Wikipedia:Maaha]]. ==Shuruudaha dheeraadka ah== Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay buuxiyaan mid ka mid ah heerarkan ku xusan hoos. Baaqashada buuxinta shuruudaha ma aha {{em|caddeyn}} dhameystiran oo muujinaysa in mawduuca ma aha in lagu soo daro; Taa beddelkeeda, buuxinta mid ama ka badan {{em|ma dammaanad qaadayso}} in mawduuca lagu soo dari doono. Qof aan buuxin shuruudahaas dheeraadka ah {{em|wali wuxuu noqon karaa mid xusid mudan}} marka loo eego [[Wikipedia:Caannimada]]. Tifaftirayaashu waxay heli karaan shuruudahaas kuwo caawiya marka ay go'aaminayaan in lagu calaamadeeyo maqaalka inuu u baahan yahay tixraacyo dheeraad ah (iyadoo la isticmaalayo {{[[Template:BLP sources|BLP sources]]}} tusaale ahaan), ama Taa beddelkeeda ay bilaabaan wadahadalka tirtiridda. ===Taariikh-nololeed kasta=== {{shortcut|WP:ANYBIO}} # Qofku wuxuu heley abaal marin ama maamuus caan ah oo muhiim ah, ama waxaa loo magacaabay abaal marintaas dhowr jeer; '''ama''' # Qofku wuxuu sameeyay kaalmo aad loo aqoonsaday oo qayb ka ah diwaan-gelinta taariikhda socota ee goob gaar ah;<ref name="note6">Guud ahaan, qof ka mid ah "diwaan-gelinta taariikhda socota" wuxuu noqonayaa mid lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira buugaagta taariikhda badan ee goobtaas, oo ay qoreen taariikhyahanno. Siyaasi heley "daboosho muhiim ah oo warbaahinta ka timaada" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo warbaahineed oo badan, oo ay qoreen saxaafiyiin. Jilaa lagu soo bandhigay joornaalada waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo joornaal ah, oo ay qoreen qoraayaal joornaal ah. Jilaa ama qof caan ah oo raadiyaha ama telefishanka ka muuqda oo leh "taariikh-nololeed madax-bannaan" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, buug dhexdiisa, oo uu qoray qoraa taariikh-nololeed oo madax-bannaan.</ref> '''ama''' # Qofku wuxuu diwaan-gelin ku leeyahay qaamuuska taariikh-nololeedka qaranka ee caadiga ah ee dalka (tusaale. ''Qaamuuska Taariikh Nololeedka Qaranka''). ===Akadeemikada=== Akaademikada, cilmi-baarayaasha, mufakiriinta iyo aqoonyahannada kale (ee la isku yiraahdo "Akaademikada" si loo fududeeyo) waxay saameyn muhiim ah ku leeyihiin dalka fikradaha iyagoo aan taariikh-nololeedkooda loogu hayn ilo labaad. ===Xirfadlayaasha okhtiraaca ama incaanta=== {{Shortcut|WP:AUTHOR|WP:CREATIVE|WP:ARTIST|WP:NJOURNALIST}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa qoraayaasha, tifaftirayaasha, saxaafiyiinta, sameeyayaasha filimada, sawir-qaadayaasha, fannaaniinta, naqshadeeyayaasha dhismaha, iyo xirfadlayaasha kale ee ikhtiraaca. Qofkaas u dhowdahay inuu yahay mid xusid mudan haddii: # Qofka loo tixgeliyo inuu yahay shakhsi muhiim ah ama aad looga soo qato asxaabtiisa ama kuwo ka dambeeyay; '''ama''' # Qofka lagu yaqaan inuu keenay fikrad, aragti, ama farsamo cusub oo muhiim ah; '''ama''' # Qofku uu abuuray ama kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay abuurista shuqul muhiim ah ama aad loo yaqaan ama ururin shuqul ah. Dheeraad ah, shuqulkaas waa inuu ahaa mawduuca ugu muhiimsan ee maqaallo ama dib u eegis badan oo ka timaada joornaalo madax bannaan, ama shuqul madax-bannaan oo xusid mudan (tusaale ahaan, buug, filim, ama taxane telefishan, laakiin caadi ahaan ma aha qayb kaliya oo taxane telefishan ah); '''ama''' # Shuqulka qofka (ama shuqulladiisa) wuxuu: (b) noqday astaan muhiim ah, (t) ahaa qayb muhiim ah oo ka mid ah bandhig muhiim ah, (j) heley fiiro muhiim ah oo ka timaada naqdiyayaasha, ama (x) lagu matalay ururinta joogtada ah ee sawirada ama madxafyada dhowrka ah ee xusidda mudan. ===<span class="anchor" id="CRIM"></span>Dhibbanayaasha iyo dambiilayaasha=== {{shortcut|WP:CRIME|WP:VICTIM}} Qof lagu yaqaan oo kaliya oo u xiran dambi ama maxkamad dambi ma aha inuu caadi ahaan noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah oo gaar ah {{em|haddii uu jiro maqaal jira oo lagu soo dari karo maaddada insayklopediya ah ee laga heli karo ee ku saabsan qofkaas.}} Haddii uu jiro maqaal jira oo noocaas ah, waxay noqon kartaa mid ku habboon in la abuuro maqaal yar oo ka dhashay, laakiin kaliya haddii tani ay lagama maarmaan u tahay tixgelinno ku saabsan laxanka maqaalka. Marka ayan jirin maqaallo ku habboon oo jira, dambiilaha ama dhibbanaha laga hadlayo waa inuu noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah {{em|kaliya}} haddii mid ka mid ah kuwan hoose uu quseeyo: Dhibbanayaasha, iyo kuwa si dhab ah aan dambiga lahayn ama dambiga laugu xukumay si aan sax ahayn, # Dhibbanaha ama qofka dambiga si aan sax ahayn loogu xukumay, iyadoo u hoggaansamayso [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], wuxuu kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhakdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: Matthew Shepard.</ref> Dambiilayaasha, # Dhibbanaha dambigu waa shakhsi aad loo yaqaan oo heer qaran ama heer dhex-dhexaad ah, oo ku jira, laakiin aan xaddidnayn, siyaasiyiinta ama dadka caanka ah;<ref>Tusaale: [[John Hinckley Jr.]]</ref> '''ama''' # {{anchor|unusual crime}}Ujeedada dambiga ama sameynta dambigu waa mid aan caadi ahayn—ama loo tixgeliyay mid xusid mudan—si ay u noqoto dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Guud ahaan, muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhacdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo ka badan warbixinnada wararka ee xilligaas oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: [[Seung-Hui Cho]].</ref> #* Fiiro gaar ah: [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Qof nool oo lagu eedeeyay dambi]] waxaa loo qaadayaa {{strong|bilaa dambi}} ilaa iyo marka Maxkamad ay go'aan ka gaarto. Tifaftirayaashu waa inay tixgelin xooggan ka bixiyaan {{em|aan}} abuurista maqaal ku saabsan dambiilaha lagu eedeeyay marka aan wali dambi lagu xukun. ===Aktorrada iyo Madadaaliyayaasha<span class="anchor" id="Pornographic actors and models"></span><span class="anchor" id="Pornographic models"></span><span class="anchor" id="Pornographic actors"></span> <!-- si looga fogaado jabinta dib u hagaajinta iyo shortcuts -->=== {{shortcut|WP:ENT|WP:ENTERTAINER|WP:NACTOR|WP:NMODEL|WP:COMEDIAN}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa aktorrada, fannaaniinta codka, majaajilaystayaasha, kuwa aragtida dhiibta, aktorrada filimada qaawan, moodellada, iyo dadka caanka ah. Qofkaas waxaa loo tixgelin karaa mid xusid mudan haddii: # Qofku uu kaalimo muhiim ah ka qaatay filimada xusidda mudan, taxanaha telefishanka ee xusidda mudan, bandhigyada masraxa, ama soosaarista kale ee xusidda mudan; '''ama''' # Qofku uu sameeyay kaalmo gaar ah, oo badan ama ikhtiraac ah oo ku saabsan goobta madadaalada. ===<span class="anchor" id="Politicians"></span> Siyaasiyiinta iyo xaakinnada=== {{shortcut|WP:POLITICIAN|WP:NPOL|WP:JUDGE}} Kuwani waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo xusid mudan: * Siyaasiyiinta iyo xaakinnada ka soo qabtay xilalka dowladeed ee heer dhex-dhexaad, heer qaran, ama (dalalka leh nidaamka federaalka ama nidaamka isku midka ah) heer gobol/gobollo, ama ka mid ahaa baarlamaannada heerarkaas.<ref name="note7">Tani waa shuruud darajada labaad ah. Dadka buuxiya shuruuddan madaxa badan waxay buuxin doonaan shuruudaha aasaasiga ah. Qoraayaasha taariikh-nololeedka iyo taariikhyahanadu caadi ahaan waxay hore u qoreen kuwii hore iyo kuwa handda haya xilalka waaweyn ee siyaasadeed. Si kastaba ha ahaatee, shuruuddan waxay xaqijinaysaa in dabooshada xilalka waaweyn ee siyaasadeed ay noqoto mid dhameystiran iyadoo aan loo eegin.</ref> Tani waxay sidoo cualquileya dadka loo doortay xilalkaas laakiin aan wali la wareegin. Maso'uuliyiinta hoose ee loo doortay doorashooyinka<ref name="appointed">Maso'uuliyiinta loo doortay waxay sidoo kale ku jiraan shakhsiyaadka loo magacaabay xilalka doorashada.</ref> waxay noqon karaan kuwo xusid mudan haddii qoto-dheerida dabooshada ay ka fogaato xusidda yar iyo ogeysiisyada caadiga ah.<ref name="significant">Dabooshada yar ee mas'uulka loo doortay, sida ogeysiisyada yar yar, xusidda dhex-martay, ama diwaan-gelinta yar ma aha mid ku filan in lagu aasaaso xusidda.</ref> Musharraxiinta aan dooran ee xilalka siyaasadeed guud ahaan looma qaadayo inay yihiin kuwo xusid mudan ''si gaar ah'' musharraxnimadooda darteed. Dabooshada ololaha caadiga ah ma aasaasto xusidda. Musharraxiintu waxay noqon karaan kuwo xusid mudan kaliya marka ay yihiin mawduuca, ama saameynta ololahoodu uu helo daboosho badan, madax-bannaan, oo qoto dheer oo ka baxsan warbixinnada caadiga ah. ===Shakhsiyaadka ciyaaraha=== {{shortcut|WP:SPORTSPERSON}} Ciyaaryahan u dhowdahay inuu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo labaad oo badan, oo sidaas darteed uu noqdo mid xusid mudan, haddii uu ku guuleystay tartanka weyn ama uu helay maamuus muhiim ah. Taariikh-nololeedka ciyaaraha waa inuu ku jiraa ugu yaraan hal tixraac oo ku saabsan il bixinaya daboosho muhiim ah oo ku saabsan mawduuca. Buuxinta shuruuddan oo kaliya ma muujiso xusidda, laakiin waxay muujinaysaa inay suurtagal tahay in ilo ku filan ay jiraan si loo buuxiyo GNG (tilmaamaha guud ee xusidda). ==Shuruudaha aan saxda ahayn== {{shortcut|WP:INVALIDBIO}} * In qofka ''A'' uu xiriir la leeyahay qof aad loo yaqaan ''B'', sida inuu yahay xaaska ama doob, ma aha sabab lagu abuurayo maqaal taagan oo ku saabsan ''A'' (ilaa daboosho muhiim ah lagu heli karo ''A''); xiriirku ma bixiyo xusid. Si kastaba ha ahaatee, qofka ''A'' waxaa lagu soo dari karaa maqaalka ku xiran ee ''B''. Tusaale ahaan, Jason Allen Alexander waxaa lagu soo daray maqaalka ku saabsan Britney Spears oo bogga Jason Allen Alexander wuxuu kaliya dib u hagaajin u yahay maqaalkaas. * Ka fogoow shuruudaha ku batay tirada raadinta engine-ka (tusaale ahaan, Google hits ama Alexa Internet kala sarreynta), ama miisaanka tirada sawirrada lagu daabacay intarneedka. Sida warshadaha filimada qaawan oo kale, waxay isticmaalaan Google bomb si ay u saameeyaan darajada.<ref>{{cite web|url=http://www.xbiz.com/articles/174944/google|title=SEO: Linking Up in 2014|last=Adrian Degus |date=2014-02-19|work=XBIZ|accessdate=26 February 2014|quote=Since the early days of our industry we have relied on a standard set of methods to rank our sites for popular keywords, specifically buying and trading links. These two methods have always gone against Google's guidelines, they just didn’t have a reliable way to detect it until now.}}</ref> Mawduucyada badan, raadinta engine-ku ma kala sooci karo tixraacyada waxtarka leh iyo qoraallada isku midka ah oo kaliya. Tusaale ahaan, iyadoo Alexa Toolbar uu waxtar leeyahay, utility-kiisu waa mid lagu xaddidayo dadka isticmaala iyo yarida xogta. Marka la isticmaalayo raadinta engine-ka si loo caawiyo aasaasidda xusidda mawduuca, qiimeey {{em|tayada}}, ma aha tirada, natiijada raadinta iyo bogagga intarneedka ee ku xiran. ==Baaqashada dhammaan shuruudaha== Haddii aan lagu buuxin karin shuruudaha maqaal taagan ama soo darida maqaal guud dhexdiisa, oo horumarinta ayan shaqaynayn ama aan la rogeyn karin, markaas dhowr geeddi-socod oo tirtirid ah ayaa loo tixgelin karaa:<ref name="note10">Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waxay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii shuruudaha tirtiridda degdegga ah uu quseeyo, isticmaal calaamadda {{tl|db-person}} si loo weydiisto tirtiridda degdegga ah. * Maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda, isticmaal calaamadda {{tls|prod}}. Tani waxay oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof diidmo sameeya * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda ama aad rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, u dooro maqaalka geeddi-socodka Maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono todoba maalmood. ==Xaaladaha gaarka ah== {{shortcut|WP:BIOSPECIAL}} ===Baaqashada shuruudaha aasaasiga ah laakiin buuxinta shuruudaha dheeraadka ah=== Haddii aan la heli karin sharrax ka buuxa ama ilo ku habboon oo loogu talagalay maqaal taagan, laakiin qofku uu buuxiyo mid ama ka badan oo ka mid ah shuruudaha dheeraadka ah: * isku darka maqaalka maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna. * Meelayso calaamadda {{tl|Mergeto}} bogga dushiisa, iyadoo lagu muujinayo bogga maqaalka lagu mideyn karo. * Haddii aanu hadda jirin maqaal lagu mideyn karo qofka, tixgeli inaad adigu qorto maqaalka ama weydiiso in maqaalka la qoro. ===Baaqashada sharraxaada xusidda mawduuca=== Haddii maqaalku uusan sharraxayn xusidda mawduuciisa,<ref name="note9">Qoraalka maqaalku waa inuu ku jiraa xog ku filan oo sharraxaysa sababta qofku u yahay mid xusid mudan. Doodeyaasha ka baxsan ee lagu sameeyo bogga wadahadalka ama bogga wadahadalka tirtiridda ma aha qayb ka mid ah maqaalka laftiisa.</ref> isku day inaad horumariso iyadoo la isticmaalayo: * Soo darida template-ka {{tl|cleanup biography}}, oo weydiinaya taariikhda dhalashada, muhiimadda taariikhi ah, iwm. * Inaad adigu dib u qorto * Weydiinta tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo. ===Ilaha aan ku filnayn=== Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan: * Raadso ilo adiga laftaada * Weydii tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tlx|notability|biographies}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaal kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert needed|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la xusi karo oo aan laga heli karin intarneedka. ==<span class="anchor" id="People notable only for one event"></span>Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya== {{shortcut|WP:1E|WP:BIO1E|WP:SINGLEEVENT|WP:ONEEVENT}} Marka shakhsi uu muhiim u yahay kaalintiisa dhacdo kaliya dhexdeeda, waxay noqon kartaa mid aan hufanayn in maqaal loo qoro shakhsiga, dhacdayda ama labadaba. Marka loo eego tixgelinta abuurista maqaallo gaar ah, darajada muhiimada dhacdayda lafteeda iyo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda waa in labadaba la tixgeliyaa. Sharciga guud waa in lagu daboolo dhacdayda, ma aha qofka. Si kastaba haatee, haddii dabooshada warbaahinta ee dhacdayda iyo kaalinta shakhsigaba ay ka sii weynaadaan, maqaallo gaar ah ayaa noqon kara kuwo sababayay.<ref name="BLP1E versus BIO1E">Waa lagama maarmaan in tifaftirayaashu ay fahmaan laba kala soocid oo hufan oo ah marka loo eego. Midda kowaad, WP:BLP1E waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka ''nool'', ama kuwa ka soo dhintay waagii dambe. Midda labaad, WP:BLP1E waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka heerka hoose ah.</ref> Haddii dhacdaydu ay tahay mid aad u muhiim ah, oo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda ay tahay mid weyn, maqaal gaar ah guud ahaan waa mid ku habboon. Kuwa dilay madaxda waaweyn ee siyaasadeed, sida Gavrilo Princip, waxay ku habboon yihiin qaybatan, sida lagu muujiyay dabooshada weyn ee dhacdayda ku jirta ilaha la cuskan karo oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga. Marka kaalinta uu qofku ka qaatay dhacdayda ay tahay mid yar, oo xog yar ama aan lagu helin loo isticmaalo qoraalka taariikh-nololeed dheelitiran, maqaal taagan looma baahna. Qofkaas waa in lagu daboolo maqaal ku saabsan dhacdayda, oo magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalkaas. Tusaale ahaan, Maalinta fasax George , oo muuqal ka duubay garaacidda Rodney King, wuxuu dib u hagaajin u yahay Rodney King. Dhanka kale, haddii dhacdo muhiim ah ay tahay mid saameyn leh, xitaa dadka yar yar ee ka qaybqaatay waxay leeyihiin maqaallo u gaar ah. Tusaale Tani waa Howard Brennan, oo ahaa dhab joogta dilkii JFK. Mawduuc kale ayaa soo baxa marka shakhsi uu kaalinta ugu muhiimsan ka qaato dhacdo yar. Xaaladdan, caadi ahaan ma aha mid ku habboon in lagu yeesho maqaallo gaar ah qofka iyo dhacdayda. Guud ahaan xaaladdan, magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalka ku saabsan dhacdayda, gaar ahaan haddii shakhsigu uu yahay mid xusid mudan oo kaliya dhacdaydaas darteed. Tusaale ahaan, bogga kala soocidda Travis Walton wuxuu dib u hagaajin u yahay kuwa raadinaya Dhacdadii Travis Walton UFO. Xaaladaha qaarkood, si kastaba ha ahaatee, qof caan ah oo kaliya dhacdo kaliya darteed wuxuu noqon karaa mid aad loo yaqaan ka duwan dhacdayda lafteeda, tusaale ahaan, Tank Man. Xaaladahaas oo kale, maqaalka ku saabsan dhacdayda wuxuu noqon karaa mid loogu cinwaandeeyo magaca qofka ku xiran. Tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay ogaadaan mawduucyada ku saabsan miisaanka iyo inay ka fogaadaan abuurista taariikh nololeed been abuur ah aan lagama maarmaan ahayn, gaar ahaan dadka [[WP:BLP|dadka nool]]. Waa lagama maarmaan in la xusuusto in "xusidda" ma aha mid isku mid ah sida "caanka ah". Qof wuxuu noqon karaa mid caan ah sabab ka dhalatay dhacdo kaliya, laakiin mar marka ka mid ah wuxuu noqon karaa mid xusid mudan dhacdooyin ka badan hal. Taa beddelkeeda, qof wuxuu noqon karaa mid caan ah guud ahaan, laakiin dabooshada muhiimka ah waxay diiradda saari kartaa dhacdo kaliya oo uu ku xiran yahay qofkaas. ==Liisaska dadka== {{shortcut|WP:LISTBIO}} Maqaallo badan waxay ku jiraan (ama taagan yihiin sida) liisaska dadka. Soo darida ku jirta '''liisaska taagan''' waa in lagu go'aamiyo shuruudaha caadiga ah ee loo aasaasay boggaas. Soo darida ku jirta '''liisaska ku jira maqaallada dhexdiisa''' waa in lagu go'aamiyo iyadoo walxaha ay tahay inay leeyihiin muhiimada isku midka ah ee mawduuca sida looga baahan yahay walxaha lagu soo daro qoraalka maqaalka dhexdiisa iyadoo loo eegayo habraacyada Wikipedia ==Qoyska== {{shortcut|WP:BIOFAMILY|WP:BIORELATED|WP:BLPFAMILY|WP:BLPRELATED}} In xiriir la lahaado qof xusid mudan ''lafteedu'' ma bixiso darajada xusidda qofkaas. Maqaallada ku saabsan dadka xusid mudan ee xusa xubnaha qoyskooda ma muujiyaan, la feydo, in xubinta qoyska ay tahay mid xusid mudan. ==Maqaallada ku saabsan Tifaftirayaasha Wikipedia== {{See also|Wikipedia:Muran-danta|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool#Maareynta badalaada uu sameeyay mawduuca maqaalka}} Tifaftirayaasha [[Wikipedia:Wikipedians|Wikipedia]] qaarkood waxay yihiin mawduuca maqaal (eeg [[Wikipedia:Dadka xusidda mudan ee tifaftiray Wikipedia]]); si kastaba ha atteeda, heerka ay ku leeyihiin Wikipedia oo ah tifaftirayaal {{em|lafteedu}} ma leha saameyn ku saabsan xusiddooda, iyagoo aan loo eegin in ay tifaftireen Wikipedia ka hor ama ka dib abuurista maqaalladooda.<ref name=note11>Iyadoo waxyaabaha ka dhaca Wikipedia ay keeni karaan mawduucyo xusid mudan, sida Dhacdadii taariikh-nololeedka Wikipedia Seigenthaler iyo Murankii Essjay, xogta ku jirta maqaalladaas waxay ku batay ilo madax-bannaan oo ka timaada qaybta saddexaad oo ka hadlaysa ''ku saabsan'' Wikipedia, ka duwan Wikipedia lafteeda.</ref> Tilmaamaha muran-danta wali wuxuu quseeyaa haddii ay {{em|tifaftiraan}} maqaalladaas.) Dhammaan maqaallada waa in lagu go'aamiyo kaliya qoraalka ku habboon iyo tilmaamaha soo darida iyo habraacyada, sida tilmaamahan, [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Ka saar maaddada muranka dhalisa oo aan ilo lahayn ama ilaha xun leh}} * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Dadka ka soo dhintay waagii dambe ama u dhow inay dhintaan}} ==Qoraallo== {{reflist|30em}} <noinclude> [[Category:WikiProject Biography|Notability (people)]] [[de:Wikipedia:Relevanzkriterien#Personen]] </noinclude> 527pwf022bmmhjtqgfuzuux5hgdaumz 306394 306393 2026-08-31T18:48:41Z Isma4l 41797 /* Maqaallada ku saabsan Tifaftirayaasha Wikipedia */ 306394 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha |Dadka|WP:BIO|WP:NBIO|WP:NBLP}} {{nutshell|Qof waxaa loo qaadayaa inuu xusid mudan yahay haddii uu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo la xusi karo oo ah [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]] oo madax bannaan ka ah mawduuca iyo Shuruudaha xusidda waa in loo buuxiyaa si qof loogu dhex daro liis taagan.}} Wikipedia dhexdeeda, [[Wikipedia:Caannimada|Caannimada]] waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Marka ay joogto '''Dadka''', qofka oo ah mawduuca maqaalka taariikh nololeedka waa inuu noqdaa mid "fiiro mudan"<ref name=Encarta>{{cite encyclopedia |archive-url=https://web.archive.org/web/20110528053924/http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |url=http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |title=Notable |encyclopedia=Encarta |archive-date=May 28, 2011 |access-date= December 13, 2018}}</ref> ama "xusid mudan"<ref name=Heritage>{{cite encyclopedia |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=notable |title=Notable |encyclopedia=American Heritage Dictionary |access-date= January 17, 2015}}</ref>—taas oo ah, "habboon"<ref name=Heritage/> ama "muhiim ah, xiiso leh, ama aan caadi ahayn oo ku filan in lagu fiiro ama lagu diwaan geliyo"<ref name=Encarta/> Wikipedia dhexdeeda si loo siiyo warbixin qwritten ah oo ku saabsan taariikhda noloshiisa. "Xusidda" marka loo eego caannimada ama caanka ah—in kasta oo ayan ahayn mid aan xiriir la lahayn—waa mid darajada labaad ah. Tilmaamahan xusidda ee taariikh-nololeedyada<ref>Madaama tilmaamahan uu sidoo kale quseeyo kooxaha yar ee dadka si dhow u xiriira sida qoysaska, qoraayaasha wadaagga ah, iyo ikhtiraacayaasha wadaagga ah, ma daboolayo kooxaha dadka aan xiriirka lahayn, kuwaas oo lagu daboolo tilmaamaha xusidda ururrada iyo shirkadaha .</ref> wuxuu ka tarjumayaa isku raacsanaanta lagu gaareen wadahadallada iyo lagu caddayeeyay hab-dhaqanka aasaasay, wuxuuna xog ka bixiyaa go'aannada ku saabsan in maqaal ku saabsan qof la qori doono, la isku dari doono, la tirtiri doono, ama sii horumarin doono. Wixii talo ah oo ku saabsan ''sida'' loo qoro maqaallada taariikh-nololeedka, eeg [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]]. Cinwaanka maqaalku waa inuu fahsiiyaa waxa maqaalku ku saabsan yahay. Haddii ay jirto xog habboon oo ku filan in lagu buuxiyo maqaal ku saabsan qof, markaas magaca qofkaas wuxuu noqonayaa cinwaanka ugu ku habboon, sida Abraham Lincoln ama Marie Curie. Haddii, si kastaba ha ahaatee, ay jirto oo kaliya xog ku filan oo ku saabsan dhacdo xusid mudan oo ku xiran qofka, markaas maqaalku waa in loogu cinwaandeeyo gaar ahaan dhacdaydaas, sida Dhacdadii Travis Walton. Mararka qaarkood marka qof caan ah uu meel ku dhinto, waxaa jira xog ku filan oo loogu talagalay maqaal ku saabsan dhimashadiisa, sida Dhimashadii Michael Jackson ama Dhimashadii Diana, Princess of Wales. Haddii maqaalka ugu muhiimsan ee qof xusid mudan uu yahay mid aad u dheer oo aan habboonayn in lagu doogo dhammaan shuqulladiisa, markaas bog gaar ah ayaa loo abuurayo xogtaas, sida Qoraallada George Orwell. Haddii qofku uu ahaa falanqaynta dil xusid mudan, markaas cinwaan sida Dillkii Brian Thompson ama Dilkii Kitty Genovese waa mid ku habboon. ==<span class="anchor" id="Basic Criteria"></span>Shuruudaha aasaasiga ah== {{shortcut|WP:BASIC|WP:NBASIC}} Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay helaan daboosho muhiim ah oo ka timaada {{strong|ila la daabacay oo badan}}<ref name="note2">Waxyaabaha sameeya "shuqul la daabacay" waa mid u kaxaysa si adag.</ref> oo ah {{strong|[[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]]}}, oo ah kuwo {{strong|la xusi karo}}, {{strong|madax bannaan ka ah mufakiriinta}} midba midka kale,<ref>Ilaha ah kuwa tooska ah oo ka dhashay ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa tixraacyo ahaan, laakiin kama qayb qaataan aasaasidda xusidda mawduuca. "Madax-bannaanida mufakiriinta" waxay u baahan tahay ma aha oo kaliya in qoraalka ilaha uusan ahayn mid isku mid ah, laakiin sidoo kale in dhammaan qoraalka ku jira shuqulka la daabacay uusan ka dhalan (ama uu ku batay) shuqul kale (dhalashada qayb ahaan waa la aqbalayaa). Tusaale ahaan, khudbad uu jeediyay siyaasi oo ku saabsan qof gaar ah waxay ka qayb qaadan kartaa aasaasidda xusidda qofkaas, laakiin qoraallada badan oo laga soo saaray khudbadaas oo ay daabaceen warbaahino kala duwan ma sameeyaan. Taariikh-nololeed loo qoray qof waxay ka qayb qaadataa aasaasidda xusiddiisa, laakiin soo koobida taariikh-nololeedkaas oo aan lahayn wax laga ku soo kordhiyay ma samayso.</ref> iyo {{strong|madax bannaan ka ah mawduuca}}.<ref>Is-qorida taariikh nololeedka iyo is xayeysiinta ma aha jidadka loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusiddu waa in dadka {{em|madax-bannaan}} ka ah mawduuca laftiisa ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid xusid mudan oo ku filan oo ay ku qoreen kuna daabaceen shuqullo aan yarayn oo diiradda saaraya. Sidaas darteed, diwaan-gelinta ku jirta qaamuusyada taariikh-nololeedka ee aqbala is-magacaabista (sida Marquis Who's Who) ma ka qayb qaataan xusidda, sidoo kale bogagga intarneedka ee ku saabsan shaqaalaha ama xubnaha ururka laftiisa ma sameeyaan.</ref> * Haddii qoto-dheerida dabooshada ee il kasta oo la siiyay ayan ahayn mid muhiim ah, markaas ilo madax-bannaan oo badan ayaa lagu birlabi karaa si loo muujiyo xusidda; dabooshada yar oo ka timaada ilaha labaad caadi ahaan ma aha mid ku filan oo lagu aasaaso xusidda.<ref name="note5">Dabooshada aan yarayn waa imtixaan lagu qiimaynayo qoto-dheerida qoraalka shuqul la daabacay, iyo inta uu ka fog yahay xogta yar ama xusidda dhex-martay ("John Smith ee Shirkadda Baddan wuxuu yiri..." ama "Mary Jones waxaa shaqaalaysiiyay Jaamacaddayda") oo aan si faahfaahsan uga wadahadlin mawduuca. Taariikh-nololeed la rumeysan karo oo 200 bog ah oo madax-bannaan oo ku saabsan qof kaas oo daboolaya noloshiisa si faahfaahsan waa mid aan yarayn, halka shahaadada dhalashada ama xusid 1-layn ah oo ku jirta foomka doorashada ayan ahayn. Ilaha xogta sida Notable Names Database, [[Internet Movie Database]] looma tixgeliyo kuwo la rumeysan karo maadaama ay yihiin, sida [[wiki]]-yada badan, kuwo la tifaftiro iyadoo aan lahayn ilaalin badan. Dheeraad ah, xog-dhaqaaleedkani waxay leeyihiin heerarkeeda aqbalidda oo aad u hooseeya. Sidoo kale, xaaladaha sida Internet Movie Database, soo darida waa mid caadi ah dadka ku jira sahadaas oo sababtaas darteed looma qaadan karo caddeyn muujinaysa xusidda.</ref> * Ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa in lagu taageero qoraalka maqaalka dhexdiisa, laakiin kama qayb qaataan caddaynta xusidda mawduuca. Dadka buuxiya shuruudaha aasaasiga ah waxaa loo qaadan karaa kuwo xusid mudan iyadoo aan loo eegin shuruudaha dheeraadka ah ee hoose. Maqaallada wali looma abuurayo dadkaas haddii ay ku caddeynayaan shuruudaha ka saarista, sida kuwa xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya, ama kuwa lagu xusay [[Wikipedia:Maaha]]. ==Shuruudaha dheeraadka ah== Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay buuxiyaan mid ka mid ah heerarkan ku xusan hoos. Baaqashada buuxinta shuruudaha ma aha {{em|caddeyn}} dhameystiran oo muujinaysa in mawduuca ma aha in lagu soo daro; Taa beddelkeeda, buuxinta mid ama ka badan {{em|ma dammaanad qaadayso}} in mawduuca lagu soo dari doono. Qof aan buuxin shuruudahaas dheeraadka ah {{em|wali wuxuu noqon karaa mid xusid mudan}} marka loo eego [[Wikipedia:Caannimada]]. Tifaftirayaashu waxay heli karaan shuruudahaas kuwo caawiya marka ay go'aaminayaan in lagu calaamadeeyo maqaalka inuu u baahan yahay tixraacyo dheeraad ah (iyadoo la isticmaalayo {{[[Template:BLP sources|BLP sources]]}} tusaale ahaan), ama Taa beddelkeeda ay bilaabaan wadahadalka tirtiridda. ===Taariikh-nololeed kasta=== {{shortcut|WP:ANYBIO}} # Qofku wuxuu heley abaal marin ama maamuus caan ah oo muhiim ah, ama waxaa loo magacaabay abaal marintaas dhowr jeer; '''ama''' # Qofku wuxuu sameeyay kaalmo aad loo aqoonsaday oo qayb ka ah diwaan-gelinta taariikhda socota ee goob gaar ah;<ref name="note6">Guud ahaan, qof ka mid ah "diwaan-gelinta taariikhda socota" wuxuu noqonayaa mid lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira buugaagta taariikhda badan ee goobtaas, oo ay qoreen taariikhyahanno. Siyaasi heley "daboosho muhiim ah oo warbaahinta ka timaada" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo warbaahineed oo badan, oo ay qoreen saxaafiyiin. Jilaa lagu soo bandhigay joornaalada waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo joornaal ah, oo ay qoreen qoraayaal joornaal ah. Jilaa ama qof caan ah oo raadiyaha ama telefishanka ka muuqda oo leh "taariikh-nololeed madax-bannaan" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, buug dhexdiisa, oo uu qoray qoraa taariikh-nololeed oo madax-bannaan.</ref> '''ama''' # Qofku wuxuu diwaan-gelin ku leeyahay qaamuuska taariikh-nololeedka qaranka ee caadiga ah ee dalka (tusaale. ''Qaamuuska Taariikh Nololeedka Qaranka''). ===Akadeemikada=== Akaademikada, cilmi-baarayaasha, mufakiriinta iyo aqoonyahannada kale (ee la isku yiraahdo "Akaademikada" si loo fududeeyo) waxay saameyn muhiim ah ku leeyihiin dalka fikradaha iyagoo aan taariikh-nololeedkooda loogu hayn ilo labaad. ===Xirfadlayaasha okhtiraaca ama incaanta=== {{Shortcut|WP:AUTHOR|WP:CREATIVE|WP:ARTIST|WP:NJOURNALIST}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa qoraayaasha, tifaftirayaasha, saxaafiyiinta, sameeyayaasha filimada, sawir-qaadayaasha, fannaaniinta, naqshadeeyayaasha dhismaha, iyo xirfadlayaasha kale ee ikhtiraaca. Qofkaas u dhowdahay inuu yahay mid xusid mudan haddii: # Qofka loo tixgeliyo inuu yahay shakhsi muhiim ah ama aad looga soo qato asxaabtiisa ama kuwo ka dambeeyay; '''ama''' # Qofka lagu yaqaan inuu keenay fikrad, aragti, ama farsamo cusub oo muhiim ah; '''ama''' # Qofku uu abuuray ama kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay abuurista shuqul muhiim ah ama aad loo yaqaan ama ururin shuqul ah. Dheeraad ah, shuqulkaas waa inuu ahaa mawduuca ugu muhiimsan ee maqaallo ama dib u eegis badan oo ka timaada joornaalo madax bannaan, ama shuqul madax-bannaan oo xusid mudan (tusaale ahaan, buug, filim, ama taxane telefishan, laakiin caadi ahaan ma aha qayb kaliya oo taxane telefishan ah); '''ama''' # Shuqulka qofka (ama shuqulladiisa) wuxuu: (b) noqday astaan muhiim ah, (t) ahaa qayb muhiim ah oo ka mid ah bandhig muhiim ah, (j) heley fiiro muhiim ah oo ka timaada naqdiyayaasha, ama (x) lagu matalay ururinta joogtada ah ee sawirada ama madxafyada dhowrka ah ee xusidda mudan. ===<span class="anchor" id="CRIM"></span>Dhibbanayaasha iyo dambiilayaasha=== {{shortcut|WP:CRIME|WP:VICTIM}} Qof lagu yaqaan oo kaliya oo u xiran dambi ama maxkamad dambi ma aha inuu caadi ahaan noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah oo gaar ah {{em|haddii uu jiro maqaal jira oo lagu soo dari karo maaddada insayklopediya ah ee laga heli karo ee ku saabsan qofkaas.}} Haddii uu jiro maqaal jira oo noocaas ah, waxay noqon kartaa mid ku habboon in la abuuro maqaal yar oo ka dhashay, laakiin kaliya haddii tani ay lagama maarmaan u tahay tixgelinno ku saabsan laxanka maqaalka. Marka ayan jirin maqaallo ku habboon oo jira, dambiilaha ama dhibbanaha laga hadlayo waa inuu noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah {{em|kaliya}} haddii mid ka mid ah kuwan hoose uu quseeyo: Dhibbanayaasha, iyo kuwa si dhab ah aan dambiga lahayn ama dambiga laugu xukumay si aan sax ahayn, # Dhibbanaha ama qofka dambiga si aan sax ahayn loogu xukumay, iyadoo u hoggaansamayso [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], wuxuu kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhakdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: Matthew Shepard.</ref> Dambiilayaasha, # Dhibbanaha dambigu waa shakhsi aad loo yaqaan oo heer qaran ama heer dhex-dhexaad ah, oo ku jira, laakiin aan xaddidnayn, siyaasiyiinta ama dadka caanka ah;<ref>Tusaale: [[John Hinckley Jr.]]</ref> '''ama''' # {{anchor|unusual crime}}Ujeedada dambiga ama sameynta dambigu waa mid aan caadi ahayn—ama loo tixgeliyay mid xusid mudan—si ay u noqoto dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Guud ahaan, muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhacdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo ka badan warbixinnada wararka ee xilligaas oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: [[Seung-Hui Cho]].</ref> #* Fiiro gaar ah: [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Qof nool oo lagu eedeeyay dambi]] waxaa loo qaadayaa {{strong|bilaa dambi}} ilaa iyo marka Maxkamad ay go'aan ka gaarto. Tifaftirayaashu waa inay tixgelin xooggan ka bixiyaan {{em|aan}} abuurista maqaal ku saabsan dambiilaha lagu eedeeyay marka aan wali dambi lagu xukun. ===Aktorrada iyo Madadaaliyayaasha<span class="anchor" id="Pornographic actors and models"></span><span class="anchor" id="Pornographic models"></span><span class="anchor" id="Pornographic actors"></span> <!-- si looga fogaado jabinta dib u hagaajinta iyo shortcuts -->=== {{shortcut|WP:ENT|WP:ENTERTAINER|WP:NACTOR|WP:NMODEL|WP:COMEDIAN}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa aktorrada, fannaaniinta codka, majaajilaystayaasha, kuwa aragtida dhiibta, aktorrada filimada qaawan, moodellada, iyo dadka caanka ah. Qofkaas waxaa loo tixgelin karaa mid xusid mudan haddii: # Qofku uu kaalimo muhiim ah ka qaatay filimada xusidda mudan, taxanaha telefishanka ee xusidda mudan, bandhigyada masraxa, ama soosaarista kale ee xusidda mudan; '''ama''' # Qofku uu sameeyay kaalmo gaar ah, oo badan ama ikhtiraac ah oo ku saabsan goobta madadaalada. ===<span class="anchor" id="Politicians"></span> Siyaasiyiinta iyo xaakinnada=== {{shortcut|WP:POLITICIAN|WP:NPOL|WP:JUDGE}} Kuwani waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo xusid mudan: * Siyaasiyiinta iyo xaakinnada ka soo qabtay xilalka dowladeed ee heer dhex-dhexaad, heer qaran, ama (dalalka leh nidaamka federaalka ama nidaamka isku midka ah) heer gobol/gobollo, ama ka mid ahaa baarlamaannada heerarkaas.<ref name="note7">Tani waa shuruud darajada labaad ah. Dadka buuxiya shuruuddan madaxa badan waxay buuxin doonaan shuruudaha aasaasiga ah. Qoraayaasha taariikh-nololeedka iyo taariikhyahanadu caadi ahaan waxay hore u qoreen kuwii hore iyo kuwa handda haya xilalka waaweyn ee siyaasadeed. Si kastaba ha ahaatee, shuruuddan waxay xaqijinaysaa in dabooshada xilalka waaweyn ee siyaasadeed ay noqoto mid dhameystiran iyadoo aan loo eegin.</ref> Tani waxay sidoo cualquileya dadka loo doortay xilalkaas laakiin aan wali la wareegin. Maso'uuliyiinta hoose ee loo doortay doorashooyinka<ref name="appointed">Maso'uuliyiinta loo doortay waxay sidoo kale ku jiraan shakhsiyaadka loo magacaabay xilalka doorashada.</ref> waxay noqon karaan kuwo xusid mudan haddii qoto-dheerida dabooshada ay ka fogaato xusidda yar iyo ogeysiisyada caadiga ah.<ref name="significant">Dabooshada yar ee mas'uulka loo doortay, sida ogeysiisyada yar yar, xusidda dhex-martay, ama diwaan-gelinta yar ma aha mid ku filan in lagu aasaaso xusidda.</ref> Musharraxiinta aan dooran ee xilalka siyaasadeed guud ahaan looma qaadayo inay yihiin kuwo xusid mudan ''si gaar ah'' musharraxnimadooda darteed. Dabooshada ololaha caadiga ah ma aasaasto xusidda. Musharraxiintu waxay noqon karaan kuwo xusid mudan kaliya marka ay yihiin mawduuca, ama saameynta ololahoodu uu helo daboosho badan, madax-bannaan, oo qoto dheer oo ka baxsan warbixinnada caadiga ah. ===Shakhsiyaadka ciyaaraha=== {{shortcut|WP:SPORTSPERSON}} Ciyaaryahan u dhowdahay inuu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo labaad oo badan, oo sidaas darteed uu noqdo mid xusid mudan, haddii uu ku guuleystay tartanka weyn ama uu helay maamuus muhiim ah. Taariikh-nololeedka ciyaaraha waa inuu ku jiraa ugu yaraan hal tixraac oo ku saabsan il bixinaya daboosho muhiim ah oo ku saabsan mawduuca. Buuxinta shuruuddan oo kaliya ma muujiso xusidda, laakiin waxay muujinaysaa inay suurtagal tahay in ilo ku filan ay jiraan si loo buuxiyo GNG (tilmaamaha guud ee xusidda). ==Shuruudaha aan saxda ahayn== {{shortcut|WP:INVALIDBIO}} * In qofka ''A'' uu xiriir la leeyahay qof aad loo yaqaan ''B'', sida inuu yahay xaaska ama doob, ma aha sabab lagu abuurayo maqaal taagan oo ku saabsan ''A'' (ilaa daboosho muhiim ah lagu heli karo ''A''); xiriirku ma bixiyo xusid. Si kastaba ha ahaatee, qofka ''A'' waxaa lagu soo dari karaa maqaalka ku xiran ee ''B''. Tusaale ahaan, Jason Allen Alexander waxaa lagu soo daray maqaalka ku saabsan Britney Spears oo bogga Jason Allen Alexander wuxuu kaliya dib u hagaajin u yahay maqaalkaas. * Ka fogoow shuruudaha ku batay tirada raadinta engine-ka (tusaale ahaan, Google hits ama Alexa Internet kala sarreynta), ama miisaanka tirada sawirrada lagu daabacay intarneedka. Sida warshadaha filimada qaawan oo kale, waxay isticmaalaan Google bomb si ay u saameeyaan darajada.<ref>{{cite web|url=http://www.xbiz.com/articles/174944/google|title=SEO: Linking Up in 2014|last=Adrian Degus |date=2014-02-19|work=XBIZ|accessdate=26 February 2014|quote=Since the early days of our industry we have relied on a standard set of methods to rank our sites for popular keywords, specifically buying and trading links. These two methods have always gone against Google's guidelines, they just didn’t have a reliable way to detect it until now.}}</ref> Mawduucyada badan, raadinta engine-ku ma kala sooci karo tixraacyada waxtarka leh iyo qoraallada isku midka ah oo kaliya. Tusaale ahaan, iyadoo Alexa Toolbar uu waxtar leeyahay, utility-kiisu waa mid lagu xaddidayo dadka isticmaala iyo yarida xogta. Marka la isticmaalayo raadinta engine-ka si loo caawiyo aasaasidda xusidda mawduuca, qiimeey {{em|tayada}}, ma aha tirada, natiijada raadinta iyo bogagga intarneedka ee ku xiran. ==Baaqashada dhammaan shuruudaha== Haddii aan lagu buuxin karin shuruudaha maqaal taagan ama soo darida maqaal guud dhexdiisa, oo horumarinta ayan shaqaynayn ama aan la rogeyn karin, markaas dhowr geeddi-socod oo tirtirid ah ayaa loo tixgelin karaa:<ref name="note10">Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waxay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii shuruudaha tirtiridda degdegga ah uu quseeyo, isticmaal calaamadda {{tl|db-person}} si loo weydiisto tirtiridda degdegga ah. * Maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda, isticmaal calaamadda {{tls|prod}}. Tani waxay oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof diidmo sameeya * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda ama aad rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, u dooro maqaalka geeddi-socodka Maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono todoba maalmood. ==Xaaladaha gaarka ah== {{shortcut|WP:BIOSPECIAL}} ===Baaqashada shuruudaha aasaasiga ah laakiin buuxinta shuruudaha dheeraadka ah=== Haddii aan la heli karin sharrax ka buuxa ama ilo ku habboon oo loogu talagalay maqaal taagan, laakiin qofku uu buuxiyo mid ama ka badan oo ka mid ah shuruudaha dheeraadka ah: * isku darka maqaalka maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna. * Meelayso calaamadda {{tl|Mergeto}} bogga dushiisa, iyadoo lagu muujinayo bogga maqaalka lagu mideyn karo. * Haddii aanu hadda jirin maqaal lagu mideyn karo qofka, tixgeli inaad adigu qorto maqaalka ama weydiiso in maqaalka la qoro. ===Baaqashada sharraxaada xusidda mawduuca=== Haddii maqaalku uusan sharraxayn xusidda mawduuciisa,<ref name="note9">Qoraalka maqaalku waa inuu ku jiraa xog ku filan oo sharraxaysa sababta qofku u yahay mid xusid mudan. Doodeyaasha ka baxsan ee lagu sameeyo bogga wadahadalka ama bogga wadahadalka tirtiridda ma aha qayb ka mid ah maqaalka laftiisa.</ref> isku day inaad horumariso iyadoo la isticmaalayo: * Soo darida template-ka {{tl|cleanup biography}}, oo weydiinaya taariikhda dhalashada, muhiimadda taariikhi ah, iwm. * Inaad adigu dib u qorto * Weydiinta tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo. ===Ilaha aan ku filnayn=== Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan: * Raadso ilo adiga laftaada * Weydii tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tlx|notability|biographies}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaal kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert needed|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la xusi karo oo aan laga heli karin intarneedka. ==<span class="anchor" id="People notable only for one event"></span>Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya== {{shortcut|WP:1E|WP:BIO1E|WP:SINGLEEVENT|WP:ONEEVENT}} Marka shakhsi uu muhiim u yahay kaalintiisa dhacdo kaliya dhexdeeda, waxay noqon kartaa mid aan hufanayn in maqaal loo qoro shakhsiga, dhacdayda ama labadaba. Marka loo eego tixgelinta abuurista maqaallo gaar ah, darajada muhiimada dhacdayda lafteeda iyo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda waa in labadaba la tixgeliyaa. Sharciga guud waa in lagu daboolo dhacdayda, ma aha qofka. Si kastaba haatee, haddii dabooshada warbaahinta ee dhacdayda iyo kaalinta shakhsigaba ay ka sii weynaadaan, maqaallo gaar ah ayaa noqon kara kuwo sababayay.<ref name="BLP1E versus BIO1E">Waa lagama maarmaan in tifaftirayaashu ay fahmaan laba kala soocid oo hufan oo ah marka loo eego. Midda kowaad, WP:BLP1E waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka ''nool'', ama kuwa ka soo dhintay waagii dambe. Midda labaad, WP:BLP1E waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka heerka hoose ah.</ref> Haddii dhacdaydu ay tahay mid aad u muhiim ah, oo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda ay tahay mid weyn, maqaal gaar ah guud ahaan waa mid ku habboon. Kuwa dilay madaxda waaweyn ee siyaasadeed, sida Gavrilo Princip, waxay ku habboon yihiin qaybatan, sida lagu muujiyay dabooshada weyn ee dhacdayda ku jirta ilaha la cuskan karo oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga. Marka kaalinta uu qofku ka qaatay dhacdayda ay tahay mid yar, oo xog yar ama aan lagu helin loo isticmaalo qoraalka taariikh-nololeed dheelitiran, maqaal taagan looma baahna. Qofkaas waa in lagu daboolo maqaal ku saabsan dhacdayda, oo magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalkaas. Tusaale ahaan, Maalinta fasax George , oo muuqal ka duubay garaacidda Rodney King, wuxuu dib u hagaajin u yahay Rodney King. Dhanka kale, haddii dhacdo muhiim ah ay tahay mid saameyn leh, xitaa dadka yar yar ee ka qaybqaatay waxay leeyihiin maqaallo u gaar ah. Tusaale Tani waa Howard Brennan, oo ahaa dhab joogta dilkii JFK. Mawduuc kale ayaa soo baxa marka shakhsi uu kaalinta ugu muhiimsan ka qaato dhacdo yar. Xaaladdan, caadi ahaan ma aha mid ku habboon in lagu yeesho maqaallo gaar ah qofka iyo dhacdayda. Guud ahaan xaaladdan, magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalka ku saabsan dhacdayda, gaar ahaan haddii shakhsigu uu yahay mid xusid mudan oo kaliya dhacdaydaas darteed. Tusaale ahaan, bogga kala soocidda Travis Walton wuxuu dib u hagaajin u yahay kuwa raadinaya Dhacdadii Travis Walton UFO. Xaaladaha qaarkood, si kastaba ha ahaatee, qof caan ah oo kaliya dhacdo kaliya darteed wuxuu noqon karaa mid aad loo yaqaan ka duwan dhacdayda lafteeda, tusaale ahaan, Tank Man. Xaaladahaas oo kale, maqaalka ku saabsan dhacdayda wuxuu noqon karaa mid loogu cinwaandeeyo magaca qofka ku xiran. Tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay ogaadaan mawduucyada ku saabsan miisaanka iyo inay ka fogaadaan abuurista taariikh nololeed been abuur ah aan lagama maarmaan ahayn, gaar ahaan dadka [[WP:BLP|dadka nool]]. Waa lagama maarmaan in la xusuusto in "xusidda" ma aha mid isku mid ah sida "caanka ah". Qof wuxuu noqon karaa mid caan ah sabab ka dhalatay dhacdo kaliya, laakiin mar marka ka mid ah wuxuu noqon karaa mid xusid mudan dhacdooyin ka badan hal. Taa beddelkeeda, qof wuxuu noqon karaa mid caan ah guud ahaan, laakiin dabooshada muhiimka ah waxay diiradda saari kartaa dhacdo kaliya oo uu ku xiran yahay qofkaas. ==Liisaska dadka== {{shortcut|WP:LISTBIO}} Maqaallo badan waxay ku jiraan (ama taagan yihiin sida) liisaska dadka. Soo darida ku jirta '''liisaska taagan''' waa in lagu go'aamiyo shuruudaha caadiga ah ee loo aasaasay boggaas. Soo darida ku jirta '''liisaska ku jira maqaallada dhexdiisa''' waa in lagu go'aamiyo iyadoo walxaha ay tahay inay leeyihiin muhiimada isku midka ah ee mawduuca sida looga baahan yahay walxaha lagu soo daro qoraalka maqaalka dhexdiisa iyadoo loo eegayo habraacyada Wikipedia ==Qoyska== {{shortcut|WP:BIOFAMILY|WP:BIORELATED|WP:BLPFAMILY|WP:BLPRELATED}} In xiriir la lahaado qof xusid mudan ''lafteedu'' ma bixiso darajada xusidda qofkaas. Maqaallada ku saabsan dadka xusid mudan ee xusa xubnaha qoyskooda ma muujiyaan, la feydo, in xubinta qoyska ay tahay mid xusid mudan. ==Maqaallada ku saabsan Tifaftirayaasha Wikipedia== Tifaftirayaasha [[Wikipedia]] qaarkood waxay yihiin mawduuca maqaal si kastaba ha atteeda, heerka ay ku leeyihiin Wikipedia oo ah tifaftirayaal {{em|lafteedu}} ma leha saameyn ku saabsan xusiddooda, iyagoo aan loo eegin in ay tifaftireen Wikipedia ka hor ama ka dib abuurista maqaalladooda.<ref name=note11>Iyadoo waxyaabaha ka dhaca Wikipedia ay keeni karaan mawduucyo xusid mudan, sida Dhacdadii taariikh-nololeedka Wikipedia Seigenthaler iyo Murankii Essjay, xogta ku jirta maqaalladaas waxay ku batay ilo madax-bannaan oo ka timaada qaybta saddexaad oo ka hadlaysa ''ku saabsan'' Wikipedia, ka duwan Wikipedia lafteeda.</ref> Tilmaamaha muran-danta wali wuxuu quseeyaa haddii ay {{em|tifaftiraan}} maqaalladaas.) Dhammaan maqaallada waa in lagu go'aamiyo kaliya qoraalka ku habboon iyo tilmaamaha soo darida iyo habraacyada, sida tilmaamahan, [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Ka saar maaddada muranka dhalisa oo aan ilo lahayn ama ilaha xun leh}} * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Dadka ka soo dhintay waagii dambe ama u dhow inay dhintaan}} ==Qoraallo== {{reflist|30em}} <noinclude> [[Category:WikiProject Biography|Notability (people)]] [[de:Wikipedia:Relevanzkriterien#Personen]] </noinclude> 3iyb0ys1l372hhbxlm4zyf8wcmpb2tx 306399 306394 2026-08-31T18:50:18Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Caannimada (dadka)]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306394 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha |Dadka|WP:BIO|WP:NBIO|WP:NBLP}} {{nutshell|Qof waxaa loo qaadayaa inuu xusid mudan yahay haddii uu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo la xusi karo oo ah [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]] oo madax bannaan ka ah mawduuca iyo Shuruudaha xusidda waa in loo buuxiyaa si qof loogu dhex daro liis taagan.}} Wikipedia dhexdeeda, [[Wikipedia:Caannimada|Caannimada]] waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Marka ay joogto '''Dadka''', qofka oo ah mawduuca maqaalka taariikh nololeedka waa inuu noqdaa mid "fiiro mudan"<ref name=Encarta>{{cite encyclopedia |archive-url=https://web.archive.org/web/20110528053924/http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |url=http://encarta.msn.com/dictionary_1861683928/notable.html |title=Notable |encyclopedia=Encarta |archive-date=May 28, 2011 |access-date= December 13, 2018}}</ref> ama "xusid mudan"<ref name=Heritage>{{cite encyclopedia |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=notable |title=Notable |encyclopedia=American Heritage Dictionary |access-date= January 17, 2015}}</ref>—taas oo ah, "habboon"<ref name=Heritage/> ama "muhiim ah, xiiso leh, ama aan caadi ahayn oo ku filan in lagu fiiro ama lagu diwaan geliyo"<ref name=Encarta/> Wikipedia dhexdeeda si loo siiyo warbixin qwritten ah oo ku saabsan taariikhda noloshiisa. "Xusidda" marka loo eego caannimada ama caanka ah—in kasta oo ayan ahayn mid aan xiriir la lahayn—waa mid darajada labaad ah. Tilmaamahan xusidda ee taariikh-nololeedyada<ref>Madaama tilmaamahan uu sidoo kale quseeyo kooxaha yar ee dadka si dhow u xiriira sida qoysaska, qoraayaasha wadaagga ah, iyo ikhtiraacayaasha wadaagga ah, ma daboolayo kooxaha dadka aan xiriirka lahayn, kuwaas oo lagu daboolo tilmaamaha xusidda ururrada iyo shirkadaha .</ref> wuxuu ka tarjumayaa isku raacsanaanta lagu gaareen wadahadallada iyo lagu caddayeeyay hab-dhaqanka aasaasay, wuxuuna xog ka bixiyaa go'aannada ku saabsan in maqaal ku saabsan qof la qori doono, la isku dari doono, la tirtiri doono, ama sii horumarin doono. Wixii talo ah oo ku saabsan ''sida'' loo qoro maqaallada taariikh-nololeedka, eeg [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]]. Cinwaanka maqaalku waa inuu fahsiiyaa waxa maqaalku ku saabsan yahay. Haddii ay jirto xog habboon oo ku filan in lagu buuxiyo maqaal ku saabsan qof, markaas magaca qofkaas wuxuu noqonayaa cinwaanka ugu ku habboon, sida Abraham Lincoln ama Marie Curie. Haddii, si kastaba ha ahaatee, ay jirto oo kaliya xog ku filan oo ku saabsan dhacdo xusid mudan oo ku xiran qofka, markaas maqaalku waa in loogu cinwaandeeyo gaar ahaan dhacdaydaas, sida Dhacdadii Travis Walton. Mararka qaarkood marka qof caan ah uu meel ku dhinto, waxaa jira xog ku filan oo loogu talagalay maqaal ku saabsan dhimashadiisa, sida Dhimashadii Michael Jackson ama Dhimashadii Diana, Princess of Wales. Haddii maqaalka ugu muhiimsan ee qof xusid mudan uu yahay mid aad u dheer oo aan habboonayn in lagu doogo dhammaan shuqulladiisa, markaas bog gaar ah ayaa loo abuurayo xogtaas, sida Qoraallada George Orwell. Haddii qofku uu ahaa falanqaynta dil xusid mudan, markaas cinwaan sida Dillkii Brian Thompson ama Dilkii Kitty Genovese waa mid ku habboon. ==<span class="anchor" id="Basic Criteria"></span>Shuruudaha aasaasiga ah== {{shortcut|WP:BASIC|WP:NBASIC}} Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay helaan daboosho muhiim ah oo ka timaada {{strong|ila la daabacay oo badan}}<ref name="note2">Waxyaabaha sameeya "shuqul la daabacay" waa mid u kaxaysa si adag.</ref> oo ah {{strong|[[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|ilo labaad]]}}, oo ah kuwo {{strong|la xusi karo}}, {{strong|madax bannaan ka ah mufakiriinta}} midba midka kale,<ref>Ilaha ah kuwa tooska ah oo ka dhashay ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa tixraacyo ahaan, laakiin kama qayb qaataan aasaasidda xusidda mawduuca. "Madax-bannaanida mufakiriinta" waxay u baahan tahay ma aha oo kaliya in qoraalka ilaha uusan ahayn mid isku mid ah, laakiin sidoo kale in dhammaan qoraalka ku jira shuqulka la daabacay uusan ka dhalan (ama uu ku batay) shuqul kale (dhalashada qayb ahaan waa la aqbalayaa). Tusaale ahaan, khudbad uu jeediyay siyaasi oo ku saabsan qof gaar ah waxay ka qayb qaadan kartaa aasaasidda xusidda qofkaas, laakiin qoraallada badan oo laga soo saaray khudbadaas oo ay daabaceen warbaahino kala duwan ma sameeyaan. Taariikh-nololeed loo qoray qof waxay ka qayb qaadataa aasaasidda xusiddiisa, laakiin soo koobida taariikh-nololeedkaas oo aan lahayn wax laga ku soo kordhiyay ma samayso.</ref> iyo {{strong|madax bannaan ka ah mawduuca}}.<ref>Is-qorida taariikh nololeedka iyo is xayeysiinta ma aha jidadka loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusiddu waa in dadka {{em|madax-bannaan}} ka ah mawduuca laftiisa ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid xusid mudan oo ku filan oo ay ku qoreen kuna daabaceen shuqullo aan yarayn oo diiradda saaraya. Sidaas darteed, diwaan-gelinta ku jirta qaamuusyada taariikh-nololeedka ee aqbala is-magacaabista (sida Marquis Who's Who) ma ka qayb qaataan xusidda, sidoo kale bogagga intarneedka ee ku saabsan shaqaalaha ama xubnaha ururka laftiisa ma sameeyaan.</ref> * Haddii qoto-dheerida dabooshada ee il kasta oo la siiyay ayan ahayn mid muhiim ah, markaas ilo madax-bannaan oo badan ayaa lagu birlabi karaa si loo muujiyo xusidda; dabooshada yar oo ka timaada ilaha labaad caadi ahaan ma aha mid ku filan oo lagu aasaaso xusidda.<ref name="note5">Dabooshada aan yarayn waa imtixaan lagu qiimaynayo qoto-dheerida qoraalka shuqul la daabacay, iyo inta uu ka fog yahay xogta yar ama xusidda dhex-martay ("John Smith ee Shirkadda Baddan wuxuu yiri..." ama "Mary Jones waxaa shaqaalaysiiyay Jaamacaddayda") oo aan si faahfaahsan uga wadahadlin mawduuca. Taariikh-nololeed la rumeysan karo oo 200 bog ah oo madax-bannaan oo ku saabsan qof kaas oo daboolaya noloshiisa si faahfaahsan waa mid aan yarayn, halka shahaadada dhalashada ama xusid 1-layn ah oo ku jirta foomka doorashada ayan ahayn. Ilaha xogta sida Notable Names Database, [[Internet Movie Database]] looma tixgeliyo kuwo la rumeysan karo maadaama ay yihiin, sida [[wiki]]-yada badan, kuwo la tifaftiro iyadoo aan lahayn ilaalin badan. Dheeraad ah, xog-dhaqaaleedkani waxay leeyihiin heerarkeeda aqbalidda oo aad u hooseeya. Sidoo kale, xaaladaha sida Internet Movie Database, soo darida waa mid caadi ah dadka ku jira sahadaas oo sababtaas darteed looma qaadan karo caddeyn muujinaysa xusidda.</ref> * Ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa in lagu taageero qoraalka maqaalka dhexdiisa, laakiin kama qayb qaataan caddaynta xusidda mawduuca. Dadka buuxiya shuruudaha aasaasiga ah waxaa loo qaadan karaa kuwo xusid mudan iyadoo aan loo eegin shuruudaha dheeraadka ah ee hoose. Maqaallada wali looma abuurayo dadkaas haddii ay ku caddeynayaan shuruudaha ka saarista, sida kuwa xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya, ama kuwa lagu xusay [[Wikipedia:Maaha]]. ==Shuruudaha dheeraadka ah== Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo {{strong|xusid mudan}} haddii ay buuxiyaan mid ka mid ah heerarkan ku xusan hoos. Baaqashada buuxinta shuruudaha ma aha {{em|caddeyn}} dhameystiran oo muujinaysa in mawduuca ma aha in lagu soo daro; Taa beddelkeeda, buuxinta mid ama ka badan {{em|ma dammaanad qaadayso}} in mawduuca lagu soo dari doono. Qof aan buuxin shuruudahaas dheeraadka ah {{em|wali wuxuu noqon karaa mid xusid mudan}} marka loo eego [[Wikipedia:Caannimada]]. Tifaftirayaashu waxay heli karaan shuruudahaas kuwo caawiya marka ay go'aaminayaan in lagu calaamadeeyo maqaalka inuu u baahan yahay tixraacyo dheeraad ah (iyadoo la isticmaalayo {{[[Template:BLP sources|BLP sources]]}} tusaale ahaan), ama Taa beddelkeeda ay bilaabaan wadahadalka tirtiridda. ===Taariikh-nololeed kasta=== {{shortcut|WP:ANYBIO}} # Qofku wuxuu heley abaal marin ama maamuus caan ah oo muhiim ah, ama waxaa loo magacaabay abaal marintaas dhowr jeer; '''ama''' # Qofku wuxuu sameeyay kaalmo aad loo aqoonsaday oo qayb ka ah diwaan-gelinta taariikhda socota ee goob gaar ah;<ref name="note6">Guud ahaan, qof ka mid ah "diwaan-gelinta taariikhda socota" wuxuu noqonayaa mid lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira buugaagta taariikhda badan ee goobtaas, oo ay qoreen taariikhyahanno. Siyaasi heley "daboosho muhiim ah oo warbaahinta ka timaada" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo warbaahineed oo badan, oo ay qoreen saxaafiyiin. Jilaa lagu soo bandhigay joornaalada waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo joornaal ah, oo ay qoreen qoraayaal joornaal ah. Jilaa ama qof caan ah oo raadiyaha ama telefishanka ka muuqda oo leh "taariikh-nololeed madax-bannaan" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, buug dhexdiisa, oo uu qoray qoraa taariikh-nololeed oo madax-bannaan.</ref> '''ama''' # Qofku wuxuu diwaan-gelin ku leeyahay qaamuuska taariikh-nololeedka qaranka ee caadiga ah ee dalka (tusaale. ''Qaamuuska Taariikh Nololeedka Qaranka''). ===Akadeemikada=== Akaademikada, cilmi-baarayaasha, mufakiriinta iyo aqoonyahannada kale (ee la isku yiraahdo "Akaademikada" si loo fududeeyo) waxay saameyn muhiim ah ku leeyihiin dalka fikradaha iyagoo aan taariikh-nololeedkooda loogu hayn ilo labaad. ===Xirfadlayaasha okhtiraaca ama incaanta=== {{Shortcut|WP:AUTHOR|WP:CREATIVE|WP:ARTIST|WP:NJOURNALIST}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa qoraayaasha, tifaftirayaasha, saxaafiyiinta, sameeyayaasha filimada, sawir-qaadayaasha, fannaaniinta, naqshadeeyayaasha dhismaha, iyo xirfadlayaasha kale ee ikhtiraaca. Qofkaas u dhowdahay inuu yahay mid xusid mudan haddii: # Qofka loo tixgeliyo inuu yahay shakhsi muhiim ah ama aad looga soo qato asxaabtiisa ama kuwo ka dambeeyay; '''ama''' # Qofka lagu yaqaan inuu keenay fikrad, aragti, ama farsamo cusub oo muhiim ah; '''ama''' # Qofku uu abuuray ama kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay abuurista shuqul muhiim ah ama aad loo yaqaan ama ururin shuqul ah. Dheeraad ah, shuqulkaas waa inuu ahaa mawduuca ugu muhiimsan ee maqaallo ama dib u eegis badan oo ka timaada joornaalo madax bannaan, ama shuqul madax-bannaan oo xusid mudan (tusaale ahaan, buug, filim, ama taxane telefishan, laakiin caadi ahaan ma aha qayb kaliya oo taxane telefishan ah); '''ama''' # Shuqulka qofka (ama shuqulladiisa) wuxuu: (b) noqday astaan muhiim ah, (t) ahaa qayb muhiim ah oo ka mid ah bandhig muhiim ah, (j) heley fiiro muhiim ah oo ka timaada naqdiyayaasha, ama (x) lagu matalay ururinta joogtada ah ee sawirada ama madxafyada dhowrka ah ee xusidda mudan. ===<span class="anchor" id="CRIM"></span>Dhibbanayaasha iyo dambiilayaasha=== {{shortcut|WP:CRIME|WP:VICTIM}} Qof lagu yaqaan oo kaliya oo u xiran dambi ama maxkamad dambi ma aha inuu caadi ahaan noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah oo gaar ah {{em|haddii uu jiro maqaal jira oo lagu soo dari karo maaddada insayklopediya ah ee laga heli karo ee ku saabsan qofkaas.}} Haddii uu jiro maqaal jira oo noocaas ah, waxay noqon kartaa mid ku habboon in la abuuro maqaal yar oo ka dhashay, laakiin kaliya haddii tani ay lagama maarmaan u tahay tixgelinno ku saabsan laxanka maqaalka. Marka ayan jirin maqaallo ku habboon oo jira, dambiilaha ama dhibbanaha laga hadlayo waa inuu noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah {{em|kaliya}} haddii mid ka mid ah kuwan hoose uu quseeyo: Dhibbanayaasha, iyo kuwa si dhab ah aan dambiga lahayn ama dambiga laugu xukumay si aan sax ahayn, # Dhibbanaha ama qofka dambiga si aan sax ahayn loogu xukumay, iyadoo u hoggaansamayso [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], wuxuu kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhakdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: Matthew Shepard.</ref> Dambiilayaasha, # Dhibbanaha dambigu waa shakhsi aad loo yaqaan oo heer qaran ama heer dhex-dhexaad ah, oo ku jira, laakiin aan xaddidnayn, siyaasiyiinta ama dadka caanka ah;<ref>Tusaale: [[John Hinckley Jr.]]</ref> '''ama''' # {{anchor|unusual crime}}Ujeedada dambiga ama sameynta dambigu waa mid aan caadi ahayn—ama loo tixgeliyay mid xusid mudan—si ay u noqoto dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Guud ahaan, muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhacdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo ka badan warbixinnada wararka ee xilligaas oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.<ref>Tusaale: [[Seung-Hui Cho]].</ref> #* Fiiro gaar ah: [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Qof nool oo lagu eedeeyay dambi]] waxaa loo qaadayaa {{strong|bilaa dambi}} ilaa iyo marka Maxkamad ay go'aan ka gaarto. Tifaftirayaashu waa inay tixgelin xooggan ka bixiyaan {{em|aan}} abuurista maqaal ku saabsan dambiilaha lagu eedeeyay marka aan wali dambi lagu xukun. ===Aktorrada iyo Madadaaliyayaasha<span class="anchor" id="Pornographic actors and models"></span><span class="anchor" id="Pornographic models"></span><span class="anchor" id="Pornographic actors"></span> <!-- si looga fogaado jabinta dib u hagaajinta iyo shortcuts -->=== {{shortcut|WP:ENT|WP:ENTERTAINER|WP:NACTOR|WP:NMODEL|WP:COMEDIAN}} Tilmaamahan wuxuu quseeyaa aktorrada, fannaaniinta codka, majaajilaystayaasha, kuwa aragtida dhiibta, aktorrada filimada qaawan, moodellada, iyo dadka caanka ah. Qofkaas waxaa loo tixgelin karaa mid xusid mudan haddii: # Qofku uu kaalimo muhiim ah ka qaatay filimada xusidda mudan, taxanaha telefishanka ee xusidda mudan, bandhigyada masraxa, ama soosaarista kale ee xusidda mudan; '''ama''' # Qofku uu sameeyay kaalmo gaar ah, oo badan ama ikhtiraac ah oo ku saabsan goobta madadaalada. ===<span class="anchor" id="Politicians"></span> Siyaasiyiinta iyo xaakinnada=== {{shortcut|WP:POLITICIAN|WP:NPOL|WP:JUDGE}} Kuwani waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo xusid mudan: * Siyaasiyiinta iyo xaakinnada ka soo qabtay xilalka dowladeed ee heer dhex-dhexaad, heer qaran, ama (dalalka leh nidaamka federaalka ama nidaamka isku midka ah) heer gobol/gobollo, ama ka mid ahaa baarlamaannada heerarkaas.<ref name="note7">Tani waa shuruud darajada labaad ah. Dadka buuxiya shuruuddan madaxa badan waxay buuxin doonaan shuruudaha aasaasiga ah. Qoraayaasha taariikh-nololeedka iyo taariikhyahanadu caadi ahaan waxay hore u qoreen kuwii hore iyo kuwa handda haya xilalka waaweyn ee siyaasadeed. Si kastaba ha ahaatee, shuruuddan waxay xaqijinaysaa in dabooshada xilalka waaweyn ee siyaasadeed ay noqoto mid dhameystiran iyadoo aan loo eegin.</ref> Tani waxay sidoo cualquileya dadka loo doortay xilalkaas laakiin aan wali la wareegin. Maso'uuliyiinta hoose ee loo doortay doorashooyinka<ref name="appointed">Maso'uuliyiinta loo doortay waxay sidoo kale ku jiraan shakhsiyaadka loo magacaabay xilalka doorashada.</ref> waxay noqon karaan kuwo xusid mudan haddii qoto-dheerida dabooshada ay ka fogaato xusidda yar iyo ogeysiisyada caadiga ah.<ref name="significant">Dabooshada yar ee mas'uulka loo doortay, sida ogeysiisyada yar yar, xusidda dhex-martay, ama diwaan-gelinta yar ma aha mid ku filan in lagu aasaaso xusidda.</ref> Musharraxiinta aan dooran ee xilalka siyaasadeed guud ahaan looma qaadayo inay yihiin kuwo xusid mudan ''si gaar ah'' musharraxnimadooda darteed. Dabooshada ololaha caadiga ah ma aasaasto xusidda. Musharraxiintu waxay noqon karaan kuwo xusid mudan kaliya marka ay yihiin mawduuca, ama saameynta ololahoodu uu helo daboosho badan, madax-bannaan, oo qoto dheer oo ka baxsan warbixinnada caadiga ah. ===Shakhsiyaadka ciyaaraha=== {{shortcut|WP:SPORTSPERSON}} Ciyaaryahan u dhowdahay inuu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo labaad oo badan, oo sidaas darteed uu noqdo mid xusid mudan, haddii uu ku guuleystay tartanka weyn ama uu helay maamuus muhiim ah. Taariikh-nololeedka ciyaaraha waa inuu ku jiraa ugu yaraan hal tixraac oo ku saabsan il bixinaya daboosho muhiim ah oo ku saabsan mawduuca. Buuxinta shuruuddan oo kaliya ma muujiso xusidda, laakiin waxay muujinaysaa inay suurtagal tahay in ilo ku filan ay jiraan si loo buuxiyo GNG (tilmaamaha guud ee xusidda). ==Shuruudaha aan saxda ahayn== {{shortcut|WP:INVALIDBIO}} * In qofka ''A'' uu xiriir la leeyahay qof aad loo yaqaan ''B'', sida inuu yahay xaaska ama doob, ma aha sabab lagu abuurayo maqaal taagan oo ku saabsan ''A'' (ilaa daboosho muhiim ah lagu heli karo ''A''); xiriirku ma bixiyo xusid. Si kastaba ha ahaatee, qofka ''A'' waxaa lagu soo dari karaa maqaalka ku xiran ee ''B''. Tusaale ahaan, Jason Allen Alexander waxaa lagu soo daray maqaalka ku saabsan Britney Spears oo bogga Jason Allen Alexander wuxuu kaliya dib u hagaajin u yahay maqaalkaas. * Ka fogoow shuruudaha ku batay tirada raadinta engine-ka (tusaale ahaan, Google hits ama Alexa Internet kala sarreynta), ama miisaanka tirada sawirrada lagu daabacay intarneedka. Sida warshadaha filimada qaawan oo kale, waxay isticmaalaan Google bomb si ay u saameeyaan darajada.<ref>{{cite web|url=http://www.xbiz.com/articles/174944/google|title=SEO: Linking Up in 2014|last=Adrian Degus |date=2014-02-19|work=XBIZ|accessdate=26 February 2014|quote=Since the early days of our industry we have relied on a standard set of methods to rank our sites for popular keywords, specifically buying and trading links. These two methods have always gone against Google's guidelines, they just didn’t have a reliable way to detect it until now.}}</ref> Mawduucyada badan, raadinta engine-ku ma kala sooci karo tixraacyada waxtarka leh iyo qoraallada isku midka ah oo kaliya. Tusaale ahaan, iyadoo Alexa Toolbar uu waxtar leeyahay, utility-kiisu waa mid lagu xaddidayo dadka isticmaala iyo yarida xogta. Marka la isticmaalayo raadinta engine-ka si loo caawiyo aasaasidda xusidda mawduuca, qiimeey {{em|tayada}}, ma aha tirada, natiijada raadinta iyo bogagga intarneedka ee ku xiran. ==Baaqashada dhammaan shuruudaha== Haddii aan lagu buuxin karin shuruudaha maqaal taagan ama soo darida maqaal guud dhexdiisa, oo horumarinta ayan shaqaynayn ama aan la rogeyn karin, markaas dhowr geeddi-socod oo tirtirid ah ayaa loo tixgelin karaa:<ref name="note10">Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waxay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, ama xog muujin doonta xusidda hab kale.</ref> * Haddii shuruudaha tirtiridda degdegga ah uu quseeyo, isticmaal calaamadda {{tl|db-person}} si loo weydiisto tirtiridda degdegga ah. * Maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda, isticmaal calaamadda {{tls|prod}}. Tani waxay oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof diidmo sameeya * Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda ama aad rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, u dooro maqaalka geeddi-socodka Maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono todoba maalmood. ==Xaaladaha gaarka ah== {{shortcut|WP:BIOSPECIAL}} ===Baaqashada shuruudaha aasaasiga ah laakiin buuxinta shuruudaha dheeraadka ah=== Haddii aan la heli karin sharrax ka buuxa ama ilo ku habboon oo loogu talagalay maqaal taagan, laakiin qofku uu buuxiyo mid ama ka badan oo ka mid ah shuruudaha dheeraadka ah: * isku darka maqaalka maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna. * Meelayso calaamadda {{tl|Mergeto}} bogga dushiisa, iyadoo lagu muujinayo bogga maqaalka lagu mideyn karo. * Haddii aanu hadda jirin maqaal lagu mideyn karo qofka, tixgeli inaad adigu qorto maqaalka ama weydiiso in maqaalka la qoro. ===Baaqashada sharraxaada xusidda mawduuca=== Haddii maqaalku uusan sharraxayn xusidda mawduuciisa,<ref name="note9">Qoraalka maqaalku waa inuu ku jiraa xog ku filan oo sharraxaysa sababta qofku u yahay mid xusid mudan. Doodeyaasha ka baxsan ee lagu sameeyo bogga wadahadalka ama bogga wadahadalka tirtiridda ma aha qayb ka mid ah maqaalka laftiisa.</ref> isku day inaad horumariso iyadoo la isticmaalayo: * Soo darida template-ka {{tl|cleanup biography}}, oo weydiinaya taariikhda dhalashada, muhiimadda taariikhi ah, iwm. * Inaad adigu dib u qorto * Weydiinta tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo. ===Ilaha aan ku filnayn=== Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan: * Raadso ilo adiga laftaada * Weydii tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo. * Dhig calaamadda {{tlx|notability|biographies}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaal kale. * Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{tl|expert needed|PROJECT-NAME}} iyadoo leh [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la xusi karo oo aan laga heli karin intarneedka. ==<span class="anchor" id="People notable only for one event"></span>Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya== {{shortcut|WP:1E|WP:BIO1E|WP:SINGLEEVENT|WP:ONEEVENT}} Marka shakhsi uu muhiim u yahay kaalintiisa dhacdo kaliya dhexdeeda, waxay noqon kartaa mid aan hufanayn in maqaal loo qoro shakhsiga, dhacdayda ama labadaba. Marka loo eego tixgelinta abuurista maqaallo gaar ah, darajada muhiimada dhacdayda lafteeda iyo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda waa in labadaba la tixgeliyaa. Sharciga guud waa in lagu daboolo dhacdayda, ma aha qofka. Si kastaba haatee, haddii dabooshada warbaahinta ee dhacdayda iyo kaalinta shakhsigaba ay ka sii weynaadaan, maqaallo gaar ah ayaa noqon kara kuwo sababayay.<ref name="BLP1E versus BIO1E">Waa lagama maarmaan in tifaftirayaashu ay fahmaan laba kala soocid oo hufan oo ah marka loo eego. Midda kowaad, WP:BLP1E waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka ''nool'', ama kuwa ka soo dhintay waagii dambe. Midda labaad, WP:BLP1E waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka heerka hoose ah.</ref> Haddii dhacdaydu ay tahay mid aad u muhiim ah, oo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda ay tahay mid weyn, maqaal gaar ah guud ahaan waa mid ku habboon. Kuwa dilay madaxda waaweyn ee siyaasadeed, sida Gavrilo Princip, waxay ku habboon yihiin qaybatan, sida lagu muujiyay dabooshada weyn ee dhacdayda ku jirta ilaha la cuskan karo oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga. Marka kaalinta uu qofku ka qaatay dhacdayda ay tahay mid yar, oo xog yar ama aan lagu helin loo isticmaalo qoraalka taariikh-nololeed dheelitiran, maqaal taagan looma baahna. Qofkaas waa in lagu daboolo maqaal ku saabsan dhacdayda, oo magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalkaas. Tusaale ahaan, Maalinta fasax George , oo muuqal ka duubay garaacidda Rodney King, wuxuu dib u hagaajin u yahay Rodney King. Dhanka kale, haddii dhacdo muhiim ah ay tahay mid saameyn leh, xitaa dadka yar yar ee ka qaybqaatay waxay leeyihiin maqaallo u gaar ah. Tusaale Tani waa Howard Brennan, oo ahaa dhab joogta dilkii JFK. Mawduuc kale ayaa soo baxa marka shakhsi uu kaalinta ugu muhiimsan ka qaato dhacdo yar. Xaaladdan, caadi ahaan ma aha mid ku habboon in lagu yeesho maqaallo gaar ah qofka iyo dhacdayda. Guud ahaan xaaladdan, magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalka ku saabsan dhacdayda, gaar ahaan haddii shakhsigu uu yahay mid xusid mudan oo kaliya dhacdaydaas darteed. Tusaale ahaan, bogga kala soocidda Travis Walton wuxuu dib u hagaajin u yahay kuwa raadinaya Dhacdadii Travis Walton UFO. Xaaladaha qaarkood, si kastaba ha ahaatee, qof caan ah oo kaliya dhacdo kaliya darteed wuxuu noqon karaa mid aad loo yaqaan ka duwan dhacdayda lafteeda, tusaale ahaan, Tank Man. Xaaladahaas oo kale, maqaalka ku saabsan dhacdayda wuxuu noqon karaa mid loogu cinwaandeeyo magaca qofka ku xiran. Tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay ogaadaan mawduucyada ku saabsan miisaanka iyo inay ka fogaadaan abuurista taariikh nololeed been abuur ah aan lagama maarmaan ahayn, gaar ahaan dadka [[WP:BLP|dadka nool]]. Waa lagama maarmaan in la xusuusto in "xusidda" ma aha mid isku mid ah sida "caanka ah". Qof wuxuu noqon karaa mid caan ah sabab ka dhalatay dhacdo kaliya, laakiin mar marka ka mid ah wuxuu noqon karaa mid xusid mudan dhacdooyin ka badan hal. Taa beddelkeeda, qof wuxuu noqon karaa mid caan ah guud ahaan, laakiin dabooshada muhiimka ah waxay diiradda saari kartaa dhacdo kaliya oo uu ku xiran yahay qofkaas. ==Liisaska dadka== {{shortcut|WP:LISTBIO}} Maqaallo badan waxay ku jiraan (ama taagan yihiin sida) liisaska dadka. Soo darida ku jirta '''liisaska taagan''' waa in lagu go'aamiyo shuruudaha caadiga ah ee loo aasaasay boggaas. Soo darida ku jirta '''liisaska ku jira maqaallada dhexdiisa''' waa in lagu go'aamiyo iyadoo walxaha ay tahay inay leeyihiin muhiimada isku midka ah ee mawduuca sida looga baahan yahay walxaha lagu soo daro qoraalka maqaalka dhexdiisa iyadoo loo eegayo habraacyada Wikipedia ==Qoyska== {{shortcut|WP:BIOFAMILY|WP:BIORELATED|WP:BLPFAMILY|WP:BLPRELATED}} In xiriir la lahaado qof xusid mudan ''lafteedu'' ma bixiso darajada xusidda qofkaas. Maqaallada ku saabsan dadka xusid mudan ee xusa xubnaha qoyskooda ma muujiyaan, la feydo, in xubinta qoyska ay tahay mid xusid mudan. ==Maqaallada ku saabsan Tifaftirayaasha Wikipedia== Tifaftirayaasha [[Wikipedia]] qaarkood waxay yihiin mawduuca maqaal si kastaba ha atteeda, heerka ay ku leeyihiin Wikipedia oo ah tifaftirayaal {{em|lafteedu}} ma leha saameyn ku saabsan xusiddooda, iyagoo aan loo eegin in ay tifaftireen Wikipedia ka hor ama ka dib abuurista maqaalladooda.<ref name=note11>Iyadoo waxyaabaha ka dhaca Wikipedia ay keeni karaan mawduucyo xusid mudan, sida Dhacdadii taariikh-nololeedka Wikipedia Seigenthaler iyo Murankii Essjay, xogta ku jirta maqaalladaas waxay ku batay ilo madax-bannaan oo ka timaada qaybta saddexaad oo ka hadlaysa ''ku saabsan'' Wikipedia, ka duwan Wikipedia lafteeda.</ref> Tilmaamaha muran-danta wali wuxuu quseeyaa haddii ay {{em|tifaftiraan}} maqaalladaas.) Dhammaan maqaallada waa in lagu go'aamiyo kaliya qoraalka ku habboon iyo tilmaamaha soo darida iyo habraacyada, sida tilmaamahan, [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Ka saar maaddada muranka dhalisa oo aan ilo lahayn ama ilaha xun leh}} * {{section link|Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Dadka ka soo dhintay waagii dambe ama u dhow inay dhintaan}} ==Qoraallo== {{reflist|30em}} <noinclude> [[Category:WikiProject Biography|Notability (people)]] [[de:Wikipedia:Relevanzkriterien#Personen]] </noinclude> 3iyb0ys1l372hhbxlm4zyf8wcmpb2tx 4 51376 306395 2026-08-31T18:49:27Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306395 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51377 306396 2026-08-31T18:49:35Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306396 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51378 306397 2026-08-31T18:49:44Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306397 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51379 306398 2026-08-31T18:50:04Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306398 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51380 306400 2026-08-31T18:50:30Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306400 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51381 306401 2026-08-31T18:50:44Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306401 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51382 306402 2026-08-31T18:50:59Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306402 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51383 306403 2026-08-31T18:51:08Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306403 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51384 306404 2026-08-31T18:51:20Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306404 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51385 306405 2026-08-31T18:51:33Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306405 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51386 306406 2026-08-31T18:51:46Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306406 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51387 306407 2026-08-31T18:52:00Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306407 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51388 306408 2026-08-31T18:52:14Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306408 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51389 306409 2026-08-31T18:52:25Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306409 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51390 306410 2026-08-31T18:52:35Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306410 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51391 306411 2026-08-31T18:53:06Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306411 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51392 306412 2026-08-31T18:53:16Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306412 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51393 306413 2026-08-31T18:53:28Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306413 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51394 306414 2026-08-31T18:53:39Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306414 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51395 306415 2026-08-31T18:53:50Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306415 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51396 306416 2026-08-31T18:54:02Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306416 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51397 306417 2026-08-31T18:54:21Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306417 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51398 306418 2026-08-31T18:54:37Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306418 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51399 306419 2026-08-31T18:54:53Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306419 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51400 306420 2026-08-31T18:55:06Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306420 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51401 306421 2026-08-31T18:55:18Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306421 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51402 306422 2026-08-31T18:55:41Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306422 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51403 306423 2026-08-31T18:55:56Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306423 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51404 306424 2026-08-31T18:56:10Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306424 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51405 306425 2026-08-31T18:56:19Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306425 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51406 306426 2026-08-31T18:56:30Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306426 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 4 51407 306427 2026-08-31T18:56:39Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 306427 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Caannimada (dadka)]] 0uwexnxlzknrg7j0yfj18yno8k4g9dc 10 51408 306428 2026-08-31T19:52:50Z Isma4l 41797 /* */ 306428 wikitext text/x-wiki {{Policy | textoverride = '''Boggani wuxuu dukumiinti ka yahay [[WP:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasad]] ka tirsan Wikipedia Soomaaliga oo leh tixgelinno sharciyeed.''' | text = {{{text|}}} | demo = {{{demo|<noinclude>yes</noinclude>}}} | shortcut = {{{shortcut|{{{shortcut1|{{{sc1|{{{1|<noinclude>gaabinta</noinclude>}}}}}}}}}}}} | shortcut2 = {{{shortcut2|{{{sc2|{{{2|}}}}}}}}} | shortcut3 = {{{shortcut3|{{{sc3|{{{3|}}}}}}}}} | shortcut4 = {{{shortcut4|{{{sc4|{{{4|}}}}}}}}} | shortcut5 = {{{shortcut5|{{{sc5|{{{5|}}}}}}}}} | shortcutmsg = {{{shortcutmsg|}}} {{#if:{{{shortcutoverride|}}}|{{!}} shortcutoverride = {{{shortcutoverride|}}}}} {{#if:{{{category|}}}|{{!}} category = {{{category|}}}|}} | subcategory = {{{subcategory|legal}}} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> hl5rcq5i86thh88zpuae2dpikflop7a 4 51409 306429 2026-08-31T19:59:53Z Isma4l 41797 /* */ 306429 wikitext text/x-wiki {{legal policy|WP:CHILDPROTECT|WP:CHP}} {{nutshell|Wikipedia ma u ma dulqaadato xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo dhalinyarada/carruurta foom kasta oo ay tahay. Waad ku mahadsan tahay inaad dhacdooyinka u soo gudbiso ''{{Nospam|legal-reports|wikimedia.org}}''.}} Wikipedia waxay u tixgelisaa amniga carruurta isticmaasha bogga mid ka mid ah mawduucyada ugu muhiimsan. Wikipedia ma u dulqaadato xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo carruurta. Tifaftirayaasha isku daya inay isticmaalaan Wikipedia si ay u raadiyaan ama u fududeeyaan xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo carruurta, kuwaas oo taageera xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo carruurta dhexdeeda ama ka baxsan wiki-ga (tusaale. iyagoo dhiibta aragtida ah in xiriirada aan ku habboonayn ayan dhib u lahayn carruurta ama muujiya taageerada kooxaha taageera pedophile-ka ee la yaqaan), ama kuwa isku sifeeya inay yihiin pedophiles, waa la [[WP:BLOCK|xanibi doonaa]] oo [[WP:BAN|muddada aan xaddidnayn ka mamnuuci doonaa]]. ==Maareynta warbixinnada== {{Shortcut|WP:CSAM|WP:REPORTCSAM|WP:REPORTPEDO}} ===Cunfida carruurta, ilaalinta carruurta iyo maaddada xadgudubka galmada carruurta=== Warbixinnada ku saabsan tifaftirayaasha isku daya inay raadiyaan ama fududeeyaan xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo carruurta, ama haddii kale jaba ku sameeya kalsoonida iyo amniga, waa in loo soo gudbiyaa [[Wikimedia Foundation]] iyadoo la isticmaalayo iimaylka: {{Nonspam|legal-reports|wikimedia.org}}. Warbixinnada ku saabsan mawduucyada quseeya sawirrada carruurta waa in loo diraa isla iimaylkaas. Waxyaabaha aan degdegga ahayn ee keenaya narujinta waxaa sidoo kale loo diri karaa [[m:Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety|Kalsoonida iyo Amniga]] iyadoo la isticmaalayo iimaylka: {{Nospam|ca|wikimedia.org}}. ===U muuqashada dhiirrigelinta dhexdeeda wiki-ga=== Tifaftirayaasha sida muuqata riixaya ajandaha waxaa loo gudbin karaa maamule kasta sida mid isku mid ah sida eedaha kale ee riixitaanka [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|POV]]. Faallooyinka lagu soo daabaco Wikipedia oo tilmaamaya in tifaftire uu yahay pedophile waa la [[:en:Wikipedia:Oversight|qarin doonaa]] degdeg, si looga fogaado mawduucyada gaarka ah iyo aflagaadada suurtagalka ah. Waad ku mahadsan tahay inaad narujintaada ku soo korodho kaliya '''[[Special:EmailUser/Oversight|iimayl loo diro kooxda ilaalinta xogta]]'''; weydiimaha ama eedaha tooska ah oo loo diro tifaftire gaar ah oo ku dhex jira sahada mashruuca waxay keeni karaan xiraal loo sameeyo tifaftiraha soo daabacay. ==Talooyinka loogu talagalay tifaftirayaasha dhallinyarada ah== {{see also|Wikipedia:Haddii aad tahay tifaftire dhallinyaro ah}} Haddii aad ndaarto in qof kale oo ku jira Wikipedia uu u Threatening yahay amnigaaga, ama uu ku narujiyo hab kasta, waad ku mahadsan tahay inaad u sheegto qof weyn oo mas'uul ah, oo aad weydiisto inuu eego boggan. Ma sii wadi kartid inaad la xiriirto qofka kale – iska indhatir qofka gebi ahaanba. Waligaa ma bixin kartid xogtaada gaarka ah sida cinwaankaaga ama lambarkaaga telefonka qofna, xitaa haddii ay yiraahdaan waxay isku dayaayaan inay ku caawiyaan. Marka aad nghi ku jirto, ma wadaagtid. ==Eeg sidoo kale== * [[Meta:Legal/Legal_Policies#Office_Actions|Habraacyada Sharciga ah ee Wikimedia Foundation § Vehiilka Xafiiska]] (Vehiilka xafiisku waa badalaado rasmi ah oo loo sameeyay iyadoo loo eegayo magaca Wikimedia Foundation oo ay sameeyeen xubno idman oo xafiiska ah. Kuwani waa ka saarista qoraallada Mashruuca ee su'aasha ka taagan tahay ama aan sharciyaysnayn ka dib dacwooyinka.) * [[Wikipedia:Maaddada xanaaq ku abuuraysa]] (tilmaamaha qoraalka) * [[Help:Kala doorashada qarinitaanka sawirka]] (buugga qaabka) * Si aad u hesho maamulayaasha firfircoon isticmaal [https://apersonbot.toolforge.org/recently-active/?admins qalabkan.] {{DEFAULTSORT:Ilaalinta carruurta}} bnepmz6x4ltutp7ob4yzugtqzjwhw7b 306430 306429 2026-08-31T20:00:03Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Ilaalinta carruurta]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306429 wikitext text/x-wiki {{legal policy|WP:CHILDPROTECT|WP:CHP}} {{nutshell|Wikipedia ma u ma dulqaadato xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo dhalinyarada/carruurta foom kasta oo ay tahay. Waad ku mahadsan tahay inaad dhacdooyinka u soo gudbiso ''{{Nospam|legal-reports|wikimedia.org}}''.}} Wikipedia waxay u tixgelisaa amniga carruurta isticmaasha bogga mid ka mid ah mawduucyada ugu muhiimsan. Wikipedia ma u dulqaadato xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo carruurta. Tifaftirayaasha isku daya inay isticmaalaan Wikipedia si ay u raadiyaan ama u fududeeyaan xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo carruurta, kuwaas oo taageera xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo carruurta dhexdeeda ama ka baxsan wiki-ga (tusaale. iyagoo dhiibta aragtida ah in xiriirada aan ku habboonayn ayan dhib u lahayn carruurta ama muujiya taageerada kooxaha taageera pedophile-ka ee la yaqaan), ama kuwa isku sifeeya inay yihiin pedophiles, waa la [[WP:BLOCK|xanibi doonaa]] oo [[WP:BAN|muddada aan xaddidnayn ka mamnuuci doonaa]]. ==Maareynta warbixinnada== {{Shortcut|WP:CSAM|WP:REPORTCSAM|WP:REPORTPEDO}} ===Cunfida carruurta, ilaalinta carruurta iyo maaddada xadgudubka galmada carruurta=== Warbixinnada ku saabsan tifaftirayaasha isku daya inay raadiyaan ama fududeeyaan xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo carruurta, ama haddii kale jaba ku sameeya kalsoonida iyo amniga, waa in loo soo gudbiyaa [[Wikimedia Foundation]] iyadoo la isticmaalayo iimaylka: {{Nonspam|legal-reports|wikimedia.org}}. Warbixinnada ku saabsan mawduucyada quseeya sawirrada carruurta waa in loo diraa isla iimaylkaas. Waxyaabaha aan degdegga ahayn ee keenaya narujinta waxaa sidoo kale loo diri karaa [[m:Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety|Kalsoonida iyo Amniga]] iyadoo la isticmaalayo iimaylka: {{Nospam|ca|wikimedia.org}}. ===U muuqashada dhiirrigelinta dhexdeeda wiki-ga=== Tifaftirayaasha sida muuqata riixaya ajandaha waxaa loo gudbin karaa maamule kasta sida mid isku mid ah sida eedaha kale ee riixitaanka [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|POV]]. Faallooyinka lagu soo daabaco Wikipedia oo tilmaamaya in tifaftire uu yahay pedophile waa la [[:en:Wikipedia:Oversight|qarin doonaa]] degdeg, si looga fogaado mawduucyada gaarka ah iyo aflagaadada suurtagalka ah. Waad ku mahadsan tahay inaad narujintaada ku soo korodho kaliya '''[[Special:EmailUser/Oversight|iimayl loo diro kooxda ilaalinta xogta]]'''; weydiimaha ama eedaha tooska ah oo loo diro tifaftire gaar ah oo ku dhex jira sahada mashruuca waxay keeni karaan xiraal loo sameeyo tifaftiraha soo daabacay. ==Talooyinka loogu talagalay tifaftirayaasha dhallinyarada ah== {{see also|Wikipedia:Haddii aad tahay tifaftire dhallinyaro ah}} Haddii aad ndaarto in qof kale oo ku jira Wikipedia uu u Threatening yahay amnigaaga, ama uu ku narujiyo hab kasta, waad ku mahadsan tahay inaad u sheegto qof weyn oo mas'uul ah, oo aad weydiisto inuu eego boggan. Ma sii wadi kartid inaad la xiriirto qofka kale – iska indhatir qofka gebi ahaanba. Waligaa ma bixin kartid xogtaada gaarka ah sida cinwaankaaga ama lambarkaaga telefonka qofna, xitaa haddii ay yiraahdaan waxay isku dayaayaan inay ku caawiyaan. Marka aad nghi ku jirto, ma wadaagtid. ==Eeg sidoo kale== * [[Meta:Legal/Legal_Policies#Office_Actions|Habraacyada Sharciga ah ee Wikimedia Foundation § Vehiilka Xafiiska]] (Vehiilka xafiisku waa badalaado rasmi ah oo loo sameeyay iyadoo loo eegayo magaca Wikimedia Foundation oo ay sameeyeen xubno idman oo xafiiska ah. Kuwani waa ka saarista qoraallada Mashruuca ee su'aasha ka taagan tahay ama aan sharciyaysnayn ka dib dacwooyinka.) * [[Wikipedia:Maaddada xanaaq ku abuuraysa]] (tilmaamaha qoraalka) * [[Help:Kala doorashada qarinitaanka sawirka]] (buugga qaabka) * Si aad u hesho maamulayaasha firfircoon isticmaal [https://apersonbot.toolforge.org/recently-active/?admins qalabkan.] {{DEFAULTSORT:Ilaalinta carruurta}} bnepmz6x4ltutp7ob4yzugtqzjwhw7b 306435 306430 2026-08-31T20:01:30Z Isma4l 41797 /* Maareynta warbixinnada */ 306435 wikitext text/x-wiki {{legal policy|WP:CHILDPROTECT|WP:CHP}} {{nutshell|Wikipedia ma u ma dulqaadato xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo dhalinyarada/carruurta foom kasta oo ay tahay. Waad ku mahadsan tahay inaad dhacdooyinka u soo gudbiso ''{{Nospam|legal-reports|wikimedia.org}}''.}} Wikipedia waxay u tixgelisaa amniga carruurta isticmaasha bogga mid ka mid ah mawduucyada ugu muhiimsan. Wikipedia ma u dulqaadato xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo carruurta. Tifaftirayaasha isku daya inay isticmaalaan Wikipedia si ay u raadiyaan ama u fududeeyaan xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo carruurta, kuwaas oo taageera xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo carruurta dhexdeeda ama ka baxsan wiki-ga (tusaale. iyagoo dhiibta aragtida ah in xiriirada aan ku habboonayn ayan dhib u lahayn carruurta ama muujiya taageerada kooxaha taageera pedophile-ka ee la yaqaan), ama kuwa isku sifeeya inay yihiin pedophiles, waa la [[WP:BLOCK|xanibi doonaa]] oo [[WP:BAN|muddada aan xaddidnayn ka mamnuuci doonaa]]. ==Maareynta warbixinnada== {{Shortcut|WP:CSAM|WP:REPORTCSAM|WP:REPORTPEDO}} ===Cunfida carruurta, ilaalinta carruurta iyo maaddada xadgudubka galmada carruurta=== Warbixinnada ku saabsan tifaftirayaasha isku daya inay raadiyaan ama fududeeyaan xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo carruurta, ama haddii kale jaba ku sameeya kalsoonida iyo amniga, waa in loo soo gudbiyaa [[Wikimedia Foundation]] iyadoo la isticmaalayo iimaylka: {{Nospam|legal-reports|wikimedia.org}}. Warbixinnada ku saabsan mawduucyada quseeya sawirrada carruurta waa in loo diraa isla iimaylkaas. Waxyaabaha aan degdegga ahayn ee keenaya narujinta waxaa sidoo kale loo diri karaa [[m:Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety|Kalsoonida iyo Amniga]] iyadoo la isticmaalayo iimaylka: {{Nospam|ca|wikimedia.org}}. ===U muuqashada dhiirrigelinta dhexdeeda wiki-ga=== Tifaftirayaasha sida muuqata riixaya ajandaha waxaa loo gudbin karaa maamule kasta sida mid isku mid ah sida eedaha kale ee riixitaanka [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|POV]]. Faallooyinka lagu soo daabaco Wikipedia oo tilmaamaya in tifaftire uu yahay pedophile waa la [[:en:Wikipedia:Oversight|qarin doonaa]] degdeg, si looga fogaado mawduucyada gaarka ah iyo aflagaadada suurtagalka ah. Waad ku mahadsan tahay inaad narujintaada ku soo korodho kaliya '''[[Special:EmailUser/Oversight|iimayl loo diro kooxda ilaalinta xogta]]'''; weydiimaha ama eedaha tooska ah oo loo diro tifaftire gaar ah oo ku dhex jira sahada mashruuca waxay keeni karaan xiraal loo sameeyo tifaftiraha soo daabacay. ==Talooyinka loogu talagalay tifaftirayaasha dhallinyarada ah== {{see also|Wikipedia:Haddii aad tahay tifaftire dhallinyaro ah}} Haddii aad ndaarto in qof kale oo ku jira Wikipedia uu u Threatening yahay amnigaaga, ama uu ku narujiyo hab kasta, waad ku mahadsan tahay inaad u sheegto qof weyn oo mas'uul ah, oo aad weydiisto inuu eego boggan. Ma sii wadi kartid inaad la xiriirto qofka kale – iska indhatir qofka gebi ahaanba. Waligaa ma bixin kartid xogtaada gaarka ah sida cinwaankaaga ama lambarkaaga telefonka qofna, xitaa haddii ay yiraahdaan waxay isku dayaayaan inay ku caawiyaan. Marka aad nghi ku jirto, ma wadaagtid. ==Eeg sidoo kale== * [[Meta:Legal/Legal_Policies#Office_Actions|Habraacyada Sharciga ah ee Wikimedia Foundation § Vehiilka Xafiiska]] (Vehiilka xafiisku waa badalaado rasmi ah oo loo sameeyay iyadoo loo eegayo magaca Wikimedia Foundation oo ay sameeyeen xubno idman oo xafiiska ah. Kuwani waa ka saarista qoraallada Mashruuca ee su'aasha ka taagan tahay ama aan sharciyaysnayn ka dib dacwooyinka.) * [[Wikipedia:Maaddada xanaaq ku abuuraysa]] (tilmaamaha qoraalka) * [[Help:Kala doorashada qarinitaanka sawirka]] (buugga qaabka) * Si aad u hesho maamulayaasha firfircoon isticmaal [https://apersonbot.toolforge.org/recently-active/?admins qalabkan.] {{DEFAULTSORT:Ilaalinta carruurta}} gvrgeziti69qoyi11ifsuj631377qee 306437 306435 2026-08-31T20:01:55Z Isma4l 41797 306437 wikitext text/x-wiki {{legal policy|WP:CHILDPROTECT|WP:CHP}} {{nutshell|Wikipedia ma u ma dulqaadato xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo dhalinyarada/carruurta foom kasta oo ay tahay. Waad ku mahadsan tahay inaad dhacdooyinka u soo gudbiso ''{{Nospam|legal-reports|wikimedia.org}}''.}} Wikipedia waxay u tixgelisaa amniga carruurta isticmaasha bogga mid ka mid ah mawduucyada ugu muhiimsan. Wikipedia ma u dulqaadato xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo carruurta. Tifaftirayaasha isku daya inay isticmaalaan Wikipedia si ay u raadiyaan ama u fududeeyaan xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo carruurta, kuwaas oo taageera xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo carruurta dhexdeeda ama ka baxsan wiki-ga (tusaale. iyagoo dhiibta aragtida ah in xiriirada aan ku habboonayn ayan dhib u lahayn carruurta ama muujiya taageerada kooxaha taageera pedophile-ka ee la yaqaan), ama kuwa isku sifeeya inay yihiin pedophiles, waa la [[WP:BLOCK|xanibi doonaa]] oo [[WP:BAN|muddada aan xaddidnayn ka mamnuuci doonaa]]. ==Maareynta warbixinnada== {{Shortcut|WP:CSAM|WP:REPORTCSAM|WP:REPORTPEDO}} ===Cunfida carruurta, ilaalinta carruurta iyo maaddada xadgudubka galmada carruurta=== Warbixinnada ku saabsan tifaftirayaasha isku daya inay raadiyaan ama fududeeyaan xiriirada aan ku habboonayn ee u dhexeeya qofka weyn iyo carruurta, ama haddii kale jaba ku sameeya kalsoonida iyo amniga, waa in loo soo gudbiyaa [[Wikimedia Foundation]] iyadoo la isticmaalayo iimaylka: {{Nospam|legal-reports|wikimedia.org}}. Warbixinnada ku saabsan mawduucyada quseeya sawirrada carruurta waa in loo diraa isla iimaylkaas. Waxyaabaha aan degdegga ahayn ee keenaya narujinta waxaa sidoo kale loo diri karaa [[m:Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety|Kalsoonida iyo Amniga]] iyadoo la isticmaalayo iimaylka: {{Nospam|ca|wikimedia.org}}. ===U muuqashada dhiirrigelinta dhexdeeda wiki-ga=== Tifaftirayaasha sida muuqata riixaya ajandaha waxaa loo gudbin karaa maamule kasta sida mid isku mid ah sida eedaha kale ee riixitaanka [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|POV]]. Faallooyinka lagu soo daabaco Wikipedia oo tilmaamaya in tifaftire uu yahay pedophile waa la [[:en:Wikipedia:Oversight|qarin doonaa]] degdeg, si looga fogaado mawduucyada gaarka ah iyo aflagaadada suurtagalka ah. Waad ku mahadsan tahay inaad narujintaada ku soo korodho kaliya '''[[Special:EmailUser/Oversight|iimayl loo diro kooxda ilaalinta xogta]]'''; weydiimaha ama eedaha tooska ah oo loo diro tifaftire gaar ah oo ku dhex jira sahada mashruuca waxay keeni karaan xiraal loo sameeyo tifaftiraha soo daabacay. ==Talooyinka loogu talagalay tifaftirayaasha dhallinyarada ah== Haddii aad ndaarto in qof kale oo ku jira Wikipedia uu u Threatening yahay amnigaaga, ama uu ku narujiyo hab kasta, waad ku mahadsan tahay inaad u sheegto qof weyn oo mas'uul ah, oo aad weydiisto inuu eego boggan. Ma sii wadi kartid inaad la xiriirto qofka kale – iska indhatir qofka gebi ahaanba. Waligaa ma bixin kartid xogtaada gaarka ah sida cinwaankaaga ama lambarkaaga telefonka qofna, xitaa haddii ay yiraahdaan waxay isku dayaayaan inay ku caawiyaan. Marka aad nghi ku jirto, ma wadaagtid. ==Eeg sidoo kale== * [[Meta:Legal/Legal_Policies#Office_Actions|Habraacyada Sharciga ah ee Wikimedia Foundation § Vehiilka Xafiiska]] (Vehiilka xafiisku waa badalaado rasmi ah oo loo sameeyay iyadoo loo eegayo magaca Wikimedia Foundation oo ay sameeyeen xubno idman oo xafiiska ah. Kuwani waa ka saarista qoraallada Mashruuca ee su'aasha ka taagan tahay ama aan sharciyaysnayn ka dib dacwooyinka.) * [[Wikipedia:Maaddada xanaaq ku abuuraysa]] (tilmaamaha qoraalka) * [[Help:Kala doorashada qarinitaanka sawirka]] (buugga qaabka) * Si aad u hesho maamulayaasha firfircoon isticmaal [https://apersonbot.toolforge.org/recently-active/?admins qalabkan.] {{DEFAULTSORT:Ilaalinta carruurta}} mpd7g64o5d9j2sd6sgatgx7adr6l53u 4 51410 306431 2026-08-31T20:00:23Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Ilaalinta carruurta]] 306431 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Ilaalinta carruurta]] er9k6ltpr4ptbzwcmm088mtmj54ns9e 4 51411 306432 2026-08-31T20:00:47Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Ilaalinta carruurta]] 306432 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Ilaalinta carruurta]] er9k6ltpr4ptbzwcmm088mtmj54ns9e 4 51412 306433 2026-08-31T20:00:58Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Ilaalinta carruurta]] 306433 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Ilaalinta carruurta]] er9k6ltpr4ptbzwcmm088mtmj54ns9e 4 51413 306434 2026-08-31T20:01:13Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Ilaalinta carruurta]] 306434 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Ilaalinta carruurta]] er9k6ltpr4ptbzwcmm088mtmj54ns9e 4 51414 306436 2026-08-31T20:01:39Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Ilaalinta carruurta]] 306436 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Ilaalinta carruurta]] er9k6ltpr4ptbzwcmm088mtmj54ns9e 10 51415 306439 2026-08-31T20:48:15Z Isma4l 41797 /* */ 306439 wikitext text/x-wiki {{ ombox | type = notice | image = [[File:Green check.svg|30px|link=]] | imageright = {{{shortcutoverride|{{#if:{{{shortcut|{{{shortcut1|{{{sc1|{{{1<includeonly>|</includeonly>}}}}}}}}}}}} | {{Shortcut|{{{shortcut|{{{shortcut1|{{{sc1|{{{1}}}}}}}}}}}} |{{{shortcut2|{{{sc2|{{{2|}}}}}}}}} |{{{shortcut3|{{{sc3|{{{3|}}}}}}}}} |{{{shortcut4|{{{sc4|{{{4|}}}}}}}}} |{{{shortcut5|{{{sc5|{{{5|}}}}}}}}} |msg={{{shortcutmsg|}}} <noinclude>|category=no</noinclude>}} }} }}} | text = Boggan wuxuu ka kooban yahay hal ama in ka badan qaybood oo ah [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha]] Wikipedia Soomaaliga. Qaybahan mid kasta si gaar ah ayaa loogu calaamadeeyay <code>{{[[Template:policy|Siyaasada]]|type=section}}</code>. Qaybaha boggan ee aan sidaas loo calaamadin looma tixgeliyo siyaasado. }}<noinclude> [[Category:Qaababka madaxyada siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia]] </noinclude> ae59x3js7e5wob6j5bdi3ew1fh5wnbx 4 51416 306440 2026-08-31T20:49:24Z Isma4l 41797 /* */ 306440 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Nuxurka aan xorta ahayn|WP:F|WP:NFC|WP:FAIRUSE}} {{policy section top}} {{nutshell|Nuxurka aan xorta ahayn waxaa lagu isticmaali karaa maqaallada keliya haddii: #Isticmaalkiisa loo tixgelin karo isticmaal caddaalad ah sida uu dhigayo sharciga xuquuqda daabacaadda ee Maraykanka, isla markaana uu waafaqsan yahay Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn; #Loo isticmaalo ujeeddo aan lagu fulin karin agab xor ah (qoraal ama sawirro, kuwa jira ama kuwa la abuuri karo); iyo #Uu leeyahay sababayn sax ah oo muujinaysa sababta isticmaalkaas loogu tixgelin karo isticmaal caddaalad ah marka loo eego siyaasadda Wikipedia iyo sharciga Maraykanka.}} Sida ku cad qawaaniinta xuquuqda daabacaadda ee Maraykanka (halkaas oo ay ku yaallaan server-yada rasmiga ah ee Wikimedia), dhammaan shaqooyinka la daabacay wixii ka dambeeyay sannadkii [[1922]] waxay leeyihiin xuquuq daabacaad oo shaqaynaysa (waxaa jira xaalado ka reebban, tixraac sharciga xuquuqda daabacaadda Maraykanka si aad u hesho faahfaahin). Guud ahaan, adeegsiga kasta oo loo isticmaalo shaqo xuquuqdeeda la dhawray iyadoo aan la helin oggolaansho waxaa loo tixgeliyaa xad-gudub xuquuqda daabacaadda, waana sharci-darro. Sidaas darteed, gudaha Wikimedia, (maadaama qalabka iyo diiwaangelintuba ay yihiin Maraykan), waxaa keliya oo la isticmaali karaa agab aan lahayn xuquuq daabacaad ama ku diyaarsan liisan bilaash ah qaab ama si kaleba. Hase yeeshee, waxaa jira mid ka mid ah qodobbada sharciga xuquuqda daabacaadda oo oggolaanaya xuquuq xaddidan oo lagu isticmaali karo agabka xuquuqdiisa la dhawray iyadoo aan oggolaansho laga helin qofka xuquuqda leh, waana waxa loo yaqaan "Isticmaalka Caddaaladda ah" (Fair Use). Guud ahaan '''Isticmaalka Caddaaladda ah waa laga mamnuucay mashaariicda Wikimedia maadaama ay ka hor imaanayso hadafka soo saarista agab xor ah. Laakiin waxaa suurtagal ah, xaalado gaar ah oo aad u xaddidan, in la geliyo faylal hoos imaanaya isticmaalka caddaaladda ah sababo la xiriira qodob oggolaanaya ka reebnaanshaha mamnuucista saddex xaaladood oo ka mid ah faylasha isticmaalka caddaaladda ah. Xaalad kasta, qofka soo geliya faylka ayaa mas'uul ka ah sharciyan isaga iyo xaaladda liisanka saxda ah, ee ma ahan Wikipedia. == Isticmaallada la oggol yahay == Waa in agabku uu noqdaa mid xor ah si loo dhigo. Agab kasta oo aan xor ahayn waa mid aan laga aqbalin Miraheze. Waxaana waajib ah in la sameeyo agab xor ah oo u dhequivalent ah oo beddel u noqda. Waxaa jira xaalado aan la soo saari karin beddel xor ah oo loogu talagalay agabka ku jira faylka, markaasna waxaa la isticmaali karaa agabka aan xorta ahayn iyadoo la raacayo qodobbada isticmaalka caddaaladda ah. Xaaladahan waxay ku kooban yihiin saddex dhibcood oo kala ah: # Shaqo faneed aan la xaqiijin karin beddel xor ah oo loo sameeyo sida sawir gacmeed faneed ama soo xigasho gabay. # Dhacdo taariikhi ah oo dhammaatay isla markaana ay adag tahay inay mar kale dhacdo muddo ku habboon si looga qaado faylal xor ah. Sida diyaaradaha ku dhacay munaaraddii ganacsiga adduunka ama qarax shuttle hawada ah. # Shakhsiyad muhiim ah oo geeriyootay oo aan la helin sawirro xor ah oo isaga ku saabsan. == Agabka guud == Guud ahaan afar arrimood waa in la tixgeliyaa: # '''Inuu jiro qoraal muhiim ah oo ka hadlaya faylka laftiisa'''. Waxa loola jeedo qoraalka muhiimka ah waa qoraal dhammaystiran oo ka kooban macluumaad la xaqiijiyay oo lagu kalsoonaan karo oo ku saabsan dhacdada, ama shaqada faneed, ama shakhsiyadda ku jirta faylka. Qoraalkani waa inuu noqdaa mid dhammaystiran oo qaab maqaal encyclopedia ah oo si dhow ula xiriira faylka, una fududaynaya dadka kale inay fahmaan iyagoon u laaban faylka. Waa in la helaa sharraxaad dhammaystiran oo ku dhex jirta qoraalka ku saabsan fikradda la soo bandhigay si habaysan oo isdaba-joog ah si loo fududeeyo gaarsiinta macluumaadka loo baahan yahay. Ma ahan in fikradda laga helo faylka keliya, bakiin faylku waa inuu ahaado keliya kaalmo ka qayb qaadanaysa gaarista fikradda lagu soo bandhigay qoraalka dhexdiisa. # '''Baaxadda muhiimadda shaqada la soo bandhigay iyo inaysan noqon cilmi-baaris bilow ah ''', ma dhigi kartid fayl si aad u sharraxdo dhibic adiga uun kugu kooban oo aan cid kale gaarin. Tani waa cilmi-baaris bilow ah oo aan laga oggolayn Miraheze. Haddii aad dareento jiritaanka toogte saaran dhismaha dushiisa oo ku jira fayl gaar ah oo toogtay shakhsi gaar ah, oo aad faylka dhigto maqaalka dhexdiisa maadaama uu ku saabsan yahay dhacdadii toogashada si aad u sharraxdo fikradda ah in ninkaas uusan is dilin bakiin la khaarijiyay, tani ma noqonayso shaqo la aqbali karo haddii aysan cid ka baxsan Miraheze tilmaamin arrintaas. Xusuuso in Miraheze yahay goob daabacaad labaad ah. Haddii aan waxba laga qorin mawduuca lagu soo bandhigay faylka dibaddiisa, meel kuma laha Wikimedia. # '''Baaxadda faylka la soo geliyay''', lama oggola in la soo geliyo fayl ka weyn inta uu maqaalku u baahan yahay. Haddii maqaalku u baahan yahay fayl cabbirkiisu yahay 350 × 200, ma soo gelin kartid fayl cabbirkiisu yahay 800 × 600. Ma doodi kartid in dadka qaar laga yaabo inay rabaan inay u arkaan faylka si ka cad sida uu ugu muuqdo maqaalka dhexdiisa. Taas waxay la macno tahay in faylka loo isticmaalay meel ka baxsan maqaalka, taasna waxay ka hor imaanaysaa mabda'a oggolaanshaha jiritaankiisa ee isticmaalka caddaaladda ah. # '''Waa in la dhigaa isha asalka ah ee faylka''', iyo '''in la aqoonsado mulkiilaha xuquuqda faylka'''. Mid ka mid ah dhibcaha ugu muhiimsan ee uu ka kooban yahay sharciga daabacaadda caalamiga ah waa in la dhigo macluumaad dhammaystiran oo la socda isticmaalka caddaaladda ah kuwaas oo oggolaanaya in la aqoonsado mulkiilaha shaqada iyo in lagu ammaano shaqadiisa. Kuma filna inaad soo geliso shaqo laga soo koobiyay madal oo aad sheegato in isha ay tahay madashaas. Ishii labaad ma noqonayso beddelka isha asalka ah ilaa isha labaad ay ka kooban tahay wax tilmaamaya macluumaadka mulkiilaha asalka ah ee faylka. == Tusaalooyinka waxyaabaha la oggol yahay == === Qoraallada === Qoraallada gaagaaban, ee laga soo qaatay agab xuquuqdiisa la dhawray, iyadoo la xusayo isha laga soo qaatay, si loo taageero dhibic, loo dhiso xaalad, ama loo muujiyo aragti ama fikrad, waxaa lagu dari karaa isticmaalka caddaaladda ah. Qoraalka waa in loo isticmaalaa si xarfiyan ah: wax ka beddel kasta ama ku daris kasta oo qoraalka lagu sameeyo waa in si cad loo muujiyaa ([. . . ]). Qoraal kasta oo xuquuqdiisa la dhawray waa in loo tiiriyaa qofkii iska lahaa. Guud ahaan, soo xigashooyinka waaweyn ee laga soo qaatay agabka wararka ee xuquuqdooda la dhawray (sida jaraa'idka, wakaaladaha wararka, qoraallada filimada, ama qoraal kasta oo kale oo xuquuqdiisa la dhawray) kuma dhacaan qodobka isticmaalka caddaaladda ah waana laga mamnuucay Wikipedia. === Maqallada=== Maqallada gaagaaban waxaa loo isticmaali karaa in lagu baro qaab, koox, ama gabal muusig ah oo caan ah iyadoo shuruuddu tahay inay la socoto sharraxaad ama taariikhayn iyo in loo tiiriyo qofka xuquuqda iska leh. Maqallada hadalka ee dhacdooyinka taariikhiga ah, sida khudbadaha dadka caanka ah, waxaa loo isticmaali karaa oo keliya marka ay la socoto qoraal sharraxaad ah ama qoraal taariikhayn ah waana in loo tiiriyaa qofka hadlaya. Maqallada hadalka ee ku jira agabka Wikimedia kuwaas oo ka kooban qoraallo xuquuqdooda la dhawray waxay abuuraan dhibaato sharci (maadaama faylka maqalka ah ee soo baxaya uusan ku dhici karin qodobbada liisanka Insaykalopediya) waana in laga fogaado. === Sawirrada === Waxaa jira qaybo guud oo yar oo sawirrada xuquuqdooda la dhawray ah kuwaas oo loo isticmaali karo Wikimedia guud ahaan gudaha isticmaalka caddaaladda ah iyadoo la raacayo qodobbada sare ku xusan. Qaybahan waxaa ka mid ah: * Sawirrada jaldiga. Sawirrada jaldiga ee agabyada kala duwan, si loogu baro ama looga faalloodo (lama oggola in la dhigo iyadoo aan la helin qoraal faallo ah). * Calaamadaha kooxaha iyo shirkadaha. Ujeeddadu waa in lagu baro. * Tikidhada iyo lacagaha. Ujeeddadu waa in lagu baro. * Agabka xayeysiiska. Boodhaatada, barnaamijyada, looxyada xayeysiiska, xayeysiisyada. Iyadoo shuruuddu tahay faallo iyo sharraxaad. * Sawirrada laga soo qabtay telefishanka iyo filimada. Iyadoo shuruuddu tahay faallo iyo in laga wada hadlo taariikhda filimada iyo telefishanka. * Sawirrada laga soo qabtay shaashadda ee barnaamijyada softuwerka. Iyadoo shuruuddu tahay faallo iyo sharraxaad. * Sawir gacmeedyada iyo shaqooyinka kale ee farshaxanka aragga. Si looga faalloodo loona sharraxo, sharraxaadda waxaa ku jira sawirro muujinaya farsamo ama dugsi faneed gaar ah. * Sawirrada dacaayadda ah. Si loo baro loona sharraxo. == Siyaasadda Guud == {{Siyaasadda}} Agabka xuquuqdiisa la dhawray ee aan haysan liisan xor ah sida liisanka GFDL waxaa loo isticmaali karaa qodobka isticmaalka caddaaladda ah haddii la raaco halbeegyada soo socda. Halbeegyadan waxay ku salaysan yihiin afarta arrimood ee isticmaalka caddaaladda ah, dhisidda encyclopedia xor ah, iyo rabitaanka in laga fogaado dhibaatooyinka sharciga ah ee aan loo baahnayn. * Inaan la helin beddel xor ah, ama ay suurtogal noqon waydo in la abuuro beddel bixinaya isla macluumaadka si ku filan. Haddii ay suurtogal tahay in laga codsado mulkiilaha xuquuqda agab aan lacag la'aan ahayn inuu u beddelo agab bilaash ah ama uu soo saaro agab u dhigma, taas ayaa ka wanaagsan isticmaalka "istisicmaalka caddaaladda ah". Tusaale ahaan, macluumaadka (ma ahan qoraalka) ee ku jira maqaal jaraa'id waxaa loo isticmaali karaa si fudud saldhig ahaan maqaal loo qoray si asalka ah ka dibna maqaalkii baa loo soo xiganayaa tixraac ahaan. Khariidadaha iyo jaantusyada waxaa dib loo sawiri karaa iyadoo la isticmaalayo ilaha asalka ah, iyadoo laga digtoon yahay in dib u sawiridda xariiqyada asalka ah ee laga soo qaatay agab xuquuqdiisa la dhawray aysan ka dhigayn mid xor ah. Sawirrada iyo maqallada midna dib looma qaabayn karo qaabkan. Si kastaba ha ahaatee, haddii ay suurtogal tahay in sawir laga qaado mawduuca sawirka si loo helo sawir xor ah taas ayaa ka wanaagsan, waxaa habboon in la isticmaalo beddel ka xorisan haddii la helo. Sawirrada noocaas ah haddii aad hesho sawir isticmaalka caddaaladda ah oo aad heli karto mid u dhigma oo xor ah, fadlan beddel, sidaas ayay Miraheze ku noqonaysaa mid ka xorisan sidii hore. * Agabka waa inaan loo isticmaalin qaab beddelaya doorkii suuqyada asalka ah ama kuwa mustaqbalka ee agabka xuquuqdiisa la dhawray ee asalka ah; jiritaanka agabka xuquuqdiisa la dhawray waa in loo qaabeeyaa qaab aan ka dhigayn mid lagu beddelayo iibsashada alaabta dhabta ah. Tusaale ahaan, boodhaatada iyo sawirrada waaweyn ee xuquuqdooda la dhawray waa il dakhli oo u furan wakaaladaha, isticmaalkooda iyagoo leh isla tayadooda waxay yareynaysaa awoodda qofka xuquuqda iska leh inuu lacag urursado. * Cadadka shaqada xuquuqda daabacaadda leh ee loo isticmaalo maqaallada waa inuu noqdaa midka ugu yar ee suurtogalka ah. Waa in la isticmaalo sawirrada tayadoodu hoosayso halkii laga isticmaali lahaa sawirrada tayadoodu sarreyso. Ha isticmaalin wax ka badan hal sawir ama hal maqal haddii ay fulinayaan isla ujeeddada. * Agabka la isticmaalayo waa inuu noqdaa mid hore loo daabacay. * Agabku waa inuu noqdaa mid encyclopedia ah oo buuxiya shuruudaha guud ee Miraheze. * Waa in agabku buuxiyaa shuruudaha siyaasadda warbaahinta ee Insaykalopediya. * Agabka waa in loo isticmaalaa ugu yaraan hal maqaal dhexdiis. * Agabku waa inuu si muuqata uga qayb qaataa maqaalka (tusaale ahaan: inuu baro mawduuca maqaalka ugu weyn, ama uu sawiro dhibco si dhow oo muhiim ah ula xiriira qoraalka maqaalka), ma ahan inuu u adeego ujeeddo qurxin keliya. * Sawirrada isticmaalka caddaaladda ah waa inaan loo isticmaalin keliya gudaha baaxadda maqaallada. Lama oggola in loo isticmaalo tusmada (tan waxaa ku jira tusmada iniinyaha maamulka iyo kuwa kaleba) ama boggaga xubnaha. Haddii loo baahdo boggaga wadahadalka waxaa la dhigayaa xiriiriye goobtooda ah. Taasina waa sababta oo ah siyaasadda aasaaska Wikipedia waa oggolaanshaha sawirka aan xorta ahayn ee maqaallada keliya marka aan la helin beddel iyo keliya haddii jiritaanka sawirku uu si muuqata u hagaajinayo qiimaha maqaalka. Dhammaan isticmaallada kale, xataa haddii ay sharci ku yihiin qodobbada isticmaalka caddaaladda ah ee sharciga xuquuqda daabacaadda, waxay mamnuucayaan in la hayyo isticmaalka sawirrada aan xorta ahayn heerkooda ugu hooseeya. Ka reebnaanshaha waxaa suurtogal ah meel ka baxsan baaxadda boggaga waxaana la darsayaa xaalad kasta gaar ahaanteed, iyo keliya haddii ay lagama maarmaan u tahay dhisidda insaykalopediya (sida tusmada loo isticmaalo qayb ka mid ah bogga hore). Waxaa habboon in lagu daro sumadda <code><nowiki>__NOGALLERY__</nowiki></code> qaybaha lagu ururiyo sawirrada aan xorta ahayn si looga hortago muujinta sawirrada yaryar ee sawirrada aan xorta ahayn ee halkaas ku jira. * Bogga sawirka ama agabka waa inuu ka koobnaadaa: :# Xusidda isha agabka, iyo qofka xuquuqda iska leh (haddii ay kala duwan yihiin) haddii macluumaadka la heli karo. :# tusmada isticmaalka caddaaladda ah oo ku habboon kaas oo tilmaamaya siyaasadda Wikipedia ee oggolaanshaha isticmaalka agabka. Liiska moodallada sawirrada wuxuu ku jiraa Liiska summadaha xuquuqda daabacaadda faylka. 6vie848kgwctpyayibx5kbeuiow78mt 306441 306440 2026-08-31T20:49:45Z Isma4l 41797 /* */ 306441 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Nuxurka aan xorta ahayn|WP:F|WP:NFC|WP:FAIRUSE}} {{policy section top}} {{nutshell|Nuxurka aan xorta ahayn waxaa lagu isticmaali karaa maqaallada keliya haddii: #Isticmaalkiisa loo tixgelin karo isticmaal caddaalad ah sida uu dhigayo sharciga xuquuqda daabacaadda ee Maraykanka, isla markaana uu waafaqsan yahay Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn; #Loo isticmaalo ujeeddo aan lagu fulin karin agab xor ah (qoraal ama sawirro, kuwa jira ama kuwa la abuuri karo); iyo #Uu leeyahay sababayn sax ah oo muujinaysa sababta isticmaalkaas loogu tixgelin karo isticmaal caddaalad ah marka loo eego siyaasadda Wikipedia iyo sharciga Maraykanka.}} Sida ku cad qawaaniinta xuquuqda daabacaadda ee Maraykanka (halkaas oo ay ku yaallaan server-yada rasmiga ah ee Wikimedia), dhammaan shaqooyinka la daabacay wixii ka dambeeyay sannadkii [[1922]] waxay leeyihiin xuquuq daabacaad oo shaqaynaysa (waxaa jira xaalado ka reebban, tixraac sharciga xuquuqda daabacaadda Maraykanka si aad u hesho faahfaahin). Guud ahaan, adeegsiga kasta oo loo isticmaalo shaqo xuquuqdeeda la dhawray iyadoo aan la helin oggolaansho waxaa loo tixgeliyaa xad-gudub xuquuqda daabacaadda, waana sharci-darro. Sidaas darteed, gudaha Wikimedia, (maadaama qalabka iyo diiwaangelintuba ay yihiin Maraykan), waxaa keliya oo la isticmaali karaa agab aan lahayn xuquuq daabacaad ama ku diyaarsan liisan bilaash ah qaab ama si kaleba. Hase yeeshee, waxaa jira mid ka mid ah qodobbada sharciga xuquuqda daabacaadda oo oggolaanaya xuquuq xaddidan oo lagu isticmaali karo agabka xuquuqdiisa la dhawray iyadoo aan oggolaansho laga helin qofka xuquuqda leh, waana waxa loo yaqaan "Isticmaalka Caddaaladda ah". Guud ahaan '''Isticmaalka Caddaaladda ah waa laga mamnuucay mashaariicda Wikimedia maadaama ay ka hor imaanayso hadafka soo saarista agab xor ah. Laakiin waxaa suurtagal ah, xaalado gaar ah oo aad u xaddidan, in la geliyo faylal hoos imaanaya isticmaalka caddaaladda ah sababo la xiriira qodob oggolaanaya ka reebnaanshaha mamnuucista saddex xaaladood oo ka mid ah faylasha isticmaalka caddaaladda ah. Xaalad kasta, qofka soo geliya faylka ayaa mas'uul ka ah sharciyan isaga iyo xaaladda liisanka saxda ah, ee ma ahan Wikipedia. == Isticmaallada la oggol yahay == Waa in agabku uu noqdaa mid xor ah si loo dhigo. Agab kasta oo aan xor ahayn waa mid aan laga aqbalin Miraheze. Waxaana waajib ah in la sameeyo agab xor ah oo u dhequivalent ah oo beddel u noqda. Waxaa jira xaalado aan la soo saari karin beddel xor ah oo loogu talagalay agabka ku jira faylka, markaasna waxaa la isticmaali karaa agabka aan xorta ahayn iyadoo la raacayo qodobbada isticmaalka caddaaladda ah. Xaaladahan waxay ku kooban yihiin saddex dhibcood oo kala ah: # Shaqo faneed aan la xaqiijin karin beddel xor ah oo loo sameeyo sida sawir gacmeed faneed ama soo xigasho gabay. # Dhacdo taariikhi ah oo dhammaatay isla markaana ay adag tahay inay mar kale dhacdo muddo ku habboon si looga qaado faylal xor ah. Sida diyaaradaha ku dhacay munaaraddii ganacsiga adduunka ama qarax shuttle hawada ah. # Shakhsiyad muhiim ah oo geeriyootay oo aan la helin sawirro xor ah oo isaga ku saabsan. == Agabka guud == Guud ahaan afar arrimood waa in la tixgeliyaa: # '''Inuu jiro qoraal muhiim ah oo ka hadlaya faylka laftiisa'''. Waxa loola jeedo qoraalka muhiimka ah waa qoraal dhammaystiran oo ka kooban macluumaad la xaqiijiyay oo lagu kalsoonaan karo oo ku saabsan dhacdada, ama shaqada faneed, ama shakhsiyadda ku jirta faylka. Qoraalkani waa inuu noqdaa mid dhammaystiran oo qaab maqaal encyclopedia ah oo si dhow ula xiriira faylka, una fududaynaya dadka kale inay fahmaan iyagoon u laaban faylka. Waa in la helaa sharraxaad dhammaystiran oo ku dhex jirta qoraalka ku saabsan fikradda la soo bandhigay si habaysan oo isdaba-joog ah si loo fududeeyo gaarsiinta macluumaadka loo baahan yahay. Ma ahan in fikradda laga helo faylka keliya, bakiin faylku waa inuu ahaado keliya kaalmo ka qayb qaadanaysa gaarista fikradda lagu soo bandhigay qoraalka dhexdiisa. # '''Baaxadda muhiimadda shaqada la soo bandhigay iyo inaysan noqon cilmi-baaris bilow ah ''', ma dhigi kartid fayl si aad u sharraxdo dhibic adiga uun kugu kooban oo aan cid kale gaarin. Tani waa cilmi-baaris bilow ah oo aan laga oggolayn Miraheze. Haddii aad dareento jiritaanka toogte saaran dhismaha dushiisa oo ku jira fayl gaar ah oo toogtay shakhsi gaar ah, oo aad faylka dhigto maqaalka dhexdiisa maadaama uu ku saabsan yahay dhacdadii toogashada si aad u sharraxdo fikradda ah in ninkaas uusan is dilin bakiin la khaarijiyay, tani ma noqonayso shaqo la aqbali karo haddii aysan cid ka baxsan Miraheze tilmaamin arrintaas. Xusuuso in Miraheze yahay goob daabacaad labaad ah. Haddii aan waxba laga qorin mawduuca lagu soo bandhigay faylka dibaddiisa, meel kuma laha Wikimedia. # '''Baaxadda faylka la soo geliyay''', lama oggola in la soo geliyo fayl ka weyn inta uu maqaalku u baahan yahay. Haddii maqaalku u baahan yahay fayl cabbirkiisu yahay 350 × 200, ma soo gelin kartid fayl cabbirkiisu yahay 800 × 600. Ma doodi kartid in dadka qaar laga yaabo inay rabaan inay u arkaan faylka si ka cad sida uu ugu muuqdo maqaalka dhexdiisa. Taas waxay la macno tahay in faylka loo isticmaalay meel ka baxsan maqaalka, taasna waxay ka hor imaanaysaa mabda'a oggolaanshaha jiritaankiisa ee isticmaalka caddaaladda ah. # '''Waa in la dhigaa isha asalka ah ee faylka''', iyo '''in la aqoonsado mulkiilaha xuquuqda faylka'''. Mid ka mid ah dhibcaha ugu muhiimsan ee uu ka kooban yahay sharciga daabacaadda caalamiga ah waa in la dhigo macluumaad dhammaystiran oo la socda isticmaalka caddaaladda ah kuwaas oo oggolaanaya in la aqoonsado mulkiilaha shaqada iyo in lagu ammaano shaqadiisa. Kuma filna inaad soo geliso shaqo laga soo koobiyay madal oo aad sheegato in isha ay tahay madashaas. Ishii labaad ma noqonayso beddelka isha asalka ah ilaa isha labaad ay ka kooban tahay wax tilmaamaya macluumaadka mulkiilaha asalka ah ee faylka. == Tusaalooyinka waxyaabaha la oggol yahay == === Qoraallada === Qoraallada gaagaaban, ee laga soo qaatay agab xuquuqdiisa la dhawray, iyadoo la xusayo isha laga soo qaatay, si loo taageero dhibic, loo dhiso xaalad, ama loo muujiyo aragti ama fikrad, waxaa lagu dari karaa isticmaalka caddaaladda ah. Qoraalka waa in loo isticmaalaa si xarfiyan ah: wax ka beddel kasta ama ku daris kasta oo qoraalka lagu sameeyo waa in si cad loo muujiyaa ([. . . ]). Qoraal kasta oo xuquuqdiisa la dhawray waa in loo tiiriyaa qofkii iska lahaa. Guud ahaan, soo xigashooyinka waaweyn ee laga soo qaatay agabka wararka ee xuquuqdooda la dhawray (sida jaraa'idka, wakaaladaha wararka, qoraallada filimada, ama qoraal kasta oo kale oo xuquuqdiisa la dhawray) kuma dhacaan qodobka isticmaalka caddaaladda ah waana laga mamnuucay Wikipedia. === Maqallada=== Maqallada gaagaaban waxaa loo isticmaali karaa in lagu baro qaab, koox, ama gabal muusig ah oo caan ah iyadoo shuruuddu tahay inay la socoto sharraxaad ama taariikhayn iyo in loo tiiriyo qofka xuquuqda iska leh. Maqallada hadalka ee dhacdooyinka taariikhiga ah, sida khudbadaha dadka caanka ah, waxaa loo isticmaali karaa oo keliya marka ay la socoto qoraal sharraxaad ah ama qoraal taariikhayn ah waana in loo tiiriyaa qofka hadlaya. Maqallada hadalka ee ku jira agabka Wikimedia kuwaas oo ka kooban qoraallo xuquuqdooda la dhawray waxay abuuraan dhibaato sharci (maadaama faylka maqalka ah ee soo baxaya uusan ku dhici karin qodobbada liisanka Insaykalopediya) waana in laga fogaado. === Sawirrada === Waxaa jira qaybo guud oo yar oo sawirrada xuquuqdooda la dhawray ah kuwaas oo loo isticmaali karo Wikimedia guud ahaan gudaha isticmaalka caddaaladda ah iyadoo la raacayo qodobbada sare ku xusan. Qaybahan waxaa ka mid ah: * Sawirrada jaldiga. Sawirrada jaldiga ee agabyada kala duwan, si loogu baro ama looga faalloodo (lama oggola in la dhigo iyadoo aan la helin qoraal faallo ah). * Calaamadaha kooxaha iyo shirkadaha. Ujeeddadu waa in lagu baro. * Tikidhada iyo lacagaha. Ujeeddadu waa in lagu baro. * Agabka xayeysiiska. Boodhaatada, barnaamijyada, looxyada xayeysiiska, xayeysiisyada. Iyadoo shuruuddu tahay faallo iyo sharraxaad. * Sawirrada laga soo qabtay telefishanka iyo filimada. Iyadoo shuruuddu tahay faallo iyo in laga wada hadlo taariikhda filimada iyo telefishanka. * Sawirrada laga soo qabtay shaashadda ee barnaamijyada softuwerka. Iyadoo shuruuddu tahay faallo iyo sharraxaad. * Sawir gacmeedyada iyo shaqooyinka kale ee farshaxanka aragga. Si looga faalloodo loona sharraxo, sharraxaadda waxaa ku jira sawirro muujinaya farsamo ama dugsi faneed gaar ah. * Sawirrada dacaayadda ah. Si loo baro loona sharraxo. == Siyaasadda Guud == {{Siyaasadda}} Agabka xuquuqdiisa la dhawray ee aan haysan liisan xor ah sida liisanka GFDL waxaa loo isticmaali karaa qodobka isticmaalka caddaaladda ah haddii la raaco halbeegyada soo socda. Halbeegyadan waxay ku salaysan yihiin afarta arrimood ee isticmaalka caddaaladda ah, dhisidda encyclopedia xor ah, iyo rabitaanka in laga fogaado dhibaatooyinka sharciga ah ee aan loo baahnayn. * Inaan la helin beddel xor ah, ama ay suurtogal noqon waydo in la abuuro beddel bixinaya isla macluumaadka si ku filan. Haddii ay suurtogal tahay in laga codsado mulkiilaha xuquuqda agab aan lacag la'aan ahayn inuu u beddelo agab bilaash ah ama uu soo saaro agab u dhigma, taas ayaa ka wanaagsan isticmaalka "istisicmaalka caddaaladda ah". Tusaale ahaan, macluumaadka (ma ahan qoraalka) ee ku jira maqaal jaraa'id waxaa loo isticmaali karaa si fudud saldhig ahaan maqaal loo qoray si asalka ah ka dibna maqaalkii baa loo soo xiganayaa tixraac ahaan. Khariidadaha iyo jaantusyada waxaa dib loo sawiri karaa iyadoo la isticmaalayo ilaha asalka ah, iyadoo laga digtoon yahay in dib u sawiridda xariiqyada asalka ah ee laga soo qaatay agab xuquuqdiisa la dhawray aysan ka dhigayn mid xor ah. Sawirrada iyo maqallada midna dib looma qaabayn karo qaabkan. Si kastaba ha ahaatee, haddii ay suurtogal tahay in sawir laga qaado mawduuca sawirka si loo helo sawir xor ah taas ayaa ka wanaagsan, waxaa habboon in la isticmaalo beddel ka xorisan haddii la helo. Sawirrada noocaas ah haddii aad hesho sawir isticmaalka caddaaladda ah oo aad heli karto mid u dhigma oo xor ah, fadlan beddel, sidaas ayay Miraheze ku noqonaysaa mid ka xorisan sidii hore. * Agabka waa inaan loo isticmaalin qaab beddelaya doorkii suuqyada asalka ah ama kuwa mustaqbalka ee agabka xuquuqdiisa la dhawray ee asalka ah; jiritaanka agabka xuquuqdiisa la dhawray waa in loo qaabeeyaa qaab aan ka dhigayn mid lagu beddelayo iibsashada alaabta dhabta ah. Tusaale ahaan, boodhaatada iyo sawirrada waaweyn ee xuquuqdooda la dhawray waa il dakhli oo u furan wakaaladaha, isticmaalkooda iyagoo leh isla tayadooda waxay yareynaysaa awoodda qofka xuquuqda iska leh inuu lacag urursado. * Cadadka shaqada xuquuqda daabacaadda leh ee loo isticmaalo maqaallada waa inuu noqdaa midka ugu yar ee suurtogalka ah. Waa in la isticmaalo sawirrada tayadoodu hoosayso halkii laga isticmaali lahaa sawirrada tayadoodu sarreyso. Ha isticmaalin wax ka badan hal sawir ama hal maqal haddii ay fulinayaan isla ujeeddada. * Agabka la isticmaalayo waa inuu noqdaa mid hore loo daabacay. * Agabku waa inuu noqdaa mid encyclopedia ah oo buuxiya shuruudaha guud ee Miraheze. * Waa in agabku buuxiyaa shuruudaha siyaasadda warbaahinta ee Insaykalopediya. * Agabka waa in loo isticmaalaa ugu yaraan hal maqaal dhexdiis. * Agabku waa inuu si muuqata uga qayb qaataa maqaalka (tusaale ahaan: inuu baro mawduuca maqaalka ugu weyn, ama uu sawiro dhibco si dhow oo muhiim ah ula xiriira qoraalka maqaalka), ma ahan inuu u adeego ujeeddo qurxin keliya. * Sawirrada isticmaalka caddaaladda ah waa inaan loo isticmaalin keliya gudaha baaxadda maqaallada. Lama oggola in loo isticmaalo tusmada (tan waxaa ku jira tusmada iniinyaha maamulka iyo kuwa kaleba) ama boggaga xubnaha. Haddii loo baahdo boggaga wadahadalka waxaa la dhigayaa xiriiriye goobtooda ah. Taasina waa sababta oo ah siyaasadda aasaaska Wikipedia waa oggolaanshaha sawirka aan xorta ahayn ee maqaallada keliya marka aan la helin beddel iyo keliya haddii jiritaanka sawirku uu si muuqata u hagaajinayo qiimaha maqaalka. Dhammaan isticmaallada kale, xataa haddii ay sharci ku yihiin qodobbada isticmaalka caddaaladda ah ee sharciga xuquuqda daabacaadda, waxay mamnuucayaan in la hayyo isticmaalka sawirrada aan xorta ahayn heerkooda ugu hooseeya. Ka reebnaanshaha waxaa suurtogal ah meel ka baxsan baaxadda boggaga waxaana la darsayaa xaalad kasta gaar ahaanteed, iyo keliya haddii ay lagama maarmaan u tahay dhisidda insaykalopediya (sida tusmada loo isticmaalo qayb ka mid ah bogga hore). Waxaa habboon in lagu daro sumadda <code><nowiki>__NOGALLERY__</nowiki></code> qaybaha lagu ururiyo sawirrada aan xorta ahayn si looga hortago muujinta sawirrada yaryar ee sawirrada aan xorta ahayn ee halkaas ku jira. * Bogga sawirka ama agabka waa inuu ka koobnaadaa: :# Xusidda isha agabka, iyo qofka xuquuqda iska leh (haddii ay kala duwan yihiin) haddii macluumaadka la heli karo. :# tusmada isticmaalka caddaaladda ah oo ku habboon kaas oo tilmaamaya siyaasadda Wikipedia ee oggolaanshaha isticmaalka agabka. Liiska moodallada sawirrada wuxuu ku jiraa Liiska summadaha xuquuqda daabacaadda faylka. k21z20mivil3jfyli2x8uxkg4air3wk 306442 306441 2026-08-31T20:50:17Z Isma4l 41797 /* Isticmaallada la oggol yahay */ 306442 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Nuxurka aan xorta ahayn|WP:F|WP:NFC|WP:FAIRUSE}} {{policy section top}} {{nutshell|Nuxurka aan xorta ahayn waxaa lagu isticmaali karaa maqaallada keliya haddii: #Isticmaalkiisa loo tixgelin karo isticmaal caddaalad ah sida uu dhigayo sharciga xuquuqda daabacaadda ee Maraykanka, isla markaana uu waafaqsan yahay Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn; #Loo isticmaalo ujeeddo aan lagu fulin karin agab xor ah (qoraal ama sawirro, kuwa jira ama kuwa la abuuri karo); iyo #Uu leeyahay sababayn sax ah oo muujinaysa sababta isticmaalkaas loogu tixgelin karo isticmaal caddaalad ah marka loo eego siyaasadda Wikipedia iyo sharciga Maraykanka.}} Sida ku cad qawaaniinta xuquuqda daabacaadda ee Maraykanka (halkaas oo ay ku yaallaan server-yada rasmiga ah ee Wikimedia), dhammaan shaqooyinka la daabacay wixii ka dambeeyay sannadkii [[1922]] waxay leeyihiin xuquuq daabacaad oo shaqaynaysa (waxaa jira xaalado ka reebban, tixraac sharciga xuquuqda daabacaadda Maraykanka si aad u hesho faahfaahin). Guud ahaan, adeegsiga kasta oo loo isticmaalo shaqo xuquuqdeeda la dhawray iyadoo aan la helin oggolaansho waxaa loo tixgeliyaa xad-gudub xuquuqda daabacaadda, waana sharci-darro. Sidaas darteed, gudaha Wikimedia, (maadaama qalabka iyo diiwaangelintuba ay yihiin Maraykan), waxaa keliya oo la isticmaali karaa agab aan lahayn xuquuq daabacaad ama ku diyaarsan liisan bilaash ah qaab ama si kaleba. Hase yeeshee, waxaa jira mid ka mid ah qodobbada sharciga xuquuqda daabacaadda oo oggolaanaya xuquuq xaddidan oo lagu isticmaali karo agabka xuquuqdiisa la dhawray iyadoo aan oggolaansho laga helin qofka xuquuqda leh, waana waxa loo yaqaan "Isticmaalka Caddaaladda ah". Guud ahaan '''Isticmaalka Caddaaladda ah waa laga mamnuucay mashaariicda Wikimedia maadaama ay ka hor imaanayso hadafka soo saarista agab xor ah. Laakiin waxaa suurtagal ah, xaalado gaar ah oo aad u xaddidan, in la geliyo faylal hoos imaanaya isticmaalka caddaaladda ah sababo la xiriira qodob oggolaanaya ka reebnaanshaha mamnuucista saddex xaaladood oo ka mid ah faylasha isticmaalka caddaaladda ah. Xaalad kasta, qofka soo geliya faylka ayaa mas'uul ka ah sharciyan isaga iyo xaaladda liisanka saxda ah, ee ma ahan Wikipedia. == Isticmaallada la oggol yahay == Waa in agabku uu noqdaa mid xor ah si loo dhigo. Agab kasta oo aan xor ahayn waa mid aan laga aqbalin Wikimedia. Waxaana waajib ah in la sameeyo agab xor ah oo u dhequivalent ah oo beddel u noqda. Waxaa jira xaalado aan la soo saari karin beddel xor ah oo loogu talagalay agabka ku jira faylka, markaasna waxaa la isticmaali karaa agabka aan xorta ahayn iyadoo la raacayo qodobbada isticmaalka caddaaladda ah. Xaaladahan waxay ku kooban yihiin saddex dhibcood oo kala ah: # Shaqo faneed aan la xaqiijin karin beddel xor ah oo loo sameeyo sida sawir gacmeed faneed ama soo xigasho gabay. # Dhacdo taariikhi ah oo dhammaatay isla markaana ay adag tahay inay mar kale dhacdo muddo ku habboon si looga qaado faylal xor ah. Sida diyaaradaha ku dhacay munaaraddii ganacsiga adduunka ama qarax shuttle hawada ah. # Shakhsiyad muhiim ah oo geeriyootay oo aan la helin sawirro xor ah oo isaga ku saabsan. == Agabka guud == Guud ahaan afar arrimood waa in la tixgeliyaa: # '''Inuu jiro qoraal muhiim ah oo ka hadlaya faylka laftiisa'''. Waxa loola jeedo qoraalka muhiimka ah waa qoraal dhammaystiran oo ka kooban macluumaad la xaqiijiyay oo lagu kalsoonaan karo oo ku saabsan dhacdada, ama shaqada faneed, ama shakhsiyadda ku jirta faylka. Qoraalkani waa inuu noqdaa mid dhammaystiran oo qaab maqaal encyclopedia ah oo si dhow ula xiriira faylka, una fududaynaya dadka kale inay fahmaan iyagoon u laaban faylka. Waa in la helaa sharraxaad dhammaystiran oo ku dhex jirta qoraalka ku saabsan fikradda la soo bandhigay si habaysan oo isdaba-joog ah si loo fududeeyo gaarsiinta macluumaadka loo baahan yahay. Ma ahan in fikradda laga helo faylka keliya, bakiin faylku waa inuu ahaado keliya kaalmo ka qayb qaadanaysa gaarista fikradda lagu soo bandhigay qoraalka dhexdiisa. # '''Baaxadda muhiimadda shaqada la soo bandhigay iyo inaysan noqon cilmi-baaris bilow ah ''', ma dhigi kartid fayl si aad u sharraxdo dhibic adiga uun kugu kooban oo aan cid kale gaarin. Tani waa cilmi-baaris bilow ah oo aan laga oggolayn Miraheze. Haddii aad dareento jiritaanka toogte saaran dhismaha dushiisa oo ku jira fayl gaar ah oo toogtay shakhsi gaar ah, oo aad faylka dhigto maqaalka dhexdiisa maadaama uu ku saabsan yahay dhacdadii toogashada si aad u sharraxdo fikradda ah in ninkaas uusan is dilin bakiin la khaarijiyay, tani ma noqonayso shaqo la aqbali karo haddii aysan cid ka baxsan Miraheze tilmaamin arrintaas. Xusuuso in Miraheze yahay goob daabacaad labaad ah. Haddii aan waxba laga qorin mawduuca lagu soo bandhigay faylka dibaddiisa, meel kuma laha Wikimedia. # '''Baaxadda faylka la soo geliyay''', lama oggola in la soo geliyo fayl ka weyn inta uu maqaalku u baahan yahay. Haddii maqaalku u baahan yahay fayl cabbirkiisu yahay 350 × 200, ma soo gelin kartid fayl cabbirkiisu yahay 800 × 600. Ma doodi kartid in dadka qaar laga yaabo inay rabaan inay u arkaan faylka si ka cad sida uu ugu muuqdo maqaalka dhexdiisa. Taas waxay la macno tahay in faylka loo isticmaalay meel ka baxsan maqaalka, taasna waxay ka hor imaanaysaa mabda'a oggolaanshaha jiritaankiisa ee isticmaalka caddaaladda ah. # '''Waa in la dhigaa isha asalka ah ee faylka''', iyo '''in la aqoonsado mulkiilaha xuquuqda faylka'''. Mid ka mid ah dhibcaha ugu muhiimsan ee uu ka kooban yahay sharciga daabacaadda caalamiga ah waa in la dhigo macluumaad dhammaystiran oo la socda isticmaalka caddaaladda ah kuwaas oo oggolaanaya in la aqoonsado mulkiilaha shaqada iyo in lagu ammaano shaqadiisa. Kuma filna inaad soo geliso shaqo laga soo koobiyay madal oo aad sheegato in isha ay tahay madashaas. Ishii labaad ma noqonayso beddelka isha asalka ah ilaa isha labaad ay ka kooban tahay wax tilmaamaya macluumaadka mulkiilaha asalka ah ee faylka. == Tusaalooyinka waxyaabaha la oggol yahay == === Qoraallada === Qoraallada gaagaaban, ee laga soo qaatay agab xuquuqdiisa la dhawray, iyadoo la xusayo isha laga soo qaatay, si loo taageero dhibic, loo dhiso xaalad, ama loo muujiyo aragti ama fikrad, waxaa lagu dari karaa isticmaalka caddaaladda ah. Qoraalka waa in loo isticmaalaa si xarfiyan ah: wax ka beddel kasta ama ku daris kasta oo qoraalka lagu sameeyo waa in si cad loo muujiyaa ([. . . ]). Qoraal kasta oo xuquuqdiisa la dhawray waa in loo tiiriyaa qofkii iska lahaa. Guud ahaan, soo xigashooyinka waaweyn ee laga soo qaatay agabka wararka ee xuquuqdooda la dhawray (sida jaraa'idka, wakaaladaha wararka, qoraallada filimada, ama qoraal kasta oo kale oo xuquuqdiisa la dhawray) kuma dhacaan qodobka isticmaalka caddaaladda ah waana laga mamnuucay Wikipedia. === Maqallada=== Maqallada gaagaaban waxaa loo isticmaali karaa in lagu baro qaab, koox, ama gabal muusig ah oo caan ah iyadoo shuruuddu tahay inay la socoto sharraxaad ama taariikhayn iyo in loo tiiriyo qofka xuquuqda iska leh. Maqallada hadalka ee dhacdooyinka taariikhiga ah, sida khudbadaha dadka caanka ah, waxaa loo isticmaali karaa oo keliya marka ay la socoto qoraal sharraxaad ah ama qoraal taariikhayn ah waana in loo tiiriyaa qofka hadlaya. Maqallada hadalka ee ku jira agabka Wikimedia kuwaas oo ka kooban qoraallo xuquuqdooda la dhawray waxay abuuraan dhibaato sharci (maadaama faylka maqalka ah ee soo baxaya uusan ku dhici karin qodobbada liisanka Insaykalopediya) waana in laga fogaado. === Sawirrada === Waxaa jira qaybo guud oo yar oo sawirrada xuquuqdooda la dhawray ah kuwaas oo loo isticmaali karo Wikimedia guud ahaan gudaha isticmaalka caddaaladda ah iyadoo la raacayo qodobbada sare ku xusan. Qaybahan waxaa ka mid ah: * Sawirrada jaldiga. Sawirrada jaldiga ee agabyada kala duwan, si loogu baro ama looga faalloodo (lama oggola in la dhigo iyadoo aan la helin qoraal faallo ah). * Calaamadaha kooxaha iyo shirkadaha. Ujeeddadu waa in lagu baro. * Tikidhada iyo lacagaha. Ujeeddadu waa in lagu baro. * Agabka xayeysiiska. Boodhaatada, barnaamijyada, looxyada xayeysiiska, xayeysiisyada. Iyadoo shuruuddu tahay faallo iyo sharraxaad. * Sawirrada laga soo qabtay telefishanka iyo filimada. Iyadoo shuruuddu tahay faallo iyo in laga wada hadlo taariikhda filimada iyo telefishanka. * Sawirrada laga soo qabtay shaashadda ee barnaamijyada softuwerka. Iyadoo shuruuddu tahay faallo iyo sharraxaad. * Sawir gacmeedyada iyo shaqooyinka kale ee farshaxanka aragga. Si looga faalloodo loona sharraxo, sharraxaadda waxaa ku jira sawirro muujinaya farsamo ama dugsi faneed gaar ah. * Sawirrada dacaayadda ah. Si loo baro loona sharraxo. == Siyaasadda Guud == {{Siyaasadda}} Agabka xuquuqdiisa la dhawray ee aan haysan liisan xor ah sida liisanka GFDL waxaa loo isticmaali karaa qodobka isticmaalka caddaaladda ah haddii la raaco halbeegyada soo socda. Halbeegyadan waxay ku salaysan yihiin afarta arrimood ee isticmaalka caddaaladda ah, dhisidda encyclopedia xor ah, iyo rabitaanka in laga fogaado dhibaatooyinka sharciga ah ee aan loo baahnayn. * Inaan la helin beddel xor ah, ama ay suurtogal noqon waydo in la abuuro beddel bixinaya isla macluumaadka si ku filan. Haddii ay suurtogal tahay in laga codsado mulkiilaha xuquuqda agab aan lacag la'aan ahayn inuu u beddelo agab bilaash ah ama uu soo saaro agab u dhigma, taas ayaa ka wanaagsan isticmaalka "istisicmaalka caddaaladda ah". Tusaale ahaan, macluumaadka (ma ahan qoraalka) ee ku jira maqaal jaraa'id waxaa loo isticmaali karaa si fudud saldhig ahaan maqaal loo qoray si asalka ah ka dibna maqaalkii baa loo soo xiganayaa tixraac ahaan. Khariidadaha iyo jaantusyada waxaa dib loo sawiri karaa iyadoo la isticmaalayo ilaha asalka ah, iyadoo laga digtoon yahay in dib u sawiridda xariiqyada asalka ah ee laga soo qaatay agab xuquuqdiisa la dhawray aysan ka dhigayn mid xor ah. Sawirrada iyo maqallada midna dib looma qaabayn karo qaabkan. Si kastaba ha ahaatee, haddii ay suurtogal tahay in sawir laga qaado mawduuca sawirka si loo helo sawir xor ah taas ayaa ka wanaagsan, waxaa habboon in la isticmaalo beddel ka xorisan haddii la helo. Sawirrada noocaas ah haddii aad hesho sawir isticmaalka caddaaladda ah oo aad heli karto mid u dhigma oo xor ah, fadlan beddel, sidaas ayay Miraheze ku noqonaysaa mid ka xorisan sidii hore. * Agabka waa inaan loo isticmaalin qaab beddelaya doorkii suuqyada asalka ah ama kuwa mustaqbalka ee agabka xuquuqdiisa la dhawray ee asalka ah; jiritaanka agabka xuquuqdiisa la dhawray waa in loo qaabeeyaa qaab aan ka dhigayn mid lagu beddelayo iibsashada alaabta dhabta ah. Tusaale ahaan, boodhaatada iyo sawirrada waaweyn ee xuquuqdooda la dhawray waa il dakhli oo u furan wakaaladaha, isticmaalkooda iyagoo leh isla tayadooda waxay yareynaysaa awoodda qofka xuquuqda iska leh inuu lacag urursado. * Cadadka shaqada xuquuqda daabacaadda leh ee loo isticmaalo maqaallada waa inuu noqdaa midka ugu yar ee suurtogalka ah. Waa in la isticmaalo sawirrada tayadoodu hoosayso halkii laga isticmaali lahaa sawirrada tayadoodu sarreyso. Ha isticmaalin wax ka badan hal sawir ama hal maqal haddii ay fulinayaan isla ujeeddada. * Agabka la isticmaalayo waa inuu noqdaa mid hore loo daabacay. * Agabku waa inuu noqdaa mid encyclopedia ah oo buuxiya shuruudaha guud ee Miraheze. * Waa in agabku buuxiyaa shuruudaha siyaasadda warbaahinta ee Insaykalopediya. * Agabka waa in loo isticmaalaa ugu yaraan hal maqaal dhexdiis. * Agabku waa inuu si muuqata uga qayb qaataa maqaalka (tusaale ahaan: inuu baro mawduuca maqaalka ugu weyn, ama uu sawiro dhibco si dhow oo muhiim ah ula xiriira qoraalka maqaalka), ma ahan inuu u adeego ujeeddo qurxin keliya. * Sawirrada isticmaalka caddaaladda ah waa inaan loo isticmaalin keliya gudaha baaxadda maqaallada. Lama oggola in loo isticmaalo tusmada (tan waxaa ku jira tusmada iniinyaha maamulka iyo kuwa kaleba) ama boggaga xubnaha. Haddii loo baahdo boggaga wadahadalka waxaa la dhigayaa xiriiriye goobtooda ah. Taasina waa sababta oo ah siyaasadda aasaaska Wikipedia waa oggolaanshaha sawirka aan xorta ahayn ee maqaallada keliya marka aan la helin beddel iyo keliya haddii jiritaanka sawirku uu si muuqata u hagaajinayo qiimaha maqaalka. Dhammaan isticmaallada kale, xataa haddii ay sharci ku yihiin qodobbada isticmaalka caddaaladda ah ee sharciga xuquuqda daabacaadda, waxay mamnuucayaan in la hayyo isticmaalka sawirrada aan xorta ahayn heerkooda ugu hooseeya. Ka reebnaanshaha waxaa suurtogal ah meel ka baxsan baaxadda boggaga waxaana la darsayaa xaalad kasta gaar ahaanteed, iyo keliya haddii ay lagama maarmaan u tahay dhisidda insaykalopediya (sida tusmada loo isticmaalo qayb ka mid ah bogga hore). Waxaa habboon in lagu daro sumadda <code><nowiki>__NOGALLERY__</nowiki></code> qaybaha lagu ururiyo sawirrada aan xorta ahayn si looga hortago muujinta sawirrada yaryar ee sawirrada aan xorta ahayn ee halkaas ku jira. * Bogga sawirka ama agabka waa inuu ka koobnaadaa: :# Xusidda isha agabka, iyo qofka xuquuqda iska leh (haddii ay kala duwan yihiin) haddii macluumaadka la heli karo. :# tusmada isticmaalka caddaaladda ah oo ku habboon kaas oo tilmaamaya siyaasadda Wikipedia ee oggolaanshaha isticmaalka agabka. Liiska moodallada sawirrada wuxuu ku jiraa Liiska summadaha xuquuqda daabacaadda faylka. efa879c86p1mn8w3dhk0honuvhqaiet 306443 306442 2026-08-31T20:51:28Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Nuxur aan xor ahayn]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306442 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Nuxurka aan xorta ahayn|WP:F|WP:NFC|WP:FAIRUSE}} {{policy section top}} {{nutshell|Nuxurka aan xorta ahayn waxaa lagu isticmaali karaa maqaallada keliya haddii: #Isticmaalkiisa loo tixgelin karo isticmaal caddaalad ah sida uu dhigayo sharciga xuquuqda daabacaadda ee Maraykanka, isla markaana uu waafaqsan yahay Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn; #Loo isticmaalo ujeeddo aan lagu fulin karin agab xor ah (qoraal ama sawirro, kuwa jira ama kuwa la abuuri karo); iyo #Uu leeyahay sababayn sax ah oo muujinaysa sababta isticmaalkaas loogu tixgelin karo isticmaal caddaalad ah marka loo eego siyaasadda Wikipedia iyo sharciga Maraykanka.}} Sida ku cad qawaaniinta xuquuqda daabacaadda ee Maraykanka (halkaas oo ay ku yaallaan server-yada rasmiga ah ee Wikimedia), dhammaan shaqooyinka la daabacay wixii ka dambeeyay sannadkii [[1922]] waxay leeyihiin xuquuq daabacaad oo shaqaynaysa (waxaa jira xaalado ka reebban, tixraac sharciga xuquuqda daabacaadda Maraykanka si aad u hesho faahfaahin). Guud ahaan, adeegsiga kasta oo loo isticmaalo shaqo xuquuqdeeda la dhawray iyadoo aan la helin oggolaansho waxaa loo tixgeliyaa xad-gudub xuquuqda daabacaadda, waana sharci-darro. Sidaas darteed, gudaha Wikimedia, (maadaama qalabka iyo diiwaangelintuba ay yihiin Maraykan), waxaa keliya oo la isticmaali karaa agab aan lahayn xuquuq daabacaad ama ku diyaarsan liisan bilaash ah qaab ama si kaleba. Hase yeeshee, waxaa jira mid ka mid ah qodobbada sharciga xuquuqda daabacaadda oo oggolaanaya xuquuq xaddidan oo lagu isticmaali karo agabka xuquuqdiisa la dhawray iyadoo aan oggolaansho laga helin qofka xuquuqda leh, waana waxa loo yaqaan "Isticmaalka Caddaaladda ah". Guud ahaan '''Isticmaalka Caddaaladda ah waa laga mamnuucay mashaariicda Wikimedia maadaama ay ka hor imaanayso hadafka soo saarista agab xor ah. Laakiin waxaa suurtagal ah, xaalado gaar ah oo aad u xaddidan, in la geliyo faylal hoos imaanaya isticmaalka caddaaladda ah sababo la xiriira qodob oggolaanaya ka reebnaanshaha mamnuucista saddex xaaladood oo ka mid ah faylasha isticmaalka caddaaladda ah. Xaalad kasta, qofka soo geliya faylka ayaa mas'uul ka ah sharciyan isaga iyo xaaladda liisanka saxda ah, ee ma ahan Wikipedia. == Isticmaallada la oggol yahay == Waa in agabku uu noqdaa mid xor ah si loo dhigo. Agab kasta oo aan xor ahayn waa mid aan laga aqbalin Wikimedia. Waxaana waajib ah in la sameeyo agab xor ah oo u dhequivalent ah oo beddel u noqda. Waxaa jira xaalado aan la soo saari karin beddel xor ah oo loogu talagalay agabka ku jira faylka, markaasna waxaa la isticmaali karaa agabka aan xorta ahayn iyadoo la raacayo qodobbada isticmaalka caddaaladda ah. Xaaladahan waxay ku kooban yihiin saddex dhibcood oo kala ah: # Shaqo faneed aan la xaqiijin karin beddel xor ah oo loo sameeyo sida sawir gacmeed faneed ama soo xigasho gabay. # Dhacdo taariikhi ah oo dhammaatay isla markaana ay adag tahay inay mar kale dhacdo muddo ku habboon si looga qaado faylal xor ah. Sida diyaaradaha ku dhacay munaaraddii ganacsiga adduunka ama qarax shuttle hawada ah. # Shakhsiyad muhiim ah oo geeriyootay oo aan la helin sawirro xor ah oo isaga ku saabsan. == Agabka guud == Guud ahaan afar arrimood waa in la tixgeliyaa: # '''Inuu jiro qoraal muhiim ah oo ka hadlaya faylka laftiisa'''. Waxa loola jeedo qoraalka muhiimka ah waa qoraal dhammaystiran oo ka kooban macluumaad la xaqiijiyay oo lagu kalsoonaan karo oo ku saabsan dhacdada, ama shaqada faneed, ama shakhsiyadda ku jirta faylka. Qoraalkani waa inuu noqdaa mid dhammaystiran oo qaab maqaal encyclopedia ah oo si dhow ula xiriira faylka, una fududaynaya dadka kale inay fahmaan iyagoon u laaban faylka. Waa in la helaa sharraxaad dhammaystiran oo ku dhex jirta qoraalka ku saabsan fikradda la soo bandhigay si habaysan oo isdaba-joog ah si loo fududeeyo gaarsiinta macluumaadka loo baahan yahay. Ma ahan in fikradda laga helo faylka keliya, bakiin faylku waa inuu ahaado keliya kaalmo ka qayb qaadanaysa gaarista fikradda lagu soo bandhigay qoraalka dhexdiisa. # '''Baaxadda muhiimadda shaqada la soo bandhigay iyo inaysan noqon cilmi-baaris bilow ah ''', ma dhigi kartid fayl si aad u sharraxdo dhibic adiga uun kugu kooban oo aan cid kale gaarin. Tani waa cilmi-baaris bilow ah oo aan laga oggolayn Miraheze. Haddii aad dareento jiritaanka toogte saaran dhismaha dushiisa oo ku jira fayl gaar ah oo toogtay shakhsi gaar ah, oo aad faylka dhigto maqaalka dhexdiisa maadaama uu ku saabsan yahay dhacdadii toogashada si aad u sharraxdo fikradda ah in ninkaas uusan is dilin bakiin la khaarijiyay, tani ma noqonayso shaqo la aqbali karo haddii aysan cid ka baxsan Miraheze tilmaamin arrintaas. Xusuuso in Miraheze yahay goob daabacaad labaad ah. Haddii aan waxba laga qorin mawduuca lagu soo bandhigay faylka dibaddiisa, meel kuma laha Wikimedia. # '''Baaxadda faylka la soo geliyay''', lama oggola in la soo geliyo fayl ka weyn inta uu maqaalku u baahan yahay. Haddii maqaalku u baahan yahay fayl cabbirkiisu yahay 350 × 200, ma soo gelin kartid fayl cabbirkiisu yahay 800 × 600. Ma doodi kartid in dadka qaar laga yaabo inay rabaan inay u arkaan faylka si ka cad sida uu ugu muuqdo maqaalka dhexdiisa. Taas waxay la macno tahay in faylka loo isticmaalay meel ka baxsan maqaalka, taasna waxay ka hor imaanaysaa mabda'a oggolaanshaha jiritaankiisa ee isticmaalka caddaaladda ah. # '''Waa in la dhigaa isha asalka ah ee faylka''', iyo '''in la aqoonsado mulkiilaha xuquuqda faylka'''. Mid ka mid ah dhibcaha ugu muhiimsan ee uu ka kooban yahay sharciga daabacaadda caalamiga ah waa in la dhigo macluumaad dhammaystiran oo la socda isticmaalka caddaaladda ah kuwaas oo oggolaanaya in la aqoonsado mulkiilaha shaqada iyo in lagu ammaano shaqadiisa. Kuma filna inaad soo geliso shaqo laga soo koobiyay madal oo aad sheegato in isha ay tahay madashaas. Ishii labaad ma noqonayso beddelka isha asalka ah ilaa isha labaad ay ka kooban tahay wax tilmaamaya macluumaadka mulkiilaha asalka ah ee faylka. == Tusaalooyinka waxyaabaha la oggol yahay == === Qoraallada === Qoraallada gaagaaban, ee laga soo qaatay agab xuquuqdiisa la dhawray, iyadoo la xusayo isha laga soo qaatay, si loo taageero dhibic, loo dhiso xaalad, ama loo muujiyo aragti ama fikrad, waxaa lagu dari karaa isticmaalka caddaaladda ah. Qoraalka waa in loo isticmaalaa si xarfiyan ah: wax ka beddel kasta ama ku daris kasta oo qoraalka lagu sameeyo waa in si cad loo muujiyaa ([. . . ]). Qoraal kasta oo xuquuqdiisa la dhawray waa in loo tiiriyaa qofkii iska lahaa. Guud ahaan, soo xigashooyinka waaweyn ee laga soo qaatay agabka wararka ee xuquuqdooda la dhawray (sida jaraa'idka, wakaaladaha wararka, qoraallada filimada, ama qoraal kasta oo kale oo xuquuqdiisa la dhawray) kuma dhacaan qodobka isticmaalka caddaaladda ah waana laga mamnuucay Wikipedia. === Maqallada=== Maqallada gaagaaban waxaa loo isticmaali karaa in lagu baro qaab, koox, ama gabal muusig ah oo caan ah iyadoo shuruuddu tahay inay la socoto sharraxaad ama taariikhayn iyo in loo tiiriyo qofka xuquuqda iska leh. Maqallada hadalka ee dhacdooyinka taariikhiga ah, sida khudbadaha dadka caanka ah, waxaa loo isticmaali karaa oo keliya marka ay la socoto qoraal sharraxaad ah ama qoraal taariikhayn ah waana in loo tiiriyaa qofka hadlaya. Maqallada hadalka ee ku jira agabka Wikimedia kuwaas oo ka kooban qoraallo xuquuqdooda la dhawray waxay abuuraan dhibaato sharci (maadaama faylka maqalka ah ee soo baxaya uusan ku dhici karin qodobbada liisanka Insaykalopediya) waana in laga fogaado. === Sawirrada === Waxaa jira qaybo guud oo yar oo sawirrada xuquuqdooda la dhawray ah kuwaas oo loo isticmaali karo Wikimedia guud ahaan gudaha isticmaalka caddaaladda ah iyadoo la raacayo qodobbada sare ku xusan. Qaybahan waxaa ka mid ah: * Sawirrada jaldiga. Sawirrada jaldiga ee agabyada kala duwan, si loogu baro ama looga faalloodo (lama oggola in la dhigo iyadoo aan la helin qoraal faallo ah). * Calaamadaha kooxaha iyo shirkadaha. Ujeeddadu waa in lagu baro. * Tikidhada iyo lacagaha. Ujeeddadu waa in lagu baro. * Agabka xayeysiiska. Boodhaatada, barnaamijyada, looxyada xayeysiiska, xayeysiisyada. Iyadoo shuruuddu tahay faallo iyo sharraxaad. * Sawirrada laga soo qabtay telefishanka iyo filimada. Iyadoo shuruuddu tahay faallo iyo in laga wada hadlo taariikhda filimada iyo telefishanka. * Sawirrada laga soo qabtay shaashadda ee barnaamijyada softuwerka. Iyadoo shuruuddu tahay faallo iyo sharraxaad. * Sawir gacmeedyada iyo shaqooyinka kale ee farshaxanka aragga. Si looga faalloodo loona sharraxo, sharraxaadda waxaa ku jira sawirro muujinaya farsamo ama dugsi faneed gaar ah. * Sawirrada dacaayadda ah. Si loo baro loona sharraxo. == Siyaasadda Guud == {{Siyaasadda}} Agabka xuquuqdiisa la dhawray ee aan haysan liisan xor ah sida liisanka GFDL waxaa loo isticmaali karaa qodobka isticmaalka caddaaladda ah haddii la raaco halbeegyada soo socda. Halbeegyadan waxay ku salaysan yihiin afarta arrimood ee isticmaalka caddaaladda ah, dhisidda encyclopedia xor ah, iyo rabitaanka in laga fogaado dhibaatooyinka sharciga ah ee aan loo baahnayn. * Inaan la helin beddel xor ah, ama ay suurtogal noqon waydo in la abuuro beddel bixinaya isla macluumaadka si ku filan. Haddii ay suurtogal tahay in laga codsado mulkiilaha xuquuqda agab aan lacag la'aan ahayn inuu u beddelo agab bilaash ah ama uu soo saaro agab u dhigma, taas ayaa ka wanaagsan isticmaalka "istisicmaalka caddaaladda ah". Tusaale ahaan, macluumaadka (ma ahan qoraalka) ee ku jira maqaal jaraa'id waxaa loo isticmaali karaa si fudud saldhig ahaan maqaal loo qoray si asalka ah ka dibna maqaalkii baa loo soo xiganayaa tixraac ahaan. Khariidadaha iyo jaantusyada waxaa dib loo sawiri karaa iyadoo la isticmaalayo ilaha asalka ah, iyadoo laga digtoon yahay in dib u sawiridda xariiqyada asalka ah ee laga soo qaatay agab xuquuqdiisa la dhawray aysan ka dhigayn mid xor ah. Sawirrada iyo maqallada midna dib looma qaabayn karo qaabkan. Si kastaba ha ahaatee, haddii ay suurtogal tahay in sawir laga qaado mawduuca sawirka si loo helo sawir xor ah taas ayaa ka wanaagsan, waxaa habboon in la isticmaalo beddel ka xorisan haddii la helo. Sawirrada noocaas ah haddii aad hesho sawir isticmaalka caddaaladda ah oo aad heli karto mid u dhigma oo xor ah, fadlan beddel, sidaas ayay Miraheze ku noqonaysaa mid ka xorisan sidii hore. * Agabka waa inaan loo isticmaalin qaab beddelaya doorkii suuqyada asalka ah ama kuwa mustaqbalka ee agabka xuquuqdiisa la dhawray ee asalka ah; jiritaanka agabka xuquuqdiisa la dhawray waa in loo qaabeeyaa qaab aan ka dhigayn mid lagu beddelayo iibsashada alaabta dhabta ah. Tusaale ahaan, boodhaatada iyo sawirrada waaweyn ee xuquuqdooda la dhawray waa il dakhli oo u furan wakaaladaha, isticmaalkooda iyagoo leh isla tayadooda waxay yareynaysaa awoodda qofka xuquuqda iska leh inuu lacag urursado. * Cadadka shaqada xuquuqda daabacaadda leh ee loo isticmaalo maqaallada waa inuu noqdaa midka ugu yar ee suurtogalka ah. Waa in la isticmaalo sawirrada tayadoodu hoosayso halkii laga isticmaali lahaa sawirrada tayadoodu sarreyso. Ha isticmaalin wax ka badan hal sawir ama hal maqal haddii ay fulinayaan isla ujeeddada. * Agabka la isticmaalayo waa inuu noqdaa mid hore loo daabacay. * Agabku waa inuu noqdaa mid encyclopedia ah oo buuxiya shuruudaha guud ee Miraheze. * Waa in agabku buuxiyaa shuruudaha siyaasadda warbaahinta ee Insaykalopediya. * Agabka waa in loo isticmaalaa ugu yaraan hal maqaal dhexdiis. * Agabku waa inuu si muuqata uga qayb qaataa maqaalka (tusaale ahaan: inuu baro mawduuca maqaalka ugu weyn, ama uu sawiro dhibco si dhow oo muhiim ah ula xiriira qoraalka maqaalka), ma ahan inuu u adeego ujeeddo qurxin keliya. * Sawirrada isticmaalka caddaaladda ah waa inaan loo isticmaalin keliya gudaha baaxadda maqaallada. Lama oggola in loo isticmaalo tusmada (tan waxaa ku jira tusmada iniinyaha maamulka iyo kuwa kaleba) ama boggaga xubnaha. Haddii loo baahdo boggaga wadahadalka waxaa la dhigayaa xiriiriye goobtooda ah. Taasina waa sababta oo ah siyaasadda aasaaska Wikipedia waa oggolaanshaha sawirka aan xorta ahayn ee maqaallada keliya marka aan la helin beddel iyo keliya haddii jiritaanka sawirku uu si muuqata u hagaajinayo qiimaha maqaalka. Dhammaan isticmaallada kale, xataa haddii ay sharci ku yihiin qodobbada isticmaalka caddaaladda ah ee sharciga xuquuqda daabacaadda, waxay mamnuucayaan in la hayyo isticmaalka sawirrada aan xorta ahayn heerkooda ugu hooseeya. Ka reebnaanshaha waxaa suurtogal ah meel ka baxsan baaxadda boggaga waxaana la darsayaa xaalad kasta gaar ahaanteed, iyo keliya haddii ay lagama maarmaan u tahay dhisidda insaykalopediya (sida tusmada loo isticmaalo qayb ka mid ah bogga hore). Waxaa habboon in lagu daro sumadda <code><nowiki>__NOGALLERY__</nowiki></code> qaybaha lagu ururiyo sawirrada aan xorta ahayn si looga hortago muujinta sawirrada yaryar ee sawirrada aan xorta ahayn ee halkaas ku jira. * Bogga sawirka ama agabka waa inuu ka koobnaadaa: :# Xusidda isha agabka, iyo qofka xuquuqda iska leh (haddii ay kala duwan yihiin) haddii macluumaadka la heli karo. :# tusmada isticmaalka caddaaladda ah oo ku habboon kaas oo tilmaamaya siyaasadda Wikipedia ee oggolaanshaha isticmaalka agabka. Liiska moodallada sawirrada wuxuu ku jiraa Liiska summadaha xuquuqda daabacaadda faylka. efa879c86p1mn8w3dhk0honuvhqaiet 4 51417 306444 2026-08-31T20:51:55Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Nuxur aan xor ahayn]] 306444 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Nuxur aan xor ahayn]] a1n80kd5j7l3287hlwkbzdstyjf9rhi 4 51418 306445 2026-08-31T20:52:02Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Nuxur aan xor ahayn]] 306445 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Nuxur aan xor ahayn]] a1n80kd5j7l3287hlwkbzdstyjf9rhi 4 51419 306446 2026-08-31T20:52:12Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Nuxur aan xor ahayn]] 306446 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Nuxur aan xor ahayn]] a1n80kd5j7l3287hlwkbzdstyjf9rhi 4 51420 306449 2026-09-01T03:52:37Z Isma4l 41797 /* */ 306449 wikitext text/x-wiki {{legal policy|WP:FUC|WP:NFCC}} {{nutshell|Ixtiraam xeerarka qoraalka aan xorta ahayn oo kaliya isticmaal sida dookha ugu dambeeya.}} </noinclude> <includeonly>: ''</includeonly>Sida ku xusan [[wmf:Resolution:Licensing policy|Go'aanka habraaca ruqsadda ee Wikimedia Foundation ee Maaj 23, 2007]], dukumentigan wuxuu u phục gelyaa sida '''Habraaca ka dhaafid Caqabada Dhaafidda''' ee Wikipedia-da Ingiriisiga.<includeonly>''</includeonly><ref>Xilligii soo saarista Go'aanka ee Maaj 23, 2007, bogga [[WP:Non-free content]] wuxuu u phục gelayay sida habraaca caqabada dhaafidda iyadoo lagu tixraacay Go'aanka. Wixii waqtigaas ka dambeeyay, qoraalka waa la wareejiyay, gaar ahaan [[Wikipedia talk:Non-free content/Archive 18#This page needs to be renamed.|looga wadahadlay Maaygii ka dambeeyay]], oo hadda [[WP:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] wuxuu u phục gelyaa sida habraaca caqabada dhaafidda, halka [[WP:Nuxurka aan xorta ahayn]] uu u phục gelayo sida tilmaamaha kan.}} <noinclude> ==Sababta== </noinclude> <includeonly>===Sababta===</includeonly> * Si loo taageero hawsha Wikipedia ee ah soo saarista qoraal xor ah oo varan ah oo loogu talagalay qaybinta aan xaddidnayn, wax ka badalka iyo adeegsiga dhammaan isticmaalayaasha oo ku jira dhammaan warbaahinta; * si loo yarcyo khatarta sharciga ah iyadoo la xaddidayo tirada qoraalka aan xorta ahayn, iyadoo la isticmaalayo shuruudo aad u dhuuban oo ka duwan kuwa quseeya shuruudaha isticmaalka habboon ee ku jira Xeerka xuquuqda daabacaadda ee Mareykanka; iyo * si loo fududeeyo isticmaalka fekerka leh ee qoraalka aan xorta ahayn si loo taageero horumarinta insayklopediya tayadiisu sarreyso. <noinclude> ==Habraaca<span id="Policy-2"></span>== </noinclude> <includeonly>===Habraaca<span id="Policy-2"></span>===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCP}} Ma jiro xaq toos ah oo loo leeyahay isticmaalka qoraalka aan xorta ahayn ee maqaal dhexdiisa ama meel kale oo Wikipedia ah. Maqaallada iyo bogagga kale ee Wikipedia waxay ka kooban yihiin, iyadoo loo eegayo tilmaamaha, qeybo qoraal ah oo gaaban oo toos ah oo ka dhan ah warbaahinta xuquuqda daabacaadda leh, iyadoo si sax ah loogu tixraacayo ilaha asalka ah ama qoraaga (sida lagu dhex sifeeyay tilmaamaha tixraaca, oo si gaar ah loo muujiyay inay yihiin xigasho toos ah iyadoo la isticmaalayo calaamadaha xigashada, {{tag|blockquote|o}}, {{tlx|Quote}}, ama hab midkaas la mid ah. Qoraallada kale ee aan xorta ahayn—oo ay ku jiraan dhammaan sawirrada xuquuqda daabacaadda leh, codadka iyo muuqaallada gaaban, iyo faylasha kale ee warbaahinta ee aan lahayn ruqsad qoraal oo xor ah—waxaa loo isticmaali karaa Wikipedia-da Ingiriisiga oo kaliya meelaha ay ku buuxsamaan '''dhammaan 10-ka''' shuruudood ee hoos ku xusan. # {{shortcut|WP:NFCC1|clear=right}}{{visible anchor|'''Ma jiro u go'aani xor ah.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya meelaha aan la heli karin u go'aani xor ah, ama aan la abuuri karin, kaas oo u phục geli lahaa isla ujeeddada insayklopediya-da.|1}} # {{shortcut|WP:NFCC2|clear=right}}{{visible anchor|'''Ixtiraamka fursadaha ganacsiga.''' Qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo hab u dhow inuu beddelo kaalinta sok ee asalka ah ee maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah.|2}} # {{shortcut|WP:NFCC3A|WP:NFCC3B|clear=right}}{{visible anchor|'''Isticmaalka yar:'''|3}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|'''Tirada yar ee walxaha.''' Walxaha badan ee qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo haddii hal walax ay gudbin karto xog muhiim ah oo u go'aan ah.|3a}}</li><li>{{visible anchor|'''Xaddiga yar ee isticmaalka'''. Shuqul oo dhan looma isticmaalo haddii qayb ay ku filan tahay. Resolution-ka hoose, halka la isticmaali lahaa resolution-ka sare/fidelity/bit rate ayaa loo isticmaalaa (gaar ahaan meelaha asalka loo isticmaali karo ku miskiinta xuquuqda daabacaadda oo u intentayn ah). Xeerkan wuxuu sidoo kale quseeyaa koobiga ku jira sahada Faylka:.|3b}}</li></ol> # {{shortcut|WP:NFCC4|clear=right}}{{visible anchor|'''Daabacaadii hore.''' Qoraalka aan xorta ahayn waa inuu noqdo shuqul la daabacay ama si dadweyne ah loo soo bandhigay ka baxsan Wikipedia iyadoo uu sameeyay (ama idman ka helay) milkiilaha xuquuqda daabacaadda, ama shuqul ka dhashay shuqulkaas oo uu abuuray tifaftire Wikipedia ah.|4}} # {{shortcut|WP:NFCC5|clear=right}}{{visible anchor|'''Qoraalka.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa heerarka guud ee qoraalka Wikipedia oo waa mid insayklopediya ah.|5}} # {{shortcut|WP:NFCC6|clear=right}}{{visible anchor|'''Habraaca gaarka ah ee warbaahinta.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa habraaca gaarka ah ee warbaahinta ee Wikipedia. Tusaale ahaan, sawirradu waa inay buuxiyaan [[Wikipedia:Habraaca isticmaalka sawirka]].|6}} # {{shortcut|WP:NFCC7|clear=right}}{{visible anchor|'''Ugu jiraan hal maqaal.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa [[:Category:Orphaned non-free use Wikipedia files|loo isticmaalaa ugu jiraan hal maqaal]].|7}} # {{shortcut|WP:NFCC8|clear=right}}{{visible anchor|'''Muhiimadda samayna.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya haddii joogitaankiisu uu si muhiim ah u kordhinayo fahanka akhristaha ee ku saabsan mawduuca maqaalka, oo ka saaristiisu ay dhib u leedahay fahankaas.|8}} # {{shortcut|WP:NFCC9|clear=right}}{{visible anchor|'''Xaddidaadda eegitaanka goobta.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo dhowrayaa oo kaliya maqaallada dhexdiisa (ma aha [[Wikipedia:Kala soocidda|bogagga kala soocidda]] ama [[Wikipedia:Draafyada|draafyada]]), oo kaliya ku jira [[Wikipedia:Sahada maqaalka ugu muhiimsan|sahada maqaalka ugu muhiimsan]], iyadoo loo eegayo [[Wikipedia:Laga dhaafay shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn|dhaafitaanka]]. (Si looga hortago in qaybta sawirka ay soo bandhigto thumbnails, ku dar {{code|<nowiki>__NOGALLERY__</nowiki>}}; sawirradu waa kuwo [[WP:COLON|la xiro]], aan la inlinagareyn, ka timaada bogagga wadahadalka marka ay yihiin mawduuc wadahadalka ah.)|9}} # {{shortcut|WP:NFCC10A|WP:NFCC10B|WP:NFCC10C|clear=right}}{{visible anchor|'''Bogga faahfaahinta sawirka.''' Bogga faahfaahinta sawirka ama warbaahinta wuxuu ku jiraa kuwan hoose:|10}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|Xaqiijinta ilaha maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah, iyadoo la raacinayo, meelaha suurtagalka ah, xog ku saabsan fannaan, daabacaa iyo milkiilaha xuquuqda daabacaadda, iyo dhalashada xuquuqda daabacaadda; tani waa si looga caawiyo go'aaminta qiimaha sok ee maaddada. ''Eeg: {{section link|Wikipedia:Tixraaca ilaha|Multimedia}}''.|10a}}</li><li>{{visible anchor|Calaamadda xuquuqda daabacaadda oo tilmaamaysa habraaca Wikipedia ee loo xaglinayo inuu oggolaado isticmaalka. ''Wixii liis ah ee calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka, eeg [[Wikipedia:Calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka/Qoraalka aan xorta ahayn]]''.|10b}}</li><li>{{visible anchor|Magaca maqaal kasta (xiriirka maqaal kasta sidoo kale waa loo dhowrayaa) oo isticmaalka habboon loogu xaglinaayo walaxda, iyo sabab gaar ah oo aan xor ahayn oo loo isticmaalay walax kasta, sida lagu dhex sifeeyay [[Wikipedia:Tilmaamaha sababta isticmaalka aan xorta ahayn]].<ref>Dib u hagaajin u dhigeysa bogga meesha qoraalka aan xorta ahayn loogu intentay in loo isticmaalo waa ku habboon yahay sida magaca maqaalka ee sababta isticmaalka aan xorta ahayn.</ref> Sababtu waxay ku soo bandhigantay luqad hufan oo yar oo ku xiran isticmaal kasta.|10c}}</li></ol> <noinclude> ==Thulinta== </noinclude> <includeonly>===Thulinta===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCE}} * Fayl leh sabab isticmaal oo aan xor ahayn oo sax ah oo loo isticmaalay maqaallo qaarkood (laakiin aan ahayn dhammaan) looma tirtiri doono. Taa beddelkeeda, faylka waa in ka saarid loogu sameeyo maqaallada uu ka baaqdo sababta isticmaalka aan xorta ahayn, ama sabab ku habboon lagu daro. * Fayl loo xaglinayo isticmaal aan xor ahayn oo aan loo isticmaalin maqaal kasta (NFCC 7) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo [[WP:F5|shuruudaha tirtiridda degdegga ah F5]]. * Fayl aan xor ahayn oo ka baaqda [[Wikipedia:Sababta isticmaalka aan xorta ahayn|sababta isticmaalka aan xorta ahayn]] waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo [[WP:F6|shuruudaha tirtiridda degdegga ah F6]]. * Fayl loo isticmaalay maqaal dhexdiisa oo aan buuxinayn F5 ama F6 waxaa loo tirtiri karaa iyadoo loo eegayo [[WP:F7|shuruudaha tirtiridda degdegga ah F7]] sida hoos ku xusan: **Warbaahinta ka timaada ilo ganacsi oo aan ahayn mawduuca faallooyin la tixraacay waxaa la tirtiri karaa <strong>degdeg</strong> iyadoo loo eegayo F7b. **Warbaahinta aan xorta ahayn ee ka baaqda NFCC 1 (ma jiro u go'aani xor ah) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>dhowr maalmood (2 maalmood)</strong> iyadoo loo eegayo F7c. **Warbaahinta kale ee leh xaglinta isticmaalka habboon ee aan saxda ahayn waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>todoba maalmood</strong> iyadoo loo eegayo F7d. Ogaaw in ay tahay mas'uuliyadda isticmaalayaasha raadinaya inay ku daraan ama baaqi ku hayaan qoraalka si ay u bixiyaan sabab sax ah; kuwa raadinaya inay ka saaraan ama tirtiraan looma baahna inay muujiyaan in aan midna la abuuri karin—eeg [[Rallada caddaynta ilaa fekerka|rallada caddaynta]]. [[Wikipedia:Faylasha wadahadalka|Faylasha wadahadalka]] waa goobta ugu muhiimsan ee looga wadahadlo in sawir gaar ah uu buuxiyo shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn, <strong>iyadoo aan loo eegin in faylka loo baahan yahay in la tirtiro ama aan la tirtirin</strong>. Tusaale ahaan, wadahadalka waxaa loo qaban karaa ku saabsan in ay ku habboon tahay isticmaalka sawirka ee [[ARTICLE1]] xitaa haddii uu si aan su'aal lahayn u buuxiyo shuruudaha isticmaalka ee [[ARTICLE2]]. <noinclude> ==Qoraallada hoose== </noinclude> <includeonly>===Qoraallada hoose===</includeonly> {{Reflist}}<noinclude> [[Category:Wikipedia legal policies]] [[Category:Wikipedia non-free content|criteria]] [[el:Βικιπαίδεια:Εύλογη χρήση#Κριτήρια εύλογης χρήσης]] [[fr:Wikipédia:Exceptions au droit d'auteur#Exceptions]] </noinclude> 8y5c00063j2jpt1q7s0r7slcrw767s3 306450 306449 2026-09-01T03:53:20Z Isma4l 41797 306450 wikitext text/x-wiki {{legal policy|WP:FUC|WP:NFCC}} {{nutshell|Ixtiraam xeerarka qoraalka aan xorta ahayn oo kaliya isticmaal sida dookha ugu dambeeya.}} </noinclude> <includeonly>: ''</includeonly>Sida ku xusan [[wmf:Resolution:Licensing policy|Go'aanka habraaca ruqsadda ee Wikimedia Foundation ee Maaj 23, 2007]], dukumentigan wuxuu u phục gelyaa sida '''Habraaca ka dhaafid Caqabada Dhaafidda''' ee Wikipedia-da Ingiriisiga.<includeonly>''</includeonly><ref>Xilligii soo saarista Go'aanka ee Maaj 23, 2007, bogga [[WP:Non-free content]] wuxuu u phục gelayay sida habraaca caqabada dhaafidda iyadoo lagu tixraacay Go'aanka. Wixii waqtigaas ka dambeeyay, qoraalka waa la wareejiyay, gaar ahaan [[Wikipedia talk:Non-free content/Archive 18#This page needs to be renamed.|looga wadahadlay Maaygii ka dambeeyay]], oo hadda [[WP:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] wuxuu u phục gelyaa sida habraaca caqabada dhaafidda, halka [[WP:Nuxurka aan xorta ahayn]] uu u phục gelayo sida tilmaamaha kan.}} <noinclude> ==Sababta== </noinclude> <includeonly>===Sababta===</includeonly> * Si loo taageero hawsha Wikipedia ee ah soo saarista qoraal xor ah oo varan ah oo loogu talagalay qaybinta aan xaddidnayn, wax ka badalka iyo adeegsiga dhammaan isticmaalayaasha oo ku jira dhammaan warbaahinta; * si loo yarcyo khatarta sharciga ah iyadoo la xaddidayo tirada qoraalka aan xorta ahayn, iyadoo la isticmaalayo shuruudo aad u dhuuban oo ka duwan kuwa quseeya shuruudaha isticmaalka habboon ee ku jira Xeerka xuquuqda daabacaadda ee Mareykanka; iyo * si loo fududeeyo isticmaalka fekerka leh ee qoraalka aan xorta ahayn si loo taageero horumarinta insayklopediya tayadiisu sarreyso. <noinclude> ==Habraaca<span id="Policy-2"></span>== </noinclude> <includeonly>===Habraaca<span id="Policy-2"></span>===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCP}} Ma jiro xaq toos ah oo loo leeyahay isticmaalka qoraalka aan xorta ahayn ee maqaal dhexdiisa ama meel kale oo Wikipedia ah. Maqaallada iyo bogagga kale ee Wikipedia waxay ka kooban yihiin, iyadoo loo eegayo tilmaamaha, qeybo qoraal ah oo gaaban oo toos ah oo ka dhan ah warbaahinta xuquuqda daabacaadda leh, iyadoo si sax ah loogu tixraacayo ilaha asalka ah ama qoraaga (sida lagu dhex sifeeyay tilmaamaha tixraaca, oo si gaar ah loo muujiyay inay yihiin xigasho toos ah iyadoo la isticmaalayo calaamadaha xigashada, {{tag|blockquote|o}}, {{tlx|Quote}}, ama hab midkaas la mid ah. Qoraallada kale ee aan xorta ahayn—oo ay ku jiraan dhammaan sawirrada xuquuqda daabacaadda leh, codadka iyo muuqaallada gaaban, iyo faylasha kale ee warbaahinta ee aan lahayn ruqsad qoraal oo xor ah—waxaa loo isticmaali karaa Wikipedia-da Ingiriisiga oo kaliya meelaha ay ku buuxsamaan '''dhammaan 10-ka''' shuruudood ee hoos ku xusan. # {{shortcut|WP:NFCC1|clear=right}}{{visible anchor|'''Ma jiro u go'aani xor ah.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya meelaha aan la heli karin u go'aani xor ah, ama aan la abuuri karin, kaas oo u phục geli lahaa isla ujeeddada insayklopediya-da.|1}} # {{shortcut|WP:NFCC2|clear=right}}{{visible anchor|'''Ixtiraamka fursadaha ganacsiga.''' Qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo hab u dhow inuu beddelo kaalinta sok ee asalka ah ee maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah.|2}} # {{shortcut|WP:NFCC3A|WP:NFCC3B|clear=right}}{{visible anchor|'''Isticmaalka yar:'''|3}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|'''Tirada yar ee walxaha.''' Walxaha badan ee qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo haddii hal walax ay gudbin karto xog muhiim ah oo u go'aan ah.|3a}}</li><li>{{visible anchor|'''Xaddiga yar ee isticmaalka'''. Shuqul oo dhan looma isticmaalo haddii qayb ay ku filan tahay. Resolution-ka hoose, halka la isticmaali lahaa resolution-ka sare/fidelity/bit rate ayaa loo isticmaalaa (gaar ahaan meelaha asalka loo isticmaali karo ku miskiinta xuquuqda daabacaadda oo u intentayn ah). Xeerkan wuxuu sidoo kale quseeyaa koobiga ku jira sahada Faylka:.|3b}}</li></ol> # {{shortcut|WP:NFCC4|clear=right}}{{visible anchor|'''Daabacaadii hore.''' Qoraalka aan xorta ahayn waa inuu noqdo shuqul la daabacay ama si dadweyne ah loo soo bandhigay ka baxsan Wikipedia iyadoo uu sameeyay (ama idman ka helay) milkiilaha xuquuqda daabacaadda, ama shuqul ka dhashay shuqulkaas oo uu abuuray tifaftire Wikipedia ah.|4}} # {{shortcut|WP:NFCC5|clear=right}}{{visible anchor|'''Qoraalka.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa heerarka guud ee qoraalka Wikipedia oo waa mid insayklopediya ah.|5}} # {{shortcut|WP:NFCC6|clear=right}}{{visible anchor|'''Habraaca gaarka ah ee warbaahinta.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa habraaca gaarka ah ee warbaahinta ee Wikipedia. Tusaale ahaan, sawirradu waa inay buuxiyaan [[Wikipedia:Habraaca isticmaalka sawirka]].|6}} # {{shortcut|WP:NFCC7|clear=right}}{{visible anchor|'''Ugu jiraan hal maqaal.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa [[:Category:Orphaned non-free use Wikipedia files|loo isticmaalaa ugu jiraan hal maqaal]].|7}} # {{shortcut|WP:NFCC8|clear=right}}{{visible anchor|'''Muhiimadda samayna.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya haddii joogitaankiisu uu si muhiim ah u kordhinayo fahanka akhristaha ee ku saabsan mawduuca maqaalka, oo ka saaristiisu ay dhib u leedahay fahankaas.|8}} # {{shortcut|WP:NFCC9|clear=right}}{{visible anchor|'''Xaddidaadda eegitaanka goobta.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo dhowrayaa oo kaliya maqaallada dhexdiisa (ma aha [[Wikipedia:Kala soocidda|bogagga kala soocidda]] ama [[Wikipedia:Draafyada|draafyada]]), oo kaliya ku jira [[Wikipedia:Sahada maqaalka ugu muhiimsan|sahada maqaalka ugu muhiimsan]], iyadoo loo eegayo [[Wikipedia:Laga dhaafay shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn|dhaafitaanka]]. (Si looga hortago in qaybta sawirka ay soo bandhigto thumbnails, ku dar {{code|<nowiki>__NOGALLERY__</nowiki>}}; sawirradu waa kuwo [[WP:COLON|la xiro]], aan la inlinagareyn, ka timaada bogagga wadahadalka marka ay yihiin mawduuc wadahadalka ah.)|9}} # {{shortcut|WP:NFCC10A|WP:NFCC10B|WP:NFCC10C|clear=right}}{{visible anchor|'''Bogga faahfaahinta sawirka.''' Bogga faahfaahinta sawirka ama warbaahinta wuxuu ku jiraa kuwan hoose:|10}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|Xaqiijinta ilaha maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah, iyadoo la raacinayo, meelaha suurtagalka ah, xog ku saabsan fannaan, daabacaa iyo milkiilaha xuquuqda daabacaadda, iyo dhalashada xuquuqda daabacaadda; tani waa si looga caawiyo go'aaminta qiimaha sok ee maaddada. ''Eeg: {{section link|Wikipedia:Tixraaca ilaha|Multimedia}}''.|10a}}</li><li>{{visible anchor|Calaamadda xuquuqda daabacaadda oo tilmaamaysa habraaca Wikipedia ee loo xaglinayo inuu oggolaado isticmaalka. ''Wixii liis ah ee calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka, eeg [[Wikipedia:Calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka/Qoraalka aan xorta ahayn]]''.|10b}}</li><li>{{visible anchor|Magaca maqaal kasta (xiriirka maqaal kasta sidoo kale waa loo dhowrayaa) oo isticmaalka habboon loogu xaglinaayo walaxda, iyo sabab gaar ah oo aan xor ahayn oo loo isticmaalay walax kasta, sida lagu dhex sifeeyay [[Wikipedia:Tilmaamaha sababta isticmaalka aan xorta ahayn]].<ref>Dib u hagaajin u dhigeysa bogga meesha qoraalka aan xorta ahayn loogu intentay in loo isticmaalo waa ku habboon yahay sida magaca maqaalka ee sababta isticmaalka aan xorta ahayn.</ref> Sababtu waxay ku soo bandhigantay luqad hufan oo yar oo ku xiran isticmaal kasta.|10c}}</li></ol> <noinclude> ==Thulinta== </noinclude> <includeonly>===Thulinta===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCE}} * Fayl leh sabab isticmaal oo aan xor ahayn oo sax ah oo loo isticmaalay maqaallo qaarkood (laakiin aan ahayn dhammaan) looma tirtiri doono. Taa beddelkeeda, faylka waa in ka saarid loogu sameeyo maqaallada uu ka baaqdo sababta isticmaalka aan xorta ahayn, ama sabab ku habboon lagu daro. * Fayl loo xaglinayo isticmaal aan xor ahayn oo aan loo isticmaalin maqaal kasta (NFCC 7) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo [[WP:F5|shuruudaha tirtiridda degdegga ah F5]]. * Fayl aan xor ahayn oo ka baaqda [[Wikipedia:Sababta isticmaalka aan xorta ahayn|sababta isticmaalka aan xorta ahayn]] waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo [[WP:F6|shuruudaha tirtiridda degdegga ah F6]]. * Fayl loo isticmaalay maqaal dhexdiisa oo aan buuxinayn F5 ama F6 waxaa loo tirtiri karaa iyadoo loo eegayo [[WP:F7|shuruudaha tirtiridda degdegga ah F7]] sida hoos ku xusan: **Warbaahinta ka timaada ilo ganacsi oo aan ahayn mawduuca faallooyin la tixraacay waxaa la tirtiri karaa <strong>degdeg</strong> iyadoo loo eegayo F7b. **Warbaahinta aan xorta ahayn ee ka baaqda NFCC 1 (ma jiro u go'aani xor ah) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>dhowr maalmood (2 maalmood)</strong> iyadoo loo eegayo F7c. **Warbaahinta kale ee leh xaglinta isticmaalka habboon ee aan saxda ahayn waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>todoba maalmood</strong> iyadoo loo eegayo F7d. Ogaaw in ay tahay mas'uuliyadda isticmaalayaasha raadinaya inay ku daraan ama baaqi ku hayaan qoraalka si ay u bixiyaan sabab sax ah; kuwa raadinaya inay ka saaraan ama tirtiraan looma baahna inay muujiyaan in aan midna la abuuri karin—eeg [[Rallada caddaynta ilaa fekerka|rallada caddaynta]]. [[Wikipedia:Faylasha wadahadalka|Faylasha wadahadalka]] waa goobta ugu muhiimsan ee looga wadahadlo in sawir gaar ah uu buuxiyo shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn, <strong>iyadoo aan loo eegin in faylka loo baahan yahay in la tirtiro ama aan la tirtirin</strong>. Tusaale ahaan, wadahadalka waxaa loo qaban karaa ku saabsan in ay ku habboon tahay isticmaalka sawirka ee [[ARTICLE1]] xitaa haddii uu si aan su'aal lahayn u buuxiyo shuruudaha isticmaalka ee [[ARTICLE2]]. <noinclude> ==Qoraallada hoose== </noinclude> <includeonly> ===Qoraallada hoose=== </includeonly> {{Reflist}}<noinclude> hgxkasteg006zqjte8nz6mnunw8uzag 306451 306450 2026-09-01T03:56:47Z Isma4l 41797 /* */ 306451 wikitext text/x-wiki {{legal policy|WP:FUC|WP:NFCC}} {{nutshell|Ixtiraam xeerarka qoraalka aan xorta ahayn oo kaliya isticmaal sida dookha ugu dambeeya.}} </noinclude> <includeonly>: ''</includeonly>Sida ku xusan [[wmf:Resolution:Licensing policy|Go'aanka habraaca ruqsadda ee Wikimedia Foundation ee Maaj 23, 2007]], dukumentigan wuxuu u phục gelyaa sida '''Habraaca ka dhaafid Caqabada Dhaafidda''' ee Wikipedia Soomaaliga.Xilligii soo saarista Go'aanka ee Maaj 23, 2007, bogga [[WP:Nuxur aan xor ahayn]] wuxuu u phục gelayay sida habraaca caqabada dhaafidda iyadoo lagu tixraacay Go'aanka. Wixii waqtigaas ka dambeeyay, qoraalka waa la wareejiyay, gaar ahaan looga wadahadlay Maaygii ka dambeeyay, oo hadda [[WP:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] wuxuu u phục gelyaa sida habraaca caqabada dhaafidda, halka [[WP:Nuxurka aan xorta ahayn]] uu u phục gelayo sida tilmaamaha kan. <noinclude> ==Sababta== </noinclude> <includeonly>===Sababta===</includeonly> * Si loo taageero hawsha Wikipedia ee ah soo saarista qoraal xor ah oo varan ah oo loogu talagalay qaybinta aan xaddidnayn, wax ka badalka iyo adeegsiga dhammaan isticmaalayaasha oo ku jira dhammaan warbaahinta; * si loo yarcyo khatarta sharciga ah iyadoo la xaddidayo tirada qoraalka aan xorta ahayn, iyadoo la isticmaalayo shuruudo aad u dhuuban oo ka duwan kuwa quseeya shuruudaha isticmaalka habboon ee ku jira Xeerka xuquuqda daabacaadda ee Mareykanka; iyo * si loo fududeeyo isticmaalka fekerka leh ee qoraalka aan xorta ahayn si loo taageero horumarinta insayklopediya tayadiisu sarreyso. <noinclude> ==Habraaca<span id="Policy-2"></span>== </noinclude> <includeonly>===Habraaca<span id="Policy-2"></span>===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCP}} Ma jiro xaq toos ah oo loo leeyahay isticmaalka qoraalka aan xorta ahayn ee maqaal dhexdiisa ama meel kale oo Wikipedia ah. Maqaallada iyo bogagga kale ee Wikipedia waxay ka kooban yihiin, iyadoo loo eegayo tilmaamaha, qeybo qoraal ah oo gaaban oo toos ah oo ka dhan ah warbaahinta xuquuqda daabacaadda leh, iyadoo si sax ah loogu tixraacayo ilaha asalka ah ama qoraaga (sida lagu dhex sifeeyay tilmaamaha tixraaca, oo si gaar ah loo muujiyay inay yihiin xigasho toos ah iyadoo la isticmaalayo calaamadaha xigashada, {{tag|blockquote|o}}, {{tlx|Quote}}, ama hab midkaas la mid ah. Qoraallada kale ee aan xorta ahayn—oo ay ku jiraan dhammaan sawirrada xuquuqda daabacaadda leh, codadka iyo muuqaallada gaaban, iyo faylasha kale ee warbaahinta ee aan lahayn ruqsad qoraal oo xor ah—waxaa loo isticmaali karaa Wikipedia-da Ingiriisiga oo kaliya meelaha ay ku buuxsamaan '''dhammaan 10-ka''' shuruudood ee hoos ku xusan. # {{shortcut|WP:NFCC1|clear=right}}{{visible anchor|'''Ma jiro u go'aani xor ah.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya meelaha aan la heli karin u go'aani xor ah, ama aan la abuuri karin, kaas oo u phục geli lahaa isla ujeeddada insayklopediya-da.|1}} # {{shortcut|WP:NFCC2|clear=right}}{{visible anchor|'''Ixtiraamka fursadaha ganacsiga.''' Qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo hab u dhow inuu beddelo kaalinta sok ee asalka ah ee maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah.|2}} # {{shortcut|WP:NFCC3A|WP:NFCC3B|clear=right}}{{visible anchor|'''Isticmaalka yar:'''|3}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|'''Tirada yar ee walxaha.''' Walxaha badan ee qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo haddii hal walax ay gudbin karto xog muhiim ah oo u go'aan ah.|3a}}</li><li>{{visible anchor|'''Xaddiga yar ee isticmaalka'''. Shuqul oo dhan looma isticmaalo haddii qayb ay ku filan tahay. Resolution-ka hoose, halka la isticmaali lahaa resolution-ka sare/fidelity/bit rate ayaa loo isticmaalaa (gaar ahaan meelaha asalka loo isticmaali karo ku miskiinta xuquuqda daabacaadda oo u intentayn ah). Xeerkan wuxuu sidoo kale quseeyaa koobiga ku jira sahada Faylka:.|3b}}</li></ol> # {{shortcut|WP:NFCC4|clear=right}}{{visible anchor|'''Daabacaadii hore.''' Qoraalka aan xorta ahayn waa inuu noqdo shuqul la daabacay ama si dadweyne ah loo soo bandhigay ka baxsan Wikipedia iyadoo uu sameeyay (ama idman ka helay) milkiilaha xuquuqda daabacaadda, ama shuqul ka dhashay shuqulkaas oo uu abuuray tifaftire Wikipedia ah.|4}} # {{shortcut|WP:NFCC5|clear=right}}{{visible anchor|'''Qoraalka.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa heerarka guud ee qoraalka Wikipedia oo waa mid insayklopediya ah.|5}} # {{shortcut|WP:NFCC6|clear=right}}{{visible anchor|'''Habraaca gaarka ah ee warbaahinta.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa habraaca gaarka ah ee warbaahinta ee Wikipedia. Tusaale ahaan, sawirradu waa inay buuxiyaan [[Wikipedia:Habraaca isticmaalka sawirka]].|6}} # {{shortcut|WP:NFCC7|clear=right}}{{visible anchor|'''Ugu jiraan hal maqaal.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa [[:Category:Orphaned non-free use Wikipedia files|loo isticmaalaa ugu jiraan hal maqaal]].|7}} # {{shortcut|WP:NFCC8|clear=right}}{{visible anchor|'''Muhiimadda samayna.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya haddii joogitaankiisu uu si muhiim ah u kordhinayo fahanka akhristaha ee ku saabsan mawduuca maqaalka, oo ka saaristiisu ay dhib u leedahay fahankaas.|8}} # {{shortcut|WP:NFCC9|clear=right}}{{visible anchor|'''Xaddidaadda eegitaanka goobta.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo dhowrayaa oo kaliya maqaallada dhexdiisa (ma aha [[Wikipedia:Kala soocidda|bogagga kala soocidda]] ama [[Wikipedia:Draafyada|draafyada]]), oo kaliya ku jira [[Wikipedia:Sahada maqaalka ugu muhiimsan|sahada maqaalka ugu muhiimsan]], iyadoo loo eegayo [[Wikipedia:Laga dhaafay shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn|dhaafitaanka]]. (Si looga hortago in qaybta sawirka ay soo bandhigto thumbnails, ku dar {{code|<nowiki>__NOGALLERY__</nowiki>}}; sawirradu waa kuwo [[WP:COLON|la xiro]], aan la inlinagareyn, ka timaada bogagga wadahadalka marka ay yihiin mawduuc wadahadalka ah.)|9}} # {{shortcut|WP:NFCC10A|WP:NFCC10B|WP:NFCC10C|clear=right}}{{visible anchor|'''Bogga faahfaahinta sawirka.''' Bogga faahfaahinta sawirka ama warbaahinta wuxuu ku jiraa kuwan hoose:|10}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|Xaqiijinta ilaha maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah, iyadoo la raacinayo, meelaha suurtagalka ah, xog ku saabsan fannaan, daabacaa iyo milkiilaha xuquuqda daabacaadda, iyo dhalashada xuquuqda daabacaadda; tani waa si looga caawiyo go'aaminta qiimaha sok ee maaddada. ''Eeg: {{section link|Wikipedia:Tixraaca ilaha|Multimedia}}''.|10a}}</li><li>{{visible anchor|Calaamadda xuquuqda daabacaadda oo tilmaamaysa habraaca Wikipedia ee loo xaglinayo inuu oggolaado isticmaalka. ''Wixii liis ah ee calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka, eeg [[Wikipedia:Calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka/Qoraalka aan xorta ahayn]]''.|10b}}</li><li>{{visible anchor|Magaca maqaal kasta (xiriirka maqaal kasta sidoo kale waa loo dhowrayaa) oo isticmaalka habboon loogu xaglinaayo walaxda, iyo sabab gaar ah oo aan xor ahayn oo loo isticmaalay walax kasta, sida lagu dhex sifeeyay [[Wikipedia:Tilmaamaha sababta isticmaalka aan xorta ahayn]].<ref>Dib u hagaajin u dhigeysa bogga meesha qoraalka aan xorta ahayn loogu intentay in loo isticmaalo waa ku habboon yahay sida magaca maqaalka ee sababta isticmaalka aan xorta ahayn.</ref> Sababtu waxay ku soo bandhigantay luqad hufan oo yar oo ku xiran isticmaal kasta.|10c}}</li></ol> <noinclude> ==Thulinta== </noinclude> <includeonly>===Thulinta===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCE}} * Fayl leh sabab isticmaal oo aan xor ahayn oo sax ah oo loo isticmaalay maqaallo qaarkood (laakiin aan ahayn dhammaan) looma tirtiri doono. Taa beddelkeeda, faylka waa in ka saarid loogu sameeyo maqaallada uu ka baaqdo sababta isticmaalka aan xorta ahayn, ama sabab ku habboon lagu daro. * Fayl loo xaglinayo isticmaal aan xor ahayn oo aan loo isticmaalin maqaal kasta (NFCC 7) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo [[WP:F5|shuruudaha tirtiridda degdegga ah F5]]. * Fayl aan xor ahayn oo ka baaqda [[Wikipedia:Sababta isticmaalka aan xorta ahayn|sababta isticmaalka aan xorta ahayn]] waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo [[WP:F6|shuruudaha tirtiridda degdegga ah F6]]. * Fayl loo isticmaalay maqaal dhexdiisa oo aan buuxinayn F5 ama F6 waxaa loo tirtiri karaa iyadoo loo eegayo [[WP:F7|shuruudaha tirtiridda degdegga ah F7]] sida hoos ku xusan: **Warbaahinta ka timaada ilo ganacsi oo aan ahayn mawduuca faallooyin la tixraacay waxaa la tirtiri karaa <strong>degdeg</strong> iyadoo loo eegayo F7b. **Warbaahinta aan xorta ahayn ee ka baaqda NFCC 1 (ma jiro u go'aani xor ah) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>dhowr maalmood (2 maalmood)</strong> iyadoo loo eegayo F7c. **Warbaahinta kale ee leh xaglinta isticmaalka habboon ee aan saxda ahayn waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>todoba maalmood</strong> iyadoo loo eegayo F7d. Ogaaw in ay tahay mas'uuliyadda isticmaalayaasha raadinaya inay ku daraan ama baaqi ku hayaan qoraalka si ay u bixiyaan sabab sax ah; kuwa raadinaya inay ka saaraan ama tirtiraan looma baahna inay muujiyaan in aan midna la abuuri karin—eeg [[Rallada caddaynta ilaa fekerka|rallada caddaynta]]. [[Wikipedia:Faylasha wadahadalka|Faylasha wadahadalka]] waa goobta ugu muhiimsan ee looga wadahadlo in sawir gaar ah uu buuxiyo shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn, <strong>iyadoo aan loo eegin in faylka loo baahan yahay in la tirtiro ama aan la tirtirin</strong>. Tusaale ahaan, wadahadalka waxaa loo qaban karaa ku saabsan in ay ku habboon tahay isticmaalka sawirka ee [[ARTICLE1]] xitaa haddii uu si aan su'aal lahayn u buuxiyo shuruudaha isticmaalka ee [[ARTICLE2]]. <noinclude> ==Qoraallada hoose== </noinclude> <includeonly> ===Qoraallada hoose=== </includeonly> {{Reflist}}<noinclude> 0pq7ka2zhlf03zm92b1xr46314hferp 306452 306451 2026-09-01T03:57:16Z Isma4l 41797 /* */ 306452 wikitext text/x-wiki {{legal policy|WP:FUC|WP:NFCC}} {{nutshell|Ixtiraam xeerarka qoraalka aan xorta ahayn oo kaliya isticmaal sida dookha ugu dambeeya.}} </noinclude> <includeonly>: ''</includeonly>Sida ku xusan [[wmf:Resolution:Licensing policy|Go'aanka habraaca ruqsadda ee Wikimedia Foundation ee Maaj 23, 2007]], dukumentigan wuxuu u phục gelyaa sida '''Habraaca ka dhaafid Caqabada Dhaafidda''' ee Wikipedia Soomaaliga.Xilligii soo saarista Go'aanka ee Maaj 23, 2007, bogga [[WP:Nuxur aan xor ahayn]] wuxuu u phục gelayay sida habraaca caqabada dhaafidda iyadoo lagu tixraacay Go'aanka. Wixii waqtigaas ka dambeeyay, qoraalka waa la wareejiyay, gaar ahaan looga wadahadlay Maaygii ka dambeeyay, oo hadda [[WP:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] wuxuu u phục gelyaa sida habraaca caqabada dhaafidda, halka [[WP:Nuxur aan xor ahayn]] uu u phục gelayo sida tilmaamaha kan. <noinclude> ==Sababta== </noinclude> <includeonly>===Sababta===</includeonly> * Si loo taageero hawsha Wikipedia ee ah soo saarista qoraal xor ah oo varan ah oo loogu talagalay qaybinta aan xaddidnayn, wax ka badalka iyo adeegsiga dhammaan isticmaalayaasha oo ku jira dhammaan warbaahinta; * si loo yarcyo khatarta sharciga ah iyadoo la xaddidayo tirada qoraalka aan xorta ahayn, iyadoo la isticmaalayo shuruudo aad u dhuuban oo ka duwan kuwa quseeya shuruudaha isticmaalka habboon ee ku jira Xeerka xuquuqda daabacaadda ee Mareykanka; iyo * si loo fududeeyo isticmaalka fekerka leh ee qoraalka aan xorta ahayn si loo taageero horumarinta insayklopediya tayadiisu sarreyso. <noinclude> ==Habraaca<span id="Policy-2"></span>== </noinclude> <includeonly>===Habraaca<span id="Policy-2"></span>===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCP}} Ma jiro xaq toos ah oo loo leeyahay isticmaalka qoraalka aan xorta ahayn ee maqaal dhexdiisa ama meel kale oo Wikipedia ah. Maqaallada iyo bogagga kale ee Wikipedia waxay ka kooban yihiin, iyadoo loo eegayo tilmaamaha, qeybo qoraal ah oo gaaban oo toos ah oo ka dhan ah warbaahinta xuquuqda daabacaadda leh, iyadoo si sax ah loogu tixraacayo ilaha asalka ah ama qoraaga (sida lagu dhex sifeeyay tilmaamaha tixraaca, oo si gaar ah loo muujiyay inay yihiin xigasho toos ah iyadoo la isticmaalayo calaamadaha xigashada, {{tag|blockquote|o}}, {{tlx|Quote}}, ama hab midkaas la mid ah. Qoraallada kale ee aan xorta ahayn—oo ay ku jiraan dhammaan sawirrada xuquuqda daabacaadda leh, codadka iyo muuqaallada gaaban, iyo faylasha kale ee warbaahinta ee aan lahayn ruqsad qoraal oo xor ah—waxaa loo isticmaali karaa Wikipedia-da Ingiriisiga oo kaliya meelaha ay ku buuxsamaan '''dhammaan 10-ka''' shuruudood ee hoos ku xusan. # {{shortcut|WP:NFCC1|clear=right}}{{visible anchor|'''Ma jiro u go'aani xor ah.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya meelaha aan la heli karin u go'aani xor ah, ama aan la abuuri karin, kaas oo u phục geli lahaa isla ujeeddada insayklopediya-da.|1}} # {{shortcut|WP:NFCC2|clear=right}}{{visible anchor|'''Ixtiraamka fursadaha ganacsiga.''' Qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo hab u dhow inuu beddelo kaalinta sok ee asalka ah ee maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah.|2}} # {{shortcut|WP:NFCC3A|WP:NFCC3B|clear=right}}{{visible anchor|'''Isticmaalka yar:'''|3}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|'''Tirada yar ee walxaha.''' Walxaha badan ee qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo haddii hal walax ay gudbin karto xog muhiim ah oo u go'aan ah.|3a}}</li><li>{{visible anchor|'''Xaddiga yar ee isticmaalka'''. Shuqul oo dhan looma isticmaalo haddii qayb ay ku filan tahay. Resolution-ka hoose, halka la isticmaali lahaa resolution-ka sare/fidelity/bit rate ayaa loo isticmaalaa (gaar ahaan meelaha asalka loo isticmaali karo ku miskiinta xuquuqda daabacaadda oo u intentayn ah). Xeerkan wuxuu sidoo kale quseeyaa koobiga ku jira sahada Faylka:.|3b}}</li></ol> # {{shortcut|WP:NFCC4|clear=right}}{{visible anchor|'''Daabacaadii hore.''' Qoraalka aan xorta ahayn waa inuu noqdo shuqul la daabacay ama si dadweyne ah loo soo bandhigay ka baxsan Wikipedia iyadoo uu sameeyay (ama idman ka helay) milkiilaha xuquuqda daabacaadda, ama shuqul ka dhashay shuqulkaas oo uu abuuray tifaftire Wikipedia ah.|4}} # {{shortcut|WP:NFCC5|clear=right}}{{visible anchor|'''Qoraalka.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa heerarka guud ee qoraalka Wikipedia oo waa mid insayklopediya ah.|5}} # {{shortcut|WP:NFCC6|clear=right}}{{visible anchor|'''Habraaca gaarka ah ee warbaahinta.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa habraaca gaarka ah ee warbaahinta ee Wikipedia. Tusaale ahaan, sawirradu waa inay buuxiyaan [[Wikipedia:Habraaca isticmaalka sawirka]].|6}} # {{shortcut|WP:NFCC7|clear=right}}{{visible anchor|'''Ugu jiraan hal maqaal.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa [[:Category:Orphaned non-free use Wikipedia files|loo isticmaalaa ugu jiraan hal maqaal]].|7}} # {{shortcut|WP:NFCC8|clear=right}}{{visible anchor|'''Muhiimadda samayna.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya haddii joogitaankiisu uu si muhiim ah u kordhinayo fahanka akhristaha ee ku saabsan mawduuca maqaalka, oo ka saaristiisu ay dhib u leedahay fahankaas.|8}} # {{shortcut|WP:NFCC9|clear=right}}{{visible anchor|'''Xaddidaadda eegitaanka goobta.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo dhowrayaa oo kaliya maqaallada dhexdiisa (ma aha [[Wikipedia:Kala soocidda|bogagga kala soocidda]] ama [[Wikipedia:Draafyada|draafyada]]), oo kaliya ku jira [[Wikipedia:Sahada maqaalka ugu muhiimsan|sahada maqaalka ugu muhiimsan]], iyadoo loo eegayo [[Wikipedia:Laga dhaafay shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn|dhaafitaanka]]. (Si looga hortago in qaybta sawirka ay soo bandhigto thumbnails, ku dar {{code|<nowiki>__NOGALLERY__</nowiki>}}; sawirradu waa kuwo [[WP:COLON|la xiro]], aan la inlinagareyn, ka timaada bogagga wadahadalka marka ay yihiin mawduuc wadahadalka ah.)|9}} # {{shortcut|WP:NFCC10A|WP:NFCC10B|WP:NFCC10C|clear=right}}{{visible anchor|'''Bogga faahfaahinta sawirka.''' Bogga faahfaahinta sawirka ama warbaahinta wuxuu ku jiraa kuwan hoose:|10}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|Xaqiijinta ilaha maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah, iyadoo la raacinayo, meelaha suurtagalka ah, xog ku saabsan fannaan, daabacaa iyo milkiilaha xuquuqda daabacaadda, iyo dhalashada xuquuqda daabacaadda; tani waa si looga caawiyo go'aaminta qiimaha sok ee maaddada. ''Eeg: {{section link|Wikipedia:Tixraaca ilaha|Multimedia}}''.|10a}}</li><li>{{visible anchor|Calaamadda xuquuqda daabacaadda oo tilmaamaysa habraaca Wikipedia ee loo xaglinayo inuu oggolaado isticmaalka. ''Wixii liis ah ee calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka, eeg [[Wikipedia:Calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka/Qoraalka aan xorta ahayn]]''.|10b}}</li><li>{{visible anchor|Magaca maqaal kasta (xiriirka maqaal kasta sidoo kale waa loo dhowrayaa) oo isticmaalka habboon loogu xaglinaayo walaxda, iyo sabab gaar ah oo aan xor ahayn oo loo isticmaalay walax kasta, sida lagu dhex sifeeyay [[Wikipedia:Tilmaamaha sababta isticmaalka aan xorta ahayn]].<ref>Dib u hagaajin u dhigeysa bogga meesha qoraalka aan xorta ahayn loogu intentay in loo isticmaalo waa ku habboon yahay sida magaca maqaalka ee sababta isticmaalka aan xorta ahayn.</ref> Sababtu waxay ku soo bandhigantay luqad hufan oo yar oo ku xiran isticmaal kasta.|10c}}</li></ol> <noinclude> ==Thulinta== </noinclude> <includeonly>===Thulinta===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCE}} * Fayl leh sabab isticmaal oo aan xor ahayn oo sax ah oo loo isticmaalay maqaallo qaarkood (laakiin aan ahayn dhammaan) looma tirtiri doono. Taa beddelkeeda, faylka waa in ka saarid loogu sameeyo maqaallada uu ka baaqdo sababta isticmaalka aan xorta ahayn, ama sabab ku habboon lagu daro. * Fayl loo xaglinayo isticmaal aan xor ahayn oo aan loo isticmaalin maqaal kasta (NFCC 7) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo [[WP:F5|shuruudaha tirtiridda degdegga ah F5]]. * Fayl aan xor ahayn oo ka baaqda [[Wikipedia:Sababta isticmaalka aan xorta ahayn|sababta isticmaalka aan xorta ahayn]] waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo [[WP:F6|shuruudaha tirtiridda degdegga ah F6]]. * Fayl loo isticmaalay maqaal dhexdiisa oo aan buuxinayn F5 ama F6 waxaa loo tirtiri karaa iyadoo loo eegayo [[WP:F7|shuruudaha tirtiridda degdegga ah F7]] sida hoos ku xusan: **Warbaahinta ka timaada ilo ganacsi oo aan ahayn mawduuca faallooyin la tixraacay waxaa la tirtiri karaa <strong>degdeg</strong> iyadoo loo eegayo F7b. **Warbaahinta aan xorta ahayn ee ka baaqda NFCC 1 (ma jiro u go'aani xor ah) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>dhowr maalmood (2 maalmood)</strong> iyadoo loo eegayo F7c. **Warbaahinta kale ee leh xaglinta isticmaalka habboon ee aan saxda ahayn waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>todoba maalmood</strong> iyadoo loo eegayo F7d. Ogaaw in ay tahay mas'uuliyadda isticmaalayaasha raadinaya inay ku daraan ama baaqi ku hayaan qoraalka si ay u bixiyaan sabab sax ah; kuwa raadinaya inay ka saaraan ama tirtiraan looma baahna inay muujiyaan in aan midna la abuuri karin—eeg [[Rallada caddaynta ilaa fekerka|rallada caddaynta]]. [[Wikipedia:Faylasha wadahadalka|Faylasha wadahadalka]] waa goobta ugu muhiimsan ee looga wadahadlo in sawir gaar ah uu buuxiyo shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn, <strong>iyadoo aan loo eegin in faylka loo baahan yahay in la tirtiro ama aan la tirtirin</strong>. Tusaale ahaan, wadahadalka waxaa loo qaban karaa ku saabsan in ay ku habboon tahay isticmaalka sawirka ee [[ARTICLE1]] xitaa haddii uu si aan su'aal lahayn u buuxiyo shuruudaha isticmaalka ee [[ARTICLE2]]. <noinclude> ==Qoraallada hoose== </noinclude> <includeonly> ===Qoraallada hoose=== </includeonly> {{Reflist}}<noinclude> m4wpulyhd8i64qmy43ehpw5mvgyiywa 306453 306452 2026-09-01T03:57:35Z Isma4l 41797 306453 wikitext text/x-wiki {{legal policy|WP:FUC|WP:NFCC}} {{nutshell|Ixtiraam xeerarka qoraalka aan xorta ahayn oo kaliya isticmaal sida dookha ugu dambeeya.}} </noinclude> <includeonly>: ''</includeonly>Sida ku xusan [[wmf:Resolution:Licensing policy|Go'aanka habraaca ruqsadda ee Wikimedia Foundation ee Maaj 23, 2007]], dukumentigan wuxuu u phục gelyaa sida '''Habraaca ka dhaafid Caqabada Dhaafidda''' ee Wikipedia Soomaaliga.Xilligii soo saarista Go'aanka ee Maaj 23, 2007, bogga [[WP:Nuxur aan xor ahayn]] wuxuu u phục gelayay sida habraaca caqabada dhaafidda iyadoo lagu tixraacay Go'aanka. Wixii waqtigaas ka dambeeyay, qoraalka waa la wareejiyay, gaar ahaan looga wadahadlay Maaygii ka dambeeyay, oo hadda [[WP:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] wuxuu u phục gelyaa sida habraaca caqabada dhaafidda, halka [[WP:Nuxur aan xor ahayn]] uu u phục gelayo sida tilmaamaha kan. <noinclude> ==Sababta== </noinclude> <includeonly>===Sababta===</includeonly> * Si loo taageero hawsha Wikipedia ee ah soo saarista qoraal xor ah oo varan ah oo loogu talagalay qaybinta aan xaddidnayn, wax ka badalka iyo adeegsiga dhammaan isticmaalayaasha oo ku jira dhammaan warbaahinta; * si loo yarcyo khatarta sharciga ah iyadoo la xaddidayo tirada qoraalka aan xorta ahayn, iyadoo la isticmaalayo shuruudo aad u dhuuban oo ka duwan kuwa quseeya shuruudaha isticmaalka habboon ee ku jira Xeerka xuquuqda daabacaadda ee Mareykanka; iyo * si loo fududeeyo isticmaalka fekerka leh ee qoraalka aan xorta ahayn si loo taageero horumarinta insayklopediya tayadiisu sarreyso. <noinclude> ==Habraaca<span id="Policy-2"></span>== </noinclude> <includeonly>===Habraaca<span id="Policy-2"></span>===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCP}} Ma jiro xaq toos ah oo loo leeyahay isticmaalka qoraalka aan xorta ahayn ee maqaal dhexdiisa ama meel kale oo Wikipedia ah. Maqaallada iyo bogagga kale ee Wikipedia waxay ka kooban yihiin, iyadoo loo eegayo tilmaamaha, qeybo qoraal ah oo gaaban oo toos ah oo ka dhan ah warbaahinta xuquuqda daabacaadda leh, iyadoo si sax ah loogu tixraacayo ilaha asalka ah ama qoraaga (sida lagu dhex sifeeyay tilmaamaha tixraaca, oo si gaar ah loo muujiyay inay yihiin xigasho toos ah iyadoo la isticmaalayo calaamadaha xigashada, {{tag|blockquote|o}}, {{tlx|Quote}}, ama hab midkaas la mid ah. Qoraallada kale ee aan xorta ahayn—oo ay ku jiraan dhammaan sawirrada xuquuqda daabacaadda leh, codadka iyo muuqaallada gaaban, iyo faylasha kale ee warbaahinta ee aan lahayn ruqsad qoraal oo xor ah—waxaa loo isticmaali karaa Wikipedia-da Ingiriisiga oo kaliya meelaha ay ku buuxsamaan '''dhammaan 10-ka''' shuruudood ee hoos ku xusan. # {{shortcut|WP:NFCC1|clear=right}}{{visible anchor|'''Ma jiro u go'aani xor ah.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya meelaha aan la heli karin u go'aani xor ah, ama aan la abuuri karin, kaas oo u phục geli lahaa isla ujeeddada insayklopediya-da.|1}} # {{shortcut|WP:NFCC2|clear=right}}{{visible anchor|'''Ixtiraamka fursadaha ganacsiga.''' Qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo hab u dhow inuu beddelo kaalinta sok ee asalka ah ee maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah.|2}} # {{shortcut|WP:NFCC3A|WP:NFCC3B|clear=right}}{{visible anchor|'''Isticmaalka yar:'''|3}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|'''Tirada yar ee walxaha.''' Walxaha badan ee qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo haddii hal walax ay gudbin karto xog muhiim ah oo u go'aan ah.|3a}}</li><li>{{visible anchor|'''Xaddiga yar ee isticmaalka'''. Shuqul oo dhan looma isticmaalo haddii qayb ay ku filan tahay. Resolution-ka hoose, halka la isticmaali lahaa resolution-ka sare/fidelity/bit rate ayaa loo isticmaalaa (gaar ahaan meelaha asalka loo isticmaali karo ku miskiinta xuquuqda daabacaadda oo u intentayn ah). Xeerkan wuxuu sidoo kale quseeyaa koobiga ku jira sahada Faylka:.|3b}}</li></ol> # {{shortcut|WP:NFCC4|clear=right}}{{visible anchor|'''Daabacaadii hore.''' Qoraalka aan xorta ahayn waa inuu noqdo shuqul la daabacay ama si dadweyne ah loo soo bandhigay ka baxsan Wikipedia iyadoo uu sameeyay (ama idman ka helay) milkiilaha xuquuqda daabacaadda, ama shuqul ka dhashay shuqulkaas oo uu abuuray tifaftire Wikipedia ah.|4}} # {{shortcut|WP:NFCC5|clear=right}}{{visible anchor|'''Qoraalka.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa heerarka guud ee qoraalka Wikipedia oo waa mid insayklopediya ah.|5}} # {{shortcut|WP:NFCC6|clear=right}}{{visible anchor|'''Habraaca gaarka ah ee warbaahinta.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa habraaca gaarka ah ee warbaahinta ee Wikipedia. Tusaale ahaan, sawirradu waa inay buuxiyaan [[Wikipedia:Habraaca isticmaalka sawirka]].|6}} # {{shortcut|WP:NFCC7|clear=right}}{{visible anchor|'''Ugu jiraan hal maqaal.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa [[:Category:Orphaned non-free use Wikipedia files|loo isticmaalaa ugu jiraan hal maqaal]].|7}} # {{shortcut|WP:NFCC8|clear=right}}{{visible anchor|'''Muhiimadda samayna.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya haddii joogitaankiisu uu si muhiim ah u kordhinayo fahanka akhristaha ee ku saabsan mawduuca maqaalka, oo ka saaristiisu ay dhib u leedahay fahankaas.|8}} # {{shortcut|WP:NFCC9|clear=right}}{{visible anchor|'''Xaddidaadda eegitaanka goobta.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo dhowrayaa oo kaliya maqaallada dhexdiisa (ma aha [[Wikipedia:Kala soocidda|bogagga kala soocidda]] ama [[Wikipedia:Draafyada|draafyada]]), oo kaliya ku jira [[Wikipedia:Sahada maqaalka ugu muhiimsan|sahada maqaalka ugu muhiimsan]], iyadoo loo eegayo [[Wikipedia:Laga dhaafay shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn|dhaafitaanka]]. (Si looga hortago in qaybta sawirka ay soo bandhigto thumbnails, ku dar {{code|<nowiki>__NOGALLERY__</nowiki>}}; sawirradu waa kuwo [[WP:COLON|la xiro]], aan la inlinagareyn, ka timaada bogagga wadahadalka marka ay yihiin mawduuc wadahadalka ah.)|9}} # {{shortcut|WP:NFCC10A|WP:NFCC10B|WP:NFCC10C|clear=right}}{{visible anchor|'''Bogga faahfaahinta sawirka.''' Bogga faahfaahinta sawirka ama warbaahinta wuxuu ku jiraa kuwan hoose:|10}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|Xaqiijinta ilaha maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah, iyadoo la raacinayo, meelaha suurtagalka ah, xog ku saabsan fannaan, daabacaa iyo milkiilaha xuquuqda daabacaadda, iyo dhalashada xuquuqda daabacaadda; tani waa si looga caawiyo go'aaminta qiimaha sok ee maaddada. ''Eeg: {{section link|Wikipedia:Tixraaca ilaha|Multimedia}}''.|10a}}</li><li>{{visible anchor|Calaamadda xuquuqda daabacaadda oo tilmaamaysa habraaca Wikipedia ee loo xaglinayo inuu oggolaado isticmaalka. ''Wixii liis ah ee calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka, eeg [[Wikipedia:Calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka/Qoraalka aan xorta ahayn]]''.|10b}}</li><li>{{visible anchor|Magaca maqaal kasta (xiriirka maqaal kasta sidoo kale waa loo dhowrayaa) oo isticmaalka habboon loogu xaglinaayo walaxda, iyo sabab gaar ah oo aan xor ahayn oo loo isticmaalay walax kasta, sida lagu dhex sifeeyay [[Wikipedia:Tilmaamaha sababta isticmaalka aan xorta ahayn]].<ref>Dib u hagaajin u dhigeysa bogga meesha qoraalka aan xorta ahayn loogu intentay in loo isticmaalo waa ku habboon yahay sida magaca maqaalka ee sababta isticmaalka aan xorta ahayn.</ref> Sababtu waxay ku soo bandhigantay luqad hufan oo yar oo ku xiran isticmaal kasta.|10c}}</li></ol> <noinclude> ==Fulinta== </noinclude> <includeonly>===Thulinta===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCE}} * Fayl leh sabab isticmaal oo aan xor ahayn oo sax ah oo loo isticmaalay maqaallo qaarkood (laakiin aan ahayn dhammaan) looma tirtiri doono. Taa beddelkeeda, faylka waa in ka saarid loogu sameeyo maqaallada uu ka baaqdo sababta isticmaalka aan xorta ahayn, ama sabab ku habboon lagu daro. * Fayl loo xaglinayo isticmaal aan xor ahayn oo aan loo isticmaalin maqaal kasta (NFCC 7) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo [[WP:F5|shuruudaha tirtiridda degdegga ah F5]]. * Fayl aan xor ahayn oo ka baaqda [[Wikipedia:Sababta isticmaalka aan xorta ahayn|sababta isticmaalka aan xorta ahayn]] waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo [[WP:F6|shuruudaha tirtiridda degdegga ah F6]]. * Fayl loo isticmaalay maqaal dhexdiisa oo aan buuxinayn F5 ama F6 waxaa loo tirtiri karaa iyadoo loo eegayo [[WP:F7|shuruudaha tirtiridda degdegga ah F7]] sida hoos ku xusan: **Warbaahinta ka timaada ilo ganacsi oo aan ahayn mawduuca faallooyin la tixraacay waxaa la tirtiri karaa <strong>degdeg</strong> iyadoo loo eegayo F7b. **Warbaahinta aan xorta ahayn ee ka baaqda NFCC 1 (ma jiro u go'aani xor ah) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>dhowr maalmood (2 maalmood)</strong> iyadoo loo eegayo F7c. **Warbaahinta kale ee leh xaglinta isticmaalka habboon ee aan saxda ahayn waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>todoba maalmood</strong> iyadoo loo eegayo F7d. Ogaaw in ay tahay mas'uuliyadda isticmaalayaasha raadinaya inay ku daraan ama baaqi ku hayaan qoraalka si ay u bixiyaan sabab sax ah; kuwa raadinaya inay ka saaraan ama tirtiraan looma baahna inay muujiyaan in aan midna la abuuri karin—eeg [[Rallada caddaynta ilaa fekerka|rallada caddaynta]]. [[Wikipedia:Faylasha wadahadalka|Faylasha wadahadalka]] waa goobta ugu muhiimsan ee looga wadahadlo in sawir gaar ah uu buuxiyo shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn, <strong>iyadoo aan loo eegin in faylka loo baahan yahay in la tirtiro ama aan la tirtirin</strong>. Tusaale ahaan, wadahadalka waxaa loo qaban karaa ku saabsan in ay ku habboon tahay isticmaalka sawirka ee [[ARTICLE1]] xitaa haddii uu si aan su'aal lahayn u buuxiyo shuruudaha isticmaalka ee [[ARTICLE2]]. <noinclude> ==Qoraallada hoose== </noinclude> <includeonly> ===Qoraallada hoose=== </includeonly> {{Reflist}}<noinclude> 5imllcg4cyzf6kqn6j9ss8kolsazebp 306454 306453 2026-09-01T03:59:02Z Isma4l 41797 306454 wikitext text/x-wiki {{legal policy|WP:FUC|WP:NFCC}} {{nutshell|Ixtiraam xeerarka qoraalka aan xorta ahayn oo kaliya isticmaal sida dookha ugu dambeeya.}} </noinclude> <includeonly>: ''</includeonly>Sida ku xusan [[wmf:Resolution:Licensing policy|Go'aanka habraaca ruqsadda ee Wikimedia Foundation ee Maaj 23, 2007]], dukumentigan wuxuu u phục gelyaa sida '''Habraaca ka dhaafid Caqabada Dhaafidda''' ee Wikipedia Soomaaliga.Xilligii soo saarista Go'aanka ee Maaj 23, 2007, bogga [[WP:Nuxur aan xor ahayn]] wuxuu u phục gelayay sida habraaca caqabada dhaafidda iyadoo lagu tixraacay Go'aanka. Wixii waqtigaas ka dambeeyay, qoraalka waa la wareejiyay, gaar ahaan looga wadahadlay Maaygii ka dambeeyay, oo hadda [[WP:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] wuxuu u phục gelyaa sida habraaca caqabada dhaafidda, halka [[WP:Nuxur aan xor ahayn]] uu u phục gelayo sida tilmaamaha kan. <noinclude> ==Sababta== </noinclude> <includeonly>===Sababta===</includeonly> * Si loo taageero hawsha Wikipedia ee ah soo saarista qoraal xor ah oo varan ah oo loogu talagalay qaybinta aan xaddidnayn, wax ka badalka iyo adeegsiga dhammaan isticmaalayaasha oo ku jira dhammaan warbaahinta; * si loo yarcyo khatarta sharciga ah iyadoo la xaddidayo tirada qoraalka aan xorta ahayn, iyadoo la isticmaalayo shuruudo aad u dhuuban oo ka duwan kuwa quseeya shuruudaha isticmaalka habboon ee ku jira Xeerka xuquuqda daabacaadda ee Mareykanka; iyo * si loo fududeeyo isticmaalka fekerka leh ee qoraalka aan xorta ahayn si loo taageero horumarinta insayklopediya tayadiisu sarreyso. <noinclude> ==Habraaca<span id="Policy-2"></span>== </noinclude> <includeonly>===Habraaca<span id="Policy-2"></span>===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCP}} Ma jiro xaq toos ah oo loo leeyahay isticmaalka qoraalka aan xorta ahayn ee maqaal dhexdiisa ama meel kale oo Wikipedia ah. Maqaallada iyo bogagga kale ee Wikipedia waxay ka kooban yihiin, iyadoo loo eegayo tilmaamaha, qeybo qoraal ah oo gaaban oo toos ah oo ka dhan ah warbaahinta xuquuqda daabacaadda leh, iyadoo si sax ah loogu tixraacayo ilaha asalka ah ama qoraaga (sida lagu dhex sifeeyay tilmaamaha tixraaca, oo si gaar ah loo muujiyay inay yihiin xigasho toos ah iyadoo la isticmaalayo calaamadaha xigashada, {{tag|blockquote|o}}, {{tlx|Quote}}, ama hab midkaas la mid ah. Qoraallada kale ee aan xorta ahayn—oo ay ku jiraan dhammaan sawirrada xuquuqda daabacaadda leh, codadka iyo muuqaallada gaaban, iyo faylasha kale ee warbaahinta ee aan lahayn ruqsad qoraal oo xor ah—waxaa loo isticmaali karaa Wikipedia-da Ingiriisiga oo kaliya meelaha ay ku buuxsamaan '''dhammaan 10-ka''' shuruudood ee hoos ku xusan. # {{shortcut|WP:NFCC1|clear=right}}{{visible anchor|'''Ma jiro u go'aani xor ah.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya meelaha aan la heli karin u go'aani xor ah, ama aan la abuuri karin, kaas oo u phục geli lahaa isla ujeeddada insayklopediya-da.|1}} # {{shortcut|WP:NFCC2|clear=right}}{{visible anchor|'''Ixtiraamka fursadaha ganacsiga.''' Qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo hab u dhow inuu beddelo kaalinta sok ee asalka ah ee maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah.|2}} # {{shortcut|WP:NFCC3A|WP:NFCC3B|clear=right}}{{visible anchor|'''Isticmaalka yar:'''|3}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|'''Tirada yar ee walxaha.''' Walxaha badan ee qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo haddii hal walax ay gudbin karto xog muhiim ah oo u go'aan ah.|3a}}</li><li>{{visible anchor|'''Xaddiga yar ee isticmaalka'''. Shuqul oo dhan looma isticmaalo haddii qayb ay ku filan tahay. Resolution-ka hoose, halka la isticmaali lahaa resolution-ka sare/fidelity/bit rate ayaa loo isticmaalaa (gaar ahaan meelaha asalka loo isticmaali karo ku miskiinta xuquuqda daabacaadda oo u intentayn ah). Xeerkan wuxuu sidoo kale quseeyaa koobiga ku jira sahada Faylka:.|3b}}</li></ol> # {{shortcut|WP:NFCC4|clear=right}}{{visible anchor|'''Daabacaadii hore.''' Qoraalka aan xorta ahayn waa inuu noqdo shuqul la daabacay ama si dadweyne ah loo soo bandhigay ka baxsan Wikipedia iyadoo uu sameeyay (ama idman ka helay) milkiilaha xuquuqda daabacaadda, ama shuqul ka dhashay shuqulkaas oo uu abuuray tifaftire Wikipedia ah.|4}} # {{shortcut|WP:NFCC5|clear=right}}{{visible anchor|'''Qoraalka.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa heerarka guud ee qoraalka Wikipedia oo waa mid insayklopediya ah.|5}} # {{shortcut|WP:NFCC6|clear=right}}{{visible anchor|'''Habraaca gaarka ah ee warbaahinta.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa habraaca gaarka ah ee warbaahinta ee Wikipedia. Tusaale ahaan, sawirradu waa inay buuxiyaan [[Wikipedia:Habraaca isticmaalka sawirka]].|6}} # {{shortcut|WP:NFCC7|clear=right}}{{visible anchor|'''Ugu jiraan hal maqaal.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa [[:Category:Orphaned non-free use Wikipedia files|loo isticmaalaa ugu jiraan hal maqaal]].|7}} # {{shortcut|WP:NFCC8|clear=right}}{{visible anchor|'''Muhiimadda samayna.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya haddii joogitaankiisu uu si muhiim ah u kordhinayo fahanka akhristaha ee ku saabsan mawduuca maqaalka, oo ka saaristiisu ay dhib u leedahay fahankaas.|8}} # {{shortcut|WP:NFCC9|clear=right}}{{visible anchor|'''Xaddidaadda eegitaanka goobta.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo dhowrayaa oo kaliya maqaallada dhexdiisa (ma aha [[Wikipedia:Kala soocidda|bogagga kala soocidda]] ama [[Wikipedia:Draafyada|draafyada]]), oo kaliya ku jira [[Wikipedia:Sahada maqaalka ugu muhiimsan|sahada maqaalka ugu muhiimsan]], iyadoo loo eegayo [[Wikipedia:Laga dhaafay shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn|dhaafitaanka]]. (Si looga hortago in qaybta sawirka ay soo bandhigto thumbnails, ku dar {{code|<nowiki>__NOGALLERY__</nowiki>}}; sawirradu waa kuwo [[WP:COLON|la xiro]], aan la inlinagareyn, ka timaada bogagga wadahadalka marka ay yihiin mawduuc wadahadalka ah.)|9}} # {{shortcut|WP:NFCC10A|WP:NFCC10B|WP:NFCC10C|clear=right}}{{visible anchor|'''Bogga faahfaahinta sawirka.''' Bogga faahfaahinta sawirka ama warbaahinta wuxuu ku jiraa kuwan hoose:|10}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|Xaqiijinta ilaha maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah, iyadoo la raacinayo, meelaha suurtagalka ah, xog ku saabsan fannaan, daabacaa iyo milkiilaha xuquuqda daabacaadda, iyo dhalashada xuquuqda daabacaadda; tani waa si looga caawiyo go'aaminta qiimaha sok ee maaddada. ''Eeg: {{section link|Wikipedia:Tixraaca ilaha|Multimedia}}''.|10a}}</li><li>{{visible anchor|Calaamadda xuquuqda daabacaadda oo tilmaamaysa habraaca Wikipedia ee loo xaglinayo inuu oggolaado isticmaalka. ''Wixii liis ah ee calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka, eeg [[Wikipedia:Calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka/Qoraalka aan xorta ahayn]]''.|10b}}</li><li>{{visible anchor|Magaca maqaal kasta (xiriirka maqaal kasta sidoo kale waa loo dhowrayaa) oo isticmaalka habboon loogu xaglinaayo walaxda, iyo sabab gaar ah oo aan xor ahayn oo loo isticmaalay walax kasta, sida lagu dhex sifeeyay [[Wikipedia:Tilmaamaha sababta isticmaalka aan xorta ahayn]].<ref>Dib u hagaajin u dhigeysa bogga meesha qoraalka aan xorta ahayn loogu intentay in loo isticmaalo waa ku habboon yahay sida magaca maqaalka ee sababta isticmaalka aan xorta ahayn.</ref> Sababtu waxay ku soo bandhigantay luqad hufan oo yar oo ku xiran isticmaal kasta.|10c}}</li></ol> <noinclude> ==Fulinta== </noinclude> <includeonly>===Thulinta===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCE}} * Fayl leh sabab isticmaal oo aan xor ahayn oo sax ah oo loo isticmaalay maqaallo qaarkood (laakiin aan ahayn dhammaan) looma tirtiri doono. Taa beddelkeeda, faylka waa in ka saarid loogu sameeyo maqaallada uu ka baaqdo sababta isticmaalka aan xorta ahayn, ama sabab ku habboon lagu daro. * Fayl loo xaglinayo isticmaal aan xor ahayn oo aan loo isticmaalin maqaal kasta (NFCC 7) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo shuruudaha tirtiridda degdegga ah F5. * Fayl aan xor ahayn oo ka baaqda sababta isticmaalka aan xorta ahayn waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo shuruudaha tirtiridda degdegga ah F6. * Fayl loo isticmaalay maqaal dhexdiisa oo aan buuxinayn F5 ama F6 waxaa loo tirtiri karaa iyadoo loo eegayo shuruudaha tirtiridda degdegga ah F7 sida hoos ku xusan: **Warbaahinta ka timaada ilo ganacsi oo aan ahayn mawduuca faallooyin la tixraacay waxaa la tirtiri karaa <strong>degdeg</strong> iyadoo loo eegayo F7b. **Warbaahinta aan xorta ahayn ee ka baaqda NFCC 1 (ma jiro u go'aani xor ah) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>dhowr maalmood (2 maalmood)</strong> iyadoo loo eegayo F7c. **Warbaahinta kale ee leh xaglinta isticmaalka habboon ee aan saxda ahayn waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>todoba maalmood</strong> iyadoo loo eegayo F7d. Ogaaw in ay tahay mas'uuliyadda isticmaalayaasha raadinaya inay ku daraan ama baaqi ku hayaan qoraalka si ay u bixiyaan sabab sax ah; kuwa raadinaya inay ka saaraan ama tirtiraan looma baahna inay muujiyaan in aan midna la abuuri karin eeg rallada caddaynta]]. Faylasha wadahadalka waa goobta ugu muhiimsan ee looga wadahadlo in sawir gaar ah uu buuxiyo shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn, <strong>iyadoo aan loo eegin in faylka loo baahan yahay in la tirtiro ama aan la tirtirin</strong>. Tusaale ahaan, wadahadalka waxaa loo qaban karaa ku saabsan in ay ku habboon tahay isticmaalka sawirka ee QODOBKA 1AAD xitaa haddii uu si aan su'aal lahayn u buuxiyo shuruudaha isticmaalka ee QODOBKA 2AAD. <noinclude> ==Qoraallada hoose== </noinclude> <includeonly> ===Qoraallada hoose=== </includeonly> {{Reflist}}<noinclude> 93acunb7md5y0o4bcqqvq7eugb83ycv 306455 306454 2026-09-01T03:59:18Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306454 wikitext text/x-wiki {{legal policy|WP:FUC|WP:NFCC}} {{nutshell|Ixtiraam xeerarka qoraalka aan xorta ahayn oo kaliya isticmaal sida dookha ugu dambeeya.}} </noinclude> <includeonly>: ''</includeonly>Sida ku xusan [[wmf:Resolution:Licensing policy|Go'aanka habraaca ruqsadda ee Wikimedia Foundation ee Maaj 23, 2007]], dukumentigan wuxuu u phục gelyaa sida '''Habraaca ka dhaafid Caqabada Dhaafidda''' ee Wikipedia Soomaaliga.Xilligii soo saarista Go'aanka ee Maaj 23, 2007, bogga [[WP:Nuxur aan xor ahayn]] wuxuu u phục gelayay sida habraaca caqabada dhaafidda iyadoo lagu tixraacay Go'aanka. Wixii waqtigaas ka dambeeyay, qoraalka waa la wareejiyay, gaar ahaan looga wadahadlay Maaygii ka dambeeyay, oo hadda [[WP:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] wuxuu u phục gelyaa sida habraaca caqabada dhaafidda, halka [[WP:Nuxur aan xor ahayn]] uu u phục gelayo sida tilmaamaha kan. <noinclude> ==Sababta== </noinclude> <includeonly>===Sababta===</includeonly> * Si loo taageero hawsha Wikipedia ee ah soo saarista qoraal xor ah oo varan ah oo loogu talagalay qaybinta aan xaddidnayn, wax ka badalka iyo adeegsiga dhammaan isticmaalayaasha oo ku jira dhammaan warbaahinta; * si loo yarcyo khatarta sharciga ah iyadoo la xaddidayo tirada qoraalka aan xorta ahayn, iyadoo la isticmaalayo shuruudo aad u dhuuban oo ka duwan kuwa quseeya shuruudaha isticmaalka habboon ee ku jira Xeerka xuquuqda daabacaadda ee Mareykanka; iyo * si loo fududeeyo isticmaalka fekerka leh ee qoraalka aan xorta ahayn si loo taageero horumarinta insayklopediya tayadiisu sarreyso. <noinclude> ==Habraaca<span id="Policy-2"></span>== </noinclude> <includeonly>===Habraaca<span id="Policy-2"></span>===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCP}} Ma jiro xaq toos ah oo loo leeyahay isticmaalka qoraalka aan xorta ahayn ee maqaal dhexdiisa ama meel kale oo Wikipedia ah. Maqaallada iyo bogagga kale ee Wikipedia waxay ka kooban yihiin, iyadoo loo eegayo tilmaamaha, qeybo qoraal ah oo gaaban oo toos ah oo ka dhan ah warbaahinta xuquuqda daabacaadda leh, iyadoo si sax ah loogu tixraacayo ilaha asalka ah ama qoraaga (sida lagu dhex sifeeyay tilmaamaha tixraaca, oo si gaar ah loo muujiyay inay yihiin xigasho toos ah iyadoo la isticmaalayo calaamadaha xigashada, {{tag|blockquote|o}}, {{tlx|Quote}}, ama hab midkaas la mid ah. Qoraallada kale ee aan xorta ahayn—oo ay ku jiraan dhammaan sawirrada xuquuqda daabacaadda leh, codadka iyo muuqaallada gaaban, iyo faylasha kale ee warbaahinta ee aan lahayn ruqsad qoraal oo xor ah—waxaa loo isticmaali karaa Wikipedia-da Ingiriisiga oo kaliya meelaha ay ku buuxsamaan '''dhammaan 10-ka''' shuruudood ee hoos ku xusan. # {{shortcut|WP:NFCC1|clear=right}}{{visible anchor|'''Ma jiro u go'aani xor ah.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya meelaha aan la heli karin u go'aani xor ah, ama aan la abuuri karin, kaas oo u phục geli lahaa isla ujeeddada insayklopediya-da.|1}} # {{shortcut|WP:NFCC2|clear=right}}{{visible anchor|'''Ixtiraamka fursadaha ganacsiga.''' Qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo hab u dhow inuu beddelo kaalinta sok ee asalka ah ee maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah.|2}} # {{shortcut|WP:NFCC3A|WP:NFCC3B|clear=right}}{{visible anchor|'''Isticmaalka yar:'''|3}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|'''Tirada yar ee walxaha.''' Walxaha badan ee qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo haddii hal walax ay gudbin karto xog muhiim ah oo u go'aan ah.|3a}}</li><li>{{visible anchor|'''Xaddiga yar ee isticmaalka'''. Shuqul oo dhan looma isticmaalo haddii qayb ay ku filan tahay. Resolution-ka hoose, halka la isticmaali lahaa resolution-ka sare/fidelity/bit rate ayaa loo isticmaalaa (gaar ahaan meelaha asalka loo isticmaali karo ku miskiinta xuquuqda daabacaadda oo u intentayn ah). Xeerkan wuxuu sidoo kale quseeyaa koobiga ku jira sahada Faylka:.|3b}}</li></ol> # {{shortcut|WP:NFCC4|clear=right}}{{visible anchor|'''Daabacaadii hore.''' Qoraalka aan xorta ahayn waa inuu noqdo shuqul la daabacay ama si dadweyne ah loo soo bandhigay ka baxsan Wikipedia iyadoo uu sameeyay (ama idman ka helay) milkiilaha xuquuqda daabacaadda, ama shuqul ka dhashay shuqulkaas oo uu abuuray tifaftire Wikipedia ah.|4}} # {{shortcut|WP:NFCC5|clear=right}}{{visible anchor|'''Qoraalka.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa heerarka guud ee qoraalka Wikipedia oo waa mid insayklopediya ah.|5}} # {{shortcut|WP:NFCC6|clear=right}}{{visible anchor|'''Habraaca gaarka ah ee warbaahinta.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa habraaca gaarka ah ee warbaahinta ee Wikipedia. Tusaale ahaan, sawirradu waa inay buuxiyaan [[Wikipedia:Habraaca isticmaalka sawirka]].|6}} # {{shortcut|WP:NFCC7|clear=right}}{{visible anchor|'''Ugu jiraan hal maqaal.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa [[:Category:Orphaned non-free use Wikipedia files|loo isticmaalaa ugu jiraan hal maqaal]].|7}} # {{shortcut|WP:NFCC8|clear=right}}{{visible anchor|'''Muhiimadda samayna.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya haddii joogitaankiisu uu si muhiim ah u kordhinayo fahanka akhristaha ee ku saabsan mawduuca maqaalka, oo ka saaristiisu ay dhib u leedahay fahankaas.|8}} # {{shortcut|WP:NFCC9|clear=right}}{{visible anchor|'''Xaddidaadda eegitaanka goobta.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo dhowrayaa oo kaliya maqaallada dhexdiisa (ma aha [[Wikipedia:Kala soocidda|bogagga kala soocidda]] ama [[Wikipedia:Draafyada|draafyada]]), oo kaliya ku jira [[Wikipedia:Sahada maqaalka ugu muhiimsan|sahada maqaalka ugu muhiimsan]], iyadoo loo eegayo [[Wikipedia:Laga dhaafay shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn|dhaafitaanka]]. (Si looga hortago in qaybta sawirka ay soo bandhigto thumbnails, ku dar {{code|<nowiki>__NOGALLERY__</nowiki>}}; sawirradu waa kuwo [[WP:COLON|la xiro]], aan la inlinagareyn, ka timaada bogagga wadahadalka marka ay yihiin mawduuc wadahadalka ah.)|9}} # {{shortcut|WP:NFCC10A|WP:NFCC10B|WP:NFCC10C|clear=right}}{{visible anchor|'''Bogga faahfaahinta sawirka.''' Bogga faahfaahinta sawirka ama warbaahinta wuxuu ku jiraa kuwan hoose:|10}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|Xaqiijinta ilaha maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah, iyadoo la raacinayo, meelaha suurtagalka ah, xog ku saabsan fannaan, daabacaa iyo milkiilaha xuquuqda daabacaadda, iyo dhalashada xuquuqda daabacaadda; tani waa si looga caawiyo go'aaminta qiimaha sok ee maaddada. ''Eeg: {{section link|Wikipedia:Tixraaca ilaha|Multimedia}}''.|10a}}</li><li>{{visible anchor|Calaamadda xuquuqda daabacaadda oo tilmaamaysa habraaca Wikipedia ee loo xaglinayo inuu oggolaado isticmaalka. ''Wixii liis ah ee calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka, eeg [[Wikipedia:Calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka/Qoraalka aan xorta ahayn]]''.|10b}}</li><li>{{visible anchor|Magaca maqaal kasta (xiriirka maqaal kasta sidoo kale waa loo dhowrayaa) oo isticmaalka habboon loogu xaglinaayo walaxda, iyo sabab gaar ah oo aan xor ahayn oo loo isticmaalay walax kasta, sida lagu dhex sifeeyay [[Wikipedia:Tilmaamaha sababta isticmaalka aan xorta ahayn]].<ref>Dib u hagaajin u dhigeysa bogga meesha qoraalka aan xorta ahayn loogu intentay in loo isticmaalo waa ku habboon yahay sida magaca maqaalka ee sababta isticmaalka aan xorta ahayn.</ref> Sababtu waxay ku soo bandhigantay luqad hufan oo yar oo ku xiran isticmaal kasta.|10c}}</li></ol> <noinclude> ==Fulinta== </noinclude> <includeonly>===Thulinta===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCE}} * Fayl leh sabab isticmaal oo aan xor ahayn oo sax ah oo loo isticmaalay maqaallo qaarkood (laakiin aan ahayn dhammaan) looma tirtiri doono. Taa beddelkeeda, faylka waa in ka saarid loogu sameeyo maqaallada uu ka baaqdo sababta isticmaalka aan xorta ahayn, ama sabab ku habboon lagu daro. * Fayl loo xaglinayo isticmaal aan xor ahayn oo aan loo isticmaalin maqaal kasta (NFCC 7) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo shuruudaha tirtiridda degdegga ah F5. * Fayl aan xor ahayn oo ka baaqda sababta isticmaalka aan xorta ahayn waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo shuruudaha tirtiridda degdegga ah F6. * Fayl loo isticmaalay maqaal dhexdiisa oo aan buuxinayn F5 ama F6 waxaa loo tirtiri karaa iyadoo loo eegayo shuruudaha tirtiridda degdegga ah F7 sida hoos ku xusan: **Warbaahinta ka timaada ilo ganacsi oo aan ahayn mawduuca faallooyin la tixraacay waxaa la tirtiri karaa <strong>degdeg</strong> iyadoo loo eegayo F7b. **Warbaahinta aan xorta ahayn ee ka baaqda NFCC 1 (ma jiro u go'aani xor ah) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>dhowr maalmood (2 maalmood)</strong> iyadoo loo eegayo F7c. **Warbaahinta kale ee leh xaglinta isticmaalka habboon ee aan saxda ahayn waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>todoba maalmood</strong> iyadoo loo eegayo F7d. Ogaaw in ay tahay mas'uuliyadda isticmaalayaasha raadinaya inay ku daraan ama baaqi ku hayaan qoraalka si ay u bixiyaan sabab sax ah; kuwa raadinaya inay ka saaraan ama tirtiraan looma baahna inay muujiyaan in aan midna la abuuri karin eeg rallada caddaynta]]. Faylasha wadahadalka waa goobta ugu muhiimsan ee looga wadahadlo in sawir gaar ah uu buuxiyo shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn, <strong>iyadoo aan loo eegin in faylka loo baahan yahay in la tirtiro ama aan la tirtirin</strong>. Tusaale ahaan, wadahadalka waxaa loo qaban karaa ku saabsan in ay ku habboon tahay isticmaalka sawirka ee QODOBKA 1AAD xitaa haddii uu si aan su'aal lahayn u buuxiyo shuruudaha isticmaalka ee QODOBKA 2AAD. <noinclude> ==Qoraallada hoose== </noinclude> <includeonly> ===Qoraallada hoose=== </includeonly> {{Reflist}}<noinclude> 93acunb7md5y0o4bcqqvq7eugb83ycv 306463 306455 2026-09-01T04:05:29Z Isma4l 41797 /* Habraaca */ 306463 wikitext text/x-wiki {{legal policy|WP:FUC|WP:NFCC}} {{nutshell|Ixtiraam xeerarka qoraalka aan xorta ahayn oo kaliya isticmaal sida dookha ugu dambeeya.}} </noinclude> <includeonly>: ''</includeonly>Sida ku xusan [[wmf:Resolution:Licensing policy|Go'aanka habraaca ruqsadda ee Wikimedia Foundation ee Maaj 23, 2007]], dukumentigan wuxuu u phục gelyaa sida '''Habraaca ka dhaafid Caqabada Dhaafidda''' ee Wikipedia Soomaaliga.Xilligii soo saarista Go'aanka ee Maaj 23, 2007, bogga [[WP:Nuxur aan xor ahayn]] wuxuu u phục gelayay sida habraaca caqabada dhaafidda iyadoo lagu tixraacay Go'aanka. Wixii waqtigaas ka dambeeyay, qoraalka waa la wareejiyay, gaar ahaan looga wadahadlay Maaygii ka dambeeyay, oo hadda [[WP:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] wuxuu u phục gelyaa sida habraaca caqabada dhaafidda, halka [[WP:Nuxur aan xor ahayn]] uu u phục gelayo sida tilmaamaha kan. <noinclude> ==Sababta== </noinclude> <includeonly>===Sababta===</includeonly> * Si loo taageero hawsha Wikipedia ee ah soo saarista qoraal xor ah oo varan ah oo loogu talagalay qaybinta aan xaddidnayn, wax ka badalka iyo adeegsiga dhammaan isticmaalayaasha oo ku jira dhammaan warbaahinta; * si loo yarcyo khatarta sharciga ah iyadoo la xaddidayo tirada qoraalka aan xorta ahayn, iyadoo la isticmaalayo shuruudo aad u dhuuban oo ka duwan kuwa quseeya shuruudaha isticmaalka habboon ee ku jira Xeerka xuquuqda daabacaadda ee Mareykanka; iyo * si loo fududeeyo isticmaalka fekerka leh ee qoraalka aan xorta ahayn si loo taageero horumarinta insayklopediya tayadiisu sarreyso. <noinclude> ==Habraaca<span id="Policy-2"></span>== </noinclude> <includeonly>===Habraaca<span id="Policy-2"></span>===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCP}} Ma jiro xaq toos ah oo loo leeyahay isticmaalka qoraalka aan xorta ahayn ee maqaal dhexdiisa ama meel kale oo Wikipedia ah. Maqaallada iyo bogagga kale ee Wikipedia waxay ka kooban yihiin, iyadoo loo eegayo tilmaamaha, qeybo qoraal ah oo gaaban oo toos ah oo ka dhan ah warbaahinta xuquuqda daabacaadda leh, iyadoo si sax ah loogu tixraacayo ilaha asalka ah ama qoraaga (sida lagu dhex sifeeyay tilmaamaha tixraaca, oo si gaar ah loo muujiyay inay yihiin xigasho toos ah iyadoo la isticmaalayo calaamadaha xigashada, {{tag|blockquote|o}}, {{tlx|Quote}}, ama hab midkaas la mid ah. Qoraallada kale ee aan xorta ahayn—oo ay ku jiraan dhammaan sawirrada xuquuqda daabacaadda leh, codadka iyo muuqaallada gaaban, iyo faylasha kale ee warbaahinta ee aan lahayn ruqsad qoraal oo xor ah—waxaa loo isticmaali karaa Wikipedia-da Ingiriisiga oo kaliya meelaha ay ku buuxsamaan '''dhammaan 10-ka''' shuruudood ee hoos ku xusan. # {{shortcut|WP:NFCC1|clear=right}}{{visible anchor|'''Ma jiro u go'aani xor ah.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya meelaha aan la heli karin u go'aani xor ah, ama aan la abuuri karin, kaas oo u phục geli lahaa isla ujeeddada insayklopediya-da.|1}} # {{shortcut|WP:NFCC2|clear=right}}{{visible anchor|'''Ixtiraamka fursadaha ganacsiga.''' Qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo hab u dhow inuu beddelo kaalinta sok ee asalka ah ee maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah.|2}} # {{shortcut|WP:NFCC3A|WP:NFCC3B|clear=right}}{{visible anchor|'''Isticmaalka yar:'''|3}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|'''Tirada yar ee walxaha.''' Walxaha badan ee qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo haddii hal walax ay gudbin karto xog muhiim ah oo u go'aan ah.|3a}}</li><li>{{visible anchor|'''Xaddiga yar ee isticmaalka'''. Shuqul oo dhan looma isticmaalo haddii qayb ay ku filan tahay. Xallinta hoose, halka la isticmaali lahaa resolution-ka sare/fidelity/bit rate ayaa loo isticmaalaa (gaar ahaan meelaha asalka loo isticmaali karo ku miskiinta xuquuqda daabacaadda oo u intentayn ah). Xeerkan wuxuu sidoo kale quseeyaa koobiga ku jira sahada Faylka:.|3b}}</li></ol> # {{shortcut|WP:NFCC4|clear=right}}{{visible anchor|'''Daabacaadii hore.''' Qoraalka aan xorta ahayn waa inuu noqdo shuqul la daabacay ama si dadweyne ah loo soo bandhigay ka baxsan Wikipedia iyadoo uu sameeyay (ama idman ka helay) milkiilaha xuquuqda daabacaadda, ama shuqul ka dhashay shuqulkaas oo uu abuuray tifaftire Wikipedia ah.|4}} # {{shortcut|WP:NFCC5|clear=right}}{{visible anchor|'''Qoraalka.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa heerarka guud ee qoraalka Wikipedia oo waa mid insayklopediya ah.|5}} # {{shortcut|WP:NFCC6|clear=right}}{{visible anchor|'''Habraaca gaarka ah ee warbaahinta.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa habraaca gaarka ah ee warbaahinta ee Wikipedia. Tusaale ahaan, sawirradu waa inay buuxiyaan [[Wikipedia:Habraaca isticmaalka sawirka]].|6}} # {{shortcut|WP:NFCC7|clear=right}}{{visible anchor|'''Ugu jiraan hal maqaal.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa [[:Category:Orphaned non-free use Wikipedia files|loo isticmaalaa ugu jiraan hal maqaal]].|7}} # {{shortcut|WP:NFCC8|clear=right}}{{visible anchor|'''Muhiimadda samayna.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya haddii joogitaankiisu uu si muhiim ah u kordhinayo fahanka akhristaha ee ku saabsan mawduuca maqaalka, oo ka saaristiisu ay dhib u leedahay fahankaas.|8}} # {{shortcut|WP:NFCC9|clear=right}}{{visible anchor|'''Xaddidaadda eegitaanka goobta.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo dhowrayaa oo kaliya maqaallada dhexdiisa (ma aha [[Wikipedia:Kala soocidda|bogagga kala soocidda]] ama [[Wikipedia:Draafyada|draafyada]]), oo kaliya ku jira [[Wikipedia:Sahada maqaalka ugu muhiimsan|sahada maqaalka ugu muhiimsan]], iyadoo loo eegayo [[Wikipedia:Laga dhaafay shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn|dhaafitaanka]]. (Si looga hortago in qaybta sawirka ay soo bandhigto thumbnails, ku dar {{code|<nowiki>__NOGALLERY__</nowiki>}}; sawirradu waa kuwo la xiro, aan la inlinagareyn, ka timaada bogagga wadahadalka marka ay yihiin mawduuc wadahadalka ah.)|9}} # {{shortcut|WP:NFCC10A|WP:NFCC10B|WP:NFCC10C|clear=right}}{{visible anchor|'''Bogga faahfaahinta sawirka.''' Bogga faahfaahinta sawirka ama warbaahinta wuxuu ku jiraa kuwan hoose:|10}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|Xaqiijinta ilaha maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah, iyadoo la raacinayo, meelaha suurtagalka ah, xog ku saabsan fannaan, daabacaa iyo milkiilaha xuquuqda daabacaadda, iyo dhalashada xuquuqda daabacaadda; tani waa si looga caawiyo go'aaminta qiimaha sok ee maaddada. ''Eeg: {{section link|Wikipedia:Tixraaca ilaha|Multimedia}}''.|10a}}</li><li>{{visible anchor|Calaamadda xuquuqda daabacaadda oo tilmaamaysa habraaca Wikipedia ee loo xaglinayo inuu oggolaado isticmaalka. ''Wixii liis ah ee calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka, eeg Wikipedia:Calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka/Qoraalka aan xorta ahayn''.|10b}}</li><li>{{visible anchor|Magaca maqaal kasta (xiriirka maqaal kasta sidoo kale waa loo dhowrayaa) oo isticmaalka habboon loogu xaglinaayo walaxda, iyo sabab gaar ah oo aan xor ahayn oo loo isticmaalay walax kasta, sida lagu dhex sifeeyay Wikipedia:Tilmaamaha sababta isticmaalka aan xorta ahayn.<ref>Dib u hagaajin u dhigeysa bogga meesha qoraalka aan xorta ahayn loogu intentay in loo isticmaalo waa ku habboon yahay sida magaca maqaalka ee sababta isticmaalka aan xorta ahayn.</ref> Sababtu waxay ku soo bandhigantay luqad hufan oo yar oo ku xiran isticmaal kasta.|10c}}</li></ol> <noinclude> ==Fulinta== </noinclude> <includeonly>===Thulinta===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCE}} * Fayl leh sabab isticmaal oo aan xor ahayn oo sax ah oo loo isticmaalay maqaallo qaarkood (laakiin aan ahayn dhammaan) looma tirtiri doono. Taa beddelkeeda, faylka waa in ka saarid loogu sameeyo maqaallada uu ka baaqdo sababta isticmaalka aan xorta ahayn, ama sabab ku habboon lagu daro. * Fayl loo xaglinayo isticmaal aan xor ahayn oo aan loo isticmaalin maqaal kasta (NFCC 7) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo shuruudaha tirtiridda degdegga ah F5. * Fayl aan xor ahayn oo ka baaqda sababta isticmaalka aan xorta ahayn waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo shuruudaha tirtiridda degdegga ah F6. * Fayl loo isticmaalay maqaal dhexdiisa oo aan buuxinayn F5 ama F6 waxaa loo tirtiri karaa iyadoo loo eegayo shuruudaha tirtiridda degdegga ah F7 sida hoos ku xusan: **Warbaahinta ka timaada ilo ganacsi oo aan ahayn mawduuca faallooyin la tixraacay waxaa la tirtiri karaa <strong>degdeg</strong> iyadoo loo eegayo F7b. **Warbaahinta aan xorta ahayn ee ka baaqda NFCC 1 (ma jiro u go'aani xor ah) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>dhowr maalmood (2 maalmood)</strong> iyadoo loo eegayo F7c. **Warbaahinta kale ee leh xaglinta isticmaalka habboon ee aan saxda ahayn waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>todoba maalmood</strong> iyadoo loo eegayo F7d. Ogaaw in ay tahay mas'uuliyadda isticmaalayaasha raadinaya inay ku daraan ama baaqi ku hayaan qoraalka si ay u bixiyaan sabab sax ah; kuwa raadinaya inay ka saaraan ama tirtiraan looma baahna inay muujiyaan in aan midna la abuuri karin eeg rallada caddaynta]]. Faylasha wadahadalka waa goobta ugu muhiimsan ee looga wadahadlo in sawir gaar ah uu buuxiyo shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn, <strong>iyadoo aan loo eegin in faylka loo baahan yahay in la tirtiro ama aan la tirtirin</strong>. Tusaale ahaan, wadahadalka waxaa loo qaban karaa ku saabsan in ay ku habboon tahay isticmaalka sawirka ee QODOBKA 1AAD xitaa haddii uu si aan su'aal lahayn u buuxiyo shuruudaha isticmaalka ee QODOBKA 2AAD. <noinclude> ==Qoraallada hoose== </noinclude> <includeonly> ===Qoraallada hoose=== </includeonly> {{Reflist}}<noinclude> r96wi1slehihzam6m3ps8ai9lusdga5 306464 306463 2026-09-01T04:06:31Z Isma4l 41797 /* Habraaca */ 306464 wikitext text/x-wiki {{legal policy|WP:FUC|WP:NFCC}} {{nutshell|Ixtiraam xeerarka qoraalka aan xorta ahayn oo kaliya isticmaal sida dookha ugu dambeeya.}} </noinclude> <includeonly>: ''</includeonly>Sida ku xusan [[wmf:Resolution:Licensing policy|Go'aanka habraaca ruqsadda ee Wikimedia Foundation ee Maaj 23, 2007]], dukumentigan wuxuu u phục gelyaa sida '''Habraaca ka dhaafid Caqabada Dhaafidda''' ee Wikipedia Soomaaliga.Xilligii soo saarista Go'aanka ee Maaj 23, 2007, bogga [[WP:Nuxur aan xor ahayn]] wuxuu u phục gelayay sida habraaca caqabada dhaafidda iyadoo lagu tixraacay Go'aanka. Wixii waqtigaas ka dambeeyay, qoraalka waa la wareejiyay, gaar ahaan looga wadahadlay Maaygii ka dambeeyay, oo hadda [[WP:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] wuxuu u phục gelyaa sida habraaca caqabada dhaafidda, halka [[WP:Nuxur aan xor ahayn]] uu u phục gelayo sida tilmaamaha kan. <noinclude> ==Sababta== </noinclude> <includeonly>===Sababta===</includeonly> * Si loo taageero hawsha Wikipedia ee ah soo saarista qoraal xor ah oo varan ah oo loogu talagalay qaybinta aan xaddidnayn, wax ka badalka iyo adeegsiga dhammaan isticmaalayaasha oo ku jira dhammaan warbaahinta; * si loo yarcyo khatarta sharciga ah iyadoo la xaddidayo tirada qoraalka aan xorta ahayn, iyadoo la isticmaalayo shuruudo aad u dhuuban oo ka duwan kuwa quseeya shuruudaha isticmaalka habboon ee ku jira Xeerka xuquuqda daabacaadda ee Mareykanka; iyo * si loo fududeeyo isticmaalka fekerka leh ee qoraalka aan xorta ahayn si loo taageero horumarinta insayklopediya tayadiisu sarreyso. <noinclude> ==Habraaca<span id="Policy-2"></span>== </noinclude> <includeonly>===Habraaca<span id="Policy-2"></span>===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCP}} Ma jiro xaq toos ah oo loo leeyahay isticmaalka qoraalka aan xorta ahayn ee maqaal dhexdiisa ama meel kale oo Wikipedia ah. Maqaallada iyo bogagga kale ee Wikipedia waxay ka kooban yihiin, iyadoo loo eegayo tilmaamaha, qeybo qoraal ah oo gaaban oo toos ah oo ka dhan ah warbaahinta xuquuqda daabacaadda leh, iyadoo si sax ah loogu tixraacayo ilaha asalka ah ama qoraaga (sida lagu dhex sifeeyay tilmaamaha tixraaca, oo si gaar ah loo muujiyay inay yihiin xigasho toos ah iyadoo la isticmaalayo calaamadaha xigashada, {{tag|blockquote|o}}, {{tlx|Quote}}, ama hab midkaas la mid ah. Qoraallada kale ee aan xorta ahayn—oo ay ku jiraan dhammaan sawirrada xuquuqda daabacaadda leh, codadka iyo muuqaallada gaaban, iyo faylasha kale ee warbaahinta ee aan lahayn ruqsad qoraal oo xor ah—waxaa loo isticmaali karaa Wikipedia-da Ingiriisiga oo kaliya meelaha ay ku buuxsamaan '''dhammaan 10-ka''' shuruudood ee hoos ku xusan. # {{shortcut|WP:NFCC1|clear=right}}{{visible anchor|'''Ma jiro u go'aani xor ah.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya meelaha aan la heli karin u go'aani xor ah, ama aan la abuuri karin, kaas oo u phục geli lahaa isla ujeeddada insayklopediya-da.|1}} # {{shortcut|WP:NFCC2|clear=right}}{{visible anchor|'''Ixtiraamka fursadaha ganacsiga.''' Qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo hab u dhow inuu beddelo kaalinta sok ee asalka ah ee maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah.|2}} # {{shortcut|WP:NFCC3A|WP:NFCC3B|clear=right}}{{visible anchor|'''Isticmaalka yar:'''|3}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|'''Tirada yar ee walxaha.''' Walxaha badan ee qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo haddii hal walax ay gudbin karto xog muhiim ah oo u go'aan ah.|3a}}</li><li>{{visible anchor|'''Xaddiga yar ee isticmaalka'''. Shuqul oo dhan looma isticmaalo haddii qayb ay ku filan tahay. Xallinta hoose, halka la isticmaali lahaa resolution-ka sare/fidelity/bit rate ayaa loo isticmaalaa (gaar ahaan meelaha asalka loo isticmaali karo ku miskiinta xuquuqda daabacaadda oo u intentayn ah). Xeerkan wuxuu sidoo kale quseeyaa koobiga ku jira sahada Faylka:.|3b}}</li></ol> # {{shortcut|WP:NFCC4|clear=right}}{{visible anchor|'''Daabacaadii hore.''' Qoraalka aan xorta ahayn waa inuu noqdo shuqul la daabacay ama si dadweyne ah loo soo bandhigay ka baxsan Wikipedia iyadoo uu sameeyay (ama idman ka helay) milkiilaha xuquuqda daabacaadda, ama shuqul ka dhashay shuqulkaas oo uu abuuray tifaftire Wikipedia ah.|4}} # {{shortcut|WP:NFCC5|clear=right}}{{visible anchor|'''Qoraalka.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa heerarka guud ee qoraalka Wikipedia oo waa mid insayklopediya ah.|5}} # {{shortcut|WP:NFCC6|clear=right}}{{visible anchor|'''Habraaca gaarka ah ee warbaahinta.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa habraaca gaarka ah ee warbaahinta ee Wikipedia. Tusaale ahaan, sawirradu waa inay buuxiyaan [[Wikipedia:Habraaca isticmaalka sawirka]].|6}} # {{shortcut|WP:NFCC7|clear=right}}{{visible anchor|'''Ugu jiraan hal maqaal.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa [[:Category:Orphaned non-free use Wikipedia files|loo isticmaalaa ugu jiraan hal maqaal]].|7}} # {{shortcut|WP:NFCC8|clear=right}}{{visible anchor|'''Muhiimadda samayna.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya haddii joogitaankiisu uu si muhiim ah u kordhinayo fahanka akhristaha ee ku saabsan mawduuca maqaalka, oo ka saaristiisu ay dhib u leedahay fahankaas.|8}} # {{shortcut|WP:NFCC9|clear=right}}{{visible anchor|'''Xaddidaadda eegitaanka goobta.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo dhowrayaa oo kaliya maqaallada dhexdiisa (ma aha [[Wikipedia:Kala soocidda|bogagga kala soocidda]] ama [[Wikipedia:Draafyada|draafyada]]), oo kaliya ku jira sahada maqaalka ugu muhiimsan, iyadoo loo eegayo ka dhaafitaanka. (Si looga hortago in qaybta sawirka ay soo bandhigto thumbnails, ku dar {{code|<nowiki>__NOGALLERY__</nowiki>}}; sawirradu waa kuwo la xiro, aan la inlinagareyn, ka timaada bogagga wadahadalka marka ay yihiin mawduuc wadahadalka ah.)|9}} # {{shortcut|WP:NFCC10A|WP:NFCC10B|WP:NFCC10C|clear=right}}{{visible anchor|'''Bogga faahfaahinta sawirka.''' Bogga faahfaahinta sawirka ama warbaahinta wuxuu ku jiraa kuwan hoose:|10}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|Xaqiijinta ilaha maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah, iyadoo la raacinayo, meelaha suurtagalka ah, xog ku saabsan fannaan, daabacaa iyo milkiilaha xuquuqda daabacaadda, iyo dhalashada xuquuqda daabacaadda; tani waa si looga caawiyo go'aaminta qiimaha sok ee maaddada. ''Eeg: {{section link|Wikipedia:Tixraaca ilaha|Multimedia}}''.|10a}}</li><li>{{visible anchor|Calaamadda xuquuqda daabacaadda oo tilmaamaysa habraaca Wikipedia ee loo xaglinayo inuu oggolaado isticmaalka. ''Wixii liis ah ee calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka, eeg Wikipedia:Calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka/Qoraalka aan xorta ahayn''.|10b}}</li><li>{{visible anchor|Magaca maqaal kasta (xiriirka maqaal kasta sidoo kale waa loo dhowrayaa) oo isticmaalka habboon loogu xaglinaayo walaxda, iyo sabab gaar ah oo aan xor ahayn oo loo isticmaalay walax kasta, sida lagu dhex sifeeyay Wikipedia:Tilmaamaha sababta isticmaalka aan xorta ahayn.<ref>Dib u hagaajin u dhigeysa bogga meesha qoraalka aan xorta ahayn loogu intentay in loo isticmaalo waa ku habboon yahay sida magaca maqaalka ee sababta isticmaalka aan xorta ahayn.</ref> Sababtu waxay ku soo bandhigantay luqad hufan oo yar oo ku xiran isticmaal kasta.|10c}}</li></ol> <noinclude> ==Fulinta== </noinclude> <includeonly>===Thulinta===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCE}} * Fayl leh sabab isticmaal oo aan xor ahayn oo sax ah oo loo isticmaalay maqaallo qaarkood (laakiin aan ahayn dhammaan) looma tirtiri doono. Taa beddelkeeda, faylka waa in ka saarid loogu sameeyo maqaallada uu ka baaqdo sababta isticmaalka aan xorta ahayn, ama sabab ku habboon lagu daro. * Fayl loo xaglinayo isticmaal aan xor ahayn oo aan loo isticmaalin maqaal kasta (NFCC 7) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo shuruudaha tirtiridda degdegga ah F5. * Fayl aan xor ahayn oo ka baaqda sababta isticmaalka aan xorta ahayn waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo shuruudaha tirtiridda degdegga ah F6. * Fayl loo isticmaalay maqaal dhexdiisa oo aan buuxinayn F5 ama F6 waxaa loo tirtiri karaa iyadoo loo eegayo shuruudaha tirtiridda degdegga ah F7 sida hoos ku xusan: **Warbaahinta ka timaada ilo ganacsi oo aan ahayn mawduuca faallooyin la tixraacay waxaa la tirtiri karaa <strong>degdeg</strong> iyadoo loo eegayo F7b. **Warbaahinta aan xorta ahayn ee ka baaqda NFCC 1 (ma jiro u go'aani xor ah) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>dhowr maalmood (2 maalmood)</strong> iyadoo loo eegayo F7c. **Warbaahinta kale ee leh xaglinta isticmaalka habboon ee aan saxda ahayn waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>todoba maalmood</strong> iyadoo loo eegayo F7d. Ogaaw in ay tahay mas'uuliyadda isticmaalayaasha raadinaya inay ku daraan ama baaqi ku hayaan qoraalka si ay u bixiyaan sabab sax ah; kuwa raadinaya inay ka saaraan ama tirtiraan looma baahna inay muujiyaan in aan midna la abuuri karin eeg rallada caddaynta]]. Faylasha wadahadalka waa goobta ugu muhiimsan ee looga wadahadlo in sawir gaar ah uu buuxiyo shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn, <strong>iyadoo aan loo eegin in faylka loo baahan yahay in la tirtiro ama aan la tirtirin</strong>. Tusaale ahaan, wadahadalka waxaa loo qaban karaa ku saabsan in ay ku habboon tahay isticmaalka sawirka ee QODOBKA 1AAD xitaa haddii uu si aan su'aal lahayn u buuxiyo shuruudaha isticmaalka ee QODOBKA 2AAD. <noinclude> ==Qoraallada hoose== </noinclude> <includeonly> ===Qoraallada hoose=== </includeonly> {{Reflist}}<noinclude> ji9qkb4xczzbn4iy8tr5wpz63uphvh9 306466 306464 2026-09-01T04:07:59Z Isma4l 41797 306466 wikitext text/x-wiki {{legal policy|WP:FUC|WP:NFCC}} {{nutshell|Ixtiraam xeerarka qoraalka aan xorta ahayn oo kaliya isticmaal sida dookha ugu dambeeya.}} </noinclude> <includeonly>: ''</includeonly>Sida ku xusan [[wmf:Resolution:Licensing policy|Go'aanka habraaca ruqsadda ee Wikimedia Foundation ee Maaj 23, 2007]], dukumentigan wuxuu u phục gelyaa sida '''Habraaca ka dhaafid Caqabada Dhaafidda''' ee Wikipedia Soomaaliga.Xilligii soo saarista Go'aanka ee Maaj 23, 2007, bogga [[WP:Nuxur aan xor ahayn]] wuxuu u phục gelayay sida habraaca caqabada dhaafidda iyadoo lagu tixraacay Go'aanka. Wixii waqtigaas ka dambeeyay, qoraalka waa la wareejiyay, gaar ahaan looga wadahadlay Maaygii ka dambeeyay, oo hadda [[WP:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] wuxuu u phục gelyaa sida habraaca caqabada dhaafidda, halka [[WP:Nuxur aan xor ahayn]] uu u phục gelayo sida tilmaamaha kan. <noinclude> ==Sababta== </noinclude> <includeonly>===Sababta===</includeonly> * Si loo taageero hawsha Wikipedia ee ah soo saarista qoraal xor ah oo varan ah oo loogu talagalay qaybinta aan xaddidnayn, wax ka badalka iyo adeegsiga dhammaan isticmaalayaasha oo ku jira dhammaan warbaahinta; * si loo yarcyo khatarta sharciga ah iyadoo la xaddidayo tirada qoraalka aan xorta ahayn, iyadoo la isticmaalayo shuruudo aad u dhuuban oo ka duwan kuwa quseeya shuruudaha isticmaalka habboon ee ku jira Xeerka xuquuqda daabacaadda ee Mareykanka; iyo * si loo fududeeyo isticmaalka fekerka leh ee qoraalka aan xorta ahayn si loo taageero horumarinta insayklopediya tayadiisu sarreyso. <noinclude> ==Habraaca<span id="Policy-2"></span>== </noinclude> <includeonly>===Habraaca<span id="Policy-2"></span>===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCP}} Ma jiro xaq toos ah oo loo leeyahay isticmaalka qoraalka aan xorta ahayn ee maqaal dhexdiisa ama meel kale oo Wikipedia ah. Maqaallada iyo bogagga kale ee Wikipedia waxay ka kooban yihiin, iyadoo loo eegayo tilmaamaha, qeybo qoraal ah oo gaaban oo toos ah oo ka dhan ah warbaahinta xuquuqda daabacaadda leh, iyadoo si sax ah loogu tixraacayo ilaha asalka ah ama qoraaga (sida lagu dhex sifeeyay tilmaamaha tixraaca, oo si gaar ah loo muujiyay inay yihiin xigasho toos ah iyadoo la isticmaalayo calaamadaha xigashada, {{tag|blockquote|o}}, {{tlx|Quote}}, ama hab midkaas la mid ah. Qoraallada kale ee aan xorta ahayn—oo ay ku jiraan dhammaan sawirrada xuquuqda daabacaadda leh, codadka iyo muuqaallada gaaban, iyo faylasha kale ee warbaahinta ee aan lahayn ruqsad qoraal oo xor ah waxaa loo isticmaali karaa Wikipedia-da Ingiriisiga oo kaliya meelaha ay ku buuxsamaan '''dhammaan 10-ka''' shuruudood ee hoos ku xusan. # {{shortcut|WP:NFCC1|clear=right}}{{visible anchor|'''Ma jiro u go'aani xor ah.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya meelaha aan la heli karin u go'aani xor ah, ama aan la abuuri karin, kaas oo u phục geli lahaa isla ujeeddada insayklopediya-da.|1}} # {{shortcut|WP:NFCC2|clear=right}}{{visible anchor|'''Ixtiraamka fursadaha ganacsiga.''' Qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo hab u dhow inuu beddelo kaalinta sok ee asalka ah ee maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah.|2}} # {{shortcut|WP:NFCC3A|WP:NFCC3B|clear=right}}{{visible anchor|'''Isticmaalka yar:'''|3}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|'''Tirada yar ee walxaha.''' Walxaha badan ee qoraalka aan xorta ahayn looma isticmaalo haddii hal walax ay gudbin karto xog muhiim ah oo u go'aan ah.|3a}}</li><li>{{visible anchor|'''Xaddiga yar ee isticmaalka'''. Shuqul oo dhan looma isticmaalo haddii qayb ay ku filan tahay. Xallinta hoose, halka la isticmaali lahaa xallin heerka sare/daacadnimada/bit-ka ayaa loo isticmaalaa (gaar ahaan meelaha asalka loo isticmaali karo ku miskiinta xuquuqda daabacaadda oo u intentayn ah). Xeerkan wuxuu sidoo kale quseeyaa koobiga ku jira sahada Faylka:.|3b}}</li></ol> # {{shortcut|WP:NFCC4|clear=right}}{{visible anchor|'''Daabacaadii hore.''' Qoraalka aan xorta ahayn waa inuu noqdo shuqul la daabacay ama si dadweyne ah loo soo bandhigay ka baxsan Wikipedia iyadoo uu sameeyay (ama idman ka helay) milkiilaha xuquuqda daabacaadda, ama shuqul ka dhashay shuqulkaas oo uu abuuray tifaftire Wikipedia ah.|4}} # {{shortcut|WP:NFCC5|clear=right}}{{visible anchor|'''Qoraalka.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa heerarka guud ee qoraalka Wikipedia oo waa mid insayklopediya ah.|5}} # {{shortcut|WP:NFCC6|clear=right}}{{visible anchor|'''Habraaca gaarka ah ee warbaahinta.''' Qoraalka aan xorta ahayn wuxuu buuxiyaa habraaca gaarka ah ee warbaahinta ee Wikipedia. Tusaale ahaan, sawirradu waa inay buuxiyaan [[Wikipedia:Habraaca isticmaalka sawirka]].|6}} # {{shortcut|WP:NFCC7|clear=right}}{{visible anchor|'''Ugu jiraan hal maqaal.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa [[:Category:Orphaned non-free use Wikipedia files|loo isticmaalaa ugu jiraan hal maqaal]].|7}} # {{shortcut|WP:NFCC8|clear=right}}{{visible anchor|'''Muhiimadda samayna.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo isticmaalaa oo kaliya haddii joogitaankiisu uu si muhiim ah u kordhinayo fahanka akhristaha ee ku saabsan mawduuca maqaalka, oo ka saaristiisu ay dhib u leedahay fahankaas.|8}} # {{shortcut|WP:NFCC9|clear=right}}{{visible anchor|'''Xaddidaadda eegitaanka goobta.''' Qoraalka aan xorta ahayn waxaa loo dhowrayaa oo kaliya maqaallada dhexdiisa (ma aha [[Wikipedia:Kala soocidda|bogagga kala soocidda]] ama [[Wikipedia:Draafyada|draafyada]]), oo kaliya ku jira sahada maqaalka ugu muhiimsan, iyadoo loo eegayo ka dhaafitaanka. (Si looga hortago in qaybta sawirka ay soo bandhigto thumbnails, ku dar {{code|<nowiki>__NOGALLERY__</nowiki>}}; sawirradu waa kuwo la xiro, aan la inlinagareyn, ka timaada bogagga wadahadalka marka ay yihiin mawduuc wadahadalka ah.)|9}} # {{shortcut|WP:NFCC10A|WP:NFCC10B|WP:NFCC10C|clear=right}}{{visible anchor|'''Bogga faahfaahinta sawirka.''' Bogga faahfaahinta sawirka ama warbaahinta wuxuu ku jiraa kuwan hoose:|10}}<ol type="a" style="list-style-type:lower-alpha"><li>{{visible anchor|Xaqiijinta ilaha maaddada xuquuqda daabacaadda leh ee asalka ah, iyadoo la raacinayo, meelaha suurtagalka ah, xog ku saabsan fannaan, daabacaa iyo milkiilaha xuquuqda daabacaadda, iyo dhalashada xuquuqda daabacaadda; tani waa si looga caawiyo go'aaminta qiimaha sok ee maaddada. ''Eeg: {{section link|Wikipedia:Tixraaca ilaha|Multimedia}}''.|10a}}</li><li>{{visible anchor|Calaamadda xuquuqda daabacaadda oo tilmaamaysa habraaca Wikipedia ee loo xaglinayo inuu oggolaado isticmaalka. ''Wixii liis ah ee calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka, eeg Wikipedia:Calaamadaha xuquuqda daabacaadda sawirka/Qoraalka aan xorta ahayn''.|10b}}</li><li>{{visible anchor|Magaca maqaal kasta (xiriirka maqaal kasta sidoo kale waa loo dhowrayaa) oo isticmaalka habboon loogu xaglinaayo walaxda, iyo sabab gaar ah oo aan xor ahayn oo loo isticmaalay walax kasta, sida lagu dhex sifeeyay Wikipedia:Tilmaamaha sababta isticmaalka aan xorta ahayn.<ref>Dib u hagaajin u dhigeysa bogga meesha qoraalka aan xorta ahayn loogu intentay in loo isticmaalo waa ku habboon yahay sida magaca maqaalka ee sababta isticmaalka aan xorta ahayn.</ref> Sababtu waxay ku soo bandhigantay luqad hufan oo yar oo ku xiran isticmaal kasta.|10c}}</li></ol> <noinclude> ==Fulinta== </noinclude> <includeonly>===Thulinta===</includeonly> {{shortcut|WP:NFCCE}} * Fayl leh sabab isticmaal oo aan xor ahayn oo sax ah oo loo isticmaalay maqaallo qaarkood (laakiin aan ahayn dhammaan) looma tirtiri doono. Taa beddelkeeda, faylka waa in ka saarid loogu sameeyo maqaallada uu ka baaqdo sababta isticmaalka aan xorta ahayn, ama sabab ku habboon lagu daro. * Fayl loo xaglinayo isticmaal aan xor ahayn oo aan loo isticmaalin maqaal kasta (NFCC 7) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo shuruudaha tirtiridda degdegga ah F5. * Fayl aan xor ahayn oo ka baaqda sababta isticmaalka aan xorta ahayn waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo todoba maalmood iyadoo loo eegayo shuruudaha tirtiridda degdegga ah F6. * Fayl loo isticmaalay maqaal dhexdiisa oo aan buuxinayn F5 ama F6 waxaa loo tirtiri karaa iyadoo loo eegayo shuruudaha tirtiridda degdegga ah F7 sida hoos ku xusan: **Warbaahinta ka timaada ilo ganacsi oo aan ahayn mawduuca faallooyin la tixraacay waxaa la tirtiri karaa <strong>degdeg</strong> iyadoo loo eegayo F7b. **Warbaahinta aan xorta ahayn ee ka baaqda NFCC 1 (ma jiro u go'aani xor ah) waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>dhowr maalmood (2 maalmood)</strong> iyadoo loo eegayo F7c. **Warbaahinta kale ee leh xaglinta isticmaalka habboon ee aan saxda ahayn waxaa la tirtiri karaa ka dib marka lagu calaamadeeyo <strong>todoba maalmood</strong> iyadoo loo eegayo F7d. Ogaaw in ay tahay mas'uuliyadda isticmaalayaasha raadinaya inay ku daraan ama baaqi ku hayaan qoraalka si ay u bixiyaan sabab sax ah; kuwa raadinaya inay ka saaraan ama tirtiraan looma baahna inay muujiyaan in aan midna la abuuri karin eeg rallada caddaynta]]. Faylasha wadahadalka waa goobta ugu muhiimsan ee looga wadahadlo in sawir gaar ah uu buuxiyo shuruudaha qoraalka aan xorta ahayn, <strong>iyadoo aan loo eegin in faylka loo baahan yahay in la tirtiro ama aan la tirtirin</strong>. Tusaale ahaan, wadahadalka waxaa loo qaban karaa ku saabsan in ay ku habboon tahay isticmaalka sawirka ee QODOBKA 1AAD xitaa haddii uu si aan su'aal lahayn u buuxiyo shuruudaha isticmaalka ee QODOBKA 2AAD. <noinclude> ==Qoraallada hoose== </noinclude> <includeonly> ===Qoraallada hoose=== </includeonly> {{Reflist}}<noinclude> qe203qw9eaxoge5530skcw9mhpkmnlk 4 51421 306456 2026-09-01T03:59:41Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 306456 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 307o4obnxfu3xeo3o3o9fwfisfmfcos 4 51422 306457 2026-09-01T03:59:51Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 306457 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 307o4obnxfu3xeo3o3o9fwfisfmfcos 4 51423 306458 2026-09-01T04:00:03Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 306458 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 307o4obnxfu3xeo3o3o9fwfisfmfcos 4 51424 306459 2026-09-01T04:00:14Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 306459 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 307o4obnxfu3xeo3o3o9fwfisfmfcos 4 51425 306460 2026-09-01T04:00:28Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 306460 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 307o4obnxfu3xeo3o3o9fwfisfmfcos 4 51426 306461 2026-09-01T04:00:50Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 306461 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 307o4obnxfu3xeo3o3o9fwfisfmfcos 4 51427 306462 2026-09-01T04:01:13Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 306462 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 307o4obnxfu3xeo3o3o9fwfisfmfcos 4 51428 306465 2026-09-01T04:06:52Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 306465 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 307o4obnxfu3xeo3o3o9fwfisfmfcos 4 51429 306467 2026-09-01T04:08:19Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 306467 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 307o4obnxfu3xeo3o3o9fwfisfmfcos 4 51430 306468 2026-09-01T04:08:37Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 306468 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 307o4obnxfu3xeo3o3o9fwfisfmfcos 4 51431 306469 2026-09-01T04:08:47Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 306469 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 307o4obnxfu3xeo3o3o9fwfisfmfcos 4 51432 306470 2026-09-01T04:08:59Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 306470 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 307o4obnxfu3xeo3o3o9fwfisfmfcos 4 51433 306471 2026-09-01T04:09:15Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 306471 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 307o4obnxfu3xeo3o3o9fwfisfmfcos 4 51434 306472 2026-09-01T04:09:28Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 306472 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 307o4obnxfu3xeo3o3o9fwfisfmfcos 4 51435 306473 2026-09-01T04:09:43Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 306473 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 307o4obnxfu3xeo3o3o9fwfisfmfcos 4 51436 306474 2026-09-01T04:09:56Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 306474 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] 307o4obnxfu3xeo3o3o9fwfisfmfcos 4 51437 306475 2026-09-01T04:16:10Z Isma4l 41797 /* */ 306475 wikitext text/x-wiki {{policy section top|WP:PAID|WP:PCD|WP:DISCLOSEPAY|WP:PAYDISCLOSE}} {{nutshell|Haddii lacag lagu siiyay ama aad doonayso in lacag lagu siiyo hab kasta oo aad wax ku ogoonayso Wikipedia, waa inaad shaacisaa.}} '''Wax ku daridda lacagta lagu bixiyo''' ee Wikipedia waxay ku saabsan tahay tifaftirka bog kasta oo looga beddelanayo lacag ama dhiirrigelin kale. Tifaftirayaasha helay ama doonaya inay helaan lacag waa inay shaaciyaan [[#Employer|loo-shaqeeyaha]], macmiilka, iyo xiriirka ka dhexeeya, oo ay ku qoraan bogooda isticmaalaha, bogga wadahadalka, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Tani ma samaynayso farqi haddii uu macmiilku toos kuu siiyo lacagta ama uu loo-shaqeeyaha si dadban kuugu siiyo magaca macmiilka. Shaacintu waa mid lagama maarmaan ah si loo u hoggaansamo [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee Wikimedia Foundation. Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waxaa sidoo kasih laga doonayaa inay bogooda isticmaalaha ku kordhiyaan xiriirinta koontooyinka ka baxsan ee ay ku xayeysiiyaan ama ku raadiyaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Maamulayaashu ma isticmaali karaan awooddooda maamul si ay lacag uga helaan. Tifaftirayaasha sameynaya wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa inay u hoggaansamaan tilmaamaha isheegashada danta ee Wikipedia. Tifaftirayaasha ka baaqda inay shaaciyaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa la ka hortagayaa inay wax tifaftiraan. Si aad u soo gudbiso ka baaqashada shaacinta, eeg {{section link||Reporting undisclosed paid editors}}. ==Shuruudaha Isticmaalka ee Wikimedia Foundation== {{ombox|image=[[File:Wikimedia-logo.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|habraaca shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo]] ee ka tirsan Wikimedia Foundation's [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee dhammaan boggaga intarneedka ee ka tirsan.}} [[Wikimedia Foundation]]'s [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|Shuruudaha Isticmaalka]] waxay doonayaan in dhammaan tifaftirayaashu ay shaaciyaan "loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo ay helaan, ama ay doonayaan inay helaan, lacag":<ref name="Terms-of-use-section-4">[[wmf:Terms of use#4. Refraining from Certain Activities]], Wikimedia Foundation. Shuruudaha isticmaalka waxaa [https://wikimediafoundation.org/w/index.php?title=Terms_of_Use&type=revision&diff=98151&oldid=90463 badalay] 16 Juun 2014 si ay ku jiraan qoraalkan, ka dib [https://meta.wikimedia.org/wiki/Terms_of_use/Paid_contributions_amendment wadahadallada ballaaran].</ref> <blockquote style="background-color:#F9F9F9;margin-left:0em;border-left:solid 2px #ccc;padding:1.5em"> [[File:Wikimedia_Foundation_logo_-_vertical.svg|right|150px]] '''Wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn''' Shuruudaha Isticmaalka waxay ka hortagayaan ka qaybqaadashada hawlaha marin-habaabinta ah, oo ay ku jiraan beddelitaanka xiriirka, iska dhigista qof kale, iyo khiyaanada. Sida qayb ka mid ah mas'uuliyaddahan, waa inaad shaacisaa loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo aad hesho, ama aad doonayso inaad hesho, lacag. Waa inaad shaacintaas ku sameysaa ugu yaraan hal ka mid ah hababka hoos ku xusan: :*bayan ku yaal boggaaga isticmaalaha, :*bayan ku yaal bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama :*bayan ku yaal kooban kasta oo tifaftir ah oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Xeerarka quseeya, ama habraacyada iyo tilmaamaha bulshada iyo Mu'assasada, sida kuwa ka faalleynaya isheegashada danta, waxay sii xaddidi karaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo ama waxay dooni karaan shaacin si hufan u faahfaahsan. Bulshada Mashruuca Wikimedia waxay qaadan kartaa habraac beddel ah oo ku saabsan shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo. Haddii Mashruucu qaato habraac beddel ah, waad u hoggaansami kartaa habraacaas halkii aad ka u hoggaansami lahayd shuruudaha qaybtean marka aad wax ku kordhinayso Mashruucaas. Habraaca beddelka ah ee wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo wuxuu beddeli doonaa shuruudahan oo kaliya haddii ay miragelisay bulshada Mashruuca ee quseysa oo lagu qoray [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]].</blockquote> Qoraalka sare waa habraaca Wikimedia Foundation (WMF) iyo kan Wikipedia-da luqadda Ingiriisiga ah. ===Macnaha "loo-shaqeeye, macmiil, iyo xiriir"=== {{further|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure}} Tifaftirayaashu waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo ee Wikipedia. *{{anchor|Employer}}'''Loo-shaqeeye''': qofka ama ururka bixiya lacagta, ha noqoto toos ama hab dadban, si isticmaalaha uu wax uga kordhiyo Wikipedia. Tani waxay ku dhex jirtaa markii loo-shaqeeyaha uu u shaqaaleeyay isticmaalaha sida shaqaale, uu isticmaalaha ku hoos geliyay qandaraas madax-bannaan, uu isticmaalaha lacag ku siinayo qandaraas la'aan, ama uu isticmaalaha lacag ku siinayo iyadoo loo eegayo shaqaaleysiinta isticmaalaha ee urur kale. * '''Macmiil''': qofka ama ururka magaciisa loo sameynayo tifaftirka; macmiilka inta badan waa mawduuca maqaalka. * '''Xiriir''': xiriirada kale ee noqon kara kuwo quseeya, oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, dadka ama ganacsiyada bixiya qoraalka, sawirrada, ama warbaahinta kale ee loo isticmaalo tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu u shaqaynayo sida qandaraasle, "xiriirka" wuxuu ku dhex jiraa dalal kasta oo ku dhex jira hawshaas (t.s. [[Fiverr]], [[Upwork]], iyo wixii la mid ah). * '''Wax-ku-darid''': qoraal ama fayl kasta oo lagu daray, ama ka tirtiray, Wikipedia, oo ay ku jiraan wax-ku-daridda bogga wadahadalka iyo sandbox-ka, iyo maaddada lagu daray ama ka tirtiray maqaallada dadka kale iyadoo loo eegayo amarka tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo. * '''Lacag''' ama '''dhiirrigelin''': waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, lacagta, alaabta ama adeegyada. Tusaale ahaan, haddii Smith PR uu lacag ku siiyo tifaftire si uu uga shaqeeyo qoraalka Wikipedia ee ku saabsan Acme Widgets, markaas Smith PR waa loo-shaqeeyaha tifaftirahaas ee ku saabsan wax-ku-dariddaas, halka Acme Widgets uu yahay macmiilka. Haddii loo shaqaaleeyay shirkad PR si aad u tifaftirto Wikipedia, waa inaad shaacisaa shirkadda iyo macmiilka shirkadda labada.[[File:Example.jpg]]<ref name=FAQ/> Inta badan loo-shaqeeyaha iyo macmiilku waa hanti mid ah. Haddii Acme Widgets uu toos lacag u siiyo tifaftire si uu ka faalleeyo shirkaddaas, markaas Acme Widgets waa loo-shaqeeyaha iyo macmiilka labadaba. '''[[:m:Wikipedian in Residence|Wikipedians in residence]]''' kuwaas oo lacag lagu siiyo waa inay shaaciyaan ururka ([[:en:GLAM (industry sector)|GLAM]] ama mid la mid ah) oo lacagta siiya.<ref name=FAQ>[[wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Shuruudaha Isticmaalka/Suaalaha Iska Caadiga ah ee ku saabsan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn]], Wikimedia Foundation.</ref> ==Qoraallada dheeraadka ah ee ku saabsan qofka waa inuu shaaciyaa== Isticmaalayaasha oo ah (ama doonaya inay noqdaan) kuwo dhiirrigelin ka hela {{em|kasta}} dadaal xayeysiis ah oo ku saabsan mawduuca wax-ku-dariddooda Wikipedia waxaa loo arkaa inay yihiin tifaftirayaal lacag lagu siiyo, {{em|iyadoo aan loo eegin}} in lacagtaas si gaar ah loogu siiyay tifaftirka Wikipedia. '''Dhallinyarada tababarka ku jira (Interns)''' waxaa loo arkaa inay yihiin shaqaale ujeeddadan la xiriirta.<!-- before extending this provision, please see discussion at [[Wikipedia:Village pump (policy)#Volunteers must declare that they are paid?]]--> Haddii loo amro ama loo doono inay tifaftiraan Wikipedia sida qayb ka mid ah tababarka, waa inay shaaciyaan. ==Sida loo shaaciyo== {{further|Wikipedia:Conflict of interest#Paid editors}} Tifaftirayaasha ah ama doonaya inay dhiirrigelin ka helaan wax-ku-dariddooda waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Waa inay ku sameeyaan tan bogooda isticmaalaha ee ugu muhiimsan, ama bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Si loo xaqijiyo in shaacintan la raad-raaci karo iyadoo loo eegayo wax-ku-daridda tifaftiraha, tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay lahaadaan koonto isticmaale oo diwaan gashan, oo waa inayan ka qaybqaadan tifaftirka lacagta lagu bixiyo iyagoo isticmaalaya [[WP:Temporary accounts|koonto ku meel gaar ah]]. Shaacinta bogga isticmaalaha waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|paid}} sida hoos ku xusan: {{tlx|paid|employer{{=}}{{var|magaca loo-shaqeeyaha}}|client{{=}}{{var|magaca macmiilka}}}}. [[WP:COIDISCLOSEPAY|Tilmaamaha isheegashada danta]] wuxuu sii siinayaa talo tifaftirayaasha inay bixiyaan liis si hufan u muuqda oo ku saabsan wax-ku-dariddooda lacagta lagu bixiyo oo ku yaal bogooda isticmaalaha ugu muhiimsan (eeg dukumentiga tusaalaha {{tlx|paid}} wixii tilmaamaha ah). Shaacinta bogga wadahadalka ee bogga quseeya waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|connected contributor (paid)}} (eeg dukumentigiisa wixii tilmaamaha ah). Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin karin loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirada waxaa ka hortag ku jira inay wax tifaftiraan. Heshiisyada sirta ah (NDAs) ma baabbi'iyaan shuruuddan. Ma jirto sir loo dhowrayo loo-shaqeeyaha, macmiilka, ama xiriirada. Ma samaynayso farqi haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu qoraalka ku qoro ka baxsan bogga ama sahada isticmaalaha oo markaas tifaftire kale uu maaddada u wareejiyo sahada maqaalka ugu muhiimsan [[WP:MEAT|magaciisa darteed]]. Labada tifaftireba waxaa looga doonayaa inay sameeyaan shaacin. ==Shaacinta koontooyinka ka baxsan ee Wikipedia== {{ombox|image=[[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[meta:Linking to external advertising accounts|shuruudda shaacinta koontooyinka ka baxsan]] oo lagusoo saaray [[meta:|Meta-Wiki]] oo quseysa dhammaan luqadaha Wikipedia.}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bogooda isticmaalaha ee Wikipedia ku kordhiyaan xiriirinta dhammaan koontooyinka firfircoon ee boggaga intarneedka ee ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka Wikipedia ee lacagta lagu bixiyo. Haddii koonto noocaas ah la tirtiro ama ka saarid loo sameeyo, xiriirin kasta oo ku beegan oo ku yaal bogga isticmaalaha Wikipedia waa inuu noqdo mid muuqda ugu jiraan hal todobaad.<ref name=linking>[[meta:Linking to external advertising accounts]]</ref> ==Shaacinta loo sameeyo macmiilka== {{Policy|type=section}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bixiyaan xiriirinta bogga (bogagga) isticmaalaha ee koontooda (koontooyinkooda) Wikipedia ee bog kasta oo intarneed ah oo ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo sidoo kale xiriirada tooska ah ee la samaynaya macmiil kasta iyo macmiil kasta oo suurtagal ah (sida iimaylka). Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu isticmaalay ama maamulay kuwo ka badan hal koonto oo Wikipedia ah, koonto kasta waa in la shaaciyaa.<ref name=external>[[Special:Diff/989604285#RfC_on_new_disclosure_requirements_for_freelance_paid_editors|RfC ee ku saabsan shuruudaha cusub ee shaacinta ee tifaftirayaasha madax-bannaan ee lacagta lagu siiyo]]</ref> Calaamaddan hufan waxay ka caawisaa bulshada Wikipedia inay fahanto oo ay greeyso ilaha iyo xaddiga tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo si loo xaqijiyo in maaddada ka timaada tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ay u hoggaansanto habraacyada iyo tilmaamaha Wikipedia. ==Dhiirrigelinta iyo xayeysiiska== {{main|Wikipedia:What Wikipedia is not}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo [[WP:PROMO|ma xayeysiin karaan ama ma dhiirrigelin karaan adeegyadooda]] Wikipedia dhexdeeda. Shaacinta loo doonayo shuruudaha isticmaalka looma arko inay yihiin xayeysiis ama dhiirrigelin. ==Maamulayaasha== {{main|Wikipedia:Administrators}} Maamulayaasha sameynaya tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxay ku hoos jiraan isla shuruudaha shaacinta ee dhammaan isticmaalayaasha kale, oo looma dhowrayo inay isticmaalaan awoodaha gaarka ah si ay tifaftir lacag ah u sameeyaan. [[WP:TOOLMISUSE|Habraaca maamulaha]] wuxuu leeyahay: ''Qalabka maamulaha looma isticmaali karo sida qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo sida Wikipedian-in-Residence, ama marka lacag bixinta ay sameyso Wikimedia Foundation ama qayb ka mid ah WMF.'' Isticmaalka qalabka maamulaha ee qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo xaaladda sare ku xusan, waxaa loo arkaa [[WP:TOOLMISUSE|isticmaal xaddidan oo maamul]] oo suurtagal ah inuu keeno ciqaab iyo/ama ka saaridda awoodaha (eeg {{section link|Wikipedia:Conflict of interest|Paid editors}}). ==Tilmaamaha isheegashada danta== Tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxaa sii xaddidaya tilmaam bulsho, [[Wikipedia:Conflict of interest]]. Tani waxay talo ku bixinaysaa in kuwa leh isheegashada danta, oo ay ku jiraan tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo, '''si adag loo niyad-jabiyo''' inay toos u tifaftiraan maqaallada saamaynta ku taallaa, laakiin ay daabici karaan soo-jeedinnada maaddada ee bogagga wadahadalka ee maqaallada jira, oo ay tahay inay maqaallada cusub mariyaan nidaamka [[WP:AFC|maqaallada loo abuurayo]], si loogu eego ka hor daabacaadda. Suaalaha Iska Caadiga ah ee shuruudaha isticmaalka ee Mu'assasada waxay talo ku bixinayaan: "[M]ashroociinta qaarkood waxay leeyihiin habraacyo isheegashada danta oo ka duwan (oo ka adag) qaybtean ku jirta shuruudaha isticmaalka. Habraacyadan waxay ka ka hortagi karaan foomamka qaarkood ee tifaftirka isha-furani ah, tusaale ahaan, wax-ku-daridda maqaallada ku saabsan kaaga."<ref name=FAQ/> ==Soo gudbinta tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin lahayn== {{shortcut|WP:REPORTPAID}} {{see also|Wikipedia:Arbitration Committee/Conflict of interest reports}} Haddii aad u arko in tifaftire uu sameynayo tifaftir lacag lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn sida ku sifeysan habraacan, waad ku mahadsan tahay inaad u soo gudbiso [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha (Dhacdooyinka)]] ama [[WP:COIN|Loo-shaqeeyaha Isheegashada Danta]] haddii ayan ku dhex jirin [[WP:OUTING|muujinta xogta gaarka ah]] ee tifaftiraha. Haddii kale, waad ku mahadsan tahay inaad iimayl loo diro {{NoSpam|paid-en-wp|wikipedia.org}} iyadoo la raacinayo sababta aad u arko in tifaftire uu ku dhex jiro tifaftir lacag lagu bixiyo oo ay jirto xog gaar ah. ==Badalaadda boggan{{anchor|change}}== Tilmaamaha ku yaal boggan waxaa loo badali karaa laba hab: * Habraac beddel ah wuxuu baabbi'in karaa qaybta shaacinta ee shuruudaha isticmaalka sida ay quseeyso Wikipedia-da Ingiriisiga oo wuxuu ku beddeli karaa habraac cusub, oo noqon kara mid ka adag ama ka hooseeya. Habraac beddel ah oo la soo jeediyay waa in si hufan loo xaqijiyo ku dhex jira [[WP:RFC|weydiinta faallada]] (RfC) oo baabbi'inaya habraaca WMF. Marka la mirageliyo, habraaca cusub waa in lagu qoro [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]]. RfC-da waa in loo qabto hab u hoggaansan [[WP:PROPOSAL|nidaamka isfahamka heerka ah ee dhisidda habraacyada ugu muhiimsan]].<ref name="Terms-of-use-section-4"/><ref>{{section link|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Can a local project adopt an alternative disclosure policy for paid editing?}}</ref> * Badalaadaha kale ee aan doonayn inay baabbi'iyaan ama ka dhigaan kuwo hooseeya shuruudaha isticmaalka waa kuwo la dhowrayo, iyadoo loo eegayo [[WP:PGCHANGE|dhaqanka bulshada ee ku kordhinta maaddadaas]]. Marka aad wadahadallada ka faalleynayso badalaadaha boggan, shaaci in lacag lagu siiyay si aad u tifaftirto Wikipedia. ==Eeg sidoo cuale== * [[Wikipedia:List of paid editing companies]] * [[Wikipedia:Articles for creation/Scam warning]] ==Tixraaca== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines|state=collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia legal policies]] [[Category:Wikipedia conflict of interest editing]] [[Category:Wikipedia paid editing|!]] [[Category:Wikipedia help]] jvfnm2pndox7anycrrhe5rmio4g4e6k 306476 306475 2026-09-01T04:16:29Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Shaacinta wax ku biirinta lacagta lagu bixiyay]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306475 wikitext text/x-wiki {{policy section top|WP:PAID|WP:PCD|WP:DISCLOSEPAY|WP:PAYDISCLOSE}} {{nutshell|Haddii lacag lagu siiyay ama aad doonayso in lacag lagu siiyo hab kasta oo aad wax ku ogoonayso Wikipedia, waa inaad shaacisaa.}} '''Wax ku daridda lacagta lagu bixiyo''' ee Wikipedia waxay ku saabsan tahay tifaftirka bog kasta oo looga beddelanayo lacag ama dhiirrigelin kale. Tifaftirayaasha helay ama doonaya inay helaan lacag waa inay shaaciyaan [[#Employer|loo-shaqeeyaha]], macmiilka, iyo xiriirka ka dhexeeya, oo ay ku qoraan bogooda isticmaalaha, bogga wadahadalka, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Tani ma samaynayso farqi haddii uu macmiilku toos kuu siiyo lacagta ama uu loo-shaqeeyaha si dadban kuugu siiyo magaca macmiilka. Shaacintu waa mid lagama maarmaan ah si loo u hoggaansamo [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee Wikimedia Foundation. Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waxaa sidoo kasih laga doonayaa inay bogooda isticmaalaha ku kordhiyaan xiriirinta koontooyinka ka baxsan ee ay ku xayeysiiyaan ama ku raadiyaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Maamulayaashu ma isticmaali karaan awooddooda maamul si ay lacag uga helaan. Tifaftirayaasha sameynaya wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa inay u hoggaansamaan tilmaamaha isheegashada danta ee Wikipedia. Tifaftirayaasha ka baaqda inay shaaciyaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa la ka hortagayaa inay wax tifaftiraan. Si aad u soo gudbiso ka baaqashada shaacinta, eeg {{section link||Reporting undisclosed paid editors}}. ==Shuruudaha Isticmaalka ee Wikimedia Foundation== {{ombox|image=[[File:Wikimedia-logo.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|habraaca shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo]] ee ka tirsan Wikimedia Foundation's [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee dhammaan boggaga intarneedka ee ka tirsan.}} [[Wikimedia Foundation]]'s [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|Shuruudaha Isticmaalka]] waxay doonayaan in dhammaan tifaftirayaashu ay shaaciyaan "loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo ay helaan, ama ay doonayaan inay helaan, lacag":<ref name="Terms-of-use-section-4">[[wmf:Terms of use#4. Refraining from Certain Activities]], Wikimedia Foundation. Shuruudaha isticmaalka waxaa [https://wikimediafoundation.org/w/index.php?title=Terms_of_Use&type=revision&diff=98151&oldid=90463 badalay] 16 Juun 2014 si ay ku jiraan qoraalkan, ka dib [https://meta.wikimedia.org/wiki/Terms_of_use/Paid_contributions_amendment wadahadallada ballaaran].</ref> <blockquote style="background-color:#F9F9F9;margin-left:0em;border-left:solid 2px #ccc;padding:1.5em"> [[File:Wikimedia_Foundation_logo_-_vertical.svg|right|150px]] '''Wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn''' Shuruudaha Isticmaalka waxay ka hortagayaan ka qaybqaadashada hawlaha marin-habaabinta ah, oo ay ku jiraan beddelitaanka xiriirka, iska dhigista qof kale, iyo khiyaanada. Sida qayb ka mid ah mas'uuliyaddahan, waa inaad shaacisaa loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo aad hesho, ama aad doonayso inaad hesho, lacag. Waa inaad shaacintaas ku sameysaa ugu yaraan hal ka mid ah hababka hoos ku xusan: :*bayan ku yaal boggaaga isticmaalaha, :*bayan ku yaal bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama :*bayan ku yaal kooban kasta oo tifaftir ah oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Xeerarka quseeya, ama habraacyada iyo tilmaamaha bulshada iyo Mu'assasada, sida kuwa ka faalleynaya isheegashada danta, waxay sii xaddidi karaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo ama waxay dooni karaan shaacin si hufan u faahfaahsan. Bulshada Mashruuca Wikimedia waxay qaadan kartaa habraac beddel ah oo ku saabsan shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo. Haddii Mashruucu qaato habraac beddel ah, waad u hoggaansami kartaa habraacaas halkii aad ka u hoggaansami lahayd shuruudaha qaybtean marka aad wax ku kordhinayso Mashruucaas. Habraaca beddelka ah ee wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo wuxuu beddeli doonaa shuruudahan oo kaliya haddii ay miragelisay bulshada Mashruuca ee quseysa oo lagu qoray [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]].</blockquote> Qoraalka sare waa habraaca Wikimedia Foundation (WMF) iyo kan Wikipedia-da luqadda Ingiriisiga ah. ===Macnaha "loo-shaqeeye, macmiil, iyo xiriir"=== {{further|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure}} Tifaftirayaashu waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo ee Wikipedia. *{{anchor|Employer}}'''Loo-shaqeeye''': qofka ama ururka bixiya lacagta, ha noqoto toos ama hab dadban, si isticmaalaha uu wax uga kordhiyo Wikipedia. Tani waxay ku dhex jirtaa markii loo-shaqeeyaha uu u shaqaaleeyay isticmaalaha sida shaqaale, uu isticmaalaha ku hoos geliyay qandaraas madax-bannaan, uu isticmaalaha lacag ku siinayo qandaraas la'aan, ama uu isticmaalaha lacag ku siinayo iyadoo loo eegayo shaqaaleysiinta isticmaalaha ee urur kale. * '''Macmiil''': qofka ama ururka magaciisa loo sameynayo tifaftirka; macmiilka inta badan waa mawduuca maqaalka. * '''Xiriir''': xiriirada kale ee noqon kara kuwo quseeya, oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, dadka ama ganacsiyada bixiya qoraalka, sawirrada, ama warbaahinta kale ee loo isticmaalo tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu u shaqaynayo sida qandaraasle, "xiriirka" wuxuu ku dhex jiraa dalal kasta oo ku dhex jira hawshaas (t.s. [[Fiverr]], [[Upwork]], iyo wixii la mid ah). * '''Wax-ku-darid''': qoraal ama fayl kasta oo lagu daray, ama ka tirtiray, Wikipedia, oo ay ku jiraan wax-ku-daridda bogga wadahadalka iyo sandbox-ka, iyo maaddada lagu daray ama ka tirtiray maqaallada dadka kale iyadoo loo eegayo amarka tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo. * '''Lacag''' ama '''dhiirrigelin''': waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, lacagta, alaabta ama adeegyada. Tusaale ahaan, haddii Smith PR uu lacag ku siiyo tifaftire si uu uga shaqeeyo qoraalka Wikipedia ee ku saabsan Acme Widgets, markaas Smith PR waa loo-shaqeeyaha tifaftirahaas ee ku saabsan wax-ku-dariddaas, halka Acme Widgets uu yahay macmiilka. Haddii loo shaqaaleeyay shirkad PR si aad u tifaftirto Wikipedia, waa inaad shaacisaa shirkadda iyo macmiilka shirkadda labada.[[File:Example.jpg]]<ref name=FAQ/> Inta badan loo-shaqeeyaha iyo macmiilku waa hanti mid ah. Haddii Acme Widgets uu toos lacag u siiyo tifaftire si uu ka faalleeyo shirkaddaas, markaas Acme Widgets waa loo-shaqeeyaha iyo macmiilka labadaba. '''[[:m:Wikipedian in Residence|Wikipedians in residence]]''' kuwaas oo lacag lagu siiyo waa inay shaaciyaan ururka ([[:en:GLAM (industry sector)|GLAM]] ama mid la mid ah) oo lacagta siiya.<ref name=FAQ>[[wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Shuruudaha Isticmaalka/Suaalaha Iska Caadiga ah ee ku saabsan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn]], Wikimedia Foundation.</ref> ==Qoraallada dheeraadka ah ee ku saabsan qofka waa inuu shaaciyaa== Isticmaalayaasha oo ah (ama doonaya inay noqdaan) kuwo dhiirrigelin ka hela {{em|kasta}} dadaal xayeysiis ah oo ku saabsan mawduuca wax-ku-dariddooda Wikipedia waxaa loo arkaa inay yihiin tifaftirayaal lacag lagu siiyo, {{em|iyadoo aan loo eegin}} in lacagtaas si gaar ah loogu siiyay tifaftirka Wikipedia. '''Dhallinyarada tababarka ku jira (Interns)''' waxaa loo arkaa inay yihiin shaqaale ujeeddadan la xiriirta.<!-- before extending this provision, please see discussion at [[Wikipedia:Village pump (policy)#Volunteers must declare that they are paid?]]--> Haddii loo amro ama loo doono inay tifaftiraan Wikipedia sida qayb ka mid ah tababarka, waa inay shaaciyaan. ==Sida loo shaaciyo== {{further|Wikipedia:Conflict of interest#Paid editors}} Tifaftirayaasha ah ama doonaya inay dhiirrigelin ka helaan wax-ku-dariddooda waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Waa inay ku sameeyaan tan bogooda isticmaalaha ee ugu muhiimsan, ama bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Si loo xaqijiyo in shaacintan la raad-raaci karo iyadoo loo eegayo wax-ku-daridda tifaftiraha, tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay lahaadaan koonto isticmaale oo diwaan gashan, oo waa inayan ka qaybqaadan tifaftirka lacagta lagu bixiyo iyagoo isticmaalaya [[WP:Temporary accounts|koonto ku meel gaar ah]]. Shaacinta bogga isticmaalaha waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|paid}} sida hoos ku xusan: {{tlx|paid|employer{{=}}{{var|magaca loo-shaqeeyaha}}|client{{=}}{{var|magaca macmiilka}}}}. [[WP:COIDISCLOSEPAY|Tilmaamaha isheegashada danta]] wuxuu sii siinayaa talo tifaftirayaasha inay bixiyaan liis si hufan u muuqda oo ku saabsan wax-ku-dariddooda lacagta lagu bixiyo oo ku yaal bogooda isticmaalaha ugu muhiimsan (eeg dukumentiga tusaalaha {{tlx|paid}} wixii tilmaamaha ah). Shaacinta bogga wadahadalka ee bogga quseeya waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|connected contributor (paid)}} (eeg dukumentigiisa wixii tilmaamaha ah). Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin karin loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirada waxaa ka hortag ku jira inay wax tifaftiraan. Heshiisyada sirta ah (NDAs) ma baabbi'iyaan shuruuddan. Ma jirto sir loo dhowrayo loo-shaqeeyaha, macmiilka, ama xiriirada. Ma samaynayso farqi haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu qoraalka ku qoro ka baxsan bogga ama sahada isticmaalaha oo markaas tifaftire kale uu maaddada u wareejiyo sahada maqaalka ugu muhiimsan [[WP:MEAT|magaciisa darteed]]. Labada tifaftireba waxaa looga doonayaa inay sameeyaan shaacin. ==Shaacinta koontooyinka ka baxsan ee Wikipedia== {{ombox|image=[[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[meta:Linking to external advertising accounts|shuruudda shaacinta koontooyinka ka baxsan]] oo lagusoo saaray [[meta:|Meta-Wiki]] oo quseysa dhammaan luqadaha Wikipedia.}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bogooda isticmaalaha ee Wikipedia ku kordhiyaan xiriirinta dhammaan koontooyinka firfircoon ee boggaga intarneedka ee ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka Wikipedia ee lacagta lagu bixiyo. Haddii koonto noocaas ah la tirtiro ama ka saarid loo sameeyo, xiriirin kasta oo ku beegan oo ku yaal bogga isticmaalaha Wikipedia waa inuu noqdo mid muuqda ugu jiraan hal todobaad.<ref name=linking>[[meta:Linking to external advertising accounts]]</ref> ==Shaacinta loo sameeyo macmiilka== {{Policy|type=section}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bixiyaan xiriirinta bogga (bogagga) isticmaalaha ee koontooda (koontooyinkooda) Wikipedia ee bog kasta oo intarneed ah oo ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo sidoo kale xiriirada tooska ah ee la samaynaya macmiil kasta iyo macmiil kasta oo suurtagal ah (sida iimaylka). Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu isticmaalay ama maamulay kuwo ka badan hal koonto oo Wikipedia ah, koonto kasta waa in la shaaciyaa.<ref name=external>[[Special:Diff/989604285#RfC_on_new_disclosure_requirements_for_freelance_paid_editors|RfC ee ku saabsan shuruudaha cusub ee shaacinta ee tifaftirayaasha madax-bannaan ee lacagta lagu siiyo]]</ref> Calaamaddan hufan waxay ka caawisaa bulshada Wikipedia inay fahanto oo ay greeyso ilaha iyo xaddiga tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo si loo xaqijiyo in maaddada ka timaada tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ay u hoggaansanto habraacyada iyo tilmaamaha Wikipedia. ==Dhiirrigelinta iyo xayeysiiska== {{main|Wikipedia:What Wikipedia is not}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo [[WP:PROMO|ma xayeysiin karaan ama ma dhiirrigelin karaan adeegyadooda]] Wikipedia dhexdeeda. Shaacinta loo doonayo shuruudaha isticmaalka looma arko inay yihiin xayeysiis ama dhiirrigelin. ==Maamulayaasha== {{main|Wikipedia:Administrators}} Maamulayaasha sameynaya tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxay ku hoos jiraan isla shuruudaha shaacinta ee dhammaan isticmaalayaasha kale, oo looma dhowrayo inay isticmaalaan awoodaha gaarka ah si ay tifaftir lacag ah u sameeyaan. [[WP:TOOLMISUSE|Habraaca maamulaha]] wuxuu leeyahay: ''Qalabka maamulaha looma isticmaali karo sida qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo sida Wikipedian-in-Residence, ama marka lacag bixinta ay sameyso Wikimedia Foundation ama qayb ka mid ah WMF.'' Isticmaalka qalabka maamulaha ee qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo xaaladda sare ku xusan, waxaa loo arkaa [[WP:TOOLMISUSE|isticmaal xaddidan oo maamul]] oo suurtagal ah inuu keeno ciqaab iyo/ama ka saaridda awoodaha (eeg {{section link|Wikipedia:Conflict of interest|Paid editors}}). ==Tilmaamaha isheegashada danta== Tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxaa sii xaddidaya tilmaam bulsho, [[Wikipedia:Conflict of interest]]. Tani waxay talo ku bixinaysaa in kuwa leh isheegashada danta, oo ay ku jiraan tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo, '''si adag loo niyad-jabiyo''' inay toos u tifaftiraan maqaallada saamaynta ku taallaa, laakiin ay daabici karaan soo-jeedinnada maaddada ee bogagga wadahadalka ee maqaallada jira, oo ay tahay inay maqaallada cusub mariyaan nidaamka [[WP:AFC|maqaallada loo abuurayo]], si loogu eego ka hor daabacaadda. Suaalaha Iska Caadiga ah ee shuruudaha isticmaalka ee Mu'assasada waxay talo ku bixinayaan: "[M]ashroociinta qaarkood waxay leeyihiin habraacyo isheegashada danta oo ka duwan (oo ka adag) qaybtean ku jirta shuruudaha isticmaalka. Habraacyadan waxay ka ka hortagi karaan foomamka qaarkood ee tifaftirka isha-furani ah, tusaale ahaan, wax-ku-daridda maqaallada ku saabsan kaaga."<ref name=FAQ/> ==Soo gudbinta tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin lahayn== {{shortcut|WP:REPORTPAID}} {{see also|Wikipedia:Arbitration Committee/Conflict of interest reports}} Haddii aad u arko in tifaftire uu sameynayo tifaftir lacag lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn sida ku sifeysan habraacan, waad ku mahadsan tahay inaad u soo gudbiso [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha (Dhacdooyinka)]] ama [[WP:COIN|Loo-shaqeeyaha Isheegashada Danta]] haddii ayan ku dhex jirin [[WP:OUTING|muujinta xogta gaarka ah]] ee tifaftiraha. Haddii kale, waad ku mahadsan tahay inaad iimayl loo diro {{NoSpam|paid-en-wp|wikipedia.org}} iyadoo la raacinayo sababta aad u arko in tifaftire uu ku dhex jiro tifaftir lacag lagu bixiyo oo ay jirto xog gaar ah. ==Badalaadda boggan{{anchor|change}}== Tilmaamaha ku yaal boggan waxaa loo badali karaa laba hab: * Habraac beddel ah wuxuu baabbi'in karaa qaybta shaacinta ee shuruudaha isticmaalka sida ay quseeyso Wikipedia-da Ingiriisiga oo wuxuu ku beddeli karaa habraac cusub, oo noqon kara mid ka adag ama ka hooseeya. Habraac beddel ah oo la soo jeediyay waa in si hufan loo xaqijiyo ku dhex jira [[WP:RFC|weydiinta faallada]] (RfC) oo baabbi'inaya habraaca WMF. Marka la mirageliyo, habraaca cusub waa in lagu qoro [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]]. RfC-da waa in loo qabto hab u hoggaansan [[WP:PROPOSAL|nidaamka isfahamka heerka ah ee dhisidda habraacyada ugu muhiimsan]].<ref name="Terms-of-use-section-4"/><ref>{{section link|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Can a local project adopt an alternative disclosure policy for paid editing?}}</ref> * Badalaadaha kale ee aan doonayn inay baabbi'iyaan ama ka dhigaan kuwo hooseeya shuruudaha isticmaalka waa kuwo la dhowrayo, iyadoo loo eegayo [[WP:PGCHANGE|dhaqanka bulshada ee ku kordhinta maaddadaas]]. Marka aad wadahadallada ka faalleynayso badalaadaha boggan, shaaci in lacag lagu siiyay si aad u tifaftirto Wikipedia. ==Eeg sidoo cuale== * [[Wikipedia:List of paid editing companies]] * [[Wikipedia:Articles for creation/Scam warning]] ==Tixraaca== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines|state=collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia legal policies]] [[Category:Wikipedia conflict of interest editing]] [[Category:Wikipedia paid editing|!]] [[Category:Wikipedia help]] jvfnm2pndox7anycrrhe5rmio4g4e6k 306477 306476 2026-09-01T04:17:26Z Isma4l 41797 /* Sida loo shaaciyo */ 306477 wikitext text/x-wiki {{policy section top|WP:PAID|WP:PCD|WP:DISCLOSEPAY|WP:PAYDISCLOSE}} {{nutshell|Haddii lacag lagu siiyay ama aad doonayso in lacag lagu siiyo hab kasta oo aad wax ku ogoonayso Wikipedia, waa inaad shaacisaa.}} '''Wax ku daridda lacagta lagu bixiyo''' ee Wikipedia waxay ku saabsan tahay tifaftirka bog kasta oo looga beddelanayo lacag ama dhiirrigelin kale. Tifaftirayaasha helay ama doonaya inay helaan lacag waa inay shaaciyaan [[#Employer|loo-shaqeeyaha]], macmiilka, iyo xiriirka ka dhexeeya, oo ay ku qoraan bogooda isticmaalaha, bogga wadahadalka, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Tani ma samaynayso farqi haddii uu macmiilku toos kuu siiyo lacagta ama uu loo-shaqeeyaha si dadban kuugu siiyo magaca macmiilka. Shaacintu waa mid lagama maarmaan ah si loo u hoggaansamo [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee Wikimedia Foundation. Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waxaa sidoo kasih laga doonayaa inay bogooda isticmaalaha ku kordhiyaan xiriirinta koontooyinka ka baxsan ee ay ku xayeysiiyaan ama ku raadiyaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Maamulayaashu ma isticmaali karaan awooddooda maamul si ay lacag uga helaan. Tifaftirayaasha sameynaya wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa inay u hoggaansamaan tilmaamaha isheegashada danta ee Wikipedia. Tifaftirayaasha ka baaqda inay shaaciyaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa la ka hortagayaa inay wax tifaftiraan. Si aad u soo gudbiso ka baaqashada shaacinta, eeg {{section link||Reporting undisclosed paid editors}}. ==Shuruudaha Isticmaalka ee Wikimedia Foundation== {{ombox|image=[[File:Wikimedia-logo.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|habraaca shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo]] ee ka tirsan Wikimedia Foundation's [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee dhammaan boggaga intarneedka ee ka tirsan.}} [[Wikimedia Foundation]]'s [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|Shuruudaha Isticmaalka]] waxay doonayaan in dhammaan tifaftirayaashu ay shaaciyaan "loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo ay helaan, ama ay doonayaan inay helaan, lacag":<ref name="Terms-of-use-section-4">[[wmf:Terms of use#4. Refraining from Certain Activities]], Wikimedia Foundation. Shuruudaha isticmaalka waxaa [https://wikimediafoundation.org/w/index.php?title=Terms_of_Use&type=revision&diff=98151&oldid=90463 badalay] 16 Juun 2014 si ay ku jiraan qoraalkan, ka dib [https://meta.wikimedia.org/wiki/Terms_of_use/Paid_contributions_amendment wadahadallada ballaaran].</ref> <blockquote style="background-color:#F9F9F9;margin-left:0em;border-left:solid 2px #ccc;padding:1.5em"> [[File:Wikimedia_Foundation_logo_-_vertical.svg|right|150px]] '''Wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn''' Shuruudaha Isticmaalka waxay ka hortagayaan ka qaybqaadashada hawlaha marin-habaabinta ah, oo ay ku jiraan beddelitaanka xiriirka, iska dhigista qof kale, iyo khiyaanada. Sida qayb ka mid ah mas'uuliyaddahan, waa inaad shaacisaa loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo aad hesho, ama aad doonayso inaad hesho, lacag. Waa inaad shaacintaas ku sameysaa ugu yaraan hal ka mid ah hababka hoos ku xusan: :*bayan ku yaal boggaaga isticmaalaha, :*bayan ku yaal bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama :*bayan ku yaal kooban kasta oo tifaftir ah oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Xeerarka quseeya, ama habraacyada iyo tilmaamaha bulshada iyo Mu'assasada, sida kuwa ka faalleynaya isheegashada danta, waxay sii xaddidi karaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo ama waxay dooni karaan shaacin si hufan u faahfaahsan. Bulshada Mashruuca Wikimedia waxay qaadan kartaa habraac beddel ah oo ku saabsan shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo. Haddii Mashruucu qaato habraac beddel ah, waad u hoggaansami kartaa habraacaas halkii aad ka u hoggaansami lahayd shuruudaha qaybtean marka aad wax ku kordhinayso Mashruucaas. Habraaca beddelka ah ee wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo wuxuu beddeli doonaa shuruudahan oo kaliya haddii ay miragelisay bulshada Mashruuca ee quseysa oo lagu qoray [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]].</blockquote> Qoraalka sare waa habraaca Wikimedia Foundation (WMF) iyo kan Wikipedia-da luqadda Ingiriisiga ah. ===Macnaha "loo-shaqeeye, macmiil, iyo xiriir"=== {{further|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure}} Tifaftirayaashu waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo ee Wikipedia. *{{anchor|Employer}}'''Loo-shaqeeye''': qofka ama ururka bixiya lacagta, ha noqoto toos ama hab dadban, si isticmaalaha uu wax uga kordhiyo Wikipedia. Tani waxay ku dhex jirtaa markii loo-shaqeeyaha uu u shaqaaleeyay isticmaalaha sida shaqaale, uu isticmaalaha ku hoos geliyay qandaraas madax-bannaan, uu isticmaalaha lacag ku siinayo qandaraas la'aan, ama uu isticmaalaha lacag ku siinayo iyadoo loo eegayo shaqaaleysiinta isticmaalaha ee urur kale. * '''Macmiil''': qofka ama ururka magaciisa loo sameynayo tifaftirka; macmiilka inta badan waa mawduuca maqaalka. * '''Xiriir''': xiriirada kale ee noqon kara kuwo quseeya, oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, dadka ama ganacsiyada bixiya qoraalka, sawirrada, ama warbaahinta kale ee loo isticmaalo tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu u shaqaynayo sida qandaraasle, "xiriirka" wuxuu ku dhex jiraa dalal kasta oo ku dhex jira hawshaas (t.s. [[Fiverr]], [[Upwork]], iyo wixii la mid ah). * '''Wax-ku-darid''': qoraal ama fayl kasta oo lagu daray, ama ka tirtiray, Wikipedia, oo ay ku jiraan wax-ku-daridda bogga wadahadalka iyo sandbox-ka, iyo maaddada lagu daray ama ka tirtiray maqaallada dadka kale iyadoo loo eegayo amarka tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo. * '''Lacag''' ama '''dhiirrigelin''': waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, lacagta, alaabta ama adeegyada. Tusaale ahaan, haddii Smith PR uu lacag ku siiyo tifaftire si uu uga shaqeeyo qoraalka Wikipedia ee ku saabsan Acme Widgets, markaas Smith PR waa loo-shaqeeyaha tifaftirahaas ee ku saabsan wax-ku-dariddaas, halka Acme Widgets uu yahay macmiilka. Haddii loo shaqaaleeyay shirkad PR si aad u tifaftirto Wikipedia, waa inaad shaacisaa shirkadda iyo macmiilka shirkadda labada.[[File:Example.jpg]]<ref name=FAQ/> Inta badan loo-shaqeeyaha iyo macmiilku waa hanti mid ah. Haddii Acme Widgets uu toos lacag u siiyo tifaftire si uu ka faalleeyo shirkaddaas, markaas Acme Widgets waa loo-shaqeeyaha iyo macmiilka labadaba. '''[[:m:Wikipedian in Residence|Wikipedians in residence]]''' kuwaas oo lacag lagu siiyo waa inay shaaciyaan ururka ([[:en:GLAM (industry sector)|GLAM]] ama mid la mid ah) oo lacagta siiya.<ref name=FAQ>[[wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Shuruudaha Isticmaalka/Suaalaha Iska Caadiga ah ee ku saabsan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn]], Wikimedia Foundation.</ref> ==Qoraallada dheeraadka ah ee ku saabsan qofka waa inuu shaaciyaa== Isticmaalayaasha oo ah (ama doonaya inay noqdaan) kuwo dhiirrigelin ka hela {{em|kasta}} dadaal xayeysiis ah oo ku saabsan mawduuca wax-ku-dariddooda Wikipedia waxaa loo arkaa inay yihiin tifaftirayaal lacag lagu siiyo, {{em|iyadoo aan loo eegin}} in lacagtaas si gaar ah loogu siiyay tifaftirka Wikipedia. '''Dhallinyarada tababarka ku jira (Interns)''' waxaa loo arkaa inay yihiin shaqaale ujeeddadan la xiriirta.<!-- before extending this provision, please see discussion at [[Wikipedia:Village pump (policy)#Volunteers must declare that they are paid?]]--> Haddii loo amro ama loo doono inay tifaftiraan Wikipedia sida qayb ka mid ah tababarka, waa inay shaaciyaan. ==Sida loo shaaciyo== Tifaftirayaasha ah ama doonaya inay dhiirrigelin ka helaan wax-ku-dariddooda waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Waa inay ku sameeyaan tan bogooda isticmaalaha ee ugu muhiimsan, ama bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Si loo xaqijiyo in shaacintan la raad-raaci karo iyadoo loo eegayo wax-ku-daridda tifaftiraha, tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay lahaadaan koonto isticmaale oo diwaan gashan, oo waa inayan ka qaybqaadan tifaftirka lacagta lagu bixiyo iyagoo isticmaalaya koonto ku meel gaar ah. Shaacinta bogga isticmaalaha waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|paid}} sida hoos ku xusan: {{tlx|paid|employer{{=}}{{var|magaca loo-shaqeeyaha}}|client{{=}}{{var|magaca macmiilka}}}}. Tilmaamaha isheegashada danta wuxuu sii siinayaa talo tifaftirayaasha inay bixiyaan liis si hufan u muuqda oo ku saabsan wax-ku-dariddooda lacagta lagu bixiyo oo ku yaal bogooda isticmaalaha ugu muhiimsan (eeg dukumentiga tusaalaha {{tlx|paid}} wixii tilmaamaha ah). Shaacinta bogga wadahadalka ee bogga quseeya waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|connected contributor (paid)}} (eeg dukumentigiisa wixii tilmaamaha ah). Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin karin loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirada waxaa ka hortag ku jira inay wax tifaftiraan. Heshiisyada sirta ah (NDAs) ma baabbi'iyaan shuruuddan. Ma jirto sir loo dhowrayo loo-shaqeeyaha, macmiilka, ama xiriirada. Ma samaynayso farqi haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu qoraalka ku qoro ka baxsan bogga ama sahada isticmaalaha oo markaas tifaftire kale uu maaddada u wareejiyo sahada maqaalka ugu muhiimsan [[WP:MEAT|magaciisa darteed]]. Labada tifaftireba waxaa looga doonayaa inay sameeyaan shaacin. ==Shaacinta koontooyinka ka baxsan ee Wikipedia== {{ombox|image=[[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[meta:Linking to external advertising accounts|shuruudda shaacinta koontooyinka ka baxsan]] oo lagusoo saaray [[meta:|Meta-Wiki]] oo quseysa dhammaan luqadaha Wikipedia.}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bogooda isticmaalaha ee Wikipedia ku kordhiyaan xiriirinta dhammaan koontooyinka firfircoon ee boggaga intarneedka ee ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka Wikipedia ee lacagta lagu bixiyo. Haddii koonto noocaas ah la tirtiro ama ka saarid loo sameeyo, xiriirin kasta oo ku beegan oo ku yaal bogga isticmaalaha Wikipedia waa inuu noqdo mid muuqda ugu jiraan hal todobaad.<ref name=linking>[[meta:Linking to external advertising accounts]]</ref> ==Shaacinta loo sameeyo macmiilka== {{Policy|type=section}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bixiyaan xiriirinta bogga (bogagga) isticmaalaha ee koontooda (koontooyinkooda) Wikipedia ee bog kasta oo intarneed ah oo ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo sidoo kale xiriirada tooska ah ee la samaynaya macmiil kasta iyo macmiil kasta oo suurtagal ah (sida iimaylka). Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu isticmaalay ama maamulay kuwo ka badan hal koonto oo Wikipedia ah, koonto kasta waa in la shaaciyaa.<ref name=external>[[Special:Diff/989604285#RfC_on_new_disclosure_requirements_for_freelance_paid_editors|RfC ee ku saabsan shuruudaha cusub ee shaacinta ee tifaftirayaasha madax-bannaan ee lacagta lagu siiyo]]</ref> Calaamaddan hufan waxay ka caawisaa bulshada Wikipedia inay fahanto oo ay greeyso ilaha iyo xaddiga tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo si loo xaqijiyo in maaddada ka timaada tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ay u hoggaansanto habraacyada iyo tilmaamaha Wikipedia. ==Dhiirrigelinta iyo xayeysiiska== {{main|Wikipedia:What Wikipedia is not}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo [[WP:PROMO|ma xayeysiin karaan ama ma dhiirrigelin karaan adeegyadooda]] Wikipedia dhexdeeda. Shaacinta loo doonayo shuruudaha isticmaalka looma arko inay yihiin xayeysiis ama dhiirrigelin. ==Maamulayaasha== {{main|Wikipedia:Administrators}} Maamulayaasha sameynaya tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxay ku hoos jiraan isla shuruudaha shaacinta ee dhammaan isticmaalayaasha kale, oo looma dhowrayo inay isticmaalaan awoodaha gaarka ah si ay tifaftir lacag ah u sameeyaan. [[WP:TOOLMISUSE|Habraaca maamulaha]] wuxuu leeyahay: ''Qalabka maamulaha looma isticmaali karo sida qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo sida Wikipedian-in-Residence, ama marka lacag bixinta ay sameyso Wikimedia Foundation ama qayb ka mid ah WMF.'' Isticmaalka qalabka maamulaha ee qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo xaaladda sare ku xusan, waxaa loo arkaa [[WP:TOOLMISUSE|isticmaal xaddidan oo maamul]] oo suurtagal ah inuu keeno ciqaab iyo/ama ka saaridda awoodaha (eeg {{section link|Wikipedia:Conflict of interest|Paid editors}}). ==Tilmaamaha isheegashada danta== Tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxaa sii xaddidaya tilmaam bulsho, [[Wikipedia:Conflict of interest]]. Tani waxay talo ku bixinaysaa in kuwa leh isheegashada danta, oo ay ku jiraan tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo, '''si adag loo niyad-jabiyo''' inay toos u tifaftiraan maqaallada saamaynta ku taallaa, laakiin ay daabici karaan soo-jeedinnada maaddada ee bogagga wadahadalka ee maqaallada jira, oo ay tahay inay maqaallada cusub mariyaan nidaamka [[WP:AFC|maqaallada loo abuurayo]], si loogu eego ka hor daabacaadda. Suaalaha Iska Caadiga ah ee shuruudaha isticmaalka ee Mu'assasada waxay talo ku bixinayaan: "[M]ashroociinta qaarkood waxay leeyihiin habraacyo isheegashada danta oo ka duwan (oo ka adag) qaybtean ku jirta shuruudaha isticmaalka. Habraacyadan waxay ka ka hortagi karaan foomamka qaarkood ee tifaftirka isha-furani ah, tusaale ahaan, wax-ku-daridda maqaallada ku saabsan kaaga."<ref name=FAQ/> ==Soo gudbinta tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin lahayn== {{shortcut|WP:REPORTPAID}} {{see also|Wikipedia:Arbitration Committee/Conflict of interest reports}} Haddii aad u arko in tifaftire uu sameynayo tifaftir lacag lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn sida ku sifeysan habraacan, waad ku mahadsan tahay inaad u soo gudbiso [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha (Dhacdooyinka)]] ama [[WP:COIN|Loo-shaqeeyaha Isheegashada Danta]] haddii ayan ku dhex jirin [[WP:OUTING|muujinta xogta gaarka ah]] ee tifaftiraha. Haddii kale, waad ku mahadsan tahay inaad iimayl loo diro {{NoSpam|paid-en-wp|wikipedia.org}} iyadoo la raacinayo sababta aad u arko in tifaftire uu ku dhex jiro tifaftir lacag lagu bixiyo oo ay jirto xog gaar ah. ==Badalaadda boggan{{anchor|change}}== Tilmaamaha ku yaal boggan waxaa loo badali karaa laba hab: * Habraac beddel ah wuxuu baabbi'in karaa qaybta shaacinta ee shuruudaha isticmaalka sida ay quseeyso Wikipedia-da Ingiriisiga oo wuxuu ku beddeli karaa habraac cusub, oo noqon kara mid ka adag ama ka hooseeya. Habraac beddel ah oo la soo jeediyay waa in si hufan loo xaqijiyo ku dhex jira [[WP:RFC|weydiinta faallada]] (RfC) oo baabbi'inaya habraaca WMF. Marka la mirageliyo, habraaca cusub waa in lagu qoro [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]]. RfC-da waa in loo qabto hab u hoggaansan [[WP:PROPOSAL|nidaamka isfahamka heerka ah ee dhisidda habraacyada ugu muhiimsan]].<ref name="Terms-of-use-section-4"/><ref>{{section link|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Can a local project adopt an alternative disclosure policy for paid editing?}}</ref> * Badalaadaha kale ee aan doonayn inay baabbi'iyaan ama ka dhigaan kuwo hooseeya shuruudaha isticmaalka waa kuwo la dhowrayo, iyadoo loo eegayo [[WP:PGCHANGE|dhaqanka bulshada ee ku kordhinta maaddadaas]]. Marka aad wadahadallada ka faalleynayso badalaadaha boggan, shaaci in lacag lagu siiyay si aad u tifaftirto Wikipedia. ==Eeg sidoo cuale== * [[Wikipedia:List of paid editing companies]] * [[Wikipedia:Articles for creation/Scam warning]] ==Tixraaca== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines|state=collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia legal policies]] [[Category:Wikipedia conflict of interest editing]] [[Category:Wikipedia paid editing|!]] [[Category:Wikipedia help]] edkk78e3pz7j3xd8bfh9cwb4kahdu34 306478 306477 2026-09-01T04:17:43Z Isma4l 41797 306478 wikitext text/x-wiki {{policy section top|WP:PAID|WP:PCD|WP:DISCLOSEPAY|WP:PAYDISCLOSE}} {{nutshell|Haddii lacag lagu siiyay ama aad doonayso in lacag lagu siiyo hab kasta oo aad wax ku ogoonayso Wikipedia, waa inaad shaacisaa.}} '''Wax ku daridda lacagta lagu bixiyo''' ee Wikipedia waxay ku saabsan tahay tifaftirka bog kasta oo looga beddelanayo lacag ama dhiirrigelin kale. Tifaftirayaasha helay ama doonaya inay helaan lacag waa inay shaaciyaan [[#Employer|loo-shaqeeyaha]], macmiilka, iyo xiriirka ka dhexeeya, oo ay ku qoraan bogooda isticmaalaha, bogga wadahadalka, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Tani ma samaynayso farqi haddii uu macmiilku toos kuu siiyo lacagta ama uu loo-shaqeeyaha si dadban kuugu siiyo magaca macmiilka. Shaacintu waa mid lagama maarmaan ah si loo u hoggaansamo [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee Wikimedia Foundation. Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waxaa sidoo kasih laga doonayaa inay bogooda isticmaalaha ku kordhiyaan xiriirinta koontooyinka ka baxsan ee ay ku xayeysiiyaan ama ku raadiyaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Maamulayaashu ma isticmaali karaan awooddooda maamul si ay lacag uga helaan. Tifaftirayaasha sameynaya wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa inay u hoggaansamaan tilmaamaha isheegashada danta ee Wikipedia. Tifaftirayaasha ka baaqda inay shaaciyaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa la ka hortagayaa inay wax tifaftiraan. Si aad u soo gudbiso ka baaqashada shaacinta, eeg {{section link||Reporting undisclosed paid editors}}. ==Shuruudaha Isticmaalka ee Wikimedia Foundation== {{ombox|image=[[File:Wikimedia-logo.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|habraaca shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo]] ee ka tirsan Wikimedia Foundation's [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee dhammaan boggaga intarneedka ee ka tirsan.}} [[Wikimedia Foundation]]'s [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|Shuruudaha Isticmaalka]] waxay doonayaan in dhammaan tifaftirayaashu ay shaaciyaan "loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo ay helaan, ama ay doonayaan inay helaan, lacag":<ref name="Terms-of-use-section-4">[[wmf:Terms of use#4. Refraining from Certain Activities]], Wikimedia Foundation. Shuruudaha isticmaalka waxaa [https://wikimediafoundation.org/w/index.php?title=Terms_of_Use&type=revision&diff=98151&oldid=90463 badalay] 16 Juun 2014 si ay ku jiraan qoraalkan, ka dib [https://meta.wikimedia.org/wiki/Terms_of_use/Paid_contributions_amendment wadahadallada ballaaran].</ref> <blockquote style="background-color:#F9F9F9;margin-left:0em;border-left:solid 2px #ccc;padding:1.5em"> [[File:Wikimedia_Foundation_logo_-_vertical.svg|right|150px]] '''Wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn''' Shuruudaha Isticmaalka waxay ka hortagayaan ka qaybqaadashada hawlaha marin-habaabinta ah, oo ay ku jiraan beddelitaanka xiriirka, iska dhigista qof kale, iyo khiyaanada. Sida qayb ka mid ah mas'uuliyaddahan, waa inaad shaacisaa loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo aad hesho, ama aad doonayso inaad hesho, lacag. Waa inaad shaacintaas ku sameysaa ugu yaraan hal ka mid ah hababka hoos ku xusan: :*bayan ku yaal boggaaga isticmaalaha, :*bayan ku yaal bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama :*bayan ku yaal kooban kasta oo tifaftir ah oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Xeerarka quseeya, ama habraacyada iyo tilmaamaha bulshada iyo Mu'assasada, sida kuwa ka faalleynaya isheegashada danta, waxay sii xaddidi karaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo ama waxay dooni karaan shaacin si hufan u faahfaahsan. Bulshada Mashruuca Wikimedia waxay qaadan kartaa habraac beddel ah oo ku saabsan shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo. Haddii Mashruucu qaato habraac beddel ah, waad u hoggaansami kartaa habraacaas halkii aad ka u hoggaansami lahayd shuruudaha qaybtean marka aad wax ku kordhinayso Mashruucaas. Habraaca beddelka ah ee wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo wuxuu beddeli doonaa shuruudahan oo kaliya haddii ay miragelisay bulshada Mashruuca ee quseysa oo lagu qoray [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]].</blockquote> Qoraalka sare waa habraaca Wikimedia Foundation (WMF) iyo kan Wikipedia-da luqadda Ingiriisiga ah. ===Macnaha "loo-shaqeeye, macmiil, iyo xiriir"=== {{further|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure}} Tifaftirayaashu waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo ee Wikipedia. *{{anchor|Employer}}'''Loo-shaqeeye''': qofka ama ururka bixiya lacagta, ha noqoto toos ama hab dadban, si isticmaalaha uu wax uga kordhiyo Wikipedia. Tani waxay ku dhex jirtaa markii loo-shaqeeyaha uu u shaqaaleeyay isticmaalaha sida shaqaale, uu isticmaalaha ku hoos geliyay qandaraas madax-bannaan, uu isticmaalaha lacag ku siinayo qandaraas la'aan, ama uu isticmaalaha lacag ku siinayo iyadoo loo eegayo shaqaaleysiinta isticmaalaha ee urur kale. * '''Macmiil''': qofka ama ururka magaciisa loo sameynayo tifaftirka; macmiilka inta badan waa mawduuca maqaalka. * '''Xiriir''': xiriirada kale ee noqon kara kuwo quseeya, oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, dadka ama ganacsiyada bixiya qoraalka, sawirrada, ama warbaahinta kale ee loo isticmaalo tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu u shaqaynayo sida qandaraasle, "xiriirka" wuxuu ku dhex jiraa dalal kasta oo ku dhex jira hawshaas (t.s. [[Fiverr]], [[Upwork]], iyo wixii la mid ah). * '''Wax-ku-darid''': qoraal ama fayl kasta oo lagu daray, ama ka tirtiray, Wikipedia, oo ay ku jiraan wax-ku-daridda bogga wadahadalka iyo sandbox-ka, iyo maaddada lagu daray ama ka tirtiray maqaallada dadka kale iyadoo loo eegayo amarka tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo. * '''Lacag''' ama '''dhiirrigelin''': waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, lacagta, alaabta ama adeegyada. Tusaale ahaan, haddii Smith PR uu lacag ku siiyo tifaftire si uu uga shaqeeyo qoraalka Wikipedia ee ku saabsan Acme Widgets, markaas Smith PR waa loo-shaqeeyaha tifaftirahaas ee ku saabsan wax-ku-dariddaas, halka Acme Widgets uu yahay macmiilka. Haddii loo shaqaaleeyay shirkad PR si aad u tifaftirto Wikipedia, waa inaad shaacisaa shirkadda iyo macmiilka shirkadda labada.[[File:Example.jpg]]<ref name=FAQ/> Inta badan loo-shaqeeyaha iyo macmiilku waa hanti mid ah. Haddii Acme Widgets uu toos lacag u siiyo tifaftire si uu ka faalleeyo shirkaddaas, markaas Acme Widgets waa loo-shaqeeyaha iyo macmiilka labadaba. '''[[:m:Wikipedian in Residence|Wikipedians in residence]]''' kuwaas oo lacag lagu siiyo waa inay shaaciyaan ururka ([[:en:GLAM (industry sector)|GLAM]] ama mid la mid ah) oo lacagta siiya.<ref name=FAQ>[[wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Shuruudaha Isticmaalka/Suaalaha Iska Caadiga ah ee ku saabsan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn]], Wikimedia Foundation.</ref> ==Qoraallada dheeraadka ah ee ku saabsan qofka waa inuu shaaciyaa== Isticmaalayaasha oo ah (ama doonaya inay noqdaan) kuwo dhiirrigelin ka hela {{em|kasta}} dadaal xayeysiis ah oo ku saabsan mawduuca wax-ku-dariddooda Wikipedia waxaa loo arkaa inay yihiin tifaftirayaal lacag lagu siiyo, {{em|iyadoo aan loo eegin}} in lacagtaas si gaar ah loogu siiyay tifaftirka Wikipedia. '''Dhallinyarada tababarka ku jira (Interns)''' waxaa loo arkaa inay yihiin shaqaale ujeeddadan la xiriirta.<!-- before extending this provision, please see discussion at [[Wikipedia:Village pump (policy)#Volunteers must declare that they are paid?]]--> Haddii loo amro ama loo doono inay tifaftiraan Wikipedia sida qayb ka mid ah tababarka, waa inay shaaciyaan. ==Sida loo shaaciyo== Tifaftirayaasha ah ama doonaya inay dhiirrigelin ka helaan wax-ku-dariddooda waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Waa inay ku sameeyaan tan bogooda isticmaalaha ee ugu muhiimsan, ama bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Si loo xaqijiyo in shaacintan la raad-raaci karo iyadoo loo eegayo wax-ku-daridda tifaftiraha, tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay lahaadaan koonto isticmaale oo diwaan gashan, oo waa inayan ka qaybqaadan tifaftirka lacagta lagu bixiyo iyagoo isticmaalaya koonto ku meel gaar ah. Shaacinta bogga isticmaalaha waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|paid}} sida hoos ku xusan: {{tlx|paid|employer{{=}}{{var|magaca loo-shaqeeyaha}}|client{{=}}{{var|magaca macmiilka}}}}. Tilmaamaha isheegashada danta wuxuu sii siinayaa talo tifaftirayaasha inay bixiyaan liis si hufan u muuqda oo ku saabsan wax-ku-dariddooda lacagta lagu bixiyo oo ku yaal bogooda isticmaalaha ugu muhiimsan (eeg dukumentiga tusaalaha {{tlx|paid}} wixii tilmaamaha ah). Shaacinta bogga wadahadalka ee bogga quseeya waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|connected contributor (paid)}} (eeg dukumentigiisa wixii tilmaamaha ah). Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin karin loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirada waxaa ka hortag ku jira inay wax tifaftiraan. Heshiisyada sirta ah (NDAs) ma baabbi'iyaan shuruuddan. Ma jirto sir loo dhowrayo loo-shaqeeyaha, macmiilka, ama xiriirada. Ma samaynayso farqi haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu qoraalka ku qoro ka baxsan bogga ama sahada isticmaalaha oo markaas tifaftire kale uu maaddada u wareejiyo sahada maqaalka ugu muhiimsan magaciisa darteed. Labada tifaftireba waxaa looga doonayaa inay sameeyaan shaacin. ==Shaacinta koontooyinka ka baxsan ee Wikipedia== {{ombox|image=[[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[meta:Linking to external advertising accounts|shuruudda shaacinta koontooyinka ka baxsan]] oo lagusoo saaray [[meta:|Meta-Wiki]] oo quseysa dhammaan luqadaha Wikipedia.}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bogooda isticmaalaha ee Wikipedia ku kordhiyaan xiriirinta dhammaan koontooyinka firfircoon ee boggaga intarneedka ee ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka Wikipedia ee lacagta lagu bixiyo. Haddii koonto noocaas ah la tirtiro ama ka saarid loo sameeyo, xiriirin kasta oo ku beegan oo ku yaal bogga isticmaalaha Wikipedia waa inuu noqdo mid muuqda ugu jiraan hal todobaad.<ref name=linking>[[meta:Linking to external advertising accounts]]</ref> ==Shaacinta loo sameeyo macmiilka== {{Policy|type=section}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bixiyaan xiriirinta bogga (bogagga) isticmaalaha ee koontooda (koontooyinkooda) Wikipedia ee bog kasta oo intarneed ah oo ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo sidoo kale xiriirada tooska ah ee la samaynaya macmiil kasta iyo macmiil kasta oo suurtagal ah (sida iimaylka). Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu isticmaalay ama maamulay kuwo ka badan hal koonto oo Wikipedia ah, koonto kasta waa in la shaaciyaa.<ref name=external>[[Special:Diff/989604285#RfC_on_new_disclosure_requirements_for_freelance_paid_editors|RfC ee ku saabsan shuruudaha cusub ee shaacinta ee tifaftirayaasha madax-bannaan ee lacagta lagu siiyo]]</ref> Calaamaddan hufan waxay ka caawisaa bulshada Wikipedia inay fahanto oo ay greeyso ilaha iyo xaddiga tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo si loo xaqijiyo in maaddada ka timaada tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ay u hoggaansanto habraacyada iyo tilmaamaha Wikipedia. ==Dhiirrigelinta iyo xayeysiiska== {{main|Wikipedia:What Wikipedia is not}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo [[WP:PROMO|ma xayeysiin karaan ama ma dhiirrigelin karaan adeegyadooda]] Wikipedia dhexdeeda. Shaacinta loo doonayo shuruudaha isticmaalka looma arko inay yihiin xayeysiis ama dhiirrigelin. ==Maamulayaasha== {{main|Wikipedia:Administrators}} Maamulayaasha sameynaya tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxay ku hoos jiraan isla shuruudaha shaacinta ee dhammaan isticmaalayaasha kale, oo looma dhowrayo inay isticmaalaan awoodaha gaarka ah si ay tifaftir lacag ah u sameeyaan. [[WP:TOOLMISUSE|Habraaca maamulaha]] wuxuu leeyahay: ''Qalabka maamulaha looma isticmaali karo sida qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo sida Wikipedian-in-Residence, ama marka lacag bixinta ay sameyso Wikimedia Foundation ama qayb ka mid ah WMF.'' Isticmaalka qalabka maamulaha ee qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo xaaladda sare ku xusan, waxaa loo arkaa [[WP:TOOLMISUSE|isticmaal xaddidan oo maamul]] oo suurtagal ah inuu keeno ciqaab iyo/ama ka saaridda awoodaha (eeg {{section link|Wikipedia:Conflict of interest|Paid editors}}). ==Tilmaamaha isheegashada danta== Tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxaa sii xaddidaya tilmaam bulsho, [[Wikipedia:Conflict of interest]]. Tani waxay talo ku bixinaysaa in kuwa leh isheegashada danta, oo ay ku jiraan tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo, '''si adag loo niyad-jabiyo''' inay toos u tifaftiraan maqaallada saamaynta ku taallaa, laakiin ay daabici karaan soo-jeedinnada maaddada ee bogagga wadahadalka ee maqaallada jira, oo ay tahay inay maqaallada cusub mariyaan nidaamka [[WP:AFC|maqaallada loo abuurayo]], si loogu eego ka hor daabacaadda. Suaalaha Iska Caadiga ah ee shuruudaha isticmaalka ee Mu'assasada waxay talo ku bixinayaan: "[M]ashroociinta qaarkood waxay leeyihiin habraacyo isheegashada danta oo ka duwan (oo ka adag) qaybtean ku jirta shuruudaha isticmaalka. Habraacyadan waxay ka ka hortagi karaan foomamka qaarkood ee tifaftirka isha-furani ah, tusaale ahaan, wax-ku-daridda maqaallada ku saabsan kaaga."<ref name=FAQ/> ==Soo gudbinta tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin lahayn== {{shortcut|WP:REPORTPAID}} {{see also|Wikipedia:Arbitration Committee/Conflict of interest reports}} Haddii aad u arko in tifaftire uu sameynayo tifaftir lacag lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn sida ku sifeysan habraacan, waad ku mahadsan tahay inaad u soo gudbiso [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha (Dhacdooyinka)]] ama [[WP:COIN|Loo-shaqeeyaha Isheegashada Danta]] haddii ayan ku dhex jirin [[WP:OUTING|muujinta xogta gaarka ah]] ee tifaftiraha. Haddii kale, waad ku mahadsan tahay inaad iimayl loo diro {{NoSpam|paid-en-wp|wikipedia.org}} iyadoo la raacinayo sababta aad u arko in tifaftire uu ku dhex jiro tifaftir lacag lagu bixiyo oo ay jirto xog gaar ah. ==Badalaadda boggan{{anchor|change}}== Tilmaamaha ku yaal boggan waxaa loo badali karaa laba hab: * Habraac beddel ah wuxuu baabbi'in karaa qaybta shaacinta ee shuruudaha isticmaalka sida ay quseeyso Wikipedia-da Ingiriisiga oo wuxuu ku beddeli karaa habraac cusub, oo noqon kara mid ka adag ama ka hooseeya. Habraac beddel ah oo la soo jeediyay waa in si hufan loo xaqijiyo ku dhex jira [[WP:RFC|weydiinta faallada]] (RfC) oo baabbi'inaya habraaca WMF. Marka la mirageliyo, habraaca cusub waa in lagu qoro [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]]. RfC-da waa in loo qabto hab u hoggaansan [[WP:PROPOSAL|nidaamka isfahamka heerka ah ee dhisidda habraacyada ugu muhiimsan]].<ref name="Terms-of-use-section-4"/><ref>{{section link|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Can a local project adopt an alternative disclosure policy for paid editing?}}</ref> * Badalaadaha kale ee aan doonayn inay baabbi'iyaan ama ka dhigaan kuwo hooseeya shuruudaha isticmaalka waa kuwo la dhowrayo, iyadoo loo eegayo [[WP:PGCHANGE|dhaqanka bulshada ee ku kordhinta maaddadaas]]. Marka aad wadahadallada ka faalleynayso badalaadaha boggan, shaaci in lacag lagu siiyay si aad u tifaftirto Wikipedia. ==Eeg sidoo cuale== * [[Wikipedia:List of paid editing companies]] * [[Wikipedia:Articles for creation/Scam warning]] ==Tixraaca== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines|state=collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia legal policies]] [[Category:Wikipedia conflict of interest editing]] [[Category:Wikipedia paid editing|!]] [[Category:Wikipedia help]] i9d0qjrxzy8z4fz7u2p3tr8qpgg0cpl 306479 306478 2026-09-01T04:18:04Z Isma4l 41797 306479 wikitext text/x-wiki {{policy section top|WP:PAID|WP:PCD|WP:DISCLOSEPAY|WP:PAYDISCLOSE}} {{nutshell|Haddii lacag lagu siiyay ama aad doonayso in lacag lagu siiyo hab kasta oo aad wax ku ogoonayso Wikipedia, waa inaad shaacisaa.}} '''Wax ku daridda lacagta lagu bixiyo''' ee Wikipedia waxay ku saabsan tahay tifaftirka bog kasta oo looga beddelanayo lacag ama dhiirrigelin kale. Tifaftirayaasha helay ama doonaya inay helaan lacag waa inay shaaciyaan [[#Employer|loo-shaqeeyaha]], macmiilka, iyo xiriirka ka dhexeeya, oo ay ku qoraan bogooda isticmaalaha, bogga wadahadalka, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Tani ma samaynayso farqi haddii uu macmiilku toos kuu siiyo lacagta ama uu loo-shaqeeyaha si dadban kuugu siiyo magaca macmiilka. Shaacintu waa mid lagama maarmaan ah si loo u hoggaansamo [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee Wikimedia Foundation. Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waxaa sidoo kasih laga doonayaa inay bogooda isticmaalaha ku kordhiyaan xiriirinta koontooyinka ka baxsan ee ay ku xayeysiiyaan ama ku raadiyaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Maamulayaashu ma isticmaali karaan awooddooda maamul si ay lacag uga helaan. Tifaftirayaasha sameynaya wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa inay u hoggaansamaan tilmaamaha isheegashada danta ee Wikipedia. Tifaftirayaasha ka baaqda inay shaaciyaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa la ka hortagayaa inay wax tifaftiraan. Si aad u soo gudbiso ka baaqashada shaacinta, eeg {{section link||Reporting undisclosed paid editors}}. ==Shuruudaha Isticmaalka ee Wikimedia Foundation== {{ombox|image=[[File:Wikimedia-logo.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|habraaca shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo]] ee ka tirsan Wikimedia Foundation's [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee dhammaan boggaga intarneedka ee ka tirsan.}} [[Wikimedia Foundation]]'s [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|Shuruudaha Isticmaalka]] waxay doonayaan in dhammaan tifaftirayaashu ay shaaciyaan "loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo ay helaan, ama ay doonayaan inay helaan, lacag":<ref name="Terms-of-use-section-4">[[wmf:Terms of use#4. Refraining from Certain Activities]], Wikimedia Foundation. Shuruudaha isticmaalka waxaa [https://wikimediafoundation.org/w/index.php?title=Terms_of_Use&type=revision&diff=98151&oldid=90463 badalay] 16 Juun 2014 si ay ku jiraan qoraalkan, ka dib [https://meta.wikimedia.org/wiki/Terms_of_use/Paid_contributions_amendment wadahadallada ballaaran].</ref> <blockquote style="background-color:#F9F9F9;margin-left:0em;border-left:solid 2px #ccc;padding:1.5em"> [[File:Wikimedia_Foundation_logo_-_vertical.svg|right|150px]] '''Wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn''' Shuruudaha Isticmaalka waxay ka hortagayaan ka qaybqaadashada hawlaha marin-habaabinta ah, oo ay ku jiraan beddelitaanka xiriirka, iska dhigista qof kale, iyo khiyaanada. Sida qayb ka mid ah mas'uuliyaddahan, waa inaad shaacisaa loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo aad hesho, ama aad doonayso inaad hesho, lacag. Waa inaad shaacintaas ku sameysaa ugu yaraan hal ka mid ah hababka hoos ku xusan: :*bayan ku yaal boggaaga isticmaalaha, :*bayan ku yaal bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama :*bayan ku yaal kooban kasta oo tifaftir ah oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Xeerarka quseeya, ama habraacyada iyo tilmaamaha bulshada iyo Mu'assasada, sida kuwa ka faalleynaya isheegashada danta, waxay sii xaddidi karaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo ama waxay dooni karaan shaacin si hufan u faahfaahsan. Bulshada Mashruuca Wikimedia waxay qaadan kartaa habraac beddel ah oo ku saabsan shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo. Haddii Mashruucu qaato habraac beddel ah, waad u hoggaansami kartaa habraacaas halkii aad ka u hoggaansami lahayd shuruudaha qaybtean marka aad wax ku kordhinayso Mashruucaas. Habraaca beddelka ah ee wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo wuxuu beddeli doonaa shuruudahan oo kaliya haddii ay miragelisay bulshada Mashruuca ee quseysa oo lagu qoray [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]].</blockquote> Qoraalka sare waa habraaca Wikimedia Foundation (WMF) iyo kan Wikipedia-da luqadda Ingiriisiga ah. ===Macnaha "loo-shaqeeye, macmiil, iyo xiriir"=== {{further|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure}} Tifaftirayaashu waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo ee Wikipedia. *{{anchor|Employer}}'''Loo-shaqeeye''': qofka ama ururka bixiya lacagta, ha noqoto toos ama hab dadban, si isticmaalaha uu wax uga kordhiyo Wikipedia. Tani waxay ku dhex jirtaa markii loo-shaqeeyaha uu u shaqaaleeyay isticmaalaha sida shaqaale, uu isticmaalaha ku hoos geliyay qandaraas madax-bannaan, uu isticmaalaha lacag ku siinayo qandaraas la'aan, ama uu isticmaalaha lacag ku siinayo iyadoo loo eegayo shaqaaleysiinta isticmaalaha ee urur kale. * '''Macmiil''': qofka ama ururka magaciisa loo sameynayo tifaftirka; macmiilka inta badan waa mawduuca maqaalka. * '''Xiriir''': xiriirada kale ee noqon kara kuwo quseeya, oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, dadka ama ganacsiyada bixiya qoraalka, sawirrada, ama warbaahinta kale ee loo isticmaalo tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu u shaqaynayo sida qandaraasle, "xiriirka" wuxuu ku dhex jiraa dalal kasta oo ku dhex jira hawshaas (t.s. [[Fiverr]], [[Upwork]], iyo wixii la mid ah). * '''Wax-ku-darid''': qoraal ama fayl kasta oo lagu daray, ama ka tirtiray, Wikipedia, oo ay ku jiraan wax-ku-daridda bogga wadahadalka iyo sandbox-ka, iyo maaddada lagu daray ama ka tirtiray maqaallada dadka kale iyadoo loo eegayo amarka tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo. * '''Lacag''' ama '''dhiirrigelin''': waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, lacagta, alaabta ama adeegyada. Tusaale ahaan, haddii Smith PR uu lacag ku siiyo tifaftire si uu uga shaqeeyo qoraalka Wikipedia ee ku saabsan Acme Widgets, markaas Smith PR waa loo-shaqeeyaha tifaftirahaas ee ku saabsan wax-ku-dariddaas, halka Acme Widgets uu yahay macmiilka. Haddii loo shaqaaleeyay shirkad PR si aad u tifaftirto Wikipedia, waa inaad shaacisaa shirkadda iyo macmiilka shirkadda labada.[[File:Example.jpg]]<ref name=FAQ/> Inta badan loo-shaqeeyaha iyo macmiilku waa hanti mid ah. Haddii Acme Widgets uu toos lacag u siiyo tifaftire si uu ka faalleeyo shirkaddaas, markaas Acme Widgets waa loo-shaqeeyaha iyo macmiilka labadaba. '''[[:m:Wikipedian in Residence|Wikipedians in residence]]''' kuwaas oo lacag lagu siiyo waa inay shaaciyaan ururka ([[:en:GLAM (industry sector)|GLAM]] ama mid la mid ah) oo lacagta siiya.<ref name=FAQ>[[wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Shuruudaha Isticmaalka/Suaalaha Iska Caadiga ah ee ku saabsan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn]], Wikimedia Foundation.</ref> ==Qoraallada dheeraadka ah ee ku saabsan qofka waa inuu shaaciyaa== Isticmaalayaasha oo ah (ama doonaya inay noqdaan) kuwo dhiirrigelin ka hela {{em|kasta}} dadaal xayeysiis ah oo ku saabsan mawduuca wax-ku-dariddooda Wikipedia waxaa loo arkaa inay yihiin tifaftirayaal lacag lagu siiyo, {{em|iyadoo aan loo eegin}} in lacagtaas si gaar ah loogu siiyay tifaftirka Wikipedia. '''Dhallinyarada tababarka ku jira (Interns)''' waxaa loo arkaa inay yihiin shaqaale ujeeddadan la xiriirta.<!-- before extending this provision, please see discussion at [[Wikipedia:Village pump (policy)#Volunteers must declare that they are paid?]]--> Haddii loo amro ama loo doono inay tifaftiraan Wikipedia sida qayb ka mid ah tababarka, waa inay shaaciyaan. ==Sida loo shaaciyo== Tifaftirayaasha ah ama doonaya inay dhiirrigelin ka helaan wax-ku-dariddooda waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Waa inay ku sameeyaan tan bogooda isticmaalaha ee ugu muhiimsan, ama bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Si loo xaqijiyo in shaacintan la raad-raaci karo iyadoo loo eegayo wax-ku-daridda tifaftiraha, tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay lahaadaan koonto isticmaale oo diwaan gashan, oo waa inayan ka qaybqaadan tifaftirka lacagta lagu bixiyo iyagoo isticmaalaya koonto ku meel gaar ah. Shaacinta bogga isticmaalaha waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|paid}} sida hoos ku xusan: {{tlx|paid|employer{{=}}{{var|magaca loo-shaqeeyaha}}|client{{=}}{{var|magaca macmiilka}}}}. Tilmaamaha isheegashada danta wuxuu sii siinayaa talo tifaftirayaasha inay bixiyaan liis si hufan u muuqda oo ku saabsan wax-ku-dariddooda lacagta lagu bixiyo oo ku yaal bogooda isticmaalaha ugu muhiimsan (eeg dukumentiga tusaalaha {{tlx|paid}} wixii tilmaamaha ah). Shaacinta bogga wadahadalka ee bogga quseeya waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|connected contributor (paid)}} (eeg dukumentigiisa wixii tilmaamaha ah). Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin karin loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirada waxaa ka hortag ku jira inay wax tifaftiraan. Heshiisyada sirta ah (NDAs) ma baabbi'iyaan shuruuddan. Ma jirto sir loo dhowrayo loo-shaqeeyaha, macmiilka, ama xiriirada. Ma samaynayso farqi haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu qoraalka ku qoro ka baxsan bogga ama sahada isticmaalaha oo markaas tifaftire kale uu maaddada u wareejiyo sahada maqaalka ugu muhiimsan magaciisa darteed. Labada tifaftireba waxaa looga doonayaa inay sameeyaan shaacin. ==Shaacinta koontooyinka ka baxsan ee Wikipedia== {{ombox|image=[[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[meta:Linking to external advertising accounts|shuruudda shaacinta koontooyinka ka baxsan]] oo lagusoo saaray [[meta:|Meta-Wiki]] oo quseysa dhammaan luqadaha Wikipedia.}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bogooda isticmaalaha ee Wikipedia ku kordhiyaan xiriirinta dhammaan koontooyinka firfircoon ee boggaga intarneedka ee ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka Wikipedia ee lacagta lagu bixiyo. Haddii koonto noocaas ah la tirtiro ama ka saarid loo sameeyo, xiriirin kasta oo ku beegan oo ku yaal bogga isticmaalaha Wikipedia waa inuu noqdo mid muuqda ugu jiraan hal todobaad.<ref name=linking>[[meta:Linking to external advertising accounts]]</ref> ==Shaacinta loo sameeyo macmiilka== {{Policy|type=section}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bixiyaan xiriirinta bogga (bogagga) isticmaalaha ee koontooda (koontooyinkooda) Wikipedia ee bog kasta oo intarneed ah oo ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo sidoo kale xiriirada tooska ah ee la samaynaya macmiil kasta iyo macmiil kasta oo suurtagal ah (sida iimaylka). Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu isticmaalay ama maamulay kuwo ka badan hal koonto oo Wikipedia ah, koonto kasta waa in la shaaciyaa.<ref name=external>[[Special:Diff/989604285#RfC_on_new_disclosure_requirements_for_freelance_paid_editors|RfC ee ku saabsan shuruudaha cusub ee shaacinta ee tifaftirayaasha madax-bannaan ee lacagta lagu siiyo]]</ref> Calaamaddan hufan waxay ka caawisaa bulshada Wikipedia inay fahanto oo ay greeyso ilaha iyo xaddiga tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo si loo xaqijiyo in maaddada ka timaada tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ay u hoggaansanto habraacyada iyo tilmaamaha Wikipedia. ==Dhiirrigelinta iyo xayeysiiska== Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ma xayeysiin karaan ama ma dhiirrigelin karaan adeegyadooda Wikipedia dhexdeeda. Shaacinta loo doonayo shuruudaha isticmaalka looma arko inay yihiin xayeysiis ama dhiirrigelin. ==Maamulayaasha== {{main|Wikipedia:Administrators}} Maamulayaasha sameynaya tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxay ku hoos jiraan isla shuruudaha shaacinta ee dhammaan isticmaalayaasha kale, oo looma dhowrayo inay isticmaalaan awoodaha gaarka ah si ay tifaftir lacag ah u sameeyaan. [[WP:TOOLMISUSE|Habraaca maamulaha]] wuxuu leeyahay: ''Qalabka maamulaha looma isticmaali karo sida qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo sida Wikipedian-in-Residence, ama marka lacag bixinta ay sameyso Wikimedia Foundation ama qayb ka mid ah WMF.'' Isticmaalka qalabka maamulaha ee qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo xaaladda sare ku xusan, waxaa loo arkaa [[WP:TOOLMISUSE|isticmaal xaddidan oo maamul]] oo suurtagal ah inuu keeno ciqaab iyo/ama ka saaridda awoodaha (eeg {{section link|Wikipedia:Conflict of interest|Paid editors}}). ==Tilmaamaha isheegashada danta== Tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxaa sii xaddidaya tilmaam bulsho, [[Wikipedia:Conflict of interest]]. Tani waxay talo ku bixinaysaa in kuwa leh isheegashada danta, oo ay ku jiraan tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo, '''si adag loo niyad-jabiyo''' inay toos u tifaftiraan maqaallada saamaynta ku taallaa, laakiin ay daabici karaan soo-jeedinnada maaddada ee bogagga wadahadalka ee maqaallada jira, oo ay tahay inay maqaallada cusub mariyaan nidaamka [[WP:AFC|maqaallada loo abuurayo]], si loogu eego ka hor daabacaadda. Suaalaha Iska Caadiga ah ee shuruudaha isticmaalka ee Mu'assasada waxay talo ku bixinayaan: "[M]ashroociinta qaarkood waxay leeyihiin habraacyo isheegashada danta oo ka duwan (oo ka adag) qaybtean ku jirta shuruudaha isticmaalka. Habraacyadan waxay ka ka hortagi karaan foomamka qaarkood ee tifaftirka isha-furani ah, tusaale ahaan, wax-ku-daridda maqaallada ku saabsan kaaga."<ref name=FAQ/> ==Soo gudbinta tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin lahayn== {{shortcut|WP:REPORTPAID}} {{see also|Wikipedia:Arbitration Committee/Conflict of interest reports}} Haddii aad u arko in tifaftire uu sameynayo tifaftir lacag lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn sida ku sifeysan habraacan, waad ku mahadsan tahay inaad u soo gudbiso [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha (Dhacdooyinka)]] ama [[WP:COIN|Loo-shaqeeyaha Isheegashada Danta]] haddii ayan ku dhex jirin [[WP:OUTING|muujinta xogta gaarka ah]] ee tifaftiraha. Haddii kale, waad ku mahadsan tahay inaad iimayl loo diro {{NoSpam|paid-en-wp|wikipedia.org}} iyadoo la raacinayo sababta aad u arko in tifaftire uu ku dhex jiro tifaftir lacag lagu bixiyo oo ay jirto xog gaar ah. ==Badalaadda boggan{{anchor|change}}== Tilmaamaha ku yaal boggan waxaa loo badali karaa laba hab: * Habraac beddel ah wuxuu baabbi'in karaa qaybta shaacinta ee shuruudaha isticmaalka sida ay quseeyso Wikipedia-da Ingiriisiga oo wuxuu ku beddeli karaa habraac cusub, oo noqon kara mid ka adag ama ka hooseeya. Habraac beddel ah oo la soo jeediyay waa in si hufan loo xaqijiyo ku dhex jira [[WP:RFC|weydiinta faallada]] (RfC) oo baabbi'inaya habraaca WMF. Marka la mirageliyo, habraaca cusub waa in lagu qoro [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]]. RfC-da waa in loo qabto hab u hoggaansan [[WP:PROPOSAL|nidaamka isfahamka heerka ah ee dhisidda habraacyada ugu muhiimsan]].<ref name="Terms-of-use-section-4"/><ref>{{section link|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Can a local project adopt an alternative disclosure policy for paid editing?}}</ref> * Badalaadaha kale ee aan doonayn inay baabbi'iyaan ama ka dhigaan kuwo hooseeya shuruudaha isticmaalka waa kuwo la dhowrayo, iyadoo loo eegayo [[WP:PGCHANGE|dhaqanka bulshada ee ku kordhinta maaddadaas]]. Marka aad wadahadallada ka faalleynayso badalaadaha boggan, shaaci in lacag lagu siiyay si aad u tifaftirto Wikipedia. ==Eeg sidoo cuale== * [[Wikipedia:List of paid editing companies]] * [[Wikipedia:Articles for creation/Scam warning]] ==Tixraaca== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines|state=collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia legal policies]] [[Category:Wikipedia conflict of interest editing]] [[Category:Wikipedia paid editing|!]] [[Category:Wikipedia help]] 1dlxoaqnghxvhuwg4m3l680gb861kda 306480 306479 2026-09-01T04:19:22Z Isma4l 41797 /* Maamulayaasha */ 306480 wikitext text/x-wiki {{policy section top|WP:PAID|WP:PCD|WP:DISCLOSEPAY|WP:PAYDISCLOSE}} {{nutshell|Haddii lacag lagu siiyay ama aad doonayso in lacag lagu siiyo hab kasta oo aad wax ku ogoonayso Wikipedia, waa inaad shaacisaa.}} '''Wax ku daridda lacagta lagu bixiyo''' ee Wikipedia waxay ku saabsan tahay tifaftirka bog kasta oo looga beddelanayo lacag ama dhiirrigelin kale. Tifaftirayaasha helay ama doonaya inay helaan lacag waa inay shaaciyaan [[#Employer|loo-shaqeeyaha]], macmiilka, iyo xiriirka ka dhexeeya, oo ay ku qoraan bogooda isticmaalaha, bogga wadahadalka, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Tani ma samaynayso farqi haddii uu macmiilku toos kuu siiyo lacagta ama uu loo-shaqeeyaha si dadban kuugu siiyo magaca macmiilka. Shaacintu waa mid lagama maarmaan ah si loo u hoggaansamo [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee Wikimedia Foundation. Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waxaa sidoo kasih laga doonayaa inay bogooda isticmaalaha ku kordhiyaan xiriirinta koontooyinka ka baxsan ee ay ku xayeysiiyaan ama ku raadiyaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Maamulayaashu ma isticmaali karaan awooddooda maamul si ay lacag uga helaan. Tifaftirayaasha sameynaya wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa inay u hoggaansamaan tilmaamaha isheegashada danta ee Wikipedia. Tifaftirayaasha ka baaqda inay shaaciyaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa la ka hortagayaa inay wax tifaftiraan. Si aad u soo gudbiso ka baaqashada shaacinta, eeg {{section link||Reporting undisclosed paid editors}}. ==Shuruudaha Isticmaalka ee Wikimedia Foundation== {{ombox|image=[[File:Wikimedia-logo.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|habraaca shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo]] ee ka tirsan Wikimedia Foundation's [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee dhammaan boggaga intarneedka ee ka tirsan.}} [[Wikimedia Foundation]]'s [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|Shuruudaha Isticmaalka]] waxay doonayaan in dhammaan tifaftirayaashu ay shaaciyaan "loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo ay helaan, ama ay doonayaan inay helaan, lacag":<ref name="Terms-of-use-section-4">[[wmf:Terms of use#4. Refraining from Certain Activities]], Wikimedia Foundation. Shuruudaha isticmaalka waxaa [https://wikimediafoundation.org/w/index.php?title=Terms_of_Use&type=revision&diff=98151&oldid=90463 badalay] 16 Juun 2014 si ay ku jiraan qoraalkan, ka dib [https://meta.wikimedia.org/wiki/Terms_of_use/Paid_contributions_amendment wadahadallada ballaaran].</ref> <blockquote style="background-color:#F9F9F9;margin-left:0em;border-left:solid 2px #ccc;padding:1.5em"> [[File:Wikimedia_Foundation_logo_-_vertical.svg|right|150px]] '''Wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn''' Shuruudaha Isticmaalka waxay ka hortagayaan ka qaybqaadashada hawlaha marin-habaabinta ah, oo ay ku jiraan beddelitaanka xiriirka, iska dhigista qof kale, iyo khiyaanada. Sida qayb ka mid ah mas'uuliyaddahan, waa inaad shaacisaa loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo aad hesho, ama aad doonayso inaad hesho, lacag. Waa inaad shaacintaas ku sameysaa ugu yaraan hal ka mid ah hababka hoos ku xusan: :*bayan ku yaal boggaaga isticmaalaha, :*bayan ku yaal bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama :*bayan ku yaal kooban kasta oo tifaftir ah oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Xeerarka quseeya, ama habraacyada iyo tilmaamaha bulshada iyo Mu'assasada, sida kuwa ka faalleynaya isheegashada danta, waxay sii xaddidi karaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo ama waxay dooni karaan shaacin si hufan u faahfaahsan. Bulshada Mashruuca Wikimedia waxay qaadan kartaa habraac beddel ah oo ku saabsan shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo. Haddii Mashruucu qaato habraac beddel ah, waad u hoggaansami kartaa habraacaas halkii aad ka u hoggaansami lahayd shuruudaha qaybtean marka aad wax ku kordhinayso Mashruucaas. Habraaca beddelka ah ee wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo wuxuu beddeli doonaa shuruudahan oo kaliya haddii ay miragelisay bulshada Mashruuca ee quseysa oo lagu qoray [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]].</blockquote> Qoraalka sare waa habraaca Wikimedia Foundation (WMF) iyo kan Wikipedia-da luqadda Ingiriisiga ah. ===Macnaha "loo-shaqeeye, macmiil, iyo xiriir"=== {{further|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure}} Tifaftirayaashu waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo ee Wikipedia. *{{anchor|Employer}}'''Loo-shaqeeye''': qofka ama ururka bixiya lacagta, ha noqoto toos ama hab dadban, si isticmaalaha uu wax uga kordhiyo Wikipedia. Tani waxay ku dhex jirtaa markii loo-shaqeeyaha uu u shaqaaleeyay isticmaalaha sida shaqaale, uu isticmaalaha ku hoos geliyay qandaraas madax-bannaan, uu isticmaalaha lacag ku siinayo qandaraas la'aan, ama uu isticmaalaha lacag ku siinayo iyadoo loo eegayo shaqaaleysiinta isticmaalaha ee urur kale. * '''Macmiil''': qofka ama ururka magaciisa loo sameynayo tifaftirka; macmiilka inta badan waa mawduuca maqaalka. * '''Xiriir''': xiriirada kale ee noqon kara kuwo quseeya, oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, dadka ama ganacsiyada bixiya qoraalka, sawirrada, ama warbaahinta kale ee loo isticmaalo tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu u shaqaynayo sida qandaraasle, "xiriirka" wuxuu ku dhex jiraa dalal kasta oo ku dhex jira hawshaas (t.s. [[Fiverr]], [[Upwork]], iyo wixii la mid ah). * '''Wax-ku-darid''': qoraal ama fayl kasta oo lagu daray, ama ka tirtiray, Wikipedia, oo ay ku jiraan wax-ku-daridda bogga wadahadalka iyo sandbox-ka, iyo maaddada lagu daray ama ka tirtiray maqaallada dadka kale iyadoo loo eegayo amarka tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo. * '''Lacag''' ama '''dhiirrigelin''': waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, lacagta, alaabta ama adeegyada. Tusaale ahaan, haddii Smith PR uu lacag ku siiyo tifaftire si uu uga shaqeeyo qoraalka Wikipedia ee ku saabsan Acme Widgets, markaas Smith PR waa loo-shaqeeyaha tifaftirahaas ee ku saabsan wax-ku-dariddaas, halka Acme Widgets uu yahay macmiilka. Haddii loo shaqaaleeyay shirkad PR si aad u tifaftirto Wikipedia, waa inaad shaacisaa shirkadda iyo macmiilka shirkadda labada.[[File:Example.jpg]]<ref name=FAQ/> Inta badan loo-shaqeeyaha iyo macmiilku waa hanti mid ah. Haddii Acme Widgets uu toos lacag u siiyo tifaftire si uu ka faalleeyo shirkaddaas, markaas Acme Widgets waa loo-shaqeeyaha iyo macmiilka labadaba. '''[[:m:Wikipedian in Residence|Wikipedians in residence]]''' kuwaas oo lacag lagu siiyo waa inay shaaciyaan ururka ([[:en:GLAM (industry sector)|GLAM]] ama mid la mid ah) oo lacagta siiya.<ref name=FAQ>[[wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Shuruudaha Isticmaalka/Suaalaha Iska Caadiga ah ee ku saabsan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn]], Wikimedia Foundation.</ref> ==Qoraallada dheeraadka ah ee ku saabsan qofka waa inuu shaaciyaa== Isticmaalayaasha oo ah (ama doonaya inay noqdaan) kuwo dhiirrigelin ka hela {{em|kasta}} dadaal xayeysiis ah oo ku saabsan mawduuca wax-ku-dariddooda Wikipedia waxaa loo arkaa inay yihiin tifaftirayaal lacag lagu siiyo, {{em|iyadoo aan loo eegin}} in lacagtaas si gaar ah loogu siiyay tifaftirka Wikipedia. '''Dhallinyarada tababarka ku jira (Interns)''' waxaa loo arkaa inay yihiin shaqaale ujeeddadan la xiriirta.<!-- before extending this provision, please see discussion at [[Wikipedia:Village pump (policy)#Volunteers must declare that they are paid?]]--> Haddii loo amro ama loo doono inay tifaftiraan Wikipedia sida qayb ka mid ah tababarka, waa inay shaaciyaan. ==Sida loo shaaciyo== Tifaftirayaasha ah ama doonaya inay dhiirrigelin ka helaan wax-ku-dariddooda waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Waa inay ku sameeyaan tan bogooda isticmaalaha ee ugu muhiimsan, ama bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Si loo xaqijiyo in shaacintan la raad-raaci karo iyadoo loo eegayo wax-ku-daridda tifaftiraha, tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay lahaadaan koonto isticmaale oo diwaan gashan, oo waa inayan ka qaybqaadan tifaftirka lacagta lagu bixiyo iyagoo isticmaalaya koonto ku meel gaar ah. Shaacinta bogga isticmaalaha waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|paid}} sida hoos ku xusan: {{tlx|paid|employer{{=}}{{var|magaca loo-shaqeeyaha}}|client{{=}}{{var|magaca macmiilka}}}}. Tilmaamaha isheegashada danta wuxuu sii siinayaa talo tifaftirayaasha inay bixiyaan liis si hufan u muuqda oo ku saabsan wax-ku-dariddooda lacagta lagu bixiyo oo ku yaal bogooda isticmaalaha ugu muhiimsan (eeg dukumentiga tusaalaha {{tlx|paid}} wixii tilmaamaha ah). Shaacinta bogga wadahadalka ee bogga quseeya waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|connected contributor (paid)}} (eeg dukumentigiisa wixii tilmaamaha ah). Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin karin loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirada waxaa ka hortag ku jira inay wax tifaftiraan. Heshiisyada sirta ah (NDAs) ma baabbi'iyaan shuruuddan. Ma jirto sir loo dhowrayo loo-shaqeeyaha, macmiilka, ama xiriirada. Ma samaynayso farqi haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu qoraalka ku qoro ka baxsan bogga ama sahada isticmaalaha oo markaas tifaftire kale uu maaddada u wareejiyo sahada maqaalka ugu muhiimsan magaciisa darteed. Labada tifaftireba waxaa looga doonayaa inay sameeyaan shaacin. ==Shaacinta koontooyinka ka baxsan ee Wikipedia== {{ombox|image=[[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[meta:Linking to external advertising accounts|shuruudda shaacinta koontooyinka ka baxsan]] oo lagusoo saaray [[meta:|Meta-Wiki]] oo quseysa dhammaan luqadaha Wikipedia.}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bogooda isticmaalaha ee Wikipedia ku kordhiyaan xiriirinta dhammaan koontooyinka firfircoon ee boggaga intarneedka ee ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka Wikipedia ee lacagta lagu bixiyo. Haddii koonto noocaas ah la tirtiro ama ka saarid loo sameeyo, xiriirin kasta oo ku beegan oo ku yaal bogga isticmaalaha Wikipedia waa inuu noqdo mid muuqda ugu jiraan hal todobaad.<ref name=linking>[[meta:Linking to external advertising accounts]]</ref> ==Shaacinta loo sameeyo macmiilka== {{Policy|type=section}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bixiyaan xiriirinta bogga (bogagga) isticmaalaha ee koontooda (koontooyinkooda) Wikipedia ee bog kasta oo intarneed ah oo ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo sidoo kale xiriirada tooska ah ee la samaynaya macmiil kasta iyo macmiil kasta oo suurtagal ah (sida iimaylka). Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu isticmaalay ama maamulay kuwo ka badan hal koonto oo Wikipedia ah, koonto kasta waa in la shaaciyaa.<ref name=external>[[Special:Diff/989604285#RfC_on_new_disclosure_requirements_for_freelance_paid_editors|RfC ee ku saabsan shuruudaha cusub ee shaacinta ee tifaftirayaasha madax-bannaan ee lacagta lagu siiyo]]</ref> Calaamaddan hufan waxay ka caawisaa bulshada Wikipedia inay fahanto oo ay greeyso ilaha iyo xaddiga tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo si loo xaqijiyo in maaddada ka timaada tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ay u hoggaansanto habraacyada iyo tilmaamaha Wikipedia. ==Dhiirrigelinta iyo xayeysiiska== Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ma xayeysiin karaan ama ma dhiirrigelin karaan adeegyadooda Wikipedia dhexdeeda. Shaacinta loo doonayo shuruudaha isticmaalka looma arko inay yihiin xayeysiis ama dhiirrigelin. ==Maamulayaasha== {{main|Wikipedia:Maamulka}} Maamulayaasha sameynaya tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxay ku hoos jiraan isla shuruudaha shaacinta ee dhammaan isticmaalayaasha kale, oo looma dhowrayo inay isticmaalaan awoodaha gaarka ah si ay tifaftir lacag ah u sameeyaan. Habraaca maamulaha wuxuu leeyahay: ''Qalabka maamulaha looma isticmaali karo sida qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo sida Wikipedian-ku-noolaanshaha, ama marka lacag bixinta ay sameyso Wikimedia Foundation ama qayb ka mid ah WMF.'' Isticmaalka qalabka maamulaha ee qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo xaaladda sare ku xusan, waxaa loo arkaa isticmaal xaddidan oo maamul oo suurtagal ah inuu keeno ciqaab iyo/ama ka saaridda awoodaha ==Tilmaamaha isheegashada danta== Tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxaa sii xaddidaya tilmaam bulsho, [[Wikipedia:Conflict of interest]]. Tani waxay talo ku bixinaysaa in kuwa leh isheegashada danta, oo ay ku jiraan tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo, '''si adag loo niyad-jabiyo''' inay toos u tifaftiraan maqaallada saamaynta ku taallaa, laakiin ay daabici karaan soo-jeedinnada maaddada ee bogagga wadahadalka ee maqaallada jira, oo ay tahay inay maqaallada cusub mariyaan nidaamka [[WP:AFC|maqaallada loo abuurayo]], si loogu eego ka hor daabacaadda. Suaalaha Iska Caadiga ah ee shuruudaha isticmaalka ee Mu'assasada waxay talo ku bixinayaan: "[M]ashroociinta qaarkood waxay leeyihiin habraacyo isheegashada danta oo ka duwan (oo ka adag) qaybtean ku jirta shuruudaha isticmaalka. Habraacyadan waxay ka ka hortagi karaan foomamka qaarkood ee tifaftirka isha-furani ah, tusaale ahaan, wax-ku-daridda maqaallada ku saabsan kaaga."<ref name=FAQ/> ==Soo gudbinta tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin lahayn== {{shortcut|WP:REPORTPAID}} {{see also|Wikipedia:Arbitration Committee/Conflict of interest reports}} Haddii aad u arko in tifaftire uu sameynayo tifaftir lacag lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn sida ku sifeysan habraacan, waad ku mahadsan tahay inaad u soo gudbiso [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha (Dhacdooyinka)]] ama [[WP:COIN|Loo-shaqeeyaha Isheegashada Danta]] haddii ayan ku dhex jirin [[WP:OUTING|muujinta xogta gaarka ah]] ee tifaftiraha. Haddii kale, waad ku mahadsan tahay inaad iimayl loo diro {{NoSpam|paid-en-wp|wikipedia.org}} iyadoo la raacinayo sababta aad u arko in tifaftire uu ku dhex jiro tifaftir lacag lagu bixiyo oo ay jirto xog gaar ah. ==Badalaadda boggan{{anchor|change}}== Tilmaamaha ku yaal boggan waxaa loo badali karaa laba hab: * Habraac beddel ah wuxuu baabbi'in karaa qaybta shaacinta ee shuruudaha isticmaalka sida ay quseeyso Wikipedia-da Ingiriisiga oo wuxuu ku beddeli karaa habraac cusub, oo noqon kara mid ka adag ama ka hooseeya. Habraac beddel ah oo la soo jeediyay waa in si hufan loo xaqijiyo ku dhex jira [[WP:RFC|weydiinta faallada]] (RfC) oo baabbi'inaya habraaca WMF. Marka la mirageliyo, habraaca cusub waa in lagu qoro [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]]. RfC-da waa in loo qabto hab u hoggaansan [[WP:PROPOSAL|nidaamka isfahamka heerka ah ee dhisidda habraacyada ugu muhiimsan]].<ref name="Terms-of-use-section-4"/><ref>{{section link|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Can a local project adopt an alternative disclosure policy for paid editing?}}</ref> * Badalaadaha kale ee aan doonayn inay baabbi'iyaan ama ka dhigaan kuwo hooseeya shuruudaha isticmaalka waa kuwo la dhowrayo, iyadoo loo eegayo [[WP:PGCHANGE|dhaqanka bulshada ee ku kordhinta maaddadaas]]. Marka aad wadahadallada ka faalleynayso badalaadaha boggan, shaaci in lacag lagu siiyay si aad u tifaftirto Wikipedia. ==Eeg sidoo cuale== * [[Wikipedia:List of paid editing companies]] * [[Wikipedia:Articles for creation/Scam warning]] ==Tixraaca== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines|state=collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia legal policies]] [[Category:Wikipedia conflict of interest editing]] [[Category:Wikipedia paid editing|!]] [[Category:Wikipedia help]] 6bnqi4buoqaiszidnibhbh3cnwj8165 306481 306480 2026-09-01T04:19:50Z Isma4l 41797 /* Tilmaamaha isheegashada danta */ 306481 wikitext text/x-wiki {{policy section top|WP:PAID|WP:PCD|WP:DISCLOSEPAY|WP:PAYDISCLOSE}} {{nutshell|Haddii lacag lagu siiyay ama aad doonayso in lacag lagu siiyo hab kasta oo aad wax ku ogoonayso Wikipedia, waa inaad shaacisaa.}} '''Wax ku daridda lacagta lagu bixiyo''' ee Wikipedia waxay ku saabsan tahay tifaftirka bog kasta oo looga beddelanayo lacag ama dhiirrigelin kale. Tifaftirayaasha helay ama doonaya inay helaan lacag waa inay shaaciyaan [[#Employer|loo-shaqeeyaha]], macmiilka, iyo xiriirka ka dhexeeya, oo ay ku qoraan bogooda isticmaalaha, bogga wadahadalka, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Tani ma samaynayso farqi haddii uu macmiilku toos kuu siiyo lacagta ama uu loo-shaqeeyaha si dadban kuugu siiyo magaca macmiilka. Shaacintu waa mid lagama maarmaan ah si loo u hoggaansamo [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee Wikimedia Foundation. Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waxaa sidoo kasih laga doonayaa inay bogooda isticmaalaha ku kordhiyaan xiriirinta koontooyinka ka baxsan ee ay ku xayeysiiyaan ama ku raadiyaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Maamulayaashu ma isticmaali karaan awooddooda maamul si ay lacag uga helaan. Tifaftirayaasha sameynaya wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa inay u hoggaansamaan tilmaamaha isheegashada danta ee Wikipedia. Tifaftirayaasha ka baaqda inay shaaciyaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa la ka hortagayaa inay wax tifaftiraan. Si aad u soo gudbiso ka baaqashada shaacinta, eeg {{section link||Reporting undisclosed paid editors}}. ==Shuruudaha Isticmaalka ee Wikimedia Foundation== {{ombox|image=[[File:Wikimedia-logo.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|habraaca shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo]] ee ka tirsan Wikimedia Foundation's [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee dhammaan boggaga intarneedka ee ka tirsan.}} [[Wikimedia Foundation]]'s [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|Shuruudaha Isticmaalka]] waxay doonayaan in dhammaan tifaftirayaashu ay shaaciyaan "loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo ay helaan, ama ay doonayaan inay helaan, lacag":<ref name="Terms-of-use-section-4">[[wmf:Terms of use#4. Refraining from Certain Activities]], Wikimedia Foundation. Shuruudaha isticmaalka waxaa [https://wikimediafoundation.org/w/index.php?title=Terms_of_Use&type=revision&diff=98151&oldid=90463 badalay] 16 Juun 2014 si ay ku jiraan qoraalkan, ka dib [https://meta.wikimedia.org/wiki/Terms_of_use/Paid_contributions_amendment wadahadallada ballaaran].</ref> <blockquote style="background-color:#F9F9F9;margin-left:0em;border-left:solid 2px #ccc;padding:1.5em"> [[File:Wikimedia_Foundation_logo_-_vertical.svg|right|150px]] '''Wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn''' Shuruudaha Isticmaalka waxay ka hortagayaan ka qaybqaadashada hawlaha marin-habaabinta ah, oo ay ku jiraan beddelitaanka xiriirka, iska dhigista qof kale, iyo khiyaanada. Sida qayb ka mid ah mas'uuliyaddahan, waa inaad shaacisaa loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo aad hesho, ama aad doonayso inaad hesho, lacag. Waa inaad shaacintaas ku sameysaa ugu yaraan hal ka mid ah hababka hoos ku xusan: :*bayan ku yaal boggaaga isticmaalaha, :*bayan ku yaal bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama :*bayan ku yaal kooban kasta oo tifaftir ah oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Xeerarka quseeya, ama habraacyada iyo tilmaamaha bulshada iyo Mu'assasada, sida kuwa ka faalleynaya isheegashada danta, waxay sii xaddidi karaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo ama waxay dooni karaan shaacin si hufan u faahfaahsan. Bulshada Mashruuca Wikimedia waxay qaadan kartaa habraac beddel ah oo ku saabsan shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo. Haddii Mashruucu qaato habraac beddel ah, waad u hoggaansami kartaa habraacaas halkii aad ka u hoggaansami lahayd shuruudaha qaybtean marka aad wax ku kordhinayso Mashruucaas. Habraaca beddelka ah ee wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo wuxuu beddeli doonaa shuruudahan oo kaliya haddii ay miragelisay bulshada Mashruuca ee quseysa oo lagu qoray [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]].</blockquote> Qoraalka sare waa habraaca Wikimedia Foundation (WMF) iyo kan Wikipedia-da luqadda Ingiriisiga ah. ===Macnaha "loo-shaqeeye, macmiil, iyo xiriir"=== {{further|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure}} Tifaftirayaashu waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo ee Wikipedia. *{{anchor|Employer}}'''Loo-shaqeeye''': qofka ama ururka bixiya lacagta, ha noqoto toos ama hab dadban, si isticmaalaha uu wax uga kordhiyo Wikipedia. Tani waxay ku dhex jirtaa markii loo-shaqeeyaha uu u shaqaaleeyay isticmaalaha sida shaqaale, uu isticmaalaha ku hoos geliyay qandaraas madax-bannaan, uu isticmaalaha lacag ku siinayo qandaraas la'aan, ama uu isticmaalaha lacag ku siinayo iyadoo loo eegayo shaqaaleysiinta isticmaalaha ee urur kale. * '''Macmiil''': qofka ama ururka magaciisa loo sameynayo tifaftirka; macmiilka inta badan waa mawduuca maqaalka. * '''Xiriir''': xiriirada kale ee noqon kara kuwo quseeya, oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, dadka ama ganacsiyada bixiya qoraalka, sawirrada, ama warbaahinta kale ee loo isticmaalo tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu u shaqaynayo sida qandaraasle, "xiriirka" wuxuu ku dhex jiraa dalal kasta oo ku dhex jira hawshaas (t.s. [[Fiverr]], [[Upwork]], iyo wixii la mid ah). * '''Wax-ku-darid''': qoraal ama fayl kasta oo lagu daray, ama ka tirtiray, Wikipedia, oo ay ku jiraan wax-ku-daridda bogga wadahadalka iyo sandbox-ka, iyo maaddada lagu daray ama ka tirtiray maqaallada dadka kale iyadoo loo eegayo amarka tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo. * '''Lacag''' ama '''dhiirrigelin''': waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, lacagta, alaabta ama adeegyada. Tusaale ahaan, haddii Smith PR uu lacag ku siiyo tifaftire si uu uga shaqeeyo qoraalka Wikipedia ee ku saabsan Acme Widgets, markaas Smith PR waa loo-shaqeeyaha tifaftirahaas ee ku saabsan wax-ku-dariddaas, halka Acme Widgets uu yahay macmiilka. Haddii loo shaqaaleeyay shirkad PR si aad u tifaftirto Wikipedia, waa inaad shaacisaa shirkadda iyo macmiilka shirkadda labada.[[File:Example.jpg]]<ref name=FAQ/> Inta badan loo-shaqeeyaha iyo macmiilku waa hanti mid ah. Haddii Acme Widgets uu toos lacag u siiyo tifaftire si uu ka faalleeyo shirkaddaas, markaas Acme Widgets waa loo-shaqeeyaha iyo macmiilka labadaba. '''[[:m:Wikipedian in Residence|Wikipedians in residence]]''' kuwaas oo lacag lagu siiyo waa inay shaaciyaan ururka ([[:en:GLAM (industry sector)|GLAM]] ama mid la mid ah) oo lacagta siiya.<ref name=FAQ>[[wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Shuruudaha Isticmaalka/Suaalaha Iska Caadiga ah ee ku saabsan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn]], Wikimedia Foundation.</ref> ==Qoraallada dheeraadka ah ee ku saabsan qofka waa inuu shaaciyaa== Isticmaalayaasha oo ah (ama doonaya inay noqdaan) kuwo dhiirrigelin ka hela {{em|kasta}} dadaal xayeysiis ah oo ku saabsan mawduuca wax-ku-dariddooda Wikipedia waxaa loo arkaa inay yihiin tifaftirayaal lacag lagu siiyo, {{em|iyadoo aan loo eegin}} in lacagtaas si gaar ah loogu siiyay tifaftirka Wikipedia. '''Dhallinyarada tababarka ku jira (Interns)''' waxaa loo arkaa inay yihiin shaqaale ujeeddadan la xiriirta.<!-- before extending this provision, please see discussion at [[Wikipedia:Village pump (policy)#Volunteers must declare that they are paid?]]--> Haddii loo amro ama loo doono inay tifaftiraan Wikipedia sida qayb ka mid ah tababarka, waa inay shaaciyaan. ==Sida loo shaaciyo== Tifaftirayaasha ah ama doonaya inay dhiirrigelin ka helaan wax-ku-dariddooda waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Waa inay ku sameeyaan tan bogooda isticmaalaha ee ugu muhiimsan, ama bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Si loo xaqijiyo in shaacintan la raad-raaci karo iyadoo loo eegayo wax-ku-daridda tifaftiraha, tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay lahaadaan koonto isticmaale oo diwaan gashan, oo waa inayan ka qaybqaadan tifaftirka lacagta lagu bixiyo iyagoo isticmaalaya koonto ku meel gaar ah. Shaacinta bogga isticmaalaha waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|paid}} sida hoos ku xusan: {{tlx|paid|employer{{=}}{{var|magaca loo-shaqeeyaha}}|client{{=}}{{var|magaca macmiilka}}}}. Tilmaamaha isheegashada danta wuxuu sii siinayaa talo tifaftirayaasha inay bixiyaan liis si hufan u muuqda oo ku saabsan wax-ku-dariddooda lacagta lagu bixiyo oo ku yaal bogooda isticmaalaha ugu muhiimsan (eeg dukumentiga tusaalaha {{tlx|paid}} wixii tilmaamaha ah). Shaacinta bogga wadahadalka ee bogga quseeya waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|connected contributor (paid)}} (eeg dukumentigiisa wixii tilmaamaha ah). Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin karin loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirada waxaa ka hortag ku jira inay wax tifaftiraan. Heshiisyada sirta ah (NDAs) ma baabbi'iyaan shuruuddan. Ma jirto sir loo dhowrayo loo-shaqeeyaha, macmiilka, ama xiriirada. Ma samaynayso farqi haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu qoraalka ku qoro ka baxsan bogga ama sahada isticmaalaha oo markaas tifaftire kale uu maaddada u wareejiyo sahada maqaalka ugu muhiimsan magaciisa darteed. Labada tifaftireba waxaa looga doonayaa inay sameeyaan shaacin. ==Shaacinta koontooyinka ka baxsan ee Wikipedia== {{ombox|image=[[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[meta:Linking to external advertising accounts|shuruudda shaacinta koontooyinka ka baxsan]] oo lagusoo saaray [[meta:|Meta-Wiki]] oo quseysa dhammaan luqadaha Wikipedia.}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bogooda isticmaalaha ee Wikipedia ku kordhiyaan xiriirinta dhammaan koontooyinka firfircoon ee boggaga intarneedka ee ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka Wikipedia ee lacagta lagu bixiyo. Haddii koonto noocaas ah la tirtiro ama ka saarid loo sameeyo, xiriirin kasta oo ku beegan oo ku yaal bogga isticmaalaha Wikipedia waa inuu noqdo mid muuqda ugu jiraan hal todobaad.<ref name=linking>[[meta:Linking to external advertising accounts]]</ref> ==Shaacinta loo sameeyo macmiilka== {{Policy|type=section}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bixiyaan xiriirinta bogga (bogagga) isticmaalaha ee koontooda (koontooyinkooda) Wikipedia ee bog kasta oo intarneed ah oo ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo sidoo kale xiriirada tooska ah ee la samaynaya macmiil kasta iyo macmiil kasta oo suurtagal ah (sida iimaylka). Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu isticmaalay ama maamulay kuwo ka badan hal koonto oo Wikipedia ah, koonto kasta waa in la shaaciyaa.<ref name=external>[[Special:Diff/989604285#RfC_on_new_disclosure_requirements_for_freelance_paid_editors|RfC ee ku saabsan shuruudaha cusub ee shaacinta ee tifaftirayaasha madax-bannaan ee lacagta lagu siiyo]]</ref> Calaamaddan hufan waxay ka caawisaa bulshada Wikipedia inay fahanto oo ay greeyso ilaha iyo xaddiga tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo si loo xaqijiyo in maaddada ka timaada tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ay u hoggaansanto habraacyada iyo tilmaamaha Wikipedia. ==Dhiirrigelinta iyo xayeysiiska== Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ma xayeysiin karaan ama ma dhiirrigelin karaan adeegyadooda Wikipedia dhexdeeda. Shaacinta loo doonayo shuruudaha isticmaalka looma arko inay yihiin xayeysiis ama dhiirrigelin. ==Maamulayaasha== {{main|Wikipedia:Maamulka}} Maamulayaasha sameynaya tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxay ku hoos jiraan isla shuruudaha shaacinta ee dhammaan isticmaalayaasha kale, oo looma dhowrayo inay isticmaalaan awoodaha gaarka ah si ay tifaftir lacag ah u sameeyaan. Habraaca maamulaha wuxuu leeyahay: ''Qalabka maamulaha looma isticmaali karo sida qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo sida Wikipedian-ku-noolaanshaha, ama marka lacag bixinta ay sameyso Wikimedia Foundation ama qayb ka mid ah WMF.'' Isticmaalka qalabka maamulaha ee qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo xaaladda sare ku xusan, waxaa loo arkaa isticmaal xaddidan oo maamul oo suurtagal ah inuu keeno ciqaab iyo/ama ka saaridda awoodaha ==Tilmaamaha isheegashada danta== Tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxaa sii xaddidaya tilmaam bulsho, Tani waxay talo ku bixinaysaa in kuwa leh isheegashada danta, oo ay ku jiraan tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo, '''si adag loo niyad-jabiyo''' inay toos u tifaftiraan maqaallada saamaynta ku taallaa, laakiin ay daabici karaan soo-jeedinnada maaddada ee bogagga wadahadalka ee maqaallada jira, oo ay tahay inay maqaallada cusub mariyaan nidaamka maqaallada loo abuurayo, si loogu eego ka hor daabacaadda. Suaalaha Iska Caadiga ah ee shuruudaha isticmaalka ee Mu'assasada waxay talo ku bixinayaan: "[M]ashroociinta qaarkood waxay leeyihiin habraacyo isheegashada danta oo ka duwan (oo ka adag) qaybtean ku jirta shuruudaha isticmaalka. Habraacyadan waxay ka ka hortagi karaan foomamka qaarkood ee tifaftirka isha-furani ah, tusaale ahaan, wax-ku-daridda maqaallada ku saabsan kaaga."<ref name=FAQ/> ==Soo gudbinta tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin lahayn== {{shortcut|WP:REPORTPAID}} {{see also|Wikipedia:Arbitration Committee/Conflict of interest reports}} Haddii aad u arko in tifaftire uu sameynayo tifaftir lacag lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn sida ku sifeysan habraacan, waad ku mahadsan tahay inaad u soo gudbiso [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha (Dhacdooyinka)]] ama [[WP:COIN|Loo-shaqeeyaha Isheegashada Danta]] haddii ayan ku dhex jirin [[WP:OUTING|muujinta xogta gaarka ah]] ee tifaftiraha. Haddii kale, waad ku mahadsan tahay inaad iimayl loo diro {{NoSpam|paid-en-wp|wikipedia.org}} iyadoo la raacinayo sababta aad u arko in tifaftire uu ku dhex jiro tifaftir lacag lagu bixiyo oo ay jirto xog gaar ah. ==Badalaadda boggan{{anchor|change}}== Tilmaamaha ku yaal boggan waxaa loo badali karaa laba hab: * Habraac beddel ah wuxuu baabbi'in karaa qaybta shaacinta ee shuruudaha isticmaalka sida ay quseeyso Wikipedia-da Ingiriisiga oo wuxuu ku beddeli karaa habraac cusub, oo noqon kara mid ka adag ama ka hooseeya. Habraac beddel ah oo la soo jeediyay waa in si hufan loo xaqijiyo ku dhex jira [[WP:RFC|weydiinta faallada]] (RfC) oo baabbi'inaya habraaca WMF. Marka la mirageliyo, habraaca cusub waa in lagu qoro [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]]. RfC-da waa in loo qabto hab u hoggaansan [[WP:PROPOSAL|nidaamka isfahamka heerka ah ee dhisidda habraacyada ugu muhiimsan]].<ref name="Terms-of-use-section-4"/><ref>{{section link|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Can a local project adopt an alternative disclosure policy for paid editing?}}</ref> * Badalaadaha kale ee aan doonayn inay baabbi'iyaan ama ka dhigaan kuwo hooseeya shuruudaha isticmaalka waa kuwo la dhowrayo, iyadoo loo eegayo [[WP:PGCHANGE|dhaqanka bulshada ee ku kordhinta maaddadaas]]. Marka aad wadahadallada ka faalleynayso badalaadaha boggan, shaaci in lacag lagu siiyay si aad u tifaftirto Wikipedia. ==Eeg sidoo cuale== * [[Wikipedia:List of paid editing companies]] * [[Wikipedia:Articles for creation/Scam warning]] ==Tixraaca== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines|state=collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia legal policies]] [[Category:Wikipedia conflict of interest editing]] [[Category:Wikipedia paid editing|!]] [[Category:Wikipedia help]] tod7f71lshqhpgsmga9eb6mkzcyccxk 306482 306481 2026-09-01T04:21:12Z Isma4l 41797 /* Soo gudbinta tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin lahayn */ 306482 wikitext text/x-wiki {{policy section top|WP:PAID|WP:PCD|WP:DISCLOSEPAY|WP:PAYDISCLOSE}} {{nutshell|Haddii lacag lagu siiyay ama aad doonayso in lacag lagu siiyo hab kasta oo aad wax ku ogoonayso Wikipedia, waa inaad shaacisaa.}} '''Wax ku daridda lacagta lagu bixiyo''' ee Wikipedia waxay ku saabsan tahay tifaftirka bog kasta oo looga beddelanayo lacag ama dhiirrigelin kale. Tifaftirayaasha helay ama doonaya inay helaan lacag waa inay shaaciyaan [[#Employer|loo-shaqeeyaha]], macmiilka, iyo xiriirka ka dhexeeya, oo ay ku qoraan bogooda isticmaalaha, bogga wadahadalka, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Tani ma samaynayso farqi haddii uu macmiilku toos kuu siiyo lacagta ama uu loo-shaqeeyaha si dadban kuugu siiyo magaca macmiilka. Shaacintu waa mid lagama maarmaan ah si loo u hoggaansamo [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee Wikimedia Foundation. Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waxaa sidoo kasih laga doonayaa inay bogooda isticmaalaha ku kordhiyaan xiriirinta koontooyinka ka baxsan ee ay ku xayeysiiyaan ama ku raadiyaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Maamulayaashu ma isticmaali karaan awooddooda maamul si ay lacag uga helaan. Tifaftirayaasha sameynaya wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa inay u hoggaansamaan tilmaamaha isheegashada danta ee Wikipedia. Tifaftirayaasha ka baaqda inay shaaciyaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa la ka hortagayaa inay wax tifaftiraan. Si aad u soo gudbiso ka baaqashada shaacinta, eeg {{section link||Reporting undisclosed paid editors}}. ==Shuruudaha Isticmaalka ee Wikimedia Foundation== {{ombox|image=[[File:Wikimedia-logo.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|habraaca shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo]] ee ka tirsan Wikimedia Foundation's [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee dhammaan boggaga intarneedka ee ka tirsan.}} [[Wikimedia Foundation]]'s [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|Shuruudaha Isticmaalka]] waxay doonayaan in dhammaan tifaftirayaashu ay shaaciyaan "loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo ay helaan, ama ay doonayaan inay helaan, lacag":<ref name="Terms-of-use-section-4">[[wmf:Terms of use#4. Refraining from Certain Activities]], Wikimedia Foundation. Shuruudaha isticmaalka waxaa [https://wikimediafoundation.org/w/index.php?title=Terms_of_Use&type=revision&diff=98151&oldid=90463 badalay] 16 Juun 2014 si ay ku jiraan qoraalkan, ka dib [https://meta.wikimedia.org/wiki/Terms_of_use/Paid_contributions_amendment wadahadallada ballaaran].</ref> <blockquote style="background-color:#F9F9F9;margin-left:0em;border-left:solid 2px #ccc;padding:1.5em"> [[File:Wikimedia_Foundation_logo_-_vertical.svg|right|150px]] '''Wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn''' Shuruudaha Isticmaalka waxay ka hortagayaan ka qaybqaadashada hawlaha marin-habaabinta ah, oo ay ku jiraan beddelitaanka xiriirka, iska dhigista qof kale, iyo khiyaanada. Sida qayb ka mid ah mas'uuliyaddahan, waa inaad shaacisaa loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo aad hesho, ama aad doonayso inaad hesho, lacag. Waa inaad shaacintaas ku sameysaa ugu yaraan hal ka mid ah hababka hoos ku xusan: :*bayan ku yaal boggaaga isticmaalaha, :*bayan ku yaal bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama :*bayan ku yaal kooban kasta oo tifaftir ah oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Xeerarka quseeya, ama habraacyada iyo tilmaamaha bulshada iyo Mu'assasada, sida kuwa ka faalleynaya isheegashada danta, waxay sii xaddidi karaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo ama waxay dooni karaan shaacin si hufan u faahfaahsan. Bulshada Mashruuca Wikimedia waxay qaadan kartaa habraac beddel ah oo ku saabsan shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo. Haddii Mashruucu qaato habraac beddel ah, waad u hoggaansami kartaa habraacaas halkii aad ka u hoggaansami lahayd shuruudaha qaybtean marka aad wax ku kordhinayso Mashruucaas. Habraaca beddelka ah ee wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo wuxuu beddeli doonaa shuruudahan oo kaliya haddii ay miragelisay bulshada Mashruuca ee quseysa oo lagu qoray [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]].</blockquote> Qoraalka sare waa habraaca Wikimedia Foundation (WMF) iyo kan Wikipedia-da luqadda Ingiriisiga ah. ===Macnaha "loo-shaqeeye, macmiil, iyo xiriir"=== {{further|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure}} Tifaftirayaashu waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo ee Wikipedia. *{{anchor|Employer}}'''Loo-shaqeeye''': qofka ama ururka bixiya lacagta, ha noqoto toos ama hab dadban, si isticmaalaha uu wax uga kordhiyo Wikipedia. Tani waxay ku dhex jirtaa markii loo-shaqeeyaha uu u shaqaaleeyay isticmaalaha sida shaqaale, uu isticmaalaha ku hoos geliyay qandaraas madax-bannaan, uu isticmaalaha lacag ku siinayo qandaraas la'aan, ama uu isticmaalaha lacag ku siinayo iyadoo loo eegayo shaqaaleysiinta isticmaalaha ee urur kale. * '''Macmiil''': qofka ama ururka magaciisa loo sameynayo tifaftirka; macmiilka inta badan waa mawduuca maqaalka. * '''Xiriir''': xiriirada kale ee noqon kara kuwo quseeya, oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, dadka ama ganacsiyada bixiya qoraalka, sawirrada, ama warbaahinta kale ee loo isticmaalo tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu u shaqaynayo sida qandaraasle, "xiriirka" wuxuu ku dhex jiraa dalal kasta oo ku dhex jira hawshaas (t.s. [[Fiverr]], [[Upwork]], iyo wixii la mid ah). * '''Wax-ku-darid''': qoraal ama fayl kasta oo lagu daray, ama ka tirtiray, Wikipedia, oo ay ku jiraan wax-ku-daridda bogga wadahadalka iyo sandbox-ka, iyo maaddada lagu daray ama ka tirtiray maqaallada dadka kale iyadoo loo eegayo amarka tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo. * '''Lacag''' ama '''dhiirrigelin''': waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, lacagta, alaabta ama adeegyada. Tusaale ahaan, haddii Smith PR uu lacag ku siiyo tifaftire si uu uga shaqeeyo qoraalka Wikipedia ee ku saabsan Acme Widgets, markaas Smith PR waa loo-shaqeeyaha tifaftirahaas ee ku saabsan wax-ku-dariddaas, halka Acme Widgets uu yahay macmiilka. Haddii loo shaqaaleeyay shirkad PR si aad u tifaftirto Wikipedia, waa inaad shaacisaa shirkadda iyo macmiilka shirkadda labada.[[File:Example.jpg]]<ref name=FAQ/> Inta badan loo-shaqeeyaha iyo macmiilku waa hanti mid ah. Haddii Acme Widgets uu toos lacag u siiyo tifaftire si uu ka faalleeyo shirkaddaas, markaas Acme Widgets waa loo-shaqeeyaha iyo macmiilka labadaba. '''[[:m:Wikipedian in Residence|Wikipedians in residence]]''' kuwaas oo lacag lagu siiyo waa inay shaaciyaan ururka ([[:en:GLAM (industry sector)|GLAM]] ama mid la mid ah) oo lacagta siiya.<ref name=FAQ>[[wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Shuruudaha Isticmaalka/Suaalaha Iska Caadiga ah ee ku saabsan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn]], Wikimedia Foundation.</ref> ==Qoraallada dheeraadka ah ee ku saabsan qofka waa inuu shaaciyaa== Isticmaalayaasha oo ah (ama doonaya inay noqdaan) kuwo dhiirrigelin ka hela {{em|kasta}} dadaal xayeysiis ah oo ku saabsan mawduuca wax-ku-dariddooda Wikipedia waxaa loo arkaa inay yihiin tifaftirayaal lacag lagu siiyo, {{em|iyadoo aan loo eegin}} in lacagtaas si gaar ah loogu siiyay tifaftirka Wikipedia. '''Dhallinyarada tababarka ku jira (Interns)''' waxaa loo arkaa inay yihiin shaqaale ujeeddadan la xiriirta.<!-- before extending this provision, please see discussion at [[Wikipedia:Village pump (policy)#Volunteers must declare that they are paid?]]--> Haddii loo amro ama loo doono inay tifaftiraan Wikipedia sida qayb ka mid ah tababarka, waa inay shaaciyaan. ==Sida loo shaaciyo== Tifaftirayaasha ah ama doonaya inay dhiirrigelin ka helaan wax-ku-dariddooda waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Waa inay ku sameeyaan tan bogooda isticmaalaha ee ugu muhiimsan, ama bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Si loo xaqijiyo in shaacintan la raad-raaci karo iyadoo loo eegayo wax-ku-daridda tifaftiraha, tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay lahaadaan koonto isticmaale oo diwaan gashan, oo waa inayan ka qaybqaadan tifaftirka lacagta lagu bixiyo iyagoo isticmaalaya koonto ku meel gaar ah. Shaacinta bogga isticmaalaha waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|paid}} sida hoos ku xusan: {{tlx|paid|employer{{=}}{{var|magaca loo-shaqeeyaha}}|client{{=}}{{var|magaca macmiilka}}}}. Tilmaamaha isheegashada danta wuxuu sii siinayaa talo tifaftirayaasha inay bixiyaan liis si hufan u muuqda oo ku saabsan wax-ku-dariddooda lacagta lagu bixiyo oo ku yaal bogooda isticmaalaha ugu muhiimsan (eeg dukumentiga tusaalaha {{tlx|paid}} wixii tilmaamaha ah). Shaacinta bogga wadahadalka ee bogga quseeya waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|connected contributor (paid)}} (eeg dukumentigiisa wixii tilmaamaha ah). Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin karin loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirada waxaa ka hortag ku jira inay wax tifaftiraan. Heshiisyada sirta ah (NDAs) ma baabbi'iyaan shuruuddan. Ma jirto sir loo dhowrayo loo-shaqeeyaha, macmiilka, ama xiriirada. Ma samaynayso farqi haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu qoraalka ku qoro ka baxsan bogga ama sahada isticmaalaha oo markaas tifaftire kale uu maaddada u wareejiyo sahada maqaalka ugu muhiimsan magaciisa darteed. Labada tifaftireba waxaa looga doonayaa inay sameeyaan shaacin. ==Shaacinta koontooyinka ka baxsan ee Wikipedia== {{ombox|image=[[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[meta:Linking to external advertising accounts|shuruudda shaacinta koontooyinka ka baxsan]] oo lagusoo saaray [[meta:|Meta-Wiki]] oo quseysa dhammaan luqadaha Wikipedia.}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bogooda isticmaalaha ee Wikipedia ku kordhiyaan xiriirinta dhammaan koontooyinka firfircoon ee boggaga intarneedka ee ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka Wikipedia ee lacagta lagu bixiyo. Haddii koonto noocaas ah la tirtiro ama ka saarid loo sameeyo, xiriirin kasta oo ku beegan oo ku yaal bogga isticmaalaha Wikipedia waa inuu noqdo mid muuqda ugu jiraan hal todobaad.<ref name=linking>[[meta:Linking to external advertising accounts]]</ref> ==Shaacinta loo sameeyo macmiilka== {{Policy|type=section}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bixiyaan xiriirinta bogga (bogagga) isticmaalaha ee koontooda (koontooyinkooda) Wikipedia ee bog kasta oo intarneed ah oo ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo sidoo kale xiriirada tooska ah ee la samaynaya macmiil kasta iyo macmiil kasta oo suurtagal ah (sida iimaylka). Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu isticmaalay ama maamulay kuwo ka badan hal koonto oo Wikipedia ah, koonto kasta waa in la shaaciyaa.<ref name=external>[[Special:Diff/989604285#RfC_on_new_disclosure_requirements_for_freelance_paid_editors|RfC ee ku saabsan shuruudaha cusub ee shaacinta ee tifaftirayaasha madax-bannaan ee lacagta lagu siiyo]]</ref> Calaamaddan hufan waxay ka caawisaa bulshada Wikipedia inay fahanto oo ay greeyso ilaha iyo xaddiga tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo si loo xaqijiyo in maaddada ka timaada tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ay u hoggaansanto habraacyada iyo tilmaamaha Wikipedia. ==Dhiirrigelinta iyo xayeysiiska== Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ma xayeysiin karaan ama ma dhiirrigelin karaan adeegyadooda Wikipedia dhexdeeda. Shaacinta loo doonayo shuruudaha isticmaalka looma arko inay yihiin xayeysiis ama dhiirrigelin. ==Maamulayaasha== {{main|Wikipedia:Maamulka}} Maamulayaasha sameynaya tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxay ku hoos jiraan isla shuruudaha shaacinta ee dhammaan isticmaalayaasha kale, oo looma dhowrayo inay isticmaalaan awoodaha gaarka ah si ay tifaftir lacag ah u sameeyaan. Habraaca maamulaha wuxuu leeyahay: ''Qalabka maamulaha looma isticmaali karo sida qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo sida Wikipedian-ku-noolaanshaha, ama marka lacag bixinta ay sameyso Wikimedia Foundation ama qayb ka mid ah WMF.'' Isticmaalka qalabka maamulaha ee qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo xaaladda sare ku xusan, waxaa loo arkaa isticmaal xaddidan oo maamul oo suurtagal ah inuu keeno ciqaab iyo/ama ka saaridda awoodaha ==Tilmaamaha isheegashada danta== Tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxaa sii xaddidaya tilmaam bulsho, Tani waxay talo ku bixinaysaa in kuwa leh isheegashada danta, oo ay ku jiraan tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo, '''si adag loo niyad-jabiyo''' inay toos u tifaftiraan maqaallada saamaynta ku taallaa, laakiin ay daabici karaan soo-jeedinnada maaddada ee bogagga wadahadalka ee maqaallada jira, oo ay tahay inay maqaallada cusub mariyaan nidaamka maqaallada loo abuurayo, si loogu eego ka hor daabacaadda. Suaalaha Iska Caadiga ah ee shuruudaha isticmaalka ee Mu'assasada waxay talo ku bixinayaan: "[M]ashroociinta qaarkood waxay leeyihiin habraacyo isheegashada danta oo ka duwan (oo ka adag) qaybtean ku jirta shuruudaha isticmaalka. Habraacyadan waxay ka ka hortagi karaan foomamka qaarkood ee tifaftirka isha-furani ah, tusaale ahaan, wax-ku-daridda maqaallada ku saabsan kaaga."<ref name=FAQ/> ==Soo gudbinta tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin lahayn== {{shortcut|WP:REPORTPAID}} Haddii aad u arko in tifaftire uu sameynayo tifaftir lacag lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn sida ku sifeysan habraacan, ama Loo shaqeeyaha sheegashada Danta haddii ayan ku dhex jirin muujinta xogta gaarka ah ee tifaftiraha. Haddii kale, waad ku mahadsan tahay inaad iimayl loo diro {{Nospam|paid-so-wp|wikipedia.org}} iyadoo la raacinayo sababta aad u arko in tifaftire uu ku dhex jiro tifaftir lacag lagu bixiyo oo ay jirto xog gaar ah. ==Badalaadda boggan{{anchor|change}}== Tilmaamaha ku yaal boggan waxaa loo badali karaa laba hab: * Habraac beddel ah wuxuu baabbi'in karaa qaybta shaacinta ee shuruudaha isticmaalka sida ay quseeyso Wikipedia-da Ingiriisiga oo wuxuu ku beddeli karaa habraac cusub, oo noqon kara mid ka adag ama ka hooseeya. Habraac beddel ah oo la soo jeediyay waa in si hufan loo xaqijiyo ku dhex jira [[WP:RFC|weydiinta faallada]] (RfC) oo baabbi'inaya habraaca WMF. Marka la mirageliyo, habraaca cusub waa in lagu qoro [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]]. RfC-da waa in loo qabto hab u hoggaansan [[WP:PROPOSAL|nidaamka isfahamka heerka ah ee dhisidda habraacyada ugu muhiimsan]].<ref name="Terms-of-use-section-4"/><ref>{{section link|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Can a local project adopt an alternative disclosure policy for paid editing?}}</ref> * Badalaadaha kale ee aan doonayn inay baabbi'iyaan ama ka dhigaan kuwo hooseeya shuruudaha isticmaalka waa kuwo la dhowrayo, iyadoo loo eegayo [[WP:PGCHANGE|dhaqanka bulshada ee ku kordhinta maaddadaas]]. Marka aad wadahadallada ka faalleynayso badalaadaha boggan, shaaci in lacag lagu siiyay si aad u tifaftirto Wikipedia. ==Eeg sidoo cuale== * [[Wikipedia:List of paid editing companies]] * [[Wikipedia:Articles for creation/Scam warning]] ==Tixraaca== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines|state=collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia legal policies]] [[Category:Wikipedia conflict of interest editing]] [[Category:Wikipedia paid editing|!]] [[Category:Wikipedia help]] nf0zxtm3cl4rvncn7vnqsu3sala0zln 306483 306482 2026-09-01T04:22:10Z Isma4l 41797 /* Badalaadda boggan */ 306483 wikitext text/x-wiki {{policy section top|WP:PAID|WP:PCD|WP:DISCLOSEPAY|WP:PAYDISCLOSE}} {{nutshell|Haddii lacag lagu siiyay ama aad doonayso in lacag lagu siiyo hab kasta oo aad wax ku ogoonayso Wikipedia, waa inaad shaacisaa.}} '''Wax ku daridda lacagta lagu bixiyo''' ee Wikipedia waxay ku saabsan tahay tifaftirka bog kasta oo looga beddelanayo lacag ama dhiirrigelin kale. Tifaftirayaasha helay ama doonaya inay helaan lacag waa inay shaaciyaan [[#Employer|loo-shaqeeyaha]], macmiilka, iyo xiriirka ka dhexeeya, oo ay ku qoraan bogooda isticmaalaha, bogga wadahadalka, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Tani ma samaynayso farqi haddii uu macmiilku toos kuu siiyo lacagta ama uu loo-shaqeeyaha si dadban kuugu siiyo magaca macmiilka. Shaacintu waa mid lagama maarmaan ah si loo u hoggaansamo [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee Wikimedia Foundation. Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waxaa sidoo kasih laga doonayaa inay bogooda isticmaalaha ku kordhiyaan xiriirinta koontooyinka ka baxsan ee ay ku xayeysiiyaan ama ku raadiyaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Maamulayaashu ma isticmaali karaan awooddooda maamul si ay lacag uga helaan. Tifaftirayaasha sameynaya wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa inay u hoggaansamaan tilmaamaha isheegashada danta ee Wikipedia. Tifaftirayaasha ka baaqda inay shaaciyaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa la ka hortagayaa inay wax tifaftiraan. Si aad u soo gudbiso ka baaqashada shaacinta, eeg {{section link||Reporting undisclosed paid editors}}. ==Shuruudaha Isticmaalka ee Wikimedia Foundation== {{ombox|image=[[File:Wikimedia-logo.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|habraaca shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo]] ee ka tirsan Wikimedia Foundation's [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee dhammaan boggaga intarneedka ee ka tirsan.}} [[Wikimedia Foundation]]'s [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|Shuruudaha Isticmaalka]] waxay doonayaan in dhammaan tifaftirayaashu ay shaaciyaan "loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo ay helaan, ama ay doonayaan inay helaan, lacag":<ref name="Terms-of-use-section-4">[[wmf:Terms of use#4. Refraining from Certain Activities]], Wikimedia Foundation. Shuruudaha isticmaalka waxaa [https://wikimediafoundation.org/w/index.php?title=Terms_of_Use&type=revision&diff=98151&oldid=90463 badalay] 16 Juun 2014 si ay ku jiraan qoraalkan, ka dib [https://meta.wikimedia.org/wiki/Terms_of_use/Paid_contributions_amendment wadahadallada ballaaran].</ref> <blockquote style="background-color:#F9F9F9;margin-left:0em;border-left:solid 2px #ccc;padding:1.5em"> [[File:Wikimedia_Foundation_logo_-_vertical.svg|right|150px]] '''Wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn''' Shuruudaha Isticmaalka waxay ka hortagayaan ka qaybqaadashada hawlaha marin-habaabinta ah, oo ay ku jiraan beddelitaanka xiriirka, iska dhigista qof kale, iyo khiyaanada. Sida qayb ka mid ah mas'uuliyaddahan, waa inaad shaacisaa loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo aad hesho, ama aad doonayso inaad hesho, lacag. Waa inaad shaacintaas ku sameysaa ugu yaraan hal ka mid ah hababka hoos ku xusan: :*bayan ku yaal boggaaga isticmaalaha, :*bayan ku yaal bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama :*bayan ku yaal kooban kasta oo tifaftir ah oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Xeerarka quseeya, ama habraacyada iyo tilmaamaha bulshada iyo Mu'assasada, sida kuwa ka faalleynaya isheegashada danta, waxay sii xaddidi karaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo ama waxay dooni karaan shaacin si hufan u faahfaahsan. Bulshada Mashruuca Wikimedia waxay qaadan kartaa habraac beddel ah oo ku saabsan shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo. Haddii Mashruucu qaato habraac beddel ah, waad u hoggaansami kartaa habraacaas halkii aad ka u hoggaansami lahayd shuruudaha qaybtean marka aad wax ku kordhinayso Mashruucaas. Habraaca beddelka ah ee wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo wuxuu beddeli doonaa shuruudahan oo kaliya haddii ay miragelisay bulshada Mashruuca ee quseysa oo lagu qoray [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]].</blockquote> Qoraalka sare waa habraaca Wikimedia Foundation (WMF) iyo kan Wikipedia-da luqadda Ingiriisiga ah. ===Macnaha "loo-shaqeeye, macmiil, iyo xiriir"=== {{further|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure}} Tifaftirayaashu waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo ee Wikipedia. *{{anchor|Employer}}'''Loo-shaqeeye''': qofka ama ururka bixiya lacagta, ha noqoto toos ama hab dadban, si isticmaalaha uu wax uga kordhiyo Wikipedia. Tani waxay ku dhex jirtaa markii loo-shaqeeyaha uu u shaqaaleeyay isticmaalaha sida shaqaale, uu isticmaalaha ku hoos geliyay qandaraas madax-bannaan, uu isticmaalaha lacag ku siinayo qandaraas la'aan, ama uu isticmaalaha lacag ku siinayo iyadoo loo eegayo shaqaaleysiinta isticmaalaha ee urur kale. * '''Macmiil''': qofka ama ururka magaciisa loo sameynayo tifaftirka; macmiilka inta badan waa mawduuca maqaalka. * '''Xiriir''': xiriirada kale ee noqon kara kuwo quseeya, oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, dadka ama ganacsiyada bixiya qoraalka, sawirrada, ama warbaahinta kale ee loo isticmaalo tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu u shaqaynayo sida qandaraasle, "xiriirka" wuxuu ku dhex jiraa dalal kasta oo ku dhex jira hawshaas (t.s. [[Fiverr]], [[Upwork]], iyo wixii la mid ah). * '''Wax-ku-darid''': qoraal ama fayl kasta oo lagu daray, ama ka tirtiray, Wikipedia, oo ay ku jiraan wax-ku-daridda bogga wadahadalka iyo sandbox-ka, iyo maaddada lagu daray ama ka tirtiray maqaallada dadka kale iyadoo loo eegayo amarka tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo. * '''Lacag''' ama '''dhiirrigelin''': waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, lacagta, alaabta ama adeegyada. Tusaale ahaan, haddii Smith PR uu lacag ku siiyo tifaftire si uu uga shaqeeyo qoraalka Wikipedia ee ku saabsan Acme Widgets, markaas Smith PR waa loo-shaqeeyaha tifaftirahaas ee ku saabsan wax-ku-dariddaas, halka Acme Widgets uu yahay macmiilka. Haddii loo shaqaaleeyay shirkad PR si aad u tifaftirto Wikipedia, waa inaad shaacisaa shirkadda iyo macmiilka shirkadda labada.[[File:Example.jpg]]<ref name=FAQ/> Inta badan loo-shaqeeyaha iyo macmiilku waa hanti mid ah. Haddii Acme Widgets uu toos lacag u siiyo tifaftire si uu ka faalleeyo shirkaddaas, markaas Acme Widgets waa loo-shaqeeyaha iyo macmiilka labadaba. '''[[:m:Wikipedian in Residence|Wikipedians in residence]]''' kuwaas oo lacag lagu siiyo waa inay shaaciyaan ururka ([[:en:GLAM (industry sector)|GLAM]] ama mid la mid ah) oo lacagta siiya.<ref name=FAQ>[[wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Shuruudaha Isticmaalka/Suaalaha Iska Caadiga ah ee ku saabsan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn]], Wikimedia Foundation.</ref> ==Qoraallada dheeraadka ah ee ku saabsan qofka waa inuu shaaciyaa== Isticmaalayaasha oo ah (ama doonaya inay noqdaan) kuwo dhiirrigelin ka hela {{em|kasta}} dadaal xayeysiis ah oo ku saabsan mawduuca wax-ku-dariddooda Wikipedia waxaa loo arkaa inay yihiin tifaftirayaal lacag lagu siiyo, {{em|iyadoo aan loo eegin}} in lacagtaas si gaar ah loogu siiyay tifaftirka Wikipedia. '''Dhallinyarada tababarka ku jira (Interns)''' waxaa loo arkaa inay yihiin shaqaale ujeeddadan la xiriirta.<!-- before extending this provision, please see discussion at [[Wikipedia:Village pump (policy)#Volunteers must declare that they are paid?]]--> Haddii loo amro ama loo doono inay tifaftiraan Wikipedia sida qayb ka mid ah tababarka, waa inay shaaciyaan. ==Sida loo shaaciyo== Tifaftirayaasha ah ama doonaya inay dhiirrigelin ka helaan wax-ku-dariddooda waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Waa inay ku sameeyaan tan bogooda isticmaalaha ee ugu muhiimsan, ama bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Si loo xaqijiyo in shaacintan la raad-raaci karo iyadoo loo eegayo wax-ku-daridda tifaftiraha, tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay lahaadaan koonto isticmaale oo diwaan gashan, oo waa inayan ka qaybqaadan tifaftirka lacagta lagu bixiyo iyagoo isticmaalaya koonto ku meel gaar ah. Shaacinta bogga isticmaalaha waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|paid}} sida hoos ku xusan: {{tlx|paid|employer{{=}}{{var|magaca loo-shaqeeyaha}}|client{{=}}{{var|magaca macmiilka}}}}. Tilmaamaha isheegashada danta wuxuu sii siinayaa talo tifaftirayaasha inay bixiyaan liis si hufan u muuqda oo ku saabsan wax-ku-dariddooda lacagta lagu bixiyo oo ku yaal bogooda isticmaalaha ugu muhiimsan (eeg dukumentiga tusaalaha {{tlx|paid}} wixii tilmaamaha ah). Shaacinta bogga wadahadalka ee bogga quseeya waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|connected contributor (paid)}} (eeg dukumentigiisa wixii tilmaamaha ah). Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin karin loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirada waxaa ka hortag ku jira inay wax tifaftiraan. Heshiisyada sirta ah (NDAs) ma baabbi'iyaan shuruuddan. Ma jirto sir loo dhowrayo loo-shaqeeyaha, macmiilka, ama xiriirada. Ma samaynayso farqi haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu qoraalka ku qoro ka baxsan bogga ama sahada isticmaalaha oo markaas tifaftire kale uu maaddada u wareejiyo sahada maqaalka ugu muhiimsan magaciisa darteed. Labada tifaftireba waxaa looga doonayaa inay sameeyaan shaacin. ==Shaacinta koontooyinka ka baxsan ee Wikipedia== {{ombox|image=[[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[meta:Linking to external advertising accounts|shuruudda shaacinta koontooyinka ka baxsan]] oo lagusoo saaray [[meta:|Meta-Wiki]] oo quseysa dhammaan luqadaha Wikipedia.}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bogooda isticmaalaha ee Wikipedia ku kordhiyaan xiriirinta dhammaan koontooyinka firfircoon ee boggaga intarneedka ee ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka Wikipedia ee lacagta lagu bixiyo. Haddii koonto noocaas ah la tirtiro ama ka saarid loo sameeyo, xiriirin kasta oo ku beegan oo ku yaal bogga isticmaalaha Wikipedia waa inuu noqdo mid muuqda ugu jiraan hal todobaad.<ref name=linking>[[meta:Linking to external advertising accounts]]</ref> ==Shaacinta loo sameeyo macmiilka== {{Policy|type=section}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bixiyaan xiriirinta bogga (bogagga) isticmaalaha ee koontooda (koontooyinkooda) Wikipedia ee bog kasta oo intarneed ah oo ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo sidoo kale xiriirada tooska ah ee la samaynaya macmiil kasta iyo macmiil kasta oo suurtagal ah (sida iimaylka). Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu isticmaalay ama maamulay kuwo ka badan hal koonto oo Wikipedia ah, koonto kasta waa in la shaaciyaa.<ref name=external>[[Special:Diff/989604285#RfC_on_new_disclosure_requirements_for_freelance_paid_editors|RfC ee ku saabsan shuruudaha cusub ee shaacinta ee tifaftirayaasha madax-bannaan ee lacagta lagu siiyo]]</ref> Calaamaddan hufan waxay ka caawisaa bulshada Wikipedia inay fahanto oo ay greeyso ilaha iyo xaddiga tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo si loo xaqijiyo in maaddada ka timaada tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ay u hoggaansanto habraacyada iyo tilmaamaha Wikipedia. ==Dhiirrigelinta iyo xayeysiiska== Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ma xayeysiin karaan ama ma dhiirrigelin karaan adeegyadooda Wikipedia dhexdeeda. Shaacinta loo doonayo shuruudaha isticmaalka looma arko inay yihiin xayeysiis ama dhiirrigelin. ==Maamulayaasha== {{main|Wikipedia:Maamulka}} Maamulayaasha sameynaya tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxay ku hoos jiraan isla shuruudaha shaacinta ee dhammaan isticmaalayaasha kale, oo looma dhowrayo inay isticmaalaan awoodaha gaarka ah si ay tifaftir lacag ah u sameeyaan. Habraaca maamulaha wuxuu leeyahay: ''Qalabka maamulaha looma isticmaali karo sida qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo sida Wikipedian-ku-noolaanshaha, ama marka lacag bixinta ay sameyso Wikimedia Foundation ama qayb ka mid ah WMF.'' Isticmaalka qalabka maamulaha ee qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo xaaladda sare ku xusan, waxaa loo arkaa isticmaal xaddidan oo maamul oo suurtagal ah inuu keeno ciqaab iyo/ama ka saaridda awoodaha ==Tilmaamaha isheegashada danta== Tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxaa sii xaddidaya tilmaam bulsho, Tani waxay talo ku bixinaysaa in kuwa leh isheegashada danta, oo ay ku jiraan tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo, '''si adag loo niyad-jabiyo''' inay toos u tifaftiraan maqaallada saamaynta ku taallaa, laakiin ay daabici karaan soo-jeedinnada maaddada ee bogagga wadahadalka ee maqaallada jira, oo ay tahay inay maqaallada cusub mariyaan nidaamka maqaallada loo abuurayo, si loogu eego ka hor daabacaadda. Suaalaha Iska Caadiga ah ee shuruudaha isticmaalka ee Mu'assasada waxay talo ku bixinayaan: "[M]ashroociinta qaarkood waxay leeyihiin habraacyo isheegashada danta oo ka duwan (oo ka adag) qaybtean ku jirta shuruudaha isticmaalka. Habraacyadan waxay ka ka hortagi karaan foomamka qaarkood ee tifaftirka isha-furani ah, tusaale ahaan, wax-ku-daridda maqaallada ku saabsan kaaga."<ref name=FAQ/> ==Soo gudbinta tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin lahayn== {{shortcut|WP:REPORTPAID}} Haddii aad u arko in tifaftire uu sameynayo tifaftir lacag lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn sida ku sifeysan habraacan, ama Loo shaqeeyaha sheegashada Danta haddii ayan ku dhex jirin muujinta xogta gaarka ah ee tifaftiraha. Haddii kale, waad ku mahadsan tahay inaad iimayl loo diro {{Nospam|paid-so-wp|wikipedia.org}} iyadoo la raacinayo sababta aad u arko in tifaftire uu ku dhex jiro tifaftir lacag lagu bixiyo oo ay jirto xog gaar ah. ==Badalaadda boggan{{anchor|change}}== Tilmaamaha ku yaal boggan waxaa loo badali karaa laba hab: * Habraac beddel ah wuxuu baabbi'in karaa qaybta shaacinta ee shuruudaha isticmaalka sida ay quseeyso Wikipedia-da Ingiriisiga oo wuxuu ku beddeli karaa habraac cusub, oo noqon kara mid ka adag ama ka hooseeya. Habraac beddel ah oo la soo jeediyay waa in si hufan loo xaqijiyo ku dhex jira weydiinta faallada (RfC) oo baabbi'inaya habraaca WMF. Marka la mirageliyo, habraaca cusub waa in lagu qoro [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]]. RfC-da waa in loo qabto hab u hoggaansan nidaamka isfahamka heerka ah ee dhisidda habraacyada ugu muhiimsan.<ref name="Terms-of-use-section-4"/><ref>{{section link|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Can a local project adopt an alternative disclosure policy for paid editing?}}</ref> * Badalaadaha kale ee aan doonayn inay baabbi'iyaan ama ka dhigaan kuwo hooseeya shuruudaha isticmaalka waa kuwo la dhowrayo, iyadoo loo eegayo [[WP:PGCHANGE|dhaqanka bulshada ee ku kordhinta maaddadaas]]. Marka aad wadahadallada ka faalleynayso badalaadaha boggan, shaaci in lacag lagu siiyay si aad u tifaftirto Wikipedia. ==Eeg sidoo cuale== * [[Wikipedia:List of paid editing companies]] * [[Wikipedia:Articles for creation/Scam warning]] ==Tixraaca== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines|state=collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia legal policies]] [[Category:Wikipedia conflict of interest editing]] [[Category:Wikipedia paid editing|!]] [[Category:Wikipedia help]] iqc5teor2gdtlttve8m7ab72833kvwt 306484 306483 2026-09-01T04:22:21Z Isma4l 41797 306484 wikitext text/x-wiki {{policy section top|WP:PAID|WP:PCD|WP:DISCLOSEPAY|WP:PAYDISCLOSE}} {{nutshell|Haddii lacag lagu siiyay ama aad doonayso in lacag lagu siiyo hab kasta oo aad wax ku ogoonayso Wikipedia, waa inaad shaacisaa.}} '''Wax ku daridda lacagta lagu bixiyo''' ee Wikipedia waxay ku saabsan tahay tifaftirka bog kasta oo looga beddelanayo lacag ama dhiirrigelin kale. Tifaftirayaasha helay ama doonaya inay helaan lacag waa inay shaaciyaan [[#Employer|loo-shaqeeyaha]], macmiilka, iyo xiriirka ka dhexeeya, oo ay ku qoraan bogooda isticmaalaha, bogga wadahadalka, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Tani ma samaynayso farqi haddii uu macmiilku toos kuu siiyo lacagta ama uu loo-shaqeeyaha si dadban kuugu siiyo magaca macmiilka. Shaacintu waa mid lagama maarmaan ah si loo u hoggaansamo [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee Wikimedia Foundation. Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waxaa sidoo kasih laga doonayaa inay bogooda isticmaalaha ku kordhiyaan xiriirinta koontooyinka ka baxsan ee ay ku xayeysiiyaan ama ku raadiyaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Maamulayaashu ma isticmaali karaan awooddooda maamul si ay lacag uga helaan. Tifaftirayaasha sameynaya wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa inay u hoggaansamaan tilmaamaha isheegashada danta ee Wikipedia. Tifaftirayaasha ka baaqda inay shaaciyaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa la ka hortagayaa inay wax tifaftiraan. Si aad u soo gudbiso ka baaqashada shaacinta, eeg {{section link||Reporting undisclosed paid editors}}. ==Shuruudaha Isticmaalka ee Wikimedia Foundation== {{ombox|image=[[File:Wikimedia-logo.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|habraaca shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo]] ee ka tirsan Wikimedia Foundation's [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee dhammaan boggaga intarneedka ee ka tirsan.}} [[Wikimedia Foundation]]'s [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|Shuruudaha Isticmaalka]] waxay doonayaan in dhammaan tifaftirayaashu ay shaaciyaan "loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo ay helaan, ama ay doonayaan inay helaan, lacag":<ref name="Terms-of-use-section-4">[[wmf:Terms of use#4. Refraining from Certain Activities]], Wikimedia Foundation. Shuruudaha isticmaalka waxaa [https://wikimediafoundation.org/w/index.php?title=Terms_of_Use&type=revision&diff=98151&oldid=90463 badalay] 16 Juun 2014 si ay ku jiraan qoraalkan, ka dib [https://meta.wikimedia.org/wiki/Terms_of_use/Paid_contributions_amendment wadahadallada ballaaran].</ref> <blockquote style="background-color:#F9F9F9;margin-left:0em;border-left:solid 2px #ccc;padding:1.5em"> [[File:Wikimedia_Foundation_logo_-_vertical.svg|right|150px]] '''Wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn''' Shuruudaha Isticmaalka waxay ka hortagayaan ka qaybqaadashada hawlaha marin-habaabinta ah, oo ay ku jiraan beddelitaanka xiriirka, iska dhigista qof kale, iyo khiyaanada. Sida qayb ka mid ah mas'uuliyaddahan, waa inaad shaacisaa loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo aad hesho, ama aad doonayso inaad hesho, lacag. Waa inaad shaacintaas ku sameysaa ugu yaraan hal ka mid ah hababka hoos ku xusan: :*bayan ku yaal boggaaga isticmaalaha, :*bayan ku yaal bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama :*bayan ku yaal kooban kasta oo tifaftir ah oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Xeerarka quseeya, ama habraacyada iyo tilmaamaha bulshada iyo Mu'assasada, sida kuwa ka faalleynaya isheegashada danta, waxay sii xaddidi karaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo ama waxay dooni karaan shaacin si hufan u faahfaahsan. Bulshada Mashruuca Wikimedia waxay qaadan kartaa habraac beddel ah oo ku saabsan shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo. Haddii Mashruucu qaato habraac beddel ah, waad u hoggaansami kartaa habraacaas halkii aad ka u hoggaansami lahayd shuruudaha qaybtean marka aad wax ku kordhinayso Mashruucaas. Habraaca beddelka ah ee wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo wuxuu beddeli doonaa shuruudahan oo kaliya haddii ay miragelisay bulshada Mashruuca ee quseysa oo lagu qoray [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]].</blockquote> Qoraalka sare waa habraaca Wikimedia Foundation (WMF) iyo kan Wikipedia-da luqadda Ingiriisiga ah. ===Macnaha "loo-shaqeeye, macmiil, iyo xiriir"=== {{further|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure}} Tifaftirayaashu waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo ee Wikipedia. *{{anchor|Employer}}'''Loo-shaqeeye''': qofka ama ururka bixiya lacagta, ha noqoto toos ama hab dadban, si isticmaalaha uu wax uga kordhiyo Wikipedia. Tani waxay ku dhex jirtaa markii loo-shaqeeyaha uu u shaqaaleeyay isticmaalaha sida shaqaale, uu isticmaalaha ku hoos geliyay qandaraas madax-bannaan, uu isticmaalaha lacag ku siinayo qandaraas la'aan, ama uu isticmaalaha lacag ku siinayo iyadoo loo eegayo shaqaaleysiinta isticmaalaha ee urur kale. * '''Macmiil''': qofka ama ururka magaciisa loo sameynayo tifaftirka; macmiilka inta badan waa mawduuca maqaalka. * '''Xiriir''': xiriirada kale ee noqon kara kuwo quseeya, oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, dadka ama ganacsiyada bixiya qoraalka, sawirrada, ama warbaahinta kale ee loo isticmaalo tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu u shaqaynayo sida qandaraasle, "xiriirka" wuxuu ku dhex jiraa dalal kasta oo ku dhex jira hawshaas (t.s. [[Fiverr]], [[Upwork]], iyo wixii la mid ah). * '''Wax-ku-darid''': qoraal ama fayl kasta oo lagu daray, ama ka tirtiray, Wikipedia, oo ay ku jiraan wax-ku-daridda bogga wadahadalka iyo sandbox-ka, iyo maaddada lagu daray ama ka tirtiray maqaallada dadka kale iyadoo loo eegayo amarka tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo. * '''Lacag''' ama '''dhiirrigelin''': waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, lacagta, alaabta ama adeegyada. Tusaale ahaan, haddii Smith PR uu lacag ku siiyo tifaftire si uu uga shaqeeyo qoraalka Wikipedia ee ku saabsan Acme Widgets, markaas Smith PR waa loo-shaqeeyaha tifaftirahaas ee ku saabsan wax-ku-dariddaas, halka Acme Widgets uu yahay macmiilka. Haddii loo shaqaaleeyay shirkad PR si aad u tifaftirto Wikipedia, waa inaad shaacisaa shirkadda iyo macmiilka shirkadda labada.[[File:Example.jpg]]<ref name=FAQ/> Inta badan loo-shaqeeyaha iyo macmiilku waa hanti mid ah. Haddii Acme Widgets uu toos lacag u siiyo tifaftire si uu ka faalleeyo shirkaddaas, markaas Acme Widgets waa loo-shaqeeyaha iyo macmiilka labadaba. '''[[:m:Wikipedian in Residence|Wikipedians in residence]]''' kuwaas oo lacag lagu siiyo waa inay shaaciyaan ururka ([[:en:GLAM (industry sector)|GLAM]] ama mid la mid ah) oo lacagta siiya.<ref name=FAQ>[[wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Shuruudaha Isticmaalka/Suaalaha Iska Caadiga ah ee ku saabsan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn]], Wikimedia Foundation.</ref> ==Qoraallada dheeraadka ah ee ku saabsan qofka waa inuu shaaciyaa== Isticmaalayaasha oo ah (ama doonaya inay noqdaan) kuwo dhiirrigelin ka hela {{em|kasta}} dadaal xayeysiis ah oo ku saabsan mawduuca wax-ku-dariddooda Wikipedia waxaa loo arkaa inay yihiin tifaftirayaal lacag lagu siiyo, {{em|iyadoo aan loo eegin}} in lacagtaas si gaar ah loogu siiyay tifaftirka Wikipedia. '''Dhallinyarada tababarka ku jira (Interns)''' waxaa loo arkaa inay yihiin shaqaale ujeeddadan la xiriirta.<!-- before extending this provision, please see discussion at [[Wikipedia:Village pump (policy)#Volunteers must declare that they are paid?]]--> Haddii loo amro ama loo doono inay tifaftiraan Wikipedia sida qayb ka mid ah tababarka, waa inay shaaciyaan. ==Sida loo shaaciyo== Tifaftirayaasha ah ama doonaya inay dhiirrigelin ka helaan wax-ku-dariddooda waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Waa inay ku sameeyaan tan bogooda isticmaalaha ee ugu muhiimsan, ama bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Si loo xaqijiyo in shaacintan la raad-raaci karo iyadoo loo eegayo wax-ku-daridda tifaftiraha, tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay lahaadaan koonto isticmaale oo diwaan gashan, oo waa inayan ka qaybqaadan tifaftirka lacagta lagu bixiyo iyagoo isticmaalaya koonto ku meel gaar ah. Shaacinta bogga isticmaalaha waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|paid}} sida hoos ku xusan: {{tlx|paid|employer{{=}}{{var|magaca loo-shaqeeyaha}}|client{{=}}{{var|magaca macmiilka}}}}. Tilmaamaha isheegashada danta wuxuu sii siinayaa talo tifaftirayaasha inay bixiyaan liis si hufan u muuqda oo ku saabsan wax-ku-dariddooda lacagta lagu bixiyo oo ku yaal bogooda isticmaalaha ugu muhiimsan (eeg dukumentiga tusaalaha {{tlx|paid}} wixii tilmaamaha ah). Shaacinta bogga wadahadalka ee bogga quseeya waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|connected contributor (paid)}} (eeg dukumentigiisa wixii tilmaamaha ah). Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin karin loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirada waxaa ka hortag ku jira inay wax tifaftiraan. Heshiisyada sirta ah (NDAs) ma baabbi'iyaan shuruuddan. Ma jirto sir loo dhowrayo loo-shaqeeyaha, macmiilka, ama xiriirada. Ma samaynayso farqi haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu qoraalka ku qoro ka baxsan bogga ama sahada isticmaalaha oo markaas tifaftire kale uu maaddada u wareejiyo sahada maqaalka ugu muhiimsan magaciisa darteed. Labada tifaftireba waxaa looga doonayaa inay sameeyaan shaacin. ==Shaacinta koontooyinka ka baxsan ee Wikipedia== {{ombox|image=[[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[meta:Linking to external advertising accounts|shuruudda shaacinta koontooyinka ka baxsan]] oo lagusoo saaray [[meta:|Meta-Wiki]] oo quseysa dhammaan luqadaha Wikipedia.}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bogooda isticmaalaha ee Wikipedia ku kordhiyaan xiriirinta dhammaan koontooyinka firfircoon ee boggaga intarneedka ee ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka Wikipedia ee lacagta lagu bixiyo. Haddii koonto noocaas ah la tirtiro ama ka saarid loo sameeyo, xiriirin kasta oo ku beegan oo ku yaal bogga isticmaalaha Wikipedia waa inuu noqdo mid muuqda ugu jiraan hal todobaad.<ref name=linking>[[meta:Linking to external advertising accounts]]</ref> ==Shaacinta loo sameeyo macmiilka== {{Policy|type=section}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bixiyaan xiriirinta bogga (bogagga) isticmaalaha ee koontooda (koontooyinkooda) Wikipedia ee bog kasta oo intarneed ah oo ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo sidoo kale xiriirada tooska ah ee la samaynaya macmiil kasta iyo macmiil kasta oo suurtagal ah (sida iimaylka). Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu isticmaalay ama maamulay kuwo ka badan hal koonto oo Wikipedia ah, koonto kasta waa in la shaaciyaa.<ref name=external>[[Special:Diff/989604285#RfC_on_new_disclosure_requirements_for_freelance_paid_editors|RfC ee ku saabsan shuruudaha cusub ee shaacinta ee tifaftirayaasha madax-bannaan ee lacagta lagu siiyo]]</ref> Calaamaddan hufan waxay ka caawisaa bulshada Wikipedia inay fahanto oo ay greeyso ilaha iyo xaddiga tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo si loo xaqijiyo in maaddada ka timaada tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ay u hoggaansanto habraacyada iyo tilmaamaha Wikipedia. ==Dhiirrigelinta iyo xayeysiiska== Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ma xayeysiin karaan ama ma dhiirrigelin karaan adeegyadooda Wikipedia dhexdeeda. Shaacinta loo doonayo shuruudaha isticmaalka looma arko inay yihiin xayeysiis ama dhiirrigelin. ==Maamulayaasha== {{main|Wikipedia:Maamulka}} Maamulayaasha sameynaya tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxay ku hoos jiraan isla shuruudaha shaacinta ee dhammaan isticmaalayaasha kale, oo looma dhowrayo inay isticmaalaan awoodaha gaarka ah si ay tifaftir lacag ah u sameeyaan. Habraaca maamulaha wuxuu leeyahay: ''Qalabka maamulaha looma isticmaali karo sida qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo sida Wikipedian-ku-noolaanshaha, ama marka lacag bixinta ay sameyso Wikimedia Foundation ama qayb ka mid ah WMF.'' Isticmaalka qalabka maamulaha ee qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo xaaladda sare ku xusan, waxaa loo arkaa isticmaal xaddidan oo maamul oo suurtagal ah inuu keeno ciqaab iyo/ama ka saaridda awoodaha ==Tilmaamaha isheegashada danta== Tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxaa sii xaddidaya tilmaam bulsho, Tani waxay talo ku bixinaysaa in kuwa leh isheegashada danta, oo ay ku jiraan tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo, '''si adag loo niyad-jabiyo''' inay toos u tifaftiraan maqaallada saamaynta ku taallaa, laakiin ay daabici karaan soo-jeedinnada maaddada ee bogagga wadahadalka ee maqaallada jira, oo ay tahay inay maqaallada cusub mariyaan nidaamka maqaallada loo abuurayo, si loogu eego ka hor daabacaadda. Suaalaha Iska Caadiga ah ee shuruudaha isticmaalka ee Mu'assasada waxay talo ku bixinayaan: "[M]ashroociinta qaarkood waxay leeyihiin habraacyo isheegashada danta oo ka duwan (oo ka adag) qaybtean ku jirta shuruudaha isticmaalka. Habraacyadan waxay ka ka hortagi karaan foomamka qaarkood ee tifaftirka isha-furani ah, tusaale ahaan, wax-ku-daridda maqaallada ku saabsan kaaga."<ref name=FAQ/> ==Soo gudbinta tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin lahayn== {{shortcut|WP:REPORTPAID}} Haddii aad u arko in tifaftire uu sameynayo tifaftir lacag lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn sida ku sifeysan habraacan, ama Loo shaqeeyaha sheegashada Danta haddii ayan ku dhex jirin muujinta xogta gaarka ah ee tifaftiraha. Haddii kale, waad ku mahadsan tahay inaad iimayl loo diro {{Nospam|paid-so-wp|wikipedia.org}} iyadoo la raacinayo sababta aad u arko in tifaftire uu ku dhex jiro tifaftir lacag lagu bixiyo oo ay jirto xog gaar ah. ==Badalaadda boggan{{anchor|change}}== Tilmaamaha ku yaal boggan waxaa loo badali karaa laba hab: * Habraac beddel ah wuxuu baabbi'in karaa qaybta shaacinta ee shuruudaha isticmaalka sida ay quseeyso Wikipedia-da Ingiriisiga oo wuxuu ku beddeli karaa habraac cusub, oo noqon kara mid ka adag ama ka hooseeya. Habraac beddel ah oo la soo jeediyay waa in si hufan loo xaqijiyo ku dhex jira weydiinta faallada (RfC) oo baabbi'inaya habraaca WMF. Marka la mirageliyo, habraaca cusub waa in lagu qoro [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]]. RfC-da waa in loo qabto hab u hoggaansan nidaamka isfahamka heerka ah ee dhisidda habraacyada ugu muhiimsan.<ref name="Terms-of-use-section-4"/><ref>{{section link|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Can a local project adopt an alternative disclosure policy for paid editing?}}</ref> * Badalaadaha kale ee aan doonayn inay baabbi'iyaan ama ka dhigaan kuwo hooseeya shuruudaha isticmaalka waa kuwo la dhowrayo, iyadoo loo eegayo [[WP:PGCHANGE|dhaqanka bulshada ee ku kordhinta maaddadaas]]. Marka aad wadahadallada ka faalleynayso badalaadaha boggan, shaaci in lacag lagu siiyay si aad u tifaftirto Wikipedia. ==Tixraaca== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines|state=collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia legal policies]] [[Category:Wikipedia conflict of interest editing]] [[Category:Wikipedia paid editing|!]] [[Category:Wikipedia help]] r49aq34812897kyo82ff6l04f3jb0uy 306485 306484 2026-09-01T04:22:37Z Isma4l 41797 306485 wikitext text/x-wiki {{policy section top|WP:PAID|WP:PCD|WP:DISCLOSEPAY|WP:PAYDISCLOSE}} {{nutshell|Haddii lacag lagu siiyay ama aad doonayso in lacag lagu siiyo hab kasta oo aad wax ku ogoonayso Wikipedia, waa inaad shaacisaa.}} '''Wax ku daridda lacagta lagu bixiyo''' ee Wikipedia waxay ku saabsan tahay tifaftirka bog kasta oo looga beddelanayo lacag ama dhiirrigelin kale. Tifaftirayaasha helay ama doonaya inay helaan lacag waa inay shaaciyaan [[#Employer|loo-shaqeeyaha]], macmiilka, iyo xiriirka ka dhexeeya, oo ay ku qoraan bogooda isticmaalaha, bogga wadahadalka, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Tani ma samaynayso farqi haddii uu macmiilku toos kuu siiyo lacagta ama uu loo-shaqeeyaha si dadban kuugu siiyo magaca macmiilka. Shaacintu waa mid lagama maarmaan ah si loo u hoggaansamo [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee Wikimedia Foundation. Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waxaa sidoo kasih laga doonayaa inay bogooda isticmaalaha ku kordhiyaan xiriirinta koontooyinka ka baxsan ee ay ku xayeysiiyaan ama ku raadiyaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Maamulayaashu ma isticmaali karaan awooddooda maamul si ay lacag uga helaan. Tifaftirayaasha sameynaya wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa inay u hoggaansamaan tilmaamaha isheegashada danta ee Wikipedia. Tifaftirayaasha ka baaqda inay shaaciyaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa la ka hortagayaa inay wax tifaftiraan. Si aad u soo gudbiso ka baaqashada shaacinta, eeg {{section link||Reporting undisclosed paid editors}}. ==Shuruudaha Isticmaalka ee Wikimedia Foundation== {{ombox|image=[[File:Wikimedia-logo.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|habraaca shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo]] ee ka tirsan Wikimedia Foundation's [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee dhammaan boggaga intarneedka ee ka tirsan.}} [[Wikimedia Foundation]]'s [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|Shuruudaha Isticmaalka]] waxay doonayaan in dhammaan tifaftirayaashu ay shaaciyaan "loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo ay helaan, ama ay doonayaan inay helaan, lacag":<ref name="Terms-of-use-section-4">[[wmf:Terms of use#4. Refraining from Certain Activities]], Wikimedia Foundation. Shuruudaha isticmaalka waxaa [https://wikimediafoundation.org/w/index.php?title=Terms_of_Use&type=revision&diff=98151&oldid=90463 badalay] 16 Juun 2014 si ay ku jiraan qoraalkan, ka dib [https://meta.wikimedia.org/wiki/Terms_of_use/Paid_contributions_amendment wadahadallada ballaaran].</ref> <blockquote style="background-color:#F9F9F9;margin-left:0em;border-left:solid 2px #ccc;padding:1.5em"> [[File:Wikimedia_Foundation_logo_-_vertical.svg|right|150px]] '''Wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn''' Shuruudaha Isticmaalka waxay ka hortagayaan ka qaybqaadashada hawlaha marin-habaabinta ah, oo ay ku jiraan beddelitaanka xiriirka, iska dhigista qof kale, iyo khiyaanada. Sida qayb ka mid ah mas'uuliyaddahan, waa inaad shaacisaa loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo aad hesho, ama aad doonayso inaad hesho, lacag. Waa inaad shaacintaas ku sameysaa ugu yaraan hal ka mid ah hababka hoos ku xusan: :*bayan ku yaal boggaaga isticmaalaha, :*bayan ku yaal bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama :*bayan ku yaal kooban kasta oo tifaftir ah oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Xeerarka quseeya, ama habraacyada iyo tilmaamaha bulshada iyo Mu'assasada, sida kuwa ka faalleynaya isheegashada danta, waxay sii xaddidi karaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo ama waxay dooni karaan shaacin si hufan u faahfaahsan. Bulshada Mashruuca Wikimedia waxay qaadan kartaa habraac beddel ah oo ku saabsan shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo. Haddii Mashruucu qaato habraac beddel ah, waad u hoggaansami kartaa habraacaas halkii aad ka u hoggaansami lahayd shuruudaha qaybtean marka aad wax ku kordhinayso Mashruucaas. Habraaca beddelka ah ee wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo wuxuu beddeli doonaa shuruudahan oo kaliya haddii ay miragelisay bulshada Mashruuca ee quseysa oo lagu qoray [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]].</blockquote> Qoraalka sare waa habraaca Wikimedia Foundation (WMF) iyo kan Wikipedia-da luqadda Ingiriisiga ah. ===Macnaha "loo-shaqeeye, macmiil, iyo xiriir"=== {{further|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure}} Tifaftirayaashu waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo ee Wikipedia. *{{anchor|Employer}}'''Loo-shaqeeye''': qofka ama ururka bixiya lacagta, ha noqoto toos ama hab dadban, si isticmaalaha uu wax uga kordhiyo Wikipedia. Tani waxay ku dhex jirtaa markii loo-shaqeeyaha uu u shaqaaleeyay isticmaalaha sida shaqaale, uu isticmaalaha ku hoos geliyay qandaraas madax-bannaan, uu isticmaalaha lacag ku siinayo qandaraas la'aan, ama uu isticmaalaha lacag ku siinayo iyadoo loo eegayo shaqaaleysiinta isticmaalaha ee urur kale. * '''Macmiil''': qofka ama ururka magaciisa loo sameynayo tifaftirka; macmiilka inta badan waa mawduuca maqaalka. * '''Xiriir''': xiriirada kale ee noqon kara kuwo quseeya, oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, dadka ama ganacsiyada bixiya qoraalka, sawirrada, ama warbaahinta kale ee loo isticmaalo tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu u shaqaynayo sida qandaraasle, "xiriirka" wuxuu ku dhex jiraa dalal kasta oo ku dhex jira hawshaas (t.s. [[Fiverr]], [[Upwork]], iyo wixii la mid ah). * '''Wax-ku-darid''': qoraal ama fayl kasta oo lagu daray, ama ka tirtiray, Wikipedia, oo ay ku jiraan wax-ku-daridda bogga wadahadalka iyo sandbox-ka, iyo maaddada lagu daray ama ka tirtiray maqaallada dadka kale iyadoo loo eegayo amarka tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo. * '''Lacag''' ama '''dhiirrigelin''': waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, lacagta, alaabta ama adeegyada. Tusaale ahaan, haddii Smith PR uu lacag ku siiyo tifaftire si uu uga shaqeeyo qoraalka Wikipedia ee ku saabsan Acme Widgets, markaas Smith PR waa loo-shaqeeyaha tifaftirahaas ee ku saabsan wax-ku-dariddaas, halka Acme Widgets uu yahay macmiilka. Haddii loo shaqaaleeyay shirkad PR si aad u tifaftirto Wikipedia, waa inaad shaacisaa shirkadda iyo macmiilka shirkadda labada.[[File:Example.jpg]]<ref name=FAQ/> Inta badan loo-shaqeeyaha iyo macmiilku waa hanti mid ah. Haddii Acme Widgets uu toos lacag u siiyo tifaftire si uu ka faalleeyo shirkaddaas, markaas Acme Widgets waa loo-shaqeeyaha iyo macmiilka labadaba. '''[[:m:Wikipedian in Residence|Wikipedians in residence]]''' kuwaas oo lacag lagu siiyo waa inay shaaciyaan ururka ([[:en:GLAM (industry sector)|GLAM]] ama mid la mid ah) oo lacagta siiya.<ref name=FAQ>[[wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Shuruudaha Isticmaalka/Suaalaha Iska Caadiga ah ee ku saabsan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn]], Wikimedia Foundation.</ref> ==Qoraallada dheeraadka ah ee ku saabsan qofka waa inuu shaaciyaa== Isticmaalayaasha oo ah (ama doonaya inay noqdaan) kuwo dhiirrigelin ka hela {{em|kasta}} dadaal xayeysiis ah oo ku saabsan mawduuca wax-ku-dariddooda Wikipedia waxaa loo arkaa inay yihiin tifaftirayaal lacag lagu siiyo, {{em|iyadoo aan loo eegin}} in lacagtaas si gaar ah loogu siiyay tifaftirka Wikipedia. '''Dhallinyarada tababarka ku jira (Interns)''' waxaa loo arkaa inay yihiin shaqaale ujeeddadan la xiriirta.<!-- before extending this provision, please see discussion at [[Wikipedia:Village pump (policy)#Volunteers must declare that they are paid?]]--> Haddii loo amro ama loo doono inay tifaftiraan Wikipedia sida qayb ka mid ah tababarka, waa inay shaaciyaan. ==Sida loo shaaciyo== Tifaftirayaasha ah ama doonaya inay dhiirrigelin ka helaan wax-ku-dariddooda waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Waa inay ku sameeyaan tan bogooda isticmaalaha ee ugu muhiimsan, ama bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Si loo xaqijiyo in shaacintan la raad-raaci karo iyadoo loo eegayo wax-ku-daridda tifaftiraha, tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay lahaadaan koonto isticmaale oo diwaan gashan, oo waa inayan ka qaybqaadan tifaftirka lacagta lagu bixiyo iyagoo isticmaalaya koonto ku meel gaar ah. Shaacinta bogga isticmaalaha waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|paid}} sida hoos ku xusan: {{tlx|paid|employer{{=}}{{var|magaca loo-shaqeeyaha}}|client{{=}}{{var|magaca macmiilka}}}}. Tilmaamaha isheegashada danta wuxuu sii siinayaa talo tifaftirayaasha inay bixiyaan liis si hufan u muuqda oo ku saabsan wax-ku-dariddooda lacagta lagu bixiyo oo ku yaal bogooda isticmaalaha ugu muhiimsan (eeg dukumentiga tusaalaha {{tlx|paid}} wixii tilmaamaha ah). Shaacinta bogga wadahadalka ee bogga quseeya waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|connected contributor (paid)}} (eeg dukumentigiisa wixii tilmaamaha ah). Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin karin loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirada waxaa ka hortag ku jira inay wax tifaftiraan. Heshiisyada sirta ah (NDAs) ma baabbi'iyaan shuruuddan. Ma jirto sir loo dhowrayo loo-shaqeeyaha, macmiilka, ama xiriirada. Ma samaynayso farqi haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu qoraalka ku qoro ka baxsan bogga ama sahada isticmaalaha oo markaas tifaftire kale uu maaddada u wareejiyo sahada maqaalka ugu muhiimsan magaciisa darteed. Labada tifaftireba waxaa looga doonayaa inay sameeyaan shaacin. ==Shaacinta koontooyinka ka baxsan ee Wikipedia== {{ombox|image=[[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[meta:Linking to external advertising accounts|shuruudda shaacinta koontooyinka ka baxsan]] oo lagusoo saaray [[meta:|Meta-Wiki]] oo quseysa dhammaan luqadaha Wikipedia.}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bogooda isticmaalaha ee Wikipedia ku kordhiyaan xiriirinta dhammaan koontooyinka firfircoon ee boggaga intarneedka ee ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka Wikipedia ee lacagta lagu bixiyo. Haddii koonto noocaas ah la tirtiro ama ka saarid loo sameeyo, xiriirin kasta oo ku beegan oo ku yaal bogga isticmaalaha Wikipedia waa inuu noqdo mid muuqda ugu jiraan hal todobaad.<ref name=linking>[[meta:Linking to external advertising accounts]]</ref> ==Shaacinta loo sameeyo macmiilka== {{Policy|type=section}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bixiyaan xiriirinta bogga (bogagga) isticmaalaha ee koontooda (koontooyinkooda) Wikipedia ee bog kasta oo intarneed ah oo ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo sidoo kale xiriirada tooska ah ee la samaynaya macmiil kasta iyo macmiil kasta oo suurtagal ah (sida iimaylka). Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu isticmaalay ama maamulay kuwo ka badan hal koonto oo Wikipedia ah, koonto kasta waa in la shaaciyaa.<ref name=external>[[Special:Diff/989604285#RfC_on_new_disclosure_requirements_for_freelance_paid_editors|RfC ee ku saabsan shuruudaha cusub ee shaacinta ee tifaftirayaasha madax-bannaan ee lacagta lagu siiyo]]</ref> Calaamaddan hufan waxay ka caawisaa bulshada Wikipedia inay fahanto oo ay greeyso ilaha iyo xaddiga tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo si loo xaqijiyo in maaddada ka timaada tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ay u hoggaansanto habraacyada iyo tilmaamaha Wikipedia. ==Dhiirrigelinta iyo xayeysiiska== Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ma xayeysiin karaan ama ma dhiirrigelin karaan adeegyadooda Wikipedia dhexdeeda. Shaacinta loo doonayo shuruudaha isticmaalka looma arko inay yihiin xayeysiis ama dhiirrigelin. ==Maamulayaasha== {{main|Wikipedia:Maamulka}} Maamulayaasha sameynaya tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxay ku hoos jiraan isla shuruudaha shaacinta ee dhammaan isticmaalayaasha kale, oo looma dhowrayo inay isticmaalaan awoodaha gaarka ah si ay tifaftir lacag ah u sameeyaan. Habraaca maamulaha wuxuu leeyahay: ''Qalabka maamulaha looma isticmaali karo sida qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo sida Wikipedian-ku-noolaanshaha, ama marka lacag bixinta ay sameyso Wikimedia Foundation ama qayb ka mid ah WMF.'' Isticmaalka qalabka maamulaha ee qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo xaaladda sare ku xusan, waxaa loo arkaa isticmaal xaddidan oo maamul oo suurtagal ah inuu keeno ciqaab iyo/ama ka saaridda awoodaha ==Tilmaamaha isheegashada danta== Tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxaa sii xaddidaya tilmaam bulsho, Tani waxay talo ku bixinaysaa in kuwa leh isheegashada danta, oo ay ku jiraan tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo, '''si adag loo niyad-jabiyo''' inay toos u tifaftiraan maqaallada saamaynta ku taallaa, laakiin ay daabici karaan soo-jeedinnada maaddada ee bogagga wadahadalka ee maqaallada jira, oo ay tahay inay maqaallada cusub mariyaan nidaamka maqaallada loo abuurayo, si loogu eego ka hor daabacaadda. Suaalaha Iska Caadiga ah ee shuruudaha isticmaalka ee Mu'assasada waxay talo ku bixinayaan: "[M]ashroociinta qaarkood waxay leeyihiin habraacyo isheegashada danta oo ka duwan (oo ka adag) qaybtean ku jirta shuruudaha isticmaalka. Habraacyadan waxay ka ka hortagi karaan foomamka qaarkood ee tifaftirka isha-furani ah, tusaale ahaan, wax-ku-daridda maqaallada ku saabsan kaaga."<ref name=FAQ/> ==Soo gudbinta tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin lahayn== {{shortcut|WP:REPORTPAID}} Haddii aad u arko in tifaftire uu sameynayo tifaftir lacag lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn sida ku sifeysan habraacan, ama Loo shaqeeyaha sheegashada Danta haddii ayan ku dhex jirin muujinta xogta gaarka ah ee tifaftiraha. Haddii kale, waad ku mahadsan tahay inaad iimayl loo diro {{Nospam|paid-so-wp|wikipedia.org}} iyadoo la raacinayo sababta aad u arko in tifaftire uu ku dhex jiro tifaftir lacag lagu bixiyo oo ay jirto xog gaar ah. ==Badalaadda boggan{{anchor|change}}== Tilmaamaha ku yaal boggan waxaa loo badali karaa laba hab: * Habraac beddel ah wuxuu baabbi'in karaa qaybta shaacinta ee shuruudaha isticmaalka sida ay quseeyso Wikipedia-da Ingiriisiga oo wuxuu ku beddeli karaa habraac cusub, oo noqon kara mid ka adag ama ka hooseeya. Habraac beddel ah oo la soo jeediyay waa in si hufan loo xaqijiyo ku dhex jira weydiinta faallada (RfC) oo baabbi'inaya habraaca WMF. Marka la mirageliyo, habraaca cusub waa in lagu qoro [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]]. RfC-da waa in loo qabto hab u hoggaansan nidaamka isfahamka heerka ah ee dhisidda habraacyada ugu muhiimsan.<ref name="Terms-of-use-section-4"/><ref>{{section link|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Can a local project adopt an alternative disclosure policy for paid editing?}}</ref> * Badalaadaha kale ee aan doonayn inay baabbi'iyaan ama ka dhigaan kuwo hooseeya shuruudaha isticmaalka waa kuwo la dhowrayo, iyadoo loo eegayo [[WP:PGCHANGE|dhaqanka bulshada ee ku kordhinta maaddadaas]]. Marka aad wadahadallada ka faalleynayso badalaadaha boggan, shaaci in lacag lagu siiyay si aad u tifaftirto Wikipedia. ==Tixraaca== {{reflist}} 292hhhrczu3yurjpfs6gou9pxs8dvn4 306491 306485 2026-09-01T04:25:59Z Isma4l 41797 /* */ 306491 wikitext text/x-wiki {{policy section top|WP:PAID|WP:PCD|WP:DISCLOSEPAY|WP:PAYDISCLOSE}} {{nutshell|Haddii lacag lagu siiyay ama aad doonayso in lacag lagu siiyo hab kasta oo aad wax ku ogoonayso Wikipedia, waa inaad shaacisaa.}} '''Wax ku daridda lacagta lagu bixiyo''' ee Wikipedia waxay ku saabsan tahay tifaftirka bog kasta oo looga beddelanayo lacag ama dhiirrigelin kale. Tifaftirayaasha helay ama doonaya inay helaan lacag waa inay shaaciyaan [[#Employer|loo-shaqeeyaha]], macmiilka, iyo xiriirka ka dhexeeya, oo ay ku qoraan bogooda isticmaalaha, bogga wadahadalka, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Tani ma samaynayso farqi haddii uu macmiilku toos kuu siiyo lacagta ama uu loo-shaqeeyaha si dadban kuugu siiyo magaca macmiilka. Shaacintu waa mid lagama maarmaan ah si loo u hoggaansamo [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee Wikimedia Foundation. Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waxaa sidoo kasih laga doonayaa inay bogooda isticmaalaha ku kordhiyaan xiriirinta koontooyinka ka baxsan ee ay ku xayeysiiyaan ama ku raadiyaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Maamulayaashu ma isticmaali karaan awooddooda maamul si ay lacag uga helaan. Tifaftirayaasha sameynaya wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa inay u hoggaansamaan tilmaamaha isheegashada danta ee Wikipedia. Tifaftirayaasha ka baaqda inay shaaciyaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo waa la ka hortagayaa inay wax tifaftiraan. Si aad u soo gudbiso ka baaqashada shaacinta, eeg {{section link||Ka warbixinta tafatirayaasha lacagta lagu siiyay ee aan shaacin}}. ==Shuruudaha Isticmaalka ee Wikimedia Foundation== {{ombox|image=[[File:Wikimedia-logo.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|habraaca shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo]] ee ka tirsan Wikimedia Foundation's [[wmf:Terms of Use|Shuruudaha Isticmaalka]] ee dhammaan boggaga intarneedka ee ka tirsan.}} [[Wikimedia Foundation]]'s [[wmf:Terms of Use#4. Refraining from Certain Activities|Shuruudaha Isticmaalka]] waxay doonayaan in dhammaan tifaftirayaashu ay shaaciyaan "loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo ay helaan, ama ay doonayaan inay helaan, lacag":<ref name="Terms-of-use-section-4">[[wmf:Terms of use#4. Refraining from Certain Activities]], Wikimedia Foundation. Shuruudaha isticmaalka waxaa [https://wikimediafoundation.org/w/index.php?title=Terms_of_Use&type=revision&diff=98151&oldid=90463 badalay] 16 Juun 2014 si ay ku jiraan qoraalkan, ka dib [https://meta.wikimedia.org/wiki/Terms_of_use/Paid_contributions_amendment wadahadallada ballaaran].</ref> <blockquote style="background-color:#F9F9F9;margin-left:0em;border-left:solid 2px #ccc;padding:1.5em"> [[File:Wikimedia_Foundation_logo_-_vertical.svg|right|150px]] '''Wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn''' Shuruudaha Isticmaalka waxay ka hortagayaan ka qaybqaadashada hawlaha marin-habaabinta ah, oo ay ku jiraan beddelitaanka xiriirka, iska dhigista qof kale, iyo khiyaanada. Sida qayb ka mid ah mas'uuliyaddahan, waa inaad shaacisaa loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo aad hesho, ama aad doonayso inaad hesho, lacag. Waa inaad shaacintaas ku sameysaa ugu yaraan hal ka mid ah hababka hoos ku xusan: :*bayan ku yaal boggaaga isticmaalaha, :*bayan ku yaal bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama :*bayan ku yaal kooban kasta oo tifaftir ah oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Xeerarka quseeya, ama habraacyada iyo tilmaamaha bulshada iyo Mu'assasada, sida kuwa ka faalleynaya isheegashada danta, waxay sii xaddidi karaan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo ama waxay dooni karaan shaacin si hufan u faahfaahsan. Bulshada Mashruuca Wikimedia waxay qaadan kartaa habraac beddel ah oo ku saabsan shaacinta wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo. Haddii Mashruucu qaato habraac beddel ah, waad u hoggaansami kartaa habraacaas halkii aad ka u hoggaansami lahayd shuruudaha qaybtean marka aad wax ku kordhinayso Mashruucaas. Habraaca beddelka ah ee wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo wuxuu beddeli doonaa shuruudahan oo kaliya haddii ay miragelisay bulshada Mashruuca ee quseysa oo lagu qoray [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]].</blockquote> Qoraalka sare waa habraaca Wikimedia Foundation (WMF) iyo kan Wikipedia-da luqadda Ingiriisiga ah. ===Macnaha "loo-shaqeeye, macmiil, iyo xiriir"=== {{further|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure}} Tifaftirayaashu waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo ee Wikipedia. *{{anchor|Employer}}'''Loo-shaqeeye''': qofka ama ururka bixiya lacagta, ha noqoto toos ama hab dadban, si isticmaalaha uu wax uga kordhiyo Wikipedia. Tani waxay ku dhex jirtaa markii loo-shaqeeyaha uu u shaqaaleeyay isticmaalaha sida shaqaale, uu isticmaalaha ku hoos geliyay qandaraas madax-bannaan, uu isticmaalaha lacag ku siinayo qandaraas la'aan, ama uu isticmaalaha lacag ku siinayo iyadoo loo eegayo shaqaaleysiinta isticmaalaha ee urur kale. * '''Macmiil''': qofka ama ururka magaciisa loo sameynayo tifaftirka; macmiilka inta badan waa mawduuca maqaalka. * '''Xiriir''': xiriirada kale ee noqon kara kuwo quseeya, oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, dadka ama ganacsiyada bixiya qoraalka, sawirrada, ama warbaahinta kale ee loo isticmaalo tifaftirka lacagta lagu bixiyo. Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu u shaqaynayo sida qandaraasle, "xiriirka" wuxuu ku dhex jiraa dalal kasta oo ku dhex jira hawshaas (t.s. [[Fiverr]], [[Upwork]], iyo wixii la mid ah). * '''Wax-ku-darid''': qoraal ama fayl kasta oo lagu daray, ama ka tirtiray, Wikipedia, oo ay ku jiraan wax-ku-daridda bogga wadahadalka iyo sandbox-ka, iyo maaddada lagu daray ama ka tirtiray maqaallada dadka kale iyadoo loo eegayo amarka tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo. * '''Lacag''' ama '''dhiirrigelin''': waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, lacagta, alaabta ama adeegyada. Tusaale ahaan, haddii Smith PR uu lacag ku siiyo tifaftire si uu uga shaqeeyo qoraalka Wikipedia ee ku saabsan Acme Widgets, markaas Smith PR waa loo-shaqeeyaha tifaftirahaas ee ku saabsan wax-ku-dariddaas, halka Acme Widgets uu yahay macmiilka. Haddii loo shaqaaleeyay shirkad PR si aad u tifaftirto Wikipedia, waa inaad shaacisaa shirkadda iyo macmiilka shirkadda labada.[[File:Example.jpg]]<ref name=FAQ/> Inta badan loo-shaqeeyaha iyo macmiilku waa hanti mid ah. Haddii Acme Widgets uu toos lacag u siiyo tifaftire si uu ka faalleeyo shirkaddaas, markaas Acme Widgets waa loo-shaqeeyaha iyo macmiilka labadaba. '''[[:m:Wikipedian in Residence|Wikipedians in residence]]''' kuwaas oo lacag lagu siiyo waa inay shaaciyaan ururka ([[:en:GLAM (industry sector)|GLAM]] ama mid la mid ah) oo lacagta siiya.<ref name=FAQ>[[wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Shuruudaha Isticmaalka/Suaalaha Iska Caadiga ah ee ku saabsan wax-ku-daridda lacagta lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn]], Wikimedia Foundation.</ref> ==Qoraallada dheeraadka ah ee ku saabsan qofka waa inuu shaaciyaa== Isticmaalayaasha oo ah (ama doonaya inay noqdaan) kuwo dhiirrigelin ka hela {{em|kasta}} dadaal xayeysiis ah oo ku saabsan mawduuca wax-ku-dariddooda Wikipedia waxaa loo arkaa inay yihiin tifaftirayaal lacag lagu siiyo, {{em|iyadoo aan loo eegin}} in lacagtaas si gaar ah loogu siiyay tifaftirka Wikipedia. '''Dhallinyarada tababarka ku jira (Interns)''' waxaa loo arkaa inay yihiin shaqaale ujeeddadan la xiriirta.<!-- before extending this provision, please see discussion at [[Wikipedia:Village pump (policy)#Volunteers must declare that they are paid?]]--> Haddii loo amro ama loo doono inay tifaftiraan Wikipedia sida qayb ka mid ah tababarka, waa inay shaaciyaan. ==Sida loo shaaciyo== Tifaftirayaasha ah ama doonaya inay dhiirrigelin ka helaan wax-ku-dariddooda waa inay shaaciyaan loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirka ku saabsan wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo. Waa inay ku sameeyaan tan bogooda isticmaalaha ee ugu muhiimsan, ama bogga wadahadalka oo la socda wax-ku-darid kasta oo lacag lagu bixiyo, ama kooban kasta oo tifaftir ah. Si loo xaqijiyo in shaacintan la raad-raaci karo iyadoo loo eegayo wax-ku-daridda tifaftiraha, tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay lahaadaan koonto isticmaale oo diwaan gashan, oo waa inayan ka qaybqaadan tifaftirka lacagta lagu bixiyo iyagoo isticmaalaya koonto ku meel gaar ah. Shaacinta bogga isticmaalaha waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|paid}} sida hoos ku xusan: {{tlx|paid|employer{{=}}{{var|magaca loo-shaqeeyaha}}|client{{=}}{{var|magaca macmiilka}}}}. Tilmaamaha isheegashada danta wuxuu sii siinayaa talo tifaftirayaasha inay bixiyaan liis si hufan u muuqda oo ku saabsan wax-ku-dariddooda lacagta lagu bixiyo oo ku yaal bogooda isticmaalaha ugu muhiimsan (eeg dukumentiga tusaalaha {{tlx|paid}} wixii tilmaamaha ah). Shaacinta bogga wadahadalka ee bogga quseeya waxaa loo sameyn karaa iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tlx|connected contributor (paid)}} (eeg dukumentigiisa wixii tilmaamaha ah). Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin karin loo-shaqeeyaha, macmiilka, iyo xiriirada waxaa ka hortag ku jira inay wax tifaftiraan. Heshiisyada sirta ah (NDAs) ma baabbi'iyaan shuruuddan. Ma jirto sir loo dhowrayo loo-shaqeeyaha, macmiilka, ama xiriirada. Ma samaynayso farqi haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu qoraalka ku qoro ka baxsan bogga ama sahada isticmaalaha oo markaas tifaftire kale uu maaddada u wareejiyo sahada maqaalka ugu muhiimsan magaciisa darteed. Labada tifaftireba waxaa looga doonayaa inay sameeyaan shaacin. ==Shaacinta koontooyinka ka baxsan ee Wikipedia== {{ombox|image=[[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px]]|text=Qaybtean waxay ka faalleynaysaa [[meta:Linking to external advertising accounts|shuruudda shaacinta koontooyinka ka baxsan]] oo lagusoo saaray [[meta:|Meta-Wiki]] oo quseysa dhammaan luqadaha Wikipedia.}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bogooda isticmaalaha ee Wikipedia ku kordhiyaan xiriirinta dhammaan koontooyinka firfircoon ee boggaga intarneedka ee ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka Wikipedia ee lacagta lagu bixiyo. Haddii koonto noocaas ah la tirtiro ama ka saarid loo sameeyo, xiriirin kasta oo ku beegan oo ku yaal bogga isticmaalaha Wikipedia waa inuu noqdo mid muuqda ugu jiraan hal todobaad.<ref name=linking>[[meta:Linking to external advertising accounts]]</ref> ==Shaacinta loo sameeyo macmiilka== {{Policy|type=section}} Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo waa inay bixiyaan xiriirinta bogga (bogagga) isticmaalaha ee koontooda (koontooyinkooda) Wikipedia ee bog kasta oo intarneed ah oo ay ku xayeysiiyaan, ku raadiyaan ama ku helaan adeegyada tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo sidoo kale xiriirada tooska ah ee la samaynaya macmiil kasta iyo macmiil kasta oo suurtagal ah (sida iimaylka). Haddii tifaftiraha lacagta lagu siiyo uu isticmaalay ama maamulay kuwo ka badan hal koonto oo Wikipedia ah, koonto kasta waa in la shaaciyaa.<ref name=external>[[Special:Diff/989604285#RfC_on_new_disclosure_requirements_for_freelance_paid_editors|RfC ee ku saabsan shuruudaha cusub ee shaacinta ee tifaftirayaasha madax-bannaan ee lacagta lagu siiyo]]</ref> Calaamaddan hufan waxay ka caawisaa bulshada Wikipedia inay fahanto oo ay greeyso ilaha iyo xaddiga tifaftirka lacagta lagu bixiyo, iyo si loo xaqijiyo in maaddada ka timaada tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ay u hoggaansanto habraacyada iyo tilmaamaha Wikipedia. ==Dhiirrigelinta iyo xayeysiiska== Tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo ma xayeysiin karaan ama ma dhiirrigelin karaan adeegyadooda Wikipedia dhexdeeda. Shaacinta loo doonayo shuruudaha isticmaalka looma arko inay yihiin xayeysiis ama dhiirrigelin. ==Maamulayaasha== {{main|Wikipedia:Maamulka}} Maamulayaasha sameynaya tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxay ku hoos jiraan isla shuruudaha shaacinta ee dhammaan isticmaalayaasha kale, oo looma dhowrayo inay isticmaalaan awoodaha gaarka ah si ay tifaftir lacag ah u sameeyaan. Habraaca maamulaha wuxuu leeyahay: ''Qalabka maamulaha looma isticmaali karo sida qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo sida Wikipedian-ku-noolaanshaha, ama marka lacag bixinta ay sameyso Wikimedia Foundation ama qayb ka mid ah WMF.'' Isticmaalka qalabka maamulaha ee qayb ka mid ah hawl kasta oo tifaftir lacag ah, marka laga reebo xaaladda sare ku xusan, waxaa loo arkaa isticmaal xaddidan oo maamul oo suurtagal ah inuu keeno ciqaab iyo/ama ka saaridda awoodaha ==Tilmaamaha isheegashada danta== Tifaftirka lacagta lagu bixiyo waxaa sii xaddidaya tilmaam bulsho, Tani waxay talo ku bixinaysaa in kuwa leh isheegashada danta, oo ay ku jiraan tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo, '''si adag loo niyad-jabiyo''' inay toos u tifaftiraan maqaallada saamaynta ku taallaa, laakiin ay daabici karaan soo-jeedinnada maaddada ee bogagga wadahadalka ee maqaallada jira, oo ay tahay inay maqaallada cusub mariyaan nidaamka maqaallada loo abuurayo, si loogu eego ka hor daabacaadda. Suaalaha Iska Caadiga ah ee shuruudaha isticmaalka ee Mu'assasada waxay talo ku bixinayaan: "[M]ashroociinta qaarkood waxay leeyihiin habraacyo isheegashada danta oo ka duwan (oo ka adag) qaybtean ku jirta shuruudaha isticmaalka. Habraacyadan waxay ka ka hortagi karaan foomamka qaarkood ee tifaftirka isha-furani ah, tusaale ahaan, wax-ku-daridda maqaallada ku saabsan kaaga."<ref name=FAQ/> ==Soo gudbinta tifaftirayaasha lacagta lagu siiyo oo aan shaacin lahayn== {{shortcut|WP:REPORTPAID}} Haddii aad u arko in tifaftire uu sameynayo tifaftir lacag lagu bixiyo oo aan shaacin lahayn sida ku sifeysan habraacan, ama Loo shaqeeyaha sheegashada Danta haddii ayan ku dhex jirin muujinta xogta gaarka ah ee tifaftiraha. Haddii kale, waad ku mahadsan tahay inaad iimayl loo diro {{Nospam|paid-so-wp|wikipedia.org}} iyadoo la raacinayo sababta aad u arko in tifaftire uu ku dhex jiro tifaftir lacag lagu bixiyo oo ay jirto xog gaar ah. ==Badalaadda boggan{{anchor|change}}== Tilmaamaha ku yaal boggan waxaa loo badali karaa laba hab: * Habraac beddel ah wuxuu baabbi'in karaa qaybta shaacinta ee shuruudaha isticmaalka sida ay quseeyso Wikipedia-da Ingiriisiga oo wuxuu ku beddeli karaa habraac cusub, oo noqon kara mid ka adag ama ka hooseeya. Habraac beddel ah oo la soo jeediyay waa in si hufan loo xaqijiyo ku dhex jira weydiinta faallada (RfC) oo baabbi'inaya habraaca WMF. Marka la mirageliyo, habraaca cusub waa in lagu qoro [[:m:Alternative paid contribution disclosure policies|bogga habraaca beddelka ah ee shaacinta]]. RfC-da waa in loo qabto hab u hoggaansan nidaamka isfahamka heerka ah ee dhisidda habraacyada ugu muhiimsan.<ref name="Terms-of-use-section-4"/><ref>{{section link|wmf:Policy:Terms of Use/Frequently asked questions on paid contributions without disclosure|Can a local project adopt an alternative disclosure policy for paid editing?}}</ref> * Badalaadaha kale ee aan doonayn inay baabbi'iyaan ama ka dhigaan kuwo hooseeya shuruudaha isticmaalka waa kuwo la dhowrayo, iyadoo loo eegayo [[WP:PGCHANGE|dhaqanka bulshada ee ku kordhinta maaddadaas]]. Marka aad wadahadallada ka faalleynayso badalaadaha boggan, shaaci in lacag lagu siiyay si aad u tifaftirto Wikipedia. ==Tixraaca== {{reflist}} mt98khhjzv8cyj3uiob8adbworu37al 4 51438 306486 2026-09-01T04:23:01Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shaacinta wax ku biirinta lacagta lagu bixiyay]] 306486 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shaacinta wax ku biirinta lacagta lagu bixiyay]] hb201exmof5t9wxsg0tra535nv01nc6 4 51439 306487 2026-09-01T04:23:13Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shaacinta wax ku biirinta lacagta lagu bixiyay]] 306487 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shaacinta wax ku biirinta lacagta lagu bixiyay]] hb201exmof5t9wxsg0tra535nv01nc6 4 51440 306488 2026-09-01T04:23:32Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shaacinta wax ku biirinta lacagta lagu bixiyay]] 306488 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shaacinta wax ku biirinta lacagta lagu bixiyay]] hb201exmof5t9wxsg0tra535nv01nc6 4 51441 306489 2026-09-01T04:23:43Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shaacinta wax ku biirinta lacagta lagu bixiyay]] 306489 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shaacinta wax ku biirinta lacagta lagu bixiyay]] hb201exmof5t9wxsg0tra535nv01nc6 4 51442 306490 2026-09-01T04:24:25Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Shaacinta wax ku biirinta lacagta lagu bixiyay]] 306490 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Shaacinta wax ku biirinta lacagta lagu bixiyay]] hb201exmof5t9wxsg0tra535nv01nc6 4 51443 306492 2026-09-01T04:35:24Z Isma4l 41797 /* */ 306492 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Verifiability|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo ensaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], [[WP:NOT|waxa Wikipedia ayan ahayn]], iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah [[public relations]] waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha [[public relations]] ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo [[intent]] ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: [[Wikipedia:Wikipedia is in the real world|Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah]]'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga [[WP:Talk page|wadahadalka]] ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ka mahadcelin doonaan trungaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad [[WP:OUTING|soo bandhigto]] iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan [[WP:HARASS|dhibaataynta]] waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== {{see also|Wikipedia:What Wikipedia is not}} Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku [[advertising|xayeysiin karaan]] adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Neutral point of view|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Verifiability|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah [[WP:5P|shanta tiir]] ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay [[expert]] ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Financial==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama [[stakeholder]] kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Legal antagonists==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Autobiography==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso [[Wikipedia:Consensus|isfaham]] marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Promotional article production on behalf of clients==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Campaigning==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Close relationships==== [[Friedrich Engels]] wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>[[Isaiah Berlin]]: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Neutral point of view]], [[Wikipedia:No original research]], iyo [[Wikipedia:Verifiability]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula [[common sense]]. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "ensaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Deletion policy#Deletion_processes|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Verifiability|ilo]], iyo [[Wikipedia:Autobiography|taariikhda qofka]]. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Action |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida, ama loo sameeyo [[Wikipedia:Requests for comment|weydiin faallo]]. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta ensaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:What Wikipedia is not|Wikipedia ma aha]] [[webhost]] bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa [[Wikipedia:AN|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha]], oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Deletion policy#REASON|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto [[Wikipedia:content dispute|muran maaddo]]. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee [[Wikipedia:Dispute resolution|xallinta muranka]] waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal ku yaal [[WP:COIN]], meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha [[WP:OUTING|soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha]] si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee [[WP:HARASS|ka gegan dhibaataynta]] wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Primacy of basic content policies Dhammaan qoraalka lagu sameeyay [[Wikipedia:Namespace|meesha maqaallada]] ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:What Wikipedia is not|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Verifiability|ilo]] iyo [[Wikipedia:No original research|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyrights|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo [[Wikipedia:Articles for deletion|maqaallada loo tirtirayo]] dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan [[Wikipedia:No personal attacks|weerarada gaarka ah]], oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "vanity" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo [[Wikipedia:Please do not biteren newcomers|ka hortag]]. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. [[Wikipedia:Assume good faith|U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Neutral point of view|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== {{see also|Wikipedia:Simple conflict of interest guide}} Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara [[conflict of interest]]. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Biographies of living persons|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal [[common sense]]. Haddii tifaftire kale oo [[Wikipedia:Assume good faith|niyad wanaagsan]] uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa [[WP:AGF|u malaynaynta niyad wanaagga]]. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan [[Wikipedia:Honesty|trungaaga]] oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad [[WP:GAME|ciyaaraysro nidaamka]]. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. ;Tusaale ka mid ah shaacinta [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Solomon_Trujillo&diff=prev&oldid=205038309 Qoraalkan shaacinta ah] wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa [[Wikipedia:Speedy deletion|tirtirista degdegga ah]] oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Biographies of living persons]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah [[WP:UNDUE|mizaanka aan ku habboonayn]], tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Talk page|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir [[Wikipedia:Conflict_of_interest#Declaring_an_interest|shaacinta isheegashada dantaada]] si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, [[Wikipedia:Ownership of articles|ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan [[Wikipedia:Articles for deletion|nidaamyada caadiga ah]]. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo [[WP:DP|habraacyada tirtirista]]. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== {{see|Wikipedia:Blocking policy#Disruption}} ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] 2vg9bqvo52ssv1os2w7pgmqzg1ogh9i 306493 306492 2026-09-01T04:37:36Z Isma4l 41797 /* */ 306493 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Verifiability|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo ensaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], [[WP:NOT|waxa Wikipedia ayan ahayn]], iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad [[WP:OUTING|soo bandhigto]] iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== {{see also|Wikipedia:What Wikipedia is not}} Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku [[advertising|xayeysiin karaan]] adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Neutral point of view|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Verifiability|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah [[WP:5P|shanta tiir]] ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay [[expert]] ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Financial==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama [[stakeholder]] kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Legal antagonists==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Autobiography==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso [[Wikipedia:Consensus|isfaham]] marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Promotional article production on behalf of clients==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Campaigning==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Close relationships==== [[Friedrich Engels]] wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>[[Isaiah Berlin]]: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Neutral point of view]], [[Wikipedia:No original research]], iyo [[Wikipedia:Verifiability]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula [[common sense]]. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "ensaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Deletion policy#Deletion_processes|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Verifiability|ilo]], iyo [[Wikipedia:Autobiography|taariikhda qofka]]. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Action |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida, ama loo sameeyo [[Wikipedia:Requests for comment|weydiin faallo]]. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta ensaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:What Wikipedia is not|Wikipedia ma aha]] [[webhost]] bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa [[Wikipedia:AN|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha]], oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Deletion policy#REASON|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto [[Wikipedia:content dispute|muran maaddo]]. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee [[Wikipedia:Dispute resolution|xallinta muranka]] waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal ku yaal [[WP:COIN]], meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha [[WP:OUTING|soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha]] si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee [[WP:HARASS|ka gegan dhibaataynta]] wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Primacy of basic content policies Dhammaan qoraalka lagu sameeyay [[Wikipedia:Namespace|meesha maqaallada]] ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:What Wikipedia is not|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Verifiability|ilo]] iyo [[Wikipedia:No original research|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyrights|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo [[Wikipedia:Articles for deletion|maqaallada loo tirtirayo]] dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan [[Wikipedia:No personal attacks|weerarada gaarka ah]], oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "vanity" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo [[Wikipedia:Please do not biteren newcomers|ka hortag]]. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. [[Wikipedia:Assume good faith|U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Neutral point of view|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== {{see also|Wikipedia:Simple conflict of interest guide}} Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara [[conflict of interest]]. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Biographies of living persons|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal [[common sense]]. Haddii tifaftire kale oo [[Wikipedia:Assume good faith|niyad wanaagsan]] uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa [[WP:AGF|u malaynaynta niyad wanaagga]]. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan [[Wikipedia:Honesty|trungaaga]] oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad [[WP:GAME|ciyaaraysro nidaamka]]. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. ;Tusaale ka mid ah shaacinta [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Solomon_Trujillo&diff=prev&oldid=205038309 Qoraalkan shaacinta ah] wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa [[Wikipedia:Speedy deletion|tirtirista degdegga ah]] oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Biographies of living persons]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah [[WP:UNDUE|mizaanka aan ku habboonayn]], tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Talk page|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir [[Wikipedia:Conflict_of_interest#Declaring_an_interest|shaacinta isheegashada dantaada]] si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, [[Wikipedia:Ownership of articles|ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan [[Wikipedia:Articles for deletion|nidaamyada caadiga ah]]. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo [[WP:DP|habraacyada tirtirista]]. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== {{see|Wikipedia:Blocking policy#Disruption}} ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] qv94xwt0l7t7alqkrae94plmjjc76vt 306494 306493 2026-09-01T04:38:28Z Isma4l 41797 /* */ 306494 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], [[WP:NOT|waxa Wikipedia ayan ahayn]], iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad [[WP:OUTING|soo bandhigto]] iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== {{see also|Wikipedia:What Wikipedia is not}} Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku [[advertising|xayeysiin karaan]] adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Neutral point of view|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Verifiability|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah [[WP:5P|shanta tiir]] ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay [[expert]] ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Financial==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama [[stakeholder]] kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Legal antagonists==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Autobiography==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso [[Wikipedia:Consensus|isfaham]] marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Promotional article production on behalf of clients==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Campaigning==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Close relationships==== [[Friedrich Engels]] wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>[[Isaiah Berlin]]: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Neutral point of view]], [[Wikipedia:No original research]], iyo [[Wikipedia:Verifiability]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula [[common sense]]. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "ensaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Deletion policy#Deletion_processes|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Verifiability|ilo]], iyo [[Wikipedia:Autobiography|taariikhda qofka]]. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Action |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida, ama loo sameeyo [[Wikipedia:Requests for comment|weydiin faallo]]. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta ensaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:What Wikipedia is not|Wikipedia ma aha]] [[webhost]] bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa [[Wikipedia:AN|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha]], oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Deletion policy#REASON|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto [[Wikipedia:content dispute|muran maaddo]]. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee [[Wikipedia:Dispute resolution|xallinta muranka]] waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal ku yaal [[WP:COIN]], meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha [[WP:OUTING|soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha]] si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee [[WP:HARASS|ka gegan dhibaataynta]] wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Primacy of basic content policies Dhammaan qoraalka lagu sameeyay [[Wikipedia:Namespace|meesha maqaallada]] ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:What Wikipedia is not|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Verifiability|ilo]] iyo [[Wikipedia:No original research|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyrights|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo [[Wikipedia:Articles for deletion|maqaallada loo tirtirayo]] dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan [[Wikipedia:No personal attacks|weerarada gaarka ah]], oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "vanity" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo [[Wikipedia:Please do not biteren newcomers|ka hortag]]. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. [[Wikipedia:Assume good faith|U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Neutral point of view|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== {{see also|Wikipedia:Simple conflict of interest guide}} Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara [[conflict of interest]]. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Biographies of living persons|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal [[common sense]]. Haddii tifaftire kale oo [[Wikipedia:Assume good faith|niyad wanaagsan]] uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa [[WP:AGF|u malaynaynta niyad wanaagga]]. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan [[Wikipedia:Honesty|trungaaga]] oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad [[WP:GAME|ciyaaraysro nidaamka]]. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. ;Tusaale ka mid ah shaacinta [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Solomon_Trujillo&diff=prev&oldid=205038309 Qoraalkan shaacinta ah] wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa [[Wikipedia:Speedy deletion|tirtirista degdegga ah]] oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Biographies of living persons]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah [[WP:UNDUE|mizaanka aan ku habboonayn]], tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Talk page|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir [[Wikipedia:Conflict_of_interest#Declaring_an_interest|shaacinta isheegashada dantaada]] si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, [[Wikipedia:Ownership of articles|ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan [[Wikipedia:Articles for deletion|nidaamyada caadiga ah]]. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo [[WP:DP|habraacyada tirtirista]]. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== {{see|Wikipedia:Blocking policy#Disruption}} ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] 2tlky7s966193cq42pgkxbzyfbwci6b 306495 306494 2026-09-01T04:39:24Z Isma4l 41797 /* */ 306495 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad [[WP:OUTING|soo bandhigto]] iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== {{see also|Wikipedia:What Wikipedia is not}} Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku [[advertising|xayeysiin karaan]] adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Neutral point of view|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Verifiability|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah [[WP:5P|shanta tiir]] ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay [[expert]] ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Financial==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama [[stakeholder]] kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Legal antagonists==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Autobiography==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso [[Wikipedia:Consensus|isfaham]] marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Promotional article production on behalf of clients==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Campaigning==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Close relationships==== [[Friedrich Engels]] wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>[[Isaiah Berlin]]: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Neutral point of view]], [[Wikipedia:No original research]], iyo [[Wikipedia:Verifiability]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula [[common sense]]. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "ensaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Deletion policy#Deletion_processes|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Verifiability|ilo]], iyo [[Wikipedia:Autobiography|taariikhda qofka]]. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Action |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida, ama loo sameeyo [[Wikipedia:Requests for comment|weydiin faallo]]. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta ensaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:What Wikipedia is not|Wikipedia ma aha]] [[webhost]] bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa [[Wikipedia:AN|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha]], oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Deletion policy#REASON|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto [[Wikipedia:content dispute|muran maaddo]]. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee [[Wikipedia:Dispute resolution|xallinta muranka]] waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal ku yaal [[WP:COIN]], meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha [[WP:OUTING|soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha]] si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee [[WP:HARASS|ka gegan dhibaataynta]] wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Primacy of basic content policies Dhammaan qoraalka lagu sameeyay [[Wikipedia:Namespace|meesha maqaallada]] ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:What Wikipedia is not|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Verifiability|ilo]] iyo [[Wikipedia:No original research|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyrights|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo [[Wikipedia:Articles for deletion|maqaallada loo tirtirayo]] dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan [[Wikipedia:No personal attacks|weerarada gaarka ah]], oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "vanity" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo [[Wikipedia:Please do not biteren newcomers|ka hortag]]. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. [[Wikipedia:Assume good faith|U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Neutral point of view|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== {{see also|Wikipedia:Simple conflict of interest guide}} Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara [[conflict of interest]]. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Biographies of living persons|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal [[common sense]]. Haddii tifaftire kale oo [[Wikipedia:Assume good faith|niyad wanaagsan]] uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa [[WP:AGF|u malaynaynta niyad wanaagga]]. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan [[Wikipedia:Honesty|trungaaga]] oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad [[WP:GAME|ciyaaraysro nidaamka]]. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. ;Tusaale ka mid ah shaacinta [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Solomon_Trujillo&diff=prev&oldid=205038309 Qoraalkan shaacinta ah] wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa [[Wikipedia:Speedy deletion|tirtirista degdegga ah]] oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Biographies of living persons]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah [[WP:UNDUE|mizaanka aan ku habboonayn]], tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Talk page|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir [[Wikipedia:Conflict_of_interest#Declaring_an_interest|shaacinta isheegashada dantaada]] si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, [[Wikipedia:Ownership of articles|ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan [[Wikipedia:Articles for deletion|nidaamyada caadiga ah]]. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo [[WP:DP|habraacyada tirtirista]]. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== {{see|Wikipedia:Blocking policy#Disruption}} ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] efbqcwx15yey3cyw5b9o7a03jrvk30d 306496 306495 2026-09-01T04:39:49Z Isma4l 41797 /* */ 306496 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad soo bandhigto iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== {{see also|Wikipedia:What Wikipedia is not}} Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku [[advertising|xayeysiin karaan]] adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Neutral point of view|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Verifiability|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah [[WP:5P|shanta tiir]] ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay [[expert]] ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Financial==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama [[stakeholder]] kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Legal antagonists==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Autobiography==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso [[Wikipedia:Consensus|isfaham]] marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Promotional article production on behalf of clients==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Campaigning==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Close relationships==== [[Friedrich Engels]] wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>[[Isaiah Berlin]]: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Neutral point of view]], [[Wikipedia:No original research]], iyo [[Wikipedia:Verifiability]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula [[common sense]]. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "ensaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Deletion policy#Deletion_processes|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Verifiability|ilo]], iyo [[Wikipedia:Autobiography|taariikhda qofka]]. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Action |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida, ama loo sameeyo [[Wikipedia:Requests for comment|weydiin faallo]]. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta ensaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:What Wikipedia is not|Wikipedia ma aha]] [[webhost]] bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa [[Wikipedia:AN|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha]], oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Deletion policy#REASON|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto [[Wikipedia:content dispute|muran maaddo]]. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee [[Wikipedia:Dispute resolution|xallinta muranka]] waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal ku yaal [[WP:COIN]], meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha [[WP:OUTING|soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha]] si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee [[WP:HARASS|ka gegan dhibaataynta]] wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Primacy of basic content policies Dhammaan qoraalka lagu sameeyay [[Wikipedia:Namespace|meesha maqaallada]] ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:What Wikipedia is not|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Verifiability|ilo]] iyo [[Wikipedia:No original research|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyrights|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo [[Wikipedia:Articles for deletion|maqaallada loo tirtirayo]] dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan [[Wikipedia:No personal attacks|weerarada gaarka ah]], oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "vanity" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo [[Wikipedia:Please do not biteren newcomers|ka hortag]]. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. [[Wikipedia:Assume good faith|U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Neutral point of view|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== {{see also|Wikipedia:Simple conflict of interest guide}} Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara [[conflict of interest]]. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Biographies of living persons|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal [[common sense]]. Haddii tifaftire kale oo [[Wikipedia:Assume good faith|niyad wanaagsan]] uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa [[WP:AGF|u malaynaynta niyad wanaagga]]. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan [[Wikipedia:Honesty|trungaaga]] oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad [[WP:GAME|ciyaaraysro nidaamka]]. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. ;Tusaale ka mid ah shaacinta [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Solomon_Trujillo&diff=prev&oldid=205038309 Qoraalkan shaacinta ah] wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa [[Wikipedia:Speedy deletion|tirtirista degdegga ah]] oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Biographies of living persons]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah [[WP:UNDUE|mizaanka aan ku habboonayn]], tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Talk page|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir [[Wikipedia:Conflict_of_interest#Declaring_an_interest|shaacinta isheegashada dantaada]] si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, [[Wikipedia:Ownership of articles|ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan [[Wikipedia:Articles for deletion|nidaamyada caadiga ah]]. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo [[WP:DP|habraacyada tirtirista]]. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== {{see|Wikipedia:Blocking policy#Disruption}} ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] mr9433ut15nksrs95jwn34a4v8b7mmv 306497 306496 2026-09-01T04:46:44Z Isma4l 41797 306497 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad soo bandhigto iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku xayeysiin karaan adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah shanta tiir ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay khabiir ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Dhaqaale==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama daneeye kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Dadka dhinaca sharciga iska soo horjeeda==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Taariikh nololeed iskiis loo qoray==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso isfaham marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Soo saarista maqaallo xayeysiis ah oo lagu sameeyo magaca macaamiisha==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Ololayn==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Xiriirro dhow==== Friedrich Engels wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>Isaiah Berlin: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula caqliga caadiga ah. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "ensaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Deletion policy#Deletion_processes|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Verifiability|ilo]], iyo [[Wikipedia:Autobiography|taariikhda qofka]]. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Action |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida, ama loo sameeyo [[Wikipedia:Requests for comment|weydiin faallo]]. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta ensaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:What Wikipedia is not|Wikipedia ma aha]] [[webhost]] bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa [[Wikipedia:AN|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha]], oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Deletion policy#REASON|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto [[Wikipedia:content dispute|muran maaddo]]. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee [[Wikipedia:Dispute resolution|xallinta muranka]] waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal ku yaal [[WP:COIN]], meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha [[WP:OUTING|soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha]] si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee [[WP:HARASS|ka gegan dhibaataynta]] wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Primacy of basic content policies Dhammaan qoraalka lagu sameeyay [[Wikipedia:Namespace|meesha maqaallada]] ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:What Wikipedia is not|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Verifiability|ilo]] iyo [[Wikipedia:No original research|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyrights|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo [[Wikipedia:Articles for deletion|maqaallada loo tirtirayo]] dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan [[Wikipedia:No personal attacks|weerarada gaarka ah]], oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "vanity" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo [[Wikipedia:Please do not biteren newcomers|ka hortag]]. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. [[Wikipedia:Assume good faith|U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Neutral point of view|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== {{see also|Wikipedia:Simple conflict of interest guide}} Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara [[conflict of interest]]. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Biographies of living persons|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal [[common sense]]. Haddii tifaftire kale oo [[Wikipedia:Assume good faith|niyad wanaagsan]] uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa [[WP:AGF|u malaynaynta niyad wanaagga]]. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan [[Wikipedia:Honesty|trungaaga]] oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad [[WP:GAME|ciyaaraysro nidaamka]]. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. ;Tusaale ka mid ah shaacinta [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Solomon_Trujillo&diff=prev&oldid=205038309 Qoraalkan shaacinta ah] wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa [[Wikipedia:Speedy deletion|tirtirista degdegga ah]] oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Biographies of living persons]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah [[WP:UNDUE|mizaanka aan ku habboonayn]], tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Talk page|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir [[Wikipedia:Conflict_of_interest#Declaring_an_interest|shaacinta isheegashada dantaada]] si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, [[Wikipedia:Ownership of articles|ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan [[Wikipedia:Articles for deletion|nidaamyada caadiga ah]]. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo [[WP:DP|habraacyada tirtirista]]. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== {{see|Wikipedia:Blocking policy#Disruption}} ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] 78djt899rzxauylrc36i9y62rjaqy5o 306498 306497 2026-09-01T04:48:44Z Isma4l 41797 /* Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI */ 306498 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad soo bandhigto iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku xayeysiin karaan adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah shanta tiir ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay khabiir ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Dhaqaale==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama daneeye kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Dadka dhinaca sharciga iska soo horjeeda==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Taariikh nololeed iskiis loo qoray==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso isfaham marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Soo saarista maqaallo xayeysiis ah oo lagu sameeyo magaca macaamiisha==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Ololayn==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Xiriirro dhow==== Friedrich Engels wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>Isaiah Berlin: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula caqliga caadiga ah. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "insaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Xeerka Tirtirka|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], iyo taariikhda qofka. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Action |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta ensaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:What Wikipedia is not|Wikipedia ma aha]] [[webhost]] bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa [[Wikipedia:AN|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha]], oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Deletion policy#REASON|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto [[Wikipedia:content dispute|muran maaddo]]. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee [[Wikipedia:Dispute resolution|xallinta muranka]] waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal ku yaal [[WP:COIN]], meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha [[WP:OUTING|soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha]] si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee [[WP:HARASS|ka gegan dhibaataynta]] wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Primacy of basic content policies Dhammaan qoraalka lagu sameeyay [[Wikipedia:Namespace|meesha maqaallada]] ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:What Wikipedia is not|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Verifiability|ilo]] iyo [[Wikipedia:No original research|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyrights|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo [[Wikipedia:Articles for deletion|maqaallada loo tirtirayo]] dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan [[Wikipedia:No personal attacks|weerarada gaarka ah]], oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "vanity" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo [[Wikipedia:Please do not biteren newcomers|ka hortag]]. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. [[Wikipedia:Assume good faith|U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Neutral point of view|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== {{see also|Wikipedia:Simple conflict of interest guide}} Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara [[conflict of interest]]. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Biographies of living persons|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal [[common sense]]. Haddii tifaftire kale oo [[Wikipedia:Assume good faith|niyad wanaagsan]] uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa [[WP:AGF|u malaynaynta niyad wanaagga]]. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan [[Wikipedia:Honesty|trungaaga]] oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad [[WP:GAME|ciyaaraysro nidaamka]]. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. ;Tusaale ka mid ah shaacinta [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Solomon_Trujillo&diff=prev&oldid=205038309 Qoraalkan shaacinta ah] wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa [[Wikipedia:Speedy deletion|tirtirista degdegga ah]] oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Biographies of living persons]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah [[WP:UNDUE|mizaanka aan ku habboonayn]], tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Talk page|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir [[Wikipedia:Conflict_of_interest#Declaring_an_interest|shaacinta isheegashada dantaada]] si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, [[Wikipedia:Ownership of articles|ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan [[Wikipedia:Articles for deletion|nidaamyada caadiga ah]]. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo [[WP:DP|habraacyada tirtirista]]. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== {{see|Wikipedia:Blocking policy#Disruption}} ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] czrroiiwotn17ifmwh1424gdj8nv7c5 306499 306498 2026-09-01T04:49:04Z Isma4l 41797 306499 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad soo bandhigto iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku xayeysiin karaan adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah shanta tiir ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay khabiir ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Dhaqaale==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama daneeye kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Dadka dhinaca sharciga iska soo horjeeda==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Taariikh nololeed iskiis loo qoray==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso isfaham marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Soo saarista maqaallo xayeysiis ah oo lagu sameeyo magaca macaamiisha==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Ololayn==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Xiriirro dhow==== Friedrich Engels wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>Isaiah Berlin: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula caqliga caadiga ah. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "insaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Xeerka Tirtirka|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], iyo taariikhda qofka. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Ficil |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta ensaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:What Wikipedia is not|Wikipedia ma aha]] [[webhost]] bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa [[Wikipedia:AN|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha]], oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Deletion policy#REASON|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto [[Wikipedia:content dispute|muran maaddo]]. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee [[Wikipedia:Dispute resolution|xallinta muranka]] waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal ku yaal [[WP:COIN]], meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha [[WP:OUTING|soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha]] si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee [[WP:HARASS|ka gegan dhibaataynta]] wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Primacy of basic content policies Dhammaan qoraalka lagu sameeyay [[Wikipedia:Namespace|meesha maqaallada]] ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:What Wikipedia is not|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Verifiability|ilo]] iyo [[Wikipedia:No original research|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyrights|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo [[Wikipedia:Articles for deletion|maqaallada loo tirtirayo]] dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan [[Wikipedia:No personal attacks|weerarada gaarka ah]], oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "vanity" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo [[Wikipedia:Please do not biteren newcomers|ka hortag]]. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. [[Wikipedia:Assume good faith|U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Neutral point of view|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== {{see also|Wikipedia:Simple conflict of interest guide}} Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara [[conflict of interest]]. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Biographies of living persons|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal [[common sense]]. Haddii tifaftire kale oo [[Wikipedia:Assume good faith|niyad wanaagsan]] uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa [[WP:AGF|u malaynaynta niyad wanaagga]]. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan [[Wikipedia:Honesty|trungaaga]] oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad [[WP:GAME|ciyaaraysro nidaamka]]. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. ;Tusaale ka mid ah shaacinta [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Solomon_Trujillo&diff=prev&oldid=205038309 Qoraalkan shaacinta ah] wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa [[Wikipedia:Speedy deletion|tirtirista degdegga ah]] oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Biographies of living persons]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah [[WP:UNDUE|mizaanka aan ku habboonayn]], tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Talk page|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir [[Wikipedia:Conflict_of_interest#Declaring_an_interest|shaacinta isheegashada dantaada]] si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, [[Wikipedia:Ownership of articles|ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan [[Wikipedia:Articles for deletion|nidaamyada caadiga ah]]. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo [[WP:DP|habraacyada tirtirista]]. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== {{see|Wikipedia:Blocking policy#Disruption}} ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] m0d8v3w9hl7027folkidvrfbtm817sq 306500 306499 2026-09-01T04:49:33Z Isma4l 41797 /* Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka */ 306500 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad soo bandhigto iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku xayeysiin karaan adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah shanta tiir ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay khabiir ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Dhaqaale==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama daneeye kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Dadka dhinaca sharciga iska soo horjeeda==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Taariikh nololeed iskiis loo qoray==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso isfaham marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Soo saarista maqaallo xayeysiis ah oo lagu sameeyo magaca macaamiisha==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Ololayn==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Xiriirro dhow==== Friedrich Engels wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>Isaiah Berlin: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula caqliga caadiga ah. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "insaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Xeerka Tirtirka|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], iyo taariikhda qofka. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Ficil |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta insaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha]] webhost bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa [[Wikipedia:AN|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha]], oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Deletion policy#REASON|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto [[Wikipedia:content dispute|muran maaddo]]. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee [[Wikipedia:Dispute resolution|xallinta muranka]] waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal ku yaal [[WP:COIN]], meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha [[WP:OUTING|soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha]] si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee [[WP:HARASS|ka gegan dhibaataynta]] wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Primacy of basic content policies Dhammaan qoraalka lagu sameeyay [[Wikipedia:Namespace|meesha maqaallada]] ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:What Wikipedia is not|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Verifiability|ilo]] iyo [[Wikipedia:No original research|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyrights|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo [[Wikipedia:Articles for deletion|maqaallada loo tirtirayo]] dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan [[Wikipedia:No personal attacks|weerarada gaarka ah]], oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "vanity" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo [[Wikipedia:Please do not biteren newcomers|ka hortag]]. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. [[Wikipedia:Assume good faith|U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Neutral point of view|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== {{see also|Wikipedia:Simple conflict of interest guide}} Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara [[conflict of interest]]. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Biographies of living persons|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal [[common sense]]. Haddii tifaftire kale oo [[Wikipedia:Assume good faith|niyad wanaagsan]] uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa [[WP:AGF|u malaynaynta niyad wanaagga]]. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan [[Wikipedia:Honesty|trungaaga]] oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad [[WP:GAME|ciyaaraysro nidaamka]]. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. ;Tusaale ka mid ah shaacinta [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Solomon_Trujillo&diff=prev&oldid=205038309 Qoraalkan shaacinta ah] wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa [[Wikipedia:Speedy deletion|tirtirista degdegga ah]] oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Biographies of living persons]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah [[WP:UNDUE|mizaanka aan ku habboonayn]], tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Talk page|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir [[Wikipedia:Conflict_of_interest#Declaring_an_interest|shaacinta isheegashada dantaada]] si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, [[Wikipedia:Ownership of articles|ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan [[Wikipedia:Articles for deletion|nidaamyada caadiga ah]]. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo [[WP:DP|habraacyada tirtirista]]. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== {{see|Wikipedia:Blocking policy#Disruption}} ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] j9h79t49fjmffxyxrda95jgpq361gwd 306501 306500 2026-09-01T04:49:46Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Iska horimaadka danaha]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306500 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad soo bandhigto iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku xayeysiin karaan adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah shanta tiir ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay khabiir ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Dhaqaale==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama daneeye kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Dadka dhinaca sharciga iska soo horjeeda==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Taariikh nololeed iskiis loo qoray==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso isfaham marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Soo saarista maqaallo xayeysiis ah oo lagu sameeyo magaca macaamiisha==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Ololayn==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Xiriirro dhow==== Friedrich Engels wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>Isaiah Berlin: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula caqliga caadiga ah. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "insaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Xeerka Tirtirka|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], iyo taariikhda qofka. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Ficil |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta insaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha]] webhost bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa [[Wikipedia:AN|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha]], oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Deletion policy#REASON|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto [[Wikipedia:content dispute|muran maaddo]]. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee [[Wikipedia:Dispute resolution|xallinta muranka]] waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal ku yaal [[WP:COIN]], meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha [[WP:OUTING|soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha]] si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee [[WP:HARASS|ka gegan dhibaataynta]] wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Primacy of basic content policies Dhammaan qoraalka lagu sameeyay [[Wikipedia:Namespace|meesha maqaallada]] ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:What Wikipedia is not|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Verifiability|ilo]] iyo [[Wikipedia:No original research|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyrights|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo [[Wikipedia:Articles for deletion|maqaallada loo tirtirayo]] dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan [[Wikipedia:No personal attacks|weerarada gaarka ah]], oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "vanity" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo [[Wikipedia:Please do not biteren newcomers|ka hortag]]. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. [[Wikipedia:Assume good faith|U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Neutral point of view|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== {{see also|Wikipedia:Simple conflict of interest guide}} Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara [[conflict of interest]]. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Biographies of living persons|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal [[common sense]]. Haddii tifaftire kale oo [[Wikipedia:Assume good faith|niyad wanaagsan]] uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa [[WP:AGF|u malaynaynta niyad wanaagga]]. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan [[Wikipedia:Honesty|trungaaga]] oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad [[WP:GAME|ciyaaraysro nidaamka]]. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. ;Tusaale ka mid ah shaacinta [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Solomon_Trujillo&diff=prev&oldid=205038309 Qoraalkan shaacinta ah] wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa [[Wikipedia:Speedy deletion|tirtirista degdegga ah]] oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Biographies of living persons]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah [[WP:UNDUE|mizaanka aan ku habboonayn]], tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Talk page|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir [[Wikipedia:Conflict_of_interest#Declaring_an_interest|shaacinta isheegashada dantaada]] si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, [[Wikipedia:Ownership of articles|ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan [[Wikipedia:Articles for deletion|nidaamyada caadiga ah]]. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo [[WP:DP|habraacyada tirtirista]]. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== {{see|Wikipedia:Blocking policy#Disruption}} ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] j9h79t49fjmffxyxrda95jgpq361gwd 306502 306501 2026-09-01T04:54:00Z Isma4l 41797 306502 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad soo bandhigto iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku xayeysiin karaan adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah shanta tiir ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay khabiir ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Dhaqaale==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama daneeye kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Dadka dhinaca sharciga iska soo horjeeda==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Taariikh nololeed iskiis loo qoray==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso isfaham marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Soo saarista maqaallo xayeysiis ah oo lagu sameeyo magaca macaamiisha==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Ololayn==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Xiriirro dhow==== Friedrich Engels wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>Isaiah Berlin: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula caqliga caadiga ah. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "insaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Xeerka Tirtirka|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], iyo taariikhda qofka. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Ficil |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta insaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha]] webhost bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa [[Wikipedia:AN|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha]], oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Xeerka Tirtirka|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto muran maaddo. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee xallinta muranka waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal ku yaal [[WP:COIN]], meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Mudnaanta koowaad ee siyaasadaha nuxurka aasaasiga ah Dhammaan qoraalka lagu sameeyay meesha magaca ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]] iyo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyrights|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo maqaallada loo tirtirayo dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan [[Wikipedia:No personal attacks|weerarada gaarka ah]], oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "vanity" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo [[Wikipedia:Please do not biteren newcomers|ka hortag]]. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== {{see also|Wikipedia:Simple conflict of interest guide}} Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara [[conflict of interest]]. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Biographies of living persons|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal [[common sense]]. Haddii tifaftire kale oo [[Wikipedia:Assume good faith|niyad wanaagsan]] uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa [[WP:AGF|u malaynaynta niyad wanaagga]]. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan [[Wikipedia:Honesty|trungaaga]] oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad [[WP:GAME|ciyaaraysro nidaamka]]. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. ;Tusaale ka mid ah shaacinta [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Solomon_Trujillo&diff=prev&oldid=205038309 Qoraalkan shaacinta ah] wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa [[Wikipedia:Speedy deletion|tirtirista degdegga ah]] oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Biographies of living persons]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah [[WP:UNDUE|mizaanka aan ku habboonayn]], tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Talk page|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir [[Wikipedia:Conflict_of_interest#Declaring_an_interest|shaacinta isheegashada dantaada]] si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, [[Wikipedia:Ownership of articles|ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan [[Wikipedia:Articles for deletion|nidaamyada caadiga ah]]. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo [[WP:DP|habraacyada tirtirista]]. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== {{see|Wikipedia:Blocking policy#Disruption}} ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] 6ijlz7m5cu6rd3ref7gv4eqo6fxgp7x 306503 306502 2026-09-01T04:54:36Z Isma4l 41797 /* Sida loo maamulo isheegashada danta */ 306503 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad soo bandhigto iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku xayeysiin karaan adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah shanta tiir ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay khabiir ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Dhaqaale==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama daneeye kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Dadka dhinaca sharciga iska soo horjeeda==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Taariikh nololeed iskiis loo qoray==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso isfaham marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Soo saarista maqaallo xayeysiis ah oo lagu sameeyo magaca macaamiisha==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Ololayn==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Xiriirro dhow==== Friedrich Engels wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>Isaiah Berlin: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula caqliga caadiga ah. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "insaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Xeerka Tirtirka|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], iyo taariikhda qofka. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Ficil |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta insaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha]] webhost bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha, oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Xeerka Tirtirka|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto muran maaddo. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee xallinta muranka waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Mudnaanta koowaad ee siyaasadaha nuxurka aasaasiga ah Dhammaan qoraalka lagu sameeyay meesha magaca ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]] iyo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyrights|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo maqaallada loo tirtirayo dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan [[Wikipedia:No personal attacks|weerarada gaarka ah]], oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "vanity" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo [[Wikipedia:Please do not biteren newcomers|ka hortag]]. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== {{see also|Wikipedia:Simple conflict of interest guide}} Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara [[conflict of interest]]. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Biographies of living persons|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal [[common sense]]. Haddii tifaftire kale oo [[Wikipedia:Assume good faith|niyad wanaagsan]] uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa [[WP:AGF|u malaynaynta niyad wanaagga]]. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan [[Wikipedia:Honesty|trungaaga]] oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad [[WP:GAME|ciyaaraysro nidaamka]]. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. ;Tusaale ka mid ah shaacinta [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Solomon_Trujillo&diff=prev&oldid=205038309 Qoraalkan shaacinta ah] wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa [[Wikipedia:Speedy deletion|tirtirista degdegga ah]] oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Biographies of living persons]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah [[WP:UNDUE|mizaanka aan ku habboonayn]], tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Talk page|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir [[Wikipedia:Conflict_of_interest#Declaring_an_interest|shaacinta isheegashada dantaada]] si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, [[Wikipedia:Ownership of articles|ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan [[Wikipedia:Articles for deletion|nidaamyada caadiga ah]]. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo [[WP:DP|habraacyada tirtirista]]. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== {{see|Wikipedia:Blocking policy#Disruption}} ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] sw6unwxoq92wqo1yby5b6gwfd4sb5nx 306504 306503 2026-09-01T04:56:53Z Isma4l 41797 /* Sida loo maamulo isheegashada danta */ 306504 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad soo bandhigto iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku xayeysiin karaan adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah shanta tiir ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay khabiir ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Dhaqaale==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama daneeye kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Dadka dhinaca sharciga iska soo horjeeda==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Taariikh nololeed iskiis loo qoray==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso isfaham marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Soo saarista maqaallo xayeysiis ah oo lagu sameeyo magaca macaamiisha==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Ololayn==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Xiriirro dhow==== Friedrich Engels wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>Isaiah Berlin: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula caqliga caadiga ah. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "insaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Xeerka Tirtirka|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], iyo taariikhda qofka. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Ficil |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta insaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha]] webhost bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha, oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Xeerka Tirtirka|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto muran maaddo. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee xallinta muranka waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Mudnaanta koowaad ee siyaasadaha nuxurka aasaasiga ah Dhammaan qoraalka lagu sameeyay meesha magaca ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]] iyo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyright|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo maqaallada loo tirtirayo dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan weerarada gaarka ah, oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "wax aan qiimo lahayn" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo ka hortag. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== {{see also|Wikipedia:Simple conflict of interest guide}} Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara [[conflict of interest]]. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Neutral point of view|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Biographies of living persons|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal [[common sense]]. Haddii tifaftire kale oo [[Wikipedia:Assume good faith|niyad wanaagsan]] uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa [[WP:AGF|u malaynaynta niyad wanaagga]]. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan [[Wikipedia:Honesty|trungaaga]] oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad [[WP:GAME|ciyaaraysro nidaamka]]. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. ;Tusaale ka mid ah shaacinta [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Solomon_Trujillo&diff=prev&oldid=205038309 Qoraalkan shaacinta ah] wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa [[Wikipedia:Speedy deletion|tirtirista degdegga ah]] oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Biographies of living persons]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah [[WP:UNDUE|mizaanka aan ku habboonayn]], tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Talk page|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir [[Wikipedia:Conflict_of_interest#Declaring_an_interest|shaacinta isheegashada dantaada]] si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, [[Wikipedia:Ownership of articles|ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan [[Wikipedia:Articles for deletion|nidaamyada caadiga ah]]. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo [[WP:DP|habraacyada tirtirista]]. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== {{see|Wikipedia:Blocking policy#Disruption}} ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] b5aoifz98f1u7w85h4n1yetk9te8bd7 306508 306504 2026-09-01T05:03:18Z Isma4l 41797 306508 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad soo bandhigto iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku xayeysiin karaan adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah shanta tiir ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay khabiir ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Dhaqaale==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama daneeye kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Dadka dhinaca sharciga iska soo horjeeda==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Taariikh nololeed iskiis loo qoray==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso isfaham marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Soo saarista maqaallo xayeysiis ah oo lagu sameeyo magaca macaamiisha==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Ololayn==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Xiriirro dhow==== Friedrich Engels wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>Isaiah Berlin: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula caqliga caadiga ah. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "insaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Xeerka Tirtirka|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], iyo taariikhda qofka. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Ficil |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta insaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha]] webhost bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha, oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Xeerka Tirtirka|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto muran maaddo. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee xallinta muranka waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Mudnaanta koowaad ee siyaasadaha nuxurka aasaasiga ah Dhammaan qoraalka lagu sameeyay meesha magaca ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]] iyo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyright|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo maqaallada loo tirtirayo dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan weerarada gaarka ah, oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "wax aan qiimo lahayn" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo ka hortag. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara [[conflict of interest]]. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal [[common sense]]. Haddii tifaftire kale oo niyad wanaagsan uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa u malaynaynta niyad wanaagga. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad ciyaaraysro nidaamka. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. Qoraalkan shaacinta ah wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa [[Wikipedia:Speedy deletion|tirtirista degdegga ah]] oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah mizaanka aan ku habboonayn, tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir shaacinta isheegashada dantaada si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan nidaamyada caadiga ah. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo habraacyada tirtirista. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] svuouyxskc1on2cbsc1pejv1zpg7coo 306509 306508 2026-09-01T05:03:45Z Isma4l 41797 306509 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad soo bandhigto iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku xayeysiin karaan adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah shanta tiir ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay khabiir ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Dhaqaale==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama daneeye kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Dadka dhinaca sharciga iska soo horjeeda==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Taariikh nololeed iskiis loo qoray==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso isfaham marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Soo saarista maqaallo xayeysiis ah oo lagu sameeyo magaca macaamiisha==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Ololayn==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Xiriirro dhow==== Friedrich Engels wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>Isaiah Berlin: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula caqliga caadiga ah. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "insaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Xeerka Tirtirka|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], iyo taariikhda qofka. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Ficil |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta insaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha]] webhost bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha, oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Xeerka Tirtirka|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto muran maaddo. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee xallinta muranka waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Mudnaanta koowaad ee siyaasadaha nuxurka aasaasiga ah Dhammaan qoraalka lagu sameeyay meesha magaca ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]] iyo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyright|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo maqaallada loo tirtirayo dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan weerarada gaarka ah, oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "wax aan qiimo lahayn" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo ka hortag. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara Iska horimaadka danaha. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal [[common sense]]. Haddii tifaftire kale oo niyad wanaagsan uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa u malaynaynta niyad wanaagga. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad ciyaaraysro nidaamka. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. Qoraalkan shaacinta ah wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa [[Wikipedia:Speedy deletion|tirtirista degdegga ah]] oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah mizaanka aan ku habboonayn, tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir shaacinta isheegashada dantaada si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan nidaamyada caadiga ah. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo habraacyada tirtirista. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] jd3r4a4ci5d2cs14p4amljs4e6ora46 306510 306509 2026-09-01T05:04:27Z Isma4l 41797 306510 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad soo bandhigto iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku xayeysiin karaan adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah shanta tiir ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay khabiir ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Dhaqaale==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama daneeye kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Dadka dhinaca sharciga iska soo horjeeda==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Taariikh nololeed iskiis loo qoray==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso isfaham marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Soo saarista maqaallo xayeysiis ah oo lagu sameeyo magaca macaamiisha==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Ololayn==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Xiriirro dhow==== Friedrich Engels wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>Isaiah Berlin: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula caqliga caadiga ah. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "insaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Xeerka Tirtirka|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], iyo taariikhda qofka. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Ficil |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta insaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha]] webhost bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha, oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Xeerka Tirtirka|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto muran maaddo. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee xallinta muranka waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Mudnaanta koowaad ee siyaasadaha nuxurka aasaasiga ah Dhammaan qoraalka lagu sameeyay meesha magaca ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]] iyo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyright|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo maqaallada loo tirtirayo dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan weerarada gaarka ah, oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "wax aan qiimo lahayn" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo ka hortag. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara Iska horimaadka danaha. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal caqliga guud. Haddii tifaftire kale oo niyad wanaagsan uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa u malaynaynta niyad wanaagga. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad ciyaaraysro nidaamka. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. Qoraalkan shaacinta ah wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa [[Wikipedia:Speedy deletion|tirtirista degdegga ah]] oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah mizaanka aan ku habboonayn, tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir shaacinta isheegashada dantaada si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan nidaamyada caadiga ah. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo habraacyada tirtirista. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] c0hemxvpxwi9k27mxv0kke3zlti2isa 306511 306510 2026-09-01T05:04:54Z Isma4l 41797 306511 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad soo bandhigto iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku xayeysiin karaan adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah shanta tiir ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay khabiir ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Dhaqaale==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama daneeye kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Dadka dhinaca sharciga iska soo horjeeda==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Taariikh nololeed iskiis loo qoray==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso isfaham marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Soo saarista maqaallo xayeysiis ah oo lagu sameeyo magaca macaamiisha==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Ololayn==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Xiriirro dhow==== Friedrich Engels wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>Isaiah Berlin: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula caqliga caadiga ah. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "insaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Xeerka Tirtirka|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], iyo taariikhda qofka. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Ficil |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta insaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha]] webhost bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha, oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Xeerka Tirtirka|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto muran maaddo. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee xallinta muranka waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Mudnaanta koowaad ee siyaasadaha nuxurka aasaasiga ah Dhammaan qoraalka lagu sameeyay meesha magaca ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]] iyo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyright|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo maqaallada loo tirtirayo dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan weerarada gaarka ah, oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "wax aan qiimo lahayn" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo ka hortag. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara Iska horimaadka danaha. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal caqliga guud. Haddii tifaftire kale oo niyad wanaagsan uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa u malaynaynta niyad wanaagga. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad ciyaaraysro nidaamka. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. Qoraalkan shaacinta ah wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa [[Wikipedia:Speedy deletion|tirtirista degdegga ah]] oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah mizaanka aan ku habboonayn, tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir shaacinta isheegashada dantaada si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan nidaamyada caadiga ah. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo habraacyada tirtirista. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] 5y5mo1ymx8gkvcwnp650p1cl5495oc9 306512 306511 2026-09-01T05:05:15Z Isma4l 41797 306512 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad soo bandhigto iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku xayeysiin karaan adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah shanta tiir ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay khabiir ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Dhaqaale==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama daneeye kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Dadka dhinaca sharciga iska soo horjeeda==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Taariikh nololeed iskiis loo qoray==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso isfaham marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Soo saarista maqaallo xayeysiis ah oo lagu sameeyo magaca macaamiisha==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Ololayn==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Xiriirro dhow==== Friedrich Engels wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>Isaiah Berlin: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula caqliga caadiga ah. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "insaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Xeerka Tirtirka|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], iyo taariikhda qofka. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Ficil |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta insaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha]] webhost bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha, oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Xeerka Tirtirka|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto muran maaddo. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee xallinta muranka waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Mudnaanta koowaad ee siyaasadaha nuxurka aasaasiga ah Dhammaan qoraalka lagu sameeyay meesha magaca ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]] iyo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyright|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo maqaallada loo tirtirayo dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan weerarada gaarka ah, oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "wax aan qiimo lahayn" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo ka hortag. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara Iska horimaadka danaha. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal caqliga guud. Haddii tifaftire kale oo niyad wanaagsan uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa u malaynaynta niyad wanaagga. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad ciyaaraysro nidaamka. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. Qoraalkan shaacinta ah wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa tirtirista degdegga ah oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah mizaanka aan ku habboonayn, tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir shaacinta isheegashada dantaada si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== {{see|Wikipedia:Ownership of articles}} :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa]], oo ma leehid xaq aad ku tirtirto ka baxsan nidaamyada caadiga ah. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]] si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo habraacyada tirtirista. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] idub6fui3yijg71xg8eoz8h1s4orslf 306513 306512 2026-09-01T05:07:37Z Isma4l 41797 /* Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan */ 306513 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad soo bandhigto iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku xayeysiin karaan adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah shanta tiir ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay khabiir ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Dhaqaale==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama daneeye kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Dadka dhinaca sharciga iska soo horjeeda==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Taariikh nololeed iskiis loo qoray==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso isfaham marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Soo saarista maqaallo xayeysiis ah oo lagu sameeyo magaca macaamiisha==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Ololayn==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Xiriirro dhow==== Friedrich Engels wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>Isaiah Berlin: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula caqliga caadiga ah. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "insaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Xeerka Tirtirka|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], iyo taariikhda qofka. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Ficil |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta insaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha]] webhost bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha, oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Xeerka Tirtirka|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto muran maaddo. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee xallinta muranka waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Mudnaanta koowaad ee siyaasadaha nuxurka aasaasiga ah Dhammaan qoraalka lagu sameeyay meesha magaca ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]] iyo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyright|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo maqaallada loo tirtirayo dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan weerarada gaarka ah, oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "wax aan qiimo lahayn" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo ka hortag. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara Iska horimaadka danaha. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal caqliga guud. Haddii tifaftire kale oo niyad wanaagsan uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa u malaynaynta niyad wanaagga. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad ciyaaraysro nidaamka. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. Qoraalkan shaacinta ah wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa tirtirista degdegga ah oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah mizaanka aan ku habboonayn, tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir shaacinta isheegashada dantaada si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa, oo ma lihid xaq aad ku tirtirto ka baxsan nidaamyada caadiga ah. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato dagaalka tifaftirka si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo habraacyada tirtirista. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Boggaga la xiriira== *[[Template:Uw-coi]] oo loogu talagalay tusaalaynata tifaftirayaasha leh isheegashada danta oo muuqata. *[[Template:COI]] oo loogu talagalay calaamadaynta maqaallada ay saamaysey isheegashada danta oo noqon kara kuwo loo doonayo tirtirista *[[Wikipedia:Spam]] ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] phzipoksgtxrh99i2ydq21eduy8ogia 306514 306513 2026-09-01T05:08:22Z Isma4l 41797 306514 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad soo bandhigto iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku xayeysiin karaan adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah shanta tiir ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay khabiir ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Dhaqaale==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama daneeye kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Dadka dhinaca sharciga iska soo horjeeda==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Taariikh nololeed iskiis loo qoray==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso isfaham marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Soo saarista maqaallo xayeysiis ah oo lagu sameeyo magaca macaamiisha==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Ololayn==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Xiriirro dhow==== Friedrich Engels wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>Isaiah Berlin: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula caqliga caadiga ah. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "insaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Xeerka Tirtirka|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], iyo taariikhda qofka. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Ficil |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta insaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha]] webhost bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha, oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Xeerka Tirtirka|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto muran maaddo. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee xallinta muranka waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Mudnaanta koowaad ee siyaasadaha nuxurka aasaasiga ah Dhammaan qoraalka lagu sameeyay meesha magaca ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]] iyo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyright|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo maqaallada loo tirtirayo dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan weerarada gaarka ah, oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "wax aan qiimo lahayn" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo ka hortag. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara Iska horimaadka danaha. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal caqliga guud. Haddii tifaftire kale oo niyad wanaagsan uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa u malaynaynta niyad wanaagga. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad ciyaaraysro nidaamka. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. Qoraalkan shaacinta ah wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa tirtirista degdegga ah oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah mizaanka aan ku habboonayn, tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir shaacinta isheegashada dantaada si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa, oo ma lihid xaq aad ku tirtirto ka baxsan nidaamyada caadiga ah. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato dagaalka tifaftirka si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo habraacyada tirtirista. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Qoraallada== {{Reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] frwx1wb0vonehkhwru879j5kfos3n1w 306515 306514 2026-09-01T05:08:54Z Isma4l 41797 306515 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Iskahorimaadka danaha|WP:COI}} {{nutshell|Ha samayn wax ka badal Wikipedia oo faa'iido kuugu jirto ama wax kasta oo aad ku xiran tahay, ilaa aad ka xaqsoorayso inaad horumariso habraacyada iyo danaha Wikipedia horay u marinteeda.}} '''Isheegashada danta ee Wikipedia''' ('''COI''') waa marka uu tifaftirahu doonayo inuu sameeyo wax aan caawinayn gobolka Wikipedia, oo ah in la soo saaro [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaad]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilmo lagu kalsoonaan karo]] oo insaiklopediya ah. Wax ka badalida boggaga si aad u dhiirrigeliso danahaaga ama kuwa dadka kale, shirkadaha, ama kooxaha, waa COI. '''Marka yoolalka ka baxsan ay uga muhiimsan yihiin isticmaalaha kheyraadka dhisidda Wikipedia, qofkaas wuxuu leeyahay isheegashada danta.''' COI looma baahna Wikipedia dhexdeeda. Marka uu badalida isticmaalaha ay waxbo u dhimayso ensaiklopediya iyadoo la jebinayo habraacyada sida [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waxa Wikipedia ayan ahayn, iyo [[WP:N|caannimo]], koontada isticmaalaha waa la ka hortagi karaa. Tifaftirka COI sidoo kale wuxuu ka dhigi karaa qofka ama kooxda inay xun uga muuqdaan ka baxsan Wikipedia.<ref>Samaynta wax ka badal sababtoo ah xiriirka dadweynaha waa mid aad u xun. Tani waxay ku dhex jirtaa, laakiin aan ku xaddidnayn, tifaftirka ay sameeyaan qeybaha xiriirka dadweynaha ee shirkadaha ama hay'adaha dowladda; ama ururada kale ee dadweynaha ama kuwa gaarka loo leeyahay ee faa'iido doonka ah ama aan faa'iido doonka ahayn; ama tifaftirayaasha xirfadlayaasha ah ee lacagta lagu siiyo inay tifaftiraan maqaal Wikipedia iyadoo intent ka kaliya uu yahay horumarinta muuqaalka ururkaas. Wikipedia waa fagaare aad u dadweyne ah, oo warka ku saabsan waxa ka dhaca halkan waxaa inta badan laga soo warramaa warbaahinta. "Wax kasta oo aad halkan ka tirto iyo wax kasta oo aad halkan ka samayso waxay yeelan karaan cawaaqib dhab ah oo dunida dhexdeeda ah." '''Eeg: Wikipedia waxay ku dhex jirtaa dunida dhabta ah'''</ref> Waa ugu wanaagsan haddii isticmaalayaasha leh COI ay sidaas sheegaan, labada [[WP:User page|boggooda isticmaalaha]] iyo bogga wadahadalka ee maqaal kasta oo ay badalaan. Tani waxay si gaar ah u muhiim tahay haddii isticmaalayaasha kale ay isku khilaafi karaan badalida ay sameeyaan. Inta badan Wikipedian waxay ka mahadcelin doonaan adigaaga. Tifaftirayaasha doonaya inay qariyaan COI-dooda inta badan waa la soo saaraa. Tani waxay siinaysaa isticmaalayaasha kale dareenka ah inay iyaga, iyo meesha ay u shaqeeyaan, si hoose u doonayaan inay badalaan maqaallada Wikipedia si ay u taageeraan. Haddii aad u malaynayso in isticmaale leeyahay COI, waa inaad ka dhowrsataa inaad soo bandhigto iyaga. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta waa ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha COI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego sida ay uga xiran yihiin mawduuca maqaalka ay badalayaan. Xaaladaha uusan isticmaalahu sheegin inay leeyihiin COI, tifaftirka eexda leh waa la badali karaa si loo raaco habraaca [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. ==Waa maxay isheegashada danta?== Wikipedia waa ensaiklopediya, maaha meel dadku ku xayeysiin karaan adeeg, alaab ama qof. Sidaas darteed, waa inay ku dhex jirtaa oo kaliya xogta raacaysa habraacyadeeda, oo Wikipedians-ku waa inay xaqijiyaan inay raacaan habraacyada Wikipedia ay yihiin waxa ugu muhiimsan marka ay badalayaan boggaga. Isticmaale kasta oo badala boggaga iyadoo u malaynaya in waxyaabaha kale ay ka muhiimsan yihiin ka dhigista Wikipedia ensaiklopediya ka wanaagsan wuxuu leeyahay isheegashada danta. Ma jiraan xeerar lagu go'aamiyo in isheegashada danta ay jirto, laakiin waxaa jira calaamado cảnh báo. Haddii isticmaale uu ku darayo maaddada maqaal oo u muuqata inay xayeysiin u tahay isticmaalaha, xubnaha qoyskiisa, loo-shaqeeyaha, ama ganacsiga ama hawlaha gaarka ah, tani waxay ka meel qaadaysaa inay leeyihiin isheegashada danta. Marka tifaftirayaashu wax ka qoraan si ay u dhiirrigeliyaan waxyaabaha ay ku xiran yihiin, wax-ku-dariddooda inta badan ma dhex jiraan waxyaabo dadweynuhu u arkaan kuwo koris ama muhiim ah. Haddii aad wax ka qorto maqaal ku saabsan goob aad ku xiran tahay, xaqiji inaad ku qorto [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|cod dhexdhexaad ah]] oo aad xitiriso ilo madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], oo ka dhowrsan xaaladaha uu badalidaadu si adag uga dhigo aragtidaada mid ka muhiimsan kuwa kale. [[WP:NPOV|Dhexdhexaadnimo]] waa mid ka mid ah shanta tiir ee Wikipedia. Haddii isticmaalayaasha kale ay soo jeediyaan in badalidaadu ay ka gegan tahay heerarka Wikipedia, u qaado taladaas si dhab ah oo ka fikir inaad ka wadahadasho isticmaalayaasha kale. ===Tusaalooyin=== ====Xitirinta qofka laftiisa==== Samaynta wax ka badal mawduuc aad ku tahay khabiir ma aha inuu ka meel qaado isheegashada danta. Isticmaalka ilaha aad ka caawisay qorista waa la oggol yahay laakiin waa oo kaliya haddii ay yihiin kuwo aad u muhiim ah oo ku habboon hadafka iyo masiirka [[Wikimedia Foundation]]. Isticmaalka xogtaada sida il ma aha in lagu sameyo inta badan. Marka ay jirto eex, raac waxa ay bulshadu u malaynayso. ====Dhaqaale==== Haddii mid ka mid ah tan hoose ay ku quseyso: # lacag lagu siinayo, ama abaalmarino kale, si aad u badalto Wikipedia shirkad ama koox darteed (ha noqoto inaad u shaqaynayso kooxda, ama shirkad lacag lagu siiyo inay xayeysiiso kooxda); ama, # aad doonayso inaad ka hesho lacag ama abaalmarino kale badalida Wikipedia; tusaale ahaan, iyadoo aad tahay milkiilaha ama daneeye kale ee shirkad ama urur kale oo aad wax ka qorayso; markaas waxaan '''aad u sii''' dhiirrigelinaynaa inaad aanad sameyn wax ka badal Wikipedia dhexdeeda goobaha ay jirto isheegashada danta, sababtoo ah tani waxay ka dhigi doontaa tifaftirkaaga mid aan dhexdhexaad ahayn (eex leh). Habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia wuxuu sheegayaa in dhammaan maqaallada ay tahay inay u muujiyaan aragtiyada si caddaalad ah oo aan eex lahayn, oo isheegashada danta waxay ka hortagtaa Wikipedia inay poyso samaynta tan. Haddii badalidaadu ayan noqonayn kuwo dhexdhexaad ah, ''ha'' daabicin iyaga. ====Dadka dhinaca sharciga iska soo horjeeda==== Haddii aad ku dhex jirto maxkamad, ama aad u dhow tahay mid ka mid ah dadka is-haya, waxay kuugu noqon doontaa aad u adag inaad muujiso in waxa aad ka qortay dhinac ama shirkad sharci oo la xiriirta xaaladda, ama goob sharci oo la xiriirta, ay ahayd mid si buuxda u hufan. Hiyo mid ka mid ah ka baaqashada '''yar''' ee dhexdhexaadnimada ee maqaalka maxkamadda ee Wikipedia ee xaalad meel mar ah ay ka meel qaadi karto in la ogaado maxkamadaha ama dhinacyadooda, oo tani waxay keeni kartaa dhibaato dhab ah oo dunida dhexdeeda ah, ma aha oo kaliya dhibaato Wikipedia. Sababtoo ah tani, waxaan '''aad u dhiirrigelinaynaa''' ka hortagga tifaftirka marka uu jiro noocan isheegashada danta ah. ====Taariikh nololeed iskiis loo qoray==== Lama soo jeedinayo inaad wax ka qorto maqaal ku saabsan qofkaaga. Haddii aad tahay qof caan ah, qof kale ayaa kuu ogaan doona oo qori doona maqaalka. Xaaladaha qaarkood, isticmaalayaasha Wikipedia waxay wax ka qoraan maqaallada ku saabsan qofkooda marka hawsha ku habboon ay tahay samaynta [[Wikipedia:User page|bogga isticmaalaha]]. Xaaladahan, maqaalka inta badan waxaa loo wareejiyaa meesha isticmaalaha halkii la tirtiri lahaa. Haddii aad u malaynayso inaad tahay qof caan ah oo ku filan, ku samee xaaladdaada boggaga wadahadalka ee ku habboon, oo raadso isfaham marka hore, labada caannimada ''iyo'' taariikhda qofka ee la soo jeediyay. ====<span id="Self_promotion">Dhiirrigelinta qofka laftiisa</span>==== Isheegashada danta inta badan waxay u muuqataa foomka dhiirrigelinta qofka laftiisa, oo ay ku jiraan xiriirinta xayeysiiska, xiriirinta boggaga intarneedka ee gaarka ah, sawirrada gaarka ah ama kuwa qayb gaarka ah, ama maaddada kale ee u muuqata inay dhiirrigelinayso danaha gaarka ah ama kuwa ganacsiga ee tifaftiraha, ama saaxiibadood. Tusaalooyinka noocan ah ee maaddada waxaa ku jira: # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan alaabta iyadoo loo eegayo boggaga ganacsiga ee aan la ogaan ama aan aad u quseyn (''xiriirinta ganacsiga''). # Xiriirinta u muuqata inay dhiirrigelinayaan dadka kale ee aan la ogaan iyadoo loo eegayo boggooda gaarka ah. # Maaddada taariikhda qofka ee aan si muhiim ah u kordhinayn hufnaanta ama tayada maqaalka. ====Soo saarista maqaallo xayeysiis ah oo lagu sameeyo magaca macaamiisha==== Tifaftirayaashu ma aha inay sameeyaan maqaallada oo kaliya u tuga si ay u dhiirrigeliyaan mawduucooda. Dhammaan maqaallada Wikipedia waa inay ku dhex jiraan xog koris ah oo loo qoray sida ka timaada [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]]. Qorista 'qoraallada ammaanta' iyo xayeysiisyada Wikipedia dhexdeeda waa lagu ka hortagay si adag. Haddii aad ku kordhiso Wikipedia magaca macaamiisha, waxaad ku leedahay labada iyaga iyo ensaiklopediya inaad si aad ah u xaqijiso inaad fahamtay heerarka maaddada halkan, oo aanad ku dhex darayn maaddada dhiirrigelinta ah. ====Ololayn==== Hawlaha loo arko kuwa gudaha sida oo kaliya "gaarsiinta warka" waxay u muuqan karaan kuwo dhiirrigelin ama xayeysiis ah dunida ka baxsan. Haddii aad tifaftirto maqaallada iyadoo aad ku dhex jirto ururada ka qaybqaata u doodista goobtaas, waxaa laga yaabaa inaad leedahay isheegashada danta. ====Xiriirro dhow==== Friedrich Engels wuxuu ku dhibtoobi lahaa tifaftirka maqaalka [[Karl Marx]], sababtoo ah wuxuu ahaa saaxiib dhow, raaciye iyo wada-shaqeeye Marx.<ref>Isaiah Berlin: : ''In his own lifetime Engels desired no better fate than to live in the light of Marx's teaching, perceiving in him a spring of original genius which gave life and scope to his own peculiar gifts; with him he identified himself and his work, to be rewarded by sharing in his master's immortality.'' From Berlin's ''Karl Marx'', 4th edition, p. 75. Tani waxay ka faalleynaysaa dhowr dhinac oo ku saabsan waxa ay noqon karto in loo stango ''aad u dhow'' mawduuc.</ref> Xaalad kasta oo xiriirada adag ay ka samaysmi karaan waxay kicin kartaa isheegashada danta. Isheegashada danta waxay noqon kartaa gaar, diineed, siyaasadeed, aqoonyahannimo, lacag, iyo sharci. Tani ma aha mid lagu go'aamiyo goob, laakiin waxaa sameeya xiriirada ku dhex jira heer sare oo kheyraad gaar ah ku saabsan, ku dhex jirida, ama ku xirnaanta, qof, mawduuc, fikir, dhaqan, ama urur. Dhowaanshaha mawduuca ma aha inuu ka dhigayo inaad ka baaqato inaad noqoto dhexdhexaad, laakiin waxay kuusoo leexin kartaa dhanka eexda. Ku dhiirrigelal talada tifaftirayaasha kale. Haddii tifaftirayaasha bogga wadahadalka ay ku soo jeediyaan niyad wanaagsan inaad leedahay isheegashada danta, doon inaad ogaato oo aad ka dhigto eexdaada mid yar, oo ka fikir ka baxidda tifaftirka maqaalka. Sida xeer guud, marka aad ku dhex jirto mawduuc dunida dhabta ah dhexdeeda, waa inaad si ka adag uga dhowrsataa habraacyada ugu muhiimsan ee maaddada &mdash; [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah]], iyo [[Wikipedia:Xaqiijin]] &mdash; marka aad tifaftiraysro goobtaas. Laxiriirka "aad u dhow" ee xaaladdan waxaa maamula caqliga caadiga ah. Maqaal ku saabsan koox muusig oo aan aad u la ogaan waa inayan doorbiddan ku qorin xubinta kooxda ama maamulaha. Si kastaba ha ahaatee, aqoonyahan ku saabsan badalida cimilada waa la soo dhoweynayaa inuu ku kordhiyo maqaallada mawduucaas, xataa haddii tifaftirahaas uu si adag u kheyraadka ku dhex jiro mawduuca. ==Sida loo ka hortago tifaftirka WCOI== Wikipedia waa "insaiklopediya oo qof kasta uu tifaftiri karo," laakiin haddii aad leedahay isheegashada danta '''ka dhowrso''', ama '''isticmaal dhowrsanaan adag''' marka aad: #'''Tifaftiraysro''' maqaallada la xiriira qofkaaga, ururkaaga, ama tartamayaashiisa, iyo sidoo kale mashaariicda iyo alaabta ay ku dhex jiraan, #'''Ka qaybqaadanaysro''' [[Wikipedia:Xeerka Tirtirka|wadahadallada tirtirista]] ee ku saabsan maqaallada la xiriira ururkaaga ama tartamayaashiisa, # '''Xiriirinaysro''' maqaalka Wikipedia ama bogga intarneedka ee ururkaaga maqaallada kale (eeg [[Wikipedia:Spam]]); #:oo waa inaad '''mar walba''': # '''Ka dhowrsataa jebinta''' habraacyada iyo tilmaamaha quseeya, si gaar ah [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]], [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]], iyo taariikhda qofka. {| style="border:solid black 1px; margin:10px; padding:10px;background-color: floralwhite; " ! Ficil |- |Kuwa dareensan baahida samaynta wax ka badal muran dhalin kara, iyadoo ay jirto isheegashada danta dhabta ah ama loo arko, waxaa '''aad u dhiirrigelinayaa''' inay soo gudbiyaan badalida la soo jeediyay si loogu eego bogga wadahadalka ee maqaalka iyadoo la raacinayo tusaalaha {{[[Template:Request edit|Request edit]]}} si loogu soo jiido isticmaalayaasha inay eegaan badalida. |} ==Meesha isticmaalaha ee daabacaadda taariikhda gaaban ee qofka== Isticmaalayaasha gudiya ee diwaan gashan waxay isticmaali karaan [[Wikipedia:User page|meesha isticmaalaha]] si ay u daabacaan taariikhda gaaban ee qofka dhexdeeda heerka wanaagsan oo ku habboon ujeeddada ka shaqaynta insaiklopediya. Haddii aad doonayso inaad wax ka qorto qofkaaga iyadoo aanad ka shaqaynayn ensaiklopediya, ka fikir dhisidda bog intarneed ama blog halkii. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha]] webhost bilaash ah. ==Sida loo maamulo isheegashada danta== Isheegashada danta inta badan waxay kordhisaa suaalaha ku saabsan in maaddada lagu dhex daro ensaiklopediya ama aan lagu dhex darin. Sido ka kale waxay noqon kartaa sabab, ama factor ku kordhiya, murannada ku saabsan in tifaftirayaashu leeyihiin agenda ka hortagaysa masiirka Wikipedia. Dhacdooyinka isheegashada danta ee la tuhunsan yahay waxaa loo soo gudbin karaa Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha, oo isticmaalayaasha waxaa lagaga tusaalayn karaa tusaalaha warning-ka ee {{tl|uw-coi}}. Isheegashada danta ma aha sabab loo tirtiro maqaal inkastoo dhibaatooyinka kale ee maqaalka ka dhasha isheegashada danta ay noqon karaan kuwo ku habboon [[wp:Xeerka Tirtirka|shuruudaha tirtirista]]. ;Gacan ku haynta tifaftirayaasha la tuhunsan yahay ee COI Nidaamka ugu horeeya waa inuu noqdaa wadahadal toos ah oo ku saabsan xaaladda iyadoo loo eegayo tilmaamtan. Haddii wadahadalku uu baaqdo, ka fikir in aad ku dhex jirto muran maaddo. Haddii ay sidaas tahay, u leexashada waqtiga yar ee xallinta muranka waxay caawin kartaa. Dookh kale waa in la bilaabo wadahadal meesha tifaftirayaasha khibradda leh ay ku caawin karaan inaad xalliso xaaladda iyadoo aan loo leexan daabacaadda hadallada iyo eedaymaha Wikipedia dhexdeeda. Isticmaalka eedaymaha COI si loo dhibateeyo tifaftire ama si loo helo gantaal sare oo ku dhex jira muran maaddo waa lagu ka hortagay, oo waxay keeni kartaa ka hortag ama mamnuucid. Wikipedia waxay siisaa muhiimad labada dhexdhexaadnimada maqaallada iyo awoodda tifaftirayaasha inay tifaftiraan iyagoo isticmaalaya magac kale. Ha soo bandhigin xaqiiqada dunida dhabta ah ee tifaftiraha si aad u xaqijiso isheegashada danta. Habraaca Wikipedia ee ka gegan dhibaataynta wuxuu ka muhiimsan yahay tilmaamtan. Xaaladaha WCOI inta badan waxaa la ogaadaa marka tifaftiraha laftiisu uu sheego xiriirka mawduuca ay tifaftirayaan. Xaaladda uusan tifaftirahu sheegin iyaga ama xiriirka, xitirinta [[WP:NPOV|habraaca dhexdhexaadnimo]] waxay caawin kartaa ka hortagga tifaftirka eexda leh. ;Mudnaanta koowaad ee siyaasadaha nuxurka aasaasiga ah Dhammaan qoraalka lagu sameeyay meesha magaca ee Wikipedia wuxuu ku hoos jiraa xeerarka ka faalleynaya shuruudaha maqaallada ([[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia ayan ahayn]]); tayada ensaiklopediya ([[Wikipedia:Xaqiijin|ilo]] iyo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|cilmi-baaris cusub]]); nidaamka tifaftirka ([[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]]); iyo sidoo kale [[Wikipedia:Copyright|habraaca xaqqa qoraalka]] ee Wikipedia. Dhammaan tifaftirayaasha waxaa looga doonayaa inay si adag u raacaan habraacyadan marka ay sameynayaan oo ay eegayaan maaddada, oo ay tixgeliyaan hawlaha niyad wanaagga ah ee dadka kale ee tifaftira maaddada si loo xaqijiyo inay u hoggaansanto habraacyadan. Qofka qoray maaddada waa inuu noqdo mid aan quseyn ilaa iyo inta habraacyadan si adag loo raacayo. Eedaynta isheegashada danta ma aha iyada oo kaliya sabab wanaagsan oo lagu tirtiro maaddada wanaagsan maqaallada. Si kastaba ha eegee, isheegashada danta oo muuqata waa sabab wanaagsan oo loo sameyo eegid dhow oo ay sameyso bulshadu si loo ogaado eex kasta oo yar. Maqaal ku saabsan wax si muuqata u muhiim ah, laakiin loo qoray COI aad u badan si looga tifaftiro si fudud, inta badan waa suurtagal in lagu soo koobo maqaalka xogta ugu muhiimsan oo markaas tifaftirayaasha dhexdhexaadka ah ay caawin karaan horumarinta maqaalka. ;Muhiimada asluubta Wadahadallada ka socda boggaga wadahadalka ee maqaallada iyo maqaallada loo tirtirayo dhexdeeda, faallooyinka xun waxay ku duuli karaan mawduuca maqaalka/qoraaga iyo ujeedooyinka qoraaga. Kuwan waxay ka meel qaadi karaan weerarada gaarka ah, oo waxay ka hortagi karaan qoraaga maqaalka inuu sameyo wax-ku-darid muhiim ah oo dambe. '''Ka dhowrso isticmaalka erayga "wax aan qiimo lahayn" ama erayada kale ee eedaynta ah''' &mdash; tani waa eedayn iyo ka hortag. Ma aha mid caawinaad ah, ama sabab loo tirtiro maqaal. U malaynaya niyad wanaag]], ka bilaab fikirka ah in ku kordhiyaha uu si dhab ah u doonayay inuu caawiyo kordhinata tirtirista Wikipedia. ;Isheegashada danta ee murannada aragtida Xaalad kale waxay ku dhex jirtaa murannada la xiriira [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtiyada aan dhexdhexaadka ahayn]], meesha isheegashada danta ee hooseysa ay adkayn karto khilaafaadka tifaftirka. Xaaladdan, waxay noqon kartaa mid fudud in la sameyo eedaymaha ku saabsan isheegashada danta. Ha isticmaalin isheegashada danta sida sabab aad ku hesho gantaal sare oo ku dhex jir muran maaddo. Marka isheegashada ay jirto, ku doon tifaftiraha COI leh inuu ku kordhiyo bogga wadahadalka ee maqaalka, oo sii aragtiyadiisa tixgelin caddaalad ah. ==Sida ''aan'' loo maamulin WCOI== Waxaa jira riwaayad yar oo lagu sameyo inta badan ka badan sida ay tahay inay noqoto. * ''Qaybta Kowaad:'' Qof wuxuu qoraa maqaal xun oo ku saabsan shirkad leh sifa ka hooseysa tan wanaagsan. * ''Qaybta Labaad:'' Shirkaddu waxay timaadaa, oo ay (si ku habboon) uga naxdaa oo ay uga veragto maqaalka xun. Waxay uga jawaabaan khibrad la'aan, si xun, iyagoo doonaya inay si adag u badalaan maqaalka si uu noqdo mid noqon doona. * ''Qaybta Saddexaad:'' Wikipedian-ka xaqsoor ah wuxuu uga jawaabaa verag gegan doonista in la "qariyo" ama la "noqdo" iyadoo loo beriyayo shirkadda oo lagu doonayo in maqaalka loo celiyo maqaal xun. * ''Qaybta Apatad:'' Shirkaddu waxay u timaadaa [[WP:OTRS|otrs]] iyo [[WP:OFFICE|xafiiska]] iyadoo qaylinaysa. * ''Qaybta Shanaad:'' Foomka farxadda leh ee dhamaadka, otrs/xafiisku wuxuu soo dhex galaa oo wuxuu xasuusiyaa qof kasta inuu ku hawlgalo jacayl iyo dhexdhexaadnimo si loo qoro maqaal wanaagsan oo loo greeyo labada kuwa eedeeya ee ku habboon iyo kuwa taageera ee ku habboon shirkadda... ku xirnaanta ilaha adag, luqadda dhexdhexaadka ah, iwm. waxay guulaysataa maanta. Xaqiiqatan, Qaybta Shanaad inta badan waxay ku dhamaataa ku noqoshada Qaybta Kowaad ilaa Apatad. Tani waa Wax Xun. Xasuuso: tifaftire leh dan muuqata oo mawduuca ku saabsan oo ka soo muuqda bogga wadahadalka waa calaamad muujinaysa inay '''si toos ah u ciyaarayaan'''. Xataa haddii badalida ay doonayaan ay yihiin kuwo eex leh oo aan rajo lehayn, ugu hawlgal iyaga tixgelin iyo asluub, uga leexo habraaca iyo ilaha, oo noqo '''caddaalad'''. ==Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta== Qaybtean tilmaamta ah waxay u miyiraysan tahay tifaftirayaasha lehaan kara Iska horimaadka danaha. Iyadoo loo eegayo habraaca [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|dhexdhexaadnimo]] ee Wikipedia, badalida meesha maqaallada dhexdeeda ee ay jirto isheegashada danta oo muuqata, ama meesha isheegashadaas loo malayn karo si ku habboon, waxaa aad looga hortagay. Badalida eexda leh ee muhiimka ah ee meesha maqaallada dhexdeeda waa lagu ka hortagay. ===Badalida aan muranka dhalinayn=== Tifaftirayaasha lehaan kara isheegashada danta waxaa loo oggol yahay inay sameeyaan noocyo ka mid ah badalida aan muranka dhalinayn, sida: # Ka saaridda [[Wikipedia:Spam|spam-ka]] iyo celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. # Tirtirista maaddada jebinaysa habraaca [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|taariikhda dadka nool]] ee Wikipedia. # Saxida maktabka iyo erayada qaldan. # Celinta ama ka saaridda badaliddooda COI. Safaynta dhibaatadaada waa la oggol yahay oo waa la dhiirrigelinayaa. # Samaynta badalida lagu greeyay bogga wadahadalka. Si loo go'aamiyo waxa muran dhalinaya, isticmaal caqliga guud. Haddii tifaftire kale oo niyad wanaagsan uu ka gegan yahay, markaas waa muran. ===Shaacinta danta=== Tifaftirayaasha qaarkood waxay shaaciyaan dan goob mawduuc oo gaar ah. Waxay u sameeyaan tan habab badan. Inta badan Wikipedians-ku waxay ku muujiyaan taageeradooda iyo xiriiradooda boggooda isticmaalaha. Waad dooran kartaa inaad soo bandhigto wax ku saabsan qofkaaga wadahadalka bogga wadahadalka. ;Sababaha loo shaaciyo danta * Waxaad ka faa'iideysan doontaa u malaynaynta niyad wanaagga. * Inta badan tifaftirayaasha waxay ka mahadcelin doonaan oo waxay dooni doonaan inay ku caawiyaan. * Waxaad dhiseysaa meesha lagu doonayo caawinaad dadka kale si ay maaddada kuugu daabacaan, ama ay u eegaan maaddada aad doonayso inaad daabacdo qofkaaga. ;Dhibaatooyinka tifaftirka COI ee hoose: * Haddii badalidaadu ay jebiso [[WP:NPOV|dhexdhexaadnimo]], waa la celin karaa. * Inkastoo tifaftirayaasha kale ayan loo oggolayn inay soo bandhigaan qofkaaga, waxay ogaani karaan qofka aad tahay, oo waxay ogaani karaan inaad ciyaaraysro nidaamka. * Dadka ka baxsan Wikipedia, sida wariyayaasha, waxay ogaani karaan tifaftirkaaga COI, oo waxay kuu sameyn karaan xayeysiis xun qofkaaga ama shirkaddaada. Wikipedia ma ka hortagi karto dadka ka baxsan inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan qofkaaga. Qoraalkan shaacinta ah wuxuu muujinayaa sida isticmaale doonaya inuu tifaftiro magaca mawduuc oo ay si dhow uga xiran yihiin uu dooni karo caawinaad tifaftirayaasha kale. ===Dhawridda danaha=== Xaaladaha qaarkood, danaha ka baxsan waxay ku dhex jiraan danaha Wikipedia. Tusaale muhiim ah waa in maaddada xun ee aan ilo lahayn ee ka soo muuqata maqaallada la tirtiri karo isla markiiba. Qof kasta wuxuu sameyn karaa tan, oo waa inuu sameyo tan, oo tilmaamtan waxay quseysa si dhiiran maaddada kasta ee aan ilo lahayn ama ilo xun leh oo suurtagal ah inay tahay weerar. Xaaladdan ma aha dhib in la dhowro danta qofka ama ururka ku dhex jira. Maqaal oo dhan oo u muuqda sida maqaal weerar ah ama fraga xun waxaa loo dooni karaa tirtirista degdegga ah oo si degdeg ah ayaa looga saari doonaa bogga. Kuwa ku daabaca halkan habkan sidoo kale waxay ku hoos jiraan ciqaabta maamulka. [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool]] wuxuu siinayaa faahfaahinta sida maqaallada taariikhda dadka nool ay tahay inay noqdaan kuwo loo qoro. Dhinaca kale, ka saaridda maaddada xun ee ilo lagu kalsoonaan karo leh ma aha mid la oggol yahay. Warbixinnada murannada dadweynaha, haddii ay taageeraan ilo lagu kalsoonaan karo, waxay ka samaysan yihiin qayb muhiim ah oo ka tirsan ensaiklopediya. Leexinta dhexdhexaadnimada maqaallada sida foom dhowrid ah oo lagu dhowrayo qof, koox, urur, ama alaab waa mid xun ensaiklopediya. Tani sidoo kale waa xaaladda haddii aad hesho maqaal lagu daboolay xog sax ah oo ilo leh, laakiin oo kaliya leh xog xun. Tani waxay u muuqan kartaa xaalad ka mid ah mizaanka aan ku habboonayn, tusaale ahaan, marka 90% ka mid ah maqaal ku saabsan shirkad gaar ah uu ka faalleynayo maxkamad macmiil uu markii hore ku soo dhiibay. Xaaladdan oo kale, maaddadaas waa in lagu soo koobo tifaftire dhexdhexaad ah, oo qaybaha kale lagu kordhiyo. Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee tan loo sameyo waa in la doono tan bogga wadahadalka. Goobta dhexdeeda inta badan waxay ku dhex jirtaa goobo aan hufanayn. Maqaallada inta badan, eedaymuhu waxay doonaan inay ku dhex jiraan qayb gaar ah. Meeshaas waxaad ka heli kartaa warbixinnada ilaha leh ee wadahadallada dadweynaha oo garab yaal hadallada aan hufanayn ee ah "Dadka qaarkood waxay leeyihiin X, halka dadka kale ay u malaynayaan Y." U hawlgal wax kasta sida ay yihiin. Doon ilo lagu kalsoonaan karo. Ka hor ka saaridda qayb oo dhan oo eedayn ah ama maqaal oo aad ku dhex qaybineyso qaybihiisa qaybaha kale ee maqaalka, oo noqon karta habka ugu wanaagsan, la wadahadal tifaftirayaasha kale bogga Wadahadalka. Isticmaal kooban tifaftir oo hufan si aad u faahfaahiso waxa aad samaysay, oo ah hab wanaagsan oo aad ku dhiseysto sifaada sida tifaftire dadaal leh. Kordhi fikir kasta oo aan hufanayn sida qoraal bogga wadahadalka, iyadoo la raacinayo xiriirinta dheeraadka ah ee taageeraya badalidaada. ===Soo-jeedinta badalida maqaallada, ama doonista maqaal cusub=== Tifaftire leh isheegashada danta oo doonaya inuu soo-jeediyo badalida muhiimka ah ee maqaal wuxuu isticmaali karaa maqaalkaas [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|boggiisa wadahadalka]]. Marka aad sameynayso weydiin ka fikir shaacinta isheegashada dantaada si loo ka hortago fahammada qaldan. Si aad u doonto maqaal cusub, waad muujin kartaa fikirkaaga bogga wadahadalka ee maqaal quseeya ama [[Wikipedia:Wikiprojects|WikiProject]]. ===Cawaaqibta ka dhalata maamul-la'aanta tilmaamtan=== :{| style="border:black solid 1px" width="90%" | style="background-color:#c8ffc8" | <center>'''Cawaaqibta ka dhalata samaynta aan la doonayn ee Wikipedia'''</center><br>Haddii aad ka qorto Wikipedia ku saabsan qofkaaga, kooxdaada, shirkaddaada, ama fikirkaaga gaarka ah, marka maqaalka la sameyo, ma leehid xaq aad ku maamulto maaddadiisa, oo ma lihid xaq aad ku tirtirto ka baxsan nidaamyada caadiga ah. Maaddada ma aha mid la tirtiro oo kaliya sababtoo ah qof ma helin. Tifaftire kasta wuxuu ku dhiibi karaa maadda ama ka saari karaa maadda maqaalka dhexdeeda shuruudaha habraacyada maaddada. Haddii uu jiro wax dadweynaha u furan oo ku saabsan mawduuc oo aanad doonayn in lagu dhex daro maqaalka, inta badan wuxuu halkaas ku dhex jiri doonaa noqoshada. Isticmaalayaal ka badan mid ayaa sameeyay maqaal si uu u helo qofkiisa oo u muuqda hab xun oo waqti dheer ah tifaftirayaasha kale darteed. Haddii aad ka qaybqaadato dagaalka tifaftirka si aad u hesho foomka aad doonayso waxaa laga yaabaa inaad ka helso [[WP:BLOCK|ka hortagga tifaftirka]], suurtagal ah si waqti dheer ah. Sido kale, haddii maqaalkaaga la hesho inuusan ku habboonayn lagu dhex daro markii ugu horeysay, waa la tirtiri doonaa, iyadoo loo eegayo habraacyada tirtirista. Sidaas darteed, ha sameyn maqaallada dhiirrigelinta ah ama maqaallada kale si ka baxsan dhiiran, si gaar ah mawduucyada aad jarrato. |} ====Ka hortagga==== ''Dadka lehaan kara isheegashada danta waa inay akhriyaan qaybtean. Maamulayaashu ma aha inay '''isticmaalaan''' qaybtean sida sabab lagu ka hortago qof.'' Haddii aad akhrido taariikhda tifaftirka qofka oo dhammaan badaliddoodu ay ka dhigayaan qof, shirkad, alaab, adeeg, ama koox u muuqda kuwo wanaagsan, oo ay u muuqato inay jebinayaan tilmaamtan, waa inaad tusaalaysa iyaga oo aad muujisaa tilmaamtan. Haddii ay sameeyaan waxaas kale, waa la ka hortagi karaa. ==Qoraallada== {{Reflist}} [[es:Wikipedia:Páginas de autopromoción]] [[id:Wikipedia:Vanitas]] [[zh:Wikipedia:沒有價值的頁面]] d02r3k4r5auinfv065h9418qabgf2yi 4 51444 306506 2026-09-01T05:01:54Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka]] 306506 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka]] oikkxd0zv60wkrbam0lntoqwa8a9h9a 4 51445 306507 2026-09-01T05:02:04Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka]] 306507 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka]] oikkxd0zv60wkrbam0lntoqwa8a9h9a 4 51446 306516 2026-09-01T05:09:17Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Iska horimaadka danaha]] 306516 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Iska horimaadka danaha]] qpjfuersx07nxfqtbu7rwmhxy4lqkhw 4 51447 306517 2026-09-01T05:23:32Z Isma4l 41797 /* */ 306517 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CLEANSTART|WP:NEWSTART|WP:FRESHSTART}} {{nutshell|Isticmaalaha aan ku hoos jirin xaddidaadaha meel mar ah ama [[WP:BLOCK|Xanibaada]] wuxuu ka baaqan karaa isticmaalka koontadiisa meel mar ah wuxuuna bilaabi karaa isticmaalka koonto cusub. Bilaabidda bogga cusub ma xaqijiso in labada koonto ayan xiriirin doonin, oo isticmaalaha isticmaala bilaabidda bogga cusub si uu uga jawaabo dhaqammada hore ee tifaftirka waxaa loo ogaani karaa oo loo arki doonaa sida doonaya inuu ka dhowrsado eegidda.}} '''Bilaabidda bogga cusub''' ama '''bilaabidda cusub''' waa marka uu isticmaalahu ka baaqdo isticmaalka koonto ee hore si uu uga bilaabo bog cusub koonto cusub. Labada sababood ee ugu caansan ee loo doono bilaabidda bogga cusub waa ogaanshaha maktabka hore iyo ka dhowrsanta dhibaataynta. Koontadii hore waa in si hufan loo baaqaa oo koonta cusub waa inay ka dhowrsataa nidaamyada ama dhaqammada tifaftirka ee u oggolaanaya isticmaalayaasha kale inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan isticmaalaha. Waxaa loo doonayaa in koonta cusub ay noqoto "bilaabid cusub" oo dhab ah: waxay ku tifaftiri doonaan goobo cusub, waxay ka dhowrsan doonaan murannada hore, waxayna raaci doonaan heerarka bulshada ee dhaqanka. Bilaabidda bogga cusub ee dhabta ah looma arko mid [[WP:ILLEGIT|aan ku habboonayn]]. Si kastaba ha eegee, haddii tifaftirahu isticmaalo koontadiisa cusub si uu uga jawaabo tifaftirka maqaallada ama mawduucyada habkii keenay sifa xun markii ugu horeysay (iyadoo loo leexanayo [[WP:DR|murannada]], [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]], ama foomamka kale ee [[WP:DE|tifaftirka kharibaada leh]]), tifaftiraha [[WP:BADSOCK|waxaa loo ogaani doonaa (sida "koonto kale") oo waxaa loo xiriirin doonaa koontadii hore]], oo waxaa loo ciqaabi doonaa sida ku habboon. Badalida koontooyinka si looga dhowrsado cawaaqibta dhaqammada xun ee hore inta badan waxaa loo arkaa sida [[WP:Sock puppetry#SCRUTINY|ka dhowrsanta eegidda]] waxayna sidoo kale keeni kartaa [[WP:Sanctions|ciqaabo]] dheeraad ah. Dhaqanka koonta cusub wuxuu go'aamiyaa in ay tahay bilaabid cusub oo sharci ah ama isku-day lagu ka hortagay oo lagu dhowrsanayo eegidda. Bilaabidda bogga cusub looma oggola haddii ay jiraan mamnuucis, ka hortag, ama ciqaabo meel mar ah (oo ay ku jiraan laakiin aan ku xaddidnayn kuwa lagu qoray [[Wikipedia:Editing restrictions|halkan]]) oo ka gegan koontadii hore. == Shuruudaha == ;Isticmaalayaasha lehaan kara bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan oo aan lehayn ciqaabo meel mar ah ama aan ka dhacin oo aan lagu dhex jirayn, ama aan loo dhowrayn inay si rasmi ah uga wadahadlaan dhaqankiisa wuxuu lehaan karaa bilaabidda bogga cusub. ;Isticmaalayaasha aan lehaan karin bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo lehi mamnuucis meel mar ah, ka hortag ama ciqaabo kale oo lagu soo impose-gareeyay (oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, kuwa lagu qoray [[WP:RESTRICT|halkan]]); ama meel mar ah ama loo dhowrayo in si rasmi ah looga wadahadlo dhaqankiisa (sida ku dhex jirta [[WP:ANI|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha]] ama xaalad u furan ee [[WP:ARBCOM|Gudiddii Xallinta Murannada]]); ama doonaya inuu ka dhowrsado [[WP:Sock puppetry#SCRUTINY|eegidda]], {{strong|ma}} lehaan karo bilaabidda bogga cusub. == Sida loo "bilaabo bog cusub" == Haddii aad go'aansato inaad sameyso bilaabid cusub oo aanad doonayn in lagu xiriiriyo koontadii hore, oo kaliya ka baaq isticmaalka koontadii hore oo samey koonto cusub oo noqon doonta koonta kaliya ee aad isticmaalto. Sida tifaftire kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan uu [[Special:GlobalRenameRequest|dooni karo badalida magaca]], waad ka fikirki kartaa badalida magaca koontadaada hore ka hor ka baaqisda, laakiin badalida magacan waa lagu diwaan gelin doonaa dadweynaha dhexdeeda waxayna kuusoo jiidi kartaa miyir dheeraad ah (eeg [[Streisand effect]]). Si loo yareeyo fahamka qaldan, waa inaad ku qorto bogga isticmaalaha ee koontadii hore (iyadoo aad ku dhex jirto koontadaas) in ay tahay mid aan firfirconayn, iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tl|retired}} ama la dhaafayo qoraal kale. Ma isticmaali kartid [[Wikipedia:Sock puppetry|koonto ka badan mid waqti oo kaliya]] xaaladaha inta badan dhexdeeda. == Ogeysiiska iyo luqadda oggolaanshaha == Haddii aanad ku hoos jirin ciqaabta [[Wikipedia:Arbitration Committee|Gudiddii Xallinta Murannada]], ma ka loo doonayo inaad ogeysiiso qof kasta bilaabiddaada bogga cusub. Si kastaba ha eegee, waxaad ka heli kartid caawinaad inaad ogeysiiso Gudiddii ama xubinta ka tirsan [[WP:CHECKUSER#Contacting a checkuser|kooxda eegidda koontooyinka]], oo aad hesho xaqijinta in ayan jirin dhibaatooyin muuqda oo ku saabsan raacistaada nidaamka bilaabidda bogga cusub. Tani waxay yareyn kartaa hatarta fahamka qaldan ee ka dhalan kara wadahadallada iyo eegidda "gadaal ka socda", waxayna ku caawin kartaa apil-ka ka hortagga qaldan ama ciqaabta samaynta koonto kale darteed. Miyir u noqo in qofna uusan siin karin ''oggolaansho'' bilaabidda bogga cusub. Erayga "[[Permission (philosophy)|oggolaansho]]" wuxuu wataa dareenka ah in aan lagu saari doonin eedda hawlahaaga darteed. Haddii aad doonto bilaabidda bogga cusub laakiin lagu ogaado, waxaa lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlahaaga ku hoos jira ''labada'' koonto ee hore iyo kuwo cusub. Xaqiiqada ah inaad ogeysiisay qof badalida ma kausoo furayso cawaaqibta hawlahaaga ama ma kausoo dhowrayso ogaanshaha. == Tifaftirka ka dib bilaabidda bogga cusub == Waxaa loo malaynayaa in tifaftirayaasha badala koontooyinka iyadoo loo eegayo shuruudaha bilaabidda cusub ay doonayaan sidaas dhab ahaantooda, bilaabid cusub. Waxaa ku saaran mas'uuliyadda tifaftirka hab dhowraya heerarka bulshada ee dhaqanka oo ka dhowrsanaya xiriirka murannada ama dhaqammada xun oo aad ku dhex jiri kartay iyadoo loo eegayo koontadaadii hore. Waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato maqaallada ama mawduucyada aad markii hore tifaftirtay, si gaar ah haddii aad ku dhex jirtay muran tifaftire kale (ama tifaftirayaal kale). Haddii aanad sameyn badalida togan ee dhaqankaaga, waxaa lagu ogaani karaa oo lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlaha koontadaada hore (ama koontooyinkaaga hore). Sidoo kale, haddii aad doonayso inaad sameyso bilaabid bog cusub dhibaataynta tifaftirayaasha kale darteed, waa inaad ka dhowrsataa tifaftirka maqaallada laguusoo leexin karaa khilaaf tifaftirayaashaas, sababtoo ah waxay inta badan kuusoo ogaani doonaan. === Ku noqoshada maqaalladii iyo mawduucyadii hore === {{Shortcut|WP:BADCLEANSTART}} Waa mid caadi ah in tifaftirayaashu doonaan inay tifaftiraan mawduucyadii ku soo jiaday Wikipedia markii ugu horeysay. Si kastaba ha eegee, ku noqoshada mawduuc la dhowro ka dib bilaabidda bogga cusub waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinka hore iyo kuwo cusub. Tani waxay keeni kartaa wadahadallo muran ah, maamul-la'aanta sifaada dheeraadka ah, iyo ka hortag ama mamnuucis, ''xataa haddii dhaqankaaga marka aad isticmaalayso koonta cusub uu ahaa mid si buuxda ku habboon.'' Sababtan darteed, waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato goobaha mawduucyada hore ka dib bilaabidda bogga cusub. Haddii aad leedahay mawduuc la dhowro oo aad doonayso inaad tifaftirto, waxay noqon kartaa mid ka wanaagsan inaad sii isticmaalto koontadii hore, inaad safayso dhaqankaaga, oo aad dib u dhisyo sifaadaada habka adag. Dookh kale waa inaad siiso waqti aad ku tifaftirto goobaha kale oo aad ku dhisyo sifa sida ku kordhiye "wanaagsan" ka hor ku noqoshada mawduucyadii hore ee danaha ah. Xasuuso in yoolka "bilaabidda bogga cusub" uu yahay samaynta badalida togan ee dhaqankaaga si aanad u noqon mid loo ogaani karo sida koontadaadii hore; ku noqoshada isla markiiba goobaha tifaftirka ee markii hore muranka lahaa waxay ka dhigaysaa mid ka muhiimsan in koontadaadii hore la soo bandhigo. === Mawduucyada muranka leh iyo kuwa la eego === Maqaallada iyo mawduucyada qaarkood waa kuwo si gaar ah muran leh oo soo jiaday eegidda bulshada ee dheeraadka ah sida foomka [[WP:RFC|weydiinta faallada]], [[Wikipedia:Community sanction|ciqaabta bulshada]], ama [[WP:RFAR|xaaladaha xallinta murannada]]. Goobahan waa in si buuxda looga dhowrsadaa tifaftiraha doonaya bilaabidda bogga cusub. Xaqiiqatan haddii koontadii hore ayan ku hoos jirin [[WP:Editing restrictions|xaddidaadda tifaftirka]] ee rasmiga ah, badalida koontooyinka waxay qarisaa xiriirkii hore ee tifaftiraha ee dhinacyada is-haya waxayna faragelisaa awoodda bulshada ee la socodka muranka. Ma aha isticmaalka ku habboon ee bilaabidda bogga cusub ka jawaabida tifaftirka mawduucyada muranka leh ama kuwa la eego koonto cusub. Badalida koontooyinka oo markaas loo jawaabo tifaftirka goob muran leh waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay kuusoo ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinkaaga hore iyo kuwo cusub. Waxaa loo arki doonaa inaad tahay mid [[WP:Sock puppetry#SCRUTINY|ka dhowrsanaya eegidda]], oo wata hatar ah ka hortagga waqtiga dheer iyo mamnuucis. Haddii aanad sigayn xaalad gaar ah dhexdeeda, waad weydiin kartid xubinta ka tirsan Gudiddii Xallinta Murannada ama [[WP:FUNC|kooxda mas'uuliyiinta]] wixii talo ah. Ujeeddada ku dhiirrigelisa waa in bilaabidda bogga cusub ayan ahayn oggolaansho ka jawaabida tifaftirka goobaha ku hoos jira eegidda adag. Waxaa loogu talagalay isticmaalayaasha doonaya inay u leexdaan goobo cusub iyagoo wax ka bartay waqtiga hore, ama doonaya inay dhinac ka dhigaan murannadii hore iyo dhaqankii xun. === Weydiinta maamulnimada === Ma ka loo doonayo inaad soo bandhigto koontooyinkii hore; si kastaba ha eegee, waxaa '''aad u sii dhiirrigelinayaa''' inaad ogeysiiso [[Wikipedia:Arbitration Committee|Gudiddii Xallinta Murannada]] (iyadoo sirtu ku dhex jirto haddii aad doonto) jiritaanka koonto ama koontooyinka hore ka hor doonista maamulnimada ama goobaha mas'uuliyadda la midka ah. Ka baaqashada samaynta tan waxaa loo arki karaa mid sir ah oo ay si xun u soo dhoweyn doonto bulshada Wikipedia. Doonista ama samaynta oggolaansho ee [[Wikipedia:Requests for adminship|maamulaha]] ka dib bilaabidda bogga cusub inta badan waxay keentaa muran. Haddii sababaha bilaabiddaada bogga cusub ayan ka sii jirin, markaas dookhaaga ugu wanaagsan waa inaad oo kaliya xiriiriso labada koonto ka hor weydiintaada maamulnimada oo aad xalliso xaaladaha kheyraadka leh ee la xiriira koontada ka baaqatay tifaftirka. Noqoshada maamule iyadoo aanad qiranayn inaad lahayd koonto hore waxay wataa hatar ah maamul-la'aanta traas-ka bulshada haddii koontadii hore ka dib la soo bandhigo. Haddii aad doonayso inaad noqoto maamule iyadoo aanad soo bandhigayn koontadaadii hore, waa ugu wanaagsan inaad sugto waqti dheer ka badan haddii aad u oggolaan lahayd dadka inay eegaan koontadaadii hore. == Eeg sidoo kale == * {{section link|Wikipedia:Sockpuppetry#Legitimate uses}} – habraaca ku saabsan isticmaalka sharciyada ah ee koontooyinka kale. * [[Wikipedia:Consequences of sockpuppetry]] – wuxuu ka faalleynayaa sida isticmaalka koonto labaad, ilaahiyada ay si hufan u oggolaadaan xeerarku, uu yahay jebin loo ogaaday sida [[WP:SOCK|koonto kale]]. * [[Wikipedia:Courtesy vanishing]] – wuxuu ka faalleynayaa sida isticmaale ku dhex jira sifa wanaagsan—marka uu ka baaqayo Wikipedia si abadi ah—uu dooni karo badalida magaca koontadiisa; tirtirista ama safaynta boggaga isticmaalaha; iyo suurtagalnimada tirtirista ama safaynta wadahadallada la xiriira dhaqankiisa. * [[Wikipedia:Retiring]] – wuxuu ka faalleynayaa sida stango isticmaalayaasha firfircon ay u go'aansadaan inay ka baaqaan, ama ka leexdaan Wikipedia oo ay ku noqon karaan qodob kasta dhexdeeda. * [[Wikipedia:Single purpose account]] – wuxuu ka faalleynayaa koontooyinka isticmaalaha ama tifaftirayaasha IP ee tifaftirkoodu ku xaddidan yahay goob oo kaliya oo aad u yar ama goob maqaallo ah, ama tifaftirkooda maqaallo badan ay u muuqdaan kuwo doonaya ujeeddo mid ah. * [[Wikipedia:Sleeper account]] – wuxuu ka faalleynayaa sida koonto meel mar ah ay wax u doonayso oo ay suurtagal u tahay isticmaalkeeda. Si kastaba ha eegee, isticmaalka noocan ah ee koonto waa inuu u hoggaansamo tilmaamaha Wikipedia, si gaar ah kuwa koontooyinka kale. * {{annotated link|Right to be forgotten}} {{Wikipedia sock puppetry}} {{Wikipedia accounts|collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia sockpuppetry]] 3vdhr2nffjniz2aem3mlbs11mfhq62f 306518 306517 2026-09-01T05:23:49Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Bilow nadiif ah]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306517 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CLEANSTART|WP:NEWSTART|WP:FRESHSTART}} {{nutshell|Isticmaalaha aan ku hoos jirin xaddidaadaha meel mar ah ama [[WP:BLOCK|Xanibaada]] wuxuu ka baaqan karaa isticmaalka koontadiisa meel mar ah wuxuuna bilaabi karaa isticmaalka koonto cusub. Bilaabidda bogga cusub ma xaqijiso in labada koonto ayan xiriirin doonin, oo isticmaalaha isticmaala bilaabidda bogga cusub si uu uga jawaabo dhaqammada hore ee tifaftirka waxaa loo ogaani karaa oo loo arki doonaa sida doonaya inuu ka dhowrsado eegidda.}} '''Bilaabidda bogga cusub''' ama '''bilaabidda cusub''' waa marka uu isticmaalahu ka baaqdo isticmaalka koonto ee hore si uu uga bilaabo bog cusub koonto cusub. Labada sababood ee ugu caansan ee loo doono bilaabidda bogga cusub waa ogaanshaha maktabka hore iyo ka dhowrsanta dhibaataynta. Koontadii hore waa in si hufan loo baaqaa oo koonta cusub waa inay ka dhowrsataa nidaamyada ama dhaqammada tifaftirka ee u oggolaanaya isticmaalayaasha kale inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan isticmaalaha. Waxaa loo doonayaa in koonta cusub ay noqoto "bilaabid cusub" oo dhab ah: waxay ku tifaftiri doonaan goobo cusub, waxay ka dhowrsan doonaan murannada hore, waxayna raaci doonaan heerarka bulshada ee dhaqanka. Bilaabidda bogga cusub ee dhabta ah looma arko mid [[WP:ILLEGIT|aan ku habboonayn]]. Si kastaba ha eegee, haddii tifaftirahu isticmaalo koontadiisa cusub si uu uga jawaabo tifaftirka maqaallada ama mawduucyada habkii keenay sifa xun markii ugu horeysay (iyadoo loo leexanayo [[WP:DR|murannada]], [[WP:EW|dagaalka tifaftirka]], ama foomamka kale ee [[WP:DE|tifaftirka kharibaada leh]]), tifaftiraha [[WP:BADSOCK|waxaa loo ogaani doonaa (sida "koonto kale") oo waxaa loo xiriirin doonaa koontadii hore]], oo waxaa loo ciqaabi doonaa sida ku habboon. Badalida koontooyinka si looga dhowrsado cawaaqibta dhaqammada xun ee hore inta badan waxaa loo arkaa sida [[WP:Sock puppetry#SCRUTINY|ka dhowrsanta eegidda]] waxayna sidoo kale keeni kartaa [[WP:Sanctions|ciqaabo]] dheeraad ah. Dhaqanka koonta cusub wuxuu go'aamiyaa in ay tahay bilaabid cusub oo sharci ah ama isku-day lagu ka hortagay oo lagu dhowrsanayo eegidda. Bilaabidda bogga cusub looma oggola haddii ay jiraan mamnuucis, ka hortag, ama ciqaabo meel mar ah (oo ay ku jiraan laakiin aan ku xaddidnayn kuwa lagu qoray [[Wikipedia:Editing restrictions|halkan]]) oo ka gegan koontadii hore. == Shuruudaha == ;Isticmaalayaasha lehaan kara bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan oo aan lehayn ciqaabo meel mar ah ama aan ka dhacin oo aan lagu dhex jirayn, ama aan loo dhowrayn inay si rasmi ah uga wadahadlaan dhaqankiisa wuxuu lehaan karaa bilaabidda bogga cusub. ;Isticmaalayaasha aan lehaan karin bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo lehi mamnuucis meel mar ah, ka hortag ama ciqaabo kale oo lagu soo impose-gareeyay (oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, kuwa lagu qoray [[WP:RESTRICT|halkan]]); ama meel mar ah ama loo dhowrayo in si rasmi ah looga wadahadlo dhaqankiisa (sida ku dhex jirta [[WP:ANI|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha]] ama xaalad u furan ee [[WP:ARBCOM|Gudiddii Xallinta Murannada]]); ama doonaya inuu ka dhowrsado [[WP:Sock puppetry#SCRUTINY|eegidda]], {{strong|ma}} lehaan karo bilaabidda bogga cusub. == Sida loo "bilaabo bog cusub" == Haddii aad go'aansato inaad sameyso bilaabid cusub oo aanad doonayn in lagu xiriiriyo koontadii hore, oo kaliya ka baaq isticmaalka koontadii hore oo samey koonto cusub oo noqon doonta koonta kaliya ee aad isticmaalto. Sida tifaftire kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan uu [[Special:GlobalRenameRequest|dooni karo badalida magaca]], waad ka fikirki kartaa badalida magaca koontadaada hore ka hor ka baaqisda, laakiin badalida magacan waa lagu diwaan gelin doonaa dadweynaha dhexdeeda waxayna kuusoo jiidi kartaa miyir dheeraad ah (eeg [[Streisand effect]]). Si loo yareeyo fahamka qaldan, waa inaad ku qorto bogga isticmaalaha ee koontadii hore (iyadoo aad ku dhex jirto koontadaas) in ay tahay mid aan firfirconayn, iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tl|retired}} ama la dhaafayo qoraal kale. Ma isticmaali kartid [[Wikipedia:Sock puppetry|koonto ka badan mid waqti oo kaliya]] xaaladaha inta badan dhexdeeda. == Ogeysiiska iyo luqadda oggolaanshaha == Haddii aanad ku hoos jirin ciqaabta [[Wikipedia:Arbitration Committee|Gudiddii Xallinta Murannada]], ma ka loo doonayo inaad ogeysiiso qof kasta bilaabiddaada bogga cusub. Si kastaba ha eegee, waxaad ka heli kartid caawinaad inaad ogeysiiso Gudiddii ama xubinta ka tirsan [[WP:CHECKUSER#Contacting a checkuser|kooxda eegidda koontooyinka]], oo aad hesho xaqijinta in ayan jirin dhibaatooyin muuqda oo ku saabsan raacistaada nidaamka bilaabidda bogga cusub. Tani waxay yareyn kartaa hatarta fahamka qaldan ee ka dhalan kara wadahadallada iyo eegidda "gadaal ka socda", waxayna ku caawin kartaa apil-ka ka hortagga qaldan ama ciqaabta samaynta koonto kale darteed. Miyir u noqo in qofna uusan siin karin ''oggolaansho'' bilaabidda bogga cusub. Erayga "[[Permission (philosophy)|oggolaansho]]" wuxuu wataa dareenka ah in aan lagu saari doonin eedda hawlahaaga darteed. Haddii aad doonto bilaabidda bogga cusub laakiin lagu ogaado, waxaa lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlahaaga ku hoos jira ''labada'' koonto ee hore iyo kuwo cusub. Xaqiiqada ah inaad ogeysiisay qof badalida ma kausoo furayso cawaaqibta hawlahaaga ama ma kausoo dhowrayso ogaanshaha. == Tifaftirka ka dib bilaabidda bogga cusub == Waxaa loo malaynayaa in tifaftirayaasha badala koontooyinka iyadoo loo eegayo shuruudaha bilaabidda cusub ay doonayaan sidaas dhab ahaantooda, bilaabid cusub. Waxaa ku saaran mas'uuliyadda tifaftirka hab dhowraya heerarka bulshada ee dhaqanka oo ka dhowrsanaya xiriirka murannada ama dhaqammada xun oo aad ku dhex jiri kartay iyadoo loo eegayo koontadaadii hore. Waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato maqaallada ama mawduucyada aad markii hore tifaftirtay, si gaar ah haddii aad ku dhex jirtay muran tifaftire kale (ama tifaftirayaal kale). Haddii aanad sameyn badalida togan ee dhaqankaaga, waxaa lagu ogaani karaa oo lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlaha koontadaada hore (ama koontooyinkaaga hore). Sidoo kale, haddii aad doonayso inaad sameyso bilaabid bog cusub dhibaataynta tifaftirayaasha kale darteed, waa inaad ka dhowrsataa tifaftirka maqaallada laguusoo leexin karaa khilaaf tifaftirayaashaas, sababtoo ah waxay inta badan kuusoo ogaani doonaan. === Ku noqoshada maqaalladii iyo mawduucyadii hore === {{Shortcut|WP:BADCLEANSTART}} Waa mid caadi ah in tifaftirayaashu doonaan inay tifaftiraan mawduucyadii ku soo jiaday Wikipedia markii ugu horeysay. Si kastaba ha eegee, ku noqoshada mawduuc la dhowro ka dib bilaabidda bogga cusub waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinka hore iyo kuwo cusub. Tani waxay keeni kartaa wadahadallo muran ah, maamul-la'aanta sifaada dheeraadka ah, iyo ka hortag ama mamnuucis, ''xataa haddii dhaqankaaga marka aad isticmaalayso koonta cusub uu ahaa mid si buuxda ku habboon.'' Sababtan darteed, waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato goobaha mawduucyada hore ka dib bilaabidda bogga cusub. Haddii aad leedahay mawduuc la dhowro oo aad doonayso inaad tifaftirto, waxay noqon kartaa mid ka wanaagsan inaad sii isticmaalto koontadii hore, inaad safayso dhaqankaaga, oo aad dib u dhisyo sifaadaada habka adag. Dookh kale waa inaad siiso waqti aad ku tifaftirto goobaha kale oo aad ku dhisyo sifa sida ku kordhiye "wanaagsan" ka hor ku noqoshada mawduucyadii hore ee danaha ah. Xasuuso in yoolka "bilaabidda bogga cusub" uu yahay samaynta badalida togan ee dhaqankaaga si aanad u noqon mid loo ogaani karo sida koontadaadii hore; ku noqoshada isla markiiba goobaha tifaftirka ee markii hore muranka lahaa waxay ka dhigaysaa mid ka muhiimsan in koontadaadii hore la soo bandhigo. === Mawduucyada muranka leh iyo kuwa la eego === Maqaallada iyo mawduucyada qaarkood waa kuwo si gaar ah muran leh oo soo jiaday eegidda bulshada ee dheeraadka ah sida foomka [[WP:RFC|weydiinta faallada]], [[Wikipedia:Community sanction|ciqaabta bulshada]], ama [[WP:RFAR|xaaladaha xallinta murannada]]. Goobahan waa in si buuxda looga dhowrsadaa tifaftiraha doonaya bilaabidda bogga cusub. Xaqiiqatan haddii koontadii hore ayan ku hoos jirin [[WP:Editing restrictions|xaddidaadda tifaftirka]] ee rasmiga ah, badalida koontooyinka waxay qarisaa xiriirkii hore ee tifaftiraha ee dhinacyada is-haya waxayna faragelisaa awoodda bulshada ee la socodka muranka. Ma aha isticmaalka ku habboon ee bilaabidda bogga cusub ka jawaabida tifaftirka mawduucyada muranka leh ama kuwa la eego koonto cusub. Badalida koontooyinka oo markaas loo jawaabo tifaftirka goob muran leh waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay kuusoo ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinkaaga hore iyo kuwo cusub. Waxaa loo arki doonaa inaad tahay mid [[WP:Sock puppetry#SCRUTINY|ka dhowrsanaya eegidda]], oo wata hatar ah ka hortagga waqtiga dheer iyo mamnuucis. Haddii aanad sigayn xaalad gaar ah dhexdeeda, waad weydiin kartid xubinta ka tirsan Gudiddii Xallinta Murannada ama [[WP:FUNC|kooxda mas'uuliyiinta]] wixii talo ah. Ujeeddada ku dhiirrigelisa waa in bilaabidda bogga cusub ayan ahayn oggolaansho ka jawaabida tifaftirka goobaha ku hoos jira eegidda adag. Waxaa loogu talagalay isticmaalayaasha doonaya inay u leexdaan goobo cusub iyagoo wax ka bartay waqtiga hore, ama doonaya inay dhinac ka dhigaan murannadii hore iyo dhaqankii xun. === Weydiinta maamulnimada === Ma ka loo doonayo inaad soo bandhigto koontooyinkii hore; si kastaba ha eegee, waxaa '''aad u sii dhiirrigelinayaa''' inaad ogeysiiso [[Wikipedia:Arbitration Committee|Gudiddii Xallinta Murannada]] (iyadoo sirtu ku dhex jirto haddii aad doonto) jiritaanka koonto ama koontooyinka hore ka hor doonista maamulnimada ama goobaha mas'uuliyadda la midka ah. Ka baaqashada samaynta tan waxaa loo arki karaa mid sir ah oo ay si xun u soo dhoweyn doonto bulshada Wikipedia. Doonista ama samaynta oggolaansho ee [[Wikipedia:Requests for adminship|maamulaha]] ka dib bilaabidda bogga cusub inta badan waxay keentaa muran. Haddii sababaha bilaabiddaada bogga cusub ayan ka sii jirin, markaas dookhaaga ugu wanaagsan waa inaad oo kaliya xiriiriso labada koonto ka hor weydiintaada maamulnimada oo aad xalliso xaaladaha kheyraadka leh ee la xiriira koontada ka baaqatay tifaftirka. Noqoshada maamule iyadoo aanad qiranayn inaad lahayd koonto hore waxay wataa hatar ah maamul-la'aanta traas-ka bulshada haddii koontadii hore ka dib la soo bandhigo. Haddii aad doonayso inaad noqoto maamule iyadoo aanad soo bandhigayn koontadaadii hore, waa ugu wanaagsan inaad sugto waqti dheer ka badan haddii aad u oggolaan lahayd dadka inay eegaan koontadaadii hore. == Eeg sidoo kale == * {{section link|Wikipedia:Sockpuppetry#Legitimate uses}} – habraaca ku saabsan isticmaalka sharciyada ah ee koontooyinka kale. * [[Wikipedia:Consequences of sockpuppetry]] – wuxuu ka faalleynayaa sida isticmaalka koonto labaad, ilaahiyada ay si hufan u oggolaadaan xeerarku, uu yahay jebin loo ogaaday sida [[WP:SOCK|koonto kale]]. * [[Wikipedia:Courtesy vanishing]] – wuxuu ka faalleynayaa sida isticmaale ku dhex jira sifa wanaagsan—marka uu ka baaqayo Wikipedia si abadi ah—uu dooni karo badalida magaca koontadiisa; tirtirista ama safaynta boggaga isticmaalaha; iyo suurtagalnimada tirtirista ama safaynta wadahadallada la xiriira dhaqankiisa. * [[Wikipedia:Retiring]] – wuxuu ka faalleynayaa sida stango isticmaalayaasha firfircon ay u go'aansadaan inay ka baaqaan, ama ka leexdaan Wikipedia oo ay ku noqon karaan qodob kasta dhexdeeda. * [[Wikipedia:Single purpose account]] – wuxuu ka faalleynayaa koontooyinka isticmaalaha ama tifaftirayaasha IP ee tifaftirkoodu ku xaddidan yahay goob oo kaliya oo aad u yar ama goob maqaallo ah, ama tifaftirkooda maqaallo badan ay u muuqdaan kuwo doonaya ujeeddo mid ah. * [[Wikipedia:Sleeper account]] – wuxuu ka faalleynayaa sida koonto meel mar ah ay wax u doonayso oo ay suurtagal u tahay isticmaalkeeda. Si kastaba ha eegee, isticmaalka noocan ah ee koonto waa inuu u hoggaansamo tilmaamaha Wikipedia, si gaar ah kuwa koontooyinka kale. * {{annotated link|Right to be forgotten}} {{Wikipedia sock puppetry}} {{Wikipedia accounts|collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia sockpuppetry]] 3vdhr2nffjniz2aem3mlbs11mfhq62f 306519 306518 2026-09-01T05:25:17Z Isma4l 41797 /* */ 306519 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CLEANSTART|WP:NEWSTART|WP:FRESHSTART}} {{nutshell|Isticmaalaha aan ku hoos jirin xaddidaadaha meel mar ah ama [[WP:BLOCK|Xanibaada]] wuxuu ka baaqan karaa isticmaalka koontadiisa meel mar ah wuxuuna bilaabi karaa isticmaalka koonto cusub. Bilaabidda bogga cusub ma xaqijiso in labada koonto ayan xiriirin doonin, oo isticmaalaha isticmaala bilaabidda bogga cusub si uu uga jawaabo dhaqammada hore ee tifaftirka waxaa loo ogaani karaa oo loo arki doonaa sida doonaya inuu ka dhowrsado eegidda.}} '''Bilaabidda bogga cusub''' ama '''bilaabidda cusub''' waa marka uu isticmaalahu ka baaqdo isticmaalka koonto ee hore si uu uga bilaabo bog cusub koonto cusub. Labada sababood ee ugu caansan ee loo doono bilaabidda bogga cusub waa ogaanshaha maktabka hore iyo ka dhowrsanta dhibaataynta. Koontadii hore waa in si hufan loo baaqaa oo koonta cusub waa inay ka dhowrsataa nidaamyada ama dhaqammada tifaftirka ee u oggolaanaya isticmaalayaasha kale inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan isticmaalaha. Waxaa loo doonayaa in koonta cusub ay noqoto "bilaabid cusub" oo dhab ah: waxay ku tifaftiri doonaan goobo cusub, waxay ka dhowrsan doonaan murannada hore, waxayna raaci doonaan heerarka bulshada ee dhaqanka. Bilaabidda bogga cusub ee dhabta ah looma arko mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha eegee, haddii tifaftirahu isticmaalo koontadiisa cusub si uu uga jawaabo tifaftirka maqaallada ama mawduucyada habkii keenay sifa xun markii ugu horeysay (iyadoo loo leexanayo murannada, dagaalka tifaftirka, ama foomamka kale ee tifaftirka kharibaada leh, tifaftiraha waxaa loo ogaani doonaa (sida "koonto kale") oo waxaa loo xiriirin doonaa koontadii hore]], oo waxaa loo ciqaabi doonaa sida ku habboon. Badalida koontooyinka si looga dhowrsado cawaaqibta dhaqammada xun ee hore inta badan waxaa loo arkaa sida ka dhowrsanta eegidda waxayna sidoo kale keeni kartaa ciqaabo dheeraad ah. Dhaqanka koonta cusub wuxuu go'aamiyaa in ay tahay bilaabid cusub oo sharci ah ama isku day lagu ka hortagay oo lagu dhowrsanayo eegidda. Bilaabidda bogga cusub looma oggola haddii ay jiraan mamnuucis, ka hortag, ama ciqaabo meel mar ah (oo ay ku jiraan laakiin aan ku xaddidnayn kuwa lagu qoray halkan oo ka tagaan koontadii hore. == Shuruudaha == ;Isticmaalayaasha lehaan kara bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan oo aan lehayn ciqaabo meel mar ah ama aan ka dhacin oo aan lagu dhex jirayn, ama aan loo dhowrayn inay si rasmi ah uga wadahadlaan dhaqankiisa wuxuu lehaan karaa bilaabidda bogga cusub. ;Isticmaalayaasha aan lehaan karin bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo lehi mamnuucis meel mar ah, ka hortag ama ciqaabo kale oo lagu soo impose-gareeyay (oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, kuwa lagu qoray [[WP:RESTRICT|halkan]]); ama meel mar ah ama loo dhowrayo in si rasmi ah looga wadahadlo dhaqankiisa (sida ku dhex jirta [[WP:ANI|Loo-shaqeeyaha Maamulayaasha]] ama xaalad u furan ee [[WP:ARBCOM|Gudiddii Xallinta Murannada]]); ama doonaya inuu ka dhowrsado [[WP:Sock puppetry#SCRUTINY|eegidda]], {{strong|ma}} lehaan karo bilaabidda bogga cusub. == Sida loo "bilaabo bog cusub" == Haddii aad go'aansato inaad sameyso bilaabid cusub oo aanad doonayn in lagu xiriiriyo koontadii hore, oo kaliya ka baaq isticmaalka koontadii hore oo samey koonto cusub oo noqon doonta koonta kaliya ee aad isticmaalto. Sida tifaftire kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan uu [[Special:GlobalRenameRequest|dooni karo badalida magaca]], waad ka fikirki kartaa badalida magaca koontadaada hore ka hor ka baaqisda, laakiin badalida magacan waa lagu diwaan gelin doonaa dadweynaha dhexdeeda waxayna kuusoo jiidi kartaa miyir dheeraad ah (eeg [[Streisand effect]]). Si loo yareeyo fahamka qaldan, waa inaad ku qorto bogga isticmaalaha ee koontadii hore (iyadoo aad ku dhex jirto koontadaas) in ay tahay mid aan firfirconayn, iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tl|retired}} ama la dhaafayo qoraal kale. Ma isticmaali kartid [[Wikipedia:Sock puppetry|koonto ka badan mid waqti oo kaliya]] xaaladaha inta badan dhexdeeda. == Ogeysiiska iyo luqadda oggolaanshaha == Haddii aanad ku hoos jirin ciqaabta [[Wikipedia:Arbitration Committee|Gudiddii Xallinta Murannada]], ma ka loo doonayo inaad ogeysiiso qof kasta bilaabiddaada bogga cusub. Si kastaba ha eegee, waxaad ka heli kartid caawinaad inaad ogeysiiso Gudiddii ama xubinta ka tirsan [[WP:CHECKUSER#Contacting a checkuser|kooxda eegidda koontooyinka]], oo aad hesho xaqijinta in ayan jirin dhibaatooyin muuqda oo ku saabsan raacistaada nidaamka bilaabidda bogga cusub. Tani waxay yareyn kartaa hatarta fahamka qaldan ee ka dhalan kara wadahadallada iyo eegidda "gadaal ka socda", waxayna ku caawin kartaa apil-ka ka hortagga qaldan ama ciqaabta samaynta koonto kale darteed. Miyir u noqo in qofna uusan siin karin ''oggolaansho'' bilaabidda bogga cusub. Erayga "[[Permission (philosophy)|oggolaansho]]" wuxuu wataa dareenka ah in aan lagu saari doonin eedda hawlahaaga darteed. Haddii aad doonto bilaabidda bogga cusub laakiin lagu ogaado, waxaa lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlahaaga ku hoos jira ''labada'' koonto ee hore iyo kuwo cusub. Xaqiiqada ah inaad ogeysiisay qof badalida ma kausoo furayso cawaaqibta hawlahaaga ama ma kausoo dhowrayso ogaanshaha. == Tifaftirka ka dib bilaabidda bogga cusub == Waxaa loo malaynayaa in tifaftirayaasha badala koontooyinka iyadoo loo eegayo shuruudaha bilaabidda cusub ay doonayaan sidaas dhab ahaantooda, bilaabid cusub. Waxaa ku saaran mas'uuliyadda tifaftirka hab dhowraya heerarka bulshada ee dhaqanka oo ka dhowrsanaya xiriirka murannada ama dhaqammada xun oo aad ku dhex jiri kartay iyadoo loo eegayo koontadaadii hore. Waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato maqaallada ama mawduucyada aad markii hore tifaftirtay, si gaar ah haddii aad ku dhex jirtay muran tifaftire kale (ama tifaftirayaal kale). Haddii aanad sameyn badalida togan ee dhaqankaaga, waxaa lagu ogaani karaa oo lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlaha koontadaada hore (ama koontooyinkaaga hore). Sidoo kale, haddii aad doonayso inaad sameyso bilaabid bog cusub dhibaataynta tifaftirayaasha kale darteed, waa inaad ka dhowrsataa tifaftirka maqaallada laguusoo leexin karaa khilaaf tifaftirayaashaas, sababtoo ah waxay inta badan kuusoo ogaani doonaan. === Ku noqoshada maqaalladii iyo mawduucyadii hore === {{Shortcut|WP:BADCLEANSTART}} Waa mid caadi ah in tifaftirayaashu doonaan inay tifaftiraan mawduucyadii ku soo jiaday Wikipedia markii ugu horeysay. Si kastaba ha eegee, ku noqoshada mawduuc la dhowro ka dib bilaabidda bogga cusub waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinka hore iyo kuwo cusub. Tani waxay keeni kartaa wadahadallo muran ah, maamul-la'aanta sifaada dheeraadka ah, iyo ka hortag ama mamnuucis, ''xataa haddii dhaqankaaga marka aad isticmaalayso koonta cusub uu ahaa mid si buuxda ku habboon.'' Sababtan darteed, waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato goobaha mawduucyada hore ka dib bilaabidda bogga cusub. Haddii aad leedahay mawduuc la dhowro oo aad doonayso inaad tifaftirto, waxay noqon kartaa mid ka wanaagsan inaad sii isticmaalto koontadii hore, inaad safayso dhaqankaaga, oo aad dib u dhisyo sifaadaada habka adag. Dookh kale waa inaad siiso waqti aad ku tifaftirto goobaha kale oo aad ku dhisyo sifa sida ku kordhiye "wanaagsan" ka hor ku noqoshada mawduucyadii hore ee danaha ah. Xasuuso in yoolka "bilaabidda bogga cusub" uu yahay samaynta badalida togan ee dhaqankaaga si aanad u noqon mid loo ogaani karo sida koontadaadii hore; ku noqoshada isla markiiba goobaha tifaftirka ee markii hore muranka lahaa waxay ka dhigaysaa mid ka muhiimsan in koontadaadii hore la soo bandhigo. === Mawduucyada muranka leh iyo kuwa la eego === Maqaallada iyo mawduucyada qaarkood waa kuwo si gaar ah muran leh oo soo jiaday eegidda bulshada ee dheeraadka ah sida foomka [[WP:RFC|weydiinta faallada]], [[Wikipedia:Community sanction|ciqaabta bulshada]], ama [[WP:RFAR|xaaladaha xallinta murannada]]. Goobahan waa in si buuxda looga dhowrsadaa tifaftiraha doonaya bilaabidda bogga cusub. Xaqiiqatan haddii koontadii hore ayan ku hoos jirin [[WP:Editing restrictions|xaddidaadda tifaftirka]] ee rasmiga ah, badalida koontooyinka waxay qarisaa xiriirkii hore ee tifaftiraha ee dhinacyada is-haya waxayna faragelisaa awoodda bulshada ee la socodka muranka. Ma aha isticmaalka ku habboon ee bilaabidda bogga cusub ka jawaabida tifaftirka mawduucyada muranka leh ama kuwa la eego koonto cusub. Badalida koontooyinka oo markaas loo jawaabo tifaftirka goob muran leh waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay kuusoo ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinkaaga hore iyo kuwo cusub. Waxaa loo arki doonaa inaad tahay mid [[WP:Sock puppetry#SCRUTINY|ka dhowrsanaya eegidda]], oo wata hatar ah ka hortagga waqtiga dheer iyo mamnuucis. Haddii aanad sigayn xaalad gaar ah dhexdeeda, waad weydiin kartid xubinta ka tirsan Gudiddii Xallinta Murannada ama [[WP:FUNC|kooxda mas'uuliyiinta]] wixii talo ah. Ujeeddada ku dhiirrigelisa waa in bilaabidda bogga cusub ayan ahayn oggolaansho ka jawaabida tifaftirka goobaha ku hoos jira eegidda adag. Waxaa loogu talagalay isticmaalayaasha doonaya inay u leexdaan goobo cusub iyagoo wax ka bartay waqtiga hore, ama doonaya inay dhinac ka dhigaan murannadii hore iyo dhaqankii xun. === Weydiinta maamulnimada === Ma ka loo doonayo inaad soo bandhigto koontooyinkii hore; si kastaba ha eegee, waxaa '''aad u sii dhiirrigelinayaa''' inaad ogeysiiso [[Wikipedia:Arbitration Committee|Gudiddii Xallinta Murannada]] (iyadoo sirtu ku dhex jirto haddii aad doonto) jiritaanka koonto ama koontooyinka hore ka hor doonista maamulnimada ama goobaha mas'uuliyadda la midka ah. Ka baaqashada samaynta tan waxaa loo arki karaa mid sir ah oo ay si xun u soo dhoweyn doonto bulshada Wikipedia. Doonista ama samaynta oggolaansho ee [[Wikipedia:Requests for adminship|maamulaha]] ka dib bilaabidda bogga cusub inta badan waxay keentaa muran. Haddii sababaha bilaabiddaada bogga cusub ayan ka sii jirin, markaas dookhaaga ugu wanaagsan waa inaad oo kaliya xiriiriso labada koonto ka hor weydiintaada maamulnimada oo aad xalliso xaaladaha kheyraadka leh ee la xiriira koontada ka baaqatay tifaftirka. Noqoshada maamule iyadoo aanad qiranayn inaad lahayd koonto hore waxay wataa hatar ah maamul-la'aanta traas-ka bulshada haddii koontadii hore ka dib la soo bandhigo. Haddii aad doonayso inaad noqoto maamule iyadoo aanad soo bandhigayn koontadaadii hore, waa ugu wanaagsan inaad sugto waqti dheer ka badan haddii aad u oggolaan lahayd dadka inay eegaan koontadaadii hore. == Eeg sidoo kale == * {{section link|Wikipedia:Sockpuppetry#Legitimate uses}} – habraaca ku saabsan isticmaalka sharciyada ah ee koontooyinka kale. * [[Wikipedia:Consequences of sockpuppetry]] – wuxuu ka faalleynayaa sida isticmaalka koonto labaad, ilaahiyada ay si hufan u oggolaadaan xeerarku, uu yahay jebin loo ogaaday sida [[WP:SOCK|koonto kale]]. * [[Wikipedia:Courtesy vanishing]] – wuxuu ka faalleynayaa sida isticmaale ku dhex jira sifa wanaagsan—marka uu ka baaqayo Wikipedia si abadi ah—uu dooni karo badalida magaca koontadiisa; tirtirista ama safaynta boggaga isticmaalaha; iyo suurtagalnimada tirtirista ama safaynta wadahadallada la xiriira dhaqankiisa. * [[Wikipedia:Retiring]] – wuxuu ka faalleynayaa sida stango isticmaalayaasha firfircon ay u go'aansadaan inay ka baaqaan, ama ka leexdaan Wikipedia oo ay ku noqon karaan qodob kasta dhexdeeda. * [[Wikipedia:Single purpose account]] – wuxuu ka faalleynayaa koontooyinka isticmaalaha ama tifaftirayaasha IP ee tifaftirkoodu ku xaddidan yahay goob oo kaliya oo aad u yar ama goob maqaallo ah, ama tifaftirkooda maqaallo badan ay u muuqdaan kuwo doonaya ujeeddo mid ah. * [[Wikipedia:Sleeper account]] – wuxuu ka faalleynayaa sida koonto meel mar ah ay wax u doonayso oo ay suurtagal u tahay isticmaalkeeda. Si kastaba ha eegee, isticmaalka noocan ah ee koonto waa inuu u hoggaansamo tilmaamaha Wikipedia, si gaar ah kuwa koontooyinka kale. * {{annotated link|Right to be forgotten}} {{Wikipedia sock puppetry}} {{Wikipedia accounts|collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia sockpuppetry]] d0ut684ejeq79lkpgd5sz9jb0w3f9cs 306520 306519 2026-09-01T05:27:14Z Isma4l 41797 306520 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CLEANSTART|WP:NEWSTART|WP:FRESHSTART}} {{nutshell|Isticmaalaha aan ku hoos jirin xaddidaadaha meel mar ah ama [[WP:BLOCK|Xanibaada]] wuxuu ka baaqan karaa isticmaalka koontadiisa meel mar ah wuxuuna bilaabi karaa isticmaalka koonto cusub. Bilaabidda bogga cusub ma xaqijiso in labada koonto ayan xiriirin doonin, oo isticmaalaha isticmaala bilaabidda bogga cusub si uu uga jawaabo dhaqammada hore ee tifaftirka waxaa loo ogaani karaa oo loo arki doonaa sida doonaya inuu ka dhowrsado eegidda.}} '''Bilaabidda bogga cusub''' ama '''bilaabidda cusub''' waa marka uu isticmaalahu ka baaqdo isticmaalka koonto ee hore si uu uga bilaabo bog cusub koonto cusub. Labada sababood ee ugu caansan ee loo doono bilaabidda bogga cusub waa ogaanshaha maktabka hore iyo ka dhowrsanta dhibaataynta. Koontadii hore waa in si hufan loo baaqaa oo koonta cusub waa inay ka dhowrsataa nidaamyada ama dhaqammada tifaftirka ee u oggolaanaya isticmaalayaasha kale inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan isticmaalaha. Waxaa loo doonayaa in koonta cusub ay noqoto "bilaabid cusub" oo dhab ah: waxay ku tifaftiri doonaan goobo cusub, waxay ka dhowrsan doonaan murannada hore, waxayna raaci doonaan heerarka bulshada ee dhaqanka. Bilaabidda bogga cusub ee dhabta ah looma arko mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha eegee, haddii tifaftirahu isticmaalo koontadiisa cusub si uu uga jawaabo tifaftirka maqaallada ama mawduucyada habkii keenay sifa xun markii ugu horeysay (iyadoo loo leexanayo murannada, dagaalka tifaftirka, ama foomamka kale ee tifaftirka kharibaada leh, tifaftiraha waxaa loo ogaani doonaa (sida "koonto kale") oo waxaa loo xiriirin doonaa koontadii hore]], oo waxaa loo ciqaabi doonaa sida ku habboon. Badalida koontooyinka si looga dhowrsado cawaaqibta dhaqammada xun ee hore inta badan waxaa loo arkaa sida ka dhowrsanta eegidda waxayna sidoo kale keeni kartaa ciqaabo dheeraad ah. Dhaqanka koonta cusub wuxuu go'aamiyaa in ay tahay bilaabid cusub oo sharci ah ama isku day lagu ka hortagay oo lagu dhowrsanayo eegidda. Bilaabidda bogga cusub looma oggola haddii ay jiraan mamnuucis, ka hortag, ama ciqaabo meel mar ah (oo ay ku jiraan laakiin aan ku xaddidnayn kuwa lagu qoray halkan oo ka tagaan koontadii hore. == Shuruudaha == ;Isticmaalayaasha lehaan kara bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan oo aan lehayn ciqaabo meel mar ah ama aan ka dhacin oo aan lagu dhex jirayn, ama aan loo dhowrayn inay si rasmi ah uga wadahadlaan dhaqankiisa wuxuu lehaan karaa bilaabidda bogga cusub. ;Isticmaalayaasha aan lehaan karin bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo lehi mamnuucis meel mar ah, ka hortag ama ciqaabo kale oo lagu soo rogay (oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, kuwa lagu qoray halkan; ama meel mar ah ama loo dhowrayo in si rasmi ah looga wadahadlo dhaqankiisa (sida ku dhex jirta ogeysiiska Maamulayaasha ama doonaya inuu ka dhowrsado eegidda, {{strong|ma}} lehaan karo bilaabidda bogga cusub. == Sida loo "bilaabo bog cusub" == Haddii aad go'aansato inaad sameyso bilaabid cusub oo aanad doonayn in lagu xiriiriyo koontadii hore, oo kaliya ka baaq isticmaalka koontadii hore oo samey koonto cusub oo noqon doonta koonta kaliya ee aad isticmaalto. Sida tifaftire kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan uu [[Special:GlobalRenameRequest|dooni karo badalida magaca]], waad ka fikirki kartaa badalida magaca koontadaada hore ka hor ka baaqisda, laakiin badalida magacan waa lagu diwaan gelin doonaa dadweynaha dhexdeeda waxayna kuusoo jiidi kartaa miyir dheeraad ah (eeg [[Streisand effect]]). Si loo yareeyo fahamka qaldan, waa inaad ku qorto bogga isticmaalaha ee koontadii hore (iyadoo aad ku dhex jirto koontadaas) in ay tahay mid aan firfirconayn, iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tl|retired}} ama la dhaafayo qoraal kale. Ma isticmaali kartid [[Wikipedia:Sock puppetry|koonto ka badan mid waqti oo kaliya]] xaaladaha inta badan dhexdeeda. == Ogeysiiska iyo luqadda oggolaanshaha == Haddii aanad ku hoos jirin ciqaabta [[Wikipedia:Arbitration Committee|Gudiddii Xallinta Murannada]], ma ka loo doonayo inaad ogeysiiso qof kasta bilaabiddaada bogga cusub. Si kastaba ha eegee, waxaad ka heli kartid caawinaad inaad ogeysiiso Gudiddii ama xubinta ka tirsan [[WP:CHECKUSER#Contacting a checkuser|kooxda eegidda koontooyinka]], oo aad hesho xaqijinta in ayan jirin dhibaatooyin muuqda oo ku saabsan raacistaada nidaamka bilaabidda bogga cusub. Tani waxay yareyn kartaa hatarta fahamka qaldan ee ka dhalan kara wadahadallada iyo eegidda "gadaal ka socda", waxayna ku caawin kartaa apil-ka ka hortagga qaldan ama ciqaabta samaynta koonto kale darteed. Miyir u noqo in qofna uusan siin karin ''oggolaansho'' bilaabidda bogga cusub. Erayga "[[Permission (philosophy)|oggolaansho]]" wuxuu wataa dareenka ah in aan lagu saari doonin eedda hawlahaaga darteed. Haddii aad doonto bilaabidda bogga cusub laakiin lagu ogaado, waxaa lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlahaaga ku hoos jira ''labada'' koonto ee hore iyo kuwo cusub. Xaqiiqada ah inaad ogeysiisay qof badalida ma kausoo furayso cawaaqibta hawlahaaga ama ma kausoo dhowrayso ogaanshaha. == Tifaftirka ka dib bilaabidda bogga cusub == Waxaa loo malaynayaa in tifaftirayaasha badala koontooyinka iyadoo loo eegayo shuruudaha bilaabidda cusub ay doonayaan sidaas dhab ahaantooda, bilaabid cusub. Waxaa ku saaran mas'uuliyadda tifaftirka hab dhowraya heerarka bulshada ee dhaqanka oo ka dhowrsanaya xiriirka murannada ama dhaqammada xun oo aad ku dhex jiri kartay iyadoo loo eegayo koontadaadii hore. Waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato maqaallada ama mawduucyada aad markii hore tifaftirtay, si gaar ah haddii aad ku dhex jirtay muran tifaftire kale (ama tifaftirayaal kale). Haddii aanad sameyn badalida togan ee dhaqankaaga, waxaa lagu ogaani karaa oo lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlaha koontadaada hore (ama koontooyinkaaga hore). Sidoo kale, haddii aad doonayso inaad sameyso bilaabid bog cusub dhibaataynta tifaftirayaasha kale darteed, waa inaad ka dhowrsataa tifaftirka maqaallada laguusoo leexin karaa khilaaf tifaftirayaashaas, sababtoo ah waxay inta badan kuusoo ogaani doonaan. === Ku noqoshada maqaalladii iyo mawduucyadii hore === {{Shortcut|WP:BADCLEANSTART}} Waa mid caadi ah in tifaftirayaashu doonaan inay tifaftiraan mawduucyadii ku soo jiaday Wikipedia markii ugu horeysay. Si kastaba ha eegee, ku noqoshada mawduuc la dhowro ka dib bilaabidda bogga cusub waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinka hore iyo kuwo cusub. Tani waxay keeni kartaa wadahadallo muran ah, maamul-la'aanta sifaada dheeraadka ah, iyo ka hortag ama mamnuucis, ''xataa haddii dhaqankaaga marka aad isticmaalayso koonta cusub uu ahaa mid si buuxda ku habboon.'' Sababtan darteed, waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato goobaha mawduucyada hore ka dib bilaabidda bogga cusub. Haddii aad leedahay mawduuc la dhowro oo aad doonayso inaad tifaftirto, waxay noqon kartaa mid ka wanaagsan inaad sii isticmaalto koontadii hore, inaad safayso dhaqankaaga, oo aad dib u dhisyo sifaadaada habka adag. Dookh kale waa inaad siiso waqti aad ku tifaftirto goobaha kale oo aad ku dhisyo sifa sida ku kordhiye "wanaagsan" ka hor ku noqoshada mawduucyadii hore ee danaha ah. Xasuuso in yoolka "bilaabidda bogga cusub" uu yahay samaynta badalida togan ee dhaqankaaga si aanad u noqon mid loo ogaani karo sida koontadaadii hore; ku noqoshada isla markiiba goobaha tifaftirka ee markii hore muranka lahaa waxay ka dhigaysaa mid ka muhiimsan in koontadaadii hore la soo bandhigo. === Mawduucyada muranka leh iyo kuwa la eego === Maqaallada iyo mawduucyada qaarkood waa kuwo si gaar ah muran leh oo soo jiaday eegidda bulshada ee dheeraadka ah sida foomka [[WP:RFC|weydiinta faallada]], [[Wikipedia:Community sanction|ciqaabta bulshada]], ama [[WP:RFAR|xaaladaha xallinta murannada]]. Goobahan waa in si buuxda looga dhowrsadaa tifaftiraha doonaya bilaabidda bogga cusub. Xaqiiqatan haddii koontadii hore ayan ku hoos jirin [[WP:Editing restrictions|xaddidaadda tifaftirka]] ee rasmiga ah, badalida koontooyinka waxay qarisaa xiriirkii hore ee tifaftiraha ee dhinacyada is-haya waxayna faragelisaa awoodda bulshada ee la socodka muranka. Ma aha isticmaalka ku habboon ee bilaabidda bogga cusub ka jawaabida tifaftirka mawduucyada muranka leh ama kuwa la eego koonto cusub. Badalida koontooyinka oo markaas loo jawaabo tifaftirka goob muran leh waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay kuusoo ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinkaaga hore iyo kuwo cusub. Waxaa loo arki doonaa inaad tahay mid [[WP:Sock puppetry#SCRUTINY|ka dhowrsanaya eegidda]], oo wata hatar ah ka hortagga waqtiga dheer iyo mamnuucis. Haddii aanad sigayn xaalad gaar ah dhexdeeda, waad weydiin kartid xubinta ka tirsan Gudiddii Xallinta Murannada ama [[WP:FUNC|kooxda mas'uuliyiinta]] wixii talo ah. Ujeeddada ku dhiirrigelisa waa in bilaabidda bogga cusub ayan ahayn oggolaansho ka jawaabida tifaftirka goobaha ku hoos jira eegidda adag. Waxaa loogu talagalay isticmaalayaasha doonaya inay u leexdaan goobo cusub iyagoo wax ka bartay waqtiga hore, ama doonaya inay dhinac ka dhigaan murannadii hore iyo dhaqankii xun. === Weydiinta maamulnimada === Ma ka loo doonayo inaad soo bandhigto koontooyinkii hore; si kastaba ha eegee, waxaa '''aad u sii dhiirrigelinayaa''' inaad ogeysiiso [[Wikipedia:Arbitration Committee|Gudiddii Xallinta Murannada]] (iyadoo sirtu ku dhex jirto haddii aad doonto) jiritaanka koonto ama koontooyinka hore ka hor doonista maamulnimada ama goobaha mas'uuliyadda la midka ah. Ka baaqashada samaynta tan waxaa loo arki karaa mid sir ah oo ay si xun u soo dhoweyn doonto bulshada Wikipedia. Doonista ama samaynta oggolaansho ee [[Wikipedia:Requests for adminship|maamulaha]] ka dib bilaabidda bogga cusub inta badan waxay keentaa muran. Haddii sababaha bilaabiddaada bogga cusub ayan ka sii jirin, markaas dookhaaga ugu wanaagsan waa inaad oo kaliya xiriiriso labada koonto ka hor weydiintaada maamulnimada oo aad xalliso xaaladaha kheyraadka leh ee la xiriira koontada ka baaqatay tifaftirka. Noqoshada maamule iyadoo aanad qiranayn inaad lahayd koonto hore waxay wataa hatar ah maamul-la'aanta traas-ka bulshada haddii koontadii hore ka dib la soo bandhigo. Haddii aad doonayso inaad noqoto maamule iyadoo aanad soo bandhigayn koontadaadii hore, waa ugu wanaagsan inaad sugto waqti dheer ka badan haddii aad u oggolaan lahayd dadka inay eegaan koontadaadii hore. == Eeg sidoo kale == * {{section link|Wikipedia:Sockpuppetry#Legitimate uses}} – habraaca ku saabsan isticmaalka sharciyada ah ee koontooyinka kale. * [[Wikipedia:Consequences of sockpuppetry]] – wuxuu ka faalleynayaa sida isticmaalka koonto labaad, ilaahiyada ay si hufan u oggolaadaan xeerarku, uu yahay jebin loo ogaaday sida [[WP:SOCK|koonto kale]]. * [[Wikipedia:Courtesy vanishing]] – wuxuu ka faalleynayaa sida isticmaale ku dhex jira sifa wanaagsan—marka uu ka baaqayo Wikipedia si abadi ah—uu dooni karo badalida magaca koontadiisa; tirtirista ama safaynta boggaga isticmaalaha; iyo suurtagalnimada tirtirista ama safaynta wadahadallada la xiriira dhaqankiisa. * [[Wikipedia:Retiring]] – wuxuu ka faalleynayaa sida stango isticmaalayaasha firfircon ay u go'aansadaan inay ka baaqaan, ama ka leexdaan Wikipedia oo ay ku noqon karaan qodob kasta dhexdeeda. * [[Wikipedia:Single purpose account]] – wuxuu ka faalleynayaa koontooyinka isticmaalaha ama tifaftirayaasha IP ee tifaftirkoodu ku xaddidan yahay goob oo kaliya oo aad u yar ama goob maqaallo ah, ama tifaftirkooda maqaallo badan ay u muuqdaan kuwo doonaya ujeeddo mid ah. * [[Wikipedia:Sleeper account]] – wuxuu ka faalleynayaa sida koonto meel mar ah ay wax u doonayso oo ay suurtagal u tahay isticmaalkeeda. Si kastaba ha eegee, isticmaalka noocan ah ee koonto waa inuu u hoggaansamo tilmaamaha Wikipedia, si gaar ah kuwa koontooyinka kale. * {{annotated link|Right to be forgotten}} {{Wikipedia sock puppetry}} {{Wikipedia accounts|collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia sockpuppetry]] ipjm0jb9o6k7bmn979zootkg5eo5cp8 306521 306520 2026-09-01T05:28:26Z Isma4l 41797 306521 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CLEANSTART|WP:NEWSTART|WP:FRESHSTART}} {{nutshell|Isticmaalaha aan ku hoos jirin xaddidaadaha meel mar ah ama [[WP:BLOCK|Xanibaada]] wuxuu ka baaqan karaa isticmaalka koontadiisa meel mar ah wuxuuna bilaabi karaa isticmaalka koonto cusub. Bilaabidda bogga cusub ma xaqijiso in labada koonto ayan xiriirin doonin, oo isticmaalaha isticmaala bilaabidda bogga cusub si uu uga jawaabo dhaqammada hore ee tifaftirka waxaa loo ogaani karaa oo loo arki doonaa sida doonaya inuu ka dhowrsado eegidda.}} '''Bilaabidda bogga cusub''' ama '''bilaabidda cusub''' waa marka uu isticmaalahu ka baaqdo isticmaalka koonto ee hore si uu uga bilaabo bog cusub koonto cusub. Labada sababood ee ugu caansan ee loo doono bilaabidda bogga cusub waa ogaanshaha maktabka hore iyo ka dhowrsanta dhibaataynta. Koontadii hore waa in si hufan loo baaqaa oo koonta cusub waa inay ka dhowrsataa nidaamyada ama dhaqammada tifaftirka ee u oggolaanaya isticmaalayaasha kale inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan isticmaalaha. Waxaa loo doonayaa in koonta cusub ay noqoto "bilaabid cusub" oo dhab ah: waxay ku tifaftiri doonaan goobo cusub, waxay ka dhowrsan doonaan murannada hore, waxayna raaci doonaan heerarka bulshada ee dhaqanka. Bilaabidda bogga cusub ee dhabta ah looma arko mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha eegee, haddii tifaftirahu isticmaalo koontadiisa cusub si uu uga jawaabo tifaftirka maqaallada ama mawduucyada habkii keenay sifa xun markii ugu horeysay (iyadoo loo leexanayo murannada, dagaalka tifaftirka, ama foomamka kale ee tifaftirka kharibaada leh, tifaftiraha waxaa loo ogaani doonaa (sida "koonto kale") oo waxaa loo xiriirin doonaa koontadii hore]], oo waxaa loo ciqaabi doonaa sida ku habboon. Badalida koontooyinka si looga dhowrsado cawaaqibta dhaqammada xun ee hore inta badan waxaa loo arkaa sida ka dhowrsanta eegidda waxayna sidoo kale keeni kartaa ciqaabo dheeraad ah. Dhaqanka koonta cusub wuxuu go'aamiyaa in ay tahay bilaabid cusub oo sharci ah ama isku day lagu ka hortagay oo lagu dhowrsanayo eegidda. Bilaabidda bogga cusub looma oggola haddii ay jiraan mamnuucis, ka hortag, ama ciqaabo meel mar ah (oo ay ku jiraan laakiin aan ku xaddidnayn kuwa lagu qoray halkan oo ka tagaan koontadii hore. == Shuruudaha == ;Isticmaalayaasha lehaan kara bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan oo aan lehayn ciqaabo meel mar ah ama aan ka dhacin oo aan lagu dhex jirayn, ama aan loo dhowrayn inay si rasmi ah uga wadahadlaan dhaqankiisa wuxuu lehaan karaa bilaabidda bogga cusub. ;Isticmaalayaasha aan lehaan karin bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo lehi mamnuucis meel mar ah, ka hortag ama ciqaabo kale oo lagu soo rogay (oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, kuwa lagu qoray halkan; ama meel mar ah ama loo dhowrayo in si rasmi ah looga wadahadlo dhaqankiisa (sida ku dhex jirta ogeysiiska Maamulayaasha ama doonaya inuu ka dhowrsado eegidda, {{strong|ma}} lehaan karo bilaabidda bogga cusub. == Sida loo "bilaabo bog cusub" == Haddii aad go'aansato inaad sameyso bilaabid cusub oo aanad doonayn in lagu xiriiriyo koontadii hore, oo kaliya ka baaq isticmaalka koontadii hore oo samey koonto cusub oo noqon doonta koonta kaliya ee aad isticmaalto. Sida tifaftire kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan uu [[Special:GlobalRenameRequest|dooni karo badalida magaca]], waad ka fikirki kartaa badalida magaca koontadaada hore ka hor ka baaqisda, laakiin badalida magacan waa lagu diwaan gelin doonaa dadweynaha dhexdeeda waxayna kuusoo jiidi kartaa miyir dheeraad ah (eeg Saamaynta Streisand). Si loo yareeyo fahamka qaldan, waa inaad ku qorto bogga isticmaalaha ee koontadii hore (iyadoo aad ku dhex jirto koontadaas) in ay tahay mid aan firfirconayn, iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tl|retired}} ama la dhaafayo qoraal kale. Ma isticmaali kartid [[Wikipedia:Sock puppetry|koonto ka badan mid waqti oo kaliya]] xaaladaha inta badan dhexdeeda. == Ogeysiiska iyo luqadda oggolaanshaha == Haddii aanad ku hoos jirin ciqaabta [[Wikipedia:Arbitration Committee|Gudiddii Xallinta Murannada]], ma ka loo doonayo inaad ogeysiiso qof kasta bilaabiddaada bogga cusub. Si kastaba ha eegee, waxaad ka heli kartid caawinaad inaad ogeysiiso Gudiddii ama xubinta ka tirsan [[WP:CHECKUSER#Contacting a checkuser|kooxda eegidda koontooyinka]], oo aad hesho xaqijinta in ayan jirin dhibaatooyin muuqda oo ku saabsan raacistaada nidaamka bilaabidda bogga cusub. Tani waxay yareyn kartaa hatarta fahamka qaldan ee ka dhalan kara wadahadallada iyo eegidda "gadaal ka socda", waxayna ku caawin kartaa apil-ka ka hortagga qaldan ama ciqaabta samaynta koonto kale darteed. Miyir u noqo in qofna uusan siin karin ''oggolaansho'' bilaabidda bogga cusub. Erayga "[[Permission (philosophy)|oggolaansho]]" wuxuu wataa dareenka ah in aan lagu saari doonin eedda hawlahaaga darteed. Haddii aad doonto bilaabidda bogga cusub laakiin lagu ogaado, waxaa lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlahaaga ku hoos jira ''labada'' koonto ee hore iyo kuwo cusub. Xaqiiqada ah inaad ogeysiisay qof badalida ma kausoo furayso cawaaqibta hawlahaaga ama ma kausoo dhowrayso ogaanshaha. == Tifaftirka ka dib bilaabidda bogga cusub == Waxaa loo malaynayaa in tifaftirayaasha badala koontooyinka iyadoo loo eegayo shuruudaha bilaabidda cusub ay doonayaan sidaas dhab ahaantooda, bilaabid cusub. Waxaa ku saaran mas'uuliyadda tifaftirka hab dhowraya heerarka bulshada ee dhaqanka oo ka dhowrsanaya xiriirka murannada ama dhaqammada xun oo aad ku dhex jiri kartay iyadoo loo eegayo koontadaadii hore. Waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato maqaallada ama mawduucyada aad markii hore tifaftirtay, si gaar ah haddii aad ku dhex jirtay muran tifaftire kale (ama tifaftirayaal kale). Haddii aanad sameyn badalida togan ee dhaqankaaga, waxaa lagu ogaani karaa oo lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlaha koontadaada hore (ama koontooyinkaaga hore). Sidoo kale, haddii aad doonayso inaad sameyso bilaabid bog cusub dhibaataynta tifaftirayaasha kale darteed, waa inaad ka dhowrsataa tifaftirka maqaallada laguusoo leexin karaa khilaaf tifaftirayaashaas, sababtoo ah waxay inta badan kuusoo ogaani doonaan. === Ku noqoshada maqaalladii iyo mawduucyadii hore === {{Shortcut|WP:BADCLEANSTART}} Waa mid caadi ah in tifaftirayaashu doonaan inay tifaftiraan mawduucyadii ku soo jiaday Wikipedia markii ugu horeysay. Si kastaba ha eegee, ku noqoshada mawduuc la dhowro ka dib bilaabidda bogga cusub waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinka hore iyo kuwo cusub. Tani waxay keeni kartaa wadahadallo muran ah, maamul-la'aanta sifaada dheeraadka ah, iyo ka hortag ama mamnuucis, ''xataa haddii dhaqankaaga marka aad isticmaalayso koonta cusub uu ahaa mid si buuxda ku habboon.'' Sababtan darteed, waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato goobaha mawduucyada hore ka dib bilaabidda bogga cusub. Haddii aad leedahay mawduuc la dhowro oo aad doonayso inaad tifaftirto, waxay noqon kartaa mid ka wanaagsan inaad sii isticmaalto koontadii hore, inaad safayso dhaqankaaga, oo aad dib u dhisyo sifaadaada habka adag. Dookh kale waa inaad siiso waqti aad ku tifaftirto goobaha kale oo aad ku dhisyo sifa sida ku kordhiye "wanaagsan" ka hor ku noqoshada mawduucyadii hore ee danaha ah. Xasuuso in yoolka "bilaabidda bogga cusub" uu yahay samaynta badalida togan ee dhaqankaaga si aanad u noqon mid loo ogaani karo sida koontadaadii hore; ku noqoshada isla markiiba goobaha tifaftirka ee markii hore muranka lahaa waxay ka dhigaysaa mid ka muhiimsan in koontadaadii hore la soo bandhigo. === Mawduucyada muranka leh iyo kuwa la eego === Maqaallada iyo mawduucyada qaarkood waa kuwo si gaar ah muran leh oo soo jiaday eegidda bulshada ee dheeraadka ah sida foomka [[WP:RFC|weydiinta faallada]], [[Wikipedia:Community sanction|ciqaabta bulshada]], ama [[WP:RFAR|xaaladaha xallinta murannada]]. Goobahan waa in si buuxda looga dhowrsadaa tifaftiraha doonaya bilaabidda bogga cusub. Xaqiiqatan haddii koontadii hore ayan ku hoos jirin [[WP:Editing restrictions|xaddidaadda tifaftirka]] ee rasmiga ah, badalida koontooyinka waxay qarisaa xiriirkii hore ee tifaftiraha ee dhinacyada is-haya waxayna faragelisaa awoodda bulshada ee la socodka muranka. Ma aha isticmaalka ku habboon ee bilaabidda bogga cusub ka jawaabida tifaftirka mawduucyada muranka leh ama kuwa la eego koonto cusub. Badalida koontooyinka oo markaas loo jawaabo tifaftirka goob muran leh waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay kuusoo ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinkaaga hore iyo kuwo cusub. Waxaa loo arki doonaa inaad tahay mid [[WP:Sock puppetry#SCRUTINY|ka dhowrsanaya eegidda]], oo wata hatar ah ka hortagga waqtiga dheer iyo mamnuucis. Haddii aanad sigayn xaalad gaar ah dhexdeeda, waad weydiin kartid xubinta ka tirsan Gudiddii Xallinta Murannada ama [[WP:FUNC|kooxda mas'uuliyiinta]] wixii talo ah. Ujeeddada ku dhiirrigelisa waa in bilaabidda bogga cusub ayan ahayn oggolaansho ka jawaabida tifaftirka goobaha ku hoos jira eegidda adag. Waxaa loogu talagalay isticmaalayaasha doonaya inay u leexdaan goobo cusub iyagoo wax ka bartay waqtiga hore, ama doonaya inay dhinac ka dhigaan murannadii hore iyo dhaqankii xun. === Weydiinta maamulnimada === Ma ka loo doonayo inaad soo bandhigto koontooyinkii hore; si kastaba ha eegee, waxaa '''aad u sii dhiirrigelinayaa''' inaad ogeysiiso [[Wikipedia:Arbitration Committee|Gudiddii Xallinta Murannada]] (iyadoo sirtu ku dhex jirto haddii aad doonto) jiritaanka koonto ama koontooyinka hore ka hor doonista maamulnimada ama goobaha mas'uuliyadda la midka ah. Ka baaqashada samaynta tan waxaa loo arki karaa mid sir ah oo ay si xun u soo dhoweyn doonto bulshada Wikipedia. Doonista ama samaynta oggolaansho ee [[Wikipedia:Requests for adminship|maamulaha]] ka dib bilaabidda bogga cusub inta badan waxay keentaa muran. Haddii sababaha bilaabiddaada bogga cusub ayan ka sii jirin, markaas dookhaaga ugu wanaagsan waa inaad oo kaliya xiriiriso labada koonto ka hor weydiintaada maamulnimada oo aad xalliso xaaladaha kheyraadka leh ee la xiriira koontada ka baaqatay tifaftirka. Noqoshada maamule iyadoo aanad qiranayn inaad lahayd koonto hore waxay wataa hatar ah maamul-la'aanta traas-ka bulshada haddii koontadii hore ka dib la soo bandhigo. Haddii aad doonayso inaad noqoto maamule iyadoo aanad soo bandhigayn koontadaadii hore, waa ugu wanaagsan inaad sugto waqti dheer ka badan haddii aad u oggolaan lahayd dadka inay eegaan koontadaadii hore. == Eeg sidoo kale == * {{section link|Wikipedia:Sockpuppetry#Legitimate uses}} – habraaca ku saabsan isticmaalka sharciyada ah ee koontooyinka kale. * [[Wikipedia:Consequences of sockpuppetry]] – wuxuu ka faalleynayaa sida isticmaalka koonto labaad, ilaahiyada ay si hufan u oggolaadaan xeerarku, uu yahay jebin loo ogaaday sida [[WP:SOCK|koonto kale]]. * [[Wikipedia:Courtesy vanishing]] – wuxuu ka faalleynayaa sida isticmaale ku dhex jira sifa wanaagsan—marka uu ka baaqayo Wikipedia si abadi ah—uu dooni karo badalida magaca koontadiisa; tirtirista ama safaynta boggaga isticmaalaha; iyo suurtagalnimada tirtirista ama safaynta wadahadallada la xiriira dhaqankiisa. * [[Wikipedia:Retiring]] – wuxuu ka faalleynayaa sida stango isticmaalayaasha firfircon ay u go'aansadaan inay ka baaqaan, ama ka leexdaan Wikipedia oo ay ku noqon karaan qodob kasta dhexdeeda. * [[Wikipedia:Single purpose account]] – wuxuu ka faalleynayaa koontooyinka isticmaalaha ama tifaftirayaasha IP ee tifaftirkoodu ku xaddidan yahay goob oo kaliya oo aad u yar ama goob maqaallo ah, ama tifaftirkooda maqaallo badan ay u muuqdaan kuwo doonaya ujeeddo mid ah. * [[Wikipedia:Sleeper account]] – wuxuu ka faalleynayaa sida koonto meel mar ah ay wax u doonayso oo ay suurtagal u tahay isticmaalkeeda. Si kastaba ha eegee, isticmaalka noocan ah ee koonto waa inuu u hoggaansamo tilmaamaha Wikipedia, si gaar ah kuwa koontooyinka kale. * {{annotated link|Right to be forgotten}} {{Wikipedia sock puppetry}} {{Wikipedia accounts|collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia sockpuppetry]] cjii06fgoj0smo0wsztuxvinhogd1y1 306522 306521 2026-09-01T05:29:30Z Isma4l 41797 306522 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CLEANSTART|WP:NEWSTART|WP:FRESHSTART}} {{nutshell|Isticmaalaha aan ku hoos jirin xaddidaadaha meel mar ah ama [[WP:BLOCK|Xanibaada]] wuxuu ka baaqan karaa isticmaalka koontadiisa meel mar ah wuxuuna bilaabi karaa isticmaalka koonto cusub. Bilaabidda bogga cusub ma xaqijiso in labada koonto ayan xiriirin doonin, oo isticmaalaha isticmaala bilaabidda bogga cusub si uu uga jawaabo dhaqammada hore ee tifaftirka waxaa loo ogaani karaa oo loo arki doonaa sida doonaya inuu ka dhowrsado eegidda.}} '''Bilaabidda bogga cusub''' ama '''bilaabidda cusub''' waa marka uu isticmaalahu ka baaqdo isticmaalka koonto ee hore si uu uga bilaabo bog cusub koonto cusub. Labada sababood ee ugu caansan ee loo doono bilaabidda bogga cusub waa ogaanshaha maktabka hore iyo ka dhowrsanta dhibaataynta. Koontadii hore waa in si hufan loo baaqaa oo koonta cusub waa inay ka dhowrsataa nidaamyada ama dhaqammada tifaftirka ee u oggolaanaya isticmaalayaasha kale inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan isticmaalaha. Waxaa loo doonayaa in koonta cusub ay noqoto "bilaabid cusub" oo dhab ah: waxay ku tifaftiri doonaan goobo cusub, waxay ka dhowrsan doonaan murannada hore, waxayna raaci doonaan heerarka bulshada ee dhaqanka. Bilaabidda bogga cusub ee dhabta ah looma arko mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha eegee, haddii tifaftirahu isticmaalo koontadiisa cusub si uu uga jawaabo tifaftirka maqaallada ama mawduucyada habkii keenay sifa xun markii ugu horeysay (iyadoo loo leexanayo murannada, dagaalka tifaftirka, ama foomamka kale ee tifaftirka kharibaada leh, tifaftiraha waxaa loo ogaani doonaa (sida "koonto kale") oo waxaa loo xiriirin doonaa koontadii hore]], oo waxaa loo ciqaabi doonaa sida ku habboon. Badalida koontooyinka si looga dhowrsado cawaaqibta dhaqammada xun ee hore inta badan waxaa loo arkaa sida ka dhowrsanta eegidda waxayna sidoo kale keeni kartaa ciqaabo dheeraad ah. Dhaqanka koonta cusub wuxuu go'aamiyaa in ay tahay bilaabid cusub oo sharci ah ama isku day lagu ka hortagay oo lagu dhowrsanayo eegidda. Bilaabidda bogga cusub looma oggola haddii ay jiraan mamnuucis, ka hortag, ama ciqaabo meel mar ah (oo ay ku jiraan laakiin aan ku xaddidnayn kuwa lagu qoray halkan oo ka tagaan koontadii hore. == Shuruudaha == ;Isticmaalayaasha lehaan kara bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan oo aan lehayn ciqaabo meel mar ah ama aan ka dhacin oo aan lagu dhex jirayn, ama aan loo dhowrayn inay si rasmi ah uga wadahadlaan dhaqankiisa wuxuu lehaan karaa bilaabidda bogga cusub. ;Isticmaalayaasha aan lehaan karin bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo lehi mamnuucis meel mar ah, ka hortag ama ciqaabo kale oo lagu soo rogay (oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, kuwa lagu qoray halkan; ama meel mar ah ama loo dhowrayo in si rasmi ah looga wadahadlo dhaqankiisa (sida ku dhex jirta ogeysiiska Maamulayaasha ama doonaya inuu ka dhowrsado eegidda, {{strong|ma}} lehaan karo bilaabidda bogga cusub. == Sida loo "bilaabo bog cusub" == Haddii aad go'aansato inaad sameyso bilaabid cusub oo aanad doonayn in lagu xiriiriyo koontadii hore, oo kaliya ka baaq isticmaalka koontadii hore oo samey koonto cusub oo noqon doonta koonta kaliya ee aad isticmaalto. Sida tifaftire kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan uu [[Special:GlobalRenameRequest|dooni karo badalida magaca]], waad ka fikirki kartaa badalida magaca koontadaada hore ka hor ka baaqisda, laakiin badalida magacan waa lagu diwaan gelin doonaa dadweynaha dhexdeeda waxayna kuusoo jiidi kartaa miyir dheeraad ah (eeg Saamaynta Streisand). Si loo yareeyo fahamka qaldan, waa inaad ku qorto bogga isticmaalaha ee koontadii hore (iyadoo aad ku dhex jirto koontadaas) in ay tahay mid aan firfirconayn, iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tl|retired}} ama la dhaafayo qoraal kale. Ma isticmaali kartid [[Wikipedia:Sock puppetry|koonto ka badan mid waqti oo kaliya]] xaaladaha inta badan dhexdeeda. == Ogeysiiska iyo luqadda oggolaanshaha == Haddii aanad ku hoos jirin ciqaabta Gudiddii Xallinta Murannada, marka la doonayo inaad ogeysiiso qof kasta bilaabiddaada bogga cusub. Si kastaba ha eegee, waxaad ka heli kartid caawinaad inaad ogeysiiso Gudiddii ama xubinta ka tirsan kooxda eegidda koontooyinka, oo aad hesho xaqijinta in ayan jirin dhibaatooyin muuqda oo ku saabsan raacistaada nidaamka bilaabidda bogga cusub. Tani waxay yareyn kartaa hatarta fahamka qaldan ee ka dhalan kara wadahadallada iyo eegidda "gadaal ka socda", waxayna ku caawin kartaa apil-ka ka hortagga qaldan ama ciqaabta samaynta koonto kale darteed. Miyir u noqo in qofna uusan siin karin ''oggolaansho'' bilaabidda bogga cusub. Erayga "oggolaansho" wuxuu wataa dareenka ah in aan lagu saari doonin eedda hawlahaaga darteed. Haddii aad doonto bilaabidda bogga cusub laakiin lagu ogaado, waxaa lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlahaaga ku hoos jira ''labada'' koonto ee hore iyo kuwo cusub. Xaqiiqada ah inaad ogeysiisay qof badalida ma kausoo furayso cawaaqibta hawlahaaga ama ma kausoo dhowrayso ogaanshaha. == Tifaftirka ka dib bilaabidda bogga cusub == Waxaa loo malaynayaa in tifaftirayaasha badala koontooyinka iyadoo loo eegayo shuruudaha bilaabidda cusub ay doonayaan sidaas dhab ahaantooda, bilaabid cusub. Waxaa ku saaran mas'uuliyadda tifaftirka hab dhowraya heerarka bulshada ee dhaqanka oo ka dhowrsanaya xiriirka murannada ama dhaqammada xun oo aad ku dhex jiri kartay iyadoo loo eegayo koontadaadii hore. Waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato maqaallada ama mawduucyada aad markii hore tifaftirtay, si gaar ah haddii aad ku dhex jirtay muran tifaftire kale (ama tifaftirayaal kale). Haddii aanad sameyn badalida togan ee dhaqankaaga, waxaa lagu ogaani karaa oo lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlaha koontadaada hore (ama koontooyinkaaga hore). Sidoo kale, haddii aad doonayso inaad sameyso bilaabid bog cusub dhibaataynta tifaftirayaasha kale darteed, waa inaad ka dhowrsataa tifaftirka maqaallada laguusoo leexin karaa khilaaf tifaftirayaashaas, sababtoo ah waxay inta badan kuusoo ogaani doonaan. === Ku noqoshada maqaalladii iyo mawduucyadii hore === {{Shortcut|WP:BADCLEANSTART}} Waa mid caadi ah in tifaftirayaashu doonaan inay tifaftiraan mawduucyadii ku soo jiaday Wikipedia markii ugu horeysay. Si kastaba ha eegee, ku noqoshada mawduuc la dhowro ka dib bilaabidda bogga cusub waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinka hore iyo kuwo cusub. Tani waxay keeni kartaa wadahadallo muran ah, maamul-la'aanta sifaada dheeraadka ah, iyo ka hortag ama mamnuucis, ''xataa haddii dhaqankaaga marka aad isticmaalayso koonta cusub uu ahaa mid si buuxda ku habboon.'' Sababtan darteed, waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato goobaha mawduucyada hore ka dib bilaabidda bogga cusub. Haddii aad leedahay mawduuc la dhowro oo aad doonayso inaad tifaftirto, waxay noqon kartaa mid ka wanaagsan inaad sii isticmaalto koontadii hore, inaad safayso dhaqankaaga, oo aad dib u dhisyo sifaadaada habka adag. Dookh kale waa inaad siiso waqti aad ku tifaftirto goobaha kale oo aad ku dhisyo sifa sida ku kordhiye "wanaagsan" ka hor ku noqoshada mawduucyadii hore ee danaha ah. Xasuuso in yoolka "bilaabidda bogga cusub" uu yahay samaynta badalida togan ee dhaqankaaga si aanad u noqon mid loo ogaani karo sida koontadaadii hore; ku noqoshada isla markiiba goobaha tifaftirka ee markii hore muranka lahaa waxay ka dhigaysaa mid ka muhiimsan in koontadaadii hore la soo bandhigo. === Mawduucyada muranka leh iyo kuwa la eego === Maqaallada iyo mawduucyada qaarkood waa kuwo si gaar ah muran leh oo soo jiaday eegidda bulshada ee dheeraadka ah sida foomka [[WP:RFC|weydiinta faallada]], [[Wikipedia:Community sanction|ciqaabta bulshada]], ama [[WP:RFAR|xaaladaha xallinta murannada]]. Goobahan waa in si buuxda looga dhowrsadaa tifaftiraha doonaya bilaabidda bogga cusub. Xaqiiqatan haddii koontadii hore ayan ku hoos jirin [[WP:Editing restrictions|xaddidaadda tifaftirka]] ee rasmiga ah, badalida koontooyinka waxay qarisaa xiriirkii hore ee tifaftiraha ee dhinacyada is-haya waxayna faragelisaa awoodda bulshada ee la socodka muranka. Ma aha isticmaalka ku habboon ee bilaabidda bogga cusub ka jawaabida tifaftirka mawduucyada muranka leh ama kuwa la eego koonto cusub. Badalida koontooyinka oo markaas loo jawaabo tifaftirka goob muran leh waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay kuusoo ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinkaaga hore iyo kuwo cusub. Waxaa loo arki doonaa inaad tahay mid [[WP:Sock puppetry#SCRUTINY|ka dhowrsanaya eegidda]], oo wata hatar ah ka hortagga waqtiga dheer iyo mamnuucis. Haddii aanad sigayn xaalad gaar ah dhexdeeda, waad weydiin kartid xubinta ka tirsan Gudiddii Xallinta Murannada ama [[WP:FUNC|kooxda mas'uuliyiinta]] wixii talo ah. Ujeeddada ku dhiirrigelisa waa in bilaabidda bogga cusub ayan ahayn oggolaansho ka jawaabida tifaftirka goobaha ku hoos jira eegidda adag. Waxaa loogu talagalay isticmaalayaasha doonaya inay u leexdaan goobo cusub iyagoo wax ka bartay waqtiga hore, ama doonaya inay dhinac ka dhigaan murannadii hore iyo dhaqankii xun. === Weydiinta maamulnimada === Ma ka loo doonayo inaad soo bandhigto koontooyinkii hore; si kastaba ha eegee, waxaa '''aad u sii dhiirrigelinayaa''' inaad ogeysiiso [[Wikipedia:Arbitration Committee|Gudiddii Xallinta Murannada]] (iyadoo sirtu ku dhex jirto haddii aad doonto) jiritaanka koonto ama koontooyinka hore ka hor doonista maamulnimada ama goobaha mas'uuliyadda la midka ah. Ka baaqashada samaynta tan waxaa loo arki karaa mid sir ah oo ay si xun u soo dhoweyn doonto bulshada Wikipedia. Doonista ama samaynta oggolaansho ee [[Wikipedia:Requests for adminship|maamulaha]] ka dib bilaabidda bogga cusub inta badan waxay keentaa muran. Haddii sababaha bilaabiddaada bogga cusub ayan ka sii jirin, markaas dookhaaga ugu wanaagsan waa inaad oo kaliya xiriiriso labada koonto ka hor weydiintaada maamulnimada oo aad xalliso xaaladaha kheyraadka leh ee la xiriira koontada ka baaqatay tifaftirka. Noqoshada maamule iyadoo aanad qiranayn inaad lahayd koonto hore waxay wataa hatar ah maamul-la'aanta traas-ka bulshada haddii koontadii hore ka dib la soo bandhigo. Haddii aad doonayso inaad noqoto maamule iyadoo aanad soo bandhigayn koontadaadii hore, waa ugu wanaagsan inaad sugto waqti dheer ka badan haddii aad u oggolaan lahayd dadka inay eegaan koontadaadii hore. == Eeg sidoo kale == * {{section link|Wikipedia:Sockpuppetry#Legitimate uses}} – habraaca ku saabsan isticmaalka sharciyada ah ee koontooyinka kale. * [[Wikipedia:Consequences of sockpuppetry]] – wuxuu ka faalleynayaa sida isticmaalka koonto labaad, ilaahiyada ay si hufan u oggolaadaan xeerarku, uu yahay jebin loo ogaaday sida [[WP:SOCK|koonto kale]]. * [[Wikipedia:Courtesy vanishing]] – wuxuu ka faalleynayaa sida isticmaale ku dhex jira sifa wanaagsan—marka uu ka baaqayo Wikipedia si abadi ah—uu dooni karo badalida magaca koontadiisa; tirtirista ama safaynta boggaga isticmaalaha; iyo suurtagalnimada tirtirista ama safaynta wadahadallada la xiriira dhaqankiisa. * [[Wikipedia:Retiring]] – wuxuu ka faalleynayaa sida stango isticmaalayaasha firfircon ay u go'aansadaan inay ka baaqaan, ama ka leexdaan Wikipedia oo ay ku noqon karaan qodob kasta dhexdeeda. * [[Wikipedia:Single purpose account]] – wuxuu ka faalleynayaa koontooyinka isticmaalaha ama tifaftirayaasha IP ee tifaftirkoodu ku xaddidan yahay goob oo kaliya oo aad u yar ama goob maqaallo ah, ama tifaftirkooda maqaallo badan ay u muuqdaan kuwo doonaya ujeeddo mid ah. * [[Wikipedia:Sleeper account]] – wuxuu ka faalleynayaa sida koonto meel mar ah ay wax u doonayso oo ay suurtagal u tahay isticmaalkeeda. Si kastaba ha eegee, isticmaalka noocan ah ee koonto waa inuu u hoggaansamo tilmaamaha Wikipedia, si gaar ah kuwa koontooyinka kale. * {{annotated link|Right to be forgotten}} {{Wikipedia sock puppetry}} {{Wikipedia accounts|collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia sockpuppetry]] kp29jl7yvgtmig0r2codpabdxn09nm0 306523 306522 2026-09-01T05:30:27Z Isma4l 41797 306523 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CLEANSTART|WP:NEWSTART|WP:FRESHSTART}} {{nutshell|Isticmaalaha aan ku hoos jirin xaddidaadaha meel mar ah ama [[WP:BLOCK|Xanibaada]] wuxuu ka baaqan karaa isticmaalka koontadiisa meel mar ah wuxuuna bilaabi karaa isticmaalka koonto cusub. Bilaabidda bogga cusub ma xaqijiso in labada koonto ayan xiriirin doonin, oo isticmaalaha isticmaala bilaabidda bogga cusub si uu uga jawaabo dhaqammada hore ee tifaftirka waxaa loo ogaani karaa oo loo arki doonaa sida doonaya inuu ka dhowrsado eegidda.}} '''Bilaabidda bogga cusub''' ama '''bilaabidda cusub''' waa marka uu isticmaalahu ka baaqdo isticmaalka koonto ee hore si uu uga bilaabo bog cusub koonto cusub. Labada sababood ee ugu caansan ee loo doono bilaabidda bogga cusub waa ogaanshaha maktabka hore iyo ka dhowrsanta dhibaataynta. Koontadii hore waa in si hufan loo baaqaa oo koonta cusub waa inay ka dhowrsataa nidaamyada ama dhaqammada tifaftirka ee u oggolaanaya isticmaalayaasha kale inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan isticmaalaha. Waxaa loo doonayaa in koonta cusub ay noqoto "bilaabid cusub" oo dhab ah: waxay ku tifaftiri doonaan goobo cusub, waxay ka dhowrsan doonaan murannada hore, waxayna raaci doonaan heerarka bulshada ee dhaqanka. Bilaabidda bogga cusub ee dhabta ah looma arko mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha eegee, haddii tifaftirahu isticmaalo koontadiisa cusub si uu uga jawaabo tifaftirka maqaallada ama mawduucyada habkii keenay sifa xun markii ugu horeysay (iyadoo loo leexanayo murannada, dagaalka tifaftirka, ama foomamka kale ee tifaftirka kharibaada leh, tifaftiraha waxaa loo ogaani doonaa (sida "koonto kale") oo waxaa loo xiriirin doonaa koontadii hore]], oo waxaa loo ciqaabi doonaa sida ku habboon. Badalida koontooyinka si looga dhowrsado cawaaqibta dhaqammada xun ee hore inta badan waxaa loo arkaa sida ka dhowrsanta eegidda waxayna sidoo kale keeni kartaa ciqaabo dheeraad ah. Dhaqanka koonta cusub wuxuu go'aamiyaa in ay tahay bilaabid cusub oo sharci ah ama isku day lagu ka hortagay oo lagu dhowrsanayo eegidda. Bilaabidda bogga cusub looma oggola haddii ay jiraan mamnuucis, ka hortag, ama ciqaabo meel mar ah (oo ay ku jiraan laakiin aan ku xaddidnayn kuwa lagu qoray halkan oo ka tagaan koontadii hore. == Shuruudaha == ;Isticmaalayaasha lehaan kara bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan oo aan lehayn ciqaabo meel mar ah ama aan ka dhacin oo aan lagu dhex jirayn, ama aan loo dhowrayn inay si rasmi ah uga wadahadlaan dhaqankiisa wuxuu lehaan karaa bilaabidda bogga cusub. ;Isticmaalayaasha aan lehaan karin bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo lehi mamnuucis meel mar ah, ka hortag ama ciqaabo kale oo lagu soo rogay (oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, kuwa lagu qoray halkan; ama meel mar ah ama loo dhowrayo in si rasmi ah looga wadahadlo dhaqankiisa (sida ku dhex jirta ogeysiiska Maamulayaasha ama doonaya inuu ka dhowrsado eegidda, {{strong|ma}} lehaan karo bilaabidda bogga cusub. == Sida loo "bilaabo bog cusub" == Haddii aad go'aansato inaad sameyso bilaabid cusub oo aanad doonayn in lagu xiriiriyo koontadii hore, oo kaliya ka baaq isticmaalka koontadii hore oo samey koonto cusub oo noqon doonta koonta kaliya ee aad isticmaalto. Sida tifaftire kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan uu [[Special:GlobalRenameRequest|dooni karo badalida magaca]], waad ka fikirki kartaa badalida magaca koontadaada hore ka hor ka baaqisda, laakiin badalida magacan waa lagu diwaan gelin doonaa dadweynaha dhexdeeda waxayna kuusoo jiidi kartaa miyir dheeraad ah (eeg Saamaynta Streisand). Si loo yareeyo fahamka qaldan, waa inaad ku qorto bogga isticmaalaha ee koontadii hore (iyadoo aad ku dhex jirto koontadaas) in ay tahay mid aan firfirconayn, iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tl|retired}} ama la dhaafayo qoraal kale. Ma isticmaali kartid [[Wikipedia:Sock puppetry|koonto ka badan mid waqti oo kaliya]] xaaladaha inta badan dhexdeeda. == Ogeysiiska iyo luqadda oggolaanshaha == Haddii aanad ku hoos jirin ciqaabta Gudiddii Xallinta Murannada, marka la doonayo inaad ogeysiiso qof kasta bilaabiddaada bogga cusub. Si kastaba ha eegee, waxaad ka heli kartid caawinaad inaad ogeysiiso Gudiddii ama xubinta ka tirsan kooxda eegidda koontooyinka, oo aad hesho xaqijinta in ayan jirin dhibaatooyin muuqda oo ku saabsan raacistaada nidaamka bilaabidda bogga cusub. Tani waxay yareyn kartaa hatarta fahamka qaldan ee ka dhalan kara wadahadallada iyo eegidda "gadaal ka socda", waxayna ku caawin kartaa apil-ka ka hortagga qaldan ama ciqaabta samaynta koonto kale darteed. Miyir u noqo in qofna uusan siin karin ''oggolaansho'' bilaabidda bogga cusub. Erayga "oggolaansho" wuxuu wataa dareenka ah in aan lagu saari doonin eedda hawlahaaga darteed. Haddii aad doonto bilaabidda bogga cusub laakiin lagu ogaado, waxaa lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlahaaga ku hoos jira ''labada'' koonto ee hore iyo kuwo cusub. Xaqiiqada ah inaad ogeysiisay qof badalida ma kausoo furayso cawaaqibta hawlahaaga ama ma kausoo dhowrayso ogaanshaha. == Tifaftirka ka dib bilaabidda bogga cusub == Waxaa loo malaynayaa in tifaftirayaasha badala koontooyinka iyadoo loo eegayo shuruudaha bilaabidda cusub ay doonayaan sidaas dhab ahaantooda, bilaabid cusub. Waxaa ku saaran mas'uuliyadda tifaftirka hab dhowraya heerarka bulshada ee dhaqanka oo ka dhowrsanaya xiriirka murannada ama dhaqammada xun oo aad ku dhex jiri kartay iyadoo loo eegayo koontadaadii hore. Waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato maqaallada ama mawduucyada aad markii hore tifaftirtay, si gaar ah haddii aad ku dhex jirtay muran tifaftire kale (ama tifaftirayaal kale). Haddii aanad sameyn badalida togan ee dhaqankaaga, waxaa lagu ogaani karaa oo lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlaha koontadaada hore (ama koontooyinkaaga hore). Sidoo kale, haddii aad doonayso inaad sameyso bilaabid bog cusub dhibaataynta tifaftirayaasha kale darteed, waa inaad ka dhowrsataa tifaftirka maqaallada laguusoo leexin karaa khilaaf tifaftirayaashaas, sababtoo ah waxay inta badan kuusoo ogaani doonaan. === Ku noqoshada maqaalladii iyo mawduucyadii hore === {{Shortcut|WP:BADCLEANSTART}} Waa mid caadi ah in tifaftirayaashu doonaan inay tifaftiraan mawduucyadii ku soo jiaday Wikipedia markii ugu horeysay. Si kastaba ha eegee, ku noqoshada mawduuc la dhowro ka dib bilaabidda bogga cusub waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinka hore iyo kuwo cusub. Tani waxay keeni kartaa wadahadallo muran ah, maamul-la'aanta sifaada dheeraadka ah, iyo ka hortag ama mamnuucis, ''xataa haddii dhaqankaaga marka aad isticmaalayso koonta cusub uu ahaa mid si buuxda ku habboon.'' Sababtan darteed, waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato goobaha mawduucyada hore ka dib bilaabidda bogga cusub. Haddii aad leedahay mawduuc la dhowro oo aad doonayso inaad tifaftirto, waxay noqon kartaa mid ka wanaagsan inaad sii isticmaalto koontadii hore, inaad safayso dhaqankaaga, oo aad dib u dhisyo sifaadaada habka adag. Dookh kale waa inaad siiso waqti aad ku tifaftirto goobaha kale oo aad ku dhisyo sifa sida ku kordhiye "wanaagsan" ka hor ku noqoshada mawduucyadii hore ee danaha ah. Xasuuso in yoolka "bilaabidda bogga cusub" uu yahay samaynta badalida togan ee dhaqankaaga si aanad u noqon mid loo ogaani karo sida koontadaadii hore; ku noqoshada isla markiiba goobaha tifaftirka ee markii hore muranka lahaa waxay ka dhigaysaa mid ka muhiimsan in koontadaadii hore la soo bandhigo. === Mawduucyada muranka leh iyo kuwa la eego === Maqaallada iyo mawduucyada qaarkood waa kuwo si gaar ah muran leh oo soo jiaday eegidda bulshada ee dheeraadka ah sida foomka weydiinta faallada, ciqaabta bulshada, ama xaaladaha xallinta murannada. Goobahan waa in si buuxda looga dhowrsadaa tifaftiraha doonaya bilaabidda bogga cusub. Xaqiiqatan haddii koontadii hore ayan ku hoos jirin xaddidaadda tifaftirka ee rasmiga ah, badalida koontooyinka waxay qarisaa xiriirkii hore ee tifaftiraha ee dhinacyada is-haya waxayna faragelisaa awoodda bulshada ee la socodka muranka. Ma aha isticmaalka ku habboon ee bilaabidda bogga cusub ka jawaabida tifaftirka mawduucyada muranka leh ama kuwa la eego koonto cusub. Badalida koontooyinka oo markaas loo jawaabo tifaftirka goob muran leh waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay kuusoo ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinkaaga hore iyo kuwo cusub. Waxaa loo arki doonaa inaad tahay mid ka dhowrsanaya eegidda, oo wata hatar ah ka hortagga waqtiga dheer iyo mamnuucis. Haddii aanad sigayn xaalad gaar ah dhexdeeda, waad weydiin kartid xubinta ka tirsan Gudiddii Xallinta Murannada ama kooxda mas'uuliyiinta wixii talo ah. Ujeeddada ku dhiirrigelisa waa in bilaabidda bogga cusub ayan ahayn oggolaansho ka jawaabida tifaftirka goobaha ku hoos jira eegidda adag. Waxaa loogu talagalay isticmaalayaasha doonaya inay u leexdaan goobo cusub iyagoo wax ka bartay waqtiga hore, ama doonaya inay dhinac ka dhigaan murannadii hore iyo dhaqankii xun. === Weydiinta maamulnimada === Ma ka loo doonayo inaad soo bandhigto koontooyinkii hore; si kastaba ha eegee, waxaa '''aad u sii dhiirrigelinayaa''' inaad ogeysiiso [[Wikipedia:Arbitration Committee|Gudiddii Xallinta Murannada]] (iyadoo sirtu ku dhex jirto haddii aad doonto) jiritaanka koonto ama koontooyinka hore ka hor doonista maamulnimada ama goobaha mas'uuliyadda la midka ah. Ka baaqashada samaynta tan waxaa loo arki karaa mid sir ah oo ay si xun u soo dhoweyn doonto bulshada Wikipedia. Doonista ama samaynta oggolaansho ee [[Wikipedia:Requests for adminship|maamulaha]] ka dib bilaabidda bogga cusub inta badan waxay keentaa muran. Haddii sababaha bilaabiddaada bogga cusub ayan ka sii jirin, markaas dookhaaga ugu wanaagsan waa inaad oo kaliya xiriiriso labada koonto ka hor weydiintaada maamulnimada oo aad xalliso xaaladaha kheyraadka leh ee la xiriira koontada ka baaqatay tifaftirka. Noqoshada maamule iyadoo aanad qiranayn inaad lahayd koonto hore waxay wataa hatar ah maamul-la'aanta traas-ka bulshada haddii koontadii hore ka dib la soo bandhigo. Haddii aad doonayso inaad noqoto maamule iyadoo aanad soo bandhigayn koontadaadii hore, waa ugu wanaagsan inaad sugto waqti dheer ka badan haddii aad u oggolaan lahayd dadka inay eegaan koontadaadii hore. == Eeg sidoo kale == * {{section link|Wikipedia:Sockpuppetry#Legitimate uses}} – habraaca ku saabsan isticmaalka sharciyada ah ee koontooyinka kale. * [[Wikipedia:Consequences of sockpuppetry]] – wuxuu ka faalleynayaa sida isticmaalka koonto labaad, ilaahiyada ay si hufan u oggolaadaan xeerarku, uu yahay jebin loo ogaaday sida [[WP:SOCK|koonto kale]]. * [[Wikipedia:Courtesy vanishing]] – wuxuu ka faalleynayaa sida isticmaale ku dhex jira sifa wanaagsan—marka uu ka baaqayo Wikipedia si abadi ah—uu dooni karo badalida magaca koontadiisa; tirtirista ama safaynta boggaga isticmaalaha; iyo suurtagalnimada tirtirista ama safaynta wadahadallada la xiriira dhaqankiisa. * [[Wikipedia:Retiring]] – wuxuu ka faalleynayaa sida stango isticmaalayaasha firfircon ay u go'aansadaan inay ka baaqaan, ama ka leexdaan Wikipedia oo ay ku noqon karaan qodob kasta dhexdeeda. * [[Wikipedia:Single purpose account]] – wuxuu ka faalleynayaa koontooyinka isticmaalaha ama tifaftirayaasha IP ee tifaftirkoodu ku xaddidan yahay goob oo kaliya oo aad u yar ama goob maqaallo ah, ama tifaftirkooda maqaallo badan ay u muuqdaan kuwo doonaya ujeeddo mid ah. * [[Wikipedia:Sleeper account]] – wuxuu ka faalleynayaa sida koonto meel mar ah ay wax u doonayso oo ay suurtagal u tahay isticmaalkeeda. Si kastaba ha eegee, isticmaalka noocan ah ee koonto waa inuu u hoggaansamo tilmaamaha Wikipedia, si gaar ah kuwa koontooyinka kale. * {{annotated link|Right to be forgotten}} {{Wikipedia sock puppetry}} {{Wikipedia accounts|collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia sockpuppetry]] 0a8jmzq1xwla50hisuqudq6mnu2kfz9 306524 306523 2026-09-01T05:30:52Z Isma4l 41797 306524 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CLEANSTART|WP:NEWSTART|WP:FRESHSTART}} {{nutshell|Isticmaalaha aan ku hoos jirin xaddidaadaha meel mar ah ama [[WP:BLOCK|Xanibaada]] wuxuu ka baaqan karaa isticmaalka koontadiisa meel mar ah wuxuuna bilaabi karaa isticmaalka koonto cusub. Bilaabidda bogga cusub ma xaqijiso in labada koonto ayan xiriirin doonin, oo isticmaalaha isticmaala bilaabidda bogga cusub si uu uga jawaabo dhaqammada hore ee tifaftirka waxaa loo ogaani karaa oo loo arki doonaa sida doonaya inuu ka dhowrsado eegidda.}} '''Bilaabidda bogga cusub''' ama '''bilaabidda cusub''' waa marka uu isticmaalahu ka baaqdo isticmaalka koonto ee hore si uu uga bilaabo bog cusub koonto cusub. Labada sababood ee ugu caansan ee loo doono bilaabidda bogga cusub waa ogaanshaha maktabka hore iyo ka dhowrsanta dhibaataynta. Koontadii hore waa in si hufan loo baaqaa oo koonta cusub waa inay ka dhowrsataa nidaamyada ama dhaqammada tifaftirka ee u oggolaanaya isticmaalayaasha kale inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan isticmaalaha. Waxaa loo doonayaa in koonta cusub ay noqoto "bilaabid cusub" oo dhab ah: waxay ku tifaftiri doonaan goobo cusub, waxay ka dhowrsan doonaan murannada hore, waxayna raaci doonaan heerarka bulshada ee dhaqanka. Bilaabidda bogga cusub ee dhabta ah looma arko mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha eegee, haddii tifaftirahu isticmaalo koontadiisa cusub si uu uga jawaabo tifaftirka maqaallada ama mawduucyada habkii keenay sifa xun markii ugu horeysay (iyadoo loo leexanayo murannada, dagaalka tifaftirka, ama foomamka kale ee tifaftirka kharibaada leh, tifaftiraha waxaa loo ogaani doonaa (sida "koonto kale") oo waxaa loo xiriirin doonaa koontadii hore]], oo waxaa loo ciqaabi doonaa sida ku habboon. Badalida koontooyinka si looga dhowrsado cawaaqibta dhaqammada xun ee hore inta badan waxaa loo arkaa sida ka dhowrsanta eegidda waxayna sidoo kale keeni kartaa ciqaabo dheeraad ah. Dhaqanka koonta cusub wuxuu go'aamiyaa in ay tahay bilaabid cusub oo sharci ah ama isku day lagu ka hortagay oo lagu dhowrsanayo eegidda. Bilaabidda bogga cusub looma oggola haddii ay jiraan mamnuucis, ka hortag, ama ciqaabo meel mar ah (oo ay ku jiraan laakiin aan ku xaddidnayn kuwa lagu qoray halkan oo ka tagaan koontadii hore. == Shuruudaha == ;Isticmaalayaasha lehaan kara bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan oo aan lehayn ciqaabo meel mar ah ama aan ka dhacin oo aan lagu dhex jirayn, ama aan loo dhowrayn inay si rasmi ah uga wadahadlaan dhaqankiisa wuxuu lehaan karaa bilaabidda bogga cusub. ;Isticmaalayaasha aan lehaan karin bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo lehi mamnuucis meel mar ah, ka hortag ama ciqaabo kale oo lagu soo rogay (oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, kuwa lagu qoray halkan; ama meel mar ah ama loo dhowrayo in si rasmi ah looga wadahadlo dhaqankiisa (sida ku dhex jirta ogeysiiska Maamulayaasha ama doonaya inuu ka dhowrsado eegidda, {{strong|ma}} lehaan karo bilaabidda bogga cusub. == Sida loo "bilaabo bog cusub" == Haddii aad go'aansato inaad sameyso bilaabid cusub oo aanad doonayn in lagu xiriiriyo koontadii hore, oo kaliya ka baaq isticmaalka koontadii hore oo samey koonto cusub oo noqon doonta koonta kaliya ee aad isticmaalto. Sida tifaftire kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan uu [[Special:GlobalRenameRequest|dooni karo badalida magaca]], waad ka fikirki kartaa badalida magaca koontadaada hore ka hor ka baaqisda, laakiin badalida magacan waa lagu diwaan gelin doonaa dadweynaha dhexdeeda waxayna kuusoo jiidi kartaa miyir dheeraad ah (eeg Saamaynta Streisand). Si loo yareeyo fahamka qaldan, waa inaad ku qorto bogga isticmaalaha ee koontadii hore (iyadoo aad ku dhex jirto koontadaas) in ay tahay mid aan firfirconayn, iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tl|retired}} ama la dhaafayo qoraal kale. Ma isticmaali kartid [[Wikipedia:Sock puppetry|koonto ka badan mid waqti oo kaliya]] xaaladaha inta badan dhexdeeda. == Ogeysiiska iyo luqadda oggolaanshaha == Haddii aanad ku hoos jirin ciqaabta Gudiddii Xallinta Murannada, marka la doonayo inaad ogeysiiso qof kasta bilaabiddaada bogga cusub. Si kastaba ha eegee, waxaad ka heli kartid caawinaad inaad ogeysiiso Gudiddii ama xubinta ka tirsan kooxda eegidda koontooyinka, oo aad hesho xaqijinta in ayan jirin dhibaatooyin muuqda oo ku saabsan raacistaada nidaamka bilaabidda bogga cusub. Tani waxay yareyn kartaa hatarta fahamka qaldan ee ka dhalan kara wadahadallada iyo eegidda "gadaal ka socda", waxayna ku caawin kartaa apil-ka ka hortagga qaldan ama ciqaabta samaynta koonto kale darteed. Miyir u noqo in qofna uusan siin karin ''oggolaansho'' bilaabidda bogga cusub. Erayga "oggolaansho" wuxuu wataa dareenka ah in aan lagu saari doonin eedda hawlahaaga darteed. Haddii aad doonto bilaabidda bogga cusub laakiin lagu ogaado, waxaa lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlahaaga ku hoos jira ''labada'' koonto ee hore iyo kuwo cusub. Xaqiiqada ah inaad ogeysiisay qof badalida ma kausoo furayso cawaaqibta hawlahaaga ama ma kausoo dhowrayso ogaanshaha. == Tifaftirka ka dib bilaabidda bogga cusub == Waxaa loo malaynayaa in tifaftirayaasha badala koontooyinka iyadoo loo eegayo shuruudaha bilaabidda cusub ay doonayaan sidaas dhab ahaantooda, bilaabid cusub. Waxaa ku saaran mas'uuliyadda tifaftirka hab dhowraya heerarka bulshada ee dhaqanka oo ka dhowrsanaya xiriirka murannada ama dhaqammada xun oo aad ku dhex jiri kartay iyadoo loo eegayo koontadaadii hore. Waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato maqaallada ama mawduucyada aad markii hore tifaftirtay, si gaar ah haddii aad ku dhex jirtay muran tifaftire kale (ama tifaftirayaal kale). Haddii aanad sameyn badalida togan ee dhaqankaaga, waxaa lagu ogaani karaa oo lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlaha koontadaada hore (ama koontooyinkaaga hore). Sidoo kale, haddii aad doonayso inaad sameyso bilaabid bog cusub dhibaataynta tifaftirayaasha kale darteed, waa inaad ka dhowrsataa tifaftirka maqaallada laguusoo leexin karaa khilaaf tifaftirayaashaas, sababtoo ah waxay inta badan kuusoo ogaani doonaan. === Ku noqoshada maqaalladii iyo mawduucyadii hore === {{Shortcut|WP:BADCLEANSTART}} Waa mid caadi ah in tifaftirayaashu doonaan inay tifaftiraan mawduucyadii ku soo jiaday Wikipedia markii ugu horeysay. Si kastaba ha eegee, ku noqoshada mawduuc la dhowro ka dib bilaabidda bogga cusub waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinka hore iyo kuwo cusub. Tani waxay keeni kartaa wadahadallo muran ah, maamul-la'aanta sifaada dheeraadka ah, iyo ka hortag ama mamnuucis, ''xataa haddii dhaqankaaga marka aad isticmaalayso koonta cusub uu ahaa mid si buuxda ku habboon.'' Sababtan darteed, waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato goobaha mawduucyada hore ka dib bilaabidda bogga cusub. Haddii aad leedahay mawduuc la dhowro oo aad doonayso inaad tifaftirto, waxay noqon kartaa mid ka wanaagsan inaad sii isticmaalto koontadii hore, inaad safayso dhaqankaaga, oo aad dib u dhisyo sifaadaada habka adag. Dookh kale waa inaad siiso waqti aad ku tifaftirto goobaha kale oo aad ku dhisyo sifa sida ku kordhiye "wanaagsan" ka hor ku noqoshada mawduucyadii hore ee danaha ah. Xasuuso in yoolka "bilaabidda bogga cusub" uu yahay samaynta badalida togan ee dhaqankaaga si aanad u noqon mid loo ogaani karo sida koontadaadii hore; ku noqoshada isla markiiba goobaha tifaftirka ee markii hore muranka lahaa waxay ka dhigaysaa mid ka muhiimsan in koontadaadii hore la soo bandhigo. === Mawduucyada muranka leh iyo kuwa la eego === Maqaallada iyo mawduucyada qaarkood waa kuwo si gaar ah muran leh oo soo jiaday eegidda bulshada ee dheeraadka ah sida foomka weydiinta faallada, ciqaabta bulshada, ama xaaladaha xallinta murannada. Goobahan waa in si buuxda looga dhowrsadaa tifaftiraha doonaya bilaabidda bogga cusub. Xaqiiqatan haddii koontadii hore ayan ku hoos jirin xaddidaadda tifaftirka ee rasmiga ah, badalida koontooyinka waxay qarisaa xiriirkii hore ee tifaftiraha ee dhinacyada is-haya waxayna faragelisaa awoodda bulshada ee la socodka muranka. Ma aha isticmaalka ku habboon ee bilaabidda bogga cusub ka jawaabida tifaftirka mawduucyada muranka leh ama kuwa la eego koonto cusub. Badalida koontooyinka oo markaas loo jawaabo tifaftirka goob muran leh waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay kuusoo ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinkaaga hore iyo kuwo cusub. Waxaa loo arki doonaa inaad tahay mid ka dhowrsanaya eegidda, oo wata hatar ah ka hortagga waqtiga dheer iyo mamnuucis. Haddii aanad sigayn xaalad gaar ah dhexdeeda, waad weydiin kartid xubinta ka tirsan Gudiddii Xallinta Murannada ama kooxda mas'uuliyiinta wixii talo ah. Ujeeddada ku dhiirrigelisa waa in bilaabidda bogga cusub ayan ahayn oggolaansho ka jawaabida tifaftirka goobaha ku hoos jira eegidda adag. Waxaa loogu talagalay isticmaalayaasha doonaya inay u leexdaan goobo cusub iyagoo wax ka bartay waqtiga hore, ama doonaya inay dhinac ka dhigaan murannadii hore iyo dhaqankii xun. === Weydiinta maamulnimada === Ma ka loo doonayo inaad soo bandhigto koontooyinkii hore; si kastaba ha eegee, waxaa '''aad u sii dhiirrigelinayaa''' inaad ogeysiiso Gudiddii Xallinta Murannada (iyadoo sirtu ku dhex jirto haddii aad doonto) jiritaanka koonto ama koontooyinka hore ka hor doonista maamulnimada ama goobaha mas'uuliyadda la midka ah. Ka baaqashada samaynta tan waxaa loo arki karaa mid sir ah oo ay si xun u soo dhoweyn doonto bulshada Wikipedia. Doonista ama samaynta oggolaansho ee maamulaha ka dib bilaabidda bogga cusub inta badan waxay keentaa muran. Haddii sababaha bilaabiddaada bogga cusub ayan ka sii jirin, markaas dookhaaga ugu wanaagsan waa inaad oo kaliya xiriiriso labada koonto ka hor weydiintaada maamulnimada oo aad xalliso xaaladaha kheyraadka leh ee la xiriira koontada ka baaqatay tifaftirka. Noqoshada maamule iyadoo aanad qiranayn inaad lahayd koonto hore waxay wataa hatar ah maamul-la'aanta traas-ka bulshada haddii koontadii hore ka dib la soo bandhigo. Haddii aad doonayso inaad noqoto maamule iyadoo aanad soo bandhigayn koontadaadii hore, waa ugu wanaagsan inaad sugto waqti dheer ka badan haddii aad u oggolaan lahayd dadka inay eegaan koontadaadii hore. == Eeg sidoo kale == * {{section link|Wikipedia:Sockpuppetry#Legitimate uses}} – habraaca ku saabsan isticmaalka sharciyada ah ee koontooyinka kale. * [[Wikipedia:Consequences of sockpuppetry]] – wuxuu ka faalleynayaa sida isticmaalka koonto labaad, ilaahiyada ay si hufan u oggolaadaan xeerarku, uu yahay jebin loo ogaaday sida [[WP:SOCK|koonto kale]]. * [[Wikipedia:Courtesy vanishing]] – wuxuu ka faalleynayaa sida isticmaale ku dhex jira sifa wanaagsan—marka uu ka baaqayo Wikipedia si abadi ah—uu dooni karo badalida magaca koontadiisa; tirtirista ama safaynta boggaga isticmaalaha; iyo suurtagalnimada tirtirista ama safaynta wadahadallada la xiriira dhaqankiisa. * [[Wikipedia:Retiring]] – wuxuu ka faalleynayaa sida stango isticmaalayaasha firfircon ay u go'aansadaan inay ka baaqaan, ama ka leexdaan Wikipedia oo ay ku noqon karaan qodob kasta dhexdeeda. * [[Wikipedia:Single purpose account]] – wuxuu ka faalleynayaa koontooyinka isticmaalaha ama tifaftirayaasha IP ee tifaftirkoodu ku xaddidan yahay goob oo kaliya oo aad u yar ama goob maqaallo ah, ama tifaftirkooda maqaallo badan ay u muuqdaan kuwo doonaya ujeeddo mid ah. * [[Wikipedia:Sleeper account]] – wuxuu ka faalleynayaa sida koonto meel mar ah ay wax u doonayso oo ay suurtagal u tahay isticmaalkeeda. Si kastaba ha eegee, isticmaalka noocan ah ee koonto waa inuu u hoggaansamo tilmaamaha Wikipedia, si gaar ah kuwa koontooyinka kale. * {{annotated link|Right to be forgotten}} {{Wikipedia sock puppetry}} {{Wikipedia accounts|collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia sockpuppetry]] 002nxiowcxilc45vmxms1t2ffrv0no3 306525 306524 2026-09-01T05:31:06Z Isma4l 41797 306525 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CLEANSTART|WP:NEWSTART|WP:FRESHSTART}} {{nutshell|Isticmaalaha aan ku hoos jirin xaddidaadaha meel mar ah ama [[WP:BLOCK|Xanibaada]] wuxuu ka baaqan karaa isticmaalka koontadiisa meel mar ah wuxuuna bilaabi karaa isticmaalka koonto cusub. Bilaabidda bogga cusub ma xaqijiso in labada koonto ayan xiriirin doonin, oo isticmaalaha isticmaala bilaabidda bogga cusub si uu uga jawaabo dhaqammada hore ee tifaftirka waxaa loo ogaani karaa oo loo arki doonaa sida doonaya inuu ka dhowrsado eegidda.}} '''Bilaabidda bogga cusub''' ama '''bilaabidda cusub''' waa marka uu isticmaalahu ka baaqdo isticmaalka koonto ee hore si uu uga bilaabo bog cusub koonto cusub. Labada sababood ee ugu caansan ee loo doono bilaabidda bogga cusub waa ogaanshaha maktabka hore iyo ka dhowrsanta dhibaataynta. Koontadii hore waa in si hufan loo baaqaa oo koonta cusub waa inay ka dhowrsataa nidaamyada ama dhaqammada tifaftirka ee u oggolaanaya isticmaalayaasha kale inay ogaadaan oo ay soo bandhigaan isticmaalaha. Waxaa loo doonayaa in koonta cusub ay noqoto "bilaabid cusub" oo dhab ah: waxay ku tifaftiri doonaan goobo cusub, waxay ka dhowrsan doonaan murannada hore, waxayna raaci doonaan heerarka bulshada ee dhaqanka. Bilaabidda bogga cusub ee dhabta ah looma arko mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha eegee, haddii tifaftirahu isticmaalo koontadiisa cusub si uu uga jawaabo tifaftirka maqaallada ama mawduucyada habkii keenay sifa xun markii ugu horeysay (iyadoo loo leexanayo murannada, dagaalka tifaftirka, ama foomamka kale ee tifaftirka kharibaada leh, tifaftiraha waxaa loo ogaani doonaa (sida "koonto kale") oo waxaa loo xiriirin doonaa koontadii hore]], oo waxaa loo ciqaabi doonaa sida ku habboon. Badalida koontooyinka si looga dhowrsado cawaaqibta dhaqammada xun ee hore inta badan waxaa loo arkaa sida ka dhowrsanta eegidda waxayna sidoo kale keeni kartaa ciqaabo dheeraad ah. Dhaqanka koonta cusub wuxuu go'aamiyaa in ay tahay bilaabid cusub oo sharci ah ama isku day lagu ka hortagay oo lagu dhowrsanayo eegidda. Bilaabidda bogga cusub looma oggola haddii ay jiraan mamnuucis, ka hortag, ama ciqaabo meel mar ah (oo ay ku jiraan laakiin aan ku xaddidnayn kuwa lagu qoray halkan oo ka tagaan koontadii hore. == Shuruudaha == ;Isticmaalayaasha lehaan kara bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan oo aan lehayn ciqaabo meel mar ah ama aan ka dhacin oo aan lagu dhex jirayn, ama aan loo dhowrayn inay si rasmi ah uga wadahadlaan dhaqankiisa wuxuu lehaan karaa bilaabidda bogga cusub. ;Isticmaalayaasha aan lehaan karin bilaabidda bogga cusub :Isticmaale kasta oo lehi mamnuucis meel mar ah, ka hortag ama ciqaabo kale oo lagu soo rogay (oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, kuwa lagu qoray halkan; ama meel mar ah ama loo dhowrayo in si rasmi ah looga wadahadlo dhaqankiisa (sida ku dhex jirta ogeysiiska Maamulayaasha ama doonaya inuu ka dhowrsado eegidda, {{strong|ma}} lehaan karo bilaabidda bogga cusub. == Sida loo "bilaabo bog cusub" == Haddii aad go'aansato inaad sameyso bilaabid cusub oo aanad doonayn in lagu xiriiriyo koontadii hore, oo kaliya ka baaq isticmaalka koontadii hore oo samey koonto cusub oo noqon doonta koonta kaliya ee aad isticmaalto. Sida tifaftire kasta oo ku dhex jira sifa wanaagsan uu [[Special:GlobalRenameRequest|dooni karo badalida magaca]], waad ka fikirki kartaa badalida magaca koontadaada hore ka hor ka baaqisda, laakiin badalida magacan waa lagu diwaan gelin doonaa dadweynaha dhexdeeda waxayna kuusoo jiidi kartaa miyir dheeraad ah (eeg Saamaynta Streisand). Si loo yareeyo fahamka qaldan, waa inaad ku qorto bogga isticmaalaha ee koontadii hore (iyadoo aad ku dhex jirto koontadaas) in ay tahay mid aan firfirconayn, iyadoo la isticmaalayo tusaalaha {{tl|retired}} ama la dhaafayo qoraal kale. Ma isticmaali kartid [[Wikipedia:Sock puppetry|koonto ka badan mid waqti oo kaliya]] xaaladaha inta badan dhexdeeda. == Ogeysiiska iyo luqadda oggolaanshaha == Haddii aanad ku hoos jirin ciqaabta Gudiddii Xallinta Murannada, marka la doonayo inaad ogeysiiso qof kasta bilaabiddaada bogga cusub. Si kastaba ha eegee, waxaad ka heli kartid caawinaad inaad ogeysiiso Gudiddii ama xubinta ka tirsan kooxda eegidda koontooyinka, oo aad hesho xaqijinta in ayan jirin dhibaatooyin muuqda oo ku saabsan raacistaada nidaamka bilaabidda bogga cusub. Tani waxay yareyn kartaa hatarta fahamka qaldan ee ka dhalan kara wadahadallada iyo eegidda "gadaal ka socda", waxayna ku caawin kartaa apil-ka ka hortagga qaldan ama ciqaabta samaynta koonto kale darteed. Miyir u noqo in qofna uusan siin karin ''oggolaansho'' bilaabidda bogga cusub. Erayga "oggolaansho" wuxuu wataa dareenka ah in aan lagu saari doonin eedda hawlahaaga darteed. Haddii aad doonto bilaabidda bogga cusub laakiin lagu ogaado, waxaa lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlahaaga ku hoos jira ''labada'' koonto ee hore iyo kuwo cusub. Xaqiiqada ah inaad ogeysiisay qof badalida ma kausoo furayso cawaaqibta hawlahaaga ama ma kausoo dhowrayso ogaanshaha. == Tifaftirka ka dib bilaabidda bogga cusub == Waxaa loo malaynayaa in tifaftirayaasha badala koontooyinka iyadoo loo eegayo shuruudaha bilaabidda cusub ay doonayaan sidaas dhab ahaantooda, bilaabid cusub. Waxaa ku saaran mas'uuliyadda tifaftirka hab dhowraya heerarka bulshada ee dhaqanka oo ka dhowrsanaya xiriirka murannada ama dhaqammada xun oo aad ku dhex jiri kartay iyadoo loo eegayo koontadaadii hore. Waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato maqaallada ama mawduucyada aad markii hore tifaftirtay, si gaar ah haddii aad ku dhex jirtay muran tifaftire kale (ama tifaftirayaal kale). Haddii aanad sameyn badalida togan ee dhaqankaaga, waxaa lagu ogaani karaa oo lagu saari doonaa mas'uuliyadda hawlaha koontadaada hore (ama koontooyinkaaga hore). Sidoo kale, haddii aad doonayso inaad sameyso bilaabid bog cusub dhibaataynta tifaftirayaasha kale darteed, waa inaad ka dhowrsataa tifaftirka maqaallada laguusoo leexin karaa khilaaf tifaftirayaashaas, sababtoo ah waxay inta badan kuusoo ogaani doonaan. === Ku noqoshada maqaalladii iyo mawduucyadii hore === {{Shortcut|WP:BADCLEANSTART}} Waa mid caadi ah in tifaftirayaashu doonaan inay tifaftiraan mawduucyadii ku soo jiaday Wikipedia markii ugu horeysay. Si kastaba ha eegee, ku noqoshada mawduuc la dhowro ka dib bilaabidda bogga cusub waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinka hore iyo kuwo cusub. Tani waxay keeni kartaa wadahadallo muran ah, maamul-la'aanta sifaada dheeraadka ah, iyo ka hortag ama mamnuucis, ''xataa haddii dhaqankaaga marka aad isticmaalayso koonta cusub uu ahaa mid si buuxda ku habboon.'' Sababtan darteed, waa ugu wanaagsan inaad si buuxda uga dhowrsato goobaha mawduucyada hore ka dib bilaabidda bogga cusub. Haddii aad leedahay mawduuc la dhowro oo aad doonayso inaad tifaftirto, waxay noqon kartaa mid ka wanaagsan inaad sii isticmaalto koontadii hore, inaad safayso dhaqankaaga, oo aad dib u dhisyo sifaadaada habka adag. Dookh kale waa inaad siiso waqti aad ku tifaftirto goobaha kale oo aad ku dhisyo sifa sida ku kordhiye "wanaagsan" ka hor ku noqoshada mawduucyadii hore ee danaha ah. Xasuuso in yoolka "bilaabidda bogga cusub" uu yahay samaynta badalida togan ee dhaqankaaga si aanad u noqon mid loo ogaani karo sida koontadaadii hore; ku noqoshada isla markiiba goobaha tifaftirka ee markii hore muranka lahaa waxay ka dhigaysaa mid ka muhiimsan in koontadaadii hore la soo bandhigo. === Mawduucyada muranka leh iyo kuwa la eego === Maqaallada iyo mawduucyada qaarkood waa kuwo si gaar ah muran leh oo soo jiaday eegidda bulshada ee dheeraadka ah sida foomka weydiinta faallada, ciqaabta bulshada, ama xaaladaha xallinta murannada. Goobahan waa in si buuxda looga dhowrsadaa tifaftiraha doonaya bilaabidda bogga cusub. Xaqiiqatan haddii koontadii hore ayan ku hoos jirin xaddidaadda tifaftirka ee rasmiga ah, badalida koontooyinka waxay qarisaa xiriirkii hore ee tifaftiraha ee dhinacyada is-haya waxayna faragelisaa awoodda bulshada ee la socodka muranka. Ma aha isticmaalka ku habboon ee bilaabidda bogga cusub ka jawaabida tifaftirka mawduucyada muranka leh ama kuwa la eego koonto cusub. Badalida koontooyinka oo markaas loo jawaabo tifaftirka goob muran leh waxay wataa hatar muhiim ah oo ah in tifaftirayaasha kale ay kuusoo ogaadaan oo ay xiriiriyaan koontooyinkaaga hore iyo kuwo cusub. Waxaa loo arki doonaa inaad tahay mid ka dhowrsanaya eegidda, oo wata hatar ah ka hortagga waqtiga dheer iyo mamnuucis. Haddii aanad sigayn xaalad gaar ah dhexdeeda, waad weydiin kartid xubinta ka tirsan Gudiddii Xallinta Murannada ama kooxda mas'uuliyiinta wixii talo ah. Ujeeddada ku dhiirrigelisa waa in bilaabidda bogga cusub ayan ahayn oggolaansho ka jawaabida tifaftirka goobaha ku hoos jira eegidda adag. Waxaa loogu talagalay isticmaalayaasha doonaya inay u leexdaan goobo cusub iyagoo wax ka bartay waqtiga hore, ama doonaya inay dhinac ka dhigaan murannadii hore iyo dhaqankii xun. === Weydiinta maamulnimada === Ma ka loo doonayo inaad soo bandhigto koontooyinkii hore; si kastaba ha eegee, waxaa '''aad u sii dhiirrigelinayaa''' inaad ogeysiiso Gudiddii Xallinta Murannada (iyadoo sirtu ku dhex jirto haddii aad doonto) jiritaanka koonto ama koontooyinka hore ka hor doonista maamulnimada ama goobaha mas'uuliyadda la midka ah. Ka baaqashada samaynta tan waxaa loo arki karaa mid sir ah oo ay si xun u soo dhoweyn doonto bulshada Wikipedia. Doonista ama samaynta oggolaansho ee maamulaha ka dib bilaabidda bogga cusub inta badan waxay keentaa muran. Haddii sababaha bilaabiddaada bogga cusub ayan ka sii jirin, markaas dookhaaga ugu wanaagsan waa inaad oo kaliya xiriiriso labada koonto ka hor weydiintaada maamulnimada oo aad xalliso xaaladaha kheyraadka leh ee la xiriira koontada ka baaqatay tifaftirka. Noqoshada maamule iyadoo aanad qiranayn inaad lahayd koonto hore waxay wataa hatar ah maamul-la'aanta traas-ka bulshada haddii koontadii hore ka dib la soo bandhigo. Haddii aad doonayso inaad noqoto maamule iyadoo aanad soo bandhigayn koontadaadii hore, waa ugu wanaagsan inaad sugto waqti dheer ka badan haddii aad u oggolaan lahayd dadka inay eegaan koontadaadii hore. c1g75k09ww80m8wzc1punr702jm8m5l 4 51448 306526 2026-09-01T05:31:30Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Bilow nadiif ah]] 306526 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Bilow nadiif ah]] fjlwpgm9ik8zrnl3tpckcnjl84c1eod 4 51449 306527 2026-09-01T05:31:41Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Bilow nadiif ah]] 306527 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Bilow nadiif ah]] fjlwpgm9ik8zrnl3tpckcnjl84c1eod 4 51450 306528 2026-09-01T05:31:54Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Bilow nadiif ah]] 306528 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Bilow nadiif ah]] fjlwpgm9ik8zrnl3tpckcnjl84c1eod 4 51451 306529 2026-09-01T05:32:19Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Bilow nadiif ah]] 306529 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Bilow nadiif ah]] fjlwpgm9ik8zrnl3tpckcnjl84c1eod 4 51452 306530 2026-09-01T05:42:34Z Isma4l 41797 /* */ 306530 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{Redirect|WP:CRITERIA|criteria of other actions|Wikipedia:Criteria (disambiguation)}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Verifiability#WP:SOURCES|vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Engiriis. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida [[#nameconbox|xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[United Kingdom]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee [[United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland]]. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Use commonly recognizable names}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is-afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. [[Wikipedia:Redirect|Loo-leexiyayaasha]] waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:Redirects from alternative spellings|qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:Redirects from former names|magacyadii hore]]). Taas ka soo opposite-keeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa [[Wikipedia:Disambiguation|soocida muranka]]. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== <!-- This Anchor tag serves to provide a permanent target for incoming section links. Please do not remove it, nor modify it, except to add another appropriate anchor. If you modify the section title, please anchor the old title. It is always best to anchor an old section header that has been changed so that links to it will not be broken. See [[Template:Anchor]] for details. This template is {{subst:Anchor comment}}. --> {{See also|Wikipedia:Official names}} {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac [[natural-language|luqadda dabiiciga ah]] oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca [[WP:OFFICIAL|magaciisa rasmiga ah]] sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee vilooyinka [[Wikipedia:Independent sources|madax-bannaan]], [[Wikipedia:Reliable sources|lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Engiriis) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin [[#WP:CRITERIA|shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay]].{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan vilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan [[Common name|magac caadi ah (luqadda dhexdeeda)]], oo ka soo opposite ah [[scientific name|magaca sayniska]], sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca vilooyinkan darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan [[WP:consensus|is-afgarad]] ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Engiriiska, eeg sidoo kale [[#National varieties of English|§ Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]], hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan [[#Deciding on an article title|dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada]] ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo [[Wikipedia:Disambiguation|boggaga soocida muranka]] ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo [[myocardial infarction|dhibaatada wadnaha]].}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo vilooyinka lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Neutrality in article titles}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo [[Vulgarism|fool xun]] (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo [[pedantic|faham adag]]. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Ensaklopoolada kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada [[Register (socio-linguistics)|diwaanka]], iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''[[Wikipedia:Naming conventions (people)|Dadka]]''' * [[Mahatma Gandhi]] (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * [[Bill Clinton]] (ma aha: William Jefferson Clinton) * [[J. R. R. Tolkien]] (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * [[Bono]] (ma aha: Paul Hewson) * [[Cat Stevens]] (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * [[Mark Antony]] (ma aha: Marcus Antonius) * [[Shirley Temple]] (ma aha: Shirley Temple Black) '''[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Goobaha]]''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * [[Great Pyramid of Giza]] (ma aha: Pyramid of Khufu) * [[South Korea]] (ma aha: Republic of Korea) * [[United States]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * [[Aspirin]] (ma aha: acetylsalicylic acid) * [[Guinea pig]] (ma aha: ''Cavia porcellus'') * [[Polio]] (ma aha: poliomyelitis) * [[Spanish flu]] (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * [[Windows XP]] (ma aha: Windows NT 5.1) * [[Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * [[Darth Vader]] (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * [[The CW]] (ma aha: The CW Network) * [[Caltrans]] (ma aha: California Department of Transportation) * [[UPN]] (ma aha: United Paramount Network) * [[WWE]] (ma aha: World Wrestling Entertainment) * [[Cello]] (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama International Federation of Association Football) * [[Mueller report]] (ma aha: ''Report on the Investigation into Russian Interference in the 2016 Presidential Election'') * [[Proxima Centauri]] (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. [[Search engine|Mashiinka baadhista]] wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda, eeg [[Wikipedia:Search engine test]]. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} {{Redirect|WP:NAMECHANGES|the manual of style for biographies|MOS:CHANGEDNAME|changing your Wikipedia username|WP:RENAME}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (people)#Self-published name changes}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Verifiability#Reliable sources|vilooyinka madax-bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Engiriis]] ("vilooyinka lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Use commonly recognizable names}}. [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Wikipedia is not a crystal ball|Wikipedia ma aha ilam-samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, [[Wikipedia:Common sense|fahamka caadiga ah]] waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta [[Wikipedia:Reliable sources|vilooyinka lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Engiriis. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} {{See also|Wikipedia:Neutral point of view#Naming}} Is-haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid vilooyinka lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex-jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale [[Alexander the Great]], ama [[Teapot Dome scandal]]). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin-la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu [[Octomom]] ku qori doonaan si ay u geyso [[Nadya Suleman]], oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "[[Antennagate]]" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "[[Great Leap Forward]]" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. {{See also|Wikipedia:Redirect#Neutrality of redirects}} ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida [[Restoration of the Everglades]]) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso [[Wikipedia:Manual of Style/Words to watch|erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn]]; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka-reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci-darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaas vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, [[#Non-neutral but common names|magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn]] (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda [[Wikipedia:Manual of Style (medicine-related articles)|xaysimaha caafimaadka]]). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Anchor|Precision and disambiguation}}<!--Required to avoid breaking links on this page and others, including redirects--> {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} {{Redirect|MOS:PRECISION}} {{See also|Wikipedia:Broad-concept article|Wikipedia:Ambiguous subjects}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, [[Saint Teresa of Calcutta]] waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama [[Mother Teresa]] ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, [[Columbia]] ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato [[Columbia River]]. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha magacawga]]. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]], ama [[Wikipedia:Naming conventions (royalty and nobility)|Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * [[Bothell]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa [[Bothell, Washington]] (eeg [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * [[Energy]] ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska (eeg [[Energy (disambiguation)]]). Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Energy (physics)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], iyo koobnaanta iyo ogaanshaha [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha]]). * [[M-185]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin [[Wikipedia:Naming conventions (U.S. state and territory highways)]] waxay go'aamisaa ku darida soocida [[M-185 (Michigan highway)]] iyadoo la leeyahay loo-leexiye ka yimid [[M-185]]. ===Soocida muranka=== {{Anchor|DAB}}{{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} {{Hatnote|Qaybta habraaca waa in loo akhriso iyadoo la dhowrayo [[Wikipedia:Disambiguation#Naming the specific topic articles|tilmaamaha soocida muranka]].}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad [[WP:PRECISION|shuruudaha saxsanaanta]], kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Queen (rock band)", maadaama [[Queen (band)]] ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda rock-ga ka dhex jirta [[Queen (disambiguation)|isticmaalka kale ee erayga "Queen"]]. Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa [[Chicken]], laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa [[Turkey (bird)]] si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la [[WP:D|sooco]]. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan [[WP:CRITERIA|shuruudaha cinwaan-siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{redirect|WP:NATURAL|naturalness|#Naturalness}} {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Engiriiska ku dhex jirta [[Wikipedia:SOURCES|vilooyinka lagu kalsoonaan karo]], in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama [[WP:NOTNEO|magacyo la sameeyay]]. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, [[French language]] iyo [[French people]], iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, [[hand fan]] waa ka wanaagsan tahay [[fan (implement)]]. Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta [[WP:ENGVAR|aynaanka Af-Engiriiska ee la isticmaalay]]; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed [[Elevator]] waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta [[Windsor, Berkshire]] (eeg [[WP:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale [[Diana, Princess of Wales]] waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee [[WP:Naming conventions (royalty and nobility)|magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]], ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida [[Tony Blair]] iyo [[Battle of Waterloo]] waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Waterloo, Battle of", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: [[Mercury (element)]], [[Mercury (planet)]], iyo [[Mercury (mythology)]]. ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': [[List of birds of Nicaragua]], [[Campaign history of the Roman military]], [[Pontius Pilate's wife]] (eeg {{Section link|WP:NCP#Descriptive titles}}) ====Is-dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad [[WP:CONCISE]]. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": [[Wiegenlied, D 498 (Schubert)]] (eeg {{Section link|Talk:Wiegenlied, D 498 (Schubert)#Requested moves}}) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee [[#Special characters|calaamadaha]] loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee [[Wikipedia:Naming conventions (books)#Subtitles|cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood]] iyo [[Wikipedia:Naming conventions (long lists)#Long (split) list naming recommendations|diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan]]. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale [[iron maiden]] vs. [[Iron Maiden]], ama [[friendly fire]] vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay [[Friendly Fire (disambiguation)|Friendly Fire]]. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida [[WP:HATNOTE|hatnotes]] ama [[Wikipedia:Manual of Style/Disambiguation pages|boggaga soocida muranka]]. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale [[MAVEN]] vs. [[Maven]]; ''[[Airplane!]]'' vs. [[Airplane]]; [[Sea-Monkeys]] vs. [[SeaMonkey]]; ''[[The Wörld Is Yours]]'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay [[The World Is Yours]]. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin [[WP:CRITERIA]], badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * [[Special:Diff/671807199|Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)"]] sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay [[Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem]]. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa [[Gray Poupon (album)|''Gray Poupon'' (album)]] Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada; eeg {{section link|Wikipedia:Naming conventions (plurals)|Primary topic}} wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] 8db9pogaxkltg1ec4e4ae6ltz66ligc 306531 306530 2026-09-01T05:45:42Z Isma4l 41797 /* Go'aaminta cinwaanka maqaalka */ 306531 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[United Kingdom]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee [[United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland]]. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is-afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo opposite-keeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== <!-- This Anchor tag serves to provide a permanent target for incoming section links. Please do not remove it, nor modify it, except to add another appropriate anchor. If you modify the section title, please anchor the old title. It is always best to anchor an old section header that has been changed so that links to it will not be broken. See [[Template:Anchor]] for details. This template is {{subst:Anchor comment}}. --> {{See also|Wikipedia:Official names}} {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac [[natural-language|luqadda dabiiciga ah]] oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca [[WP:OFFICIAL|magaciisa rasmiga ah]] sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee vilooyinka [[Wikipedia:Independent sources|madax-bannaan]], [[Wikipedia:Reliable sources|lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Engiriis) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin [[#WP:CRITERIA|shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay]].{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan vilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan [[Common name|magac caadi ah (luqadda dhexdeeda)]], oo ka soo opposite ah [[scientific name|magaca sayniska]], sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca vilooyinkan darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan [[WP:consensus|is-afgarad]] ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Engiriiska, eeg sidoo kale [[#National varieties of English|§ Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]], hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan [[#Deciding on an article title|dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada]] ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo [[Wikipedia:Disambiguation|boggaga soocida muranka]] ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo [[myocardial infarction|dhibaatada wadnaha]].}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo vilooyinka lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Neutrality in article titles}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo [[Vulgarism|fool xun]] (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo [[pedantic|faham adag]]. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Ensaklopoolada kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada [[Register (socio-linguistics)|diwaanka]], iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''[[Wikipedia:Naming conventions (people)|Dadka]]''' * [[Mahatma Gandhi]] (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * [[Bill Clinton]] (ma aha: William Jefferson Clinton) * [[J. R. R. Tolkien]] (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * [[Bono]] (ma aha: Paul Hewson) * [[Cat Stevens]] (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * [[Mark Antony]] (ma aha: Marcus Antonius) * [[Shirley Temple]] (ma aha: Shirley Temple Black) '''[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Goobaha]]''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * [[Great Pyramid of Giza]] (ma aha: Pyramid of Khufu) * [[South Korea]] (ma aha: Republic of Korea) * [[United States]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * [[Aspirin]] (ma aha: acetylsalicylic acid) * [[Guinea pig]] (ma aha: ''Cavia porcellus'') * [[Polio]] (ma aha: poliomyelitis) * [[Spanish flu]] (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * [[Windows XP]] (ma aha: Windows NT 5.1) * [[Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * [[Darth Vader]] (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * [[The CW]] (ma aha: The CW Network) * [[Caltrans]] (ma aha: California Department of Transportation) * [[UPN]] (ma aha: United Paramount Network) * [[WWE]] (ma aha: World Wrestling Entertainment) * [[Cello]] (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama International Federation of Association Football) * [[Mueller report]] (ma aha: ''Report on the Investigation into Russian Interference in the 2016 Presidential Election'') * [[Proxima Centauri]] (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. [[Search engine|Mashiinka baadhista]] wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda, eeg [[Wikipedia:Search engine test]]. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} {{Redirect|WP:NAMECHANGES|the manual of style for biographies|MOS:CHANGEDNAME|changing your Wikipedia username|WP:RENAME}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (people)#Self-published name changes}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Verifiability#Reliable sources|vilooyinka madax-bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Engiriis]] ("vilooyinka lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Use commonly recognizable names}}. [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Wikipedia is not a crystal ball|Wikipedia ma aha ilam-samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, [[Wikipedia:Common sense|fahamka caadiga ah]] waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta [[Wikipedia:Reliable sources|vilooyinka lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Engiriis. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} {{See also|Wikipedia:Neutral point of view#Naming}} Is-haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid vilooyinka lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex-jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale [[Alexander the Great]], ama [[Teapot Dome scandal]]). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin-la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu [[Octomom]] ku qori doonaan si ay u geyso [[Nadya Suleman]], oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "[[Antennagate]]" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "[[Great Leap Forward]]" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. {{See also|Wikipedia:Redirect#Neutrality of redirects}} ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida [[Restoration of the Everglades]]) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso [[Wikipedia:Manual of Style/Words to watch|erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn]]; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka-reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci-darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaas vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, [[#Non-neutral but common names|magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn]] (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda [[Wikipedia:Manual of Style (medicine-related articles)|xaysimaha caafimaadka]]). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Anchor|Precision and disambiguation}}<!--Required to avoid breaking links on this page and others, including redirects--> {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} {{Redirect|MOS:PRECISION}} {{See also|Wikipedia:Broad-concept article|Wikipedia:Ambiguous subjects}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, [[Saint Teresa of Calcutta]] waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama [[Mother Teresa]] ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, [[Columbia]] ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato [[Columbia River]]. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha magacawga]]. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]], ama [[Wikipedia:Naming conventions (royalty and nobility)|Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * [[Bothell]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa [[Bothell, Washington]] (eeg [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * [[Energy]] ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska (eeg [[Energy (disambiguation)]]). Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Energy (physics)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], iyo koobnaanta iyo ogaanshaha [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha]]). * [[M-185]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin [[Wikipedia:Naming conventions (U.S. state and territory highways)]] waxay go'aamisaa ku darida soocida [[M-185 (Michigan highway)]] iyadoo la leeyahay loo-leexiye ka yimid [[M-185]]. ===Soocida muranka=== {{Anchor|DAB}}{{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} {{Hatnote|Qaybta habraaca waa in loo akhriso iyadoo la dhowrayo [[Wikipedia:Disambiguation#Naming the specific topic articles|tilmaamaha soocida muranka]].}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad [[WP:PRECISION|shuruudaha saxsanaanta]], kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Queen (rock band)", maadaama [[Queen (band)]] ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda rock-ga ka dhex jirta [[Queen (disambiguation)|isticmaalka kale ee erayga "Queen"]]. Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa [[Chicken]], laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa [[Turkey (bird)]] si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la [[WP:D|sooco]]. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan [[WP:CRITERIA|shuruudaha cinwaan-siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{redirect|WP:NATURAL|naturalness|#Naturalness}} {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Engiriiska ku dhex jirta [[Wikipedia:SOURCES|vilooyinka lagu kalsoonaan karo]], in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama [[WP:NOTNEO|magacyo la sameeyay]]. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, [[French language]] iyo [[French people]], iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, [[hand fan]] waa ka wanaagsan tahay [[fan (implement)]]. Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta [[WP:ENGVAR|aynaanka Af-Engiriiska ee la isticmaalay]]; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed [[Elevator]] waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta [[Windsor, Berkshire]] (eeg [[WP:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale [[Diana, Princess of Wales]] waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee [[WP:Naming conventions (royalty and nobility)|magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]], ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida [[Tony Blair]] iyo [[Battle of Waterloo]] waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Waterloo, Battle of", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: [[Mercury (element)]], [[Mercury (planet)]], iyo [[Mercury (mythology)]]. ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': [[List of birds of Nicaragua]], [[Campaign history of the Roman military]], [[Pontius Pilate's wife]] (eeg {{Section link|WP:NCP#Descriptive titles}}) ====Is-dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad [[WP:CONCISE]]. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": [[Wiegenlied, D 498 (Schubert)]] (eeg {{Section link|Talk:Wiegenlied, D 498 (Schubert)#Requested moves}}) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee [[#Special characters|calaamadaha]] loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee [[Wikipedia:Naming conventions (books)#Subtitles|cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood]] iyo [[Wikipedia:Naming conventions (long lists)#Long (split) list naming recommendations|diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan]]. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale [[iron maiden]] vs. [[Iron Maiden]], ama [[friendly fire]] vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay [[Friendly Fire (disambiguation)|Friendly Fire]]. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida [[WP:HATNOTE|hatnotes]] ama [[Wikipedia:Manual of Style/Disambiguation pages|boggaga soocida muranka]]. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale [[MAVEN]] vs. [[Maven]]; ''[[Airplane!]]'' vs. [[Airplane]]; [[Sea-Monkeys]] vs. [[SeaMonkey]]; ''[[The Wörld Is Yours]]'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay [[The World Is Yours]]. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin [[WP:CRITERIA]], badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * [[Special:Diff/671807199|Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)"]] sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay [[Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem]]. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa [[Gray Poupon (album)|''Gray Poupon'' (album)]] Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada; eeg {{section link|Wikipedia:Naming conventions (plurals)|Primary topic}} wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] pqp1hrsvhtgl80greepfpl7gq4omzyi 306532 306531 2026-09-01T05:47:00Z Isma4l 41797 /* Go'aaminta cinwaanka maqaalka */ 306532 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo opposite-keeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== <!-- This Anchor tag serves to provide a permanent target for incoming section links. Please do not remove it, nor modify it, except to add another appropriate anchor. If you modify the section title, please anchor the old title. It is always best to anchor an old section header that has been changed so that links to it will not be broken. See [[Template:Anchor]] for details. This template is {{subst:Anchor comment}}. --> {{See also|Wikipedia:Official names}} {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac [[natural-language|luqadda dabiiciga ah]] oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca [[WP:OFFICIAL|magaciisa rasmiga ah]] sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee vilooyinka [[Wikipedia:Independent sources|madax-bannaan]], [[Wikipedia:Reliable sources|lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Engiriis) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin [[#WP:CRITERIA|shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay]].{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan vilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan [[Common name|magac caadi ah (luqadda dhexdeeda)]], oo ka soo opposite ah [[scientific name|magaca sayniska]], sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca vilooyinkan darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan [[WP:consensus|is-afgarad]] ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Engiriiska, eeg sidoo kale [[#National varieties of English|§ Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]], hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan [[#Deciding on an article title|dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada]] ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo [[Wikipedia:Disambiguation|boggaga soocida muranka]] ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo [[myocardial infarction|dhibaatada wadnaha]].}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo vilooyinka lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Neutrality in article titles}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo [[Vulgarism|fool xun]] (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo [[pedantic|faham adag]]. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Ensaklopoolada kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada [[Register (socio-linguistics)|diwaanka]], iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''[[Wikipedia:Naming conventions (people)|Dadka]]''' * [[Mahatma Gandhi]] (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * [[Bill Clinton]] (ma aha: William Jefferson Clinton) * [[J. R. R. Tolkien]] (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * [[Bono]] (ma aha: Paul Hewson) * [[Cat Stevens]] (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * [[Mark Antony]] (ma aha: Marcus Antonius) * [[Shirley Temple]] (ma aha: Shirley Temple Black) '''[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Goobaha]]''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * [[Great Pyramid of Giza]] (ma aha: Pyramid of Khufu) * [[South Korea]] (ma aha: Republic of Korea) * [[United States]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * [[Aspirin]] (ma aha: acetylsalicylic acid) * [[Guinea pig]] (ma aha: ''Cavia porcellus'') * [[Polio]] (ma aha: poliomyelitis) * [[Spanish flu]] (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * [[Windows XP]] (ma aha: Windows NT 5.1) * [[Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * [[Darth Vader]] (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * [[The CW]] (ma aha: The CW Network) * [[Caltrans]] (ma aha: California Department of Transportation) * [[UPN]] (ma aha: United Paramount Network) * [[WWE]] (ma aha: World Wrestling Entertainment) * [[Cello]] (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama International Federation of Association Football) * [[Mueller report]] (ma aha: ''Report on the Investigation into Russian Interference in the 2016 Presidential Election'') * [[Proxima Centauri]] (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. [[Search engine|Mashiinka baadhista]] wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda, eeg [[Wikipedia:Search engine test]]. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} {{Redirect|WP:NAMECHANGES|the manual of style for biographies|MOS:CHANGEDNAME|changing your Wikipedia username|WP:RENAME}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (people)#Self-published name changes}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Verifiability#Reliable sources|vilooyinka madax-bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Engiriis]] ("vilooyinka lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Use commonly recognizable names}}. [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Wikipedia is not a crystal ball|Wikipedia ma aha ilam-samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, [[Wikipedia:Common sense|fahamka caadiga ah]] waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta [[Wikipedia:Reliable sources|vilooyinka lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Engiriis. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} {{See also|Wikipedia:Neutral point of view#Naming}} Is-haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid vilooyinka lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex-jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale [[Alexander the Great]], ama [[Teapot Dome scandal]]). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin-la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu [[Octomom]] ku qori doonaan si ay u geyso [[Nadya Suleman]], oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "[[Antennagate]]" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "[[Great Leap Forward]]" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. {{See also|Wikipedia:Redirect#Neutrality of redirects}} ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida [[Restoration of the Everglades]]) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso [[Wikipedia:Manual of Style/Words to watch|erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn]]; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka-reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci-darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaas vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, [[#Non-neutral but common names|magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn]] (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda [[Wikipedia:Manual of Style (medicine-related articles)|xaysimaha caafimaadka]]). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Anchor|Precision and disambiguation}}<!--Required to avoid breaking links on this page and others, including redirects--> {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} {{Redirect|MOS:PRECISION}} {{See also|Wikipedia:Broad-concept article|Wikipedia:Ambiguous subjects}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, [[Saint Teresa of Calcutta]] waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama [[Mother Teresa]] ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, [[Columbia]] ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato [[Columbia River]]. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha magacawga]]. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]], ama [[Wikipedia:Naming conventions (royalty and nobility)|Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * [[Bothell]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa [[Bothell, Washington]] (eeg [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * [[Energy]] ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska (eeg [[Energy (disambiguation)]]). Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Energy (physics)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], iyo koobnaanta iyo ogaanshaha [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha]]). * [[M-185]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin [[Wikipedia:Naming conventions (U.S. state and territory highways)]] waxay go'aamisaa ku darida soocida [[M-185 (Michigan highway)]] iyadoo la leeyahay loo-leexiye ka yimid [[M-185]]. ===Soocida muranka=== {{Anchor|DAB}}{{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} {{Hatnote|Qaybta habraaca waa in loo akhriso iyadoo la dhowrayo [[Wikipedia:Disambiguation#Naming the specific topic articles|tilmaamaha soocida muranka]].}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad [[WP:PRECISION|shuruudaha saxsanaanta]], kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Queen (rock band)", maadaama [[Queen (band)]] ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda rock-ga ka dhex jirta [[Queen (disambiguation)|isticmaalka kale ee erayga "Queen"]]. Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa [[Chicken]], laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa [[Turkey (bird)]] si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la [[WP:D|sooco]]. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan [[WP:CRITERIA|shuruudaha cinwaan-siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{redirect|WP:NATURAL|naturalness|#Naturalness}} {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Engiriiska ku dhex jirta [[Wikipedia:SOURCES|vilooyinka lagu kalsoonaan karo]], in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama [[WP:NOTNEO|magacyo la sameeyay]]. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, [[French language]] iyo [[French people]], iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, [[hand fan]] waa ka wanaagsan tahay [[fan (implement)]]. Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta [[WP:ENGVAR|aynaanka Af-Engiriiska ee la isticmaalay]]; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed [[Elevator]] waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta [[Windsor, Berkshire]] (eeg [[WP:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale [[Diana, Princess of Wales]] waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee [[WP:Naming conventions (royalty and nobility)|magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]], ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida [[Tony Blair]] iyo [[Battle of Waterloo]] waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Waterloo, Battle of", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: [[Mercury (element)]], [[Mercury (planet)]], iyo [[Mercury (mythology)]]. ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': [[List of birds of Nicaragua]], [[Campaign history of the Roman military]], [[Pontius Pilate's wife]] (eeg {{Section link|WP:NCP#Descriptive titles}}) ====Is-dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad [[WP:CONCISE]]. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": [[Wiegenlied, D 498 (Schubert)]] (eeg {{Section link|Talk:Wiegenlied, D 498 (Schubert)#Requested moves}}) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee [[#Special characters|calaamadaha]] loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee [[Wikipedia:Naming conventions (books)#Subtitles|cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood]] iyo [[Wikipedia:Naming conventions (long lists)#Long (split) list naming recommendations|diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan]]. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale [[iron maiden]] vs. [[Iron Maiden]], ama [[friendly fire]] vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay [[Friendly Fire (disambiguation)|Friendly Fire]]. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida [[WP:HATNOTE|hatnotes]] ama [[Wikipedia:Manual of Style/Disambiguation pages|boggaga soocida muranka]]. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale [[MAVEN]] vs. [[Maven]]; ''[[Airplane!]]'' vs. [[Airplane]]; [[Sea-Monkeys]] vs. [[SeaMonkey]]; ''[[The Wörld Is Yours]]'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay [[The World Is Yours]]. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin [[WP:CRITERIA]], badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * [[Special:Diff/671807199|Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)"]] sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay [[Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem]]. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa [[Gray Poupon (album)|''Gray Poupon'' (album)]] Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada; eeg {{section link|Wikipedia:Naming conventions (plurals)|Primary topic}} wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] 4cdye88nfj1u9rbmxcvtsy9sjqhyovx 306533 306532 2026-09-01T05:47:57Z Isma4l 41797 306533 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== <!-- This Anchor tag serves to provide a permanent target for incoming section links. Please do not remove it, nor modify it, except to add another appropriate anchor. If you modify the section title, please anchor the old title. It is always best to anchor an old section header that has been changed so that links to it will not be broken. See [[Template:Anchor]] for details. This template is {{subst:Anchor comment}}. --> {{See also|Wikipedia:Official names}} {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac [[natural-language|luqadda dabiiciga ah]] oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca [[WP:OFFICIAL|magaciisa rasmiga ah]] sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee vilooyinka [[Wikipedia:Independent sources|madax-bannaan]], [[Wikipedia:Reliable sources|lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Engiriis) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin [[#WP:CRITERIA|shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay]].{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan vilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan [[Common name|magac caadi ah (luqadda dhexdeeda)]], oo ka soo opposite ah [[scientific name|magaca sayniska]], sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca vilooyinkan darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan [[WP:consensus|is-afgarad]] ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Engiriiska, eeg sidoo kale [[#National varieties of English|§ Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]], hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan [[#Deciding on an article title|dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada]] ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo [[Wikipedia:Disambiguation|boggaga soocida muranka]] ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo [[myocardial infarction|dhibaatada wadnaha]].}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo vilooyinka lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Neutrality in article titles}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo [[Vulgarism|fool xun]] (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo [[pedantic|faham adag]]. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Ensaklopoolada kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada [[Register (socio-linguistics)|diwaanka]], iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''[[Wikipedia:Naming conventions (people)|Dadka]]''' * [[Mahatma Gandhi]] (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * [[Bill Clinton]] (ma aha: William Jefferson Clinton) * [[J. R. R. Tolkien]] (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * [[Bono]] (ma aha: Paul Hewson) * [[Cat Stevens]] (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * [[Mark Antony]] (ma aha: Marcus Antonius) * [[Shirley Temple]] (ma aha: Shirley Temple Black) '''[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Goobaha]]''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * [[Great Pyramid of Giza]] (ma aha: Pyramid of Khufu) * [[South Korea]] (ma aha: Republic of Korea) * [[United States]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * [[Aspirin]] (ma aha: acetylsalicylic acid) * [[Guinea pig]] (ma aha: ''Cavia porcellus'') * [[Polio]] (ma aha: poliomyelitis) * [[Spanish flu]] (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * [[Windows XP]] (ma aha: Windows NT 5.1) * [[Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * [[Darth Vader]] (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * [[The CW]] (ma aha: The CW Network) * [[Caltrans]] (ma aha: California Department of Transportation) * [[UPN]] (ma aha: United Paramount Network) * [[WWE]] (ma aha: World Wrestling Entertainment) * [[Cello]] (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama International Federation of Association Football) * [[Mueller report]] (ma aha: ''Report on the Investigation into Russian Interference in the 2016 Presidential Election'') * [[Proxima Centauri]] (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. [[Search engine|Mashiinka baadhista]] wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda, eeg [[Wikipedia:Search engine test]]. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} {{Redirect|WP:NAMECHANGES|the manual of style for biographies|MOS:CHANGEDNAME|changing your Wikipedia username|WP:RENAME}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (people)#Self-published name changes}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Verifiability#Reliable sources|vilooyinka madax-bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Engiriis]] ("vilooyinka lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Use commonly recognizable names}}. [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Wikipedia is not a crystal ball|Wikipedia ma aha ilam-samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, [[Wikipedia:Common sense|fahamka caadiga ah]] waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta [[Wikipedia:Reliable sources|vilooyinka lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Engiriis. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} {{See also|Wikipedia:Neutral point of view#Naming}} Is-haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid vilooyinka lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex-jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale [[Alexander the Great]], ama [[Teapot Dome scandal]]). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin-la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu [[Octomom]] ku qori doonaan si ay u geyso [[Nadya Suleman]], oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "[[Antennagate]]" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "[[Great Leap Forward]]" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. {{See also|Wikipedia:Redirect#Neutrality of redirects}} ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida [[Restoration of the Everglades]]) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso [[Wikipedia:Manual of Style/Words to watch|erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn]]; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka-reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci-darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaas vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, [[#Non-neutral but common names|magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn]] (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda [[Wikipedia:Manual of Style (medicine-related articles)|xaysimaha caafimaadka]]). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Anchor|Precision and disambiguation}}<!--Required to avoid breaking links on this page and others, including redirects--> {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} {{Redirect|MOS:PRECISION}} {{See also|Wikipedia:Broad-concept article|Wikipedia:Ambiguous subjects}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, [[Saint Teresa of Calcutta]] waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama [[Mother Teresa]] ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, [[Columbia]] ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato [[Columbia River]]. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha magacawga]]. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]], ama [[Wikipedia:Naming conventions (royalty and nobility)|Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * [[Bothell]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa [[Bothell, Washington]] (eeg [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * [[Energy]] ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska (eeg [[Energy (disambiguation)]]). Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Energy (physics)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], iyo koobnaanta iyo ogaanshaha [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha]]). * [[M-185]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin [[Wikipedia:Naming conventions (U.S. state and territory highways)]] waxay go'aamisaa ku darida soocida [[M-185 (Michigan highway)]] iyadoo la leeyahay loo-leexiye ka yimid [[M-185]]. ===Soocida muranka=== {{Anchor|DAB}}{{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} {{Hatnote|Qaybta habraaca waa in loo akhriso iyadoo la dhowrayo [[Wikipedia:Disambiguation#Naming the specific topic articles|tilmaamaha soocida muranka]].}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad [[WP:PRECISION|shuruudaha saxsanaanta]], kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Queen (rock band)", maadaama [[Queen (band)]] ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda rock-ga ka dhex jirta [[Queen (disambiguation)|isticmaalka kale ee erayga "Queen"]]. Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa [[Chicken]], laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa [[Turkey (bird)]] si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la [[WP:D|sooco]]. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan [[WP:CRITERIA|shuruudaha cinwaan-siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{redirect|WP:NATURAL|naturalness|#Naturalness}} {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Engiriiska ku dhex jirta [[Wikipedia:SOURCES|vilooyinka lagu kalsoonaan karo]], in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama [[WP:NOTNEO|magacyo la sameeyay]]. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, [[French language]] iyo [[French people]], iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, [[hand fan]] waa ka wanaagsan tahay [[fan (implement)]]. Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta [[WP:ENGVAR|aynaanka Af-Engiriiska ee la isticmaalay]]; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed [[Elevator]] waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta [[Windsor, Berkshire]] (eeg [[WP:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale [[Diana, Princess of Wales]] waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee [[WP:Naming conventions (royalty and nobility)|magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]], ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida [[Tony Blair]] iyo [[Battle of Waterloo]] waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Waterloo, Battle of", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: [[Mercury (element)]], [[Mercury (planet)]], iyo [[Mercury (mythology)]]. ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': [[List of birds of Nicaragua]], [[Campaign history of the Roman military]], [[Pontius Pilate's wife]] (eeg {{Section link|WP:NCP#Descriptive titles}}) ====Is-dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad [[WP:CONCISE]]. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": [[Wiegenlied, D 498 (Schubert)]] (eeg {{Section link|Talk:Wiegenlied, D 498 (Schubert)#Requested moves}}) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee [[#Special characters|calaamadaha]] loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee [[Wikipedia:Naming conventions (books)#Subtitles|cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood]] iyo [[Wikipedia:Naming conventions (long lists)#Long (split) list naming recommendations|diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan]]. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale [[iron maiden]] vs. [[Iron Maiden]], ama [[friendly fire]] vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay [[Friendly Fire (disambiguation)|Friendly Fire]]. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida [[WP:HATNOTE|hatnotes]] ama [[Wikipedia:Manual of Style/Disambiguation pages|boggaga soocida muranka]]. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale [[MAVEN]] vs. [[Maven]]; ''[[Airplane!]]'' vs. [[Airplane]]; [[Sea-Monkeys]] vs. [[SeaMonkey]]; ''[[The Wörld Is Yours]]'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay [[The World Is Yours]]. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin [[WP:CRITERIA]], badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * [[Special:Diff/671807199|Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)"]] sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay [[Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem]]. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa [[Gray Poupon (album)|''Gray Poupon'' (album)]] Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada; eeg {{section link|Wikipedia:Naming conventions (plurals)|Primary topic}} wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] pfq5ii6fpl6sh62ww925w6kxetpu4qp 306534 306533 2026-09-01T05:58:56Z Isma4l 41797 /* Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo */ 306534 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, [[Wikipedia:Reliable sources|lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * [[Kuuriyada Koonfureed]] (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * [[Aspirin]] (ma aha: acetylsalicylic acid) * [[Guinea pig]] (ma aha: ''Cavia porcellus'') * [[Polio]] (ma aha: poliomyelitis) * [[Spanish flu]] (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda, eeg [[Wikipedia:Search engine test]]. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} {{Redirect|WP:NAMECHANGES|the manual of style for biographies|MOS:CHANGEDNAME|changing your Wikipedia username|WP:RENAME}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (people)#Self-published name changes}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} {{See also|Wikipedia:Neutral point of view#Naming}} Is-haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid vilooyinka lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex-jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale [[Alexander the Great]], ama [[Teapot Dome scandal]]). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin-la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu [[Octomom]] ku qori doonaan si ay u geyso [[Nadya Suleman]], oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "[[Antennagate]]" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "[[Great Leap Forward]]" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. {{See also|Wikipedia:Redirect#Neutrality of redirects}} ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida [[Restoration of the Everglades]]) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso [[Wikipedia:Manual of Style/Words to watch|erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn]]; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka-reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci-darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaas vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, [[#Non-neutral but common names|magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn]] (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda [[Wikipedia:Manual of Style (medicine-related articles)|xaysimaha caafimaadka]]). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Anchor|Precision and disambiguation}}<!--Required to avoid breaking links on this page and others, including redirects--> {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} {{Redirect|MOS:PRECISION}} {{See also|Wikipedia:Broad-concept article|Wikipedia:Ambiguous subjects}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, [[Saint Teresa of Calcutta]] waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama [[Mother Teresa]] ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, [[Columbia]] ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato [[Columbia River]]. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha magacawga]]. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]], ama [[Wikipedia:Naming conventions (royalty and nobility)|Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * [[Bothell]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa [[Bothell, Washington]] (eeg [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * [[Energy]] ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska (eeg [[Energy (disambiguation)]]). Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Energy (physics)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], iyo koobnaanta iyo ogaanshaha [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha]]). * [[M-185]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin [[Wikipedia:Naming conventions (U.S. state and territory highways)]] waxay go'aamisaa ku darida soocida [[M-185 (Michigan highway)]] iyadoo la leeyahay loo-leexiye ka yimid [[M-185]]. ===Soocida muranka=== {{Anchor|DAB}}{{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} {{Hatnote|Qaybta habraaca waa in loo akhriso iyadoo la dhowrayo [[Wikipedia:Disambiguation#Naming the specific topic articles|tilmaamaha soocida muranka]].}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad [[WP:PRECISION|shuruudaha saxsanaanta]], kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Queen (rock band)", maadaama [[Queen (band)]] ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda rock-ga ka dhex jirta [[Queen (disambiguation)|isticmaalka kale ee erayga "Queen"]]. Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa [[Chicken]], laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa [[Turkey (bird)]] si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la [[WP:D|sooco]]. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan [[WP:CRITERIA|shuruudaha cinwaan-siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{redirect|WP:NATURAL|naturalness|#Naturalness}} {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Engiriiska ku dhex jirta [[Wikipedia:SOURCES|vilooyinka lagu kalsoonaan karo]], in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama [[WP:NOTNEO|magacyo la sameeyay]]. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, [[French language]] iyo [[French people]], iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, [[hand fan]] waa ka wanaagsan tahay [[fan (implement)]]. Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta [[WP:ENGVAR|aynaanka Af-Engiriiska ee la isticmaalay]]; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed [[Elevator]] waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta [[Windsor, Berkshire]] (eeg [[WP:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale [[Diana, Princess of Wales]] waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee [[WP:Naming conventions (royalty and nobility)|magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]], ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida [[Tony Blair]] iyo [[Battle of Waterloo]] waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Waterloo, Battle of", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: [[Mercury (element)]], [[Mercury (planet)]], iyo [[Mercury (mythology)]]. ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': [[List of birds of Nicaragua]], [[Campaign history of the Roman military]], [[Pontius Pilate's wife]] (eeg {{Section link|WP:NCP#Descriptive titles}}) ====Is-dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad [[WP:CONCISE]]. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": [[Wiegenlied, D 498 (Schubert)]] (eeg {{Section link|Talk:Wiegenlied, D 498 (Schubert)#Requested moves}}) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee [[#Special characters|calaamadaha]] loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee [[Wikipedia:Naming conventions (books)#Subtitles|cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood]] iyo [[Wikipedia:Naming conventions (long lists)#Long (split) list naming recommendations|diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan]]. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale [[iron maiden]] vs. [[Iron Maiden]], ama [[friendly fire]] vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay [[Friendly Fire (disambiguation)|Friendly Fire]]. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida [[WP:HATNOTE|hatnotes]] ama [[Wikipedia:Manual of Style/Disambiguation pages|boggaga soocida muranka]]. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale [[MAVEN]] vs. [[Maven]]; ''[[Airplane!]]'' vs. [[Airplane]]; [[Sea-Monkeys]] vs. [[SeaMonkey]]; ''[[The Wörld Is Yours]]'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay [[The World Is Yours]]. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin [[WP:CRITERIA]], badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * [[Special:Diff/671807199|Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)"]] sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay [[Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem]]. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa [[Gray Poupon (album)|''Gray Poupon'' (album)]] Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada; eeg {{section link|Wikipedia:Naming conventions (plurals)|Primary topic}} wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] 5f8ue2vhr293t1dei0u74ebs4friaqe 306535 306534 2026-09-01T05:59:23Z Isma4l 41797 306535 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * [[Kuuriyada Koonfureed]] (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * [[Aspirin]] (ma aha: acetylsalicylic acid) * [[Guinea pig]] (ma aha: ''Cavia porcellus'') * [[Polio]] (ma aha: poliomyelitis) * [[Spanish flu]] (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda, eeg [[Wikipedia:Search engine test]]. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} {{Redirect|WP:NAMECHANGES|the manual of style for biographies|MOS:CHANGEDNAME|changing your Wikipedia username|WP:RENAME}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (people)#Self-published name changes}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} {{See also|Wikipedia:Neutral point of view#Naming}} Is-haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid vilooyinka lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex-jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale [[Alexander the Great]], ama [[Teapot Dome scandal]]). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin-la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu [[Octomom]] ku qori doonaan si ay u geyso [[Nadya Suleman]], oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "[[Antennagate]]" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "[[Great Leap Forward]]" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. {{See also|Wikipedia:Redirect#Neutrality of redirects}} ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida [[Restoration of the Everglades]]) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso [[Wikipedia:Manual of Style/Words to watch|erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn]]; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka-reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci-darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaas vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, [[#Non-neutral but common names|magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn]] (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda [[Wikipedia:Manual of Style (medicine-related articles)|xaysimaha caafimaadka]]). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Anchor|Precision and disambiguation}}<!--Required to avoid breaking links on this page and others, including redirects--> {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} {{Redirect|MOS:PRECISION}} {{See also|Wikipedia:Broad-concept article|Wikipedia:Ambiguous subjects}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, [[Saint Teresa of Calcutta]] waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama [[Mother Teresa]] ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, [[Columbia]] ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato [[Columbia River]]. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha magacawga]]. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]], ama [[Wikipedia:Naming conventions (royalty and nobility)|Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * [[Bothell]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa [[Bothell, Washington]] (eeg [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * [[Energy]] ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska (eeg [[Energy (disambiguation)]]). Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Energy (physics)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], iyo koobnaanta iyo ogaanshaha [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha]]). * [[M-185]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin [[Wikipedia:Naming conventions (U.S. state and territory highways)]] waxay go'aamisaa ku darida soocida [[M-185 (Michigan highway)]] iyadoo la leeyahay loo-leexiye ka yimid [[M-185]]. ===Soocida muranka=== {{Anchor|DAB}}{{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} {{Hatnote|Qaybta habraaca waa in loo akhriso iyadoo la dhowrayo [[Wikipedia:Disambiguation#Naming the specific topic articles|tilmaamaha soocida muranka]].}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad [[WP:PRECISION|shuruudaha saxsanaanta]], kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Queen (rock band)", maadaama [[Queen (band)]] ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda rock-ga ka dhex jirta [[Queen (disambiguation)|isticmaalka kale ee erayga "Queen"]]. Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa [[Chicken]], laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa [[Turkey (bird)]] si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la [[WP:D|sooco]]. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan [[WP:CRITERIA|shuruudaha cinwaan-siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{redirect|WP:NATURAL|naturalness|#Naturalness}} {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Engiriiska ku dhex jirta [[Wikipedia:SOURCES|vilooyinka lagu kalsoonaan karo]], in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama [[WP:NOTNEO|magacyo la sameeyay]]. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, [[French language]] iyo [[French people]], iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, [[hand fan]] waa ka wanaagsan tahay [[fan (implement)]]. Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta [[WP:ENGVAR|aynaanka Af-Engiriiska ee la isticmaalay]]; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed [[Elevator]] waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta [[Windsor, Berkshire]] (eeg [[WP:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale [[Diana, Princess of Wales]] waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee [[WP:Naming conventions (royalty and nobility)|magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]], ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida [[Tony Blair]] iyo [[Battle of Waterloo]] waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Waterloo, Battle of", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: [[Mercury (element)]], [[Mercury (planet)]], iyo [[Mercury (mythology)]]. ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': [[List of birds of Nicaragua]], [[Campaign history of the Roman military]], [[Pontius Pilate's wife]] (eeg {{Section link|WP:NCP#Descriptive titles}}) ====Is-dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad [[WP:CONCISE]]. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": [[Wiegenlied, D 498 (Schubert)]] (eeg {{Section link|Talk:Wiegenlied, D 498 (Schubert)#Requested moves}}) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee [[#Special characters|calaamadaha]] loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee [[Wikipedia:Naming conventions (books)#Subtitles|cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood]] iyo [[Wikipedia:Naming conventions (long lists)#Long (split) list naming recommendations|diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan]]. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale [[iron maiden]] vs. [[Iron Maiden]], ama [[friendly fire]] vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay [[Friendly Fire (disambiguation)|Friendly Fire]]. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida [[WP:HATNOTE|hatnotes]] ama [[Wikipedia:Manual of Style/Disambiguation pages|boggaga soocida muranka]]. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale [[MAVEN]] vs. [[Maven]]; ''[[Airplane!]]'' vs. [[Airplane]]; [[Sea-Monkeys]] vs. [[SeaMonkey]]; ''[[The Wörld Is Yours]]'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay [[The World Is Yours]]. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin [[WP:CRITERIA]], badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * [[Special:Diff/671807199|Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)"]] sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay [[Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem]]. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa [[Gray Poupon (album)|''Gray Poupon'' (album)]] Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada; eeg {{section link|Wikipedia:Naming conventions (plurals)|Primary topic}} wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] hfm2x3aplao8y5890zcugb3w9rkom7p 306536 306535 2026-09-01T05:59:41Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306535 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * [[Kuuriyada Koonfureed]] (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * [[Aspirin]] (ma aha: acetylsalicylic acid) * [[Guinea pig]] (ma aha: ''Cavia porcellus'') * [[Polio]] (ma aha: poliomyelitis) * [[Spanish flu]] (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda, eeg [[Wikipedia:Search engine test]]. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} {{Redirect|WP:NAMECHANGES|the manual of style for biographies|MOS:CHANGEDNAME|changing your Wikipedia username|WP:RENAME}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (people)#Self-published name changes}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} {{See also|Wikipedia:Neutral point of view#Naming}} Is-haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid vilooyinka lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex-jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale [[Alexander the Great]], ama [[Teapot Dome scandal]]). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin-la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu [[Octomom]] ku qori doonaan si ay u geyso [[Nadya Suleman]], oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "[[Antennagate]]" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "[[Great Leap Forward]]" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. {{See also|Wikipedia:Redirect#Neutrality of redirects}} ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida [[Restoration of the Everglades]]) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso [[Wikipedia:Manual of Style/Words to watch|erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn]]; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka-reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci-darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaas vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, [[#Non-neutral but common names|magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn]] (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda [[Wikipedia:Manual of Style (medicine-related articles)|xaysimaha caafimaadka]]). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Anchor|Precision and disambiguation}}<!--Required to avoid breaking links on this page and others, including redirects--> {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} {{Redirect|MOS:PRECISION}} {{See also|Wikipedia:Broad-concept article|Wikipedia:Ambiguous subjects}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, [[Saint Teresa of Calcutta]] waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama [[Mother Teresa]] ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, [[Columbia]] ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato [[Columbia River]]. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha magacawga]]. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]], ama [[Wikipedia:Naming conventions (royalty and nobility)|Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * [[Bothell]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa [[Bothell, Washington]] (eeg [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * [[Energy]] ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska (eeg [[Energy (disambiguation)]]). Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Energy (physics)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], iyo koobnaanta iyo ogaanshaha [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha]]). * [[M-185]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin [[Wikipedia:Naming conventions (U.S. state and territory highways)]] waxay go'aamisaa ku darida soocida [[M-185 (Michigan highway)]] iyadoo la leeyahay loo-leexiye ka yimid [[M-185]]. ===Soocida muranka=== {{Anchor|DAB}}{{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} {{Hatnote|Qaybta habraaca waa in loo akhriso iyadoo la dhowrayo [[Wikipedia:Disambiguation#Naming the specific topic articles|tilmaamaha soocida muranka]].}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad [[WP:PRECISION|shuruudaha saxsanaanta]], kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Queen (rock band)", maadaama [[Queen (band)]] ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda rock-ga ka dhex jirta [[Queen (disambiguation)|isticmaalka kale ee erayga "Queen"]]. Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa [[Chicken]], laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa [[Turkey (bird)]] si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la [[WP:D|sooco]]. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan [[WP:CRITERIA|shuruudaha cinwaan-siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{redirect|WP:NATURAL|naturalness|#Naturalness}} {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Engiriiska ku dhex jirta [[Wikipedia:SOURCES|vilooyinka lagu kalsoonaan karo]], in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama [[WP:NOTNEO|magacyo la sameeyay]]. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, [[French language]] iyo [[French people]], iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, [[hand fan]] waa ka wanaagsan tahay [[fan (implement)]]. Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta [[WP:ENGVAR|aynaanka Af-Engiriiska ee la isticmaalay]]; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed [[Elevator]] waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta [[Windsor, Berkshire]] (eeg [[WP:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale [[Diana, Princess of Wales]] waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee [[WP:Naming conventions (royalty and nobility)|magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]], ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida [[Tony Blair]] iyo [[Battle of Waterloo]] waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Waterloo, Battle of", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: [[Mercury (element)]], [[Mercury (planet)]], iyo [[Mercury (mythology)]]. ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': [[List of birds of Nicaragua]], [[Campaign history of the Roman military]], [[Pontius Pilate's wife]] (eeg {{Section link|WP:NCP#Descriptive titles}}) ====Is-dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad [[WP:CONCISE]]. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": [[Wiegenlied, D 498 (Schubert)]] (eeg {{Section link|Talk:Wiegenlied, D 498 (Schubert)#Requested moves}}) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee [[#Special characters|calaamadaha]] loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee [[Wikipedia:Naming conventions (books)#Subtitles|cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood]] iyo [[Wikipedia:Naming conventions (long lists)#Long (split) list naming recommendations|diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan]]. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale [[iron maiden]] vs. [[Iron Maiden]], ama [[friendly fire]] vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay [[Friendly Fire (disambiguation)|Friendly Fire]]. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida [[WP:HATNOTE|hatnotes]] ama [[Wikipedia:Manual of Style/Disambiguation pages|boggaga soocida muranka]]. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale [[MAVEN]] vs. [[Maven]]; ''[[Airplane!]]'' vs. [[Airplane]]; [[Sea-Monkeys]] vs. [[SeaMonkey]]; ''[[The Wörld Is Yours]]'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay [[The World Is Yours]]. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin [[WP:CRITERIA]], badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * [[Special:Diff/671807199|Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)"]] sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay [[Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem]]. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa [[Gray Poupon (album)|''Gray Poupon'' (album)]] Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada; eeg {{section link|Wikipedia:Naming conventions (plurals)|Primary topic}} wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] hfm2x3aplao8y5890zcugb3w9rkom7p 306537 306536 2026-09-01T06:00:43Z Isma4l 41797 /* Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo */ 306537 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda, eeg [[Wikipedia:Search engine test]]. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} {{Redirect|WP:NAMECHANGES|the manual of style for biographies|MOS:CHANGEDNAME|changing your Wikipedia username|WP:RENAME}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (people)#Self-published name changes}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} {{See also|Wikipedia:Neutral point of view#Naming}} Is-haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid vilooyinka lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex-jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale [[Alexander the Great]], ama [[Teapot Dome scandal]]). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin-la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu [[Octomom]] ku qori doonaan si ay u geyso [[Nadya Suleman]], oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "[[Antennagate]]" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "[[Great Leap Forward]]" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. {{See also|Wikipedia:Redirect#Neutrality of redirects}} ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida [[Restoration of the Everglades]]) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso [[Wikipedia:Manual of Style/Words to watch|erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn]]; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka-reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci-darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaas vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, [[#Non-neutral but common names|magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn]] (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda [[Wikipedia:Manual of Style (medicine-related articles)|xaysimaha caafimaadka]]). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Anchor|Precision and disambiguation}}<!--Required to avoid breaking links on this page and others, including redirects--> {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} {{Redirect|MOS:PRECISION}} {{See also|Wikipedia:Broad-concept article|Wikipedia:Ambiguous subjects}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, [[Saint Teresa of Calcutta]] waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama [[Mother Teresa]] ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, [[Columbia]] ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato [[Columbia River]]. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha magacawga]]. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]], ama [[Wikipedia:Naming conventions (royalty and nobility)|Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * [[Bothell]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa [[Bothell, Washington]] (eeg [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * [[Energy]] ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska (eeg [[Energy (disambiguation)]]). Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Energy (physics)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], iyo koobnaanta iyo ogaanshaha [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha]]). * [[M-185]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin [[Wikipedia:Naming conventions (U.S. state and territory highways)]] waxay go'aamisaa ku darida soocida [[M-185 (Michigan highway)]] iyadoo la leeyahay loo-leexiye ka yimid [[M-185]]. ===Soocida muranka=== {{Anchor|DAB}}{{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} {{Hatnote|Qaybta habraaca waa in loo akhriso iyadoo la dhowrayo [[Wikipedia:Disambiguation#Naming the specific topic articles|tilmaamaha soocida muranka]].}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad [[WP:PRECISION|shuruudaha saxsanaanta]], kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Queen (rock band)", maadaama [[Queen (band)]] ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda rock-ga ka dhex jirta [[Queen (disambiguation)|isticmaalka kale ee erayga "Queen"]]. Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa [[Chicken]], laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa [[Turkey (bird)]] si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la [[WP:D|sooco]]. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan [[WP:CRITERIA|shuruudaha cinwaan-siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{redirect|WP:NATURAL|naturalness|#Naturalness}} {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Engiriiska ku dhex jirta [[Wikipedia:SOURCES|vilooyinka lagu kalsoonaan karo]], in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama [[WP:NOTNEO|magacyo la sameeyay]]. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, [[French language]] iyo [[French people]], iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, [[hand fan]] waa ka wanaagsan tahay [[fan (implement)]]. Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta [[WP:ENGVAR|aynaanka Af-Engiriiska ee la isticmaalay]]; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed [[Elevator]] waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta [[Windsor, Berkshire]] (eeg [[WP:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale [[Diana, Princess of Wales]] waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee [[WP:Naming conventions (royalty and nobility)|magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]], ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida [[Tony Blair]] iyo [[Battle of Waterloo]] waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Waterloo, Battle of", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: [[Mercury (element)]], [[Mercury (planet)]], iyo [[Mercury (mythology)]]. ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': [[List of birds of Nicaragua]], [[Campaign history of the Roman military]], [[Pontius Pilate's wife]] (eeg {{Section link|WP:NCP#Descriptive titles}}) ====Is-dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad [[WP:CONCISE]]. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": [[Wiegenlied, D 498 (Schubert)]] (eeg {{Section link|Talk:Wiegenlied, D 498 (Schubert)#Requested moves}}) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee [[#Special characters|calaamadaha]] loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee [[Wikipedia:Naming conventions (books)#Subtitles|cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood]] iyo [[Wikipedia:Naming conventions (long lists)#Long (split) list naming recommendations|diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan]]. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale [[iron maiden]] vs. [[Iron Maiden]], ama [[friendly fire]] vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay [[Friendly Fire (disambiguation)|Friendly Fire]]. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida [[WP:HATNOTE|hatnotes]] ama [[Wikipedia:Manual of Style/Disambiguation pages|boggaga soocida muranka]]. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale [[MAVEN]] vs. [[Maven]]; ''[[Airplane!]]'' vs. [[Airplane]]; [[Sea-Monkeys]] vs. [[SeaMonkey]]; ''[[The Wörld Is Yours]]'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay [[The World Is Yours]]. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin [[WP:CRITERIA]], badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * [[Special:Diff/671807199|Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)"]] sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay [[Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem]]. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa [[Gray Poupon (album)|''Gray Poupon'' (album)]] Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada; eeg {{section link|Wikipedia:Naming conventions (plurals)|Primary topic}} wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] 3hzf0zjtaxmnarnq87s2w7qai1hl2g0 306538 306537 2026-09-01T06:01:23Z Isma4l 41797 306538 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} {{Redirect|WP:NAMECHANGES|the manual of style for biographies|MOS:CHANGEDNAME|changing your Wikipedia username|WP:RENAME}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (people)#Self-published name changes}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} {{See also|Wikipedia:Neutral point of view#Naming}} Is-haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid vilooyinka lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex-jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale [[Alexander the Great]], ama [[Teapot Dome scandal]]). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin-la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu [[Octomom]] ku qori doonaan si ay u geyso [[Nadya Suleman]], oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "[[Antennagate]]" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "[[Great Leap Forward]]" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. {{See also|Wikipedia:Redirect#Neutrality of redirects}} ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida [[Restoration of the Everglades]]) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso [[Wikipedia:Manual of Style/Words to watch|erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn]]; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka-reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci-darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaas vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, [[#Non-neutral but common names|magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn]] (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda [[Wikipedia:Manual of Style (medicine-related articles)|xaysimaha caafimaadka]]). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Anchor|Precision and disambiguation}}<!--Required to avoid breaking links on this page and others, including redirects--> {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} {{Redirect|MOS:PRECISION}} {{See also|Wikipedia:Broad-concept article|Wikipedia:Ambiguous subjects}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, [[Saint Teresa of Calcutta]] waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama [[Mother Teresa]] ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, [[Columbia]] ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato [[Columbia River]]. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha magacawga]]. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]], ama [[Wikipedia:Naming conventions (royalty and nobility)|Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * [[Bothell]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa [[Bothell, Washington]] (eeg [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * [[Energy]] ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska (eeg [[Energy (disambiguation)]]). Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Energy (physics)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], iyo koobnaanta iyo ogaanshaha [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha]]). * [[M-185]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin [[Wikipedia:Naming conventions (U.S. state and territory highways)]] waxay go'aamisaa ku darida soocida [[M-185 (Michigan highway)]] iyadoo la leeyahay loo-leexiye ka yimid [[M-185]]. ===Soocida muranka=== {{Anchor|DAB}}{{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} {{Hatnote|Qaybta habraaca waa in loo akhriso iyadoo la dhowrayo [[Wikipedia:Disambiguation#Naming the specific topic articles|tilmaamaha soocida muranka]].}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad [[WP:PRECISION|shuruudaha saxsanaanta]], kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Queen (rock band)", maadaama [[Queen (band)]] ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda rock-ga ka dhex jirta [[Queen (disambiguation)|isticmaalka kale ee erayga "Queen"]]. Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa [[Chicken]], laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa [[Turkey (bird)]] si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la [[WP:D|sooco]]. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan [[WP:CRITERIA|shuruudaha cinwaan-siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{redirect|WP:NATURAL|naturalness|#Naturalness}} {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Engiriiska ku dhex jirta [[Wikipedia:SOURCES|vilooyinka lagu kalsoonaan karo]], in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama [[WP:NOTNEO|magacyo la sameeyay]]. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, [[French language]] iyo [[French people]], iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, [[hand fan]] waa ka wanaagsan tahay [[fan (implement)]]. Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta [[WP:ENGVAR|aynaanka Af-Engiriiska ee la isticmaalay]]; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed [[Elevator]] waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta [[Windsor, Berkshire]] (eeg [[WP:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale [[Diana, Princess of Wales]] waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee [[WP:Naming conventions (royalty and nobility)|magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]], ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida [[Tony Blair]] iyo [[Battle of Waterloo]] waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Waterloo, Battle of", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: [[Mercury (element)]], [[Mercury (planet)]], iyo [[Mercury (mythology)]]. ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': [[List of birds of Nicaragua]], [[Campaign history of the Roman military]], [[Pontius Pilate's wife]] (eeg {{Section link|WP:NCP#Descriptive titles}}) ====Is-dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad [[WP:CONCISE]]. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": [[Wiegenlied, D 498 (Schubert)]] (eeg {{Section link|Talk:Wiegenlied, D 498 (Schubert)#Requested moves}}) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee [[#Special characters|calaamadaha]] loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee [[Wikipedia:Naming conventions (books)#Subtitles|cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood]] iyo [[Wikipedia:Naming conventions (long lists)#Long (split) list naming recommendations|diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan]]. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale [[iron maiden]] vs. [[Iron Maiden]], ama [[friendly fire]] vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay [[Friendly Fire (disambiguation)|Friendly Fire]]. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida [[WP:HATNOTE|hatnotes]] ama [[Wikipedia:Manual of Style/Disambiguation pages|boggaga soocida muranka]]. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale [[MAVEN]] vs. [[Maven]]; ''[[Airplane!]]'' vs. [[Airplane]]; [[Sea-Monkeys]] vs. [[SeaMonkey]]; ''[[The Wörld Is Yours]]'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay [[The World Is Yours]]. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin [[WP:CRITERIA]], badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * [[Special:Diff/671807199|Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)"]] sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay [[Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem]]. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa [[Gray Poupon (album)|''Gray Poupon'' (album)]] Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada; eeg {{section link|Wikipedia:Naming conventions (plurals)|Primary topic}} wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] r0cx617lv9ldyhsd8s36gi6jrc45yw2 306539 306538 2026-09-01T06:01:47Z Isma4l 41797 /* Badalida magaca */ 306539 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} {{See also|Wikipedia:Neutral point of view#Naming}} Is-haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid vilooyinka lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex-jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale [[Alexander the Great]], ama [[Teapot Dome scandal]]). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin-la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu [[Octomom]] ku qori doonaan si ay u geyso [[Nadya Suleman]], oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "[[Antennagate]]" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "[[Great Leap Forward]]" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. {{See also|Wikipedia:Redirect#Neutrality of redirects}} ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida [[Restoration of the Everglades]]) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso [[Wikipedia:Manual of Style/Words to watch|erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn]]; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka-reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci-darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaas vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, [[#Non-neutral but common names|magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn]] (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda [[Wikipedia:Manual of Style (medicine-related articles)|xaysimaha caafimaadka]]). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Anchor|Precision and disambiguation}}<!--Required to avoid breaking links on this page and others, including redirects--> {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} {{Redirect|MOS:PRECISION}} {{See also|Wikipedia:Broad-concept article|Wikipedia:Ambiguous subjects}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, [[Saint Teresa of Calcutta]] waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama [[Mother Teresa]] ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, [[Columbia]] ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato [[Columbia River]]. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha magacawga]]. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]], ama [[Wikipedia:Naming conventions (royalty and nobility)|Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * [[Bothell]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa [[Bothell, Washington]] (eeg [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * [[Energy]] ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska (eeg [[Energy (disambiguation)]]). Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Energy (physics)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], iyo koobnaanta iyo ogaanshaha [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha]]). * [[M-185]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin [[Wikipedia:Naming conventions (U.S. state and territory highways)]] waxay go'aamisaa ku darida soocida [[M-185 (Michigan highway)]] iyadoo la leeyahay loo-leexiye ka yimid [[M-185]]. ===Soocida muranka=== {{Anchor|DAB}}{{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} {{Hatnote|Qaybta habraaca waa in loo akhriso iyadoo la dhowrayo [[Wikipedia:Disambiguation#Naming the specific topic articles|tilmaamaha soocida muranka]].}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad [[WP:PRECISION|shuruudaha saxsanaanta]], kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Queen (rock band)", maadaama [[Queen (band)]] ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda rock-ga ka dhex jirta [[Queen (disambiguation)|isticmaalka kale ee erayga "Queen"]]. Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa [[Chicken]], laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa [[Turkey (bird)]] si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la [[WP:D|sooco]]. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan [[WP:CRITERIA|shuruudaha cinwaan-siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{redirect|WP:NATURAL|naturalness|#Naturalness}} {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Engiriiska ku dhex jirta [[Wikipedia:SOURCES|vilooyinka lagu kalsoonaan karo]], in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama [[WP:NOTNEO|magacyo la sameeyay]]. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, [[French language]] iyo [[French people]], iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, [[hand fan]] waa ka wanaagsan tahay [[fan (implement)]]. Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta [[WP:ENGVAR|aynaanka Af-Engiriiska ee la isticmaalay]]; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed [[Elevator]] waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta [[Windsor, Berkshire]] (eeg [[WP:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale [[Diana, Princess of Wales]] waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee [[WP:Naming conventions (royalty and nobility)|magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]], ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida [[Tony Blair]] iyo [[Battle of Waterloo]] waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Waterloo, Battle of", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: [[Mercury (element)]], [[Mercury (planet)]], iyo [[Mercury (mythology)]]. ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': [[List of birds of Nicaragua]], [[Campaign history of the Roman military]], [[Pontius Pilate's wife]] (eeg {{Section link|WP:NCP#Descriptive titles}}) ====Is-dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad [[WP:CONCISE]]. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": [[Wiegenlied, D 498 (Schubert)]] (eeg {{Section link|Talk:Wiegenlied, D 498 (Schubert)#Requested moves}}) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee [[#Special characters|calaamadaha]] loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee [[Wikipedia:Naming conventions (books)#Subtitles|cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood]] iyo [[Wikipedia:Naming conventions (long lists)#Long (split) list naming recommendations|diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan]]. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale [[iron maiden]] vs. [[Iron Maiden]], ama [[friendly fire]] vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay [[Friendly Fire (disambiguation)|Friendly Fire]]. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida [[WP:HATNOTE|hatnotes]] ama [[Wikipedia:Manual of Style/Disambiguation pages|boggaga soocida muranka]]. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale [[MAVEN]] vs. [[Maven]]; ''[[Airplane!]]'' vs. [[Airplane]]; [[Sea-Monkeys]] vs. [[SeaMonkey]]; ''[[The Wörld Is Yours]]'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay [[The World Is Yours]]. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin [[WP:CRITERIA]], badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * [[Special:Diff/671807199|Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)"]] sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay [[Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem]]. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa [[Gray Poupon (album)|''Gray Poupon'' (album)]] Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada; eeg {{section link|Wikipedia:Naming conventions (plurals)|Primary topic}} wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] rfap3f8dh8pg08pcruhbv7kj8fc7fkx 306540 306539 2026-09-01T06:05:06Z Isma4l 41797 306540 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda [[Wikipedia:Manual of Style (medicine-related articles)|xaysimaha caafimaadka]]). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Anchor|Precision and disambiguation}}<!--Required to avoid breaking links on this page and others, including redirects--> {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} {{Redirect|MOS:PRECISION}} {{See also|Wikipedia:Broad-concept article|Wikipedia:Ambiguous subjects}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, [[Saint Teresa of Calcutta]] waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama [[Mother Teresa]] ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, [[Columbia]] ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato [[Columbia River]]. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha magacawga]]. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]], ama [[Wikipedia:Naming conventions (royalty and nobility)|Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * [[Bothell]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa [[Bothell, Washington]] (eeg [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * [[Energy]] ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska (eeg [[Energy (disambiguation)]]). Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Energy (physics)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], iyo koobnaanta iyo ogaanshaha [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha]]). * [[M-185]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin [[Wikipedia:Naming conventions (U.S. state and territory highways)]] waxay go'aamisaa ku darida soocida [[M-185 (Michigan highway)]] iyadoo la leeyahay loo-leexiye ka yimid [[M-185]]. ===Soocida muranka=== {{Anchor|DAB}}{{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} {{Hatnote|Qaybta habraaca waa in loo akhriso iyadoo la dhowrayo [[Wikipedia:Disambiguation#Naming the specific topic articles|tilmaamaha soocida muranka]].}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad [[WP:PRECISION|shuruudaha saxsanaanta]], kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Queen (rock band)", maadaama [[Queen (band)]] ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda rock-ga ka dhex jirta [[Queen (disambiguation)|isticmaalka kale ee erayga "Queen"]]. Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa [[Chicken]], laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa [[Turkey (bird)]] si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la [[WP:D|sooco]]. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan [[WP:CRITERIA|shuruudaha cinwaan-siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{redirect|WP:NATURAL|naturalness|#Naturalness}} {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Engiriiska ku dhex jirta [[Wikipedia:SOURCES|vilooyinka lagu kalsoonaan karo]], in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama [[WP:NOTNEO|magacyo la sameeyay]]. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, [[French language]] iyo [[French people]], iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, [[hand fan]] waa ka wanaagsan tahay [[fan (implement)]]. Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta [[WP:ENGVAR|aynaanka Af-Engiriiska ee la isticmaalay]]; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed [[Elevator]] waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta [[Windsor, Berkshire]] (eeg [[WP:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale [[Diana, Princess of Wales]] waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee [[WP:Naming conventions (royalty and nobility)|magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]], ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida [[Tony Blair]] iyo [[Battle of Waterloo]] waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Waterloo, Battle of", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: [[Mercury (element)]], [[Mercury (planet)]], iyo [[Mercury (mythology)]]. ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': [[List of birds of Nicaragua]], [[Campaign history of the Roman military]], [[Pontius Pilate's wife]] (eeg {{Section link|WP:NCP#Descriptive titles}}) ====Is-dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad [[WP:CONCISE]]. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": [[Wiegenlied, D 498 (Schubert)]] (eeg {{Section link|Talk:Wiegenlied, D 498 (Schubert)#Requested moves}}) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee [[#Special characters|calaamadaha]] loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee [[Wikipedia:Naming conventions (books)#Subtitles|cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood]] iyo [[Wikipedia:Naming conventions (long lists)#Long (split) list naming recommendations|diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan]]. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale [[iron maiden]] vs. [[Iron Maiden]], ama [[friendly fire]] vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay [[Friendly Fire (disambiguation)|Friendly Fire]]. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida [[WP:HATNOTE|hatnotes]] ama [[Wikipedia:Manual of Style/Disambiguation pages|boggaga soocida muranka]]. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale [[MAVEN]] vs. [[Maven]]; ''[[Airplane!]]'' vs. [[Airplane]]; [[Sea-Monkeys]] vs. [[SeaMonkey]]; ''[[The Wörld Is Yours]]'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay [[The World Is Yours]]. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin [[WP:CRITERIA]], badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * [[Special:Diff/671807199|Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)"]] sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay [[Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem]]. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa [[Gray Poupon (album)|''Gray Poupon'' (album)]] Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada; eeg {{section link|Wikipedia:Naming conventions (plurals)|Primary topic}} wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] gyt0f440l5cbfr2azc04kd83mcdnzq0 306541 306540 2026-09-01T06:05:35Z Isma4l 41797 /* Xaysimaha hufan */ 306541 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Anchor|Precision and disambiguation}}<!--Required to avoid breaking links on this page and others, including redirects--> {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} {{Redirect|MOS:PRECISION}} {{See also|Wikipedia:Broad-concept article|Wikipedia:Ambiguous subjects}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, [[Saint Teresa of Calcutta]] waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama [[Mother Teresa]] ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, [[Columbia]] ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato [[Columbia River]]. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha magacawga]]. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]], ama [[Wikipedia:Naming conventions (royalty and nobility)|Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * [[Bothell]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa [[Bothell, Washington]] (eeg [[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * [[Energy]] ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska (eeg [[Energy (disambiguation)]]). Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Energy (physics)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg [[Wikipedia:Primary topic|Mawduuca ugu muhiimsan]], iyo koobnaanta iyo ogaanshaha [[WP:NAMINGCRITERIA|shuruudaha]]). * [[M-185]] waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin [[Wikipedia:Naming conventions (U.S. state and territory highways)]] waxay go'aamisaa ku darida soocida [[M-185 (Michigan highway)]] iyadoo la leeyahay loo-leexiye ka yimid [[M-185]]. ===Soocida muranka=== {{Anchor|DAB}}{{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} {{Hatnote|Qaybta habraaca waa in loo akhriso iyadoo la dhowrayo [[Wikipedia:Disambiguation#Naming the specific topic articles|tilmaamaha soocida muranka]].}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad [[WP:PRECISION|shuruudaha saxsanaanta]], kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Queen (rock band)", maadaama [[Queen (band)]] ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda rock-ga ka dhex jirta [[Queen (disambiguation)|isticmaalka kale ee erayga "Queen"]]. Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa [[Chicken]], laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa [[Turkey (bird)]] si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn [[Wikipedia:Primary topic|mawduuca ugu muhiimsan]] ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la [[WP:D|sooco]]. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan [[WP:CRITERIA|shuruudaha cinwaan-siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{redirect|WP:NATURAL|naturalness|#Naturalness}} {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Engiriiska ku dhex jirta [[Wikipedia:SOURCES|vilooyinka lagu kalsoonaan karo]], in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama [[WP:NOTNEO|magacyo la sameeyay]]. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, [[French language]] iyo [[French people]], iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, [[hand fan]] waa ka wanaagsan tahay [[fan (implement)]]. Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta [[WP:ENGVAR|aynaanka Af-Engiriiska ee la isticmaalay]]; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed [[Elevator]] waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta [[Windsor, Berkshire]] (eeg [[WP:Naming conventions (geographic names)|Magacyada goobaha]]). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale [[Diana, Princess of Wales]] waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee [[WP:Naming conventions (royalty and nobility)|magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]], ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida [[Tony Blair]] iyo [[Battle of Waterloo]] waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Waterloo, Battle of", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: [[Mercury (element)]], [[Mercury (planet)]], iyo [[Mercury (mythology)]]. ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': [[List of birds of Nicaragua]], [[Campaign history of the Roman military]], [[Pontius Pilate's wife]] (eeg {{Section link|WP:NCP#Descriptive titles}}) ====Is-dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad [[WP:CONCISE]]. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": [[Wiegenlied, D 498 (Schubert)]] (eeg {{Section link|Talk:Wiegenlied, D 498 (Schubert)#Requested moves}}) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee [[#Special characters|calaamadaha]] loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee [[Wikipedia:Naming conventions (books)#Subtitles|cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood]] iyo [[Wikipedia:Naming conventions (long lists)#Long (split) list naming recommendations|diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan]]. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale [[iron maiden]] vs. [[Iron Maiden]], ama [[friendly fire]] vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay [[Friendly Fire (disambiguation)|Friendly Fire]]. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida [[WP:HATNOTE|hatnotes]] ama [[Wikipedia:Manual of Style/Disambiguation pages|boggaga soocida muranka]]. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale [[MAVEN]] vs. [[Maven]]; ''[[Airplane!]]'' vs. [[Airplane]]; [[Sea-Monkeys]] vs. [[SeaMonkey]]; ''[[The Wörld Is Yours]]'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay [[The World Is Yours]]. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin [[WP:CRITERIA]], badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * [[Special:Diff/671807199|Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)"]] sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay [[Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem]]. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa [[Gray Poupon (album)|''Gray Poupon'' (album)]] Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada; eeg {{section link|Wikipedia:Naming conventions (plurals)|Primary topic}} wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] 6i4na8r2or89deona895sv2f2i1lljr 306542 306541 2026-09-01T06:21:02Z Isma4l 41797 306542 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, [[Saint Teresa of Calcutta]] waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha]], ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska (eeg [[Energy (disambiguation)]]). Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), [[Mercury (meeraha)]], iyo [[Mercury (khuraafaad))]]. ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale [[iron maiden]] vs. Iron Maiden, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. [[Airplane]]; Sea-Monkeys vs. [[SeaMonkey]]; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * [[Special:Diff/671807199|Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)"]] sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay [[Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem]]. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa [[Gray Poupon (album)|''Gray Poupon'' (album)]] Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] fz1ua8auram9gaf9lce9549r9k9ffkf 306543 306542 2026-09-01T06:21:49Z Isma4l 41797 306543 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), [[Mercury (meeraha)]], iyo [[Mercury (khuraafaad))]]. ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale [[iron maiden]] vs. Iron Maiden, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. [[Airplane]]; Sea-Monkeys vs. [[SeaMonkey]]; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * [[Special:Diff/671807199|Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)"]] sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay [[Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem]]. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa [[Gray Poupon (album)|''Gray Poupon'' (album)]] Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] lyc8z4n05ozu7i4fjqnf9lr5a3uogvw 306544 306543 2026-09-01T06:22:13Z Isma4l 41797 306544 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale [[iron maiden]] vs. Iron Maiden, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. [[Airplane]]; Sea-Monkeys vs. [[SeaMonkey]]; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * [[Special:Diff/671807199|Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)"]] sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay [[Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem]]. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa [[Gray Poupon (album)|''Gray Poupon'' (album)]] Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] jppn3khdgbdygs2lkmgnn8t2jzcr3uy 306545 306544 2026-09-01T06:23:30Z Isma4l 41797 306545 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale [[iron maiden]] vs. Iron Maiden, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane]]; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] 3kd9vl5wvhy8o8olsjf8r9pex6jnxus 306546 306545 2026-09-01T06:24:25Z Isma4l 41797 306546 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane]]; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] nbqrrjhscxbvmfkbbwrcnms3o0sxxak 306547 306546 2026-09-01T06:24:38Z Isma4l 41797 306547 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa [[Cold War]], iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay [[Cold war (term)]] * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa [[Grey Poupon]]; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] j8o935pl395knec5y37qva68fpfbjnc 306548 306547 2026-09-01T06:25:41Z Isma4l 41797 306548 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Eeg sidoo kale== * {{section link|Wikipedia:Manual of Style|Article titles}} * {{section link|Wikipedia:Manual of Style/Lead section|Format of the first sentence}} * [[Wikipedia:Category names]], diwaanka tilmaamaha ku saabsan xaysimaha magacawga ee qeybaha * [[Linguistic description]] iyo [[Linguistic prescription]] * [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)]], xaddidaadaha software-ka ee magacyada boggaga Wikipedia (maqaallada, qeybaha, tusaalayaasha, iwm.) * [[Wikipedia:In versus of|Wikipedia:''In'' ka soo opposite ah ''of'']], isticmaalka ku habboon ee ''in'' iyo ''of'' (ama doohyo kale, sida ''from'' iyo ''on'') * [[Wikipedia:Ambiguous subjects]] * {{section link|Wikipedia:Reliable sources#Headlines}}, ku saabsan ku-kalsoonaan-la'aanta madaxyada wararka ee vilooyinka darteed ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] mmqzfnfwoc1air59lyvzh0n5mdl8gos 306549 306548 2026-09-01T06:26:06Z Isma4l 41797 306549 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Engiriiska== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia-ha Af-Engiriiska dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Engiriiska. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Engiriisku ay ku dhex jirto erayo iyo meel-ka-dhac ka yimid luqaddaha kale. Haddii eray ama meel-ka-dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo vilooyinka ku qoran Af-Engiriiska darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Engiriiska ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Engiriiska (tusaale Af-Engiriiska Mareykanka, Af-Engiriiska Ingiriiska, Af-Engiriiska Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Engiriiska<span id="Use English"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (use English-language sources)}} {{For|the policy regarding non-English sources|WP:RSUE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Engiriiska iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Engiriiska, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Engiriiska ee [[Besançon]], [[Søren Kierkegaard]], iyo [[Göttingen]] waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Engiriiska, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Engiriiska sida [[Nuremberg]], [[delicatessen]], iyo [[Florence]] loo isticmaalo (oo ka soo opposite ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriiska si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Engiriis darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay [[Rhine Valley]] iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Multiple local names|Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "[[Wikipedia:Naming conventions (geographic names)#Use modern names|Isticmaal magacyada maanta]]" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah [[WP:RFC|waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan]] si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin [[Latin alphabet|alfabeetka Laatiinka]], sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la [[romanization|Laatiinyeeyo]]. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida [[Hanyu Pinyin]], waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Engiriiska ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida [[Tchaikovsky]] iyo [[Chiang Kai-shek]]). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed, eeg [[Wikipedia:Romanization]]. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Engiriiska mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan [[WP:TITLESPECIALCHARACTERS]] ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Engiriiska.<!-- see [[Wikipedia talk:WikiProject Linguistics#Titles for untypeable letters]]--> Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''[[æ]]'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale [[Paean]], [[Amoeba]], [[Estrogen]]), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo [[WP:ENGVAR|aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska]] ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Engiriis, raac isticmaalka luqadda Af-Engiriiska. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Engiriis magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Engiriiska darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska=== {{See also|Wikipedia:Manual of Style#National varieties of English}} {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay [[MOS:TIES|xiriir]] adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Engiriiska, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Engiriiska ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi [[Australian Defence Force|Australian ''Defence'' Force]] iyo [[United States Secretary of Defense|United States Secretary of ''Defense'']]). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Engiriiska waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[American English|Af-Engiriiska Mareykanka]] waa inaan loo badalin qoraalka [[British English|Af-Engiriiska Ingiriiska]], iyo ka soo opposite-keeda; tusaale ahaan, labada ''color'' iyo ''colour'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida [[color gel]] iyo [[colour state]]). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, [[soft drink]] waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''fizzy drink'', Mareykanka ''soda'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] ai4fjj9xunrnj09jt8jvxf29dr4znwe 306550 306549 2026-09-01T06:35:41Z Isma4l 41797 /* Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali */ 306550 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal]] waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] lpqr9rl8tvgxj1pqgrf8aqohog9iw2b 306551 306550 2026-09-01T06:36:06Z Isma4l 41797 306551 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span>Isu dhowaansho<!-- When renaming this section title, rename the full link at [[Wikipedia:Consistency]] --> == {{Shortcut|WP:CONSISTENT}} {{redirect|WP:CONSISTENT||WP:CONSISTENCY}} Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (country)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan (country)]] ama [[Armenia (country)]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabiiciga ah: jiritaanka [[Chihuahua City]] ma ka dhigayo inaan leehano [[Guadalajara City]] taa badalkeeda [[Guadalajara]]. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Engiriiska dhexdiisa: [[Orange (colour)]] iyo [[Lime (color)]] waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan [[motorcycle tyre]] iyo [[snow tire]]. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Engiriiska ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] cezll5dfhcpvbk7ppa2thj1bafqf9ap 306552 306551 2026-09-01T06:40:18Z Isma4l 41797 306552 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== {{Main|:Category:Wikipedia naming conventions proposals|Wikipedia:Policies and guidelines}} Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia talk:Article titles|bogga wadahadalka ee boggan]], ku dhex jirta [[WP:Requests for comment|weydiinta faallada]], ku dhex jirta [[WP:Village pump|Makiinada Barta]], iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:Wikipedia naming conventions|qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg [[WP:Proposed naming conventions and guidelines|Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay]]. ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] si2xxwc70at9vw115tp43eg6f0gtvnw 306553 306552 2026-09-01T06:42:37Z Isma4l 41797 306553 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Ogaanshaha== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] q7amcol6mtizsnjyjpro7uysxa3hjgh 306554 306553 2026-09-01T06:42:56Z Isma4l 41797 306554 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia article titles| ]] [[Category:Wikipedia content policies]] [[Category:Wikipedia naming conventions|*]] [[Category:Wikipedia Manual of Style (related guidelines)]] mjergwphy7gahra7tmho9amivqacjdh 306555 306554 2026-09-01T06:43:10Z Isma4l 41797 306555 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga, eeg [[Wikipedia:Stable version to revert to]] (iyo [[Wikipedia talk:Stable version to revert to| bogga wadahadalka]]). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo [[Wikipedia:stub|maqaal yar]] la sameyay.<!--The previous sentence is quoted verbatim at Wikipedia:Consensus#No consensus; if it is changed here, be sure to update the quotation there.-->{{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo [[WP:MOVEWAR|dagaalka raridda]]. Waa meel marin qoraalka ku jira [[WP:MOS|Manual of Style]], oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray [[Wikipedia:Requests for arbitration/Jguk|xaaladda Jguk]].}} Isku-day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is-haysasho waa in lagu xayaysiiyo [[Wikipedia:Requested moves]], oo is-afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is-haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|horumarinta Wikipedia]]. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah [[Battle of Stalingrad]] iyo [[Volgograd]], oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) bwl8tesrdyz89oe0ftjzsj8vybyiugq 306556 306555 2026-09-01T06:46:04Z Isma4l 41797 306556 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} {{redirects|WP:AND|the Manual of Style guidance on the use of the word "and" vs ampersands|WP:&}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, [[Endianness]] wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta [[Promotion and relegation]], [[Hellmann's and Best Foods]], [[Tropical storms Amanda and Cristobal]] iyo [[Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9'']]. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''[[Pioneer 6]]''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta [[Canada–United States border]]. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta [[yin and yang]]. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta [[Electrical resistance and conductance]]. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida [[Relegation and promotion]]) waa inay noqdaan loo-leexiyayaal. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Neutral point of view|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Original research|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal [[Islamic terrorism]], ma aha "[[Islam and terrorism]]"; si kastaba ha eegee, "[[Media coupling of Islam and terrorism]]" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) sz40xdabw7ogy6jak6q9frjgrqucene 306557 306556 2026-09-01T06:51:25Z Isma4l 41797 306557 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Engiriiska caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Trademarks}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Engiriiska ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee vilooyinka madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''[[Invader ZIM]]'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''[[Invader Zim]]''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida [[iPod]] iyo [[eBay]]. Kuwan darteed, eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter}}. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) mqgkkpzylzqh30obxuqdrojb4d18b3j 306558 306557 2026-09-01T06:52:52Z Isma4l 41797 /* Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga */ 306558 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Italics iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka [[MOS:ITALIC|italics ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa]]; tusaale ahaan, [[MOS:WAW|xusidda erayada sida erayo]], [[WP:WikiProject Tree of Life#Article titles|magacyada qeybaha ilaha]], magacyada maraakiibta, cinwaannada [[MOS:MAJORWORK|buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo [[MOS:FOREIGNITALIC|meel-ka-dhacyada aan Af-Engiriiska ahayn]] waa kuwo italic-gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed; eeg {{section link|Wikipedia talk:Article titles/Archive 29#RfC: Use of italics in article titles}}, iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Italicised article titles}}, iyo {{section link|WT:Manual of Style/Archive 116#Request for comment: Use of italics in article names}}.}} Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan [[Wikipedia:Manual of Style/Titles of works#Capital letters|title case]]. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee [[WP:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]] (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. Eeg {{section link|WP:Naming conventions (technical restrictions)#Italics and formatting}} bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa; eeg {{section link|#Article title format}} sare. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) if8m0gyp3k77minbeghk6q5azdflz50 306559 306558 2026-09-01T06:55:51Z Isma4l 41797 306559 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) o7qdjt9th9wspnpaonwb0pl07icwazv 306560 306559 2026-09-01T06:56:13Z Isma4l 41797 /* Farta jiifta iyo foomamka kale */ 306560 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} {{See also|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda [[Wikipedia:Page name#Technical restrictions and limitations|looma isticmaali karo]] dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira [[Colon (punctuation)|colons]], [[Full stop|dhibicaha]], iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo [[Template:Correct title]] dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin keyboard-ka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa [[diacritic]]s (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda [[diacritic]]s, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin keyboard-yada inta badan ee Af-Engiriiska, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso [[combining character|is-dhex-galka calaamadaha dhawaaqa]], ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), [[guillemet]]s ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama backticks ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''[["A" Is for Alibi]]'') ama loo doono [[orthography]] darteed (tusaale [["Weird Al" Yankovic]], [[Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa']]). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda apostrophe ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale [[Anthony d'Offay]]), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quran]] taa badalkeeda [[Qur'an]] iyo [[Bismarck (apple)]] taa badalkeeda [[Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck']]). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale [['Elisiva Fusipala Tauki'onetuku]] wuxuu leexiyaa [[ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} Eeg sidoo kale [[WP:Manual of Style (punctuation)]] iyo [[MOS:APOSTROPHE]]. * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida calaamadaha ku jira Unicode-ka [[CJK Symbols and Punctuation]] block-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg [[MOS:FRAC]]. Tusaalayaasha iyo markup-ka style-ka LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) o7pprp5k57nji0cweo83nimw0iylong 306562 306560 2026-09-01T07:04:12Z Isma4l 41797 /* Calaamadaha gaarka ah */ 306562 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, raac tilmaamaha ku jira [[WP:Middle names]], ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale [[John F. Kennedy]], [[J. P. Morgan]], [[F. Scott Fitzgerald]]), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta [[#Concision|Koobnaanta]] ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) rzluu579tpzdcmk98mwidbj1ncp8ciu 306563 306562 2026-09-01T07:05:09Z Isma4l 41797 /* Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed */ 306563 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka [[Wikipedia:Summary style|style-ka kooban]] loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Transport" ama "Azerbaijan&nbsp;(transport)"; isticmaal [[Transport in Azerbaijan]]. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn [[Help:Namespace|namespaces]]; {{crossreference|eeg [[WP:Subpages]]}}.) ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale John F. Kennedy, J. P. Morgan, F. Scott Fitzgerald), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta Koobnaanta ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) 344q5cfk5sjbe9fwsp7p3sjuc8eq9gc 306564 306563 2026-09-01T07:08:11Z Isma4l 41797 /* Ha sameyn maqaallo ka hooseeya */ 306564 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale [[To be, or not to be]] waa cinwaanka maqaalka, iyadoo [["To be, or not to be"]] ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee [[Marge Simpson in: "Screaming Yellow Honkers"]]&#8202; ama albamka [["Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)]]). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka qaab kooban loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Gaadiidka" ama "Azerbaijan&nbsp;(gaadiidka)"; isticmaal Gaadiidka Azerbaijan. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn meel magacyada ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale John F. Kennedy, J. P. Morgan, F. Scott Fitzgerald), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta Koobnaanta ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) d7vag3orpk8hcpeor57xg6nceqcruzz 306565 306564 2026-09-01T07:09:19Z Isma4l 41797 306565 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} [[Noun|Magaca]] iyo [[noun phrase|meel-ka-dhagka magaca]] inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: [[A rolling stone gathers no moss]], ama "[[Try to Remember]]". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale [[elegant]]<!--, [[integrate]]-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow ([[Elegance]]<!--, [[Integration]]-->) ama boggaga soocida muranka, sida [[Organic]] iyo [[Talk]]. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa [[gerund]] (foomka ''-ing'' ee Af-Engiriiska), sida ku dhex jirta [[Swimming]]. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale Inaad noqoto, ama inaadan noqon waa cinwaanka maqaalka, iyadoo "To be, or not to be" ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee Marge Simpson oo ku jira "Qaylo-dhaanta Jaallaha ah""&#8202; ama albamka "Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka qaab kooban loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Gaadiidka" ama "Azerbaijan&nbsp;(gaadiidka)"; isticmaal Gaadiidka Azerbaijan. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn meel magacyada ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale John F. Kennedy, J. P. Morgan, F. Scott Fitzgerald), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta Koobnaanta ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) sb7dbz5kg1hn3c4n6g08n8y4x0c43fn 306566 306565 2026-09-01T07:12:22Z Isma4l 41797 /* Isticmaal magacyada */ 306566 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin [[Article (grammar)|maqaallada]] go'an ama aan go'ayn (''the'', ''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''[[The Old Man and the Sea]]'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale [[The Crown]]). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (definite or indefinite article at beginning of name)]]. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} Magaca iyo meel magaca inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: Dhagaxa rogrogaya ma ururiyo caws, ama " Isku day inaad xasuusato". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale qurux badan<!--, integrate-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow Elegance<!--, Integration-->) ama boggaga soocida muranka, sida Dabiici ah iyo Wadahadal. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa gerund (foomka ''-ing'' ee Af-Soomaali), sida ku dhex jirta Dabaasha. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale Inaad noqoto, ama inaadan noqon waa cinwaanka maqaalka, iyadoo "To be, or not to be" ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee Marge Simpson oo ku jira "Qaylo-dhaanta Jaallaha ah""&#8202; ama albamka "Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka qaab kooban loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Gaadiidka" ama "Azerbaijan&nbsp;(gaadiidka)"; isticmaal Gaadiidka Azerbaijan. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn meel magacyada ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale John F. Kennedy, J. P. Morgan, F. Scott Fitzgerald), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta Koobnaanta ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) hy3uplf0o5tc85pcp1d9ll51bg817eb 306567 306566 2026-09-01T07:14:07Z Isma4l 41797 306567 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{Redirect|MOS:TITLECASE|text=For the use of capital letters in titles of English-language works, see [[MOS:TITLECAPS]]}} {{Redirect|WP:LOWERCASE|text=You may also be looking for {{slink|Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)|Lowercase first letter}}}} {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa [[sentence case|qoraalka meel-ka-dhagka]]. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''[[Northwestern University]] waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan [[liberal arts college]] ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta [[eBay]], eeg bogga [[Wikipedia:Naming conventions (technical restrictions)#Lowercase first letter|xaddidaadaha farsamada]]. Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (capitalization)]] iyo [[WP:Manual of Style/Proper names]]. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin maqaallada go'an ama aan go'ayn (''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''Ninkii Hore iyo Badda'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale Taajka). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} Magaca iyo meel magaca inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: Dhagaxa rogrogaya ma ururiyo caws, ama " Isku day inaad xasuusato". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale qurux badan<!--, integrate-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow Elegance<!--, Integration-->) ama boggaga soocida muranka, sida Dabiici ah iyo Wadahadal. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa gerund (foomka ''-ing'' ee Af-Soomaali), sida ku dhex jirta Dabaasha. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale Inaad noqoto, ama inaadan noqon waa cinwaanka maqaalka, iyadoo "To be, or not to be" ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee Marge Simpson oo ku jira "Qaylo-dhaanta Jaallaha ah""&#8202; ama albamka "Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka qaab kooban loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Gaadiidka" ama "Azerbaijan&nbsp;(gaadiidka)"; isticmaal Gaadiidka Azerbaijan. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn meel magacyada ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale John F. Kennedy, J. P. Morgan, F. Scott Fitzgerald), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta Koobnaanta ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) kfpgu4mkik0duir0pb0c2nlck6s0uc3 306568 306567 2026-09-01T07:15:49Z Isma4l 41797 /* Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka */ 306568 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa qoraalka meel ka dhagka. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''Jaamacadda Waqooyi-galbeed waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan kulliyadda farshaxanka liberal-ka ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta eBay, eeg bogga xaddidaadaha farsamada. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale [[Horse]], ma aha [[Horses]]. Ka-reebida waxaa ku dhex jira magacyada [[plurale tantum|mar walba foomka badan ku jira]] Af-Engiriiska dhexdiisa (tusaale [[scissors]] ama [[trousers]]) iyo magacyada [[Class (set theory)|qeybaha]] iibka (tusaale [[Arabic numerals]] ama [[Bantu languages]]). Wixii tilmaam dheeraad ah, eeg [[WP:Naming conventions (plurals)]]. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin maqaallada go'an ama aan go'ayn (''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''Ninkii Hore iyo Badda'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale Taajka). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} Magaca iyo meel magaca inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: Dhagaxa rogrogaya ma ururiyo caws, ama " Isku day inaad xasuusato". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale qurux badan<!--, integrate-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow Elegance<!--, Integration-->) ama boggaga soocida muranka, sida Dabiici ah iyo Wadahadal. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa gerund (foomka ''-ing'' ee Af-Soomaali), sida ku dhex jirta Dabaasha. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale Inaad noqoto, ama inaadan noqon waa cinwaanka maqaalka, iyadoo "To be, or not to be" ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee Marge Simpson oo ku jira "Qaylo-dhaanta Jaallaha ah""&#8202; ama albamka "Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka qaab kooban loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Gaadiidka" ama "Azerbaijan&nbsp;(gaadiidka)"; isticmaal Gaadiidka Azerbaijan. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn meel magacyada ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale John F. Kennedy, J. P. Morgan, F. Scott Fitzgerald), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta Koobnaanta ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) olt4bi0sg4o1f47xp0tmzzn03cuu8b1 306569 306568 2026-09-01T07:18:04Z Isma4l 41797 306569 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa qoraalka meel ka dhagka. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''Jaamacadda Waqooyi-galbeed waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan kulliyadda farshaxanka liberal-ka ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta eBay, eeg bogga xaddidaadaha farsamada. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale Faras, ma aha Fardo. Ka reebida waxaa ku dhex jira magacyada mar walba foomka badan ku jira Af-Soomaali dhexdiisa (tusaale Maqas ama surwaal) iyo magacyada qeybaha iibka (tusaale Tirooyinka Carabiga ama Luuqadaha Bantu). Wixii tilmaam dheeraad ah. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale [[PBS]], [[NATO]], [[Laser]]). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo-laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale [[Conservative Party (UK)]], [[Georgia (U.S. state)]]). Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link|WP:Manual of Style/Abbreviations#Acronyms in page titles}}. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin maqaallada go'an ama aan go'ayn (''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''Ninkii Hore iyo Badda'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale Taajka). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} Magaca iyo meel magaca inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: Dhagaxa rogrogaya ma ururiyo caws, ama " Isku day inaad xasuusato". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale qurux badan<!--, integrate-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow Elegance<!--, Integration-->) ama boggaga soocida muranka, sida Dabiici ah iyo Wadahadal. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa gerund (foomka ''-ing'' ee Af-Soomaali), sida ku dhex jirta Dabaasha. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale Inaad noqoto, ama inaadan noqon waa cinwaanka maqaalka, iyadoo "To be, or not to be" ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee Marge Simpson oo ku jira "Qaylo-dhaanta Jaallaha ah""&#8202; ama albamka "Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka qaab kooban loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Gaadiidka" ama "Azerbaijan&nbsp;(gaadiidka)"; isticmaal Gaadiidka Azerbaijan. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn meel magacyada ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale John F. Kennedy, J. P. Morgan, F. Scott Fitzgerald), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta Koobnaanta ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) lrxcpk3uwc9lnfai9xq3v14iwwwtvl1 306570 306569 2026-09-01T07:19:37Z Isma4l 41797 /* Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh */ 306570 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} {{See also|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Alternative names}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel-ka-dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero [[Gdańsk]] waxaa loo xiriiriyaa sida [[Danzig]] xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Color]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Orange (colour)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay [[WP:Redirect|leexiyaan]] maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn [[Help:Searching|baadhista]] Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg [[Wikipedia:Naming conventions (capitalization)|Xaysimaha magacawga (xarafka weyn)]]. [[WP:PIPE|Xiriirinta tuumbada]] waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa qoraalka meel ka dhagka. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''Jaamacadda Waqooyi-galbeed waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan kulliyadda farshaxanka liberal-ka ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta eBay, eeg bogga xaddidaadaha farsamada. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale Faras, ma aha Fardo. Ka reebida waxaa ku dhex jira magacyada mar walba foomka badan ku jira Af-Soomaali dhexdiisa (tusaale Maqas ama surwaal) iyo magacyada qeybaha iibka (tusaale Tirooyinka Carabiga ama Luuqadaha Bantu). Wixii tilmaam dheeraad ah. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale PBS, NATO, Laysar). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale Xisbiga Conservative-ka (UK), Georgia (gobolka Mareykanka)). Wixii fahamfahin dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin maqaallada go'an ama aan go'ayn (''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''Ninkii Hore iyo Badda'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale Taajka). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} Magaca iyo meel magaca inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: Dhagaxa rogrogaya ma ururiyo caws, ama " Isku day inaad xasuusato". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale qurux badan<!--, integrate-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow Elegance<!--, Integration-->) ama boggaga soocida muranka, sida Dabiici ah iyo Wadahadal. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa gerund (foomka ''-ing'' ee Af-Soomaali), sida ku dhex jirta Dabaasha. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale Inaad noqoto, ama inaadan noqon waa cinwaanka maqaalka, iyadoo "To be, or not to be" ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee Marge Simpson oo ku jira "Qaylo-dhaanta Jaallaha ah""&#8202; ama albamka "Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka qaab kooban loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Gaadiidka" ama "Azerbaijan&nbsp;(gaadiidka)"; isticmaal Gaadiidka Azerbaijan. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn meel magacyada ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale John F. Kennedy, J. P. Morgan, F. Scott Fitzgerald), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta Koobnaanta ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) nk02z93vluqsn7r7zbx527bu9jlcvgy 306571 306570 2026-09-01T07:21:32Z Isma4l 41797 /* Maamulidda magacyada kala duwan */ 306571 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} {{Redirect|WP:CONCISE|advice on conciseness in article text|Wikipedia:Writing better articles#Be concise|advice relating to talk pages|Wikipedia:Talk page guidelines#Be concise}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee [[Rhode Island]] wuxuu markii hore ahaa [[State of Rhode Island and Providence Plantations]]. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin [[Rhode Island]] waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' (eeg sidoo quale [[WP:SUBTITLES]]). Ka-reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed [[Oprah Winfrey]] (ma aha [[Oprah]]) iyo [[Jean-Paul Sartre]] (ma aha [[J. P. Sartre]]). Eeg [[Wikipedia:Naming conventions (people)]]. == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel ka dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero Gdańsk waxaa loo xiriiriyaa sida Danzig xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Midab]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Liin (midab)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay sii toosiyaan maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn baadhista Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg Xaysimaha magacawga (xarafka weyn). Xiriirinta tuumbada waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa qoraalka meel ka dhagka. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''Jaamacadda Waqooyi-galbeed waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan kulliyadda farshaxanka liberal-ka ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta eBay, eeg bogga xaddidaadaha farsamada. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale Faras, ma aha Fardo. Ka reebida waxaa ku dhex jira magacyada mar walba foomka badan ku jira Af-Soomaali dhexdiisa (tusaale Maqas ama surwaal) iyo magacyada qeybaha iibka (tusaale Tirooyinka Carabiga ama Luuqadaha Bantu). Wixii tilmaam dheeraad ah. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale PBS, NATO, Laysar). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale Xisbiga Conservative-ka (UK), Georgia (gobolka Mareykanka)). Wixii fahamfahin dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin maqaallada go'an ama aan go'ayn (''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''Ninkii Hore iyo Badda'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale Taajka). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} Magaca iyo meel magaca inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: Dhagaxa rogrogaya ma ururiyo caws, ama " Isku day inaad xasuusato". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale qurux badan<!--, integrate-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow Elegance<!--, Integration-->) ama boggaga soocida muranka, sida Dabiici ah iyo Wadahadal. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa gerund (foomka ''-ing'' ee Af-Soomaali), sida ku dhex jirta Dabaasha. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale Inaad noqoto, ama inaadan noqon waa cinwaanka maqaalka, iyadoo "To be, or not to be" ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee Marge Simpson oo ku jira "Qaylo-dhaanta Jaallaha ah""&#8202; ama albamka "Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka qaab kooban loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Gaadiidka" ama "Azerbaijan&nbsp;(gaadiidka)"; isticmaal Gaadiidka Azerbaijan. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn meel magacyada ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale John F. Kennedy, J. P. Morgan, F. Scott Fitzgerald), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta Koobnaanta ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) twieki69dmds09y8y3ivr0utai1sbix 306572 306571 2026-09-01T07:24:12Z Isma4l 41797 /* Koobnaanta */ 306572 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee Jasiiradda Rhode wuxuu markii hore ahaa Gobolka Rhode Island iyo Beeraha Providence. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin Jasiiradda Rhode waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' Ka reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed Oprah Winfrey (ma aha Oprah) iyo Jean-Paul Sartre (ma aha [[J. P. Sartre]]). == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel ka dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero Gdańsk waxaa loo xiriiriyaa sida Danzig xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Midab]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Liin (midab)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay sii toosiyaan maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn baadhista Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg Xaysimaha magacawga (xarafka weyn). Xiriirinta tuumbada waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa qoraalka meel ka dhagka. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''Jaamacadda Waqooyi-galbeed waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan kulliyadda farshaxanka liberal-ka ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta eBay, eeg bogga xaddidaadaha farsamada. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale Faras, ma aha Fardo. Ka reebida waxaa ku dhex jira magacyada mar walba foomka badan ku jira Af-Soomaali dhexdiisa (tusaale Maqas ama surwaal) iyo magacyada qeybaha iibka (tusaale Tirooyinka Carabiga ama Luuqadaha Bantu). Wixii tilmaam dheeraad ah. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale PBS, NATO, Laysar). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale Xisbiga Conservative-ka (UK), Georgia (gobolka Mareykanka)). Wixii fahamfahin dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin maqaallada go'an ama aan go'ayn (''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''Ninkii Hore iyo Badda'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale Taajka). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} Magaca iyo meel magaca inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: Dhagaxa rogrogaya ma ururiyo caws, ama " Isku day inaad xasuusato". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale qurux badan<!--, integrate-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow Elegance<!--, Integration-->) ama boggaga soocida muranka, sida Dabiici ah iyo Wadahadal. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa gerund (foomka ''-ing'' ee Af-Soomaali), sida ku dhex jirta Dabaasha. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale Inaad noqoto, ama inaadan noqon waa cinwaanka maqaalka, iyadoo "To be, or not to be" ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee Marge Simpson oo ku jira "Qaylo-dhaanta Jaallaha ah""&#8202; ama albamka "Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka qaab kooban loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Gaadiidka" ama "Azerbaijan&nbsp;(gaadiidka)"; isticmaal Gaadiidka Azerbaijan. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn meel magacyada ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale John F. Kennedy, J. P. Morgan, F. Scott Fitzgerald), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta Koobnaanta ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) 46nzcmjh5hzb825zio9qcecw4tiosa5 306573 306572 2026-09-01T07:24:31Z Isma4l 41797 306573 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee Jasiiradda Rhode wuxuu markii hore ahaa Gobolka Rhode Island iyo Beeraha Providence. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin Jasiiradda Rhode waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[When the Pawn...]]'' Ka reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed Oprah Winfrey (ma aha Oprah) iyo Jean-Paul Sartre (ma aha [[J. P. Sartre]]). == <span class="anchor" id="Consistency"></span> Inta ay tahay mid meel mar ah==, cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel ka dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero Gdańsk waxaa loo xiriiriyaa sida Danzig xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Midab]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Liin (midab)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay sii toosiyaan maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn baadhista Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg Xaysimaha magacawga (xarafka weyn). Xiriirinta tuumbada waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa qoraalka meel ka dhagka. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''Jaamacadda Waqooyi-galbeed waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan kulliyadda farshaxanka liberal-ka ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta eBay, eeg bogga xaddidaadaha farsamada. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale Faras, ma aha Fardo. Ka reebida waxaa ku dhex jira magacyada mar walba foomka badan ku jira Af-Soomaali dhexdiisa (tusaale Maqas ama surwaal) iyo magacyada qeybaha iibka (tusaale Tirooyinka Carabiga ama Luuqadaha Bantu). Wixii tilmaam dheeraad ah. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale PBS, NATO, Laysar). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale Xisbiga Conservative-ka (UK), Georgia (gobolka Mareykanka)). Wixii fahamfahin dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin maqaallada go'an ama aan go'ayn (''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''Ninkii Hore iyo Badda'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale Taajka). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} Magaca iyo meel magaca inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: Dhagaxa rogrogaya ma ururiyo caws, ama " Isku day inaad xasuusato". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale qurux badan<!--, integrate-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow Elegance<!--, Integration-->) ama boggaga soocida muranka, sida Dabiici ah iyo Wadahadal. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa gerund (foomka ''-ing'' ee Af-Soomaali), sida ku dhex jirta Dabaasha. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale Inaad noqoto, ama inaadan noqon waa cinwaanka maqaalka, iyadoo "To be, or not to be" ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee Marge Simpson oo ku jira "Qaylo-dhaanta Jaallaha ah""&#8202; ama albamka "Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka qaab kooban loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Gaadiidka" ama "Azerbaijan&nbsp;(gaadiidka)"; isticmaal Gaadiidka Azerbaijan. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn meel magacyada ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale John F. Kennedy, J. P. Morgan, F. Scott Fitzgerald), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta Koobnaanta ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) pwr54mexqd3gj28h7l2f0wjuciqrteo 306574 306573 2026-09-01T07:27:23Z Isma4l 41797 /* Koobnaanta */ 306574 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee Jasiiradda Rhode wuxuu markii hore ahaa Gobolka Rhode Island iyo Beeraha Providence. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin Jasiiradda Rhode waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''[[Marka Rafaagu...]]'' Ka reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed Oprah Winfrey (ma aha Oprah) iyo Jean-Paul Sartre (ma aha [[J. P. Sartre]]). == Inta ay tahay mid meel mar ah == cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel ka dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero Gdańsk waxaa loo xiriiriyaa sida Danzig xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Midab]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Liin (midab)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay sii toosiyaan maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn baadhista Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg Xaysimaha magacawga (xarafka weyn). Xiriirinta tuumbada waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa qoraalka meel ka dhagka. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''Jaamacadda Waqooyi-galbeed waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan kulliyadda farshaxanka liberal-ka ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta eBay, eeg bogga xaddidaadaha farsamada. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale Faras, ma aha Fardo. Ka reebida waxaa ku dhex jira magacyada mar walba foomka badan ku jira Af-Soomaali dhexdiisa (tusaale Maqas ama surwaal) iyo magacyada qeybaha iibka (tusaale Tirooyinka Carabiga ama Luuqadaha Bantu). Wixii tilmaam dheeraad ah. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale PBS, NATO, Laysar). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale Xisbiga Conservative-ka (UK), Georgia (gobolka Mareykanka)). Wixii fahamfahin dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin maqaallada go'an ama aan go'ayn (''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''Ninkii Hore iyo Badda'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale Taajka). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} Magaca iyo meel magaca inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: Dhagaxa rogrogaya ma ururiyo caws, ama " Isku day inaad xasuusato". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale qurux badan<!--, integrate-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow Elegance<!--, Integration-->) ama boggaga soocida muranka, sida Dabiici ah iyo Wadahadal. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa gerund (foomka ''-ing'' ee Af-Soomaali), sida ku dhex jirta Dabaasha. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale Inaad noqoto, ama inaadan noqon waa cinwaanka maqaalka, iyadoo "To be, or not to be" ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee Marge Simpson oo ku jira "Qaylo-dhaanta Jaallaha ah""&#8202; ama albamka "Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka qaab kooban loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Gaadiidka" ama "Azerbaijan&nbsp;(gaadiidka)"; isticmaal Gaadiidka Azerbaijan. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn meel magacyada ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale John F. Kennedy, J. P. Morgan, F. Scott Fitzgerald), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta Koobnaanta ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) iylsta4isny7x7rj6sflssc7dl8qcup 306575 306574 2026-09-01T07:27:37Z Isma4l 41797 306575 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-ingiriis]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee Jasiiradda Rhode wuxuu markii hore ahaa Gobolka Rhode Island iyo Beeraha Providence. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin Jasiiradda Rhode waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''Marka Rafaagu...'' Ka reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed Oprah Winfrey (ma aha Oprah) iyo Jean-Paul Sartre (ma aha [[J. P. Sartre]]). == Inta ay tahay mid meel mar ah == cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel ka dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero Gdańsk waxaa loo xiriiriyaa sida Danzig xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Midab]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Liin (midab)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay sii toosiyaan maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn baadhista Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg Xaysimaha magacawga (xarafka weyn). Xiriirinta tuumbada waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa qoraalka meel ka dhagka. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''Jaamacadda Waqooyi-galbeed waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan kulliyadda farshaxanka liberal-ka ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta eBay, eeg bogga xaddidaadaha farsamada. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale Faras, ma aha Fardo. Ka reebida waxaa ku dhex jira magacyada mar walba foomka badan ku jira Af-Soomaali dhexdiisa (tusaale Maqas ama surwaal) iyo magacyada qeybaha iibka (tusaale Tirooyinka Carabiga ama Luuqadaha Bantu). Wixii tilmaam dheeraad ah. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale PBS, NATO, Laysar). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale Xisbiga Conservative-ka (UK), Georgia (gobolka Mareykanka)). Wixii fahamfahin dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin maqaallada go'an ama aan go'ayn (''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''Ninkii Hore iyo Badda'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale Taajka). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} Magaca iyo meel magaca inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: Dhagaxa rogrogaya ma ururiyo caws, ama " Isku day inaad xasuusato". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale qurux badan<!--, integrate-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow Elegance<!--, Integration-->) ama boggaga soocida muranka, sida Dabiici ah iyo Wadahadal. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa gerund (foomka ''-ing'' ee Af-Soomaali), sida ku dhex jirta Dabaasha. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale Inaad noqoto, ama inaadan noqon waa cinwaanka maqaalka, iyadoo "To be, or not to be" ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee Marge Simpson oo ku jira "Qaylo-dhaanta Jaallaha ah""&#8202; ama albamka "Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka qaab kooban loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Gaadiidka" ama "Azerbaijan&nbsp;(gaadiidka)"; isticmaal Gaadiidka Azerbaijan. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn meel magacyada ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale John F. Kennedy, J. P. Morgan, F. Scott Fitzgerald), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta Koobnaanta ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) nii2ev4aphkoltoze3h5bpimj8rs84e 306576 306575 2026-09-01T07:28:30Z Isma4l 41797 /* Go'aaminta cinwaanka maqaalka */ 306576 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo]], ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee Jasiiradda Rhode wuxuu markii hore ahaa Gobolka Rhode Island iyo Beeraha Providence. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin Jasiiradda Rhode waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''Marka Rafaagu...'' Ka reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed Oprah Winfrey (ma aha Oprah) iyo Jean-Paul Sartre (ma aha [[J. P. Sartre]]). == Inta ay tahay mid meel mar ah == cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel ka dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero Gdańsk waxaa loo xiriiriyaa sida Danzig xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Midab]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Liin (midab)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay sii toosiyaan maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn baadhista Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg Xaysimaha magacawga (xarafka weyn). Xiriirinta tuumbada waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa qoraalka meel ka dhagka. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''Jaamacadda Waqooyi-galbeed waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan kulliyadda farshaxanka liberal-ka ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta eBay, eeg bogga xaddidaadaha farsamada. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale Faras, ma aha Fardo. Ka reebida waxaa ku dhex jira magacyada mar walba foomka badan ku jira Af-Soomaali dhexdiisa (tusaale Maqas ama surwaal) iyo magacyada qeybaha iibka (tusaale Tirooyinka Carabiga ama Luuqadaha Bantu). Wixii tilmaam dheeraad ah. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale PBS, NATO, Laysar). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale Xisbiga Conservative-ka (UK), Georgia (gobolka Mareykanka)). Wixii fahamfahin dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin maqaallada go'an ama aan go'ayn (''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''Ninkii Hore iyo Badda'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale Taajka). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} Magaca iyo meel magaca inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: Dhagaxa rogrogaya ma ururiyo caws, ama " Isku day inaad xasuusato". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale qurux badan<!--, integrate-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow Elegance<!--, Integration-->) ama boggaga soocida muranka, sida Dabiici ah iyo Wadahadal. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa gerund (foomka ''-ing'' ee Af-Soomaali), sida ku dhex jirta Dabaasha. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale Inaad noqoto, ama inaadan noqon waa cinwaanka maqaalka, iyadoo "To be, or not to be" ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee Marge Simpson oo ku jira "Qaylo-dhaanta Jaallaha ah""&#8202; ama albamka "Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka qaab kooban loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Gaadiidka" ama "Azerbaijan&nbsp;(gaadiidka)"; isticmaal Gaadiidka Azerbaijan. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn meel magacyada ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale John F. Kennedy, J. P. Morgan, F. Scott Fitzgerald), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta Koobnaanta ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) jbpap1i7ok4y04sobdwuvnoc3rayhx2 306586 306576 2026-09-01T07:31:11Z Isma4l 41797 306586 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee Jasiiradda Rhode wuxuu markii hore ahaa Gobolka Rhode Island iyo Beeraha Providence. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin Jasiiradda Rhode waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''Marka Rafaagu...'' Ka reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed Oprah Winfrey (ma aha Oprah) iyo Jean-Paul Sartre (ma aha [[J. P. Sartre]]). == Inta ay tahay mid meel mar ah == cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:ENGLISHTITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel ka dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero Gdańsk waxaa loo xiriiriyaa sida Danzig xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Midab]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Liin (midab)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay sii toosiyaan maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn baadhista Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg Xaysimaha magacawga (xarafka weyn). Xiriirinta tuumbada waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa qoraalka meel ka dhagka. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''Jaamacadda Waqooyi-galbeed waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan kulliyadda farshaxanka liberal-ka ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta eBay, eeg bogga xaddidaadaha farsamada. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale Faras, ma aha Fardo. Ka reebida waxaa ku dhex jira magacyada mar walba foomka badan ku jira Af-Soomaali dhexdiisa (tusaale Maqas ama surwaal) iyo magacyada qeybaha iibka (tusaale Tirooyinka Carabiga ama Luuqadaha Bantu). Wixii tilmaam dheeraad ah. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale PBS, NATO, Laysar). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale Xisbiga Conservative-ka (UK), Georgia (gobolka Mareykanka)). Wixii fahamfahin dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin maqaallada go'an ama aan go'ayn (''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''Ninkii Hore iyo Badda'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale Taajka). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} Magaca iyo meel magaca inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: Dhagaxa rogrogaya ma ururiyo caws, ama " Isku day inaad xasuusato". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale qurux badan<!--, integrate-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow Elegance<!--, Integration-->) ama boggaga soocida muranka, sida Dabiici ah iyo Wadahadal. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa gerund (foomka ''-ing'' ee Af-Soomaali), sida ku dhex jirta Dabaasha. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale Inaad noqoto, ama inaadan noqon waa cinwaanka maqaalka, iyadoo "To be, or not to be" ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee Marge Simpson oo ku jira "Qaylo-dhaanta Jaallaha ah""&#8202; ama albamka "Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka qaab kooban loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Gaadiidka" ama "Azerbaijan&nbsp;(gaadiidka)"; isticmaal Gaadiidka Azerbaijan. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn meel magacyada ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale John F. Kennedy, J. P. Morgan, F. Scott Fitzgerald), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta Koobnaanta ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) ofogwdipn0zxsd22w4ghc61jje0gaox 306617 306586 2026-09-01T07:39:32Z Isma4l 41797 /* Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali */ 306617 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee Jasiiradda Rhode wuxuu markii hore ahaa Gobolka Rhode Island iyo Beeraha Providence. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin Jasiiradda Rhode waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''Marka Rafaagu...'' Ka reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed Oprah Winfrey (ma aha Oprah) iyo Jean-Paul Sartre (ma aha [[J. P. Sartre]]). == Inta ay tahay mid meel mar ah == cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:SOMALITITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel ka dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero Gdańsk waxaa loo xiriiriyaa sida Danzig xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Midab]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Liin (midab)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay sii toosiyaan maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn baadhista Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg Xaysimaha magacawga (xarafka weyn). Xiriirinta tuumbada waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa qoraalka meel ka dhagka. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''Jaamacadda Waqooyi-galbeed waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan kulliyadda farshaxanka liberal-ka ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta eBay, eeg bogga xaddidaadaha farsamada. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale Faras, ma aha Fardo. Ka reebida waxaa ku dhex jira magacyada mar walba foomka badan ku jira Af-Soomaali dhexdiisa (tusaale Maqas ama surwaal) iyo magacyada qeybaha iibka (tusaale Tirooyinka Carabiga ama Luuqadaha Bantu). Wixii tilmaam dheeraad ah. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale PBS, NATO, Laysar). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale Xisbiga Conservative-ka (UK), Georgia (gobolka Mareykanka)). Wixii fahamfahin dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin maqaallada go'an ama aan go'ayn (''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''Ninkii Hore iyo Badda'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale Taajka). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} Magaca iyo meel magaca inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: Dhagaxa rogrogaya ma ururiyo caws, ama " Isku day inaad xasuusato". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale qurux badan<!--, integrate-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow Elegance<!--, Integration-->) ama boggaga soocida muranka, sida Dabiici ah iyo Wadahadal. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa gerund (foomka ''-ing'' ee Af-Soomaali), sida ku dhex jirta Dabaasha. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale Inaad noqoto, ama inaadan noqon waa cinwaanka maqaalka, iyadoo "To be, or not to be" ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee Marge Simpson oo ku jira "Qaylo-dhaanta Jaallaha ah""&#8202; ama albamka "Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka qaab kooban loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Gaadiidka" ama "Azerbaijan&nbsp;(gaadiidka)"; isticmaal Gaadiidka Azerbaijan. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn meel magacyada ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale John F. Kennedy, J. P. Morgan, F. Scott Fitzgerald), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta Koobnaanta ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) i0xvtcbcjytu6cthahtpk59273y0lgp 306643 306617 2026-09-01T08:02:31Z Isma4l 41797 /* */ 306643 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:NC|WP:AT|WP:TITLE}} {{Nutshell|Cinwaannada maqaalladu waa inay noqdaan kuwo la ogaan karo, kooban, dabiici ah, sax ah, oo isu dhow.}} {{Content policy list}} '''Cinwaanka maqaalka''' [[Wikipedia]] waa madaxa weyn ee ka muuqda sare ee qoraalka maqaalka, oo uu ku fadhiyo magaca bogga iyo URL-ka maqaalku.{{efn|Gaar ahaan, waa unsurka HTML ee <code><nowiki> <h1 id="firstHeading"></nowiki></code> ee ka muuqda ugu sare ee bogga maqaalka. Waa inuu noqdo unsurka kaliya ee <code><nowiki> <h1></nowiki></code> ee ku jira bogga, laakiin sababtoo ah tifaftirayaashu waxay ku dari karaan heer kasta oo madax ah qoraalka bogga, taasi ma noqon karto mid la xaqijiyay. Madaxa dheeriga ah ee <code><nowiki>=Madaxa Heerka-1=</nowiki></code> ee ku jira maqaalka dhexdiisa waa in loo badalo <code><nowiki>==Heerka 2==</nowiki></code>, iyo qaybaha ka hooseeya oo dhan loo adkayso si loo meel mariyo.}} Cinwaanku wuxuu tilmaamaa wuxuu maqaalku ku saabsan yahay wuxuuna ka soocaa maqaallada kale.{{efn|Cinwaanka ka muuqda madaxa ugu weyn ee maqaalku inta badan waa mid la mid ah (oo mar walba u dhow) cinwaanka la kaydiyay ee bogga loogu xiriiriyo diwaanada qeybaha, maqaalladii u dambeeyay ee la badalay, iwm., ee ka muuqda (iyadoo loo habaysay sida ku habboon) URL-ka bogga. Wixii farsamo ah, .}} Cinwaanku wuxuu noqon karaa oo kaliya magaca (ama magac) mawduuca maqaalka, ama, haddii mawduuca maqaalku uusan lehayn magac, wuxuu noqon karaa qeexida mawduuca. Sababtoo ah laba maqaal ma lehaan karaan cinwaan laba ah,{{efn|Waa mid farsamo ahaan suurtogal ah, laakiin aan loo doonayn sababo kala duwan darteed, in boggag kala duwan lagu soo bandhigo cinwaan laba ah.}} mararka qaarkood waa ku maarmaan in lagu daro xog soocaysa, inta badan foomka qeexida ku dhex jirta qeexidda ka dib magaca. Inta badan, cinwaannada maqaalladu waxay ku fadhiyaan waxa mawduuca loogu yeero filooyinka lagu kalsoonaan karo. Marka tani ay keento doohyo badan, tifaftirayaashu waxay ka dhex doortaan iyagoo tixgelinaya mabaadi'da kala duwan: cinwaanka maqaalka ee ugu wanaagsan wuxuu si sax ah u ogaadaa mawduuca; waa mid gaaban, dabiici ah, la sooci karo oo la ogaani karo; wuxuuna u dhow yahay cinwaannada maqaallada la midka ah. Boggan wuxuu si xeel-dheer u fahamfahiyaa tixgelinta, ama '''xaysimaha magacawga''', ee lagu fadhiqsiiyo doohaha cinwaannada maqaallada. Boggan {{em|marnaba}} si xeel-dheer uma fahamfahiyo cinwaan-siinta boggaga ku jira goobaha kale ee magacyada, sida qeybaha. Waxaa lagu caawiyaa tilmaamo kale oo gaar ah (eeg sanduuqa ku yaal dhanka xaq), ee waa in loo fahsado iyadoo la dhowrayo habraacyada kale, si gaar ah saddexda habraac ee ugu muhiimsan qoraalka: [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqijinta]], [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Bilaa baadhitaanka cusub]], iyo [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Sida aan dhinacna u xaglinayn]]. Haddii ay ku maarmaan tahay, cinwaanka maqaalka waa lagu badali karaa raridda bogga.{{efn|Marka cinwaanka maqaalka la badalo, diwaankiisa ku jira kaydka xogta waa la badalaa laakiin uusan dhab ahaan u raran. Sababtan darteed, badalida cinwaanka mararka qaarkood waxaa loo yeeraa ''badalida magaca'', in kastoo ''wareejintu'' ay tahay erayga ugu caansan.}} Wixii xog ah ee ku saabsan nidaamyada wareejinta bogga. ==<span class="anchor" id="Deciding on an article title"></span>Go'aaminta cinwaanka maqaalka== {{Shortcut|WP:CRITERIA}} {{visible anchor|Cinwaannada maqaalladu waxay}} ku fadhiyaan sida [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali]] ay u xiriiriyaan mawduuca maqaalka. Inta badan waxaa jira cinwaan ka badan mid oo ku habboon maqaalka. Xaaladdaas, tifaftirayaashu waxay ka doortaan cinwaanka ugu wanaagsan is afgarad ku fadhiya tixgelinta uu boggan fahamfahayo. Cinwaanka maqaalka Wikipedia ee wanaagsan wuxuu leeyahay shanta sifa ee soo socda: <section begin="naming criteria" /> * {{anchor|RECOGNISE|RECOGNIZE|Recognizability|recognise|recognize}}'''Ogaanshaha''' – Cinwaanku waa magac ama qeexida mawduuca oo loo ogaani karo qof kasta oo yaqaana, in kastoo uusan dhab ahaan aqoonyahand ahayn ku dhex jira, goobta mawduuca. * {{anchor|NATURAL|Naturalness|natural}}'''Dabiiciga''' – Cinwaanku waa mid ay akhristayaashu u badan tahay inay doonaan ama baahi doonaan oo ay tifaftirayaashu dabiici ahaan u isticmaali doonaan si ay ugu xiriiriyaan maqaalka ka dhex jira maqaallada kale. Cinwaanka noocan ah inta badan wuxuu muujiyaa waxa mawduuca dhab ahaan loogu yeero Af-Soomaali. * {{anchor|PRECISE|precise}}'''Saxsanaanta''' – Cinwaanku si bilaa faham qaldan ah wuxuu ogaadaa mawduuca maqaalka wuxuuna ka soocaa mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Precision and disambiguation}}, hoos.)}} * {{anchor|CONCISE|concise}}'''Koobnaanta''' – Cinwaanku kama dheera inta ku maarmaanka ah si loo ogaado mawduuca maqaalka oo looga sooco mawduucyada kale. {{xref|(Eeg {{section link||Concision}}, hoos.)}} * {{anchor|CONSISTENT|consistent}}'''Isu dhowaanshaha''' – Cinwaanku wuxuu isu dhow yahay nidaamka loo isticmaalo cinwaannada maqaallada la midka ah. Kuwa badan oo nidaamyadan ka mid ah waa lagu diwaan geliyay (oo loo xiriiriyay) sida xaysimaha magacawga ee gaarka ah ee cinwaannada maqaallada]], ee ku jira sanduuqa sare. {{xref|(Eeg {{section link||Consistency}}, hoos.)}} <section end="naming criteria" /> Kuwan waa in loo arko yoolal, ee ma aha xeerar. Mawduucyada inta badan, waxaa jira cinwaan rahman oo muuqda oo buuxiya yoolal kuwan si ku habboon. Haddii ay saas tahay, u isticmaal sida dooh toos ah. Si kastaba ha eegee, xaaladaha qaarkood doohu ma aha mid si muuqda u dhasha. Waxaa ku maarmaan noqon karta in la muhiimyo mid ama ka badan oo yoolal kuwan ka mid ah kuwa kale uga muhiimsan. Tani waxaa lagu sameeyaa is-afgarad. Tusaale ahaan, cinwaanka la ogaani karo, dabiiciga ah, ee kooban ee [[Boqortooyada Ingiriiska]] waxaa loo doonaa cinwaanka ka saxan ee Boqortooyada Midowday ee Great Britain iyo Waqooyiga Ireland. {{xref|(Wixii fahamfahin dheeraad ah, eeg {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}, hoos.)}} Marka cinwaan loo bixinayo maqaallada goobaha gaarka ah ama iyadoo loo eegayo dhibaatooyinka gaarka ah, inta badan waxaa jira is-afgarad hore oo loo isticmaali karo sida tusaale. Eeg boggaga tilmaamaha ee loo xiriiriyay. Marka uusan jirin is-afgarad hore, is afgarad cusub ayaa lagu dhisyaa wadahadalka, iyadoo la dhowrayo weydiimaha sare. Dooha cinwaannada maqaalladu waa inuu horteeda saaro danaha akhristayaasha inta aynan saarin kuwa tifaftirayaasha, oo kuwa dadweynaha dhexdeeda ka hor kuwa aqoonyahanda. Sii toosinta waa in loo sameyo maqaallada lagu baahi karo ama loogu xiriirin karo magacyo laba ama ka badan ku hoos jira (sida [[:Category:qoraallada kala duwan]] ama [[:Category:magacyadii hore]]). Taas ka soo horjeeda, magac u leexin kara maqaallo kala duwan wuxuu ku maarmaan ka dhigi karaa kala soocida muranka. ==<span id="Common names"></span> Isticmaal magacyada caadiga ah ee la ogaani karo== {{Shortcut|WP:UCRN|WP:RECOGNIZE|WP:COMMONNAME|WP:COMMONTERM}} Wikipedia dhexdeeda, cinwaanka maqaalku waa eray ama meel-ka-dhac luuqadda dabiiciga ah oo muujiya mawduuca maqaalka; sidaas darteed, cinwaanka maqaalku inta badan waa magaca qofka, ama kii goobta, ama kii kasta oo kale ee mawduuca maqaalku yahay. Si kastaba ha eegee, mawduucyada qaarkood waxay leeyihiin magacyo kala duwan, oo magacyada qaarkood waxay leeyihiin mawduucyo kala duwan; tani waxay keeni kartaa is-haysasho ku saabsan magaca loo isticmaali doono cinwaanka maqaalka la siiyay. Wikipedia ma isticmaalo dhab ahaan mawduuca magaciisa rasmiga ah sida cinwaanka maqaalka; waxay inta badan doontaa magaca ugu caansan ee loo isticmaalo (sida lagu go'aamiyo dhex-jirtankeeda dhex-jirtanka ka badan ee ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali) maadaama magacyada noocan ah ay ugu wanaagsan ku habboon yihiin shanta shuruudood ee sare lagu diwaan geliyay.{{efn|Tani waxay ku dhex jirtaa laakiin aan ku xaddidnayn isticmaalka ku jira vilooyinka loo isticmaalo sida tixraacyada maqaalka. Wadahadallada ku saabsan cinwaannada maqaallada inta badan waxay eegaan ilooyinka dheeraadka ah, sida soo-laabashada isticmaalka ku jira wararka, buugaagta, iyo majalladaha. "Magaca caadiga ah" ku dhex jirka cinwaan-siinta maqaalka wuxuu ka dhigan yahay {{em|magac caadi ahaan ama mar walba loo isticmaalo}}, ee ma aha dhab ahaan magac caadi ah (luqadda dhexdeeda), oo ka soo ka soo horjeeda ah magaca sayniska, sida loo isticmaalo goobaha qaarkood.}} Marka ayan jirin magac rahman oo muuqda oo si muuqda ugu soo laabasho badan mawduuca ilo darteed, tifaftirayaashu waa inay gaaraan is afgarad ku saabsan cinwaanka ugu wanaagsan iyagoo tixgelinaya shuruudaha kuwan si toos ah. Xaaladaha ay isticmaalku ku kala duwan tahay dalka lagu hadlo Af-Soomaali, eeg sidoo kale § Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali, hoos. Tifaftirayaashu waa inay sidoo kale tixgeliyaan dhammaan shanta shuruudood ee cinwaannada maqaallada ee sare lagu qoray. Magacyada fahamka qaldan leh{{efn|''Fahamka qaldan'', sida halkan loo isticmaalay, ma aha mid la xiriira in cinwaanku ku maarmaan ka dhigo boggaga soocida muranka ee Wikipedia Af-Soomaali. Tusaale ahaan, "weerar wadno" waa cinwaan faham qaldan leh, sababtoo ah eraygu wuxuu u leexin karaa xaalado caafimaad oo kala duwan, oo ay ku jiraan [[cardiac arrest|is-staagidda wadnaha]] iyo dhibaatada wadnaha.}} ama aan saxda ahayn ee mawduuca maqaalka, sida lagu go'aamiyo ilooyin lagu kalsoonaan karo, inta badan waa ka dhowrsadaa xaqiiqatan haddii ay yahiin kuwo loo isticmaalo mar walba ilooyin lagu kalsoonaan karo darteed. Sida aan dhinacna u xaglinayn waa lagu tixgeliyaa sidoo kale; eeg {{section link||Dhexdhexaadnimada cinwaannada maqaallada}}, hoos. Cinwaannada maqaalladu waa inayan noqon kuwo fool xun (ilaahiyada ayan ka dhowrsan karin) ama kuwo faham adag. Marka ay jiraan magacyo kala duwan ee mawduuc, oo oo dhan ay yahiin kuwo caadi ah, oo kii ugu caansanaa uu leeyahay dhibaatooyin, waa mid ku habboon in la doorto mid ka mid ah kuwa kale. In kastoo magacyada rasmiga ah, sayniska, dhalashada, asalka, ama calaamadda ganacsiga inta badan loo isticmaalo cinwaannada maqaallada, erayga ama magaca ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo inta badan waa la doonaa. Insaykalopediya kale waxay ku dhex jiraan vilooyinka caawinaada ka geysan kara go'aaminta cinwaannada ku jira ensaklopoolada diwaanka, iyo sidoo kale magacyada ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo. Kuwa soo socda waa tusaalayaal ku saabsan meel marinta fikradda magacyada caadiga ah ee loo isticmaalo si loo taageero ogaanshaha: '''Dadka''' * Mahatma Gandhi (ma aha: Mohandas Karamchand Gandhi) * Bill Clinton (ma aha: William Jefferson Clinton) * J. R. R. Tolkien (ma aha: John Ronald Reuel Tolkien) * Bono (ma aha: Paul Hewson) * Cat Stevens (ma aha: Yusuf Islam ama Steven Georgiou) * Mark Antony (ma aha: Marcus Antonius) * Shirley Temple (ma aha: Shirley Temple Black) '''Goobaha''' * [[Germany]] (ma aha: ''Deutschland'' ama Federal Republic of Germany) * Ahraamta Weyn ee Giza (ma aha: Pyramid of Khufu) * Kuuriyada Koonfureed (ma aha: Jamhuuriyadda Kuuriya) * [[Maraykanka]] (ma aha: United States of America) * [[Mexico]] (ma aha: United Mexican States ama ''Estados Unidos Mexicanos'') '''Mawduucyada sayniska iyo farsamada''' * Aspirin (ma aha: acetylsalicylic acid) * Guinea pig (ma aha: ''Cavia porcellus'') * Polio (ma aha: poliomyelitis) * Spanish flu (ma aha: 1918 influenza pandemic) '''Magacyada badeecadaha iyo shaqsiyaadka maqaallada maaddada ah''' * Windows XP (ma aha: Windows NT 5.1) * Sailor Moon (character)]] (ma aha: Usagi Tsukino) * Darth Vader (ma aha: Anakin Skywalker) '''Mawduucyada kale''' * The CW (ma aha: The CW Network) * Caltrans (ma aha: California Department of Transportation) * UPN (ma aha: Shabakadda United Paramount) * WWE (ma aha: Madadaalada Lagdinta Adduunka) * Cello (ma aha: Violoncello) * [[FIFA]] (ma aha: {{lang|fr|Fédération Internationale de Football Association|i=unset}} ama Xiriirka Caalamiga ah ee Xiriirka Kubadda Cagta) * Mueller report (ma aha: ''Warbixin ku saabsan Baaritaanka Faragelinta Ruushka ee 2016 Doorashada Madaxweynaha'') * Proxima Centauri (ma aha: V645 Centauri ama Alpha Centauri C) Marka la go'aaminayo kii ka mid ah magacyada kala duwan ee la doortay ee ugu soo laabashada badan ee loo isticmaalo, waa mid caawinaad leh in la eego isticmaalka ururrada waaweyn ee caalamiga ah, warbaahinta waaweyn ee ku qoran Af-Engiriiska, ensaklopoolada sifaada leh, server-yada magacyada goobaha, hay'adaha waaweyn ee sayniska, iyo majalladaha sayniska ee muhiimka ah. Mashiinka baadhista wuxuu caawin karaa collecting-gareynta xogtan; marka aad isticmaalayo mashiinka baadhista, ka dhowr natiijooyinka boggaga ku qoran Af-Engiriiska oo kaliya, oo ka saar erayga "Wikipedia".{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-site:wikipedia.org}}.}} Marka aad isticmaalayo Google, inta badan baadhista Google Books iyo News Archive waa in loo muhiimyo ka hor baadhista web-ka, maadaama ay ku dhex jiraan vilooyinka lagu kalsoonaan karo (ka saar hawlaha ka tirsan ''Books, LLC'' marka aad baadhayo Google Books{{efn|Khu dar koodkan baadhista dhexdeeda: {{xt|-inauthor:"Books, LLC"}} (calaamadaha marinka "&nbsp;" waa kuwo ku maarmaan ah); Books, LLC "waxay soo saartaa" kaydinta maqaallada WP.}}). Natiijooyinka mashiinka baadhista waxay ku hoos jiraan xaglin gaar ah iyo xaddidaado farsamo; wixii talo ah oo xeel-dheer oo ku saabsan isticmaalka mashiinnada baadhista iyo fahamka natiijooyinkooda. ===Badalida magaca=== {{Shortcut|WP:NAMECHANGES}} Mararka qaarkood mawduuca maqaalka wuxuu marayaa badalida magaca. Marka tani ay dhalato, waxaan siineyna culeys dheeraad ah [[Wikipedia:Xaqiijin|ilo madax bannaan, lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali]] ("ilo lagu kalsoonaan karo" oo kooban) oo la qoray ka dib badalida magaca. Haddii vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib banaxinta badalida magaca ay mar walba isticmaalaan magaca cusub, Wikipedia waa inuu raaco oo uu badalo cinwaannada ku habboon si ay u isu dhowaadaan. Haddii, dhanka kale, vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee la qoray ka dib panaxinta badalida magaca ay sii isticmaalaan magacii la dhisay {{em|marka laga wadahadlayo mawduuca maqaalka waqtiga maanta}}, Wikipedia waa inuu sii sameyo saas sidoo kale, sida lagu qoray sare ee {{section link||Isticmaal magacyada si caadi ah loo aqoonsan karo}}. [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma aha ilam samiyeed]]. Ma ogin erayada ama magacyada loo isticmaali doono waqtiga ka dambeeya, laakiin kaliya waxa la isticmaalo iyo kii la isticmaalay, oo sidaas darteed u familiar ah akhristayaasheenii. Si kastaba ha eegee, fahamka caadiga ah waa la meel marin karaa&nbsp;– haddii mawduuca maqaalka uu leeyahay badalida magaca, waa mid ku habboon in la tixgeliyo isticmaalka ka dambeeya badalida ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, ee ku qoran Af-Soomaali. Qodobkan wuxuu sidoo kale meel maraa magacyada loo isticmaalo qayb ahaan cinwaannada qeexida leh. ==Sida aan dhinacna u xaglinayn ee cinwaannada maqaallada== {{Shortcut|WP:NPOVTITLE|WP:POVTITLE}} Is haysashada inta badan waxay ka dhalataa in cinwaanka maqaalku uu u hoggaansamo habraaca Wikipedia ee Sida aan Dhinacna u Xaglinayn. Xallinta wadahadallada noocan ah waxay ku fadhiysaa in cinwaanka maqaalku uu yahay ''magac'' ka yimid ilo lagu kalsoonaan karo ama ''cinwaan qeexida leh'' oo ay sameeyeen tifaftirayaasha Wikipedia. ===Magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn=== {{Shortcut|WP:NPOVNAME|WP:POVNAME}} Marka mawduuca maqaalka loo xiriiriyo inta badan magac caadi ah oo rahman darteed, sida ku cad isticmaalka ku dhex jira dhex jirtanka ka badan ee vilooyinka ku qoran Af-Soomaali, Wikipedia inta badan wuxuu raacaa vilooyinka wuxuuna isticmaalaa magacaas sida cinwaankiisa maqaalka (iyadoo loo eegayo shuruudaha kale ee magacawga). Mararka qaarkood magacaas caadiga ah wuxuu ku dhex jiraa erayo aan dhinacna u xaglinayn oo Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado (tusaale Alexander the Great, ama Teapot Dome scandal). Xaaladaha noocan ah, dhex-jirtanka magaca, ama xaqiiqada ah in qeexida la siiyay ay dhab ahaan noqotay magac dhab ah (oo magacaas dhabta ah uu noqday magaca caadiga ah), inta badan waxay ka culeys badan tahay dhibaatada ah in Wikipedia uu u muuqdo sida uu taageerayo dhinac ka mid ah xaaladda. Cinwaanka maqaalka oo leh erayo aan dhinacna u xaglinayn ma noqon karo oo kaliya ''magac'' caadi ahaan loo isticmaalay waqtigii hore; waa inuu noqdo ''magaca'' caadiga ah ee isticmaalka maanta ku dhex jira. Xaaladaha muhiimka ah ee Wikipedia uu inta badan ka dhowrsado magac caadi ah sababtoo ah ma laha dhinacna u xaglin la'aan ku dhex jira kuwa soo socda: # Slogan-nada iyo magacyada ku saabsan ee u muuqda kuwo aan loo badan doonin inay la xasuustay ama la xiriiriyay xaalad gaar ah dhowr sano ka dib # Erayada caadiga ah oo ay jiraan doohyo kale oo ensaklopoolada ah oo muuqda Cinwaannada maqaallada iyo loo-leexiyayaasha waa inay tixgeliyaan waxa akhristayaashu Octomom ku qori doonaan si ay u geyso Nadya Suleman, oo ku dhex jirta qodobka 2, sare. Qorista "Antennagate" waxay si sax ah u leexisaa akhristaha qayb gaar ah oo [[iPhone 4]], oo ku dhex jirta qodobada 1 iyo 2, sare. Qorista "Great Leap Forward" ma leexiso, oo ku dhex jirta mabaadi'da guud. ===Cinwaannada qeexida leh ee aan xukunkii lahayn=== {{Shortcut|WP:NDESC|WP:DTITLE}} Xaaladaha qaarkood meel-ka-dhac qeexida leh (sida Dib u soo celinta Everglades) waa kii ugu wanaagsanaa sida cinwaanka. Kuwan inta badan waxaa loo sameeyaa gaar ahaan maqaallada, oo waa inay muujiyaan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]], ee ma aha inay soo bandhigaan ra'yiga tifaftire kasta. Ka dhowrso erayada xukunkii leh iyo kuwa aan dhinacna u xaglinayn; tusaale ahaan, ''eed'' ama ''eed lagu xiriiriyay'' waxay soo bandhigi karaan dambiga, ama xaaladda aan dambiga ahayn dhexdeed waxay soo bandhigi karaan eed "la sameeyay iyadoo la leeyahay baadhitaan yar ama aan la lehayn" oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa cinwaanka qeexida leh dhexdiisa. (Ka reebid: maqaallada oo mawduucu yahay eed dhab ah oo sharci darro ah sharci ku hoos jira, oo loo wadahadlay sidaa ilo lagu kalsoonaan karo darteed xaqiiqatan haddii aan lagusaarin maxkamadda sharci dhexdeed. Kuwan waxaa si ku habboon loo qeexaa sida "eedo".) Si kastaba ha eegee, magacyada caadiga ah ee aan dhinacna u xaglinayn (eeg qaybta ka horeysa) waa la isticmaali karaa ''ku dhex jirta'' cinwaan qeexida leh. Xaqiiqatan cinwaannada qeexida leh waa inay ku fadhiyaan vilooyinka, oo sidaas darteed waxay ku dhex jiri karaan magacyo iyo erayo caadi ahaan loo isticmaalo ilo darteed. (Tusaale: Sababtoo ah "Boston Massacre" waa cinwaan ku habboon oo kaligiis ah, cinwaanka qeexida leh ee "Political impact of the Boston Massacre" wuxuu noqon doonaa mid ku habboon sidoo kale.) ==Xaysimaha hufan== {{Shortcut|WP:ATEC|WP:ATNC}} Wikipedia wuxuu leeyahay ''xaysimo magacawga'' oo badan oo la xiriira goobaha mawduucyada gaarka ah (sida lagu diwaan geliyay sanduuqa sare ee boggan). Xaaladaha dhuga ah dhexdeeda, kuwan waxay dhiirrigeliyaan isticmaalka cinwaannada aan dhab ahaan ahayn magaca caadiga ah (sida xaaladda xaysimaha caafimaadka). Habkan isticmaalka magacyada gaarka ah inta badan waa mid is-haysasho leh waana inaan la meel marin ilaahiyada ay ka dhalatay faa'iidooyin muuqda oo ka culeys badan isticmaalka magacyada caadiga ah. Marka ay saas tahay, cinwaannada maqaallada ee la meel maray waa inay raacaan xaysin aan dhinacna u xaglinayn oo caadi ah oo gaar u ah goobta mawduucaas, oo ma aha saas inay dhowraan mabaadi'da guud ee cinwaan-siinta maqaallada Wikipedia dhexdiisa. ==Saxsanaanta== {{Shortcut|WP:PRECISION|WP:PRECISE|WP:OVERPRECISION|WP:SPECIFIC}} Inta badan, cinwaannadu waa inay si bilaa faham qaldan ah u go'aamiyaan goobta mawduuca maqaalka, laakiin waa inayan ka saxanayn intaas. Tusaale ahaan, Saint Teresa ee Calcutta waa mid sax ah oo dheeraad ah, maadaama Hooyo Teresa ay sax tahay oo ku filan si ay u muujiso dhab ahaan isla mawduuca. Dhanka kale, Columbia ma noqon doonto mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u ogaato Webiga Columbia. Ka-reebida shuruudaha saxsanaanta mararka qaarkood waxay ka dhalan karaan meel marinta kuwa kale ee shuruudaha magacawga. Inta badan ka-reebida kuwan waxaa loo qeexay tilmaamaha gaarka ah ee Wikipedia ama mashaariicda Wikipedia, sida Mawduuca ugu muhiimsan, Magacyada goobaha, ama Magacyada boqorrada iyo maamulayaasha]]. Tusaale ahaan: * Bothell waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto, laakiin waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa Bothell, Washington (eeg Magacyada goobaha), iyadoo la doonayo cinwaan dabiici ah oo la ogaani karo oo sidoo cuales isu dhow maqaallada kale ee inta badan ee magaalooyinka Mareykanka. * Energy ma aha mid sax ah oo ku filan si ay si bilaa faham qaldan ah u muujiso sifaada fisigiska. Si kastaba ha eegee, waxaa loo doonaa ka dhererka "Tamarta (fiisigiska)", maadaama ay tahay mid kooban, oo sax ah oo ku filan si loo fahsado dadka inta badan darteed (eeg Mawduuca ugu muhiimsan, iyo koobnaanta iyo ogaanshaha shuruudaha). * M-185 waa mid sax ah oo ku filan si ay bilaa faham qaldan u noqoto waxay go'aamisaa ku darida kala soocida. ===Soocida muranka=== {{Shortcut|WP:QUALIFIER|WP:TITLEDAB|WP:UNIQUE}} Ma aha mar walba mid suurtogal ah in la isticmaalo cinwaanka dhabta ah ee loo dooni karo maqaal darteed, maadaama cinwaankaas uu lehaan karo merkantiillo kale oo sidaas darteed uu hore loogu isticmaalay maqaallo kale. Sida ku cad shuruudaha saxsanaanta, kaliya fahamfahin inta ku maarmaanka ah si loo sooco mawduuc ka mid ah mid kale waa in la isticmaalo. Tusaale ahaan, waxay noqon doontaa mid dheeraad ah in cinwaan looga dhigo maqaal "Boqorad (kooxda heesaha)", maadaama Boqorad (koox) ay sax tahay oo ku filan si ay u soocdo kooxda Tani waxay keeni kartaa isu-dhowaansho la oggolaan karo; maqaalka ku saabsan digaagga waxaa lagu helaa Digaag, laakiin maqaalka ku saabsan turkiga wuxuu ku jiraa Turkiga (shimbir) si looga sooco dalka [[Turkey]]. Sida xeer guud, marka cinwaanka loo doono mawduuc uu sidoo kale u leexin karo mawduucyada kale ee lagu daboolay Wikipedia dhexdiisa: # Haddii maqaalku ku saabsan yahay mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh uu u leexiyo, markaas magacaas wuxuu noqon karaa cinwaankiisa iyadoo aan la badalin, sababtoo ah wuxuu raacaa dhammaan habraacyada kale ee meel mar ah. # Haddii maqaalku uusan ku saabsanayn mawduuca ugu muhiimsan ee magaca fahamka qaldan leh darteed, cinwaanka waa in la sooco. Marka la go'aaminayo habka (hababka) soocida muranka ee la isticmaali doono, dhammaan shuruudaha cinwaan siinta maqaalka]] waa lagu culeysiyaa, sida soo socota. ====<span class="anchor" id="NATURALDIS"></span><span class="anchor" id="NATDIS"></span>Soocida muranka ee dabiiciga ah==== {{Shortcut|WP:NATURAL|WP:NATDIS|WP:NATURALDAB|WP:NATDAB}} Isticmaalka magac kale oo mawduuca sidoo kale caadi ahaan loogu yeero Af-Soomaali ku dhex jirta ilo lagu kalsoonaan karo, in kastoo uusan caadi ahayn sida cinwaanka loo doono-laakiin-fahamka qaldan leh, mararka qaarkood waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, ha isticmaalin magacyo aan la ogeyn ama magacyo la sameeyay. * ''Tusaale'': Erayga "French" caadi ahaan wuxuu u leexiyaa dadka ama luqadda. Sababtoo ah fahamka qaldan, waxaan isticmaalnaa cinwaannada kale ee laakiin waliba caadiga ah, Luuqadda Faransiiska iyo Dadka Faransiiska, iyadoo la oggolaanayo soocida muranka ee dabiiciga ah. Nidaam la mid ah dhexdiisa, taageere gacmeed waa ka wanaagsan tahay taageere (hirgelin). Mararka qaarkood, tani waxay ku maarmaan ka dhigtaa badalida ku dhex jirta aynaanka Af-Soomaali ee la isticmaalay; tusaale ahaan, [[Lift]] waa bogga soocida muranka oo aan lehayn mawduuc ugu muhiimsan, oo sidaas darteed Elevator waa cinwaanka maqaalka ee ku saabsan qalabka wiishka. ====<span class="anchor" id="COMMADIS"></span>Soocida muranka ee Comma-yada lagu kala sooco==== {{shortcut|WP:COMMADIS|WP:COMMADAB}} Magacyada goobaha darteed, haddii erayga soocaya uu yahay qayb maamul oo heer sare ah inta badan waxaa lagu kala soocaa iyadoo la isticmaalayo comma taa badalkeeda calaamadaha qeexidda, sida ku dhex jirta Windsor, Berkshire (eeg Magacyada goobaha). Cinwaannada comma-yada lagu kala sooco waxaa sidoo kale loo isticmaalaa goobaha kale dhexdeoda (tusaale Diana, Amiirad Wales waxay isticmaaltaa cinwaan dhab ah sida qayb ka mid ah xaysimaha caadiga ah ee magacyada boqorrada iyo maamulayaasha, ee ma aha sida eray soocaya). Si kastaba ha eegee, cinwaannada sida Tony Blair iyo Dagaalkii Waterloo waxaa loo doonaa ka dhererka kuwa kale sida "Blair, Anthony Charles Lynton" iyo "Dagaalkii Waterloo", ee comma-da loo isticmaalo si loo badalo nidaamka dabiiciga ah ee erayada. ====Soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta<span class="anchor" id="PARENDIS"></span><span class="anchor" id="PARENTHDIS"></span>==== {{shortcut|WP:NC()|WP:PARENDIS|WP:PARENTHDIS}} Ku darida eray soocaya oo ku dhex jira calaamadaha qeexidda ka dib magaca fahamka qaldan leh waa farsamada soocida muranka ee caadiga ah ee Wikipedia marka xallinta kale ayan keenayn cinwaan maqaal oo ugu wanaagsan. * ''Tusaale'': Erayga "mercury" wuxuu leeyahay merkantiillo kala duwan oo aan lehayn magacyo kale oo caadi ah oo ku filan, oo sidaas darteed waxaan taa badalkeeda isticmaalnaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta: Meerkuri (walax), Mercury (meeraha), iyo Mercury (khuraafaad)). ====<span class="anchor" id="DESCRIPDIS"></span><span class="anchor" id="DESCRIPTDIS"></span>Cinwaanka qeexida leh==== {{shortcut|WP:DESCRIPDIS}} Marka ayan jirin magac la dhisay oo la oggolaan karo mawduuc darteed, oo uu cinwaan ka yimid fikirkeena uu ku maarmaan yahay, dooh dheeraad ah ayaa loo oggolaadaa si loo dhiiso cinwaanno qeexida leh oo gaar ah. * ''Tusaalayaal'': Liiska shimbiraha Nicaragua, Taariikhda ololaha ee militariga Roomaanka, Xaaska Pontius Pilate ====Is dhex-galka kuwa sare==== Kuwan waa kuwo ka baxsan, inta badan oo waa in ka dhowrsadaa sida ku cad WP:CONCISE. * ''Tusaale'': "comma-yada lagu kala sooco" + "calaamadaha qeexidda ku dhex jirta": Wiegenlied, D 498 (Schubert) Commas iyo calaamadaha qeexidda (calaamadaha wareegsan) waa calaamadaha kaliya ee calaamadaha loo isticmaali karo bilaa xaddidaad si loo kala sooco erayga soocaya ee ku jira cinwaanka maqaalka. Colons waxaa loo isticmaali karaa xaaladaha xaddidan ee cinwaannada ka hooseeya ee hawlaha abuurista qaarkood iyo diwaanada loo qeybiyay boggaga kala duwan. ===<span id="Using minor details to naturally disambiguate articles"></span>Marka badalida qoraalka ay muujiso mawduuc kala duwan === {{Shortcut|WP:SMALLDETAILS|WP:DIFFCAPS|WP:DIFFPUNCT}} Fahamka qaldan wuxuu ka dhalan karaa marka erayada u dhow kuwo isu dhow ay leeyihiin merkantiillo kala duwan, tusaale gabadh bir ah vs. Gabadh bir ah, ama dab saaxiibtinimo leh vs. merkantiillada kale ee lagu diwaan geliyay Dabka Saaxiibtinimada leh. Habka guud waa in kasta oo akhristayaashu ku qori karaan sanduuqa baadhista, la hoggaamiyo si u mabilis ah mawduuca ay ku habboon tahay inay baahayaan darteed, iyadoo la isticmaalayo farsamada soocida muranka sida qoraallada gacanta ama boggaga soocida muranka. Marka caawinaada noocan ah ay meel mar tahay, fahamfahin yar inta badan waxay ku filan tahay si loo sooco mawduucyada, tusaale MAVEN vs. Maven; ''Airplane!'' vs. Airplane; Sea-Monkeys vs. SeaMonkey; ''Adduunku waa adiga'' vs. mawduucyada kale ee lagu diwaan geliyay Adduunku waa adiga. Si kastaba ha eegee, marka badalida magaca bogga ee aan fahamka qaldan lahayn ay dhalan karto iyadoo aan ka leexanaynin, badalida magaca noocan ah waa in la tixgeliyo: * Badalida magaca "''Passio Domini Nostri Jesu Christi secundum Joannem''" si uu u noqdo "''Passio'' (Pärt)" sababtoo ah fahamka qaldan ee erayga ugu horeeya uu leeyahay Passio Domini Nostri Iesu Christi secundum Ioannem. Oo fikrad la ogyahay waxay waliba noqon kartaa mawduuca ugu muhiimsan ee foomka qoraalka ama qoraalka aan saxda ahayn darteed, xaqiiqatan haddii mawduuc aad u yar oo la ogyahay uu isticmaalo qoraalkaas: * {{-r|Cold war}} wuxuu leexiyaa Dagaalkii Qaboobaa, iyadoo fikradda ballaaran looga wadahadlay Dagaalkii Qaboobaa (erey) * {{-r|Gray Poupon}} wuxuu leexiyaa Grey Poupon; albam leh magacaas wuxuu ku jiraa ''Gray Poupon'' (album) Xaaladaha qaarkood, foomamka badan waxaa sidoo kale loo isticmaali karaa si dabiici ah si loo sooco maqaallada wixii fahamfahin ah. ==Koobnaanta== {{Shortcut|WP:CONCISE}} Yoolka koobnaantu waa meel marinta gaabnaanta iyadoo la leeyahay xog ku filan si loo ogaado mawduuca qof yaqaana goobta guud ee mawduuca darteed. Tusaale ahaan: * Magaca rasmi ah ee Jasiiradda Rhode wuxuu markii hore ahaa Gobolka Rhode Island iyo Beeraha Providence. Labada cinwaan waa kuwo sax ah oo bilaa faham qaldan ah, laakiin Jasiiradda Rhode waa cinwaanka ugu kooban ee si buuxda u ogaada mawduuca. * Magaca buuxa ee albamka Fiona Apple ee 1999 wuxuu leeyahay 90 eray iyo 444 calaamadood oo dherer ah, laakiin waxaa lagu koobay vilooyinka (iyo cinwaankiisa Wikipedia dhexdiisa) si uu u noqdo ''Marka Rafaagu...'' Ka reebida waxay u jirtaa maqaallada ku saabsan sheekada shaqsiga. Tusaale ahaan, magacyada la siiyay iyo magacyada eeyasiga inta badan ma aha kuwo ka baaqda ama lagu koobo sababaha koobnaanta darteed. Sidaas darteed Oprah Winfrey (ma aha Oprah) iyo Jean-Paul Sartre (ma aha [[J. P. Sartre]]). == Inta ay tahay mid meel mar ah == cinwaannadu waa inay isu dhowaadaan maqaallada dabooldha mawduucyada la midka ah dhexdooda. Si kastaba ha eegee, waxaa jirtay taariikh is-afgarad oo ka dhex jirta tifaftirayaasha ku saabsan goobo kala duwan oo ay isu dhowaanshu <em>aanay</em> maamulin cinwaan-siinta: * Soocida muranka: tusaale ahaan, isticmaalka soocaha calaamadaha qeexidda ku dhex jira ee [[Georgia (waddanka)]] ma taageero wadahadalka ah in dhammaan maqaallada dalka ay tahay inay isticmaalaan kuwan, tusaale [[Azerbaijan]] ama [[Armenia]]. Tani waa sidoo kale xaaladda soocida muranka ee dabi iga ah: jiritaanka Magaalada Chihuahua ma ka dhigayo inaan leehano Magaalada Guadalajara taa badalkeeda Guadalajara. * Qoraallada kala duwan ee aynaanka Af-Soomaali dhexdiisa: Liin (midab)]] iyo Lime (midab) waxay u jiraan si nabaddoon, sida ay sameeyaan motorcycle tyre iyo taayir baraf ah. * Looma arko mid muhiim ah in cinwaannada maqaallada ee Wikipedia-ha Af-Soomaali ay isu dhowaadaan cinwaannada maqaallada ku dhex jira Wikipedia-yada luqaddaha kale. ==Cinwaannada ku qoran Af-Soomaali== {{shortcut|WP:SOMALITITLE}} Wikipedia Af-Soomaali dhexdiisa, cinwaannada maqaallada waxaa lagu qoraa iyadoo la isticmaalayo luqadda Af-Soomaali. Si kastaba ha eegee, waa in la xasuusto in luqadda Af-Soomaali ay ku dhex jirto erayo iyo meel ka dhac ka yimid luuqaddaha kale. Haddii eray ama meel ka dhac (oo markii hore ka yimid luqad kale) caadi ahaan loo isticmaalo ilo ku qoran Af-Soomaali darteed, waxaa loo arki karaa inuu yahay eray ama meel-ka-dhac ku qoran Af-Engiriiska (tusaale: [[coup d'état]]). Magacyada ku qoran Af-Soomaali ee mawduucyada qaarkood waxay kala duwanaan karaan sida magacyada loogu soo leexiyo luqaddaha kale, ama sida ku cad aynaanka kala duwan ee Af-Soomaali (tusaale Af-Soomaali Soomaaliya, Af-Soomaali Jabuuti, Af-Soomaali Awstaraaliya, iwm.). ===Magacyada shisheeye iyo leexinta Af-Soomaali<span id="Use Somali"></span><span id="Foreign names and Anglicization"></span>=== {{Shortcut|WP:UE|WP:FELU|WP:TRANSLITERATE}} Dooha ka dhex jira qoraallada leexinta Af-Soomaali iyo kuwa goobta waa inuu raaco isticmaalka luqadda Af-Soomaali, tusaale cinwaannada aan leexin Af-Soomaali ee Besançon, Søren Kierkegaard, iyo Göttingen waxaa loo isticmaalaa sababtoo ah waxay ugu dhex-jirtan badan yihiin ilo lagu kalsoonaan karo ee ku qoran Af-Soomaali, iyadoo isla sababtaas darteed foomamka cinwaannada ee loo leexiyay Af-Soomaali sida Nuremberg, delicatessen, iyo Florence loo isticmaalo (oo ka soo horjeeda ah {{lang|de|Nürnberg}}, {{lang|de|Delikatessen}}, iyo {{lang|it|Firenze}}, sida ku xusan). Haddii ay jiraan vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali si ay u dhisyaan isticmaalka la dhisay, raac xaysimaha luqadda ku habboon mawduuca (tusaale Af-Jarmal maamulayaasha Jarmalka darteed, Af-Bortuqiis magaalooyinka Baraasil darteed). Goobaha dhulkeeda ee yar la ogyahay ama dhismeedka leh vilooyin yar oo lagu kalsoonaan karo oo ku qoran Af-Soomaali darteed, raac xaysinta turjumaadda, haddii ay jirto, ee loo isticmaalo goobaha ama dhismeedka la ogyahay ee isla foomka ah tusaale sababtoo ah {{lang|de|Rheintal}} iyo {{lang|de|Moseltal}} waxaa loo turjumay Rhine Valley iyo [[Moselle Valley]], waxay leedahay faham in loo turjumo magacyada dooxooyinka ee yar la ogyahay isla habkaas. Wixii fikir ah ee ku saabsan sida loo maamulo xaaladaha ay jiraan erayo shisheeye oo kala duwan oo is-haya, eeg "Magacyada goobta ee kala duwan]]" iyo "Isticmaal magacyada maanta" ee ku jira tilmaamaha magacawga dhulkeeda. Wadahadallada noocan ah waxay faa'iido ka heli karaan ra'yiga ka baxsan si looga dhowrsado dagaalka ku saabsan luqadda la raaci doono. Magacyada aan markii hore ku dhex jirin alfabeetka Laatiinka, sida magacyada Giriiga, Shiinaha, ama Ruushka, '''waa in''' la Laatiinyeeyo. Laatiinyeynta nidaamsan ee la dhisay, sida Hanyu Pinyin, waa la doonaa. Si kastaba ha eegee, haddii ay jirto foom caadi ah ee ku qoran Af-Soomaali ee magaca, markaas isticmaal, xaqiiqatan haddii ayan nidaamsanayn (sida Tchaikovsky iyo Chiang Kai-shek). Wixii diwaan ah ee xaysimaha Laatiinyeynta luqadaha darteed,. Tani waxay sidoo kale meel martaa diwaanada, dulucda, tusmooyinka, portal-lada, iyo qeybaha, laakiin ma aha loo-leexiyayaasha ama boggaga soocida muranka. Maqaallada cinwaanka looga dhigo harfo ayan qayb ka ahayn alfabeetka Af-Soomaali mararka qaarkood waxaa la siiyaa loo-leexiyayaal kala duwan ku hoos jira haddii ayan jirin magac ugu dhex-jirtan badan oo ka dhiisana erayada Af-Soomaali. Wikipedia inta badan wuxuu isticmaalaa calaamadda ''æ'' si uu u muujiyo ligature-ka Anglo-Saxon ee ''æsc''. Erayada ka yimid Laatiinka ama Giriiga (tusaale Paean, Amoeba, Estrogen), isticmaal ''e'', ''ae'', ama ''oe'', iyadoo loo eegayo isticmaalka maanta iyo aynaanka qaranka ee Af-Soomaali ee loo isticmaalay maqaalka dhexdiisa. Marka la go'aaminayo in iyo sida loo turjumo magac shisheeye Af-Soomaali, raac isticmaalka luqadda Af-Soomaali. Haddii ayan jirin maamulid la dhisay ee ku qoran Af-Soomaali magac darteed, turjum haddii tani lagu sameyn karo bilaa dhumis saxsanaan ah oo iyadoo la leeyahay faham ka badan akhristaha ku hadla Af-Soomaali darteed. ===Aynaanka qaranka ee Af-Soomaali=== {{Shortcut|WP:TITLEVAR}} Haddii mawduucu leeyahay xiriir adag dalka gaarka ah ee ku hadla Af-Soomaali, cinwaanka maqaalkiisa waa inuu isticmaalo aynaanka Af-Soomaali ee dalkaas (tusaale ahaan, kala bixi Ciidanka Difaaca ee Australia iyo Xoghayaha Difaaca ee Mareykanka oo "la hadlay"). Haddii kale, dhammaan aynaanka qaranka ee Af-Soomaali waa kuwo la oggolaan karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa; Wikipedia ma doono mid gaar ah. Qoraalka [[Af-Soomaali]] waa inaan loo badalin qoraalka iyo ka soo horjeeda; tusaale ahaan, labada ''midab'' iyo ''midab'' waa kuwo la oggolaan karo oo loo isticmaalo cinwaannada maqaallada dhexdiisa (sida midab gel iyo xaaladda midabka). Mararka dhuga ah, eray yar caadi ah laakiin aan gaar u ahayn dal ayaa la doortaa si looga dhowrsado dooha ka dhex jira aynaanka qaranka: tusaale ahaan, cabitaan fudud waxaa la doortay si looga dhowrsado dooha ka dhex jira Ingiriiska ''cabitaan khafiif ah'', Mareykanka ''sida'', Mareykanka iyo Kanada ''pop'', iyo magacyo kale oo gaar u ah dalal iyo goobo. ==<span class="anchor" id="Wikipedia:Alternative titles"></span>Maamulidda magacyada kala duwan== {{Shortcut|WP:OTHERNAMES}} [[File:Article title versus first sentence (new).png|300px|thumb|'''Cinwaanka maqaalku''' wuxuu ka muuqdaa sare ee daaqada browser-ka akhristaha iyo sida madax heerka 1 ah oo weyn oo ka sareeya qoraalka maqaalka ee la badali karo, oo halkan lagu wareejiyay ku doog ah. Magaca ama magacyada lagu siiyay meel ka dhagka ugu horeeya ma aha kuwo mar walba isu dhow cinwaanka maqaalka.]] Habka dhismaha software-ka Wikipedia darteed, maqaalku wuxuu lehaan karaa kaliya cinwaan mid ah. Marka cinwaankan uu yahay magac, magacyada kala duwan ee muhiimka ah ee mawduuca waa in lagu xuso maqaalka dhexdiisa, inta badan meel-ka-dhagka ama qaybta ugu horeysa dhexdeeda. Haddii ay jiraan magacyo kala duwan oo saddex ama ka badan{{spaced en dash}}oo ay ku dhex jiraan qoraallada kala duwan, foomamka dhererka ama gaabnaanta leh, magacyadii taariikhda, iyo magacyada muhiimka ah ee luqaddaha kale{{spaced en dash}}ama ay jirto wax muhiim ah oo ku saabsan magacyada kaligood, qayb magac oo gaar ah ayaa la dhiirrigeliyaa. Magacyada kala duwan waxaa loo isticmaali karaa qoraalka maqaalka dhexdiisa marka xaaladdu ay go'aamiso inay ku habboon yihiin ka dhererka magaca loo isticmaalay sida cinwaanka maqaalka. Tusaale ahaan, magaalada maanta loogu yeero Gdańsk waxaa loo xiriiriyaa sida Danzig xaaladaha taariikhda ee magacaas uu ugu habboon yahay (tusaale marka ay qayb ka ahayd Jarmalka ama Magaalo Bilaa lacag ah). Sidaas sidoo kale, xaqiiqatan haddii cinwaanka [[Midab]] uu ka baaqdo ''u''-da, cinwaanka [[Liin (midab)]] ma ka baaqdo. Dhammaan cinwaannada, magacyada, ama foomamka magacyada ee kala duwan oo muhiimka ah ee meel mara maqaal gaar ah waa in inta badan loo sameeyo inay sii toosiyaan maqaalkaas. Haddii ay faham qaldan leeyihiin, waa in la xaqijiyo in maqaalka ugu yar lagusoo gaari karo bogga soocida muranka ee erayga kala duwan darteed. Ogaow in qoraalka xarafka weyn ee saxda ah ee cinwaanka maqaalka uusan saamayn ku lahayn baadhista Wikipedia, oo sidaas darteed ma aha ku maarmaan in loo sameyo loo-leexiyayaal qoraallada xarafka weyn ee kala duwan ka yimid ilaahiyada ay u badan tahay in loo isticmaalo xiriirinta dhexdeeda; eeg Xaysimaha magacawga (xarafka weyn). Xiriirinta tuumbada waxaa inta badan loo isticmaalaa qoraalka maqaalka dhexdiisa si looga oggolaado mawduuc leh cinwaan maqaal oo dherer leh in loo xiriiriyo iyadoo la isticmaalayo eray kooban oo marka tani ayan keenayn faham qaldan. {{Clear}} ==<span class="anchor" id="Name construction"></span> Foomka cinwaanka maqaalka== {{shortcut|WP:TITLEFORMAT}}<!-- there may be more pre-existing links to #Name construction, template takes up to 5 --> Qodobada soo socda waxaa loo isticmaalaa marka la go'aaminayo weydiimaha aan lagu dabolin shanta mabaadi'da; isu dhowaanshu kuwan ku saabsan waxay caawisaa ka dhowrsanta maqaallada laba ka mid ah: ===<span class="anchor" id="Sentence case"></span> Isticmaal qoraalka meel-ka-dhagka=== {{shortcut|WP:LOWERCASE|WP:SENTENCECASE|WP:SENTENCE}} Cinwaannada waxaa lagu qoraa qoraalka meel ka dhagka. Xarafka ugu horeeya ee cinwaanka inta badan waa mid lagu xaraf-weyneeyo default ahaan; haddii kale, erayada ma xaraf-weyneeyo ilaahiyada ay saas ku noqon lahaayeen qoraalka socda dhexdiisa. Marka tani la sameyo, cinwaanku waa mid rahman oo loo xiriirin karo maqaallada kale dhexdooda: ''Jaamacadda Waqooyi-galbeed waxay bixisaa hawlo jaamacadeed oo dheeraad ah oo ka badan kulliyadda farshaxanka liberal-ka ee caadiga ah.'' Ogaow in xaraf-weynaynta xarafka ugu horeeya loo baaqo xiriirinta dhexdeeda. Xarfihi yaraa ee ugu horeeyay darteed, sida ku dhex jirta eBay, eeg bogga xaddidaadaha farsamada. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Use singular"></span> Isticmaal foomka midka ah=== {{shortcut|WP:SINGULAR|WP:ARTSINGLE}} Cinwaannada maqaalladu inta badan waa kuwo foomka midka ah, tusaale Faras, ma aha Fardo. Ka reebida waxaa ku dhex jira magacyada mar walba foomka badan ku jira Af-Soomaali dhexdiisa (tusaale Maqas ama surwaal) iyo magacyada qeybaha iibka (tusaale Tirooyinka Carabiga ama Luuqadaha Bantu). Wixii tilmaam dheeraad ah. ===Ka dhowrso soo-laabashada fahamka qaldan leh=== {{shortcut|WP:ACROTITLE}} Gaabinta iyo soo-laabashada inta badan waxay leeyihiin faham qaldan oo sidaas darteed waa in ka dhowrsadaa ilaahiyada mawduuca lagu ogyahay inta badan gaabintiisa oo gaabintaas ay mar walba la xiriirto mawduuca (tusaale PBS, NATO, Laysar). Sidookalay ma aha ku maarmaan in lagu daro soo laabasho iyadoo la leeyahay magaca ku jira cinwaanka. Soo-laabashada waxaa loo isticmaali karaa soocida muranka ee calaamadaha qeexidda ku dhex jirta (tusaale Xisbiga Conservative-ka (UK), Georgia (gobolka Mareykanka)). Wixii fahamfahin dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="Avoid starting with an article"></span> Ka dhowrso ka bilaabidda maqaal=== {{shortcut|WP:DEFINITE}} Ha dhigin maqaallada go'an ama aan go'ayn (''a'', iyo ''an'') ka bilaabidda cinwaannada ilaahiyada ay qayb ka yahiin magac dhab ah (tusaale ''Ninkii Hore iyo Badda'') ama sida kale ay badalaan merkantiilka (tusaale Taajka). Waxay bilaa sabab u dherereeyaan cinwaannada maqaallada waxayna farageliyaan nidaaminta iyo baadhista. Wixii tilmaam dheeraad ah. ===<span class="anchor" id="adjective"></span> <span class="anchor" id="nouns"></span> Isticmaal magacyada=== {{shortcut|WP:NOUN|WP:GERUND|WP:ADJECTIVE}} Magaca iyo meel magaca inta badan waxaa loo doonaa ka dhererka cinwaannada isticmaala qaybaha kale ee hadalka; cinwaanka noocan ah wuxuu noqon karaa mawduuca meel-ka-dhagka ugu horeeya. Mid ka mid ah ka-reebida waa cinwaannada ah meel ka-dhacyada lagu soo qaatay ama cinwaannada hawlaha: Dhagaxa rogrogaya ma ururiyo caws, ama " Isku day inaad xasuusato". Foomamka sifaada iyo falka (tusaale qurux badan<!--, integrate-->) waa inay leexiyaan maqaallada cinwaanka looga dhigo magaca u dhow Elegance<!--, Integration-->) ama boggaga soocida muranka, sida Dabiici ah iyo Wadahadal. Mararka qaarkood magaca u dhow falka waa gerund (foomka ''-ing'' ee Af-Soomaali), sida ku dhex jirta Dabaasha. ===<span class="anchor" id="No quotes"></span> Ha ku dhex xirin cinwaannada calaamadaha marinka=== Cinwaannada maqaallada oo ah meel-ka-dhacyada lagu soo qaatay (ama cinwaannada heesaha, iwm.) ma ku dhex xirna calaamadaha marinka (tusaale Inaad noqoto, ama inaadan noqon waa cinwaanka maqaalka, iyadoo "To be, or not to be" ay tahay loo-leexiye maqaalkas darteed). Ka-reebid ayaa loo sameyaa marka calaamadaha marinku ay qayb ka yahiin magac ama cinwaan (sida qaybta TV-ga ee Marge Simpson oo ku jira "Qaylo-dhaanta Jaallaha ah""&#8202; ama albamka "Heroes" (David Bowie album)|''"Heroes"'' (David Bowie album)). ===<span class="anchor" id="Subsidiary articles"></span> Ha sameyn maqaallo ka hooseeya=== Ha isticmaalin cinwaannada soo bandhigaya in maqaal uu qayb ka yahay mid kale: xaqiiqatan haddii maqaal loo arko inuu ka hooseeyo mid kale (sida marka qaab kooban loo isticmaalo), waa in looga magacaabo si madax-bannaan. Tusaale ahaan, maqaal ku saabsan gaadiidka Aserbijaan waa inaan la siin magac sida "Azerbaijan/Gaadiidka" ama "Azerbaijan&nbsp;(gaadiidka)"; isticmaal Gaadiidka Azerbaijan. (Tani ma meel marto mar walba goobaha boggaga ee aan maqaalka ahayn meel magacyada ===<span class="anchor" id="Initials"></span> Raac vilooyinka lagu kalsoonaan karo ee magacyada shaqsiyaadka darteed=== Marka la go'aaminayo in la isticmaalo magacyada dhexda ama xarfihi ugu horeeyay, ee ka dhigan isticmaalka foomka ugu caansan ee loo isticmaalo vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed (tusaale John F. Kennedy, J. P. Morgan, F. Scott Fitzgerald), iyadoo la leeyahay ka-reebid yar haddii ay jiraan. Eeg sidoo kale qaybta Koobnaanta ee sare. ===<span class="anchor" id="Special characters"></span> Calaamadaha gaarka ah=== {{Shortcut|WP:TSC|WP:TITLESPECIALCHARACTERS}} Waxaa jira xaddidaado farsamo ee ku saabsan isticmaalka calaamadaha qaarkood ee boggaga cinwaannada darteed sababtoo ah sida MediaWiki u kaydiyo oo uu u isu dhoweeyo cinwaannada. Calaamadaha soo socda looma isticmaali karo dhab ahaan: <code>#&nbsp;<&nbsp;>&nbsp;[&nbsp;]&nbsp;|&nbsp;{&nbsp;}&nbsp;_</code>, in kastoo xariijinta hoose lagu sameyn karo inay ka muuqato {{tl|DISPLAYTITLE}} iyadoo la isticmaalayo. Waxaa jira xaddidaado cinwaannada ku dhex jira mindhicirrada, dhibicaha, iyo calaamadaha kale qaarkood, oo lagu maamuli karo Template:Correct title dhexdiisa. Farsamo ahaan, dhammaan calaamadaha kale ee Unicode waa la isticmaali karaa boggaga cinwaannada dhexdiisa. Si kastaba ha eegee, calaamadaha qaarkood waa in waliba ka dhowrsadaa ama ku maarmaan ka dhigaan maamulid gaar ah: * '''Calaamadaha aan ku dhex jirin kiiboodhka caadiga ah (isticmaal loo-leexiyayaasha):''' Mararka qaarkood cinwaanka ugu ku habboon wuxuu ku dhex jiraa diacritics (calaamadaha dhawaaqa), xariijinta, ama xarfihi kale iyo calaamadaha aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali. Tani waxay ka dhigi kartaa mid adag in si toos ah loo baaho maqaalka. Xaaladaha noocan ah, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee isticmaala kaliya calaamadaha keyboard-ka caadiga ah. (Sidaas sidoo kale, xaaladaha la go'aamiyo in cinwaanka ugu ku habboon uu yahay mid ka baaqda diacritics, xariijinta, iyo xarfihi kale ee aan lagu helin kiiboodhyada inta badan ee Af-Soomaali, bixi loo-leexiyayaal ka yimid foomamka cinwaanka ee ku dhex jira kuwaas.) Si kastaba ha eegee, ka dhowrso is dhex-galka calaamadaha dhawaaqa, ee adag in la qoro oo farageliya calaamadaha u dhow. * '''Calaamadaha marinka (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha marinka ee laba ah ({{!xt|"..."}}) iyo kii midka ah ({{!xt|'...'}}), iyo sidoo kale badalida sida calaamadaha marinka ee qoraalka (kuwa wareegsan) ({{!xt|“...”}}), calaamadaha marinka ee "hoos-sare" ({{!xt|„...“}}), guillemets ({{!xt|«...»}}), iyo calaamadaha marinka ee koodka ama gadaal dambe ({{!xt|`...´}}) waa in ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. Ka reebida waxaa lagu sameyn karaa marka ay qayb ka yahiin cinwaanka dhabta ah (tusaale ''"A" Waa loogu talagalay Alibi'') ama loo doono orthography darteed (tusaale "Al" Yankovic oo yaab leh,, Fargesia 'Rufa'|''Fargesia'' 'Rufa'). {{pb }} Sidaas sidoo kale, badalida kala duwan ee [[apostrophe]](-ku dhow) ({{!xt|’ ʻ ʾ ʿ ᾿ ῾ ‘&nbsp;’ ᶜ}}), inta badan waa inaan loo isticmaalin boggaga cinwaannada dhexdiisa. Ka-reebid caadi ah waa calaamadda calaamadda hoose ee rahman (', isla calaamadda ah calaamadda marinka midka ah) kaligeed (tusaale Anthony d'Offay), oo waa in, si kastaba ha eegee, loo isticmaalo si yar (tusaale [[Quraan]] taa badalkeeda Qur'aan iyo Bismarck (apple) taa badalkeeda Malus domestica 'Bismarck'|''Malus domestica'' 'Bismarck'). Haddii, si ka baxsan, badalida kale loo isticmaalo, loo-leexiye leh badalida apostrophe waa in la sameyo (tusaale 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku wuxuu u sii toosiyay ʻElisiva Fusipala Taukiʻonetuku]]). {{pb }} * '''Calaamadaha (ka dhowrso kuwaas):''' Calaamadaha sida "&#9829;", sida mararka qaarkood lagu helo xayaysiisyada ama logo-yada dhexdiisa, waa inaan marnaba loo isticmaalin cinwaannada dhexdiisa. Tani waxay ku dhex jirtaa calaamadaha aan Laatiinka ahayn sida ku jira Calaamadaha iyo Xarakaynta CJK ee Unicode-ka xanibaad-kiisa. * '''Kala-qeybinta:''' Eeg MOS:FRAC. Tusaalayaasha iyo qaabka calaamadayn LaTeX looma isticmaali karo cinwaannada maqaallada dhexdiisa. ===Farta jiifta iyo foomamka kale=== {{Shortcut|WP:ITALICTITLE}} Isticmaal italics marka Farta jiifta ay ku maarmaan ku noqon lahayd qoraalka socda dhexdiisa; tusaale ahaan, xusidda erayada sida erayo, magacyada qeybaha ilaha, magacyada maraakiibta, cinwaannada buugaagta, filimada, iyo hawlaha kale ee abuurista]], iyo meel ka dhacyada aan Af-Soomaali ahayn waa kuwo farta jiifta gareeyay labada qoraalka caadiga ah iyo cinwaannada maqaallada dhexdiisa.{{efn|Tani waxaa lagu go'aamiyo doorasho}} dhalatay Luulyo–Shetembar 2010 dhexdeed iyo sidoo kale wadahadallada keenay doorashada ku dhex jirta iyo Cinwaannada maqaallada, qaybaha, heesaha, qaybaha TV-ga, sheekooyinka, waraaqaha baadhista iyo hawlaha kale ee gaaban waxay taa badalkeeda qaataan calaamadaha marinka ee laba ah. Italics looma isticmaalo hawlaha waaweyn ee diinta ({{xt|the Bible}}, {{xt|the Quran}}, {{xt|the Talmud}}). Cuwaannadan kuwan inta badan waa inay sidoo kale ku dhex jiraan. Foomka italic ma noqon karo qayb ka mid ah cinwaanka dhabta ah (ee la kaydiyay) ee bogga; ku darida calaamadaha marinka midka ah ee cinwaanka bogga waxay keeni doontaa inay calaamadahaas marinka ay noqdaan qayb ka mid ah URL-ka, taa badalkeeda saamaynta muuqashadiisa. Cinwaan ama qayb ka mid ah waxaa lagu sameeyaa inay ka muuqato italics iyadoo la isticmaalayo erayga saaxirka ah ee DISPLAYTITLE (oo lagu meel marayo iyadoo la isticmaalayo {{tl|Italic title}} iyo tusaalayaasha ku dhex xiran ee la midka ah marka ay suurtogal tahay). Dheeraad ah, tusaalayaasha qaarkood, oo ay ku dhex jiraan {{tl|Infobox book}}, {{tl|Infobox film}}, iyo {{tl|Infobox album}}, default ahaan waxay italic-gareeyaan cinwaannada boggaga ay ka muuqdaan; eeg boggaga tusaalayaashaas wixii diwaan ah darteed. bogga xaddidaadaha farsamada dhexdiisa wixii fahamfahin dheeraad ah darteed. Foomamka kale (sida qoraalka buuran iyo superscript) farsamo ahaan lagu helookaraa isla habkaas, laakiin inta badan waa in '''aan''' loo isticmaalin cinwaannada maqaallada Wikipedia dhexdiisa (ilaahiyada maqaallada ku saabsan xisaabta). Calaamadaha marinka (sida kuwa ku dhex jira cinwaannada heesaha) ma ku maarmaan ka dhigaan farsamooyin gaar ah oo soo bandhigid darteed, laakiin waliba waa ka dhowrsadaa cinwaannada dhexdiisa. ===Af-Soomaali caadiga ah iyo calaamadaha ganacsiga=== {{Shortcut|WP:TITLETM}} Cinwaannada maqaalladu waxay raacaan foomka qoraalka Af-Soomaali ee caadiga ah marka ay tahay calaamadaha ganacsiga, ilaahiyada qoraalka calaamadda ganacsiga ay si muuqda tahay isticmaalka ugu caansan ee ilo madax-bannaan ee leh milkiilaha calaamadda ganacsiga darteed. Unsuryada ku dhex jira xarafka weyn ee buuxa ama qayb ka mid ah (sida ''Invader ZIM'') waa inay leehano xaraf-weynaynta caadiga ah (''Invader Zim''); si kastaba ha eegee, haddii magacu faham qaldan leeyahay, oo merkantiil mid ah inta badan lagu xaraf-weyneeyo, tani waa mid ka mid ah hababka suurtogalka ah ee soocida muranka darteed. Ka-reebida waxaa ku dhex jira cinwaannada maqaallada leh xarafka ugu horeeya oo yar iyo xarafka labaad oo weyn, sida iPod iyo eBay Kuwan darteed. ==Cinwaannada ku dhex jira "and"== {{Shortcut|WP:AND}} Mararka qaarkood laba ama ka badan oo fikradaha u dhow ama kuwo is-buuxiya ayaa si faham leh loogu daboolaa maqaal mid ah. Marka ay suurtogal tahay, isticmaal cinwaan dabooldha dhammaan xaaladaha: tusaale ahaan, Endianness wuxuu dabooldhaa fikradaha "big-endian" iyo "little-endian". Marka ayan jirin cinwaan guud oo ku habboon oo la heli karo, waa mid la oggolaan karo in la dhiiso cinwaan maqaal iyadoo la isticmaalayo "and", sida ku dhex jirta Dalacsiin iyo hoos u dhac, Cuntooyinka Hellmann iyo kuwa ugu Fiican, Duufaanno kulaylaha ah oo ay ku dhufteen Amanda iyo Cristobal iyo Pioneer 6, 7, 8, and 9|''Pioneer 6'', ''7'', ''8'', iyo ''9''. (Erayada shaqsiga ah&nbsp;– sida ''Pioneer 6''&nbsp;– waa inay leexiyaan bogga is-dhex-galka ah, ama loogu xiriiriyo halkaas iyadoo la isticmaalayo bogga soocida muranka ama hatnote haddii ay leeyihiin merkantiillo kale.) Inta badan waa ugu wanaagsan in lagu diwaan geliyo mawduucyada nidaamka alfabetka, si gaar ah kuwa leh dalal ama dhaqanto kala duwan, sida ku dhex jirta Xuduudka Kanada iyo Mareykanka. Si kastaba ha eegee, marka nidaam caadi ah ama faham ka badan uu jiro, waa in loo isticmaalo taa badalkeeda, sida ku dhex jirta yin iyo yang. Haddii fikrad mid ah ay ka soo laabasho badan tahay midda kale, waxaa lagu diwaan gelin karaa horteeda, sida ku dhex jirta Iska caabbinta korontada iyo gudbinta. Cinwaannada kala duwan ee isticmaala nidaamka ka soo opposite-ka ah (sida Hoos u dhac iyo dallacaad) waa inay noqdaan sii toosin. Cinwaannada ku dhex jira "and" inta badan waa falanqayno ah in maqaalku leeyahay dhibaatooyin ku saabsan [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|sida aan dhinacna u xaglinayn]] ama uu dhiisayo [[WP:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|baadhitaan cusub]]: ka dhowrso isticmaalka "and" hababka u muuqda kuwo xaglin leh. Tusaale ahaan, isticmaal Argagixisada Islaamiga ah, ma aha "Islaamka iyo argagixisada"; si kastaba ha eegee, "Xiriirka Warbaahinta ee Islaamka iyo Argagixisada" waxay noqon kartaa mid la oggolaan karo. Ka dhowrso isticmaalka "and" si loo dhex-galiyo fikradaha aan caadi ahaan lagu dhex-galin vilooyinka lagu kalsoonaan karo darteed. ==Tixgelinta badalida== {{Shortcut|WP:TITLECHANGES}} Badalida cinwaan is-haysasho leh si uu u noqdo mid kale ''bilaa'' wadahadalka keenay is-afgarad waa mid si adag ka dhowrsadaa. Haddii cinwaanka maqaalku uu ahaa mid degan waqti dheer darteed,{{efn|Is-afgarad muuqda laguma helin waqtiga (iyo bogga wadahadalka). Badalida qoraalka ka dib raridda waa sidoo kale mid muhiim ah, iyo sidoo kale waqtiga raridii hore la sameyay. Haddii badalida muhiimka ah la sameyay ka dib raridda, dhowr bilood waxaa loo arki karaa "degan". Haddii kale, waqti dheer oo muhiim ah inta badan waa ku maarmaan.}} oo ayan jirin sabab wanaagsan oo lagu badalo; waa inaan la badalin. Is-afgaradka ka dhex jira tifaftirayaasha wuxuu go'aamiyaa haddii ay jirto sabab wanaagsan oo lagu badalo cinwaanka. Haddii uusan marnaba deganayn, ama uu ahaa mid aan deganayn waqti dheer darteed, oo aan is-afgarad lagusoo gaari karin waxa cinwaanku noqon doono, default ahaan u leexso cinwaanka uu maqaalku lahaa marka kordhintii ugu horeysay ee weynayd ka dib markii maqaalku uu ka baaqday inuu noqdo maqaal yar la sameyay. {{efn|Qaybtan waxaa loo meel maray si loo joojiyo dagaalka wareejinta. oo ku fadhiya go'aanka Gudiddii Xallinta Murannada ee ku dhex jiray xaaladda Jguk.}} Isku day kasta oo badalida cinwaan ee ku dhex jirta is haysasho waa in lagu xayaysiiyo, oo is afgaradka lagusoo gaaro ka hor inta aan badalid kasta la sameyn. Wadahadalka cinwaannada is haysashada leh inta badan ma aha mid matalaad leh, oo waxaa jira habab kale oo badan oo lagu caawin karo horumarinta Wikipedia. Marka laga wadahadlayo cinwaanka ku habboon ee maqaalka, xasuuso in dooha cinwaanku uusan ku fadhiyin in magacu yahay "sax" merkantiilka anshaxa ama siyaasadda dhexdeed. Sidookalay isticmaalka magaca ku jira cinwaanka maqaal mid ah ma ku maarmaan ka dhigo in dhammaan maqaallada la xiriira ay isticmaalaan isla magacaas cinwaannadooda dhexdeeda; inta badan waxaa jira sabab ka dhex jirta isu-dhowaansho-la'aanta isticmaalka caadiga ah darteed. Tusaale ahaan, Wikipedia wuxuu leeyahay maqaallo labada ah Dagaalkii Stalingrad iyo Volgograd, oo ah magaca maanta ee Stalingrad. In kastoo cinwaannada maqaallada ay ku hoos jiraan is-afgarad, ha sameyn magacyo ama ha isticmaalin magacyo aad u yar caadi ah si loo sameyo isu-dhowaansho ka dhex jirta ra'yiga is-haya. Wikipedia wuxuu qeexaa isticmaalka maanta laakiin ma go'aamin karo isticmaalka gaar ah ama ma sameyn karo magacyo cusub. ==Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay== Soo bandhigidda xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga cusub waa in lagu xayaysiiyo bogga wadahadalka ee boggan, ku dhex jirta weydiinta faallada, ku dhex jirta Makiinada Barta, iyo boggaga kale ee la xiriira. Haddii is afgarad adag uu dhasho, soo bandhigidda waa la meel mariyaa oo waxaa lagu daraa [[:Category:qeybta xaysimaha magacawga]]. Xaysimaha magacawga cusub ee qeybaha gaarka ah ee maqaallada darteed inta badan waxay ka dhalataan [[Wikipedia:WikiProject|Mashaariicda Wiki]]. Wixii diwaan ah ee la badalo oo ku saabsan soo bandhigiddii maanta iyo tii hore, eeg Xaysimaha iyo tilmaamaha magacawga ee la soo bandhigay. ==Qoraalo== {{notelist}} ==Xiriirinta ka baxsan== * [https://books.google.com/ngrams Google Book Ngram Viewer], qalabka soo bandhiga soo-laabashada xarfaha ee erayada kala duwan ee buugaagta dhexdeeda waqtiga dhexdiisa, ilaa 2022 * [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TitleBlacklist Extension:TitleBlacklist], qalab lagu joojiyo samaynta boggaga leh cinwaannada aan la oggolaan (iyo kuwa ka yimid/badalida) azn7dwuhf2wuc136uoifrfeg8i4hh9r 10 51453 306561 2026-09-01T06:57:30Z Isma4l 41797 /* */ 306561 wikitext text/x-wiki {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:0}}|{{FormattingError|[[:{{safesubst:<noinclude/>#invoke:TEMPLATENAME|main}}]] is only for examples of style and formatting. Do not use it in actual articles.}}|<span class="example deprecated-content example-bad" style="font-family: Georgia, 'DejaVu Serif', serif; color: var(--color-content-removed, #8B0000);" {{#if:{{{title|}}}|title="{{{title}}}"}}>{{{1|Tusaale qoraal}}}</span>}}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> f6g3szik2gl6ri7vy88o2r6f65nf301 4 51454 306577 2026-09-01T07:29:02Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306577 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51455 306578 2026-09-01T07:29:15Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306578 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51456 306579 2026-09-01T07:29:24Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306579 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51457 306580 2026-09-01T07:29:41Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306580 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51458 306581 2026-09-01T07:30:08Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306581 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51459 306582 2026-09-01T07:30:19Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306582 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51460 306583 2026-09-01T07:30:30Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306583 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51461 306584 2026-09-01T07:30:40Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306584 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51462 306585 2026-09-01T07:30:54Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306585 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51463 306587 2026-09-01T07:31:23Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306587 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51464 306588 2026-09-01T07:31:34Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306588 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51465 306589 2026-09-01T07:31:46Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306589 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51466 306590 2026-09-01T07:31:57Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306590 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51467 306591 2026-09-01T07:32:11Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306591 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51468 306592 2026-09-01T07:32:22Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306592 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51469 306593 2026-09-01T07:32:38Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306593 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51470 306594 2026-09-01T07:32:50Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306594 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51471 306595 2026-09-01T07:33:01Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306595 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51472 306596 2026-09-01T07:33:12Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306596 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51473 306597 2026-09-01T07:33:22Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306597 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51474 306598 2026-09-01T07:33:33Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306598 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51475 306599 2026-09-01T07:33:44Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306599 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51476 306600 2026-09-01T07:33:55Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306600 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51477 306601 2026-09-01T07:34:05Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306601 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51478 306602 2026-09-01T07:34:19Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306602 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51479 306603 2026-09-01T07:34:30Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306603 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51480 306604 2026-09-01T07:34:41Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306604 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51481 306605 2026-09-01T07:34:51Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306605 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51482 306606 2026-09-01T07:35:06Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306606 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51483 306607 2026-09-01T07:35:16Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306607 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51484 306608 2026-09-01T07:35:29Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306608 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51485 306609 2026-09-01T07:35:42Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306609 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51486 306610 2026-09-01T07:35:54Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306610 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51487 306611 2026-09-01T07:36:06Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306611 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51488 306612 2026-09-01T07:36:30Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306612 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51489 306613 2026-09-01T07:36:40Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306613 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51490 306614 2026-09-01T07:36:53Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306614 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 10 51491 306615 2026-09-01T07:37:44Z Isma4l 41797 /* */ 306615 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:No redirect]] 1ee04y1ajpw3hd3pfe7d51gn8hwd0zz 4 51492 306616 2026-09-01T07:38:49Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306616 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51493 306618 2026-09-01T07:39:43Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306618 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51494 306619 2026-09-01T07:40:03Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306619 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51495 306620 2026-09-01T07:40:14Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306620 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51496 306621 2026-09-01T07:40:23Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306621 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51497 306622 2026-09-01T07:40:38Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306622 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51498 306623 2026-09-01T07:40:50Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306623 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51499 306624 2026-09-01T07:41:03Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306624 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51500 306625 2026-09-01T07:41:16Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306625 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51501 306626 2026-09-01T07:41:27Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306626 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51502 306627 2026-09-01T07:41:36Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306627 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51503 306628 2026-09-01T07:41:46Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306628 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51504 306629 2026-09-01T07:41:57Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306629 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51505 306630 2026-09-01T07:42:11Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306630 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51506 306631 2026-09-01T07:42:22Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306631 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51507 306632 2026-09-01T07:42:33Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306632 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51508 306633 2026-09-01T07:42:43Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306633 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51509 306634 2026-09-01T07:42:54Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306634 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51510 306635 2026-09-01T07:43:12Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306635 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51511 306636 2026-09-01T07:43:22Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306636 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51512 306637 2026-09-01T07:43:34Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306637 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51513 306638 2026-09-01T07:43:47Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306638 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51514 306639 2026-09-01T07:44:06Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306639 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 4 51515 306640 2026-09-01T07:44:21Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] 306640 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada]] nwuyhqc6ihekv8y16js5wqs80smkqqz 10 51516 306641 2026-09-01T07:59:19Z Isma4l 41797 /* */ 306641 wikitext text/x-wiki {{helpbox| |templatename=Content policy list |child templatestyles=content policy list/styles.css |bodyclass=content-policy-list plainlist |title= Siyaasadaha Nuxurka |list1= * [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|Aragtida dhexdhexaadka ah]] * [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|Ma jiro cilmi baaris asal ah]] * [[Wikipedia:Xaqiijin|Xaqiijinta]] * [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada|Cinwaannada maqaallada]] * [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|Taariikh nololeedka dadka nool]] * [[Wikipedia:Xeerka adeegsiga sawirada|Siyaasadda isticmaalka sawirka]] * [[Wikipedia:Maaha|Waxa Wikipedia aanu ahayn]] }}<noinclude> {{Documentation|content={{Uses TemplateStyles}}}} [[Category:Wikipedia policy list templates| Content]] </noinclude> jrp5nt1x0qy03yr7eol7u47f6889pt4 10 51517 306642 2026-09-01T08:00:03Z Isma4l 41797 Bog cusub: /* {{pp-template}} */ .content-policy-list { width: 200px; clear: right; } 306642 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .content-policy-list { width: 200px; clear: right; } ojhnm086dvf107aseqocqmkiihlblas 4 51518 306644 2026-09-01T08:32:11Z Isma4l 41797 /* */ 306644 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DICDEF|WP:NOTDICT|WP:WINAD|WP:DICT}} {{nutshell|Wikipedia dhexdeeda, waxyaabaha waxaa loo kooxeeyaa maqaallo ku batilamaan waxa ay yihiin, ee ma ahan sida loo callaamadeeyo ama loo yeero. Qaamuusyada dhexdeeda, waa inay habkaas caksigeeda ahaato.}} {{content policy list}} [[File:Encyclopaedia Britannica 15 with 2002.jpg|thumb|right|200px|Yoolka [[Wikipedia]] waa in la abuuro qaamuus aqoodeed, ee ma ahan qaamuus erayo. (Labada raff oo shelf-ka ah waxay leeyihiin daabacaaddii 2002 ee ''Insaykalopediya Britannica''.]] '''Wikipedia ma ahan qaamuus erayo, buug-weedho, ama tusaha af-suuq, jargan, ama tusaha isticmaalka erayada.''' Taa baddalkeeda, yoolka mashruucan waa in la abuuro qaamuus-aqoodeed. Mashruuca aan walaalaha nahay ee [[:so:wikt:Bogga Hore|Wiktionary]] wuxuu hiigsanayaa inuu abuuro qaamuus erayo. Waa "saaxiibka erey bixin inta badan way isku xiran yihiin. Wiktionary waxay soo dhoweyneysaa dhammaan tifaftirayaasha raba inay qoraan qaamuus erayo. Labadaba maqaallada erayada ee Wiktionary iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ee Wikipedia waxay ku bilaaban karaan qabyo, laakiin waa kuwo shaqo ku socoto ah oo la ballaarin doono. Maqaallada Wikipedia waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan, laakiin waa inay bixiyaan noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Maqaallada buuxa ee ay qabyada Wikipedia u kuraan aad bay uga duwan yihiin maqaallada qaamuus erayada. Maqaal kasta oo ku jira qaamuus-aqoodeedka wuxuu ku saabsan yahay qtu, dad, fikrad, mahad, dhacdo, wax, iyo wixii la mid ah, halka qeybta qaamuus erayga ay marka hore ku saabsan tahay eray, weedh isku xiran, ama shaqo iyo macnaheeda (macnahooda), isticmaalka iyo taariikhda. Cases qaar, eray ama weedh lafteeda waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus aqoodeed, sida ''Macedonia'' (erey bixin) ama ''runnimo''. Maqaallada noocan ah dhul ahaan dhawaan ma ku jira ka badan meel {{em|distinct}} ah oo qeexitaan ama isticmaalka cinwaanka maqaalka. Ugu muhiimsan ilaha jahwareerka waa in maqaalka qabyada ah ee qaamuus-aqoodeedku uu aad uga muuqdo sida qaamuus erayo, oo qabyada inta badan si xun loo qray; ta kale waa in qaar ka mid ah qaamuusyada {{em|warqadda}} ah, sida qaamuusyada "jeebka", ay ka dhigaan isticmaalayaasha inay rumeystaan in qeybaha qaamuusyada ay yihiin kuwo gaagaaban, oo sidaas darteed ''maqaal gaabinta'' iyo ''qeybta qaamuus erayga'' ay yihiin kuwo u dhiibma. ==Jaleecada guud: qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo== Qeybtan waxaan ku barbardhigaynaa Wikipedia iyo Wiktionary (sida tusaale dhab ah oo qaamuus erayo ah), laakiin mabda'a waa in Wikipedia ayan ahayn qaamuus erayo, ee ma ahan oo keliya inaanay ahayn Wiktionary. ===Farqiga muhiimka ah=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Mawduuca maqaalka | {{em|ku saabsan <u>waxa loo jeedo</u>}}: qof, dad, fikrad, mahad, dhul, dhacdo, ama wax uu cinwaanka maqaalku {{em|muujin karo}}. Maqaalka [[octopus]] wuxuu inta badan ku saabsan yahay nooca noolaha, marka la eego guud ahaan: dhismihiisa, isticmaalka cunto ahaan, kala soocidda sayniska, iyo wixii la mid ah. | {{em|ku saabsan <u>tixraaca</u>}}: erayada, astaamaha, iyo luuqadda loo isticmaalo in lagu muujiyo kuwoas {{em|loo jeedo}}—oo ay ku jiraan {{em|qaybaha luuqadda}} ee magacyada loo isticmaalo cinwaanno maqaal ahaan. Qeybta [[wikt:octopus|octopus]] waxay ku saabsan tahay ''erayga'' "octopus": qaybtiisa hadalka, wadarteeda, isticmaalkeeda, halka uu ka yimid, turjumaada luuqadaha kale, iyo wixii la mid ah. |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin erayo duwan oo wax isku mid ah loo isticmaalo ([[synonym]]s) | waa {{em|[[WP:CFORK|maqaallo koobiyaysan oo waa in la [[Help:Merging|isku dhex daraa]]}}. Tusaale ahaan: [[petrol]] iyo [[gasoline]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (tusaale ahaan, [[wikt:petrol|petrol]] iyo [[wikt:gasoline|gasoline]]). |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin hingaad duwan oo eray isku mid ah ama lexeme | waa {{em|[[WP:CFORK|maqaallo koobiyaysan oo waa in la [[Help:Merging|isku dhex daraa]]}}. Tusaale ahaan: [[colour]] iyo [[color]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (sida [[wikt:colour|colour]] iyo [[wikt:color|color]]). |- ! scope="row" | Cinwaan isku mid ah oo waxyaabo kala duwan loo isticmaalo ([[homograph]]s) | {{em|waxaa lagu helaa maqaallo kala duwan}}. Tusaale ahaan: gaariga [[rocket]], [[salad rocket]], iyo [[rocket engine]]. Maqaallada kollayba waxaa lagu heli karaa bogga kala-doorashada sida [[Rocket (disambiguation)]]. | waxaa lagu helaa hal qeyb dhexdeed (sida [[wikt:rocket|rocket]]). |} Hal imtihan ayaa ah in magaca maqaalka qaamuus-aqoodeedku uu felan karo qaabab kala duwan oo u dhigma, halka qaamuus eraygu yahay ''shaqo luuqadeed oo ku saabsan erayada cinwaanka'', oo badanaa aan si fudud loo turjumi karin.<ref>{{cite book| url= https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&pg=PA30 |title= Modern Lexicography: An Introduction |first= Henri| last= Béjoint | edition= Reprint| publisher= Oxford University Press| year= 2000| isbn=9780198299516 | page= 30}}</ref> ===Farqiga yar=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Rogmadka erayada | Sida ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions (verbs)]], cinwaannada maqaallada hal-erayga ah badanaa waa [[noun|magac]] ama magac-falayaal ([[participle]]s ama [[gerund]]s), sida [[greengrocer]] iyo [[camping]]. Sida ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions (plurals)]], cinwaannada maqaalladu waa kis. Rogmadka kale, haddii ay jiraanba, waa [[Wikipedia:Redirect|laga dhan-leexiyay]]. | Rogmad kasta oo eray waa qeyb u gooni ah, oo laga yaabo inay leedahay xigtayaha muujinta u gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:walk|walk]], [[wikt:walks|walks]], [[wikt:walked|walked]], iyo [[wikt:walking|walking]] dhammaan waa qeybo kala duwan. [[suffix|Dabo-qabashada]] ee rogmadka sidoo kale waa qeybo: [[wikt:-ed|-ed]], [[wikt:-ing|-ing]] iwm. |- ! scope="row" | Sifaalka | Sida ku dhow [[Wikipedia:Article titles#adjective|Wikipedia:Article titles § Use nouns]] sifaalka badanaa waxaa loo dhan-leexiyaa magacyada ama waa boggaga kala-doorashada ama meelna kama jiraan. | Sifaal kasta waa eray/qeyb u gooni ah. |- ! scope="row" | Luuqadda loo isticmaalay | [[Wikipedia:Naming conventions (use English)|Cinwaannada maqaalladu waxay ku jiraan luuqadda Ingiriisiga, marka laga reebo inta yar]]. | [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|Dhammaan erayada ka socda dhammaan luuqadaha waa la aqbalaa]]. |- ! scope="row" | Magacyada gooniga ah | Maqaalka leh [[proper noun|magac gooni ah]] oo cinwaan u ah badanaa waa [[Wikipedia:Disambiguation|maqaal kala-doorasho]], oo u xira dhammaan dhulalka ama waxyaabaha caanka ku ah magacaas. Tusaale ahaan: [[Hastings (disambiguation)]], [[Benedict]], [[Bush]]. Maqaalku wuxuu isticmaali doonaa {{tl|wiktionary}} si uu u xiro qeybaha Wiktionary ee magaca gooniga ah iyo magacyada caadiga ah ee leh hingaad isku mid ah. Maqaalka ku saabsan [[given name|magaca koowaad]] ama [[surname|magaca aabaha]] waa [[Wikipedia:WikiProject Anthroponymy/Style advice|maqaal magac-dadka]] oo ku jira liiska dadka leh magacan iyo sidoo kale macluumaad qaamuus-aqoodeed oo ku saabsan macnaha, halka uu ka yimid iyo taariikhda magaca. | Qeybta leh cinwaan [[proper noun|magac gooni ah]] waxay bixisaa halka uu ka yimid, macnaha, turjumaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee magacaas gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:Hastings|Hastings]], [[wikt:Benedict|Benedict]] Qeybtu waxay isticmaali doontaa &#123;&#123;[[wikt:Template:Wikipedia|Wikipedia]]&#125;&#125; ama [[Help:Interwiki linking|xiriiriyaha interwiki]] si loogu xiro maqaallada Wikipedia. Wiktionary sidoo kale waa ku meel-xasaasi ah xarafka weyn/yar, marka qeybaha magacyada gooniga ah (Ingiriisiga) waxay ka duwan yihiin qeybaha magacyada caadiga ah (Ingiriisiga). Tusaale ahaan: [[wikt:Bush|Bush]], [[wikt:bush|bush]] |} ===Ma ahan baaxadda=== Qeybaha qaamuus erayga iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ma kala duwana oo keliya sabab ku saabsan {{em|dhererka}}. Qeyb ka mid ah qaamuus erayo ah oo dhammaystiran (ama qaamuus erayo [[encyclopedic dictionary|qaamuus-aqoodeed ah]]) waxay ku dhowdahay inay ku jiraan xigtayaha muujinta macna kasta oo ku liisaysan; halka ay ka yimaadeen; turjumaada; rogmadka; xiriiriyaha erayada la xiriira iyo kuwa ka cusboonaaday; xiriiriyaha erayada macna-wadaaga ah, kuwa caksiga ah, iyo kuwa dhawaaq-wadaaga ah; tusaha ku dhawaaqida ee af-guri kasta, oo ku jira xiriiriyaha faylasha codka; iyo qoraallada isticmaalka; waxay noqon kartaa meel aad u dhueraata. Maqaallada gaagaaban ee qaamuusyada waa kuwo ee qaamuusyada warqadda oo booska la xaddiday, iyo qaamuusyada qaar oo u gaar ah inay ku koobnaadaan. Qaamuusyada oo dhan ma ahan kuwo lagu xaddiday baaxadda warqadda; [[wikt:Wiktionary:What Wiktionary is not|Wiktionary ma ahan warqad]] sidoo kale. ==Debin qeexitaanka qaamuus erayga== ===Qeexitaanno wanaagsan=== Labadaba qaamuusyada erayada iyo qaamuus-aqoodeedyadu waxay ku jiraan qeexitaanno. Maqaallada qaamuus-aqoodeedku waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan iyo deskripshin ku saabsan {{em|hal}} mowduuc (ama inta yar oo aad ama guud ahaan ah macna-wadaag ama xiriir aad u dhow leeyihiin<ref>Fikir: waa inaanay ahayn kuwo aad ama guud ahaan u xiriira oo keliya erayga cinwaanka ah</ref>), laakiin maqaalku waa inuu bixiyaa noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Qeexitaanka qaamuus-aqoodeedku wuxuu ka sii walwalsan yahay aqoonta qaamuus-aqoodeedka (xaqiiqooyinka) marka loo eego walwalka luuqadda.<ref>[http://books.google.com/books?id=sHnjUYy_KZMC&pg=PA48 Dictionary of lexicography By R. R. K. Hartmann, Gregory James]</ref> {{crossref|Sido kale eeg [[WP:REFERS]].}} Qeexitaan wanaagsan ma ahan [[circular definition|wareegay ah]], [[synonym|macna-wadaag]] ama macna-wadaag dhow, aad u ballaaran ama aad u yar, jahwareer leh, dhar-xidhid ama aan caddayn. Marka cinwaanka deskripshinka ah uu yahay mid is-qeexaya, sida [[history of Malta]], qeexitaan laga yaabo inaan loo baahnayn. {{crossref|Sido kale eeg [[fallacies of definition]].}} {{quote|Qeexitaanku wuxuu hiigsanayaa inuu deskribe-gareeyo ama xaddido macnaha eray gaar ah (eray ama weedh) iyadoo la bixinayo hadal ku saabsan sifooyinka muhiimka ah ama astaamaha kala soocaya ee fikradda, walaxda, ama nooca walaxda, oo uu muujinayo eraygaas.|[[Definition]]}} ===Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka=== Wikipedia kama shaqeyso inay sheegto sida erayada, weedha isku xiran, weedhaha iwm "waa in" loo isticmaalo (laakiin waxay noqon kartaa muhiim dhexdeeda maqaalka qaamuus-aqoodeedka inay u hadasho sida erayga {{em|loo}} isticmaalo). Maqaallada aad loo gooyay si looga fogaado inay noqdaan tusaale isticmaalkeeda waxaa ka mid ah [[gender-neutral pronoun]] iyo [[non-sexist language]]. Maqaallada leh macluumaad ku saabsan sida erayga loo isticmaalo waxaa ka mid ah [[singular they|singular ''they'']], [[homophobia]], iyo [[sexism]]. Sida looga kordhiyo tan dambe, Wikipedia ma ahan tusaha af-suuq ama weedha isku xiran. Madadaal u ma samaynayno dadka sida loo hadlo sida hacker ama Cockney chimney-sweep; waxaan qoreynaa qaamuus-aqoodeed. Eeg [[meta:Knocking her dead one on the nose each and every double trey]] tusaale taariikhi ah. Maqaallada qaar waa [[Wikipedia:Stand-alone lists#Specialized list articles|qaamuusyo {{em|qaamuus-aqoodeed ah}}]] oo ku saabsan jargan-ka shaqo ama sahlan; maqaallada noocan ah waa inay noqdaan kuwo macluumaad bixiya, ee ma ahan kuwo ka tusaale ah dabeecadda, sababtoo ah [[WP:NOT#GUIDE|Wikipedia ma ahan manwal, tusaha tilmaanta, ama buug-waxbarasho]]. Xusuusnow in Wiktionary sidoo kale marka hore tahay kayd ku saabsan sida erayada loo isticmaalo (ama loo isticmaali jiray) halkii ay ahayd sida "waa in" loo isticmaalo, laakiin waxay hiigsanaysaa in la xuso marka isticmaalku yahay af-suuq, aan rasmiga ahayn, zamani ah, aan caadiga ahayn, hoos u dhicid, offensive, iwm iyo sida uu heerkaas u beddelmay waqtiga dhexdiisa. ===Wikipedia ma ahan qaamuus abtirsiin ah=== Waxaa jira shaqooyin tixraac ah oo loo yaqaan qaamuusyada abtirsiinta.<ref>Ancestry Magazine, Nov–Dec 1999, [http://books.google.co.uk/books?id=NTsY_7IA0yQC&pg=PA43 p 43]</ref> Kuwani waxay ku dhow yihiin inay inta badan diiradda saaraan xiriiriyaha qoyska dhow (waalidka, saaxiibada, carruurta iyo saaxiibadood) ee mowduuca maqaalka. Wikipedia waa qaamuus-aqoodeed, oo sidaas darteed diiradda aad u saarta waxyaabaha ay sameeyeen iyo ku-darida mowduuca maqaalka. Tan waxay ka dhigan tahay in qodobbo badan oo abtirsiin ah la kaftami karo si loo helo maqaal si ka wanaagsan u socda, oo ka kooban. Maqaallada bio-ga waa in oo keliya loo abuurtaa dad leh nooc ka mid ah [[Wikipedia:Verifiability|xaqijin karida]] caanka ah. Qiyaas wanaagsan oo [[Wikipedia:Notability|caan ah]] waa haddii qof lagu muujiyay ilo badan, kuwo u gooni ah, oo [[Wikipedia:Reliable sources|la ku kalsoonaan karo]]. Dadka yar-yar waxaa lagu xusi karaa maqaallo kale dhexdoooda (tusaale ahaan, Ronald Gay oo ku jira [[Violence against LGBT people]]). {{crossref|Sido kale eeg [[Wikipedia:Notability (people)]].}} <span id="NEO"></span> ===<span class="anchor" id="Wikipedia does not document the usage of neologisms"></span> Erayada cusub=== <!--Previous section name provided for old redirects --> {{see also|Wikipedia:Manual of Style (words to watch)#Neologisms and new compounds}} {{policy shortcut|WP:NEO|WP:NOTNEO}} [[neologism|Erayga cusub]] waa eray wali ku jira habka loo aqbalayo luuqadda caadiga ah. Maqaallada ku saabsan erayada cusub oo leh isticmaalka yar ama aan lahayn ee ilaha la ku kalsoonaan karo inta badan waa la tirtiraa, maadaama maqaalladan inta badan loo abuuro isku-day ah in loo isticmaalo Wikipedia si loo kordhiyo isticmaalka erayga. Walwal waa in la muujiyo marka loo turjumayo qoraalka Ingiriisiga si eray caan ku ah luuqadda martida loo yahay uusan u abuurin eray cusub oo aan caan ahayn Ingiriisiga dhexdiisa. Sida [[Wiktionary]]'s [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|shuruudaha ka mid noqoshada]] ay uga duwan yihiin kuwa Wikipedia, mashruucaas wuxuu madoobi karaa erayada cusub oo Wikipedia ayan aqbali karin. Tifaftirayaasha waxay rabi karaan inay ku daraaan qeyb ee erayga cusub Wiktionary taa baddalkeeda. Erayada cusub oo qaar waxay noqon karaan kuwo aad loo isticmaalo, oo waxay noqon kartaa ee suurtogal ah in la soo ururiyo xaqiiqooyin badan oo ku saabsan eray gaar ah oo la muujiyo caddeynta isticmaalkiisa Intarneedka ama bulshada weyn dhexdeeda. Si loo taageero maqaalka ku saabsan eray gaar ah ama fikrad, waa inaan tixraacnaa waxa ilaha labaad oo [[Wikipedia:No original research#Primary, secondary and tertiary sources|la ku kalsoonaan karo]] ay ka sheegaan {{em|ku saabsan}} erayga ama fikradda, ee ma ahan oo keliya ilaha {{em|isticmaala}} erayga {{crossref|(eeg [[use–mention distinction]])}}. Uku-ururinta shakhsiga ah ee tifaftiraha iyo baaritaanka (tusaale ahaan meelaha blog-yada, buugaagta, iyo maqaallada isticmaala erayga halkii ay ku saabsan yihiin erayga) ku ma filna si loo taageero maqaallada ku saabsan erayada cusub sababtoo ah tan waxay u baahan kartaa [[WP:AEIS|falanqayn iyo samanaynta]] ee alaabta ilaha koowaad si loo kordhiyo darajo, oo si caddaan ah loo reebay [[WP:OR|siyasadda baaritaanka asalka ah]]. Halka Wikipedia ay tahay il saddexaad, Wiktionary waa il labaad oo waxay soo dhoweysaa OR noocan ah. Erayada cusub waa inay ugu yaraan leeyihiin saddex isticmaalka u gooni ah si loogu ka mid noqdo halkaas, oo shuruudaha dheeraadka ah waxaa lagu heli karaa bogooda [[wikt:WT:CFI|Shuruudaha ka mid noqoshada]]. Erayada cusub ee aad loo isticmaalo laakiin aan lahayn wax laga sameeyay ilaha labaad dhexdeeda ma aha kuwo diyaarsan in loo isticmaalo ama lagu madoobeeyo Wikipedia. Eraygu u ma baahna inuu ku jiro Wikipedia si uu u noqdo eray "dhab ah", oo marka ilaha labaad ay ku soo baxaan meesha, waxay noqon doontaa mid habboon in la abuuro maqaal ku saabsan mowduuca ama loo isticmaalo erayga maqaallada kale dhexdoooda. Dhacdooyinka yar dhexdeeda, waxaa jira mowduucyo caan ah oo si wanaagsan looga qray [[Wikipedia:Reliable sources|ilaha la ku kalsoonaan karo]], laakiin aan lahayn eray gaaban oo la aqbalay. Waxay noqon kartaa mid soo jiidasho leh in loo isticmaalo eray cusub dhacdo noocan ah dhexdeeda. Taa baddalkeeda, waa mid ka wanaagsan in [[Wikipedia:Article titles#Non-judgmental descriptive titles|loo isticmaalo cinwaan ah weedh deskripshin ah]] Ingiriisiga caadiga ah dhexdiisa haddii ay suurtogal tahay, tiyo inay tan ka dhigayso cinwaan dherer leh ama aan habboonayn.{{Example needed|date=April 2021}} ===<span class="anchor" id="WORDISSUBJECT"></span><span class="anchor" id="YESDICT"></span> Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed=== {{policy shortcut|WP:WORDISSUBJECT}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, eray ama weedh waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed. Dhacdooyinkan dhexdeeda, erayga ama weedha lafteeda waxay ka gudbeysaa Wikipedia's [[WP:NOTABILITY|caanka ah]] shuruudaha sida mowduuc ku saabsan [[WP:V|xaqijin karida]] madoobaynta ka socota [[WP:RS|ilaha la ku kalsoonaan karo]]. Sida mowduuc kasta, maqaallada ku saabsan erayada waa inay ku jiraan macluumaad qaamuus-aqoodeed ah. Yan ah, maqaallada noocan ah waa inay ka sii kor maran waxa lagu heli karo qeybta qaamuus erayga (qeexitaan, ku dhawaaqida, halka uu ka yimid, macluumaadka isticmaalka, iwm), oo ay ku jiraan macluumaad ku saabsan muhiimada bulsho ama taariikhi ah ee erayga. Halka qaamuusyada daabacan ay noqon karaan ilo muhiim ah oo macluumaad lexical ah oo ku saabsan eray, ku jira erayga qaamuus dhexdiisa lafteedu ma samayso caanka ah. Tusaale ahaan maqaallada Wikipedia ee ku saabsan erayada iyo weedhaha waxaa ka mid ah [[Macedonia (terminology)|''Macedonia'' (terminology)]], [[Orange (word)|''Orange'' (word)]], ''[[Thou]]'', ''[[No worries]]'', iyo maqaallada ugu badan ee ku saabsan takoorida irqiga ama diinta ee gaarka ah [[:Category:Ethnic and religious slurs]], [[:Category:Profanity|erayada xun-xun]], iyo [[:Category:Obscenity|Astaamaha xun-xun]]. Dhacdooyinka kale dhexdeeda, eray ama weedh waxaa inta badan loo isticmaalaa sida "oo muraayad ah" ama fikrad oo meel kale ama nooc ka mid ah mowduucyada aad u xiriira loo kooxeeyo, loo eego ama loogu magac daro. Dhacdooyinka noocan ah dhexdeeda, madoobaynta ku saabsan eray, weedh ama fikrad waa inay u maareyso sidaas. Madoobaynta ugu muhiimsan ee mowduucyada oo loo beddelay, loo kooxeeyay ama loogu magac daray "muraayadda" badanaa waxay ku jirtaa meel kale oo Wikipedia ah. [[World music]], [[Political correctness]], [[Gay agenda]] iyo [[Truthiness]] waxay muujinayaan tan. ==<span class="anchor" id="REFERS"></span><span class="anchor" id="REFERSTO"></span><span class="anchor" id="ISANAMEFOR"></span><span class="anchor" id="is a word for"></span> Maareynta dhibaatada== {{shortcut|WP:ISAWORDFOR|WP:ISATERMFOR}} ===Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa"=== {{see also|Wikipedia:Writing better articles#Use of "refers to"|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#First sentence}} Maqaalka qaamuus-aqoodeedka {{em|wanaagsan}} waa inuu ku bilaabadaa qeexitaan gaaban laakiin u gooni ah oo ku saabsan mowduuca maqaalka (qofka, dhulka, fikradda, dhacdada, ama 'waxa' cinwaanka ah). Mararka qaarkood, maqaallada (gaar ahaan kuwa qabyada ah) waxay leeyihiin weedho hordhac ah oo u qritan sida qaamuus erayga oo xun, sida: * {{cross}} '''Dog''' waa eray loo isticmaalo noolaha leh magaca binomial ah ''Canis lupus''. * {{cross}} '''Dog''' waa eray u jeeda eyga guri-joogga ah. * {{cross}} '''Dog''' waa leabel loo isticmaalo noolaha qaar. Maqaallada ugu badan ee Wikipedia {{em|ma ahan}} qeybo qaamuus erayo ah, oo weedha hordhaca ah oo deskribe-gareysa magaca mowduuca halkii ay ka ahaayeen mowduuc, sida kuwa sare, waa in la nadiifiyaa si ku dhow [[WP:REFERS|Tusaha qoraalka maqaallada ka wanaagsan]]. Tifaftirayaasha waa inay [[WP:BOLD|si dhiiran]] u beddelaan weedhahan culus ("waa eray loo isticmaalo", "waa eray macnaheedu yahay", "waxay u jeeddaa") iyadoo loo isticmaalayo dhismaha dhabta ah ee "waa", tusaale ahaan: * {{tick}} '''Dog''' waa noole ka mid ah noocyada ''Canis lupus''. * {{tick}} '''Dog''' waa ey guri-joog ah. Mowduucyo qaamuus-aqoodeed oo aad u adag ma ahan erayo ama weedho laftooda, laakiin wali waxaa ka wanaagsan in lagu bilaabo tixraaca magaca mowduuca halkii laga siin lahaa qeexitaan sax ah, si ku dhow ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, [[race card]] waa fikrad muran leh oo ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo ay u maareeyaan sidaas. Wikipedia ma soo bandhigi karto mowduuca iyadoo deskribe-gareysa dhacdada looga jeedo erayga "race card", sida, "Isticmaalka '''race card''' waa xeelad rhetoric ah oo aan dhab ahayn halka uu ku loogu eedaynayo irqiga ka dhan ah ninka ka soo horjeeda dhib dhab ahayn". Tan dhab ahaan waa waxa "race card" macnaheedu yahay, laakiin weedhan hordhaca ah waxay tanaasulaysaa dhex-dhexaadnimada waxayna ka hor timaadaa maareynta shakiga leh ama dhaleeceynta leh ee mowduuca dhexdiisa ilaha la ku kalsoonaan karo. Fikrad aan si sax ah ama dhex-dhexaad ah loo aqbali karin (sida [[chick lit]], [[gay agenda]], ama [[deep state]]), weedha hordhaca ah ee habboon waxay ku jari kartaa weedha "waxay u jeeddaa" ama si kale loo xuso magaca mowduuca halkii loo isticmaali lahaa (eeg [[Use–mention distinction|''use–mention distinction'']]). Mararka qaarkood maqaalka Wikipedia wuxuu noqon doonaa miid [[WP:TITLE|aan si wanaagsan loo cinwaannayn]]: cinwaankiisu wuxuu noqon doonaa sifaal ama falka-kaaba, ama rogmadka falka oo aan ahayn magac. Maqaallada noocan ah waa maqaallo qaamuus erayo ah oo keliya haddii ay u hadlaan erayga ama weedha ''[[MOS:WAW|sida eray ama weedh]]'', halkii ay ka ahaayeen waxa erayga ama weedha ay muujinayaan. Haddii maqaallada noocan ah ay tahay inay fahan ka bixiyaan waxa erayga ama weedha ay muujinayaan, marka waa in [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddelaa]] ama [[Wikipedia:Merge|is ku dhex daraa]] cinwaan ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions|caadada magac-bixinta]]. Tusaale ahaan, sifaalka "supermassive" dhexdiisa ma muujiyo mowduuc. "[[Supermassive black hole]]", dhanka kale, waa mowduuc. ===Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan=== Mararka qaarkood maqaalku dhab ahaan waa maqaal qabyo ah oo qaamuus erayga ah oo meel ka baxsan oo u hadlaya halka uu ka yimid, turjumaada, isticmaalka, rogmadka, macnaha kala duwan oo {{em|distinct}} ah, macna-wadaaga, caksiga, dhawaaq-wadaaga, hingaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|eray ama weedh isku xiran]]. Haddii Wiktionary ayan mar hore lehayn qeyb erayga ama weedha (oo ah wax aan u dhowayn), hal ayaa la abuuri karaa. Horey waxaa looga copy-gareyn karay Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo pishada [[m:Help:Transwiki|transwiki]] iyadoo maqaalka la saarayo {{tl|Copy to Wiktionary}} template-ka, laakiin template-kaas [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2021 September 24#Template:Copy to Wiktionary|waxaa loo tirtiray TfD-gii 2021]]. Ka dib markii loo copy-gareeyo, maareynta u dambeysa ee maqaalka halkan waxay ku xiran tahay Wikipedia. Haddii maqaalka aan [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddeli karin]], [[Wikipedia:Merge|la is ku dhex dari karin]], ama [[Help:Editing|dob loo qori karin]] maqaal qabyo ah oo qaamuus-aqoodeed ah oo ku saabsan mowduuca, oo uu muujinayo cinwaankiisu, marka waa in [[Wikipedia:Guide to deletion|la tirtiraa]]. === Tusayaasha ku socda Wiktionary === {{Wiktionary|dictionary}} {{shortcut|WP:POINTWIKT}} Template ayaa loo isticmaali karaa si loogu tuso qeybta Wiktionary ka socota maqaalka Wikipedia oo leh macluumaad qaamuus-aqoodeed; tusaale ahaan, koodka {{Tlx|Wiktionary|dictionary}} wuxuu soo bixiyaa tusaale ku socda qeexitaanka Wiktionary ee [[dictionary]] sida halkan ku muuqata. Maqaallada Wikipedia ee kaliya noqon kara qeexitaanno qaamuus erayo ah oo mar walba loo abuurayo oo loo tirtirayo, ama kuwo noqon kara kuwo sax ah laakiin hadda ah qabyo qaamuus-la-mid ah, waxay leedahay suurtogalnimo in si dhab ah loo "[[WP:SALT|aamusiyo]]" iyadoo loo isticmaalayo [[Wikipedia:Soft redirect|dhan-leexin dabacsan]] oo ku socda Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo koodka sida {{Tlx|Wiktionary redirect|dictionary}}. Tusaha guud ee waxa loo aqbalay dhan-leexin dabacsan oo ku socda Wiktionary waxaa lagu helaa dokumanti-ga template-kaas. ==Sidoo kale eeg== * [[Wikipedia:Redirects in languages other than English]] (maqaal; dhab ahaan, ''Wikipedia ma ahan qaamuus turjumaad ah'') * [[Wikipedia:Dictionaries as sources]] (maqaal) * [[Wikipedia:You are probably not a lexicologist or a lexicographer]] (maqaal) * [[Wikipedia:Dealing with dictionary definitions]] (maqaal) * [[Wikipedia:Stand-alone lists]] * [[Wikipedia:What Wikipedia is not]] * [[:Category:Phrases]] – maqaallo badan oo weedha la xiriira waxaa lagu heli karaa Wikipedia dhexdeeda * [[:Category:Vocabulary and usage stubs]] – maqaalladan gaagaaban ee badan waxay noqon karaan kuwo habboon in lagu ka mid noqdo Wiktionary dhexdeeda ==Tixraac== {{reflist}} ==Xiriiriyaha dibadda== * [[Meatball:ShallowPage|"Shallow Page" ee ku jira MeatballWiki]] * Waxaa jira hal ka mid ah oo ka baxsan siyasaddan{{dash}}maqaalka [[:als:|Alemannic German Wikipedia]] waa labadaba qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo. {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} efpbzwzkbey8he58i3ln1sb3gdeiemm 306645 306644 2026-09-01T08:36:46Z Isma4l 41797 /* Farqiga muhiimka ah */ 306645 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DICDEF|WP:NOTDICT|WP:WINAD|WP:DICT}} {{nutshell|Wikipedia dhexdeeda, waxyaabaha waxaa loo kooxeeyaa maqaallo ku batilamaan waxa ay yihiin, ee ma ahan sida loo callaamadeeyo ama loo yeero. Qaamuusyada dhexdeeda, waa inay habkaas caksigeeda ahaato.}} {{content policy list}} [[File:Encyclopaedia Britannica 15 with 2002.jpg|thumb|right|200px|Yoolka [[Wikipedia]] waa in la abuuro qaamuus aqoodeed, ee ma ahan qaamuus erayo. (Labada raff oo shelf-ka ah waxay leeyihiin daabacaaddii 2002 ee ''Insaykalopediya Britannica''.]] '''Wikipedia ma ahan qaamuus erayo, buug-weedho, ama tusaha af-suuq, jargan, ama tusaha isticmaalka erayada.''' Taa baddalkeeda, yoolka mashruucan waa in la abuuro qaamuus-aqoodeed. Mashruuca aan walaalaha nahay ee [[:so:wikt:Bogga Hore|Wiktionary]] wuxuu hiigsanayaa inuu abuuro qaamuus erayo. Waa "saaxiibka erey bixin inta badan way isku xiran yihiin. Wiktionary waxay soo dhoweyneysaa dhammaan tifaftirayaasha raba inay qoraan qaamuus erayo. Labadaba maqaallada erayada ee Wiktionary iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ee Wikipedia waxay ku bilaaban karaan qabyo, laakiin waa kuwo shaqo ku socoto ah oo la ballaarin doono. Maqaallada Wikipedia waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan, laakiin waa inay bixiyaan noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Maqaallada buuxa ee ay qabyada Wikipedia u kuraan aad bay uga duwan yihiin maqaallada qaamuus erayada. Maqaal kasta oo ku jira qaamuus-aqoodeedka wuxuu ku saabsan yahay qtu, dad, fikrad, mahad, dhacdo, wax, iyo wixii la mid ah, halka qeybta qaamuus erayga ay marka hore ku saabsan tahay eray, weedh isku xiran, ama shaqo iyo macnaheeda (macnahooda), isticmaalka iyo taariikhda. Cases qaar, eray ama weedh lafteeda waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus aqoodeed, sida ''Macedonia'' (erey bixin) ama ''runnimo''. Maqaallada noocan ah dhul ahaan dhawaan ma ku jira ka badan meel {{em|distinct}} ah oo qeexitaan ama isticmaalka cinwaanka maqaalka. Ugu muhiimsan ilaha jahwareerka waa in maqaalka qabyada ah ee qaamuus-aqoodeedku uu aad uga muuqdo sida qaamuus erayo, oo qabyada inta badan si xun loo qray; ta kale waa in qaar ka mid ah qaamuusyada {{em|warqadda}} ah, sida qaamuusyada "jeebka", ay ka dhigaan isticmaalayaasha inay rumeystaan in qeybaha qaamuusyada ay yihiin kuwo gaagaaban, oo sidaas darteed ''maqaal gaabinta'' iyo ''qeybta qaamuus erayga'' ay yihiin kuwo u dhiibma. ==Jaleecada guud: qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo== Qeybtan waxaan ku barbardhigaynaa Wikipedia iyo Wiktionary (sida tusaale dhab ah oo qaamuus erayo ah), laakiin mabda'a waa in Wikipedia ayan ahayn qaamuus erayo, ee ma ahan oo keliya inaanay ahayn Wiktionary. ===Farqiga muhiimka ah=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Mawduuca maqaalka | {{em|ku saabsan <u>waxa loo jeedo</u>}}: qof, dad, fikrad, mahad, dhul, dhacdo, ama wax uu cinwaanka maqaalku {{em|muujin karo}}. Maqaalka octopus wuxuu inta badan ku saabsan yahay nooca noolaha, marka la eego guud ahaan: dhismihiisa, isticmaalka cunto ahaan, kala soocidda sayniska, iyo wixii la mid ah. | {{em|ku saabsan <u>tixraaca</u>}}: erayada, astaamaha, iyo luuqadda loo isticmaalo in lagu muujiyo kuwoas {{em|loo jeedo}}—oo ay ku jiraan {{em|qaybaha luuqadda}} ee magacyada loo isticmaalo cinwaanno maqaal ahaan. Qeybta [[wikt:octopus|octopus]] waxay ku saabsan tahay ''erayga'' "octopus": qaybtiisa hadalka, wadarteeda, isticmaalkeeda, halka uu ka yimid, turjumaada luuqadaha kale, iyo wixii la mid ah. |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin erayo duwan oo wax isku mid ah loo isticmaalo (ereyo isku mid ah) | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: shidaal iyo [[shidaal]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (tusaale ahaan, [[wikt:petrol|shidaal]] iyo [[wikt:gasoline|shidaal]]). |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin hingaad duwan oo eray isku mid ah ama lexeme | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: midab iyo midabyo. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (sida [[wikt:colour|midab]] iyo [[wikt:color|midab]]). |- ! scope="row" | Cinwaan isku mid ah oo waxyaabo kala duwan loo isticmaalo (homographs) | {{em|waxaa lagu helaa maqaallo kala duwan}}. Tusaale ahaan: gaariga gantaal, gantaal salad ah, iyo matoorka gantaalka. Maqaallada kollayba waxaa lagu heli karaa bogga kala-doorashada | waxaa lagu helaa hal qeyb dhexdeed (sida [[wikt:rocket|gantaal]]). |} Hal imtihan ayaa ah in magaca maqaalka qaamuus-aqoodeedku uu felan karo qaabab kala duwan oo u dhigma, halka qaamuus eraygu yahay ''shaqo luuqadeed oo ku saabsan erayada cinwaanka'', oo badanaa aan si fudud loo turjumi karin.<ref>{{cite book| url= https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&pg=PA30 |title= Modern Lexicography: An Introduction |first= Henri| last= Béjoint | edition= Reprint| publisher= Oxford University Press| year= 2000| isbn=9780198299516 | page= 30}}</ref> ===Farqiga yar=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Rogmadka erayada | Sida ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions (verbs)]], cinwaannada maqaallada hal-erayga ah badanaa waa [[noun|magac]] ama magac-falayaal ([[participle]]s ama [[gerund]]s), sida [[greengrocer]] iyo [[camping]]. Sida ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions (plurals)]], cinwaannada maqaalladu waa kis. Rogmadka kale, haddii ay jiraanba, waa [[Wikipedia:Redirect|laga dhan-leexiyay]]. | Rogmad kasta oo eray waa qeyb u gooni ah, oo laga yaabo inay leedahay xigtayaha muujinta u gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:walk|walk]], [[wikt:walks|walks]], [[wikt:walked|walked]], iyo [[wikt:walking|walking]] dhammaan waa qeybo kala duwan. [[suffix|Dabo-qabashada]] ee rogmadka sidoo kale waa qeybo: [[wikt:-ed|-ed]], [[wikt:-ing|-ing]] iwm. |- ! scope="row" | Sifaalka | Sida ku dhow [[Wikipedia:Article titles#adjective|Wikipedia:Article titles § Use nouns]] sifaalka badanaa waxaa loo dhan-leexiyaa magacyada ama waa boggaga kala-doorashada ama meelna kama jiraan. | Sifaal kasta waa eray/qeyb u gooni ah. |- ! scope="row" | Luuqadda loo isticmaalay | [[Wikipedia:Naming conventions (use English)|Cinwaannada maqaalladu waxay ku jiraan luuqadda Ingiriisiga, marka laga reebo inta yar]]. | [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|Dhammaan erayada ka socda dhammaan luuqadaha waa la aqbalaa]]. |- ! scope="row" | Magacyada gooniga ah | Maqaalka leh [[proper noun|magac gooni ah]] oo cinwaan u ah badanaa waa [[Wikipedia:Disambiguation|maqaal kala-doorasho]], oo u xira dhammaan dhulalka ama waxyaabaha caanka ku ah magacaas. Tusaale ahaan: [[Hastings (disambiguation)]], [[Benedict]], [[Bush]]. Maqaalku wuxuu isticmaali doonaa {{tl|wiktionary}} si uu u xiro qeybaha Wiktionary ee magaca gooniga ah iyo magacyada caadiga ah ee leh hingaad isku mid ah. Maqaalka ku saabsan [[given name|magaca koowaad]] ama [[surname|magaca aabaha]] waa [[Wikipedia:WikiProject Anthroponymy/Style advice|maqaal magac-dadka]] oo ku jira liiska dadka leh magacan iyo sidoo kale macluumaad qaamuus-aqoodeed oo ku saabsan macnaha, halka uu ka yimid iyo taariikhda magaca. | Qeybta leh cinwaan [[proper noun|magac gooni ah]] waxay bixisaa halka uu ka yimid, macnaha, turjumaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee magacaas gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:Hastings|Hastings]], [[wikt:Benedict|Benedict]] Qeybtu waxay isticmaali doontaa &#123;&#123;[[wikt:Template:Wikipedia|Wikipedia]]&#125;&#125; ama [[Help:Interwiki linking|xiriiriyaha interwiki]] si loogu xiro maqaallada Wikipedia. Wiktionary sidoo kale waa ku meel-xasaasi ah xarafka weyn/yar, marka qeybaha magacyada gooniga ah (Ingiriisiga) waxay ka duwan yihiin qeybaha magacyada caadiga ah (Ingiriisiga). Tusaale ahaan: [[wikt:Bush|Bush]], [[wikt:bush|bush]] |} ===Ma ahan baaxadda=== Qeybaha qaamuus erayga iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ma kala duwana oo keliya sabab ku saabsan {{em|dhererka}}. Qeyb ka mid ah qaamuus erayo ah oo dhammaystiran (ama qaamuus erayo [[encyclopedic dictionary|qaamuus-aqoodeed ah]]) waxay ku dhowdahay inay ku jiraan xigtayaha muujinta macna kasta oo ku liisaysan; halka ay ka yimaadeen; turjumaada; rogmadka; xiriiriyaha erayada la xiriira iyo kuwa ka cusboonaaday; xiriiriyaha erayada macna-wadaaga ah, kuwa caksiga ah, iyo kuwa dhawaaq-wadaaga ah; tusaha ku dhawaaqida ee af-guri kasta, oo ku jira xiriiriyaha faylasha codka; iyo qoraallada isticmaalka; waxay noqon kartaa meel aad u dhueraata. Maqaallada gaagaaban ee qaamuusyada waa kuwo ee qaamuusyada warqadda oo booska la xaddiday, iyo qaamuusyada qaar oo u gaar ah inay ku koobnaadaan. Qaamuusyada oo dhan ma ahan kuwo lagu xaddiday baaxadda warqadda; [[wikt:Wiktionary:What Wiktionary is not|Wiktionary ma ahan warqad]] sidoo kale. ==Debin qeexitaanka qaamuus erayga== ===Qeexitaanno wanaagsan=== Labadaba qaamuusyada erayada iyo qaamuus-aqoodeedyadu waxay ku jiraan qeexitaanno. Maqaallada qaamuus-aqoodeedku waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan iyo deskripshin ku saabsan {{em|hal}} mowduuc (ama inta yar oo aad ama guud ahaan ah macna-wadaag ama xiriir aad u dhow leeyihiin<ref>Fikir: waa inaanay ahayn kuwo aad ama guud ahaan u xiriira oo keliya erayga cinwaanka ah</ref>), laakiin maqaalku waa inuu bixiyaa noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Qeexitaanka qaamuus-aqoodeedku wuxuu ka sii walwalsan yahay aqoonta qaamuus-aqoodeedka (xaqiiqooyinka) marka loo eego walwalka luuqadda.<ref>[http://books.google.com/books?id=sHnjUYy_KZMC&pg=PA48 Dictionary of lexicography By R. R. K. Hartmann, Gregory James]</ref> {{crossref|Sido kale eeg [[WP:REFERS]].}} Qeexitaan wanaagsan ma ahan [[circular definition|wareegay ah]], [[synonym|macna-wadaag]] ama macna-wadaag dhow, aad u ballaaran ama aad u yar, jahwareer leh, dhar-xidhid ama aan caddayn. Marka cinwaanka deskripshinka ah uu yahay mid is-qeexaya, sida [[history of Malta]], qeexitaan laga yaabo inaan loo baahnayn. {{crossref|Sido kale eeg [[fallacies of definition]].}} {{quote|Qeexitaanku wuxuu hiigsanayaa inuu deskribe-gareeyo ama xaddido macnaha eray gaar ah (eray ama weedh) iyadoo la bixinayo hadal ku saabsan sifooyinka muhiimka ah ama astaamaha kala soocaya ee fikradda, walaxda, ama nooca walaxda, oo uu muujinayo eraygaas.|[[Definition]]}} ===Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka=== Wikipedia kama shaqeyso inay sheegto sida erayada, weedha isku xiran, weedhaha iwm "waa in" loo isticmaalo (laakiin waxay noqon kartaa muhiim dhexdeeda maqaalka qaamuus-aqoodeedka inay u hadasho sida erayga {{em|loo}} isticmaalo). Maqaallada aad loo gooyay si looga fogaado inay noqdaan tusaale isticmaalkeeda waxaa ka mid ah [[gender-neutral pronoun]] iyo [[non-sexist language]]. Maqaallada leh macluumaad ku saabsan sida erayga loo isticmaalo waxaa ka mid ah [[singular they|singular ''they'']], [[homophobia]], iyo [[sexism]]. Sida looga kordhiyo tan dambe, Wikipedia ma ahan tusaha af-suuq ama weedha isku xiran. Madadaal u ma samaynayno dadka sida loo hadlo sida hacker ama Cockney chimney-sweep; waxaan qoreynaa qaamuus-aqoodeed. Eeg [[meta:Knocking her dead one on the nose each and every double trey]] tusaale taariikhi ah. Maqaallada qaar waa [[Wikipedia:Stand-alone lists#Specialized list articles|qaamuusyo {{em|qaamuus-aqoodeed ah}}]] oo ku saabsan jargan-ka shaqo ama sahlan; maqaallada noocan ah waa inay noqdaan kuwo macluumaad bixiya, ee ma ahan kuwo ka tusaale ah dabeecadda, sababtoo ah [[WP:NOT#GUIDE|Wikipedia ma ahan manwal, tusaha tilmaanta, ama buug-waxbarasho]]. Xusuusnow in Wiktionary sidoo kale marka hore tahay kayd ku saabsan sida erayada loo isticmaalo (ama loo isticmaali jiray) halkii ay ahayd sida "waa in" loo isticmaalo, laakiin waxay hiigsanaysaa in la xuso marka isticmaalku yahay af-suuq, aan rasmiga ahayn, zamani ah, aan caadiga ahayn, hoos u dhicid, offensive, iwm iyo sida uu heerkaas u beddelmay waqtiga dhexdiisa. ===Wikipedia ma ahan qaamuus abtirsiin ah=== Waxaa jira shaqooyin tixraac ah oo loo yaqaan qaamuusyada abtirsiinta.<ref>Ancestry Magazine, Nov–Dec 1999, [http://books.google.co.uk/books?id=NTsY_7IA0yQC&pg=PA43 p 43]</ref> Kuwani waxay ku dhow yihiin inay inta badan diiradda saaraan xiriiriyaha qoyska dhow (waalidka, saaxiibada, carruurta iyo saaxiibadood) ee mowduuca maqaalka. Wikipedia waa qaamuus-aqoodeed, oo sidaas darteed diiradda aad u saarta waxyaabaha ay sameeyeen iyo ku-darida mowduuca maqaalka. Tan waxay ka dhigan tahay in qodobbo badan oo abtirsiin ah la kaftami karo si loo helo maqaal si ka wanaagsan u socda, oo ka kooban. Maqaallada bio-ga waa in oo keliya loo abuurtaa dad leh nooc ka mid ah [[Wikipedia:Verifiability|xaqijin karida]] caanka ah. Qiyaas wanaagsan oo [[Wikipedia:Notability|caan ah]] waa haddii qof lagu muujiyay ilo badan, kuwo u gooni ah, oo [[Wikipedia:Reliable sources|la ku kalsoonaan karo]]. Dadka yar-yar waxaa lagu xusi karaa maqaallo kale dhexdoooda (tusaale ahaan, Ronald Gay oo ku jira [[Violence against LGBT people]]). {{crossref|Sido kale eeg [[Wikipedia:Notability (people)]].}} <span id="NEO"></span> ===<span class="anchor" id="Wikipedia does not document the usage of neologisms"></span> Erayada cusub=== <!--Previous section name provided for old redirects --> {{see also|Wikipedia:Manual of Style (words to watch)#Neologisms and new compounds}} {{policy shortcut|WP:NEO|WP:NOTNEO}} [[neologism|Erayga cusub]] waa eray wali ku jira habka loo aqbalayo luuqadda caadiga ah. Maqaallada ku saabsan erayada cusub oo leh isticmaalka yar ama aan lahayn ee ilaha la ku kalsoonaan karo inta badan waa la tirtiraa, maadaama maqaalladan inta badan loo abuuro isku-day ah in loo isticmaalo Wikipedia si loo kordhiyo isticmaalka erayga. Walwal waa in la muujiyo marka loo turjumayo qoraalka Ingiriisiga si eray caan ku ah luuqadda martida loo yahay uusan u abuurin eray cusub oo aan caan ahayn Ingiriisiga dhexdiisa. Sida [[Wiktionary]]'s [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|shuruudaha ka mid noqoshada]] ay uga duwan yihiin kuwa Wikipedia, mashruucaas wuxuu madoobi karaa erayada cusub oo Wikipedia ayan aqbali karin. Tifaftirayaasha waxay rabi karaan inay ku daraaan qeyb ee erayga cusub Wiktionary taa baddalkeeda. Erayada cusub oo qaar waxay noqon karaan kuwo aad loo isticmaalo, oo waxay noqon kartaa ee suurtogal ah in la soo ururiyo xaqiiqooyin badan oo ku saabsan eray gaar ah oo la muujiyo caddeynta isticmaalkiisa Intarneedka ama bulshada weyn dhexdeeda. Si loo taageero maqaalka ku saabsan eray gaar ah ama fikrad, waa inaan tixraacnaa waxa ilaha labaad oo [[Wikipedia:No original research#Primary, secondary and tertiary sources|la ku kalsoonaan karo]] ay ka sheegaan {{em|ku saabsan}} erayga ama fikradda, ee ma ahan oo keliya ilaha {{em|isticmaala}} erayga {{crossref|(eeg [[use–mention distinction]])}}. Uku-ururinta shakhsiga ah ee tifaftiraha iyo baaritaanka (tusaale ahaan meelaha blog-yada, buugaagta, iyo maqaallada isticmaala erayga halkii ay ku saabsan yihiin erayga) ku ma filna si loo taageero maqaallada ku saabsan erayada cusub sababtoo ah tan waxay u baahan kartaa [[WP:AEIS|falanqayn iyo samanaynta]] ee alaabta ilaha koowaad si loo kordhiyo darajo, oo si caddaan ah loo reebay [[WP:OR|siyasadda baaritaanka asalka ah]]. Halka Wikipedia ay tahay il saddexaad, Wiktionary waa il labaad oo waxay soo dhoweysaa OR noocan ah. Erayada cusub waa inay ugu yaraan leeyihiin saddex isticmaalka u gooni ah si loogu ka mid noqdo halkaas, oo shuruudaha dheeraadka ah waxaa lagu heli karaa bogooda [[wikt:WT:CFI|Shuruudaha ka mid noqoshada]]. Erayada cusub ee aad loo isticmaalo laakiin aan lahayn wax laga sameeyay ilaha labaad dhexdeeda ma aha kuwo diyaarsan in loo isticmaalo ama lagu madoobeeyo Wikipedia. Eraygu u ma baahna inuu ku jiro Wikipedia si uu u noqdo eray "dhab ah", oo marka ilaha labaad ay ku soo baxaan meesha, waxay noqon doontaa mid habboon in la abuuro maqaal ku saabsan mowduuca ama loo isticmaalo erayga maqaallada kale dhexdoooda. Dhacdooyinka yar dhexdeeda, waxaa jira mowduucyo caan ah oo si wanaagsan looga qray [[Wikipedia:Reliable sources|ilaha la ku kalsoonaan karo]], laakiin aan lahayn eray gaaban oo la aqbalay. Waxay noqon kartaa mid soo jiidasho leh in loo isticmaalo eray cusub dhacdo noocan ah dhexdeeda. Taa baddalkeeda, waa mid ka wanaagsan in [[Wikipedia:Article titles#Non-judgmental descriptive titles|loo isticmaalo cinwaan ah weedh deskripshin ah]] Ingiriisiga caadiga ah dhexdiisa haddii ay suurtogal tahay, tiyo inay tan ka dhigayso cinwaan dherer leh ama aan habboonayn.{{Example needed|date=April 2021}} ===<span class="anchor" id="WORDISSUBJECT"></span><span class="anchor" id="YESDICT"></span> Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed=== {{policy shortcut|WP:WORDISSUBJECT}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, eray ama weedh waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed. Dhacdooyinkan dhexdeeda, erayga ama weedha lafteeda waxay ka gudbeysaa Wikipedia's [[WP:NOTABILITY|caanka ah]] shuruudaha sida mowduuc ku saabsan [[WP:V|xaqijin karida]] madoobaynta ka socota [[WP:RS|ilaha la ku kalsoonaan karo]]. Sida mowduuc kasta, maqaallada ku saabsan erayada waa inay ku jiraan macluumaad qaamuus-aqoodeed ah. Yan ah, maqaallada noocan ah waa inay ka sii kor maran waxa lagu heli karo qeybta qaamuus erayga (qeexitaan, ku dhawaaqida, halka uu ka yimid, macluumaadka isticmaalka, iwm), oo ay ku jiraan macluumaad ku saabsan muhiimada bulsho ama taariikhi ah ee erayga. Halka qaamuusyada daabacan ay noqon karaan ilo muhiim ah oo macluumaad lexical ah oo ku saabsan eray, ku jira erayga qaamuus dhexdiisa lafteedu ma samayso caanka ah. Tusaale ahaan maqaallada Wikipedia ee ku saabsan erayada iyo weedhaha waxaa ka mid ah [[Macedonia (terminology)|''Macedonia'' (terminology)]], [[Orange (word)|''Orange'' (word)]], ''[[Thou]]'', ''[[No worries]]'', iyo maqaallada ugu badan ee ku saabsan takoorida irqiga ama diinta ee gaarka ah [[:Category:Ethnic and religious slurs]], [[:Category:Profanity|erayada xun-xun]], iyo [[:Category:Obscenity|Astaamaha xun-xun]]. Dhacdooyinka kale dhexdeeda, eray ama weedh waxaa inta badan loo isticmaalaa sida "oo muraayad ah" ama fikrad oo meel kale ama nooc ka mid ah mowduucyada aad u xiriira loo kooxeeyo, loo eego ama loogu magac daro. Dhacdooyinka noocan ah dhexdeeda, madoobaynta ku saabsan eray, weedh ama fikrad waa inay u maareyso sidaas. Madoobaynta ugu muhiimsan ee mowduucyada oo loo beddelay, loo kooxeeyay ama loogu magac daray "muraayadda" badanaa waxay ku jirtaa meel kale oo Wikipedia ah. [[World music]], [[Political correctness]], [[Gay agenda]] iyo [[Truthiness]] waxay muujinayaan tan. ==<span class="anchor" id="REFERS"></span><span class="anchor" id="REFERSTO"></span><span class="anchor" id="ISANAMEFOR"></span><span class="anchor" id="is a word for"></span> Maareynta dhibaatada== {{shortcut|WP:ISAWORDFOR|WP:ISATERMFOR}} ===Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa"=== {{see also|Wikipedia:Writing better articles#Use of "refers to"|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#First sentence}} Maqaalka qaamuus-aqoodeedka {{em|wanaagsan}} waa inuu ku bilaabadaa qeexitaan gaaban laakiin u gooni ah oo ku saabsan mowduuca maqaalka (qofka, dhulka, fikradda, dhacdada, ama 'waxa' cinwaanka ah). Mararka qaarkood, maqaallada (gaar ahaan kuwa qabyada ah) waxay leeyihiin weedho hordhac ah oo u qritan sida qaamuus erayga oo xun, sida: * {{cross}} '''Dog''' waa eray loo isticmaalo noolaha leh magaca binomial ah ''Canis lupus''. * {{cross}} '''Dog''' waa eray u jeeda eyga guri-joogga ah. * {{cross}} '''Dog''' waa leabel loo isticmaalo noolaha qaar. Maqaallada ugu badan ee Wikipedia {{em|ma ahan}} qeybo qaamuus erayo ah, oo weedha hordhaca ah oo deskribe-gareysa magaca mowduuca halkii ay ka ahaayeen mowduuc, sida kuwa sare, waa in la nadiifiyaa si ku dhow [[WP:REFERS|Tusaha qoraalka maqaallada ka wanaagsan]]. Tifaftirayaasha waa inay [[WP:BOLD|si dhiiran]] u beddelaan weedhahan culus ("waa eray loo isticmaalo", "waa eray macnaheedu yahay", "waxay u jeeddaa") iyadoo loo isticmaalayo dhismaha dhabta ah ee "waa", tusaale ahaan: * {{tick}} '''Dog''' waa noole ka mid ah noocyada ''Canis lupus''. * {{tick}} '''Dog''' waa ey guri-joog ah. Mowduucyo qaamuus-aqoodeed oo aad u adag ma ahan erayo ama weedho laftooda, laakiin wali waxaa ka wanaagsan in lagu bilaabo tixraaca magaca mowduuca halkii laga siin lahaa qeexitaan sax ah, si ku dhow ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, [[race card]] waa fikrad muran leh oo ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo ay u maareeyaan sidaas. Wikipedia ma soo bandhigi karto mowduuca iyadoo deskribe-gareysa dhacdada looga jeedo erayga "race card", sida, "Isticmaalka '''race card''' waa xeelad rhetoric ah oo aan dhab ahayn halka uu ku loogu eedaynayo irqiga ka dhan ah ninka ka soo horjeeda dhib dhab ahayn". Tan dhab ahaan waa waxa "race card" macnaheedu yahay, laakiin weedhan hordhaca ah waxay tanaasulaysaa dhex-dhexaadnimada waxayna ka hor timaadaa maareynta shakiga leh ama dhaleeceynta leh ee mowduuca dhexdiisa ilaha la ku kalsoonaan karo. Fikrad aan si sax ah ama dhex-dhexaad ah loo aqbali karin (sida [[chick lit]], [[gay agenda]], ama [[deep state]]), weedha hordhaca ah ee habboon waxay ku jari kartaa weedha "waxay u jeeddaa" ama si kale loo xuso magaca mowduuca halkii loo isticmaali lahaa (eeg [[Use–mention distinction|''use–mention distinction'']]). Mararka qaarkood maqaalka Wikipedia wuxuu noqon doonaa miid [[WP:TITLE|aan si wanaagsan loo cinwaannayn]]: cinwaankiisu wuxuu noqon doonaa sifaal ama falka-kaaba, ama rogmadka falka oo aan ahayn magac. Maqaallada noocan ah waa maqaallo qaamuus erayo ah oo keliya haddii ay u hadlaan erayga ama weedha ''[[MOS:WAW|sida eray ama weedh]]'', halkii ay ka ahaayeen waxa erayga ama weedha ay muujinayaan. Haddii maqaallada noocan ah ay tahay inay fahan ka bixiyaan waxa erayga ama weedha ay muujinayaan, marka waa in [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddelaa]] ama [[Wikipedia:Merge|is ku dhex daraa]] cinwaan ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions|caadada magac-bixinta]]. Tusaale ahaan, sifaalka "supermassive" dhexdiisa ma muujiyo mowduuc. "[[Supermassive black hole]]", dhanka kale, waa mowduuc. ===Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan=== Mararka qaarkood maqaalku dhab ahaan waa maqaal qabyo ah oo qaamuus erayga ah oo meel ka baxsan oo u hadlaya halka uu ka yimid, turjumaada, isticmaalka, rogmadka, macnaha kala duwan oo {{em|distinct}} ah, macna-wadaaga, caksiga, dhawaaq-wadaaga, hingaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|eray ama weedh isku xiran]]. Haddii Wiktionary ayan mar hore lehayn qeyb erayga ama weedha (oo ah wax aan u dhowayn), hal ayaa la abuuri karaa. Horey waxaa looga copy-gareyn karay Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo pishada [[m:Help:Transwiki|transwiki]] iyadoo maqaalka la saarayo {{tl|Copy to Wiktionary}} template-ka, laakiin template-kaas [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2021 September 24#Template:Copy to Wiktionary|waxaa loo tirtiray TfD-gii 2021]]. Ka dib markii loo copy-gareeyo, maareynta u dambeysa ee maqaalka halkan waxay ku xiran tahay Wikipedia. Haddii maqaalka aan [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddeli karin]], [[Wikipedia:Merge|la is ku dhex dari karin]], ama [[Help:Editing|dob loo qori karin]] maqaal qabyo ah oo qaamuus-aqoodeed ah oo ku saabsan mowduuca, oo uu muujinayo cinwaankiisu, marka waa in [[Wikipedia:Guide to deletion|la tirtiraa]]. === Tusayaasha ku socda Wiktionary === {{Wiktionary|dictionary}} {{shortcut|WP:POINTWIKT}} Template ayaa loo isticmaali karaa si loogu tuso qeybta Wiktionary ka socota maqaalka Wikipedia oo leh macluumaad qaamuus-aqoodeed; tusaale ahaan, koodka {{Tlx|Wiktionary|dictionary}} wuxuu soo bixiyaa tusaale ku socda qeexitaanka Wiktionary ee [[dictionary]] sida halkan ku muuqata. Maqaallada Wikipedia ee kaliya noqon kara qeexitaanno qaamuus erayo ah oo mar walba loo abuurayo oo loo tirtirayo, ama kuwo noqon kara kuwo sax ah laakiin hadda ah qabyo qaamuus-la-mid ah, waxay leedahay suurtogalnimo in si dhab ah loo "[[WP:SALT|aamusiyo]]" iyadoo loo isticmaalayo [[Wikipedia:Soft redirect|dhan-leexin dabacsan]] oo ku socda Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo koodka sida {{Tlx|Wiktionary redirect|dictionary}}. Tusaha guud ee waxa loo aqbalay dhan-leexin dabacsan oo ku socda Wiktionary waxaa lagu helaa dokumanti-ga template-kaas. ==Sidoo kale eeg== * [[Wikipedia:Redirects in languages other than English]] (maqaal; dhab ahaan, ''Wikipedia ma ahan qaamuus turjumaad ah'') * [[Wikipedia:Dictionaries as sources]] (maqaal) * [[Wikipedia:You are probably not a lexicologist or a lexicographer]] (maqaal) * [[Wikipedia:Dealing with dictionary definitions]] (maqaal) * [[Wikipedia:Stand-alone lists]] * [[Wikipedia:What Wikipedia is not]] * [[:Category:Phrases]] – maqaallo badan oo weedha la xiriira waxaa lagu heli karaa Wikipedia dhexdeeda * [[:Category:Vocabulary and usage stubs]] – maqaalladan gaagaaban ee badan waxay noqon karaan kuwo habboon in lagu ka mid noqdo Wiktionary dhexdeeda ==Tixraac== {{reflist}} ==Xiriiriyaha dibadda== * [[Meatball:ShallowPage|"Shallow Page" ee ku jira MeatballWiki]] * Waxaa jira hal ka mid ah oo ka baxsan siyasaddan{{dash}}maqaalka [[:als:|Alemannic German Wikipedia]] waa labadaba qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo. {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} f0d6wkd40760bi24aninjnooq2vjdv1 306646 306645 2026-09-01T08:42:37Z Isma4l 41797 306646 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DICDEF|WP:NOTDICT|WP:WINAD|WP:DICT}} {{nutshell|Wikipedia dhexdeeda, waxyaabaha waxaa loo kooxeeyaa maqaallo ku batilamaan waxa ay yihiin, ee ma ahan sida loo callaamadeeyo ama loo yeero. Qaamuusyada dhexdeeda, waa inay habkaas caksigeeda ahaato.}} {{content policy list}} [[File:Encyclopaedia Britannica 15 with 2002.jpg|thumb|right|200px|Yoolka [[Wikipedia]] waa in la abuuro qaamuus aqoodeed, ee ma ahan qaamuus erayo. (Labada raff oo shelf-ka ah waxay leeyihiin daabacaaddii 2002 ee ''Insaykalopediya Britannica''.]] '''Wikipedia ma ahan qaamuus erayo, buug-weedho, ama tusaha af-suuq, jargan, ama tusaha isticmaalka erayada.''' Taa baddalkeeda, yoolka mashruucan waa in la abuuro qaamuus-aqoodeed. Mashruuca aan walaalaha nahay ee [[:so:wikt:Bogga Hore|Wiktionary]] wuxuu hiigsanayaa inuu abuuro qaamuus erayo. Waa "saaxiibka erey bixin inta badan way isku xiran yihiin. Wiktionary waxay soo dhoweyneysaa dhammaan tifaftirayaasha raba inay qoraan qaamuus erayo. Labadaba maqaallada erayada ee Wiktionary iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ee Wikipedia waxay ku bilaaban karaan qabyo, laakiin waa kuwo shaqo ku socoto ah oo la ballaarin doono. Maqaallada Wikipedia waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan, laakiin waa inay bixiyaan noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Maqaallada buuxa ee ay qabyada Wikipedia u kuraan aad bay uga duwan yihiin maqaallada qaamuus erayada. Maqaal kasta oo ku jira qaamuus-aqoodeedka wuxuu ku saabsan yahay qtu, dad, fikrad, mahad, dhacdo, wax, iyo wixii la mid ah, halka qeybta qaamuus erayga ay marka hore ku saabsan tahay eray, weedh isku xiran, ama shaqo iyo macnaheeda (macnahooda), isticmaalka iyo taariikhda. Cases qaar, eray ama weedh lafteeda waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus aqoodeed, sida ''Macedonia'' (erey bixin) ama ''runnimo''. Maqaallada noocan ah dhul ahaan dhawaan ma ku jira ka badan meel {{em|distinct}} ah oo qeexitaan ama isticmaalka cinwaanka maqaalka. Ugu muhiimsan ilaha jahwareerka waa in maqaalka qabyada ah ee qaamuus-aqoodeedku uu aad uga muuqdo sida qaamuus erayo, oo qabyada inta badan si xun loo qray; ta kale waa in qaar ka mid ah qaamuusyada {{em|warqadda}} ah, sida qaamuusyada "jeebka", ay ka dhigaan isticmaalayaasha inay rumeystaan in qeybaha qaamuusyada ay yihiin kuwo gaagaaban, oo sidaas darteed ''maqaal gaabinta'' iyo ''qeybta qaamuus erayga'' ay yihiin kuwo u dhiibma. ==Jaleecada guud: qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo== Qeybtan waxaan ku barbardhigaynaa Wikipedia iyo Wiktionary (sida tusaale dhab ah oo qaamuus erayo ah), laakiin mabda'a waa in Wikipedia ayan ahayn qaamuus erayo, ee ma ahan oo keliya inaanay ahayn Wiktionary. ===Farqiga muhiimka ah=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Mawduuca maqaalka | {{em|ku saabsan <u>waxa loo jeedo</u>}}: qof, dad, fikrad, mahad, dhul, dhacdo, ama wax uu cinwaanka maqaalku {{em|muujin karo}}. Maqaalka octopus wuxuu inta badan ku saabsan yahay nooca noolaha, marka la eego guud ahaan: dhismihiisa, isticmaalka cunto ahaan, kala soocidda sayniska, iyo wixii la mid ah. | {{em|ku saabsan <u>tixraaca</u>}}: erayada, astaamaha, iyo luuqadda loo isticmaalo in lagu muujiyo kuwoas {{em|loo jeedo}}—oo ay ku jiraan {{em|qaybaha luuqadda}} ee magacyada loo isticmaalo cinwaanno maqaal ahaan. Qeybta [[wikt:octopus|octopus]] waxay ku saabsan tahay ''erayga'' "octopus": qaybtiisa hadalka, wadarteeda, isticmaalkeeda, halka uu ka yimid, turjumaada luuqadaha kale, iyo wixii la mid ah. |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin erayo duwan oo wax isku mid ah loo isticmaalo (ereyo isku mid ah) | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: shidaal iyo [[shidaal]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (tusaale ahaan, [[wikt:petrol|shidaal]] iyo [[wikt:gasoline|shidaal]]). |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin hingaad duwan oo eray isku mid ah ama lexeme | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: midab iyo midabyo. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (sida [[wikt:colour|midab]] iyo [[wikt:color|midab]]). |- ! scope="row" | Cinwaan isku mid ah oo waxyaabo kala duwan loo isticmaalo (homographs) | {{em|waxaa lagu helaa maqaallo kala duwan}}. Tusaale ahaan: gaariga gantaal, gantaal salad ah, iyo matoorka gantaalka. Maqaallada kollayba waxaa lagu heli karaa bogga kala-doorashada | waxaa lagu helaa hal qeyb dhexdeed (sida [[wikt:rocket|gantaal]]). |} Hal imtihan ayaa ah in magaca maqaalka qaamuus-aqoodeedku uu felan karo qaabab kala duwan oo u dhigma, halka qaamuus eraygu yahay ''shaqo luuqadeed oo ku saabsan erayada cinwaanka'', oo badanaa aan si fudud loo turjumi karin.<ref>{{cite book| url= https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&pg=PA30 |title= Modern Lexicography: An Introduction |first= Henri| last= Béjoint | edition= Reprint| publisher= Oxford University Press| year= 2000| isbn=9780198299516 | page= 30}}</ref> ===Farqiga yar=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Rogmadka erayada | Sida ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions (verbs)]], cinwaannada maqaallada hal-erayga ah badanaa waa [[noun|magac]] ama magac-falayaal (xubno ama Magacyada falka), sida Iibiyaha khudaarta iyo teendho, cinwaannada maqaalladu waa kis. Rogmadka kale, haddii ay jiraanba, waa laga dhex leexiyay. | Rogmad kasta oo eray waa qeyb u gooni ah, oo laga yaabo inay leedahay xigtayaha muujinta u gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:walk|socod]], [[wikt:walks|socodka]], [[wikt:walked|socday]], iyo [[wikt:walking|socodka]] dhammaan waa qeybo kala duwan. Dabo qabashada ee rogmadka sidoo kale waa qeybo: [[wikt:-ed|-ed]], [[wikt:-ing|-ing]] iwm. |- ! scope="row" | Sifaalka | Sida ku dhow Wikipedia: Cinwaanada maqaalka § Isticmaal magacyada sifaalka badanaa waxaa loo dhan leexiyaa magacyada ama waa boggaga kala-doorashada ama meelna kama jiraan. | Sifaal kasta waa eray/qeyb u gooni ah. |- ! scope="row" | Luuqadda loo isticmaalay | Cinwaannada maqaalladu waxay ku jiraan luuqadda Af-Soomaali, marka laga reebo inta yar]]. | [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|Dhammaan erayada ka socda dhammaan luuqadaha waa la aqbalaa]]. |- ! scope="row" | Magacyada gooniga ah | Maqaalka leh magac gooni ah oo cinwaan u ah badanaa waa maqaal kala-doorasho, oo u xira dhammaan dhulalka ama waxyaabaha caanka ku ah magacaas. Benedict, Bush. Maqaalku wuxuu isticmaali doonaa {{tl|wiktionary}} si uu u xiro qeybaha Wiktionary ee magaca gooniga ah iyo magacyada caadiga ah ee leh hingaad isku mid ah. Maqaalka ku saabsan [[given name|magaca koowaad]] ama magaca aabaha waa maqaal magac dadka oo ku jira liiska dadka leh magacan iyo sidoo kale macluumaad qaamuus aqoodeed oo ku saabsan macnaha, halka uu ka yimid iyo taariikhda magaca. | Qeybta leh cinwaan magac gooni ah waxay bixisaa halka uu ka yimid, macnaha, turjumaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee magacaas gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:Hastings|Hastings]], [[wikt:Benedict|Benedict]] Qeybtu waxay isticmaali doontaa &#123;&#123;[[wikt:Template:Wikipedia|Wikipedia]]&#125;&#125; ama [[Help:Interwiki linking|xiriiriyaha interwiki]] si loogu xiro maqaallada Wikipedia. Wiktionary sidoo kale waa ku meel-xasaasi ah xarafka weyn/yar, marka qeybaha magacyada gooniga ah (Soomaaliga) waxay ka duwan yihiin qeybaha magacyada caadiga ah (Soomaaliga). Tusaale ahaan: [[wikt:Bush|Bush]], [[wikt:bush|bush]] |} ===Ma ahan baaxadda=== Qeybaha qaamuus erayga iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ma kala duwana oo keliya sabab ku saabsan {{em|dhererka}}. Qeyb ka mid ah qaamuus erayo ah oo dhammaystiran (ama qaamuus erayo [[encyclopedic dictionary|qaamuus-aqoodeed ah]]) waxay ku dhowdahay inay ku jiraan xigtayaha muujinta macna kasta oo ku liisaysan; halka ay ka yimaadeen; turjumaada; rogmadka; xiriiriyaha erayada la xiriira iyo kuwa ka cusboonaaday; xiriiriyaha erayada macna-wadaaga ah, kuwa caksiga ah, iyo kuwa dhawaaq-wadaaga ah; tusaha ku dhawaaqida ee af-guri kasta, oo ku jira xiriiriyaha faylasha codka; iyo qoraallada isticmaalka; waxay noqon kartaa meel aad u dhueraata. Maqaallada gaagaaban ee qaamuusyada waa kuwo ee qaamuusyada warqadda oo booska la xaddiday, iyo qaamuusyada qaar oo u gaar ah inay ku koobnaadaan. Qaamuusyada oo dhan ma ahan kuwo lagu xaddiday baaxadda warqadda; [[wikt:Wiktionary:What Wiktionary is not|Wiktionary ma ahan warqad]] sidoo kale. ==Debin qeexitaanka qaamuus erayga== ===Qeexitaanno wanaagsan=== Labadaba qaamuusyada erayada iyo qaamuus-aqoodeedyadu waxay ku jiraan qeexitaanno. Maqaallada qaamuus-aqoodeedku waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan iyo deskripshin ku saabsan {{em|hal}} mowduuc (ama inta yar oo aad ama guud ahaan ah macna-wadaag ama xiriir aad u dhow leeyihiin<ref>Fikir: waa inaanay ahayn kuwo aad ama guud ahaan u xiriira oo keliya erayga cinwaanka ah</ref>), laakiin maqaalku waa inuu bixiyaa noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Qeexitaanka qaamuus-aqoodeedku wuxuu ka sii walwalsan yahay aqoonta qaamuus-aqoodeedka (xaqiiqooyinka) marka loo eego walwalka luuqadda.<ref>[http://books.google.com/books?id=sHnjUYy_KZMC&pg=PA48 Dictionary of lexicography By R. R. K. Hartmann, Gregory James]</ref> {{crossref|Sido kale eeg [[WP:REFERS]].}} Qeexitaan wanaagsan ma ahan [[circular definition|wareegay ah]], [[synonym|macna-wadaag]] ama macna-wadaag dhow, aad u ballaaran ama aad u yar, jahwareer leh, dhar-xidhid ama aan caddayn. Marka cinwaanka deskripshinka ah uu yahay mid is-qeexaya, sida [[history of Malta]], qeexitaan laga yaabo inaan loo baahnayn. {{crossref|Sido kale eeg [[fallacies of definition]].}} {{quote|Qeexitaanku wuxuu hiigsanayaa inuu deskribe-gareeyo ama xaddido macnaha eray gaar ah (eray ama weedh) iyadoo la bixinayo hadal ku saabsan sifooyinka muhiimka ah ama astaamaha kala soocaya ee fikradda, walaxda, ama nooca walaxda, oo uu muujinayo eraygaas.|[[Definition]]}} ===Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka=== Wikipedia kama shaqeyso inay sheegto sida erayada, weedha isku xiran, weedhaha iwm "waa in" loo isticmaalo (laakiin waxay noqon kartaa muhiim dhexdeeda maqaalka qaamuus-aqoodeedka inay u hadasho sida erayga {{em|loo}} isticmaalo). Maqaallada aad loo gooyay si looga fogaado inay noqdaan tusaale isticmaalkeeda waxaa ka mid ah [[gender-neutral pronoun]] iyo [[non-sexist language]]. Maqaallada leh macluumaad ku saabsan sida erayga loo isticmaalo waxaa ka mid ah [[singular they|singular ''they'']], [[homophobia]], iyo [[sexism]]. Sida looga kordhiyo tan dambe, Wikipedia ma ahan tusaha af-suuq ama weedha isku xiran. Madadaal u ma samaynayno dadka sida loo hadlo sida hacker ama Cockney chimney-sweep; waxaan qoreynaa qaamuus-aqoodeed. Eeg [[meta:Knocking her dead one on the nose each and every double trey]] tusaale taariikhi ah. Maqaallada qaar waa [[Wikipedia:Stand-alone lists#Specialized list articles|qaamuusyo {{em|qaamuus-aqoodeed ah}}]] oo ku saabsan jargan-ka shaqo ama sahlan; maqaallada noocan ah waa inay noqdaan kuwo macluumaad bixiya, ee ma ahan kuwo ka tusaale ah dabeecadda, sababtoo ah [[WP:NOT#GUIDE|Wikipedia ma ahan manwal, tusaha tilmaanta, ama buug-waxbarasho]]. Xusuusnow in Wiktionary sidoo kale marka hore tahay kayd ku saabsan sida erayada loo isticmaalo (ama loo isticmaali jiray) halkii ay ahayd sida "waa in" loo isticmaalo, laakiin waxay hiigsanaysaa in la xuso marka isticmaalku yahay af-suuq, aan rasmiga ahayn, zamani ah, aan caadiga ahayn, hoos u dhicid, offensive, iwm iyo sida uu heerkaas u beddelmay waqtiga dhexdiisa. ===Wikipedia ma ahan qaamuus abtirsiin ah=== Waxaa jira shaqooyin tixraac ah oo loo yaqaan qaamuusyada abtirsiinta.<ref>Ancestry Magazine, Nov–Dec 1999, [http://books.google.co.uk/books?id=NTsY_7IA0yQC&pg=PA43 p 43]</ref> Kuwani waxay ku dhow yihiin inay inta badan diiradda saaraan xiriiriyaha qoyska dhow (waalidka, saaxiibada, carruurta iyo saaxiibadood) ee mowduuca maqaalka. Wikipedia waa qaamuus-aqoodeed, oo sidaas darteed diiradda aad u saarta waxyaabaha ay sameeyeen iyo ku-darida mowduuca maqaalka. Tan waxay ka dhigan tahay in qodobbo badan oo abtirsiin ah la kaftami karo si loo helo maqaal si ka wanaagsan u socda, oo ka kooban. Maqaallada bio-ga waa in oo keliya loo abuurtaa dad leh nooc ka mid ah [[Wikipedia:Verifiability|xaqijin karida]] caanka ah. Qiyaas wanaagsan oo [[Wikipedia:Notability|caan ah]] waa haddii qof lagu muujiyay ilo badan, kuwo u gooni ah, oo [[Wikipedia:Reliable sources|la ku kalsoonaan karo]]. Dadka yar-yar waxaa lagu xusi karaa maqaallo kale dhexdoooda (tusaale ahaan, Ronald Gay oo ku jira [[Violence against LGBT people]]). {{crossref|Sido kale eeg [[Wikipedia:Notability (people)]].}} <span id="NEO"></span> ===<span class="anchor" id="Wikipedia does not document the usage of neologisms"></span> Erayada cusub=== <!--Previous section name provided for old redirects --> {{see also|Wikipedia:Manual of Style (words to watch)#Neologisms and new compounds}} {{policy shortcut|WP:NEO|WP:NOTNEO}} [[neologism|Erayga cusub]] waa eray wali ku jira habka loo aqbalayo luuqadda caadiga ah. Maqaallada ku saabsan erayada cusub oo leh isticmaalka yar ama aan lahayn ee ilaha la ku kalsoonaan karo inta badan waa la tirtiraa, maadaama maqaalladan inta badan loo abuuro isku-day ah in loo isticmaalo Wikipedia si loo kordhiyo isticmaalka erayga. Walwal waa in la muujiyo marka loo turjumayo qoraalka Ingiriisiga si eray caan ku ah luuqadda martida loo yahay uusan u abuurin eray cusub oo aan caan ahayn Ingiriisiga dhexdiisa. Sida [[Wiktionary]]'s [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|shuruudaha ka mid noqoshada]] ay uga duwan yihiin kuwa Wikipedia, mashruucaas wuxuu madoobi karaa erayada cusub oo Wikipedia ayan aqbali karin. Tifaftirayaasha waxay rabi karaan inay ku daraaan qeyb ee erayga cusub Wiktionary taa baddalkeeda. Erayada cusub oo qaar waxay noqon karaan kuwo aad loo isticmaalo, oo waxay noqon kartaa ee suurtogal ah in la soo ururiyo xaqiiqooyin badan oo ku saabsan eray gaar ah oo la muujiyo caddeynta isticmaalkiisa Intarneedka ama bulshada weyn dhexdeeda. Si loo taageero maqaalka ku saabsan eray gaar ah ama fikrad, waa inaan tixraacnaa waxa ilaha labaad oo [[Wikipedia:No original research#Primary, secondary and tertiary sources|la ku kalsoonaan karo]] ay ka sheegaan {{em|ku saabsan}} erayga ama fikradda, ee ma ahan oo keliya ilaha {{em|isticmaala}} erayga {{crossref|(eeg [[use–mention distinction]])}}. Uku-ururinta shakhsiga ah ee tifaftiraha iyo baaritaanka (tusaale ahaan meelaha blog-yada, buugaagta, iyo maqaallada isticmaala erayga halkii ay ku saabsan yihiin erayga) ku ma filna si loo taageero maqaallada ku saabsan erayada cusub sababtoo ah tan waxay u baahan kartaa [[WP:AEIS|falanqayn iyo samanaynta]] ee alaabta ilaha koowaad si loo kordhiyo darajo, oo si caddaan ah loo reebay [[WP:OR|siyasadda baaritaanka asalka ah]]. Halka Wikipedia ay tahay il saddexaad, Wiktionary waa il labaad oo waxay soo dhoweysaa OR noocan ah. Erayada cusub waa inay ugu yaraan leeyihiin saddex isticmaalka u gooni ah si loogu ka mid noqdo halkaas, oo shuruudaha dheeraadka ah waxaa lagu heli karaa bogooda [[wikt:WT:CFI|Shuruudaha ka mid noqoshada]]. Erayada cusub ee aad loo isticmaalo laakiin aan lahayn wax laga sameeyay ilaha labaad dhexdeeda ma aha kuwo diyaarsan in loo isticmaalo ama lagu madoobeeyo Wikipedia. Eraygu u ma baahna inuu ku jiro Wikipedia si uu u noqdo eray "dhab ah", oo marka ilaha labaad ay ku soo baxaan meesha, waxay noqon doontaa mid habboon in la abuuro maqaal ku saabsan mowduuca ama loo isticmaalo erayga maqaallada kale dhexdoooda. Dhacdooyinka yar dhexdeeda, waxaa jira mowduucyo caan ah oo si wanaagsan looga qray [[Wikipedia:Reliable sources|ilaha la ku kalsoonaan karo]], laakiin aan lahayn eray gaaban oo la aqbalay. Waxay noqon kartaa mid soo jiidasho leh in loo isticmaalo eray cusub dhacdo noocan ah dhexdeeda. Taa baddalkeeda, waa mid ka wanaagsan in [[Wikipedia:Article titles#Non-judgmental descriptive titles|loo isticmaalo cinwaan ah weedh deskripshin ah]] Ingiriisiga caadiga ah dhexdiisa haddii ay suurtogal tahay, tiyo inay tan ka dhigayso cinwaan dherer leh ama aan habboonayn.{{Example needed|date=April 2021}} ===<span class="anchor" id="WORDISSUBJECT"></span><span class="anchor" id="YESDICT"></span> Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed=== {{policy shortcut|WP:WORDISSUBJECT}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, eray ama weedh waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed. Dhacdooyinkan dhexdeeda, erayga ama weedha lafteeda waxay ka gudbeysaa Wikipedia's [[WP:NOTABILITY|caanka ah]] shuruudaha sida mowduuc ku saabsan [[WP:V|xaqijin karida]] madoobaynta ka socota [[WP:RS|ilaha la ku kalsoonaan karo]]. Sida mowduuc kasta, maqaallada ku saabsan erayada waa inay ku jiraan macluumaad qaamuus-aqoodeed ah. Yan ah, maqaallada noocan ah waa inay ka sii kor maran waxa lagu heli karo qeybta qaamuus erayga (qeexitaan, ku dhawaaqida, halka uu ka yimid, macluumaadka isticmaalka, iwm), oo ay ku jiraan macluumaad ku saabsan muhiimada bulsho ama taariikhi ah ee erayga. Halka qaamuusyada daabacan ay noqon karaan ilo muhiim ah oo macluumaad lexical ah oo ku saabsan eray, ku jira erayga qaamuus dhexdiisa lafteedu ma samayso caanka ah. Tusaale ahaan maqaallada Wikipedia ee ku saabsan erayada iyo weedhaha waxaa ka mid ah [[Macedonia (terminology)|''Macedonia'' (terminology)]], [[Orange (word)|''Orange'' (word)]], ''[[Thou]]'', ''[[No worries]]'', iyo maqaallada ugu badan ee ku saabsan takoorida irqiga ama diinta ee gaarka ah [[:Category:Ethnic and religious slurs]], [[:Category:Profanity|erayada xun-xun]], iyo [[:Category:Obscenity|Astaamaha xun-xun]]. Dhacdooyinka kale dhexdeeda, eray ama weedh waxaa inta badan loo isticmaalaa sida "oo muraayad ah" ama fikrad oo meel kale ama nooc ka mid ah mowduucyada aad u xiriira loo kooxeeyo, loo eego ama loogu magac daro. Dhacdooyinka noocan ah dhexdeeda, madoobaynta ku saabsan eray, weedh ama fikrad waa inay u maareyso sidaas. Madoobaynta ugu muhiimsan ee mowduucyada oo loo beddelay, loo kooxeeyay ama loogu magac daray "muraayadda" badanaa waxay ku jirtaa meel kale oo Wikipedia ah. [[World music]], [[Political correctness]], [[Gay agenda]] iyo [[Truthiness]] waxay muujinayaan tan. ==<span class="anchor" id="REFERS"></span><span class="anchor" id="REFERSTO"></span><span class="anchor" id="ISANAMEFOR"></span><span class="anchor" id="is a word for"></span> Maareynta dhibaatada== {{shortcut|WP:ISAWORDFOR|WP:ISATERMFOR}} ===Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa"=== {{see also|Wikipedia:Writing better articles#Use of "refers to"|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#First sentence}} Maqaalka qaamuus-aqoodeedka {{em|wanaagsan}} waa inuu ku bilaabadaa qeexitaan gaaban laakiin u gooni ah oo ku saabsan mowduuca maqaalka (qofka, dhulka, fikradda, dhacdada, ama 'waxa' cinwaanka ah). Mararka qaarkood, maqaallada (gaar ahaan kuwa qabyada ah) waxay leeyihiin weedho hordhac ah oo u qritan sida qaamuus erayga oo xun, sida: * {{cross}} '''Dog''' waa eray loo isticmaalo noolaha leh magaca binomial ah ''Canis lupus''. * {{cross}} '''Dog''' waa eray u jeeda eyga guri-joogga ah. * {{cross}} '''Dog''' waa leabel loo isticmaalo noolaha qaar. Maqaallada ugu badan ee Wikipedia {{em|ma ahan}} qeybo qaamuus erayo ah, oo weedha hordhaca ah oo deskribe-gareysa magaca mowduuca halkii ay ka ahaayeen mowduuc, sida kuwa sare, waa in la nadiifiyaa si ku dhow [[WP:REFERS|Tusaha qoraalka maqaallada ka wanaagsan]]. Tifaftirayaasha waa inay [[WP:BOLD|si dhiiran]] u beddelaan weedhahan culus ("waa eray loo isticmaalo", "waa eray macnaheedu yahay", "waxay u jeeddaa") iyadoo loo isticmaalayo dhismaha dhabta ah ee "waa", tusaale ahaan: * {{tick}} '''Dog''' waa noole ka mid ah noocyada ''Canis lupus''. * {{tick}} '''Dog''' waa ey guri-joog ah. Mowduucyo qaamuus-aqoodeed oo aad u adag ma ahan erayo ama weedho laftooda, laakiin wali waxaa ka wanaagsan in lagu bilaabo tixraaca magaca mowduuca halkii laga siin lahaa qeexitaan sax ah, si ku dhow ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, [[race card]] waa fikrad muran leh oo ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo ay u maareeyaan sidaas. Wikipedia ma soo bandhigi karto mowduuca iyadoo deskribe-gareysa dhacdada looga jeedo erayga "race card", sida, "Isticmaalka '''race card''' waa xeelad rhetoric ah oo aan dhab ahayn halka uu ku loogu eedaynayo irqiga ka dhan ah ninka ka soo horjeeda dhib dhab ahayn". Tan dhab ahaan waa waxa "race card" macnaheedu yahay, laakiin weedhan hordhaca ah waxay tanaasulaysaa dhex-dhexaadnimada waxayna ka hor timaadaa maareynta shakiga leh ama dhaleeceynta leh ee mowduuca dhexdiisa ilaha la ku kalsoonaan karo. Fikrad aan si sax ah ama dhex-dhexaad ah loo aqbali karin (sida [[chick lit]], [[gay agenda]], ama [[deep state]]), weedha hordhaca ah ee habboon waxay ku jari kartaa weedha "waxay u jeeddaa" ama si kale loo xuso magaca mowduuca halkii loo isticmaali lahaa (eeg [[Use–mention distinction|''use–mention distinction'']]). Mararka qaarkood maqaalka Wikipedia wuxuu noqon doonaa miid [[WP:TITLE|aan si wanaagsan loo cinwaannayn]]: cinwaankiisu wuxuu noqon doonaa sifaal ama falka-kaaba, ama rogmadka falka oo aan ahayn magac. Maqaallada noocan ah waa maqaallo qaamuus erayo ah oo keliya haddii ay u hadlaan erayga ama weedha ''[[MOS:WAW|sida eray ama weedh]]'', halkii ay ka ahaayeen waxa erayga ama weedha ay muujinayaan. Haddii maqaallada noocan ah ay tahay inay fahan ka bixiyaan waxa erayga ama weedha ay muujinayaan, marka waa in [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddelaa]] ama [[Wikipedia:Merge|is ku dhex daraa]] cinwaan ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions|caadada magac-bixinta]]. Tusaale ahaan, sifaalka "supermassive" dhexdiisa ma muujiyo mowduuc. "[[Supermassive black hole]]", dhanka kale, waa mowduuc. ===Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan=== Mararka qaarkood maqaalku dhab ahaan waa maqaal qabyo ah oo qaamuus erayga ah oo meel ka baxsan oo u hadlaya halka uu ka yimid, turjumaada, isticmaalka, rogmadka, macnaha kala duwan oo {{em|distinct}} ah, macna-wadaaga, caksiga, dhawaaq-wadaaga, hingaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|eray ama weedh isku xiran]]. Haddii Wiktionary ayan mar hore lehayn qeyb erayga ama weedha (oo ah wax aan u dhowayn), hal ayaa la abuuri karaa. Horey waxaa looga copy-gareyn karay Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo pishada [[m:Help:Transwiki|transwiki]] iyadoo maqaalka la saarayo {{tl|Copy to Wiktionary}} template-ka, laakiin template-kaas [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2021 September 24#Template:Copy to Wiktionary|waxaa loo tirtiray TfD-gii 2021]]. Ka dib markii loo copy-gareeyo, maareynta u dambeysa ee maqaalka halkan waxay ku xiran tahay Wikipedia. Haddii maqaalka aan [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddeli karin]], [[Wikipedia:Merge|la is ku dhex dari karin]], ama [[Help:Editing|dob loo qori karin]] maqaal qabyo ah oo qaamuus-aqoodeed ah oo ku saabsan mowduuca, oo uu muujinayo cinwaankiisu, marka waa in [[Wikipedia:Guide to deletion|la tirtiraa]]. === Tusayaasha ku socda Wiktionary === {{Wiktionary|dictionary}} {{shortcut|WP:POINTWIKT}} Template ayaa loo isticmaali karaa si loogu tuso qeybta Wiktionary ka socota maqaalka Wikipedia oo leh macluumaad qaamuus-aqoodeed; tusaale ahaan, koodka {{Tlx|Wiktionary|dictionary}} wuxuu soo bixiyaa tusaale ku socda qeexitaanka Wiktionary ee [[dictionary]] sida halkan ku muuqata. Maqaallada Wikipedia ee kaliya noqon kara qeexitaanno qaamuus erayo ah oo mar walba loo abuurayo oo loo tirtirayo, ama kuwo noqon kara kuwo sax ah laakiin hadda ah qabyo qaamuus-la-mid ah, waxay leedahay suurtogalnimo in si dhab ah loo "[[WP:SALT|aamusiyo]]" iyadoo loo isticmaalayo [[Wikipedia:Soft redirect|dhan-leexin dabacsan]] oo ku socda Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo koodka sida {{Tlx|Wiktionary redirect|dictionary}}. Tusaha guud ee waxa loo aqbalay dhan-leexin dabacsan oo ku socda Wiktionary waxaa lagu helaa dokumanti-ga template-kaas. ==Sidoo kale eeg== * [[Wikipedia:Redirects in languages other than English]] (maqaal; dhab ahaan, ''Wikipedia ma ahan qaamuus turjumaad ah'') * [[Wikipedia:Dictionaries as sources]] (maqaal) * [[Wikipedia:You are probably not a lexicologist or a lexicographer]] (maqaal) * [[Wikipedia:Dealing with dictionary definitions]] (maqaal) * [[Wikipedia:Stand-alone lists]] * [[Wikipedia:What Wikipedia is not]] * [[:Category:Phrases]] – maqaallo badan oo weedha la xiriira waxaa lagu heli karaa Wikipedia dhexdeeda * [[:Category:Vocabulary and usage stubs]] – maqaalladan gaagaaban ee badan waxay noqon karaan kuwo habboon in lagu ka mid noqdo Wiktionary dhexdeeda ==Tixraac== {{reflist}} ==Xiriiriyaha dibadda== * [[Meatball:ShallowPage|"Shallow Page" ee ku jira MeatballWiki]] * Waxaa jira hal ka mid ah oo ka baxsan siyasaddan{{dash}}maqaalka [[:als:|Alemannic German Wikipedia]] waa labadaba qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo. {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} dxdks3evdn5zth0hbft5sj9v83x15gk 306647 306646 2026-09-01T08:43:05Z Isma4l 41797 306647 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DICDEF|WP:NOTDICT|WP:WINAD|WP:DICT}} {{nutshell|Wikipedia dhexdeeda, waxyaabaha waxaa loo kooxeeyaa maqaallo ku batilamaan waxa ay yihiin, ee ma ahan sida loo callaamadeeyo ama loo yeero. Qaamuusyada dhexdeeda, waa inay habkaas caksigeeda ahaato.}} {{content policy list}} [[File:Encyclopaedia Britannica 15 with 2002.jpg|thumb|right|200px|Yoolka [[Wikipedia]] waa in la abuuro qaamuus aqoodeed, ee ma ahan qaamuus erayo. (Labada raff oo shelf-ka ah waxay leeyihiin daabacaaddii 2002 ee ''Insaykalopediya Britannica''.]] '''Wikipedia ma ahan qaamuus erayo, buug-weedho, ama tusaha af-suuq, jargan, ama tusaha isticmaalka erayada.''' Taa baddalkeeda, yoolka mashruucan waa in la abuuro qaamuus-aqoodeed. Mashruuca aan walaalaha nahay ee [[:so:wikt:Bogga Hore|Wiktionary]] wuxuu hiigsanayaa inuu abuuro qaamuus erayo. Waa "saaxiibka erey bixin inta badan way isku xiran yihiin. Wiktionary waxay soo dhoweyneysaa dhammaan tifaftirayaasha raba inay qoraan qaamuus erayo. Labadaba maqaallada erayada ee Wiktionary iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ee Wikipedia waxay ku bilaaban karaan qabyo, laakiin waa kuwo shaqo ku socoto ah oo la ballaarin doono. Maqaallada Wikipedia waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan, laakiin waa inay bixiyaan noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Maqaallada buuxa ee ay qabyada Wikipedia u kuraan aad bay uga duwan yihiin maqaallada qaamuus erayada. Maqaal kasta oo ku jira qaamuus-aqoodeedka wuxuu ku saabsan yahay qtu, dad, fikrad, mahad, dhacdo, wax, iyo wixii la mid ah, halka qeybta qaamuus erayga ay marka hore ku saabsan tahay eray, weedh isku xiran, ama shaqo iyo macnaheeda (macnahooda), isticmaalka iyo taariikhda. Cases qaar, eray ama weedh lafteeda waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus aqoodeed, sida ''Macedonia'' (erey bixin) ama ''runnimo''. Maqaallada noocan ah dhul ahaan dhawaan ma ku jira ka badan meel {{em|distinct}} ah oo qeexitaan ama isticmaalka cinwaanka maqaalka. Ugu muhiimsan ilaha jahwareerka waa in maqaalka qabyada ah ee qaamuus-aqoodeedku uu aad uga muuqdo sida qaamuus erayo, oo qabyada inta badan si xun loo qray; ta kale waa in qaar ka mid ah qaamuusyada {{em|warqadda}} ah, sida qaamuusyada "jeebka", ay ka dhigaan isticmaalayaasha inay rumeystaan in qeybaha qaamuusyada ay yihiin kuwo gaagaaban, oo sidaas darteed ''maqaal gaabinta'' iyo ''qeybta qaamuus erayga'' ay yihiin kuwo u dhiibma. ==Jaleecada guud: qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo== Qeybtan waxaan ku barbardhigaynaa Wikipedia iyo Wiktionary (sida tusaale dhab ah oo qaamuus erayo ah), laakiin mabda'a waa in Wikipedia ayan ahayn qaamuus erayo, ee ma ahan oo keliya inaanay ahayn Wiktionary. ===Farqiga muhiimka ah=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Mawduuca maqaalka | {{em|ku saabsan <u>waxa loo jeedo</u>}}: qof, dad, fikrad, mahad, dhul, dhacdo, ama wax uu cinwaanka maqaalku {{em|muujin karo}}. Maqaalka octopus wuxuu inta badan ku saabsan yahay nooca noolaha, marka la eego guud ahaan: dhismihiisa, isticmaalka cunto ahaan, kala soocidda sayniska, iyo wixii la mid ah. | {{em|ku saabsan <u>tixraaca</u>}}: erayada, astaamaha, iyo luuqadda loo isticmaalo in lagu muujiyo kuwoas {{em|loo jeedo}}—oo ay ku jiraan {{em|qaybaha luuqadda}} ee magacyada loo isticmaalo cinwaanno maqaal ahaan. Qeybta [[wikt:octopus|octopus]] waxay ku saabsan tahay ''erayga'' "octopus": qaybtiisa hadalka, wadarteeda, isticmaalkeeda, halka uu ka yimid, turjumaada luuqadaha kale, iyo wixii la mid ah. |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin erayo duwan oo wax isku mid ah loo isticmaalo (ereyo isku mid ah) | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: shidaal iyo [[shidaal]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (tusaale ahaan, [[wikt:petrol|shidaal]] iyo [[wikt:gasoline|shidaal]]). |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin hingaad duwan oo eray isku mid ah ama lexeme | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: midab iyo midabyo. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (sida [[wikt:colour|midab]] iyo [[wikt:color|midab]]). |- ! scope="row" | Cinwaan isku mid ah oo waxyaabo kala duwan loo isticmaalo (homographs) | {{em|waxaa lagu helaa maqaallo kala duwan}}. Tusaale ahaan: gaariga gantaal, gantaal salad ah, iyo matoorka gantaalka. Maqaallada kollayba waxaa lagu heli karaa bogga kala-doorashada | waxaa lagu helaa hal qeyb dhexdeed (sida [[wikt:rocket|gantaal]]). |} Hal imtihan ayaa ah in magaca maqaalka qaamuus-aqoodeedku uu felan karo qaabab kala duwan oo u dhigma, halka qaamuus eraygu yahay ''shaqo luuqadeed oo ku saabsan erayada cinwaanka'', oo badanaa aan si fudud loo turjumi karin.<ref>{{cite book| url= https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&pg=PA30 |title= Modern Lexicography: An Introduction |first= Henri| last= Béjoint | edition= Reprint| publisher= Oxford University Press| year= 2000| isbn=9780198299516 | page= 30}}</ref> ===Farqiga yar=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Rogmadka erayada | Sida ku dhow cinwaannada maqaallada hal-erayga ah badanaa waa magac ama magac-falayaal (xubno ama Magacyada falka), sida Iibiyaha khudaarta iyo teendho, cinwaannada maqaalladu waa kis. Rogmadka kale, haddii ay jiraanba, waa laga dhex leexiyay. | Rogmad kasta oo eray waa qeyb u gooni ah, oo laga yaabo inay leedahay xigtayaha muujinta u gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:walk|socod]], [[wikt:walks|socodka]], [[wikt:walked|socday]], iyo [[wikt:walking|socodka]] dhammaan waa qeybo kala duwan. Dabo qabashada ee rogmadka sidoo kale waa qeybo: [[wikt:-ed|-ed]], [[wikt:-ing|-ing]] iwm. |- ! scope="row" | Sifaalka | Sida ku dhow Wikipedia: Cinwaanada maqaalka § Isticmaal magacyada sifaalka badanaa waxaa loo dhan leexiyaa magacyada ama waa boggaga kala-doorashada ama meelna kama jiraan. | Sifaal kasta waa eray/qeyb u gooni ah. |- ! scope="row" | Luuqadda loo isticmaalay | Cinwaannada maqaalladu waxay ku jiraan luuqadda Af-Soomaali, marka laga reebo inta yar]]. | [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|Dhammaan erayada ka socda dhammaan luuqadaha waa la aqbalaa]]. |- ! scope="row" | Magacyada gooniga ah | Maqaalka leh magac gooni ah oo cinwaan u ah badanaa waa maqaal kala-doorasho, oo u xira dhammaan dhulalka ama waxyaabaha caanka ku ah magacaas. Benedict, Bush. Maqaalku wuxuu isticmaali doonaa {{tl|wiktionary}} si uu u xiro qeybaha Wiktionary ee magaca gooniga ah iyo magacyada caadiga ah ee leh hingaad isku mid ah. Maqaalka ku saabsan [[given name|magaca koowaad]] ama magaca aabaha waa maqaal magac dadka oo ku jira liiska dadka leh magacan iyo sidoo kale macluumaad qaamuus aqoodeed oo ku saabsan macnaha, halka uu ka yimid iyo taariikhda magaca. | Qeybta leh cinwaan magac gooni ah waxay bixisaa halka uu ka yimid, macnaha, turjumaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee magacaas gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:Hastings|Hastings]], [[wikt:Benedict|Benedict]] Qeybtu waxay isticmaali doontaa &#123;&#123;[[wikt:Template:Wikipedia|Wikipedia]]&#125;&#125; ama [[Help:Interwiki linking|xiriiriyaha interwiki]] si loogu xiro maqaallada Wikipedia. Wiktionary sidoo kale waa ku meel-xasaasi ah xarafka weyn/yar, marka qeybaha magacyada gooniga ah (Soomaaliga) waxay ka duwan yihiin qeybaha magacyada caadiga ah (Soomaaliga). Tusaale ahaan: [[wikt:Bush|Bush]], [[wikt:bush|bush]] |} ===Ma ahan baaxadda=== Qeybaha qaamuus erayga iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ma kala duwana oo keliya sabab ku saabsan {{em|dhererka}}. Qeyb ka mid ah qaamuus erayo ah oo dhammaystiran (ama qaamuus erayo [[encyclopedic dictionary|qaamuus-aqoodeed ah]]) waxay ku dhowdahay inay ku jiraan xigtayaha muujinta macna kasta oo ku liisaysan; halka ay ka yimaadeen; turjumaada; rogmadka; xiriiriyaha erayada la xiriira iyo kuwa ka cusboonaaday; xiriiriyaha erayada macna-wadaaga ah, kuwa caksiga ah, iyo kuwa dhawaaq-wadaaga ah; tusaha ku dhawaaqida ee af-guri kasta, oo ku jira xiriiriyaha faylasha codka; iyo qoraallada isticmaalka; waxay noqon kartaa meel aad u dhueraata. Maqaallada gaagaaban ee qaamuusyada waa kuwo ee qaamuusyada warqadda oo booska la xaddiday, iyo qaamuusyada qaar oo u gaar ah inay ku koobnaadaan. Qaamuusyada oo dhan ma ahan kuwo lagu xaddiday baaxadda warqadda; [[wikt:Wiktionary:What Wiktionary is not|Wiktionary ma ahan warqad]] sidoo kale. ==Debin qeexitaanka qaamuus erayga== ===Qeexitaanno wanaagsan=== Labadaba qaamuusyada erayada iyo qaamuus-aqoodeedyadu waxay ku jiraan qeexitaanno. Maqaallada qaamuus-aqoodeedku waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan iyo deskripshin ku saabsan {{em|hal}} mowduuc (ama inta yar oo aad ama guud ahaan ah macna-wadaag ama xiriir aad u dhow leeyihiin<ref>Fikir: waa inaanay ahayn kuwo aad ama guud ahaan u xiriira oo keliya erayga cinwaanka ah</ref>), laakiin maqaalku waa inuu bixiyaa noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Qeexitaanka qaamuus-aqoodeedku wuxuu ka sii walwalsan yahay aqoonta qaamuus-aqoodeedka (xaqiiqooyinka) marka loo eego walwalka luuqadda.<ref>[http://books.google.com/books?id=sHnjUYy_KZMC&pg=PA48 Dictionary of lexicography By R. R. K. Hartmann, Gregory James]</ref> {{crossref|Sido kale eeg [[WP:REFERS]].}} Qeexitaan wanaagsan ma ahan [[circular definition|wareegay ah]], [[synonym|macna-wadaag]] ama macna-wadaag dhow, aad u ballaaran ama aad u yar, jahwareer leh, dhar-xidhid ama aan caddayn. Marka cinwaanka deskripshinka ah uu yahay mid is-qeexaya, sida [[history of Malta]], qeexitaan laga yaabo inaan loo baahnayn. {{crossref|Sido kale eeg [[fallacies of definition]].}} {{quote|Qeexitaanku wuxuu hiigsanayaa inuu deskribe-gareeyo ama xaddido macnaha eray gaar ah (eray ama weedh) iyadoo la bixinayo hadal ku saabsan sifooyinka muhiimka ah ama astaamaha kala soocaya ee fikradda, walaxda, ama nooca walaxda, oo uu muujinayo eraygaas.|[[Definition]]}} ===Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka=== Wikipedia kama shaqeyso inay sheegto sida erayada, weedha isku xiran, weedhaha iwm "waa in" loo isticmaalo (laakiin waxay noqon kartaa muhiim dhexdeeda maqaalka qaamuus-aqoodeedka inay u hadasho sida erayga {{em|loo}} isticmaalo). Maqaallada aad loo gooyay si looga fogaado inay noqdaan tusaale isticmaalkeeda waxaa ka mid ah [[gender-neutral pronoun]] iyo [[non-sexist language]]. Maqaallada leh macluumaad ku saabsan sida erayga loo isticmaalo waxaa ka mid ah [[singular they|singular ''they'']], [[homophobia]], iyo [[sexism]]. Sida looga kordhiyo tan dambe, Wikipedia ma ahan tusaha af-suuq ama weedha isku xiran. Madadaal u ma samaynayno dadka sida loo hadlo sida hacker ama Cockney chimney-sweep; waxaan qoreynaa qaamuus-aqoodeed. Eeg [[meta:Knocking her dead one on the nose each and every double trey]] tusaale taariikhi ah. Maqaallada qaar waa [[Wikipedia:Stand-alone lists#Specialized list articles|qaamuusyo {{em|qaamuus-aqoodeed ah}}]] oo ku saabsan jargan-ka shaqo ama sahlan; maqaallada noocan ah waa inay noqdaan kuwo macluumaad bixiya, ee ma ahan kuwo ka tusaale ah dabeecadda, sababtoo ah [[WP:NOT#GUIDE|Wikipedia ma ahan manwal, tusaha tilmaanta, ama buug-waxbarasho]]. Xusuusnow in Wiktionary sidoo kale marka hore tahay kayd ku saabsan sida erayada loo isticmaalo (ama loo isticmaali jiray) halkii ay ahayd sida "waa in" loo isticmaalo, laakiin waxay hiigsanaysaa in la xuso marka isticmaalku yahay af-suuq, aan rasmiga ahayn, zamani ah, aan caadiga ahayn, hoos u dhicid, offensive, iwm iyo sida uu heerkaas u beddelmay waqtiga dhexdiisa. ===Wikipedia ma ahan qaamuus abtirsiin ah=== Waxaa jira shaqooyin tixraac ah oo loo yaqaan qaamuusyada abtirsiinta.<ref>Ancestry Magazine, Nov–Dec 1999, [http://books.google.co.uk/books?id=NTsY_7IA0yQC&pg=PA43 p 43]</ref> Kuwani waxay ku dhow yihiin inay inta badan diiradda saaraan xiriiriyaha qoyska dhow (waalidka, saaxiibada, carruurta iyo saaxiibadood) ee mowduuca maqaalka. Wikipedia waa qaamuus-aqoodeed, oo sidaas darteed diiradda aad u saarta waxyaabaha ay sameeyeen iyo ku-darida mowduuca maqaalka. Tan waxay ka dhigan tahay in qodobbo badan oo abtirsiin ah la kaftami karo si loo helo maqaal si ka wanaagsan u socda, oo ka kooban. Maqaallada bio-ga waa in oo keliya loo abuurtaa dad leh nooc ka mid ah [[Wikipedia:Verifiability|xaqijin karida]] caanka ah. Qiyaas wanaagsan oo [[Wikipedia:Notability|caan ah]] waa haddii qof lagu muujiyay ilo badan, kuwo u gooni ah, oo [[Wikipedia:Reliable sources|la ku kalsoonaan karo]]. Dadka yar-yar waxaa lagu xusi karaa maqaallo kale dhexdoooda (tusaale ahaan, Ronald Gay oo ku jira [[Violence against LGBT people]]). {{crossref|Sido kale eeg [[Wikipedia:Notability (people)]].}} <span id="NEO"></span> ===<span class="anchor" id="Wikipedia does not document the usage of neologisms"></span> Erayada cusub=== <!--Previous section name provided for old redirects --> {{see also|Wikipedia:Manual of Style (words to watch)#Neologisms and new compounds}} {{policy shortcut|WP:NEO|WP:NOTNEO}} [[neologism|Erayga cusub]] waa eray wali ku jira habka loo aqbalayo luuqadda caadiga ah. Maqaallada ku saabsan erayada cusub oo leh isticmaalka yar ama aan lahayn ee ilaha la ku kalsoonaan karo inta badan waa la tirtiraa, maadaama maqaalladan inta badan loo abuuro isku-day ah in loo isticmaalo Wikipedia si loo kordhiyo isticmaalka erayga. Walwal waa in la muujiyo marka loo turjumayo qoraalka Ingiriisiga si eray caan ku ah luuqadda martida loo yahay uusan u abuurin eray cusub oo aan caan ahayn Ingiriisiga dhexdiisa. Sida [[Wiktionary]]'s [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|shuruudaha ka mid noqoshada]] ay uga duwan yihiin kuwa Wikipedia, mashruucaas wuxuu madoobi karaa erayada cusub oo Wikipedia ayan aqbali karin. Tifaftirayaasha waxay rabi karaan inay ku daraaan qeyb ee erayga cusub Wiktionary taa baddalkeeda. Erayada cusub oo qaar waxay noqon karaan kuwo aad loo isticmaalo, oo waxay noqon kartaa ee suurtogal ah in la soo ururiyo xaqiiqooyin badan oo ku saabsan eray gaar ah oo la muujiyo caddeynta isticmaalkiisa Intarneedka ama bulshada weyn dhexdeeda. Si loo taageero maqaalka ku saabsan eray gaar ah ama fikrad, waa inaan tixraacnaa waxa ilaha labaad oo [[Wikipedia:No original research#Primary, secondary and tertiary sources|la ku kalsoonaan karo]] ay ka sheegaan {{em|ku saabsan}} erayga ama fikradda, ee ma ahan oo keliya ilaha {{em|isticmaala}} erayga {{crossref|(eeg [[use–mention distinction]])}}. Uku-ururinta shakhsiga ah ee tifaftiraha iyo baaritaanka (tusaale ahaan meelaha blog-yada, buugaagta, iyo maqaallada isticmaala erayga halkii ay ku saabsan yihiin erayga) ku ma filna si loo taageero maqaallada ku saabsan erayada cusub sababtoo ah tan waxay u baahan kartaa [[WP:AEIS|falanqayn iyo samanaynta]] ee alaabta ilaha koowaad si loo kordhiyo darajo, oo si caddaan ah loo reebay [[WP:OR|siyasadda baaritaanka asalka ah]]. Halka Wikipedia ay tahay il saddexaad, Wiktionary waa il labaad oo waxay soo dhoweysaa OR noocan ah. Erayada cusub waa inay ugu yaraan leeyihiin saddex isticmaalka u gooni ah si loogu ka mid noqdo halkaas, oo shuruudaha dheeraadka ah waxaa lagu heli karaa bogooda [[wikt:WT:CFI|Shuruudaha ka mid noqoshada]]. Erayada cusub ee aad loo isticmaalo laakiin aan lahayn wax laga sameeyay ilaha labaad dhexdeeda ma aha kuwo diyaarsan in loo isticmaalo ama lagu madoobeeyo Wikipedia. Eraygu u ma baahna inuu ku jiro Wikipedia si uu u noqdo eray "dhab ah", oo marka ilaha labaad ay ku soo baxaan meesha, waxay noqon doontaa mid habboon in la abuuro maqaal ku saabsan mowduuca ama loo isticmaalo erayga maqaallada kale dhexdoooda. Dhacdooyinka yar dhexdeeda, waxaa jira mowduucyo caan ah oo si wanaagsan looga qray [[Wikipedia:Reliable sources|ilaha la ku kalsoonaan karo]], laakiin aan lahayn eray gaaban oo la aqbalay. Waxay noqon kartaa mid soo jiidasho leh in loo isticmaalo eray cusub dhacdo noocan ah dhexdeeda. Taa baddalkeeda, waa mid ka wanaagsan in [[Wikipedia:Article titles#Non-judgmental descriptive titles|loo isticmaalo cinwaan ah weedh deskripshin ah]] Ingiriisiga caadiga ah dhexdiisa haddii ay suurtogal tahay, tiyo inay tan ka dhigayso cinwaan dherer leh ama aan habboonayn.{{Example needed|date=April 2021}} ===<span class="anchor" id="WORDISSUBJECT"></span><span class="anchor" id="YESDICT"></span> Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed=== {{policy shortcut|WP:WORDISSUBJECT}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, eray ama weedh waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed. Dhacdooyinkan dhexdeeda, erayga ama weedha lafteeda waxay ka gudbeysaa Wikipedia's [[WP:NOTABILITY|caanka ah]] shuruudaha sida mowduuc ku saabsan [[WP:V|xaqijin karida]] madoobaynta ka socota [[WP:RS|ilaha la ku kalsoonaan karo]]. Sida mowduuc kasta, maqaallada ku saabsan erayada waa inay ku jiraan macluumaad qaamuus-aqoodeed ah. Yan ah, maqaallada noocan ah waa inay ka sii kor maran waxa lagu heli karo qeybta qaamuus erayga (qeexitaan, ku dhawaaqida, halka uu ka yimid, macluumaadka isticmaalka, iwm), oo ay ku jiraan macluumaad ku saabsan muhiimada bulsho ama taariikhi ah ee erayga. Halka qaamuusyada daabacan ay noqon karaan ilo muhiim ah oo macluumaad lexical ah oo ku saabsan eray, ku jira erayga qaamuus dhexdiisa lafteedu ma samayso caanka ah. Tusaale ahaan maqaallada Wikipedia ee ku saabsan erayada iyo weedhaha waxaa ka mid ah [[Macedonia (terminology)|''Macedonia'' (terminology)]], [[Orange (word)|''Orange'' (word)]], ''[[Thou]]'', ''[[No worries]]'', iyo maqaallada ugu badan ee ku saabsan takoorida irqiga ama diinta ee gaarka ah [[:Category:Ethnic and religious slurs]], [[:Category:Profanity|erayada xun-xun]], iyo [[:Category:Obscenity|Astaamaha xun-xun]]. Dhacdooyinka kale dhexdeeda, eray ama weedh waxaa inta badan loo isticmaalaa sida "oo muraayad ah" ama fikrad oo meel kale ama nooc ka mid ah mowduucyada aad u xiriira loo kooxeeyo, loo eego ama loogu magac daro. Dhacdooyinka noocan ah dhexdeeda, madoobaynta ku saabsan eray, weedh ama fikrad waa inay u maareyso sidaas. Madoobaynta ugu muhiimsan ee mowduucyada oo loo beddelay, loo kooxeeyay ama loogu magac daray "muraayadda" badanaa waxay ku jirtaa meel kale oo Wikipedia ah. [[World music]], [[Political correctness]], [[Gay agenda]] iyo [[Truthiness]] waxay muujinayaan tan. ==<span class="anchor" id="REFERS"></span><span class="anchor" id="REFERSTO"></span><span class="anchor" id="ISANAMEFOR"></span><span class="anchor" id="is a word for"></span> Maareynta dhibaatada== {{shortcut|WP:ISAWORDFOR|WP:ISATERMFOR}} ===Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa"=== {{see also|Wikipedia:Writing better articles#Use of "refers to"|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#First sentence}} Maqaalka qaamuus-aqoodeedka {{em|wanaagsan}} waa inuu ku bilaabadaa qeexitaan gaaban laakiin u gooni ah oo ku saabsan mowduuca maqaalka (qofka, dhulka, fikradda, dhacdada, ama 'waxa' cinwaanka ah). Mararka qaarkood, maqaallada (gaar ahaan kuwa qabyada ah) waxay leeyihiin weedho hordhac ah oo u qritan sida qaamuus erayga oo xun, sida: * {{cross}} '''Dog''' waa eray loo isticmaalo noolaha leh magaca binomial ah ''Canis lupus''. * {{cross}} '''Dog''' waa eray u jeeda eyga guri-joogga ah. * {{cross}} '''Dog''' waa leabel loo isticmaalo noolaha qaar. Maqaallada ugu badan ee Wikipedia {{em|ma ahan}} qeybo qaamuus erayo ah, oo weedha hordhaca ah oo deskribe-gareysa magaca mowduuca halkii ay ka ahaayeen mowduuc, sida kuwa sare, waa in la nadiifiyaa si ku dhow [[WP:REFERS|Tusaha qoraalka maqaallada ka wanaagsan]]. Tifaftirayaasha waa inay [[WP:BOLD|si dhiiran]] u beddelaan weedhahan culus ("waa eray loo isticmaalo", "waa eray macnaheedu yahay", "waxay u jeeddaa") iyadoo loo isticmaalayo dhismaha dhabta ah ee "waa", tusaale ahaan: * {{tick}} '''Dog''' waa noole ka mid ah noocyada ''Canis lupus''. * {{tick}} '''Dog''' waa ey guri-joog ah. Mowduucyo qaamuus-aqoodeed oo aad u adag ma ahan erayo ama weedho laftooda, laakiin wali waxaa ka wanaagsan in lagu bilaabo tixraaca magaca mowduuca halkii laga siin lahaa qeexitaan sax ah, si ku dhow ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, [[race card]] waa fikrad muran leh oo ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo ay u maareeyaan sidaas. Wikipedia ma soo bandhigi karto mowduuca iyadoo deskribe-gareysa dhacdada looga jeedo erayga "race card", sida, "Isticmaalka '''race card''' waa xeelad rhetoric ah oo aan dhab ahayn halka uu ku loogu eedaynayo irqiga ka dhan ah ninka ka soo horjeeda dhib dhab ahayn". Tan dhab ahaan waa waxa "race card" macnaheedu yahay, laakiin weedhan hordhaca ah waxay tanaasulaysaa dhex-dhexaadnimada waxayna ka hor timaadaa maareynta shakiga leh ama dhaleeceynta leh ee mowduuca dhexdiisa ilaha la ku kalsoonaan karo. Fikrad aan si sax ah ama dhex-dhexaad ah loo aqbali karin (sida [[chick lit]], [[gay agenda]], ama [[deep state]]), weedha hordhaca ah ee habboon waxay ku jari kartaa weedha "waxay u jeeddaa" ama si kale loo xuso magaca mowduuca halkii loo isticmaali lahaa (eeg [[Use–mention distinction|''use–mention distinction'']]). Mararka qaarkood maqaalka Wikipedia wuxuu noqon doonaa miid [[WP:TITLE|aan si wanaagsan loo cinwaannayn]]: cinwaankiisu wuxuu noqon doonaa sifaal ama falka-kaaba, ama rogmadka falka oo aan ahayn magac. Maqaallada noocan ah waa maqaallo qaamuus erayo ah oo keliya haddii ay u hadlaan erayga ama weedha ''[[MOS:WAW|sida eray ama weedh]]'', halkii ay ka ahaayeen waxa erayga ama weedha ay muujinayaan. Haddii maqaallada noocan ah ay tahay inay fahan ka bixiyaan waxa erayga ama weedha ay muujinayaan, marka waa in [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddelaa]] ama [[Wikipedia:Merge|is ku dhex daraa]] cinwaan ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions|caadada magac-bixinta]]. Tusaale ahaan, sifaalka "supermassive" dhexdiisa ma muujiyo mowduuc. "[[Supermassive black hole]]", dhanka kale, waa mowduuc. ===Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan=== Mararka qaarkood maqaalku dhab ahaan waa maqaal qabyo ah oo qaamuus erayga ah oo meel ka baxsan oo u hadlaya halka uu ka yimid, turjumaada, isticmaalka, rogmadka, macnaha kala duwan oo {{em|distinct}} ah, macna-wadaaga, caksiga, dhawaaq-wadaaga, hingaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|eray ama weedh isku xiran]]. Haddii Wiktionary ayan mar hore lehayn qeyb erayga ama weedha (oo ah wax aan u dhowayn), hal ayaa la abuuri karaa. Horey waxaa looga copy-gareyn karay Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo pishada [[m:Help:Transwiki|transwiki]] iyadoo maqaalka la saarayo {{tl|Copy to Wiktionary}} template-ka, laakiin template-kaas [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2021 September 24#Template:Copy to Wiktionary|waxaa loo tirtiray TfD-gii 2021]]. Ka dib markii loo copy-gareeyo, maareynta u dambeysa ee maqaalka halkan waxay ku xiran tahay Wikipedia. Haddii maqaalka aan [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddeli karin]], [[Wikipedia:Merge|la is ku dhex dari karin]], ama [[Help:Editing|dob loo qori karin]] maqaal qabyo ah oo qaamuus-aqoodeed ah oo ku saabsan mowduuca, oo uu muujinayo cinwaankiisu, marka waa in [[Wikipedia:Guide to deletion|la tirtiraa]]. === Tusayaasha ku socda Wiktionary === {{Wiktionary|dictionary}} {{shortcut|WP:POINTWIKT}} Template ayaa loo isticmaali karaa si loogu tuso qeybta Wiktionary ka socota maqaalka Wikipedia oo leh macluumaad qaamuus-aqoodeed; tusaale ahaan, koodka {{Tlx|Wiktionary|dictionary}} wuxuu soo bixiyaa tusaale ku socda qeexitaanka Wiktionary ee [[dictionary]] sida halkan ku muuqata. Maqaallada Wikipedia ee kaliya noqon kara qeexitaanno qaamuus erayo ah oo mar walba loo abuurayo oo loo tirtirayo, ama kuwo noqon kara kuwo sax ah laakiin hadda ah qabyo qaamuus-la-mid ah, waxay leedahay suurtogalnimo in si dhab ah loo "[[WP:SALT|aamusiyo]]" iyadoo loo isticmaalayo [[Wikipedia:Soft redirect|dhan-leexin dabacsan]] oo ku socda Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo koodka sida {{Tlx|Wiktionary redirect|dictionary}}. Tusaha guud ee waxa loo aqbalay dhan-leexin dabacsan oo ku socda Wiktionary waxaa lagu helaa dokumanti-ga template-kaas. ==Sidoo kale eeg== * [[Wikipedia:Redirects in languages other than English]] (maqaal; dhab ahaan, ''Wikipedia ma ahan qaamuus turjumaad ah'') * [[Wikipedia:Dictionaries as sources]] (maqaal) * [[Wikipedia:You are probably not a lexicologist or a lexicographer]] (maqaal) * [[Wikipedia:Dealing with dictionary definitions]] (maqaal) * [[Wikipedia:Stand-alone lists]] * [[Wikipedia:What Wikipedia is not]] * [[:Category:Phrases]] – maqaallo badan oo weedha la xiriira waxaa lagu heli karaa Wikipedia dhexdeeda * [[:Category:Vocabulary and usage stubs]] – maqaalladan gaagaaban ee badan waxay noqon karaan kuwo habboon in lagu ka mid noqdo Wiktionary dhexdeeda ==Tixraac== {{reflist}} ==Xiriiriyaha dibadda== * [[Meatball:ShallowPage|"Shallow Page" ee ku jira MeatballWiki]] * Waxaa jira hal ka mid ah oo ka baxsan siyasaddan{{dash}}maqaalka [[:als:|Alemannic German Wikipedia]] waa labadaba qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo. {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} hy2o28584jhbo7xqmzhr1kzs957b11l 306648 306647 2026-09-01T08:43:45Z Isma4l 41797 306648 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DICDEF|WP:NOTDICT|WP:WINAD|WP:DICT}} {{nutshell|Wikipedia dhexdeeda, waxyaabaha waxaa loo kooxeeyaa maqaallo ku batilamaan waxa ay yihiin, ee ma ahan sida loo callaamadeeyo ama loo yeero. Qaamuusyada dhexdeeda, waa inay habkaas caksigeeda ahaato.}} {{content policy list}} [[File:Encyclopaedia Britannica 15 with 2002.jpg|thumb|right|200px|Yoolka [[Wikipedia]] waa in la abuuro qaamuus aqoodeed, ee ma ahan qaamuus erayo. (Labada raff oo shelf-ka ah waxay leeyihiin daabacaaddii 2002 ee ''Insaykalopediya Britannica''.]] '''Wikipedia ma ahan qaamuus erayo, buug-weedho, ama tusaha af-suuq, jargan, ama tusaha isticmaalka erayada.''' Taa baddalkeeda, yoolka mashruucan waa in la abuuro qaamuus-aqoodeed. Mashruuca aan walaalaha nahay ee [[:so:wikt:Bogga Hore|Wiktionary]] wuxuu hiigsanayaa inuu abuuro qaamuus erayo. Waa "saaxiibka erey bixin inta badan way isku xiran yihiin. Wiktionary waxay soo dhoweyneysaa dhammaan tifaftirayaasha raba inay qoraan qaamuus erayo. Labadaba maqaallada erayada ee Wiktionary iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ee Wikipedia waxay ku bilaaban karaan qabyo, laakiin waa kuwo shaqo ku socoto ah oo la ballaarin doono. Maqaallada Wikipedia waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan, laakiin waa inay bixiyaan noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Maqaallada buuxa ee ay qabyada Wikipedia u kuraan aad bay uga duwan yihiin maqaallada qaamuus erayada. Maqaal kasta oo ku jira qaamuus-aqoodeedka wuxuu ku saabsan yahay qtu, dad, fikrad, mahad, dhacdo, wax, iyo wixii la mid ah, halka qeybta qaamuus erayga ay marka hore ku saabsan tahay eray, weedh isku xiran, ama shaqo iyo macnaheeda (macnahooda), isticmaalka iyo taariikhda. Cases qaar, eray ama weedh lafteeda waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus aqoodeed, sida ''Macedonia'' (erey bixin) ama ''runnimo''. Maqaallada noocan ah dhul ahaan dhawaan ma ku jira ka badan meel {{em|distinct}} ah oo qeexitaan ama isticmaalka cinwaanka maqaalka. Ugu muhiimsan ilaha jahwareerka waa in maqaalka qabyada ah ee qaamuus-aqoodeedku uu aad uga muuqdo sida qaamuus erayo, oo qabyada inta badan si xun loo qray; ta kale waa in qaar ka mid ah qaamuusyada {{em|warqadda}} ah, sida qaamuusyada "jeebka", ay ka dhigaan isticmaalayaasha inay rumeystaan in qeybaha qaamuusyada ay yihiin kuwo gaagaaban, oo sidaas darteed ''maqaal gaabinta'' iyo ''qeybta qaamuus erayga'' ay yihiin kuwo u dhiibma. ==Jaleecada guud: qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo== Qeybtan waxaan ku barbardhigaynaa Wikipedia iyo Wiktionary (sida tusaale dhab ah oo qaamuus erayo ah), laakiin mabda'a waa in Wikipedia ayan ahayn qaamuus erayo, ee ma ahan oo keliya inaanay ahayn Wiktionary. ===Farqiga muhiimka ah=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Mawduuca maqaalka | {{em|ku saabsan <u>waxa loo jeedo</u>}}: qof, dad, fikrad, mahad, dhul, dhacdo, ama wax uu cinwaanka maqaalku {{em|muujin karo}}. Maqaalka octopus wuxuu inta badan ku saabsan yahay nooca noolaha, marka la eego guud ahaan: dhismihiisa, isticmaalka cunto ahaan, kala soocidda sayniska, iyo wixii la mid ah. | {{em|ku saabsan <u>tixraaca</u>}}: erayada, astaamaha, iyo luuqadda loo isticmaalo in lagu muujiyo kuwoas {{em|loo jeedo}}—oo ay ku jiraan {{em|qaybaha luuqadda}} ee magacyada loo isticmaalo cinwaanno maqaal ahaan. Qeybta [[wikt:octopus|octopus]] waxay ku saabsan tahay ''erayga'' "octopus": qaybtiisa hadalka, wadarteeda, isticmaalkeeda, halka uu ka yimid, turjumaada luuqadaha kale, iyo wixii la mid ah. |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin erayo duwan oo wax isku mid ah loo isticmaalo (ereyo isku mid ah) | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: shidaal iyo [[shidaal]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (tusaale ahaan, [[wikt:petrol|shidaal]] iyo [[wikt:gasoline|shidaal]]). |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin hingaad duwan oo eray isku mid ah ama lexeme | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: midab iyo midabyo. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (sida [[wikt:colour|midab]] iyo [[wikt:color|midab]]). |- ! scope="row" | Cinwaan isku mid ah oo waxyaabo kala duwan loo isticmaalo (homographs) | {{em|waxaa lagu helaa maqaallo kala duwan}}. Tusaale ahaan: gaariga gantaal, gantaal salad ah, iyo matoorka gantaalka. Maqaallada kollayba waxaa lagu heli karaa bogga kala-doorashada | waxaa lagu helaa hal qeyb dhexdeed (sida [[wikt:rocket|gantaal]]). |} Hal imtihan ayaa ah in magaca maqaalka qaamuus-aqoodeedku uu felan karo qaabab kala duwan oo u dhigma, halka qaamuus eraygu yahay ''shaqo luuqadeed oo ku saabsan erayada cinwaanka'', oo badanaa aan si fudud loo turjumi karin.<ref>{{cite book| url= https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&pg=PA30 |title= Modern Lexicography: An Introduction |first= Henri| last= Béjoint | edition= Reprint| publisher= Oxford University Press| year= 2000| isbn=9780198299516 | page= 30}}</ref> ===Farqiga yar=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Rogmadka erayada | Sida ku dhow cinwaannada maqaallada hal-erayga ah badanaa waa magac ama magac-falayaal (xubno ama Magacyada falka), sida Iibiyaha khudaarta iyo teendho, cinwaannada maqaalladu waa kis. Rogmadka kale, haddii ay jiraanba, waa laga dhex leexiyay. | Rogmad kasta oo eray waa qeyb u gooni ah, oo laga yaabo inay leedahay xigtayaha muujinta u gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:walk|socod]], [[wikt:walks|socodka]], [[wikt:walked|socday]], iyo [[wikt:walking|socodka]] dhammaan waa qeybo kala duwan. Dabo qabashada ee rogmadka sidoo kale waa qeybo: [[wikt:-ed|-ed]], [[wikt:-ing|-ing]] iwm. |- ! scope="row" | Sifaalka | Sida ku dhow Wikipedia: Cinwaanada maqaalka § Isticmaal magacyada sifaalka badanaa waxaa loo dhan leexiyaa magacyada ama waa boggaga kala-doorashada ama meelna kama jiraan. | Sifaal kasta waa eray/qeyb u gooni ah. |- ! scope="row" | Luuqadda loo isticmaalay | Cinwaannada maqaalladu waxay ku jiraan luuqadda Af-Soomaali, marka laga reebo inta yar]]. | [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|Dhammaan erayada ka socda dhammaan luuqadaha waa la aqbalaa]]. |- ! scope="row" | Magacyada gooniga ah | Maqaalka leh magac gooni ah oo cinwaan u ah badanaa waa maqaal kala-doorasho, oo u xira dhammaan dhulalka ama waxyaabaha caanka ku ah magacaas. Benedict, Bush. Maqaalku wuxuu isticmaali doonaa {{tl|wiktionary}} si uu u xiro qeybaha Wiktionary ee magaca gooniga ah iyo magacyada caadiga ah ee leh hingaad isku mid ah. Maqaalka ku saabsan magaca koowaad ama magaca aabaha waa maqaal magac dadka oo ku jira liiska dadka leh magacan iyo sidoo kale macluumaad qaamuus aqoodeed oo ku saabsan macnaha, halka uu ka yimid iyo taariikhda magaca. | Qeybta leh cinwaan magac gooni ah waxay bixisaa halka uu ka yimid, macnaha, turjumaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee magacaas gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:Hastings|Hastings]], [[wikt:Benedict|Benedict]] Qeybtu waxay isticmaali doontaa &#123;&#123;[[wikt:Template:Wikipedia|Wikipedia]]&#125;&#125; ama xiriiriyaha interwiki si loogu xiro maqaallada Wikipedia. Wiktionary sidoo kale waa ku meel-xasaasi ah xarafka weyn/yar, marka qeybaha magacyada gooniga ah (Soomaaliga) waxay ka duwan yihiin qeybaha magacyada caadiga ah (Soomaaliga). Tusaale ahaan: [[wikt:Bush|Bush]], [[wikt:bush|bush]] |} ===Ma ahan baaxadda=== Qeybaha qaamuus erayga iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ma kala duwana oo keliya sabab ku saabsan {{em|dhererka}}. Qeyb ka mid ah qaamuus erayo ah oo dhammaystiran (ama qaamuus erayo [[encyclopedic dictionary|qaamuus-aqoodeed ah]]) waxay ku dhowdahay inay ku jiraan xigtayaha muujinta macna kasta oo ku liisaysan; halka ay ka yimaadeen; turjumaada; rogmadka; xiriiriyaha erayada la xiriira iyo kuwa ka cusboonaaday; xiriiriyaha erayada macna-wadaaga ah, kuwa caksiga ah, iyo kuwa dhawaaq-wadaaga ah; tusaha ku dhawaaqida ee af-guri kasta, oo ku jira xiriiriyaha faylasha codka; iyo qoraallada isticmaalka; waxay noqon kartaa meel aad u dhueraata. Maqaallada gaagaaban ee qaamuusyada waa kuwo ee qaamuusyada warqadda oo booska la xaddiday, iyo qaamuusyada qaar oo u gaar ah inay ku koobnaadaan. Qaamuusyada oo dhan ma ahan kuwo lagu xaddiday baaxadda warqadda; [[wikt:Wiktionary:What Wiktionary is not|Wiktionary ma ahan warqad]] sidoo kale. ==Debin qeexitaanka qaamuus erayga== ===Qeexitaanno wanaagsan=== Labadaba qaamuusyada erayada iyo qaamuus-aqoodeedyadu waxay ku jiraan qeexitaanno. Maqaallada qaamuus-aqoodeedku waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan iyo deskripshin ku saabsan {{em|hal}} mowduuc (ama inta yar oo aad ama guud ahaan ah macna-wadaag ama xiriir aad u dhow leeyihiin<ref>Fikir: waa inaanay ahayn kuwo aad ama guud ahaan u xiriira oo keliya erayga cinwaanka ah</ref>), laakiin maqaalku waa inuu bixiyaa noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Qeexitaanka qaamuus-aqoodeedku wuxuu ka sii walwalsan yahay aqoonta qaamuus-aqoodeedka (xaqiiqooyinka) marka loo eego walwalka luuqadda.<ref>[http://books.google.com/books?id=sHnjUYy_KZMC&pg=PA48 Dictionary of lexicography By R. R. K. Hartmann, Gregory James]</ref> {{crossref|Sido kale eeg [[WP:REFERS]].}} Qeexitaan wanaagsan ma ahan [[circular definition|wareegay ah]], [[synonym|macna-wadaag]] ama macna-wadaag dhow, aad u ballaaran ama aad u yar, jahwareer leh, dhar-xidhid ama aan caddayn. Marka cinwaanka deskripshinka ah uu yahay mid is-qeexaya, sida [[history of Malta]], qeexitaan laga yaabo inaan loo baahnayn. {{crossref|Sido kale eeg [[fallacies of definition]].}} {{quote|Qeexitaanku wuxuu hiigsanayaa inuu deskribe-gareeyo ama xaddido macnaha eray gaar ah (eray ama weedh) iyadoo la bixinayo hadal ku saabsan sifooyinka muhiimka ah ama astaamaha kala soocaya ee fikradda, walaxda, ama nooca walaxda, oo uu muujinayo eraygaas.|[[Definition]]}} ===Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka=== Wikipedia kama shaqeyso inay sheegto sida erayada, weedha isku xiran, weedhaha iwm "waa in" loo isticmaalo (laakiin waxay noqon kartaa muhiim dhexdeeda maqaalka qaamuus-aqoodeedka inay u hadasho sida erayga {{em|loo}} isticmaalo). Maqaallada aad loo gooyay si looga fogaado inay noqdaan tusaale isticmaalkeeda waxaa ka mid ah [[gender-neutral pronoun]] iyo [[non-sexist language]]. Maqaallada leh macluumaad ku saabsan sida erayga loo isticmaalo waxaa ka mid ah [[singular they|singular ''they'']], [[homophobia]], iyo [[sexism]]. Sida looga kordhiyo tan dambe, Wikipedia ma ahan tusaha af-suuq ama weedha isku xiran. Madadaal u ma samaynayno dadka sida loo hadlo sida hacker ama Cockney chimney-sweep; waxaan qoreynaa qaamuus-aqoodeed. Eeg [[meta:Knocking her dead one on the nose each and every double trey]] tusaale taariikhi ah. Maqaallada qaar waa [[Wikipedia:Stand-alone lists#Specialized list articles|qaamuusyo {{em|qaamuus-aqoodeed ah}}]] oo ku saabsan jargan-ka shaqo ama sahlan; maqaallada noocan ah waa inay noqdaan kuwo macluumaad bixiya, ee ma ahan kuwo ka tusaale ah dabeecadda, sababtoo ah [[WP:NOT#GUIDE|Wikipedia ma ahan manwal, tusaha tilmaanta, ama buug-waxbarasho]]. Xusuusnow in Wiktionary sidoo kale marka hore tahay kayd ku saabsan sida erayada loo isticmaalo (ama loo isticmaali jiray) halkii ay ahayd sida "waa in" loo isticmaalo, laakiin waxay hiigsanaysaa in la xuso marka isticmaalku yahay af-suuq, aan rasmiga ahayn, zamani ah, aan caadiga ahayn, hoos u dhicid, offensive, iwm iyo sida uu heerkaas u beddelmay waqtiga dhexdiisa. ===Wikipedia ma ahan qaamuus abtirsiin ah=== Waxaa jira shaqooyin tixraac ah oo loo yaqaan qaamuusyada abtirsiinta.<ref>Ancestry Magazine, Nov–Dec 1999, [http://books.google.co.uk/books?id=NTsY_7IA0yQC&pg=PA43 p 43]</ref> Kuwani waxay ku dhow yihiin inay inta badan diiradda saaraan xiriiriyaha qoyska dhow (waalidka, saaxiibada, carruurta iyo saaxiibadood) ee mowduuca maqaalka. Wikipedia waa qaamuus-aqoodeed, oo sidaas darteed diiradda aad u saarta waxyaabaha ay sameeyeen iyo ku-darida mowduuca maqaalka. Tan waxay ka dhigan tahay in qodobbo badan oo abtirsiin ah la kaftami karo si loo helo maqaal si ka wanaagsan u socda, oo ka kooban. Maqaallada bio-ga waa in oo keliya loo abuurtaa dad leh nooc ka mid ah [[Wikipedia:Verifiability|xaqijin karida]] caanka ah. Qiyaas wanaagsan oo [[Wikipedia:Notability|caan ah]] waa haddii qof lagu muujiyay ilo badan, kuwo u gooni ah, oo [[Wikipedia:Reliable sources|la ku kalsoonaan karo]]. Dadka yar-yar waxaa lagu xusi karaa maqaallo kale dhexdoooda (tusaale ahaan, Ronald Gay oo ku jira [[Violence against LGBT people]]). {{crossref|Sido kale eeg [[Wikipedia:Notability (people)]].}} <span id="NEO"></span> ===<span class="anchor" id="Wikipedia does not document the usage of neologisms"></span> Erayada cusub=== <!--Previous section name provided for old redirects --> {{see also|Wikipedia:Manual of Style (words to watch)#Neologisms and new compounds}} {{policy shortcut|WP:NEO|WP:NOTNEO}} [[neologism|Erayga cusub]] waa eray wali ku jira habka loo aqbalayo luuqadda caadiga ah. Maqaallada ku saabsan erayada cusub oo leh isticmaalka yar ama aan lahayn ee ilaha la ku kalsoonaan karo inta badan waa la tirtiraa, maadaama maqaalladan inta badan loo abuuro isku-day ah in loo isticmaalo Wikipedia si loo kordhiyo isticmaalka erayga. Walwal waa in la muujiyo marka loo turjumayo qoraalka Ingiriisiga si eray caan ku ah luuqadda martida loo yahay uusan u abuurin eray cusub oo aan caan ahayn Ingiriisiga dhexdiisa. Sida [[Wiktionary]]'s [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|shuruudaha ka mid noqoshada]] ay uga duwan yihiin kuwa Wikipedia, mashruucaas wuxuu madoobi karaa erayada cusub oo Wikipedia ayan aqbali karin. Tifaftirayaasha waxay rabi karaan inay ku daraaan qeyb ee erayga cusub Wiktionary taa baddalkeeda. Erayada cusub oo qaar waxay noqon karaan kuwo aad loo isticmaalo, oo waxay noqon kartaa ee suurtogal ah in la soo ururiyo xaqiiqooyin badan oo ku saabsan eray gaar ah oo la muujiyo caddeynta isticmaalkiisa Intarneedka ama bulshada weyn dhexdeeda. Si loo taageero maqaalka ku saabsan eray gaar ah ama fikrad, waa inaan tixraacnaa waxa ilaha labaad oo [[Wikipedia:No original research#Primary, secondary and tertiary sources|la ku kalsoonaan karo]] ay ka sheegaan {{em|ku saabsan}} erayga ama fikradda, ee ma ahan oo keliya ilaha {{em|isticmaala}} erayga {{crossref|(eeg [[use–mention distinction]])}}. Uku-ururinta shakhsiga ah ee tifaftiraha iyo baaritaanka (tusaale ahaan meelaha blog-yada, buugaagta, iyo maqaallada isticmaala erayga halkii ay ku saabsan yihiin erayga) ku ma filna si loo taageero maqaallada ku saabsan erayada cusub sababtoo ah tan waxay u baahan kartaa [[WP:AEIS|falanqayn iyo samanaynta]] ee alaabta ilaha koowaad si loo kordhiyo darajo, oo si caddaan ah loo reebay [[WP:OR|siyasadda baaritaanka asalka ah]]. Halka Wikipedia ay tahay il saddexaad, Wiktionary waa il labaad oo waxay soo dhoweysaa OR noocan ah. Erayada cusub waa inay ugu yaraan leeyihiin saddex isticmaalka u gooni ah si loogu ka mid noqdo halkaas, oo shuruudaha dheeraadka ah waxaa lagu heli karaa bogooda [[wikt:WT:CFI|Shuruudaha ka mid noqoshada]]. Erayada cusub ee aad loo isticmaalo laakiin aan lahayn wax laga sameeyay ilaha labaad dhexdeeda ma aha kuwo diyaarsan in loo isticmaalo ama lagu madoobeeyo Wikipedia. Eraygu u ma baahna inuu ku jiro Wikipedia si uu u noqdo eray "dhab ah", oo marka ilaha labaad ay ku soo baxaan meesha, waxay noqon doontaa mid habboon in la abuuro maqaal ku saabsan mowduuca ama loo isticmaalo erayga maqaallada kale dhexdoooda. Dhacdooyinka yar dhexdeeda, waxaa jira mowduucyo caan ah oo si wanaagsan looga qray [[Wikipedia:Reliable sources|ilaha la ku kalsoonaan karo]], laakiin aan lahayn eray gaaban oo la aqbalay. Waxay noqon kartaa mid soo jiidasho leh in loo isticmaalo eray cusub dhacdo noocan ah dhexdeeda. Taa baddalkeeda, waa mid ka wanaagsan in [[Wikipedia:Article titles#Non-judgmental descriptive titles|loo isticmaalo cinwaan ah weedh deskripshin ah]] Ingiriisiga caadiga ah dhexdiisa haddii ay suurtogal tahay, tiyo inay tan ka dhigayso cinwaan dherer leh ama aan habboonayn.{{Example needed|date=April 2021}} ===<span class="anchor" id="WORDISSUBJECT"></span><span class="anchor" id="YESDICT"></span> Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed=== {{policy shortcut|WP:WORDISSUBJECT}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, eray ama weedh waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed. Dhacdooyinkan dhexdeeda, erayga ama weedha lafteeda waxay ka gudbeysaa Wikipedia's [[WP:NOTABILITY|caanka ah]] shuruudaha sida mowduuc ku saabsan [[WP:V|xaqijin karida]] madoobaynta ka socota [[WP:RS|ilaha la ku kalsoonaan karo]]. Sida mowduuc kasta, maqaallada ku saabsan erayada waa inay ku jiraan macluumaad qaamuus-aqoodeed ah. Yan ah, maqaallada noocan ah waa inay ka sii kor maran waxa lagu heli karo qeybta qaamuus erayga (qeexitaan, ku dhawaaqida, halka uu ka yimid, macluumaadka isticmaalka, iwm), oo ay ku jiraan macluumaad ku saabsan muhiimada bulsho ama taariikhi ah ee erayga. Halka qaamuusyada daabacan ay noqon karaan ilo muhiim ah oo macluumaad lexical ah oo ku saabsan eray, ku jira erayga qaamuus dhexdiisa lafteedu ma samayso caanka ah. Tusaale ahaan maqaallada Wikipedia ee ku saabsan erayada iyo weedhaha waxaa ka mid ah [[Macedonia (terminology)|''Macedonia'' (terminology)]], [[Orange (word)|''Orange'' (word)]], ''[[Thou]]'', ''[[No worries]]'', iyo maqaallada ugu badan ee ku saabsan takoorida irqiga ama diinta ee gaarka ah [[:Category:Ethnic and religious slurs]], [[:Category:Profanity|erayada xun-xun]], iyo [[:Category:Obscenity|Astaamaha xun-xun]]. Dhacdooyinka kale dhexdeeda, eray ama weedh waxaa inta badan loo isticmaalaa sida "oo muraayad ah" ama fikrad oo meel kale ama nooc ka mid ah mowduucyada aad u xiriira loo kooxeeyo, loo eego ama loogu magac daro. Dhacdooyinka noocan ah dhexdeeda, madoobaynta ku saabsan eray, weedh ama fikrad waa inay u maareyso sidaas. Madoobaynta ugu muhiimsan ee mowduucyada oo loo beddelay, loo kooxeeyay ama loogu magac daray "muraayadda" badanaa waxay ku jirtaa meel kale oo Wikipedia ah. [[World music]], [[Political correctness]], [[Gay agenda]] iyo [[Truthiness]] waxay muujinayaan tan. ==<span class="anchor" id="REFERS"></span><span class="anchor" id="REFERSTO"></span><span class="anchor" id="ISANAMEFOR"></span><span class="anchor" id="is a word for"></span> Maareynta dhibaatada== {{shortcut|WP:ISAWORDFOR|WP:ISATERMFOR}} ===Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa"=== {{see also|Wikipedia:Writing better articles#Use of "refers to"|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#First sentence}} Maqaalka qaamuus-aqoodeedka {{em|wanaagsan}} waa inuu ku bilaabadaa qeexitaan gaaban laakiin u gooni ah oo ku saabsan mowduuca maqaalka (qofka, dhulka, fikradda, dhacdada, ama 'waxa' cinwaanka ah). Mararka qaarkood, maqaallada (gaar ahaan kuwa qabyada ah) waxay leeyihiin weedho hordhac ah oo u qritan sida qaamuus erayga oo xun, sida: * {{cross}} '''Dog''' waa eray loo isticmaalo noolaha leh magaca binomial ah ''Canis lupus''. * {{cross}} '''Dog''' waa eray u jeeda eyga guri-joogga ah. * {{cross}} '''Dog''' waa leabel loo isticmaalo noolaha qaar. Maqaallada ugu badan ee Wikipedia {{em|ma ahan}} qeybo qaamuus erayo ah, oo weedha hordhaca ah oo deskribe-gareysa magaca mowduuca halkii ay ka ahaayeen mowduuc, sida kuwa sare, waa in la nadiifiyaa si ku dhow [[WP:REFERS|Tusaha qoraalka maqaallada ka wanaagsan]]. Tifaftirayaasha waa inay [[WP:BOLD|si dhiiran]] u beddelaan weedhahan culus ("waa eray loo isticmaalo", "waa eray macnaheedu yahay", "waxay u jeeddaa") iyadoo loo isticmaalayo dhismaha dhabta ah ee "waa", tusaale ahaan: * {{tick}} '''Dog''' waa noole ka mid ah noocyada ''Canis lupus''. * {{tick}} '''Dog''' waa ey guri-joog ah. Mowduucyo qaamuus-aqoodeed oo aad u adag ma ahan erayo ama weedho laftooda, laakiin wali waxaa ka wanaagsan in lagu bilaabo tixraaca magaca mowduuca halkii laga siin lahaa qeexitaan sax ah, si ku dhow ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, [[race card]] waa fikrad muran leh oo ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo ay u maareeyaan sidaas. Wikipedia ma soo bandhigi karto mowduuca iyadoo deskribe-gareysa dhacdada looga jeedo erayga "race card", sida, "Isticmaalka '''race card''' waa xeelad rhetoric ah oo aan dhab ahayn halka uu ku loogu eedaynayo irqiga ka dhan ah ninka ka soo horjeeda dhib dhab ahayn". Tan dhab ahaan waa waxa "race card" macnaheedu yahay, laakiin weedhan hordhaca ah waxay tanaasulaysaa dhex-dhexaadnimada waxayna ka hor timaadaa maareynta shakiga leh ama dhaleeceynta leh ee mowduuca dhexdiisa ilaha la ku kalsoonaan karo. Fikrad aan si sax ah ama dhex-dhexaad ah loo aqbali karin (sida [[chick lit]], [[gay agenda]], ama [[deep state]]), weedha hordhaca ah ee habboon waxay ku jari kartaa weedha "waxay u jeeddaa" ama si kale loo xuso magaca mowduuca halkii loo isticmaali lahaa (eeg [[Use–mention distinction|''use–mention distinction'']]). Mararka qaarkood maqaalka Wikipedia wuxuu noqon doonaa miid [[WP:TITLE|aan si wanaagsan loo cinwaannayn]]: cinwaankiisu wuxuu noqon doonaa sifaal ama falka-kaaba, ama rogmadka falka oo aan ahayn magac. Maqaallada noocan ah waa maqaallo qaamuus erayo ah oo keliya haddii ay u hadlaan erayga ama weedha ''[[MOS:WAW|sida eray ama weedh]]'', halkii ay ka ahaayeen waxa erayga ama weedha ay muujinayaan. Haddii maqaallada noocan ah ay tahay inay fahan ka bixiyaan waxa erayga ama weedha ay muujinayaan, marka waa in [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddelaa]] ama [[Wikipedia:Merge|is ku dhex daraa]] cinwaan ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions|caadada magac-bixinta]]. Tusaale ahaan, sifaalka "supermassive" dhexdiisa ma muujiyo mowduuc. "[[Supermassive black hole]]", dhanka kale, waa mowduuc. ===Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan=== Mararka qaarkood maqaalku dhab ahaan waa maqaal qabyo ah oo qaamuus erayga ah oo meel ka baxsan oo u hadlaya halka uu ka yimid, turjumaada, isticmaalka, rogmadka, macnaha kala duwan oo {{em|distinct}} ah, macna-wadaaga, caksiga, dhawaaq-wadaaga, hingaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|eray ama weedh isku xiran]]. Haddii Wiktionary ayan mar hore lehayn qeyb erayga ama weedha (oo ah wax aan u dhowayn), hal ayaa la abuuri karaa. Horey waxaa looga copy-gareyn karay Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo pishada [[m:Help:Transwiki|transwiki]] iyadoo maqaalka la saarayo {{tl|Copy to Wiktionary}} template-ka, laakiin template-kaas [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2021 September 24#Template:Copy to Wiktionary|waxaa loo tirtiray TfD-gii 2021]]. Ka dib markii loo copy-gareeyo, maareynta u dambeysa ee maqaalka halkan waxay ku xiran tahay Wikipedia. Haddii maqaalka aan [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddeli karin]], [[Wikipedia:Merge|la is ku dhex dari karin]], ama [[Help:Editing|dob loo qori karin]] maqaal qabyo ah oo qaamuus-aqoodeed ah oo ku saabsan mowduuca, oo uu muujinayo cinwaankiisu, marka waa in [[Wikipedia:Guide to deletion|la tirtiraa]]. === Tusayaasha ku socda Wiktionary === {{Wiktionary|dictionary}} {{shortcut|WP:POINTWIKT}} Template ayaa loo isticmaali karaa si loogu tuso qeybta Wiktionary ka socota maqaalka Wikipedia oo leh macluumaad qaamuus-aqoodeed; tusaale ahaan, koodka {{Tlx|Wiktionary|dictionary}} wuxuu soo bixiyaa tusaale ku socda qeexitaanka Wiktionary ee [[dictionary]] sida halkan ku muuqata. Maqaallada Wikipedia ee kaliya noqon kara qeexitaanno qaamuus erayo ah oo mar walba loo abuurayo oo loo tirtirayo, ama kuwo noqon kara kuwo sax ah laakiin hadda ah qabyo qaamuus-la-mid ah, waxay leedahay suurtogalnimo in si dhab ah loo "[[WP:SALT|aamusiyo]]" iyadoo loo isticmaalayo [[Wikipedia:Soft redirect|dhan-leexin dabacsan]] oo ku socda Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo koodka sida {{Tlx|Wiktionary redirect|dictionary}}. Tusaha guud ee waxa loo aqbalay dhan-leexin dabacsan oo ku socda Wiktionary waxaa lagu helaa dokumanti-ga template-kaas. ==Sidoo kale eeg== * [[Wikipedia:Redirects in languages other than English]] (maqaal; dhab ahaan, ''Wikipedia ma ahan qaamuus turjumaad ah'') * [[Wikipedia:Dictionaries as sources]] (maqaal) * [[Wikipedia:You are probably not a lexicologist or a lexicographer]] (maqaal) * [[Wikipedia:Dealing with dictionary definitions]] (maqaal) * [[Wikipedia:Stand-alone lists]] * [[Wikipedia:What Wikipedia is not]] * [[:Category:Phrases]] – maqaallo badan oo weedha la xiriira waxaa lagu heli karaa Wikipedia dhexdeeda * [[:Category:Vocabulary and usage stubs]] – maqaalladan gaagaaban ee badan waxay noqon karaan kuwo habboon in lagu ka mid noqdo Wiktionary dhexdeeda ==Tixraac== {{reflist}} ==Xiriiriyaha dibadda== * [[Meatball:ShallowPage|"Shallow Page" ee ku jira MeatballWiki]] * Waxaa jira hal ka mid ah oo ka baxsan siyasaddan{{dash}}maqaalka [[:als:|Alemannic German Wikipedia]] waa labadaba qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo. {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} 5505ibxjyphzahjwyi1a8zs4pasor99 306649 306648 2026-09-01T08:46:09Z Isma4l 41797 /* Qeexitaanno wanaagsan */ 306649 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DICDEF|WP:NOTDICT|WP:WINAD|WP:DICT}} {{nutshell|Wikipedia dhexdeeda, waxyaabaha waxaa loo kooxeeyaa maqaallo ku batilamaan waxa ay yihiin, ee ma ahan sida loo callaamadeeyo ama loo yeero. Qaamuusyada dhexdeeda, waa inay habkaas caksigeeda ahaato.}} {{content policy list}} [[File:Encyclopaedia Britannica 15 with 2002.jpg|thumb|right|200px|Yoolka [[Wikipedia]] waa in la abuuro qaamuus aqoodeed, ee ma ahan qaamuus erayo. (Labada raff oo shelf-ka ah waxay leeyihiin daabacaaddii 2002 ee ''Insaykalopediya Britannica''.]] '''Wikipedia ma ahan qaamuus erayo, buug-weedho, ama tusaha af-suuq, jargan, ama tusaha isticmaalka erayada.''' Taa baddalkeeda, yoolka mashruucan waa in la abuuro qaamuus-aqoodeed. Mashruuca aan walaalaha nahay ee [[:so:wikt:Bogga Hore|Wiktionary]] wuxuu hiigsanayaa inuu abuuro qaamuus erayo. Waa "saaxiibka erey bixin inta badan way isku xiran yihiin. Wiktionary waxay soo dhoweyneysaa dhammaan tifaftirayaasha raba inay qoraan qaamuus erayo. Labadaba maqaallada erayada ee Wiktionary iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ee Wikipedia waxay ku bilaaban karaan qabyo, laakiin waa kuwo shaqo ku socoto ah oo la ballaarin doono. Maqaallada Wikipedia waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan, laakiin waa inay bixiyaan noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Maqaallada buuxa ee ay qabyada Wikipedia u kuraan aad bay uga duwan yihiin maqaallada qaamuus erayada. Maqaal kasta oo ku jira qaamuus-aqoodeedka wuxuu ku saabsan yahay qtu, dad, fikrad, mahad, dhacdo, wax, iyo wixii la mid ah, halka qeybta qaamuus erayga ay marka hore ku saabsan tahay eray, weedh isku xiran, ama shaqo iyo macnaheeda (macnahooda), isticmaalka iyo taariikhda. Cases qaar, eray ama weedh lafteeda waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus aqoodeed, sida ''Macedonia'' (erey bixin) ama ''runnimo''. Maqaallada noocan ah dhul ahaan dhawaan ma ku jira ka badan meel {{em|distinct}} ah oo qeexitaan ama isticmaalka cinwaanka maqaalka. Ugu muhiimsan ilaha jahwareerka waa in maqaalka qabyada ah ee qaamuus-aqoodeedku uu aad uga muuqdo sida qaamuus erayo, oo qabyada inta badan si xun loo qray; ta kale waa in qaar ka mid ah qaamuusyada {{em|warqadda}} ah, sida qaamuusyada "jeebka", ay ka dhigaan isticmaalayaasha inay rumeystaan in qeybaha qaamuusyada ay yihiin kuwo gaagaaban, oo sidaas darteed ''maqaal gaabinta'' iyo ''qeybta qaamuus erayga'' ay yihiin kuwo u dhiibma. ==Jaleecada guud: qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo== Qeybtan waxaan ku barbardhigaynaa Wikipedia iyo Wiktionary (sida tusaale dhab ah oo qaamuus erayo ah), laakiin mabda'a waa in Wikipedia ayan ahayn qaamuus erayo, ee ma ahan oo keliya inaanay ahayn Wiktionary. ===Farqiga muhiimka ah=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Mawduuca maqaalka | {{em|ku saabsan <u>waxa loo jeedo</u>}}: qof, dad, fikrad, mahad, dhul, dhacdo, ama wax uu cinwaanka maqaalku {{em|muujin karo}}. Maqaalka octopus wuxuu inta badan ku saabsan yahay nooca noolaha, marka la eego guud ahaan: dhismihiisa, isticmaalka cunto ahaan, kala soocidda sayniska, iyo wixii la mid ah. | {{em|ku saabsan <u>tixraaca</u>}}: erayada, astaamaha, iyo luuqadda loo isticmaalo in lagu muujiyo kuwoas {{em|loo jeedo}}—oo ay ku jiraan {{em|qaybaha luuqadda}} ee magacyada loo isticmaalo cinwaanno maqaal ahaan. Qeybta [[wikt:octopus|octopus]] waxay ku saabsan tahay ''erayga'' "octopus": qaybtiisa hadalka, wadarteeda, isticmaalkeeda, halka uu ka yimid, turjumaada luuqadaha kale, iyo wixii la mid ah. |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin erayo duwan oo wax isku mid ah loo isticmaalo (ereyo isku mid ah) | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: shidaal iyo [[shidaal]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (tusaale ahaan, [[wikt:petrol|shidaal]] iyo [[wikt:gasoline|shidaal]]). |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin hingaad duwan oo eray isku mid ah ama lexeme | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: midab iyo midabyo. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (sida [[wikt:colour|midab]] iyo [[wikt:color|midab]]). |- ! scope="row" | Cinwaan isku mid ah oo waxyaabo kala duwan loo isticmaalo (homographs) | {{em|waxaa lagu helaa maqaallo kala duwan}}. Tusaale ahaan: gaariga gantaal, gantaal salad ah, iyo matoorka gantaalka. Maqaallada kollayba waxaa lagu heli karaa bogga kala-doorashada | waxaa lagu helaa hal qeyb dhexdeed (sida [[wikt:rocket|gantaal]]). |} Hal imtihan ayaa ah in magaca maqaalka qaamuus-aqoodeedku uu felan karo qaabab kala duwan oo u dhigma, halka qaamuus eraygu yahay ''shaqo luuqadeed oo ku saabsan erayada cinwaanka'', oo badanaa aan si fudud loo turjumi karin.<ref>{{cite book| url= https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&pg=PA30 |title= Modern Lexicography: An Introduction |first= Henri| last= Béjoint | edition= Reprint| publisher= Oxford University Press| year= 2000| isbn=9780198299516 | page= 30}}</ref> ===Farqiga yar=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Rogmadka erayada | Sida ku dhow cinwaannada maqaallada hal-erayga ah badanaa waa magac ama magac-falayaal (xubno ama Magacyada falka), sida Iibiyaha khudaarta iyo teendho, cinwaannada maqaalladu waa kis. Rogmadka kale, haddii ay jiraanba, waa laga dhex leexiyay. | Rogmad kasta oo eray waa qeyb u gooni ah, oo laga yaabo inay leedahay xigtayaha muujinta u gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:walk|socod]], [[wikt:walks|socodka]], [[wikt:walked|socday]], iyo [[wikt:walking|socodka]] dhammaan waa qeybo kala duwan. Dabo qabashada ee rogmadka sidoo kale waa qeybo: [[wikt:-ed|-ed]], [[wikt:-ing|-ing]] iwm. |- ! scope="row" | Sifaalka | Sida ku dhow Wikipedia: Cinwaanada maqaalka § Isticmaal magacyada sifaalka badanaa waxaa loo dhan leexiyaa magacyada ama waa boggaga kala-doorashada ama meelna kama jiraan. | Sifaal kasta waa eray/qeyb u gooni ah. |- ! scope="row" | Luuqadda loo isticmaalay | Cinwaannada maqaalladu waxay ku jiraan luuqadda Af-Soomaali, marka laga reebo inta yar]]. | [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|Dhammaan erayada ka socda dhammaan luuqadaha waa la aqbalaa]]. |- ! scope="row" | Magacyada gooniga ah | Maqaalka leh magac gooni ah oo cinwaan u ah badanaa waa maqaal kala-doorasho, oo u xira dhammaan dhulalka ama waxyaabaha caanka ku ah magacaas. Benedict, Bush. Maqaalku wuxuu isticmaali doonaa {{tl|wiktionary}} si uu u xiro qeybaha Wiktionary ee magaca gooniga ah iyo magacyada caadiga ah ee leh hingaad isku mid ah. Maqaalka ku saabsan magaca koowaad ama magaca aabaha waa maqaal magac dadka oo ku jira liiska dadka leh magacan iyo sidoo kale macluumaad qaamuus aqoodeed oo ku saabsan macnaha, halka uu ka yimid iyo taariikhda magaca. | Qeybta leh cinwaan magac gooni ah waxay bixisaa halka uu ka yimid, macnaha, turjumaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee magacaas gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:Hastings|Hastings]], [[wikt:Benedict|Benedict]] Qeybtu waxay isticmaali doontaa &#123;&#123;[[wikt:Template:Wikipedia|Wikipedia]]&#125;&#125; ama xiriiriyaha interwiki si loogu xiro maqaallada Wikipedia. Wiktionary sidoo kale waa ku meel-xasaasi ah xarafka weyn/yar, marka qeybaha magacyada gooniga ah (Soomaaliga) waxay ka duwan yihiin qeybaha magacyada caadiga ah (Soomaaliga). Tusaale ahaan: [[wikt:Bush|Bush]], [[wikt:bush|bush]] |} ===Ma ahan baaxadda=== Qeybaha qaamuus erayga iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ma kala duwana oo keliya sabab ku saabsan {{em|dhererka}}. Qeyb ka mid ah qaamuus erayo ah oo dhammaystiran (ama qaamuus erayo [[encyclopedic dictionary|qaamuus-aqoodeed ah]]) waxay ku dhowdahay inay ku jiraan xigtayaha muujinta macna kasta oo ku liisaysan; halka ay ka yimaadeen; turjumaada; rogmadka; xiriiriyaha erayada la xiriira iyo kuwa ka cusboonaaday; xiriiriyaha erayada macna-wadaaga ah, kuwa caksiga ah, iyo kuwa dhawaaq-wadaaga ah; tusaha ku dhawaaqida ee af-guri kasta, oo ku jira xiriiriyaha faylasha codka; iyo qoraallada isticmaalka; waxay noqon kartaa meel aad u dhueraata. Maqaallada gaagaaban ee qaamuusyada waa kuwo ee qaamuusyada warqadda oo booska la xaddiday, iyo qaamuusyada qaar oo u gaar ah inay ku koobnaadaan. Qaamuusyada oo dhan ma ahan kuwo lagu xaddiday baaxadda warqadda; [[wikt:Wiktionary:What Wiktionary is not|Wiktionary ma ahan warqad]] sidoo kale. ==Debin qeexitaanka qaamuus erayga== ===Qeexitaanno wanaagsan=== Labadaba qaamuusyada erayada iyo qaamuus-aqoodeedyadu waxay ku jiraan qeexitaanno. Maqaallada qaamuus-aqoodeedku waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan iyo deskripshin ku saabsan {{em|hal}} mowduuc (ama inta yar oo aad ama guud ahaan ah macna-wadaag ama xiriir aad u dhow leeyihiin<ref>Fikir: waa inaanay ahayn kuwo aad ama guud ahaan u xiriira oo keliya erayga cinwaanka ah</ref>), laakiin maqaalku waa inuu bixiyaa noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Qeexitaanka qaamuus-aqoodeedku wuxuu ka sii walwalsan yahay aqoonta qaamuus-aqoodeedka (xaqiiqooyinka) marka loo eego walwalka luuqadda.<ref>[http://books.google.com/books?id=sHnjUYy_KZMC&pg=PA48 Dictionary of lexicography By R. R. K. Hartmann, Gregory James]</ref> Qeexitaan wanaagsan ma ahan wareegay ah, macna-wadaag ama macna-wadaag dhow, aad u ballaaran ama aad u yar, jahwareer leh, dhar-xidhid ama aan caddayn. Marka cinwaanka deskripshinka ah uu yahay mid is-qeexaya, sida taariikhda Malta, qeexitaan laga yaabo inaan loo baahnayn. {{crossref|Sido kale eeg khaladaadka qeexidda.}} {{quote|Qeexitaanku wuxuu hiigsanayaa inuu deskribe-gareeyo ama xaddido macnaha eray gaar ah (eray ama weedh) iyadoo la bixinayo hadal ku saabsan sifooyinka muhiimka ah ama astaamaha kala soocaya ee fikradda, walaxda, ama nooca walaxda, oo uu muujinayo eraygaas.|Qeexitaan}} ===Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka=== Wikipedia kama shaqeyso inay sheegto sida erayada, weedha isku xiran, weedhaha iwm "waa in" loo isticmaalo (laakiin waxay noqon kartaa muhiim dhexdeeda maqaalka qaamuus-aqoodeedka inay u hadasho sida erayga {{em|loo}} isticmaalo). Maqaallada aad loo gooyay si looga fogaado inay noqdaan tusaale isticmaalkeeda waxaa ka mid ah [[gender-neutral pronoun]] iyo [[non-sexist language]]. Maqaallada leh macluumaad ku saabsan sida erayga loo isticmaalo waxaa ka mid ah [[singular they|singular ''they'']], [[homophobia]], iyo [[sexism]]. Sida looga kordhiyo tan dambe, Wikipedia ma ahan tusaha af-suuq ama weedha isku xiran. Madadaal u ma samaynayno dadka sida loo hadlo sida hacker ama Cockney chimney-sweep; waxaan qoreynaa qaamuus-aqoodeed. Eeg [[meta:Knocking her dead one on the nose each and every double trey]] tusaale taariikhi ah. Maqaallada qaar waa [[Wikipedia:Stand-alone lists#Specialized list articles|qaamuusyo {{em|qaamuus-aqoodeed ah}}]] oo ku saabsan jargan-ka shaqo ama sahlan; maqaallada noocan ah waa inay noqdaan kuwo macluumaad bixiya, ee ma ahan kuwo ka tusaale ah dabeecadda, sababtoo ah [[WP:NOT#GUIDE|Wikipedia ma ahan manwal, tusaha tilmaanta, ama buug-waxbarasho]]. Xusuusnow in Wiktionary sidoo kale marka hore tahay kayd ku saabsan sida erayada loo isticmaalo (ama loo isticmaali jiray) halkii ay ahayd sida "waa in" loo isticmaalo, laakiin waxay hiigsanaysaa in la xuso marka isticmaalku yahay af-suuq, aan rasmiga ahayn, zamani ah, aan caadiga ahayn, hoos u dhicid, offensive, iwm iyo sida uu heerkaas u beddelmay waqtiga dhexdiisa. ===Wikipedia ma ahan qaamuus abtirsiin ah=== Waxaa jira shaqooyin tixraac ah oo loo yaqaan qaamuusyada abtirsiinta.<ref>Ancestry Magazine, Nov–Dec 1999, [http://books.google.co.uk/books?id=NTsY_7IA0yQC&pg=PA43 p 43]</ref> Kuwani waxay ku dhow yihiin inay inta badan diiradda saaraan xiriiriyaha qoyska dhow (waalidka, saaxiibada, carruurta iyo saaxiibadood) ee mowduuca maqaalka. Wikipedia waa qaamuus-aqoodeed, oo sidaas darteed diiradda aad u saarta waxyaabaha ay sameeyeen iyo ku-darida mowduuca maqaalka. Tan waxay ka dhigan tahay in qodobbo badan oo abtirsiin ah la kaftami karo si loo helo maqaal si ka wanaagsan u socda, oo ka kooban. Maqaallada bio-ga waa in oo keliya loo abuurtaa dad leh nooc ka mid ah [[Wikipedia:Verifiability|xaqijin karida]] caanka ah. Qiyaas wanaagsan oo [[Wikipedia:Notability|caan ah]] waa haddii qof lagu muujiyay ilo badan, kuwo u gooni ah, oo [[Wikipedia:Reliable sources|la ku kalsoonaan karo]]. Dadka yar-yar waxaa lagu xusi karaa maqaallo kale dhexdoooda (tusaale ahaan, Ronald Gay oo ku jira [[Violence against LGBT people]]). {{crossref|Sido kale eeg [[Wikipedia:Notability (people)]].}} <span id="NEO"></span> ===<span class="anchor" id="Wikipedia does not document the usage of neologisms"></span> Erayada cusub=== <!--Previous section name provided for old redirects --> {{see also|Wikipedia:Manual of Style (words to watch)#Neologisms and new compounds}} {{policy shortcut|WP:NEO|WP:NOTNEO}} [[neologism|Erayga cusub]] waa eray wali ku jira habka loo aqbalayo luuqadda caadiga ah. Maqaallada ku saabsan erayada cusub oo leh isticmaalka yar ama aan lahayn ee ilaha la ku kalsoonaan karo inta badan waa la tirtiraa, maadaama maqaalladan inta badan loo abuuro isku-day ah in loo isticmaalo Wikipedia si loo kordhiyo isticmaalka erayga. Walwal waa in la muujiyo marka loo turjumayo qoraalka Ingiriisiga si eray caan ku ah luuqadda martida loo yahay uusan u abuurin eray cusub oo aan caan ahayn Ingiriisiga dhexdiisa. Sida [[Wiktionary]]'s [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|shuruudaha ka mid noqoshada]] ay uga duwan yihiin kuwa Wikipedia, mashruucaas wuxuu madoobi karaa erayada cusub oo Wikipedia ayan aqbali karin. Tifaftirayaasha waxay rabi karaan inay ku daraaan qeyb ee erayga cusub Wiktionary taa baddalkeeda. Erayada cusub oo qaar waxay noqon karaan kuwo aad loo isticmaalo, oo waxay noqon kartaa ee suurtogal ah in la soo ururiyo xaqiiqooyin badan oo ku saabsan eray gaar ah oo la muujiyo caddeynta isticmaalkiisa Intarneedka ama bulshada weyn dhexdeeda. Si loo taageero maqaalka ku saabsan eray gaar ah ama fikrad, waa inaan tixraacnaa waxa ilaha labaad oo [[Wikipedia:No original research#Primary, secondary and tertiary sources|la ku kalsoonaan karo]] ay ka sheegaan {{em|ku saabsan}} erayga ama fikradda, ee ma ahan oo keliya ilaha {{em|isticmaala}} erayga {{crossref|(eeg [[use–mention distinction]])}}. Uku-ururinta shakhsiga ah ee tifaftiraha iyo baaritaanka (tusaale ahaan meelaha blog-yada, buugaagta, iyo maqaallada isticmaala erayga halkii ay ku saabsan yihiin erayga) ku ma filna si loo taageero maqaallada ku saabsan erayada cusub sababtoo ah tan waxay u baahan kartaa [[WP:AEIS|falanqayn iyo samanaynta]] ee alaabta ilaha koowaad si loo kordhiyo darajo, oo si caddaan ah loo reebay [[WP:OR|siyasadda baaritaanka asalka ah]]. Halka Wikipedia ay tahay il saddexaad, Wiktionary waa il labaad oo waxay soo dhoweysaa OR noocan ah. Erayada cusub waa inay ugu yaraan leeyihiin saddex isticmaalka u gooni ah si loogu ka mid noqdo halkaas, oo shuruudaha dheeraadka ah waxaa lagu heli karaa bogooda [[wikt:WT:CFI|Shuruudaha ka mid noqoshada]]. Erayada cusub ee aad loo isticmaalo laakiin aan lahayn wax laga sameeyay ilaha labaad dhexdeeda ma aha kuwo diyaarsan in loo isticmaalo ama lagu madoobeeyo Wikipedia. Eraygu u ma baahna inuu ku jiro Wikipedia si uu u noqdo eray "dhab ah", oo marka ilaha labaad ay ku soo baxaan meesha, waxay noqon doontaa mid habboon in la abuuro maqaal ku saabsan mowduuca ama loo isticmaalo erayga maqaallada kale dhexdoooda. Dhacdooyinka yar dhexdeeda, waxaa jira mowduucyo caan ah oo si wanaagsan looga qray [[Wikipedia:Reliable sources|ilaha la ku kalsoonaan karo]], laakiin aan lahayn eray gaaban oo la aqbalay. Waxay noqon kartaa mid soo jiidasho leh in loo isticmaalo eray cusub dhacdo noocan ah dhexdeeda. Taa baddalkeeda, waa mid ka wanaagsan in [[Wikipedia:Article titles#Non-judgmental descriptive titles|loo isticmaalo cinwaan ah weedh deskripshin ah]] Ingiriisiga caadiga ah dhexdiisa haddii ay suurtogal tahay, tiyo inay tan ka dhigayso cinwaan dherer leh ama aan habboonayn.{{Example needed|date=April 2021}} ===<span class="anchor" id="WORDISSUBJECT"></span><span class="anchor" id="YESDICT"></span> Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed=== {{policy shortcut|WP:WORDISSUBJECT}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, eray ama weedh waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed. Dhacdooyinkan dhexdeeda, erayga ama weedha lafteeda waxay ka gudbeysaa Wikipedia's [[WP:NOTABILITY|caanka ah]] shuruudaha sida mowduuc ku saabsan [[WP:V|xaqijin karida]] madoobaynta ka socota [[WP:RS|ilaha la ku kalsoonaan karo]]. Sida mowduuc kasta, maqaallada ku saabsan erayada waa inay ku jiraan macluumaad qaamuus-aqoodeed ah. Yan ah, maqaallada noocan ah waa inay ka sii kor maran waxa lagu heli karo qeybta qaamuus erayga (qeexitaan, ku dhawaaqida, halka uu ka yimid, macluumaadka isticmaalka, iwm), oo ay ku jiraan macluumaad ku saabsan muhiimada bulsho ama taariikhi ah ee erayga. Halka qaamuusyada daabacan ay noqon karaan ilo muhiim ah oo macluumaad lexical ah oo ku saabsan eray, ku jira erayga qaamuus dhexdiisa lafteedu ma samayso caanka ah. Tusaale ahaan maqaallada Wikipedia ee ku saabsan erayada iyo weedhaha waxaa ka mid ah [[Macedonia (terminology)|''Macedonia'' (terminology)]], [[Orange (word)|''Orange'' (word)]], ''[[Thou]]'', ''[[No worries]]'', iyo maqaallada ugu badan ee ku saabsan takoorida irqiga ama diinta ee gaarka ah [[:Category:Ethnic and religious slurs]], [[:Category:Profanity|erayada xun-xun]], iyo [[:Category:Obscenity|Astaamaha xun-xun]]. Dhacdooyinka kale dhexdeeda, eray ama weedh waxaa inta badan loo isticmaalaa sida "oo muraayad ah" ama fikrad oo meel kale ama nooc ka mid ah mowduucyada aad u xiriira loo kooxeeyo, loo eego ama loogu magac daro. Dhacdooyinka noocan ah dhexdeeda, madoobaynta ku saabsan eray, weedh ama fikrad waa inay u maareyso sidaas. Madoobaynta ugu muhiimsan ee mowduucyada oo loo beddelay, loo kooxeeyay ama loogu magac daray "muraayadda" badanaa waxay ku jirtaa meel kale oo Wikipedia ah. [[World music]], [[Political correctness]], [[Gay agenda]] iyo [[Truthiness]] waxay muujinayaan tan. ==<span class="anchor" id="REFERS"></span><span class="anchor" id="REFERSTO"></span><span class="anchor" id="ISANAMEFOR"></span><span class="anchor" id="is a word for"></span> Maareynta dhibaatada== {{shortcut|WP:ISAWORDFOR|WP:ISATERMFOR}} ===Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa"=== {{see also|Wikipedia:Writing better articles#Use of "refers to"|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#First sentence}} Maqaalka qaamuus-aqoodeedka {{em|wanaagsan}} waa inuu ku bilaabadaa qeexitaan gaaban laakiin u gooni ah oo ku saabsan mowduuca maqaalka (qofka, dhulka, fikradda, dhacdada, ama 'waxa' cinwaanka ah). Mararka qaarkood, maqaallada (gaar ahaan kuwa qabyada ah) waxay leeyihiin weedho hordhac ah oo u qritan sida qaamuus erayga oo xun, sida: * {{cross}} '''Dog''' waa eray loo isticmaalo noolaha leh magaca binomial ah ''Canis lupus''. * {{cross}} '''Dog''' waa eray u jeeda eyga guri-joogga ah. * {{cross}} '''Dog''' waa leabel loo isticmaalo noolaha qaar. Maqaallada ugu badan ee Wikipedia {{em|ma ahan}} qeybo qaamuus erayo ah, oo weedha hordhaca ah oo deskribe-gareysa magaca mowduuca halkii ay ka ahaayeen mowduuc, sida kuwa sare, waa in la nadiifiyaa si ku dhow [[WP:REFERS|Tusaha qoraalka maqaallada ka wanaagsan]]. Tifaftirayaasha waa inay [[WP:BOLD|si dhiiran]] u beddelaan weedhahan culus ("waa eray loo isticmaalo", "waa eray macnaheedu yahay", "waxay u jeeddaa") iyadoo loo isticmaalayo dhismaha dhabta ah ee "waa", tusaale ahaan: * {{tick}} '''Dog''' waa noole ka mid ah noocyada ''Canis lupus''. * {{tick}} '''Dog''' waa ey guri-joog ah. Mowduucyo qaamuus-aqoodeed oo aad u adag ma ahan erayo ama weedho laftooda, laakiin wali waxaa ka wanaagsan in lagu bilaabo tixraaca magaca mowduuca halkii laga siin lahaa qeexitaan sax ah, si ku dhow ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, [[race card]] waa fikrad muran leh oo ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo ay u maareeyaan sidaas. Wikipedia ma soo bandhigi karto mowduuca iyadoo deskribe-gareysa dhacdada looga jeedo erayga "race card", sida, "Isticmaalka '''race card''' waa xeelad rhetoric ah oo aan dhab ahayn halka uu ku loogu eedaynayo irqiga ka dhan ah ninka ka soo horjeeda dhib dhab ahayn". Tan dhab ahaan waa waxa "race card" macnaheedu yahay, laakiin weedhan hordhaca ah waxay tanaasulaysaa dhex-dhexaadnimada waxayna ka hor timaadaa maareynta shakiga leh ama dhaleeceynta leh ee mowduuca dhexdiisa ilaha la ku kalsoonaan karo. Fikrad aan si sax ah ama dhex-dhexaad ah loo aqbali karin (sida [[chick lit]], [[gay agenda]], ama [[deep state]]), weedha hordhaca ah ee habboon waxay ku jari kartaa weedha "waxay u jeeddaa" ama si kale loo xuso magaca mowduuca halkii loo isticmaali lahaa (eeg [[Use–mention distinction|''use–mention distinction'']]). Mararka qaarkood maqaalka Wikipedia wuxuu noqon doonaa miid [[WP:TITLE|aan si wanaagsan loo cinwaannayn]]: cinwaankiisu wuxuu noqon doonaa sifaal ama falka-kaaba, ama rogmadka falka oo aan ahayn magac. Maqaallada noocan ah waa maqaallo qaamuus erayo ah oo keliya haddii ay u hadlaan erayga ama weedha ''[[MOS:WAW|sida eray ama weedh]]'', halkii ay ka ahaayeen waxa erayga ama weedha ay muujinayaan. Haddii maqaallada noocan ah ay tahay inay fahan ka bixiyaan waxa erayga ama weedha ay muujinayaan, marka waa in [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddelaa]] ama [[Wikipedia:Merge|is ku dhex daraa]] cinwaan ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions|caadada magac-bixinta]]. Tusaale ahaan, sifaalka "supermassive" dhexdiisa ma muujiyo mowduuc. "[[Supermassive black hole]]", dhanka kale, waa mowduuc. ===Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan=== Mararka qaarkood maqaalku dhab ahaan waa maqaal qabyo ah oo qaamuus erayga ah oo meel ka baxsan oo u hadlaya halka uu ka yimid, turjumaada, isticmaalka, rogmadka, macnaha kala duwan oo {{em|distinct}} ah, macna-wadaaga, caksiga, dhawaaq-wadaaga, hingaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|eray ama weedh isku xiran]]. Haddii Wiktionary ayan mar hore lehayn qeyb erayga ama weedha (oo ah wax aan u dhowayn), hal ayaa la abuuri karaa. Horey waxaa looga copy-gareyn karay Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo pishada [[m:Help:Transwiki|transwiki]] iyadoo maqaalka la saarayo {{tl|Copy to Wiktionary}} template-ka, laakiin template-kaas [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2021 September 24#Template:Copy to Wiktionary|waxaa loo tirtiray TfD-gii 2021]]. Ka dib markii loo copy-gareeyo, maareynta u dambeysa ee maqaalka halkan waxay ku xiran tahay Wikipedia. Haddii maqaalka aan [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddeli karin]], [[Wikipedia:Merge|la is ku dhex dari karin]], ama [[Help:Editing|dob loo qori karin]] maqaal qabyo ah oo qaamuus-aqoodeed ah oo ku saabsan mowduuca, oo uu muujinayo cinwaankiisu, marka waa in [[Wikipedia:Guide to deletion|la tirtiraa]]. === Tusayaasha ku socda Wiktionary === {{Wiktionary|dictionary}} {{shortcut|WP:POINTWIKT}} Template ayaa loo isticmaali karaa si loogu tuso qeybta Wiktionary ka socota maqaalka Wikipedia oo leh macluumaad qaamuus-aqoodeed; tusaale ahaan, koodka {{Tlx|Wiktionary|dictionary}} wuxuu soo bixiyaa tusaale ku socda qeexitaanka Wiktionary ee [[dictionary]] sida halkan ku muuqata. Maqaallada Wikipedia ee kaliya noqon kara qeexitaanno qaamuus erayo ah oo mar walba loo abuurayo oo loo tirtirayo, ama kuwo noqon kara kuwo sax ah laakiin hadda ah qabyo qaamuus-la-mid ah, waxay leedahay suurtogalnimo in si dhab ah loo "[[WP:SALT|aamusiyo]]" iyadoo loo isticmaalayo [[Wikipedia:Soft redirect|dhan-leexin dabacsan]] oo ku socda Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo koodka sida {{Tlx|Wiktionary redirect|dictionary}}. Tusaha guud ee waxa loo aqbalay dhan-leexin dabacsan oo ku socda Wiktionary waxaa lagu helaa dokumanti-ga template-kaas. ==Sidoo kale eeg== * [[Wikipedia:Redirects in languages other than English]] (maqaal; dhab ahaan, ''Wikipedia ma ahan qaamuus turjumaad ah'') * [[Wikipedia:Dictionaries as sources]] (maqaal) * [[Wikipedia:You are probably not a lexicologist or a lexicographer]] (maqaal) * [[Wikipedia:Dealing with dictionary definitions]] (maqaal) * [[Wikipedia:Stand-alone lists]] * [[Wikipedia:What Wikipedia is not]] * [[:Category:Phrases]] – maqaallo badan oo weedha la xiriira waxaa lagu heli karaa Wikipedia dhexdeeda * [[:Category:Vocabulary and usage stubs]] – maqaalladan gaagaaban ee badan waxay noqon karaan kuwo habboon in lagu ka mid noqdo Wiktionary dhexdeeda ==Tixraac== {{reflist}} ==Xiriiriyaha dibadda== * [[Meatball:ShallowPage|"Shallow Page" ee ku jira MeatballWiki]] * Waxaa jira hal ka mid ah oo ka baxsan siyasaddan{{dash}}maqaalka [[:als:|Alemannic German Wikipedia]] waa labadaba qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo. {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} h5psm68198xel48cd1xvi30fsed3oir 306650 306649 2026-09-01T08:48:30Z Isma4l 41797 /* Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka */ 306650 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DICDEF|WP:NOTDICT|WP:WINAD|WP:DICT}} {{nutshell|Wikipedia dhexdeeda, waxyaabaha waxaa loo kooxeeyaa maqaallo ku batilamaan waxa ay yihiin, ee ma ahan sida loo callaamadeeyo ama loo yeero. Qaamuusyada dhexdeeda, waa inay habkaas caksigeeda ahaato.}} {{content policy list}} [[File:Encyclopaedia Britannica 15 with 2002.jpg|thumb|right|200px|Yoolka [[Wikipedia]] waa in la abuuro qaamuus aqoodeed, ee ma ahan qaamuus erayo. (Labada raff oo shelf-ka ah waxay leeyihiin daabacaaddii 2002 ee ''Insaykalopediya Britannica''.]] '''Wikipedia ma ahan qaamuus erayo, buug-weedho, ama tusaha af-suuq, jargan, ama tusaha isticmaalka erayada.''' Taa baddalkeeda, yoolka mashruucan waa in la abuuro qaamuus-aqoodeed. Mashruuca aan walaalaha nahay ee [[:so:wikt:Bogga Hore|Wiktionary]] wuxuu hiigsanayaa inuu abuuro qaamuus erayo. Waa "saaxiibka erey bixin inta badan way isku xiran yihiin. Wiktionary waxay soo dhoweyneysaa dhammaan tifaftirayaasha raba inay qoraan qaamuus erayo. Labadaba maqaallada erayada ee Wiktionary iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ee Wikipedia waxay ku bilaaban karaan qabyo, laakiin waa kuwo shaqo ku socoto ah oo la ballaarin doono. Maqaallada Wikipedia waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan, laakiin waa inay bixiyaan noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Maqaallada buuxa ee ay qabyada Wikipedia u kuraan aad bay uga duwan yihiin maqaallada qaamuus erayada. Maqaal kasta oo ku jira qaamuus-aqoodeedka wuxuu ku saabsan yahay qtu, dad, fikrad, mahad, dhacdo, wax, iyo wixii la mid ah, halka qeybta qaamuus erayga ay marka hore ku saabsan tahay eray, weedh isku xiran, ama shaqo iyo macnaheeda (macnahooda), isticmaalka iyo taariikhda. Cases qaar, eray ama weedh lafteeda waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus aqoodeed, sida ''Macedonia'' (erey bixin) ama ''runnimo''. Maqaallada noocan ah dhul ahaan dhawaan ma ku jira ka badan meel {{em|distinct}} ah oo qeexitaan ama isticmaalka cinwaanka maqaalka. Ugu muhiimsan ilaha jahwareerka waa in maqaalka qabyada ah ee qaamuus-aqoodeedku uu aad uga muuqdo sida qaamuus erayo, oo qabyada inta badan si xun loo qray; ta kale waa in qaar ka mid ah qaamuusyada {{em|warqadda}} ah, sida qaamuusyada "jeebka", ay ka dhigaan isticmaalayaasha inay rumeystaan in qeybaha qaamuusyada ay yihiin kuwo gaagaaban, oo sidaas darteed ''maqaal gaabinta'' iyo ''qeybta qaamuus erayga'' ay yihiin kuwo u dhiibma. ==Jaleecada guud: qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo== Qeybtan waxaan ku barbardhigaynaa Wikipedia iyo Wiktionary (sida tusaale dhab ah oo qaamuus erayo ah), laakiin mabda'a waa in Wikipedia ayan ahayn qaamuus erayo, ee ma ahan oo keliya inaanay ahayn Wiktionary. ===Farqiga muhiimka ah=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Mawduuca maqaalka | {{em|ku saabsan <u>waxa loo jeedo</u>}}: qof, dad, fikrad, mahad, dhul, dhacdo, ama wax uu cinwaanka maqaalku {{em|muujin karo}}. Maqaalka octopus wuxuu inta badan ku saabsan yahay nooca noolaha, marka la eego guud ahaan: dhismihiisa, isticmaalka cunto ahaan, kala soocidda sayniska, iyo wixii la mid ah. | {{em|ku saabsan <u>tixraaca</u>}}: erayada, astaamaha, iyo luuqadda loo isticmaalo in lagu muujiyo kuwoas {{em|loo jeedo}}—oo ay ku jiraan {{em|qaybaha luuqadda}} ee magacyada loo isticmaalo cinwaanno maqaal ahaan. Qeybta [[wikt:octopus|octopus]] waxay ku saabsan tahay ''erayga'' "octopus": qaybtiisa hadalka, wadarteeda, isticmaalkeeda, halka uu ka yimid, turjumaada luuqadaha kale, iyo wixii la mid ah. |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin erayo duwan oo wax isku mid ah loo isticmaalo (ereyo isku mid ah) | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: shidaal iyo [[shidaal]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (tusaale ahaan, [[wikt:petrol|shidaal]] iyo [[wikt:gasoline|shidaal]]). |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin hingaad duwan oo eray isku mid ah ama lexeme | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: midab iyo midabyo. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (sida [[wikt:colour|midab]] iyo [[wikt:color|midab]]). |- ! scope="row" | Cinwaan isku mid ah oo waxyaabo kala duwan loo isticmaalo (homographs) | {{em|waxaa lagu helaa maqaallo kala duwan}}. Tusaale ahaan: gaariga gantaal, gantaal salad ah, iyo matoorka gantaalka. Maqaallada kollayba waxaa lagu heli karaa bogga kala-doorashada | waxaa lagu helaa hal qeyb dhexdeed (sida [[wikt:rocket|gantaal]]). |} Hal imtihan ayaa ah in magaca maqaalka qaamuus-aqoodeedku uu felan karo qaabab kala duwan oo u dhigma, halka qaamuus eraygu yahay ''shaqo luuqadeed oo ku saabsan erayada cinwaanka'', oo badanaa aan si fudud loo turjumi karin.<ref>{{cite book| url= https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&pg=PA30 |title= Modern Lexicography: An Introduction |first= Henri| last= Béjoint | edition= Reprint| publisher= Oxford University Press| year= 2000| isbn=9780198299516 | page= 30}}</ref> ===Farqiga yar=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Rogmadka erayada | Sida ku dhow cinwaannada maqaallada hal-erayga ah badanaa waa magac ama magac-falayaal (xubno ama Magacyada falka), sida Iibiyaha khudaarta iyo teendho, cinwaannada maqaalladu waa kis. Rogmadka kale, haddii ay jiraanba, waa laga dhex leexiyay. | Rogmad kasta oo eray waa qeyb u gooni ah, oo laga yaabo inay leedahay xigtayaha muujinta u gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:walk|socod]], [[wikt:walks|socodka]], [[wikt:walked|socday]], iyo [[wikt:walking|socodka]] dhammaan waa qeybo kala duwan. Dabo qabashada ee rogmadka sidoo kale waa qeybo: [[wikt:-ed|-ed]], [[wikt:-ing|-ing]] iwm. |- ! scope="row" | Sifaalka | Sida ku dhow Wikipedia: Cinwaanada maqaalka § Isticmaal magacyada sifaalka badanaa waxaa loo dhan leexiyaa magacyada ama waa boggaga kala-doorashada ama meelna kama jiraan. | Sifaal kasta waa eray/qeyb u gooni ah. |- ! scope="row" | Luuqadda loo isticmaalay | Cinwaannada maqaalladu waxay ku jiraan luuqadda Af-Soomaali, marka laga reebo inta yar]]. | [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|Dhammaan erayada ka socda dhammaan luuqadaha waa la aqbalaa]]. |- ! scope="row" | Magacyada gooniga ah | Maqaalka leh magac gooni ah oo cinwaan u ah badanaa waa maqaal kala-doorasho, oo u xira dhammaan dhulalka ama waxyaabaha caanka ku ah magacaas. Benedict, Bush. Maqaalku wuxuu isticmaali doonaa {{tl|wiktionary}} si uu u xiro qeybaha Wiktionary ee magaca gooniga ah iyo magacyada caadiga ah ee leh hingaad isku mid ah. Maqaalka ku saabsan magaca koowaad ama magaca aabaha waa maqaal magac dadka oo ku jira liiska dadka leh magacan iyo sidoo kale macluumaad qaamuus aqoodeed oo ku saabsan macnaha, halka uu ka yimid iyo taariikhda magaca. | Qeybta leh cinwaan magac gooni ah waxay bixisaa halka uu ka yimid, macnaha, turjumaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee magacaas gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:Hastings|Hastings]], [[wikt:Benedict|Benedict]] Qeybtu waxay isticmaali doontaa &#123;&#123;[[wikt:Template:Wikipedia|Wikipedia]]&#125;&#125; ama xiriiriyaha interwiki si loogu xiro maqaallada Wikipedia. Wiktionary sidoo kale waa ku meel-xasaasi ah xarafka weyn/yar, marka qeybaha magacyada gooniga ah (Soomaaliga) waxay ka duwan yihiin qeybaha magacyada caadiga ah (Soomaaliga). Tusaale ahaan: [[wikt:Bush|Bush]], [[wikt:bush|bush]] |} ===Ma ahan baaxadda=== Qeybaha qaamuus erayga iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ma kala duwana oo keliya sabab ku saabsan {{em|dhererka}}. Qeyb ka mid ah qaamuus erayo ah oo dhammaystiran (ama qaamuus erayo [[encyclopedic dictionary|qaamuus-aqoodeed ah]]) waxay ku dhowdahay inay ku jiraan xigtayaha muujinta macna kasta oo ku liisaysan; halka ay ka yimaadeen; turjumaada; rogmadka; xiriiriyaha erayada la xiriira iyo kuwa ka cusboonaaday; xiriiriyaha erayada macna-wadaaga ah, kuwa caksiga ah, iyo kuwa dhawaaq-wadaaga ah; tusaha ku dhawaaqida ee af-guri kasta, oo ku jira xiriiriyaha faylasha codka; iyo qoraallada isticmaalka; waxay noqon kartaa meel aad u dhueraata. Maqaallada gaagaaban ee qaamuusyada waa kuwo ee qaamuusyada warqadda oo booska la xaddiday, iyo qaamuusyada qaar oo u gaar ah inay ku koobnaadaan. Qaamuusyada oo dhan ma ahan kuwo lagu xaddiday baaxadda warqadda; [[wikt:Wiktionary:What Wiktionary is not|Wiktionary ma ahan warqad]] sidoo kale. ==Debin qeexitaanka qaamuus erayga== ===Qeexitaanno wanaagsan=== Labadaba qaamuusyada erayada iyo qaamuus-aqoodeedyadu waxay ku jiraan qeexitaanno. Maqaallada qaamuus-aqoodeedku waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan iyo deskripshin ku saabsan {{em|hal}} mowduuc (ama inta yar oo aad ama guud ahaan ah macna-wadaag ama xiriir aad u dhow leeyihiin<ref>Fikir: waa inaanay ahayn kuwo aad ama guud ahaan u xiriira oo keliya erayga cinwaanka ah</ref>), laakiin maqaalku waa inuu bixiyaa noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Qeexitaanka qaamuus-aqoodeedku wuxuu ka sii walwalsan yahay aqoonta qaamuus-aqoodeedka (xaqiiqooyinka) marka loo eego walwalka luuqadda.<ref>[http://books.google.com/books?id=sHnjUYy_KZMC&pg=PA48 Dictionary of lexicography By R. R. K. Hartmann, Gregory James]</ref> Qeexitaan wanaagsan ma ahan wareegay ah, macna-wadaag ama macna-wadaag dhow, aad u ballaaran ama aad u yar, jahwareer leh, dhar-xidhid ama aan caddayn. Marka cinwaanka deskripshinka ah uu yahay mid is-qeexaya, sida taariikhda Malta, qeexitaan laga yaabo inaan loo baahnayn. {{crossref|Sido kale eeg khaladaadka qeexidda.}} {{quote|Qeexitaanku wuxuu hiigsanayaa inuu deskribe-gareeyo ama xaddido macnaha eray gaar ah (eray ama weedh) iyadoo la bixinayo hadal ku saabsan sifooyinka muhiimka ah ama astaamaha kala soocaya ee fikradda, walaxda, ama nooca walaxda, oo uu muujinayo eraygaas.|Qeexitaan}} ===Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka=== Wikipedia kama shaqeyso inay sheegto sida erayada, weedha isku xiran, weedhaha iwm "waa in" loo isticmaalo (laakiin waxay noqon kartaa muhiim dhexdeeda maqaalka qaamuus-aqoodeedka inay u hadasho sida erayga {{em|loo}} isticmaalo). Maqaallada aad loo gooyay si looga fogaado inay noqdaan tusaale isticmaalkeeda waxaa ka mid ah Magac u yaalka jinsiga-dhexdhexaadka ah iyo luqadda aan jinsiga ahayn. Maqaallada leh macluumaad ku saabsan sida erayga loo isticmaalo waxaa ka mid ah keli ah ''iyagu'', homophobia, iyo takooridda jinsiga. Sida looga kordhiyo tan dambe, Wikipedia ma ahan tusaha af-suuq ama weedha isku xiran. Madadaal u ma samaynayno dadka sida loo hadlo sida hacker ama Cockney chimney-sweep; waxaan qoreynaa qaamuus-aqoodeed. Eeg [[meta:Knocking her dead one on the nose each and every double trey]] tusaale taariikhi ah. Maqaallada qaar waa qaamuusyo {{em|qaamuus-aqoodeed ah}} oo ku saabsan jargan-ka shaqo ama sahlan; maqaallada noocan ah waa inay noqdaan kuwo macluumaad bixiya, ee ma ahan kuwo ka tusaale ah dabeecadda, sababtoo ah Wikipedia ma ahan manwal, tusaha tilmaanta, ama buug-waxbarasho. Xusuusnow in Wiktionary sidoo kale marka hore tahay kayd ku saabsan sida erayada loo isticmaalo (ama loo isticmaali jiray) halkii ay ahayd sida "waa in" loo isticmaalo, laakiin waxay hiigsanaysaa in la xuso marka isticmaalku yahay af-suuq, aan rasmiga ahayn, zamani ah, aan caadiga ahayn, hoos u dhicid, offensive, iwm iyo sida uu heerkaas u beddelmay waqtiga dhexdiisa. ===Wikipedia ma ahan qaamuus abtirsiin ah=== Waxaa jira shaqooyin tixraac ah oo loo yaqaan qaamuusyada abtirsiinta.<ref>Ancestry Magazine, Nov–Dec 1999, [http://books.google.co.uk/books?id=NTsY_7IA0yQC&pg=PA43 p 43]</ref> Kuwani waxay ku dhow yihiin inay inta badan diiradda saaraan xiriiriyaha qoyska dhow (waalidka, saaxiibada, carruurta iyo saaxiibadood) ee mowduuca maqaalka. Wikipedia waa qaamuus-aqoodeed, oo sidaas darteed diiradda aad u saarta waxyaabaha ay sameeyeen iyo ku-darida mowduuca maqaalka. Tan waxay ka dhigan tahay in qodobbo badan oo abtirsiin ah la kaftami karo si loo helo maqaal si ka wanaagsan u socda, oo ka kooban. Maqaallada bio-ga waa in oo keliya loo abuurtaa dad leh nooc ka mid ah [[Wikipedia:Verifiability|xaqijin karida]] caanka ah. Qiyaas wanaagsan oo [[Wikipedia:Notability|caan ah]] waa haddii qof lagu muujiyay ilo badan, kuwo u gooni ah, oo [[Wikipedia:Reliable sources|la ku kalsoonaan karo]]. Dadka yar-yar waxaa lagu xusi karaa maqaallo kale dhexdoooda (tusaale ahaan, Ronald Gay oo ku jira [[Violence against LGBT people]]). {{crossref|Sido kale eeg [[Wikipedia:Notability (people)]].}} <span id="NEO"></span> ===<span class="anchor" id="Wikipedia does not document the usage of neologisms"></span> Erayada cusub=== <!--Previous section name provided for old redirects --> {{see also|Wikipedia:Manual of Style (words to watch)#Neologisms and new compounds}} {{policy shortcut|WP:NEO|WP:NOTNEO}} [[neologism|Erayga cusub]] waa eray wali ku jira habka loo aqbalayo luuqadda caadiga ah. Maqaallada ku saabsan erayada cusub oo leh isticmaalka yar ama aan lahayn ee ilaha la ku kalsoonaan karo inta badan waa la tirtiraa, maadaama maqaalladan inta badan loo abuuro isku-day ah in loo isticmaalo Wikipedia si loo kordhiyo isticmaalka erayga. Walwal waa in la muujiyo marka loo turjumayo qoraalka Ingiriisiga si eray caan ku ah luuqadda martida loo yahay uusan u abuurin eray cusub oo aan caan ahayn Ingiriisiga dhexdiisa. Sida [[Wiktionary]]'s [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|shuruudaha ka mid noqoshada]] ay uga duwan yihiin kuwa Wikipedia, mashruucaas wuxuu madoobi karaa erayada cusub oo Wikipedia ayan aqbali karin. Tifaftirayaasha waxay rabi karaan inay ku daraaan qeyb ee erayga cusub Wiktionary taa baddalkeeda. Erayada cusub oo qaar waxay noqon karaan kuwo aad loo isticmaalo, oo waxay noqon kartaa ee suurtogal ah in la soo ururiyo xaqiiqooyin badan oo ku saabsan eray gaar ah oo la muujiyo caddeynta isticmaalkiisa Intarneedka ama bulshada weyn dhexdeeda. Si loo taageero maqaalka ku saabsan eray gaar ah ama fikrad, waa inaan tixraacnaa waxa ilaha labaad oo [[Wikipedia:No original research#Primary, secondary and tertiary sources|la ku kalsoonaan karo]] ay ka sheegaan {{em|ku saabsan}} erayga ama fikradda, ee ma ahan oo keliya ilaha {{em|isticmaala}} erayga {{crossref|(eeg [[use–mention distinction]])}}. Uku-ururinta shakhsiga ah ee tifaftiraha iyo baaritaanka (tusaale ahaan meelaha blog-yada, buugaagta, iyo maqaallada isticmaala erayga halkii ay ku saabsan yihiin erayga) ku ma filna si loo taageero maqaallada ku saabsan erayada cusub sababtoo ah tan waxay u baahan kartaa [[WP:AEIS|falanqayn iyo samanaynta]] ee alaabta ilaha koowaad si loo kordhiyo darajo, oo si caddaan ah loo reebay [[WP:OR|siyasadda baaritaanka asalka ah]]. Halka Wikipedia ay tahay il saddexaad, Wiktionary waa il labaad oo waxay soo dhoweysaa OR noocan ah. Erayada cusub waa inay ugu yaraan leeyihiin saddex isticmaalka u gooni ah si loogu ka mid noqdo halkaas, oo shuruudaha dheeraadka ah waxaa lagu heli karaa bogooda [[wikt:WT:CFI|Shuruudaha ka mid noqoshada]]. Erayada cusub ee aad loo isticmaalo laakiin aan lahayn wax laga sameeyay ilaha labaad dhexdeeda ma aha kuwo diyaarsan in loo isticmaalo ama lagu madoobeeyo Wikipedia. Eraygu u ma baahna inuu ku jiro Wikipedia si uu u noqdo eray "dhab ah", oo marka ilaha labaad ay ku soo baxaan meesha, waxay noqon doontaa mid habboon in la abuuro maqaal ku saabsan mowduuca ama loo isticmaalo erayga maqaallada kale dhexdoooda. Dhacdooyinka yar dhexdeeda, waxaa jira mowduucyo caan ah oo si wanaagsan looga qray [[Wikipedia:Reliable sources|ilaha la ku kalsoonaan karo]], laakiin aan lahayn eray gaaban oo la aqbalay. Waxay noqon kartaa mid soo jiidasho leh in loo isticmaalo eray cusub dhacdo noocan ah dhexdeeda. Taa baddalkeeda, waa mid ka wanaagsan in [[Wikipedia:Article titles#Non-judgmental descriptive titles|loo isticmaalo cinwaan ah weedh deskripshin ah]] Ingiriisiga caadiga ah dhexdiisa haddii ay suurtogal tahay, tiyo inay tan ka dhigayso cinwaan dherer leh ama aan habboonayn.{{Example needed|date=April 2021}} ===<span class="anchor" id="WORDISSUBJECT"></span><span class="anchor" id="YESDICT"></span> Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed=== {{policy shortcut|WP:WORDISSUBJECT}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, eray ama weedh waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed. Dhacdooyinkan dhexdeeda, erayga ama weedha lafteeda waxay ka gudbeysaa Wikipedia's [[WP:NOTABILITY|caanka ah]] shuruudaha sida mowduuc ku saabsan [[WP:V|xaqijin karida]] madoobaynta ka socota [[WP:RS|ilaha la ku kalsoonaan karo]]. Sida mowduuc kasta, maqaallada ku saabsan erayada waa inay ku jiraan macluumaad qaamuus-aqoodeed ah. Yan ah, maqaallada noocan ah waa inay ka sii kor maran waxa lagu heli karo qeybta qaamuus erayga (qeexitaan, ku dhawaaqida, halka uu ka yimid, macluumaadka isticmaalka, iwm), oo ay ku jiraan macluumaad ku saabsan muhiimada bulsho ama taariikhi ah ee erayga. Halka qaamuusyada daabacan ay noqon karaan ilo muhiim ah oo macluumaad lexical ah oo ku saabsan eray, ku jira erayga qaamuus dhexdiisa lafteedu ma samayso caanka ah. Tusaale ahaan maqaallada Wikipedia ee ku saabsan erayada iyo weedhaha waxaa ka mid ah [[Macedonia (terminology)|''Macedonia'' (terminology)]], [[Orange (word)|''Orange'' (word)]], ''[[Thou]]'', ''[[No worries]]'', iyo maqaallada ugu badan ee ku saabsan takoorida irqiga ama diinta ee gaarka ah [[:Category:Ethnic and religious slurs]], [[:Category:Profanity|erayada xun-xun]], iyo [[:Category:Obscenity|Astaamaha xun-xun]]. Dhacdooyinka kale dhexdeeda, eray ama weedh waxaa inta badan loo isticmaalaa sida "oo muraayad ah" ama fikrad oo meel kale ama nooc ka mid ah mowduucyada aad u xiriira loo kooxeeyo, loo eego ama loogu magac daro. Dhacdooyinka noocan ah dhexdeeda, madoobaynta ku saabsan eray, weedh ama fikrad waa inay u maareyso sidaas. Madoobaynta ugu muhiimsan ee mowduucyada oo loo beddelay, loo kooxeeyay ama loogu magac daray "muraayadda" badanaa waxay ku jirtaa meel kale oo Wikipedia ah. [[World music]], [[Political correctness]], [[Gay agenda]] iyo [[Truthiness]] waxay muujinayaan tan. ==<span class="anchor" id="REFERS"></span><span class="anchor" id="REFERSTO"></span><span class="anchor" id="ISANAMEFOR"></span><span class="anchor" id="is a word for"></span> Maareynta dhibaatada== {{shortcut|WP:ISAWORDFOR|WP:ISATERMFOR}} ===Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa"=== {{see also|Wikipedia:Writing better articles#Use of "refers to"|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#First sentence}} Maqaalka qaamuus-aqoodeedka {{em|wanaagsan}} waa inuu ku bilaabadaa qeexitaan gaaban laakiin u gooni ah oo ku saabsan mowduuca maqaalka (qofka, dhulka, fikradda, dhacdada, ama 'waxa' cinwaanka ah). Mararka qaarkood, maqaallada (gaar ahaan kuwa qabyada ah) waxay leeyihiin weedho hordhac ah oo u qritan sida qaamuus erayga oo xun, sida: * {{cross}} '''Dog''' waa eray loo isticmaalo noolaha leh magaca binomial ah ''Canis lupus''. * {{cross}} '''Dog''' waa eray u jeeda eyga guri-joogga ah. * {{cross}} '''Dog''' waa leabel loo isticmaalo noolaha qaar. Maqaallada ugu badan ee Wikipedia {{em|ma ahan}} qeybo qaamuus erayo ah, oo weedha hordhaca ah oo deskribe-gareysa magaca mowduuca halkii ay ka ahaayeen mowduuc, sida kuwa sare, waa in la nadiifiyaa si ku dhow [[WP:REFERS|Tusaha qoraalka maqaallada ka wanaagsan]]. Tifaftirayaasha waa inay [[WP:BOLD|si dhiiran]] u beddelaan weedhahan culus ("waa eray loo isticmaalo", "waa eray macnaheedu yahay", "waxay u jeeddaa") iyadoo loo isticmaalayo dhismaha dhabta ah ee "waa", tusaale ahaan: * {{tick}} '''Dog''' waa noole ka mid ah noocyada ''Canis lupus''. * {{tick}} '''Dog''' waa ey guri-joog ah. Mowduucyo qaamuus-aqoodeed oo aad u adag ma ahan erayo ama weedho laftooda, laakiin wali waxaa ka wanaagsan in lagu bilaabo tixraaca magaca mowduuca halkii laga siin lahaa qeexitaan sax ah, si ku dhow ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, [[race card]] waa fikrad muran leh oo ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo ay u maareeyaan sidaas. Wikipedia ma soo bandhigi karto mowduuca iyadoo deskribe-gareysa dhacdada looga jeedo erayga "race card", sida, "Isticmaalka '''race card''' waa xeelad rhetoric ah oo aan dhab ahayn halka uu ku loogu eedaynayo irqiga ka dhan ah ninka ka soo horjeeda dhib dhab ahayn". Tan dhab ahaan waa waxa "race card" macnaheedu yahay, laakiin weedhan hordhaca ah waxay tanaasulaysaa dhex-dhexaadnimada waxayna ka hor timaadaa maareynta shakiga leh ama dhaleeceynta leh ee mowduuca dhexdiisa ilaha la ku kalsoonaan karo. Fikrad aan si sax ah ama dhex-dhexaad ah loo aqbali karin (sida [[chick lit]], [[gay agenda]], ama [[deep state]]), weedha hordhaca ah ee habboon waxay ku jari kartaa weedha "waxay u jeeddaa" ama si kale loo xuso magaca mowduuca halkii loo isticmaali lahaa (eeg [[Use–mention distinction|''use–mention distinction'']]). Mararka qaarkood maqaalka Wikipedia wuxuu noqon doonaa miid [[WP:TITLE|aan si wanaagsan loo cinwaannayn]]: cinwaankiisu wuxuu noqon doonaa sifaal ama falka-kaaba, ama rogmadka falka oo aan ahayn magac. Maqaallada noocan ah waa maqaallo qaamuus erayo ah oo keliya haddii ay u hadlaan erayga ama weedha ''[[MOS:WAW|sida eray ama weedh]]'', halkii ay ka ahaayeen waxa erayga ama weedha ay muujinayaan. Haddii maqaallada noocan ah ay tahay inay fahan ka bixiyaan waxa erayga ama weedha ay muujinayaan, marka waa in [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddelaa]] ama [[Wikipedia:Merge|is ku dhex daraa]] cinwaan ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions|caadada magac-bixinta]]. Tusaale ahaan, sifaalka "supermassive" dhexdiisa ma muujiyo mowduuc. "[[Supermassive black hole]]", dhanka kale, waa mowduuc. ===Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan=== Mararka qaarkood maqaalku dhab ahaan waa maqaal qabyo ah oo qaamuus erayga ah oo meel ka baxsan oo u hadlaya halka uu ka yimid, turjumaada, isticmaalka, rogmadka, macnaha kala duwan oo {{em|distinct}} ah, macna-wadaaga, caksiga, dhawaaq-wadaaga, hingaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|eray ama weedh isku xiran]]. Haddii Wiktionary ayan mar hore lehayn qeyb erayga ama weedha (oo ah wax aan u dhowayn), hal ayaa la abuuri karaa. Horey waxaa looga copy-gareyn karay Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo pishada [[m:Help:Transwiki|transwiki]] iyadoo maqaalka la saarayo {{tl|Copy to Wiktionary}} template-ka, laakiin template-kaas [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2021 September 24#Template:Copy to Wiktionary|waxaa loo tirtiray TfD-gii 2021]]. Ka dib markii loo copy-gareeyo, maareynta u dambeysa ee maqaalka halkan waxay ku xiran tahay Wikipedia. Haddii maqaalka aan [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddeli karin]], [[Wikipedia:Merge|la is ku dhex dari karin]], ama [[Help:Editing|dob loo qori karin]] maqaal qabyo ah oo qaamuus-aqoodeed ah oo ku saabsan mowduuca, oo uu muujinayo cinwaankiisu, marka waa in [[Wikipedia:Guide to deletion|la tirtiraa]]. === Tusayaasha ku socda Wiktionary === {{Wiktionary|dictionary}} {{shortcut|WP:POINTWIKT}} Template ayaa loo isticmaali karaa si loogu tuso qeybta Wiktionary ka socota maqaalka Wikipedia oo leh macluumaad qaamuus-aqoodeed; tusaale ahaan, koodka {{Tlx|Wiktionary|dictionary}} wuxuu soo bixiyaa tusaale ku socda qeexitaanka Wiktionary ee [[dictionary]] sida halkan ku muuqata. Maqaallada Wikipedia ee kaliya noqon kara qeexitaanno qaamuus erayo ah oo mar walba loo abuurayo oo loo tirtirayo, ama kuwo noqon kara kuwo sax ah laakiin hadda ah qabyo qaamuus-la-mid ah, waxay leedahay suurtogalnimo in si dhab ah loo "[[WP:SALT|aamusiyo]]" iyadoo loo isticmaalayo [[Wikipedia:Soft redirect|dhan-leexin dabacsan]] oo ku socda Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo koodka sida {{Tlx|Wiktionary redirect|dictionary}}. Tusaha guud ee waxa loo aqbalay dhan-leexin dabacsan oo ku socda Wiktionary waxaa lagu helaa dokumanti-ga template-kaas. ==Sidoo kale eeg== * [[Wikipedia:Redirects in languages other than English]] (maqaal; dhab ahaan, ''Wikipedia ma ahan qaamuus turjumaad ah'') * [[Wikipedia:Dictionaries as sources]] (maqaal) * [[Wikipedia:You are probably not a lexicologist or a lexicographer]] (maqaal) * [[Wikipedia:Dealing with dictionary definitions]] (maqaal) * [[Wikipedia:Stand-alone lists]] * [[Wikipedia:What Wikipedia is not]] * [[:Category:Phrases]] – maqaallo badan oo weedha la xiriira waxaa lagu heli karaa Wikipedia dhexdeeda * [[:Category:Vocabulary and usage stubs]] – maqaalladan gaagaaban ee badan waxay noqon karaan kuwo habboon in lagu ka mid noqdo Wiktionary dhexdeeda ==Tixraac== {{reflist}} ==Xiriiriyaha dibadda== * [[Meatball:ShallowPage|"Shallow Page" ee ku jira MeatballWiki]] * Waxaa jira hal ka mid ah oo ka baxsan siyasaddan{{dash}}maqaalka [[:als:|Alemannic German Wikipedia]] waa labadaba qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo. {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} 1uyg0ijoq9cxdjnwcwki12pakmgr4tq 306651 306650 2026-09-01T08:49:57Z Isma4l 41797 306651 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DICDEF|WP:NOTDICT|WP:WINAD|WP:DICT}} {{nutshell|Wikipedia dhexdeeda, waxyaabaha waxaa loo kooxeeyaa maqaallo ku batilamaan waxa ay yihiin, ee ma ahan sida loo callaamadeeyo ama loo yeero. Qaamuusyada dhexdeeda, waa inay habkaas caksigeeda ahaato.}} {{content policy list}} [[File:Encyclopaedia Britannica 15 with 2002.jpg|thumb|right|200px|Yoolka [[Wikipedia]] waa in la abuuro qaamuus aqoodeed, ee ma ahan qaamuus erayo. (Labada raff oo shelf-ka ah waxay leeyihiin daabacaaddii 2002 ee ''Insaykalopediya Britannica''.]] '''Wikipedia ma ahan qaamuus erayo, buug-weedho, ama tusaha af-suuq, jargan, ama tusaha isticmaalka erayada.''' Taa baddalkeeda, yoolka mashruucan waa in la abuuro qaamuus-aqoodeed. Mashruuca aan walaalaha nahay ee [[:so:wikt:Bogga Hore|Wiktionary]] wuxuu hiigsanayaa inuu abuuro qaamuus erayo. Waa "saaxiibka erey bixin inta badan way isku xiran yihiin. Wiktionary waxay soo dhoweyneysaa dhammaan tifaftirayaasha raba inay qoraan qaamuus erayo. Labadaba maqaallada erayada ee Wiktionary iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ee Wikipedia waxay ku bilaaban karaan qabyo, laakiin waa kuwo shaqo ku socoto ah oo la ballaarin doono. Maqaallada Wikipedia waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan, laakiin waa inay bixiyaan noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Maqaallada buuxa ee ay qabyada Wikipedia u kuraan aad bay uga duwan yihiin maqaallada qaamuus erayada. Maqaal kasta oo ku jira qaamuus-aqoodeedka wuxuu ku saabsan yahay qtu, dad, fikrad, mahad, dhacdo, wax, iyo wixii la mid ah, halka qeybta qaamuus erayga ay marka hore ku saabsan tahay eray, weedh isku xiran, ama shaqo iyo macnaheeda (macnahooda), isticmaalka iyo taariikhda. Cases qaar, eray ama weedh lafteeda waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus aqoodeed, sida ''Macedonia'' (erey bixin) ama ''runnimo''. Maqaallada noocan ah dhul ahaan dhawaan ma ku jira ka badan meel {{em|distinct}} ah oo qeexitaan ama isticmaalka cinwaanka maqaalka. Ugu muhiimsan ilaha jahwareerka waa in maqaalka qabyada ah ee qaamuus-aqoodeedku uu aad uga muuqdo sida qaamuus erayo, oo qabyada inta badan si xun loo qray; ta kale waa in qaar ka mid ah qaamuusyada {{em|warqadda}} ah, sida qaamuusyada "jeebka", ay ka dhigaan isticmaalayaasha inay rumeystaan in qeybaha qaamuusyada ay yihiin kuwo gaagaaban, oo sidaas darteed ''maqaal gaabinta'' iyo ''qeybta qaamuus erayga'' ay yihiin kuwo u dhiibma. ==Jaleecada guud: qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo== Qeybtan waxaan ku barbardhigaynaa Wikipedia iyo Wiktionary (sida tusaale dhab ah oo qaamuus erayo ah), laakiin mabda'a waa in Wikipedia ayan ahayn qaamuus erayo, ee ma ahan oo keliya inaanay ahayn Wiktionary. ===Farqiga muhiimka ah=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Mawduuca maqaalka | {{em|ku saabsan <u>waxa loo jeedo</u>}}: qof, dad, fikrad, mahad, dhul, dhacdo, ama wax uu cinwaanka maqaalku {{em|muujin karo}}. Maqaalka octopus wuxuu inta badan ku saabsan yahay nooca noolaha, marka la eego guud ahaan: dhismihiisa, isticmaalka cunto ahaan, kala soocidda sayniska, iyo wixii la mid ah. | {{em|ku saabsan <u>tixraaca</u>}}: erayada, astaamaha, iyo luuqadda loo isticmaalo in lagu muujiyo kuwoas {{em|loo jeedo}}—oo ay ku jiraan {{em|qaybaha luuqadda}} ee magacyada loo isticmaalo cinwaanno maqaal ahaan. Qeybta [[wikt:octopus|octopus]] waxay ku saabsan tahay ''erayga'' "octopus": qaybtiisa hadalka, wadarteeda, isticmaalkeeda, halka uu ka yimid, turjumaada luuqadaha kale, iyo wixii la mid ah. |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin erayo duwan oo wax isku mid ah loo isticmaalo (ereyo isku mid ah) | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: shidaal iyo [[shidaal]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (tusaale ahaan, [[wikt:petrol|shidaal]] iyo [[wikt:gasoline|shidaal]]). |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin hingaad duwan oo eray isku mid ah ama lexeme | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: midab iyo midabyo. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (sida [[wikt:colour|midab]] iyo [[wikt:color|midab]]). |- ! scope="row" | Cinwaan isku mid ah oo waxyaabo kala duwan loo isticmaalo (homographs) | {{em|waxaa lagu helaa maqaallo kala duwan}}. Tusaale ahaan: gaariga gantaal, gantaal salad ah, iyo matoorka gantaalka. Maqaallada kollayba waxaa lagu heli karaa bogga kala-doorashada | waxaa lagu helaa hal qeyb dhexdeed (sida [[wikt:rocket|gantaal]]). |} Hal imtihan ayaa ah in magaca maqaalka qaamuus-aqoodeedku uu felan karo qaabab kala duwan oo u dhigma, halka qaamuus eraygu yahay ''shaqo luuqadeed oo ku saabsan erayada cinwaanka'', oo badanaa aan si fudud loo turjumi karin.<ref>{{cite book| url= https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&pg=PA30 |title= Modern Lexicography: An Introduction |first= Henri| last= Béjoint | edition= Reprint| publisher= Oxford University Press| year= 2000| isbn=9780198299516 | page= 30}}</ref> ===Farqiga yar=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Rogmadka erayada | Sida ku dhow cinwaannada maqaallada hal-erayga ah badanaa waa magac ama magac-falayaal (xubno ama Magacyada falka), sida Iibiyaha khudaarta iyo teendho, cinwaannada maqaalladu waa kis. Rogmadka kale, haddii ay jiraanba, waa laga dhex leexiyay. | Rogmad kasta oo eray waa qeyb u gooni ah, oo laga yaabo inay leedahay xigtayaha muujinta u gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:walk|socod]], [[wikt:walks|socodka]], [[wikt:walked|socday]], iyo [[wikt:walking|socodka]] dhammaan waa qeybo kala duwan. Dabo qabashada ee rogmadka sidoo kale waa qeybo: [[wikt:-ed|-ed]], [[wikt:-ing|-ing]] iwm. |- ! scope="row" | Sifaalka | Sida ku dhow Wikipedia: Cinwaanada maqaalka § Isticmaal magacyada sifaalka badanaa waxaa loo dhan leexiyaa magacyada ama waa boggaga kala-doorashada ama meelna kama jiraan. | Sifaal kasta waa eray/qeyb u gooni ah. |- ! scope="row" | Luuqadda loo isticmaalay | Cinwaannada maqaalladu waxay ku jiraan luuqadda Af-Soomaali, marka laga reebo inta yar]]. | [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|Dhammaan erayada ka socda dhammaan luuqadaha waa la aqbalaa]]. |- ! scope="row" | Magacyada gooniga ah | Maqaalka leh magac gooni ah oo cinwaan u ah badanaa waa maqaal kala-doorasho, oo u xira dhammaan dhulalka ama waxyaabaha caanka ku ah magacaas. Benedict, Bush. Maqaalku wuxuu isticmaali doonaa {{tl|wiktionary}} si uu u xiro qeybaha Wiktionary ee magaca gooniga ah iyo magacyada caadiga ah ee leh hingaad isku mid ah. Maqaalka ku saabsan magaca koowaad ama magaca aabaha waa maqaal magac dadka oo ku jira liiska dadka leh magacan iyo sidoo kale macluumaad qaamuus aqoodeed oo ku saabsan macnaha, halka uu ka yimid iyo taariikhda magaca. | Qeybta leh cinwaan magac gooni ah waxay bixisaa halka uu ka yimid, macnaha, turjumaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee magacaas gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:Hastings|Hastings]], [[wikt:Benedict|Benedict]] Qeybtu waxay isticmaali doontaa &#123;&#123;[[wikt:Template:Wikipedia|Wikipedia]]&#125;&#125; ama xiriiriyaha interwiki si loogu xiro maqaallada Wikipedia. Wiktionary sidoo kale waa ku meel-xasaasi ah xarafka weyn/yar, marka qeybaha magacyada gooniga ah (Soomaaliga) waxay ka duwan yihiin qeybaha magacyada caadiga ah (Soomaaliga). Tusaale ahaan: [[wikt:Bush|Bush]], [[wikt:bush|bush]] |} ===Ma ahan baaxadda=== Qeybaha qaamuus erayga iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ma kala duwana oo keliya sabab ku saabsan {{em|dhererka}}. Qeyb ka mid ah qaamuus erayo ah oo dhammaystiran (ama qaamuus erayo [[encyclopedic dictionary|qaamuus-aqoodeed ah]]) waxay ku dhowdahay inay ku jiraan xigtayaha muujinta macna kasta oo ku liisaysan; halka ay ka yimaadeen; turjumaada; rogmadka; xiriiriyaha erayada la xiriira iyo kuwa ka cusboonaaday; xiriiriyaha erayada macna-wadaaga ah, kuwa caksiga ah, iyo kuwa dhawaaq-wadaaga ah; tusaha ku dhawaaqida ee af-guri kasta, oo ku jira xiriiriyaha faylasha codka; iyo qoraallada isticmaalka; waxay noqon kartaa meel aad u dhueraata. Maqaallada gaagaaban ee qaamuusyada waa kuwo ee qaamuusyada warqadda oo booska la xaddiday, iyo qaamuusyada qaar oo u gaar ah inay ku koobnaadaan. Qaamuusyada oo dhan ma ahan kuwo lagu xaddiday baaxadda warqadda; [[wikt:Wiktionary:What Wiktionary is not|Wiktionary ma ahan warqad]] sidoo kale. ==Debin qeexitaanka qaamuus erayga== ===Qeexitaanno wanaagsan=== Labadaba qaamuusyada erayada iyo qaamuus-aqoodeedyadu waxay ku jiraan qeexitaanno. Maqaallada qaamuus-aqoodeedku waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan iyo deskripshin ku saabsan {{em|hal}} mowduuc (ama inta yar oo aad ama guud ahaan ah macna-wadaag ama xiriir aad u dhow leeyihiin<ref>Fikir: waa inaanay ahayn kuwo aad ama guud ahaan u xiriira oo keliya erayga cinwaanka ah</ref>), laakiin maqaalku waa inuu bixiyaa noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Qeexitaanka qaamuus-aqoodeedku wuxuu ka sii walwalsan yahay aqoonta qaamuus-aqoodeedka (xaqiiqooyinka) marka loo eego walwalka luuqadda.<ref>[http://books.google.com/books?id=sHnjUYy_KZMC&pg=PA48 Dictionary of lexicography By R. R. K. Hartmann, Gregory James]</ref> Qeexitaan wanaagsan ma ahan wareegay ah, macna-wadaag ama macna-wadaag dhow, aad u ballaaran ama aad u yar, jahwareer leh, dhar-xidhid ama aan caddayn. Marka cinwaanka deskripshinka ah uu yahay mid is-qeexaya, sida taariikhda Malta, qeexitaan laga yaabo inaan loo baahnayn. {{crossref|Sido kale eeg khaladaadka qeexidda.}} {{quote|Qeexitaanku wuxuu hiigsanayaa inuu deskribe-gareeyo ama xaddido macnaha eray gaar ah (eray ama weedh) iyadoo la bixinayo hadal ku saabsan sifooyinka muhiimka ah ama astaamaha kala soocaya ee fikradda, walaxda, ama nooca walaxda, oo uu muujinayo eraygaas.|Qeexitaan}} ===Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka=== Wikipedia kama shaqeyso inay sheegto sida erayada, weedha isku xiran, weedhaha iwm "waa in" loo isticmaalo (laakiin waxay noqon kartaa muhiim dhexdeeda maqaalka qaamuus-aqoodeedka inay u hadasho sida erayga {{em|loo}} isticmaalo). Maqaallada aad loo gooyay si looga fogaado inay noqdaan tusaale isticmaalkeeda waxaa ka mid ah Magac u yaalka jinsiga-dhexdhexaadka ah iyo luqadda aan jinsiga ahayn. Maqaallada leh macluumaad ku saabsan sida erayga loo isticmaalo waxaa ka mid ah keli ah ''iyagu'', homophobia, iyo takooridda jinsiga. Sida looga kordhiyo tan dambe, Wikipedia ma ahan tusaha af-suuq ama weedha isku xiran. Madadaal u ma samaynayno dadka sida loo hadlo sida hacker ama Cockney chimney-sweep; waxaan qoreynaa qaamuus-aqoodeed. Eeg [[meta:Knocking her dead one on the nose each and every double trey]] tusaale taariikhi ah. Maqaallada qaar waa qaamuusyo {{em|qaamuus-aqoodeed ah}} oo ku saabsan jargan-ka shaqo ama sahlan; maqaallada noocan ah waa inay noqdaan kuwo macluumaad bixiya, ee ma ahan kuwo ka tusaale ah dabeecadda, sababtoo ah Wikipedia ma ahan manwal, tusaha tilmaanta, ama buug-waxbarasho. Xusuusnow in Wiktionary sidoo kale marka hore tahay kayd ku saabsan sida erayada loo isticmaalo (ama loo isticmaali jiray) halkii ay ahayd sida "waa in" loo isticmaalo, laakiin waxay hiigsanaysaa in la xuso marka isticmaalku yahay af-suuq, aan rasmiga ahayn, zamani ah, aan caadiga ahayn, hoos u dhicid, offensive, iwm iyo sida uu heerkaas u beddelmay waqtiga dhexdiisa. ===Wikipedia ma ahan qaamuus abtirsiin ah=== Waxaa jira shaqooyin tixraac ah oo loo yaqaan qaamuusyada abtirsiinta.<ref>Ancestry Magazine, Nov–Dec 1999, [http://books.google.co.uk/books?id=NTsY_7IA0yQC&pg=PA43 p 43]</ref> Kuwani waxay ku dhow yihiin inay inta badan diiradda saaraan xiriiriyaha qoyska dhow (waalidka, saaxiibada, carruurta iyo saaxiibadood) ee mowduuca maqaalka. Wikipedia waa qaamuus-aqoodeed, oo sidaas darteed diiradda aad u saarta waxyaabaha ay sameeyeen iyo ku-darida mowduuca maqaalka. Tan waxay ka dhigan tahay in qodobbo badan oo abtirsiin ah la kaftami karo si loo helo maqaal si ka wanaagsan u socda, oo ka kooban. Maqaallada bio-ga waa in oo keliya loo abuurtaa dad leh nooc ka mid ah [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqijin karida]] caanka ah. Qiyaas wanaagsan oo [[Wikipedia:Caannimada|caan ah]] waa haddii qof lagu muujiyay ilo badan, kuwo u gooni ah, oo la ku kalsoonaan karo. Dadka yar-yar waxaa lagu xusi karaa maqaallo kale dhexdoooda (tusaale ahaan, Ronald Gay oo ku jira Rabshadaha ka dhanka ah dadka LGBT <span id="NEO"></span> ===<span class="anchor" id="Wikipedia does not document the usage of neologisms"></span> Erayada cusub=== <!--Previous section name provided for old redirects --> {{see also|Wikipedia:Manual of Style (words to watch)#Neologisms and new compounds}} {{policy shortcut|WP:NEO|WP:NOTNEO}} [[neologism|Erayga cusub]] waa eray wali ku jira habka loo aqbalayo luuqadda caadiga ah. Maqaallada ku saabsan erayada cusub oo leh isticmaalka yar ama aan lahayn ee ilaha la ku kalsoonaan karo inta badan waa la tirtiraa, maadaama maqaalladan inta badan loo abuuro isku-day ah in loo isticmaalo Wikipedia si loo kordhiyo isticmaalka erayga. Walwal waa in la muujiyo marka loo turjumayo qoraalka Ingiriisiga si eray caan ku ah luuqadda martida loo yahay uusan u abuurin eray cusub oo aan caan ahayn Ingiriisiga dhexdiisa. Sida [[Wiktionary]]'s [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|shuruudaha ka mid noqoshada]] ay uga duwan yihiin kuwa Wikipedia, mashruucaas wuxuu madoobi karaa erayada cusub oo Wikipedia ayan aqbali karin. Tifaftirayaasha waxay rabi karaan inay ku daraaan qeyb ee erayga cusub Wiktionary taa baddalkeeda. Erayada cusub oo qaar waxay noqon karaan kuwo aad loo isticmaalo, oo waxay noqon kartaa ee suurtogal ah in la soo ururiyo xaqiiqooyin badan oo ku saabsan eray gaar ah oo la muujiyo caddeynta isticmaalkiisa Intarneedka ama bulshada weyn dhexdeeda. Si loo taageero maqaalka ku saabsan eray gaar ah ama fikrad, waa inaan tixraacnaa waxa ilaha labaad oo [[Wikipedia:No original research#Primary, secondary and tertiary sources|la ku kalsoonaan karo]] ay ka sheegaan {{em|ku saabsan}} erayga ama fikradda, ee ma ahan oo keliya ilaha {{em|isticmaala}} erayga {{crossref|(eeg [[use–mention distinction]])}}. Uku-ururinta shakhsiga ah ee tifaftiraha iyo baaritaanka (tusaale ahaan meelaha blog-yada, buugaagta, iyo maqaallada isticmaala erayga halkii ay ku saabsan yihiin erayga) ku ma filna si loo taageero maqaallada ku saabsan erayada cusub sababtoo ah tan waxay u baahan kartaa [[WP:AEIS|falanqayn iyo samanaynta]] ee alaabta ilaha koowaad si loo kordhiyo darajo, oo si caddaan ah loo reebay [[WP:OR|siyasadda baaritaanka asalka ah]]. Halka Wikipedia ay tahay il saddexaad, Wiktionary waa il labaad oo waxay soo dhoweysaa OR noocan ah. Erayada cusub waa inay ugu yaraan leeyihiin saddex isticmaalka u gooni ah si loogu ka mid noqdo halkaas, oo shuruudaha dheeraadka ah waxaa lagu heli karaa bogooda [[wikt:WT:CFI|Shuruudaha ka mid noqoshada]]. Erayada cusub ee aad loo isticmaalo laakiin aan lahayn wax laga sameeyay ilaha labaad dhexdeeda ma aha kuwo diyaarsan in loo isticmaalo ama lagu madoobeeyo Wikipedia. Eraygu u ma baahna inuu ku jiro Wikipedia si uu u noqdo eray "dhab ah", oo marka ilaha labaad ay ku soo baxaan meesha, waxay noqon doontaa mid habboon in la abuuro maqaal ku saabsan mowduuca ama loo isticmaalo erayga maqaallada kale dhexdoooda. Dhacdooyinka yar dhexdeeda, waxaa jira mowduucyo caan ah oo si wanaagsan looga qray [[Wikipedia:Reliable sources|ilaha la ku kalsoonaan karo]], laakiin aan lahayn eray gaaban oo la aqbalay. Waxay noqon kartaa mid soo jiidasho leh in loo isticmaalo eray cusub dhacdo noocan ah dhexdeeda. Taa baddalkeeda, waa mid ka wanaagsan in [[Wikipedia:Article titles#Non-judgmental descriptive titles|loo isticmaalo cinwaan ah weedh deskripshin ah]] Ingiriisiga caadiga ah dhexdiisa haddii ay suurtogal tahay, tiyo inay tan ka dhigayso cinwaan dherer leh ama aan habboonayn.{{Example needed|date=April 2021}} ===<span class="anchor" id="WORDISSUBJECT"></span><span class="anchor" id="YESDICT"></span> Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed=== {{policy shortcut|WP:WORDISSUBJECT}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, eray ama weedh waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed. Dhacdooyinkan dhexdeeda, erayga ama weedha lafteeda waxay ka gudbeysaa Wikipedia's [[WP:NOTABILITY|caanka ah]] shuruudaha sida mowduuc ku saabsan [[WP:V|xaqijin karida]] madoobaynta ka socota [[WP:RS|ilaha la ku kalsoonaan karo]]. Sida mowduuc kasta, maqaallada ku saabsan erayada waa inay ku jiraan macluumaad qaamuus-aqoodeed ah. Yan ah, maqaallada noocan ah waa inay ka sii kor maran waxa lagu heli karo qeybta qaamuus erayga (qeexitaan, ku dhawaaqida, halka uu ka yimid, macluumaadka isticmaalka, iwm), oo ay ku jiraan macluumaad ku saabsan muhiimada bulsho ama taariikhi ah ee erayga. Halka qaamuusyada daabacan ay noqon karaan ilo muhiim ah oo macluumaad lexical ah oo ku saabsan eray, ku jira erayga qaamuus dhexdiisa lafteedu ma samayso caanka ah. Tusaale ahaan maqaallada Wikipedia ee ku saabsan erayada iyo weedhaha waxaa ka mid ah [[Macedonia (terminology)|''Macedonia'' (terminology)]], [[Orange (word)|''Orange'' (word)]], ''[[Thou]]'', ''[[No worries]]'', iyo maqaallada ugu badan ee ku saabsan takoorida irqiga ama diinta ee gaarka ah [[:Category:Ethnic and religious slurs]], [[:Category:Profanity|erayada xun-xun]], iyo [[:Category:Obscenity|Astaamaha xun-xun]]. Dhacdooyinka kale dhexdeeda, eray ama weedh waxaa inta badan loo isticmaalaa sida "oo muraayad ah" ama fikrad oo meel kale ama nooc ka mid ah mowduucyada aad u xiriira loo kooxeeyo, loo eego ama loogu magac daro. Dhacdooyinka noocan ah dhexdeeda, madoobaynta ku saabsan eray, weedh ama fikrad waa inay u maareyso sidaas. Madoobaynta ugu muhiimsan ee mowduucyada oo loo beddelay, loo kooxeeyay ama loogu magac daray "muraayadda" badanaa waxay ku jirtaa meel kale oo Wikipedia ah. [[World music]], [[Political correctness]], [[Gay agenda]] iyo [[Truthiness]] waxay muujinayaan tan. ==<span class="anchor" id="REFERS"></span><span class="anchor" id="REFERSTO"></span><span class="anchor" id="ISANAMEFOR"></span><span class="anchor" id="is a word for"></span> Maareynta dhibaatada== {{shortcut|WP:ISAWORDFOR|WP:ISATERMFOR}} ===Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa"=== {{see also|Wikipedia:Writing better articles#Use of "refers to"|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#First sentence}} Maqaalka qaamuus-aqoodeedka {{em|wanaagsan}} waa inuu ku bilaabadaa qeexitaan gaaban laakiin u gooni ah oo ku saabsan mowduuca maqaalka (qofka, dhulka, fikradda, dhacdada, ama 'waxa' cinwaanka ah). Mararka qaarkood, maqaallada (gaar ahaan kuwa qabyada ah) waxay leeyihiin weedho hordhac ah oo u qritan sida qaamuus erayga oo xun, sida: * {{cross}} '''Dog''' waa eray loo isticmaalo noolaha leh magaca binomial ah ''Canis lupus''. * {{cross}} '''Dog''' waa eray u jeeda eyga guri-joogga ah. * {{cross}} '''Dog''' waa leabel loo isticmaalo noolaha qaar. Maqaallada ugu badan ee Wikipedia {{em|ma ahan}} qeybo qaamuus erayo ah, oo weedha hordhaca ah oo deskribe-gareysa magaca mowduuca halkii ay ka ahaayeen mowduuc, sida kuwa sare, waa in la nadiifiyaa si ku dhow [[WP:REFERS|Tusaha qoraalka maqaallada ka wanaagsan]]. Tifaftirayaasha waa inay [[WP:BOLD|si dhiiran]] u beddelaan weedhahan culus ("waa eray loo isticmaalo", "waa eray macnaheedu yahay", "waxay u jeeddaa") iyadoo loo isticmaalayo dhismaha dhabta ah ee "waa", tusaale ahaan: * {{tick}} '''Dog''' waa noole ka mid ah noocyada ''Canis lupus''. * {{tick}} '''Dog''' waa ey guri-joog ah. Mowduucyo qaamuus-aqoodeed oo aad u adag ma ahan erayo ama weedho laftooda, laakiin wali waxaa ka wanaagsan in lagu bilaabo tixraaca magaca mowduuca halkii laga siin lahaa qeexitaan sax ah, si ku dhow ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, [[race card]] waa fikrad muran leh oo ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo ay u maareeyaan sidaas. Wikipedia ma soo bandhigi karto mowduuca iyadoo deskribe-gareysa dhacdada looga jeedo erayga "race card", sida, "Isticmaalka '''race card''' waa xeelad rhetoric ah oo aan dhab ahayn halka uu ku loogu eedaynayo irqiga ka dhan ah ninka ka soo horjeeda dhib dhab ahayn". Tan dhab ahaan waa waxa "race card" macnaheedu yahay, laakiin weedhan hordhaca ah waxay tanaasulaysaa dhex-dhexaadnimada waxayna ka hor timaadaa maareynta shakiga leh ama dhaleeceynta leh ee mowduuca dhexdiisa ilaha la ku kalsoonaan karo. Fikrad aan si sax ah ama dhex-dhexaad ah loo aqbali karin (sida [[chick lit]], [[gay agenda]], ama [[deep state]]), weedha hordhaca ah ee habboon waxay ku jari kartaa weedha "waxay u jeeddaa" ama si kale loo xuso magaca mowduuca halkii loo isticmaali lahaa (eeg [[Use–mention distinction|''use–mention distinction'']]). Mararka qaarkood maqaalka Wikipedia wuxuu noqon doonaa miid [[WP:TITLE|aan si wanaagsan loo cinwaannayn]]: cinwaankiisu wuxuu noqon doonaa sifaal ama falka-kaaba, ama rogmadka falka oo aan ahayn magac. Maqaallada noocan ah waa maqaallo qaamuus erayo ah oo keliya haddii ay u hadlaan erayga ama weedha ''[[MOS:WAW|sida eray ama weedh]]'', halkii ay ka ahaayeen waxa erayga ama weedha ay muujinayaan. Haddii maqaallada noocan ah ay tahay inay fahan ka bixiyaan waxa erayga ama weedha ay muujinayaan, marka waa in [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddelaa]] ama [[Wikipedia:Merge|is ku dhex daraa]] cinwaan ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions|caadada magac-bixinta]]. Tusaale ahaan, sifaalka "supermassive" dhexdiisa ma muujiyo mowduuc. "[[Supermassive black hole]]", dhanka kale, waa mowduuc. ===Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan=== Mararka qaarkood maqaalku dhab ahaan waa maqaal qabyo ah oo qaamuus erayga ah oo meel ka baxsan oo u hadlaya halka uu ka yimid, turjumaada, isticmaalka, rogmadka, macnaha kala duwan oo {{em|distinct}} ah, macna-wadaaga, caksiga, dhawaaq-wadaaga, hingaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|eray ama weedh isku xiran]]. Haddii Wiktionary ayan mar hore lehayn qeyb erayga ama weedha (oo ah wax aan u dhowayn), hal ayaa la abuuri karaa. Horey waxaa looga copy-gareyn karay Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo pishada [[m:Help:Transwiki|transwiki]] iyadoo maqaalka la saarayo {{tl|Copy to Wiktionary}} template-ka, laakiin template-kaas [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2021 September 24#Template:Copy to Wiktionary|waxaa loo tirtiray TfD-gii 2021]]. Ka dib markii loo copy-gareeyo, maareynta u dambeysa ee maqaalka halkan waxay ku xiran tahay Wikipedia. Haddii maqaalka aan [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddeli karin]], [[Wikipedia:Merge|la is ku dhex dari karin]], ama [[Help:Editing|dob loo qori karin]] maqaal qabyo ah oo qaamuus-aqoodeed ah oo ku saabsan mowduuca, oo uu muujinayo cinwaankiisu, marka waa in [[Wikipedia:Guide to deletion|la tirtiraa]]. === Tusayaasha ku socda Wiktionary === {{Wiktionary|dictionary}} {{shortcut|WP:POINTWIKT}} Template ayaa loo isticmaali karaa si loogu tuso qeybta Wiktionary ka socota maqaalka Wikipedia oo leh macluumaad qaamuus-aqoodeed; tusaale ahaan, koodka {{Tlx|Wiktionary|dictionary}} wuxuu soo bixiyaa tusaale ku socda qeexitaanka Wiktionary ee [[dictionary]] sida halkan ku muuqata. Maqaallada Wikipedia ee kaliya noqon kara qeexitaanno qaamuus erayo ah oo mar walba loo abuurayo oo loo tirtirayo, ama kuwo noqon kara kuwo sax ah laakiin hadda ah qabyo qaamuus-la-mid ah, waxay leedahay suurtogalnimo in si dhab ah loo "[[WP:SALT|aamusiyo]]" iyadoo loo isticmaalayo [[Wikipedia:Soft redirect|dhan-leexin dabacsan]] oo ku socda Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo koodka sida {{Tlx|Wiktionary redirect|dictionary}}. Tusaha guud ee waxa loo aqbalay dhan-leexin dabacsan oo ku socda Wiktionary waxaa lagu helaa dokumanti-ga template-kaas. ==Sidoo kale eeg== * [[Wikipedia:Redirects in languages other than English]] (maqaal; dhab ahaan, ''Wikipedia ma ahan qaamuus turjumaad ah'') * [[Wikipedia:Dictionaries as sources]] (maqaal) * [[Wikipedia:You are probably not a lexicologist or a lexicographer]] (maqaal) * [[Wikipedia:Dealing with dictionary definitions]] (maqaal) * [[Wikipedia:Stand-alone lists]] * [[Wikipedia:What Wikipedia is not]] * [[:Category:Phrases]] – maqaallo badan oo weedha la xiriira waxaa lagu heli karaa Wikipedia dhexdeeda * [[:Category:Vocabulary and usage stubs]] – maqaalladan gaagaaban ee badan waxay noqon karaan kuwo habboon in lagu ka mid noqdo Wiktionary dhexdeeda ==Tixraac== {{reflist}} ==Xiriiriyaha dibadda== * [[Meatball:ShallowPage|"Shallow Page" ee ku jira MeatballWiki]] * Waxaa jira hal ka mid ah oo ka baxsan siyasaddan{{dash}}maqaalka [[:als:|Alemannic German Wikipedia]] waa labadaba qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo. {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} 1g3f7ah04n1u9f6lnk8dd1zl24jcvt9 306652 306651 2026-09-01T08:53:51Z Isma4l 41797 /* Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed */ 306652 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DICDEF|WP:NOTDICT|WP:WINAD|WP:DICT}} {{nutshell|Wikipedia dhexdeeda, waxyaabaha waxaa loo kooxeeyaa maqaallo ku batilamaan waxa ay yihiin, ee ma ahan sida loo callaamadeeyo ama loo yeero. Qaamuusyada dhexdeeda, waa inay habkaas caksigeeda ahaato.}} {{content policy list}} [[File:Encyclopaedia Britannica 15 with 2002.jpg|thumb|right|200px|Yoolka [[Wikipedia]] waa in la abuuro qaamuus aqoodeed, ee ma ahan qaamuus erayo. (Labada raff oo shelf-ka ah waxay leeyihiin daabacaaddii 2002 ee ''Insaykalopediya Britannica''.]] '''Wikipedia ma ahan qaamuus erayo, buug-weedho, ama tusaha af-suuq, jargan, ama tusaha isticmaalka erayada.''' Taa baddalkeeda, yoolka mashruucan waa in la abuuro qaamuus-aqoodeed. Mashruuca aan walaalaha nahay ee [[:so:wikt:Bogga Hore|Wiktionary]] wuxuu hiigsanayaa inuu abuuro qaamuus erayo. Waa "saaxiibka erey bixin inta badan way isku xiran yihiin. Wiktionary waxay soo dhoweyneysaa dhammaan tifaftirayaasha raba inay qoraan qaamuus erayo. Labadaba maqaallada erayada ee Wiktionary iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ee Wikipedia waxay ku bilaaban karaan qabyo, laakiin waa kuwo shaqo ku socoto ah oo la ballaarin doono. Maqaallada Wikipedia waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan, laakiin waa inay bixiyaan noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Maqaallada buuxa ee ay qabyada Wikipedia u kuraan aad bay uga duwan yihiin maqaallada qaamuus erayada. Maqaal kasta oo ku jira qaamuus-aqoodeedka wuxuu ku saabsan yahay qtu, dad, fikrad, mahad, dhacdo, wax, iyo wixii la mid ah, halka qeybta qaamuus erayga ay marka hore ku saabsan tahay eray, weedh isku xiran, ama shaqo iyo macnaheeda (macnahooda), isticmaalka iyo taariikhda. Cases qaar, eray ama weedh lafteeda waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus aqoodeed, sida ''Macedonia'' (erey bixin) ama ''runnimo''. Maqaallada noocan ah dhul ahaan dhawaan ma ku jira ka badan meel {{em|distinct}} ah oo qeexitaan ama isticmaalka cinwaanka maqaalka. Ugu muhiimsan ilaha jahwareerka waa in maqaalka qabyada ah ee qaamuus-aqoodeedku uu aad uga muuqdo sida qaamuus erayo, oo qabyada inta badan si xun loo qray; ta kale waa in qaar ka mid ah qaamuusyada {{em|warqadda}} ah, sida qaamuusyada "jeebka", ay ka dhigaan isticmaalayaasha inay rumeystaan in qeybaha qaamuusyada ay yihiin kuwo gaagaaban, oo sidaas darteed ''maqaal gaabinta'' iyo ''qeybta qaamuus erayga'' ay yihiin kuwo u dhiibma. ==Jaleecada guud: qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo== Qeybtan waxaan ku barbardhigaynaa Wikipedia iyo Wiktionary (sida tusaale dhab ah oo qaamuus erayo ah), laakiin mabda'a waa in Wikipedia ayan ahayn qaamuus erayo, ee ma ahan oo keliya inaanay ahayn Wiktionary. ===Farqiga muhiimka ah=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Mawduuca maqaalka | {{em|ku saabsan <u>waxa loo jeedo</u>}}: qof, dad, fikrad, mahad, dhul, dhacdo, ama wax uu cinwaanka maqaalku {{em|muujin karo}}. Maqaalka octopus wuxuu inta badan ku saabsan yahay nooca noolaha, marka la eego guud ahaan: dhismihiisa, isticmaalka cunto ahaan, kala soocidda sayniska, iyo wixii la mid ah. | {{em|ku saabsan <u>tixraaca</u>}}: erayada, astaamaha, iyo luuqadda loo isticmaalo in lagu muujiyo kuwoas {{em|loo jeedo}}—oo ay ku jiraan {{em|qaybaha luuqadda}} ee magacyada loo isticmaalo cinwaanno maqaal ahaan. Qeybta [[wikt:octopus|octopus]] waxay ku saabsan tahay ''erayga'' "octopus": qaybtiisa hadalka, wadarteeda, isticmaalkeeda, halka uu ka yimid, turjumaada luuqadaha kale, iyo wixii la mid ah. |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin erayo duwan oo wax isku mid ah loo isticmaalo (ereyo isku mid ah) | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: shidaal iyo [[shidaal]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (tusaale ahaan, [[wikt:petrol|shidaal]] iyo [[wikt:gasoline|shidaal]]). |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin hingaad duwan oo eray isku mid ah ama lexeme | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: midab iyo midabyo. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (sida [[wikt:colour|midab]] iyo [[wikt:color|midab]]). |- ! scope="row" | Cinwaan isku mid ah oo waxyaabo kala duwan loo isticmaalo (homographs) | {{em|waxaa lagu helaa maqaallo kala duwan}}. Tusaale ahaan: gaariga gantaal, gantaal salad ah, iyo matoorka gantaalka. Maqaallada kollayba waxaa lagu heli karaa bogga kala-doorashada | waxaa lagu helaa hal qeyb dhexdeed (sida [[wikt:rocket|gantaal]]). |} Hal imtihan ayaa ah in magaca maqaalka qaamuus-aqoodeedku uu felan karo qaabab kala duwan oo u dhigma, halka qaamuus eraygu yahay ''shaqo luuqadeed oo ku saabsan erayada cinwaanka'', oo badanaa aan si fudud loo turjumi karin.<ref>{{cite book| url= https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&pg=PA30 |title= Modern Lexicography: An Introduction |first= Henri| last= Béjoint | edition= Reprint| publisher= Oxford University Press| year= 2000| isbn=9780198299516 | page= 30}}</ref> ===Farqiga yar=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Rogmadka erayada | Sida ku dhow cinwaannada maqaallada hal-erayga ah badanaa waa magac ama magac-falayaal (xubno ama Magacyada falka), sida Iibiyaha khudaarta iyo teendho, cinwaannada maqaalladu waa kis. Rogmadka kale, haddii ay jiraanba, waa laga dhex leexiyay. | Rogmad kasta oo eray waa qeyb u gooni ah, oo laga yaabo inay leedahay xigtayaha muujinta u gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:walk|socod]], [[wikt:walks|socodka]], [[wikt:walked|socday]], iyo [[wikt:walking|socodka]] dhammaan waa qeybo kala duwan. Dabo qabashada ee rogmadka sidoo kale waa qeybo: [[wikt:-ed|-ed]], [[wikt:-ing|-ing]] iwm. |- ! scope="row" | Sifaalka | Sida ku dhow Wikipedia: Cinwaanada maqaalka § Isticmaal magacyada sifaalka badanaa waxaa loo dhan leexiyaa magacyada ama waa boggaga kala-doorashada ama meelna kama jiraan. | Sifaal kasta waa eray/qeyb u gooni ah. |- ! scope="row" | Luuqadda loo isticmaalay | Cinwaannada maqaalladu waxay ku jiraan luuqadda Af-Soomaali, marka laga reebo inta yar]]. | [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|Dhammaan erayada ka socda dhammaan luuqadaha waa la aqbalaa]]. |- ! scope="row" | Magacyada gooniga ah | Maqaalka leh magac gooni ah oo cinwaan u ah badanaa waa maqaal kala-doorasho, oo u xira dhammaan dhulalka ama waxyaabaha caanka ku ah magacaas. Benedict, Bush. Maqaalku wuxuu isticmaali doonaa {{tl|wiktionary}} si uu u xiro qeybaha Wiktionary ee magaca gooniga ah iyo magacyada caadiga ah ee leh hingaad isku mid ah. Maqaalka ku saabsan magaca koowaad ama magaca aabaha waa maqaal magac dadka oo ku jira liiska dadka leh magacan iyo sidoo kale macluumaad qaamuus aqoodeed oo ku saabsan macnaha, halka uu ka yimid iyo taariikhda magaca. | Qeybta leh cinwaan magac gooni ah waxay bixisaa halka uu ka yimid, macnaha, turjumaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee magacaas gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:Hastings|Hastings]], [[wikt:Benedict|Benedict]] Qeybtu waxay isticmaali doontaa &#123;&#123;[[wikt:Template:Wikipedia|Wikipedia]]&#125;&#125; ama xiriiriyaha interwiki si loogu xiro maqaallada Wikipedia. Wiktionary sidoo kale waa ku meel-xasaasi ah xarafka weyn/yar, marka qeybaha magacyada gooniga ah (Soomaaliga) waxay ka duwan yihiin qeybaha magacyada caadiga ah (Soomaaliga). Tusaale ahaan: [[wikt:Bush|Bush]], [[wikt:bush|bush]] |} ===Ma ahan baaxadda=== Qeybaha qaamuus erayga iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ma kala duwana oo keliya sabab ku saabsan {{em|dhererka}}. Qeyb ka mid ah qaamuus erayo ah oo dhammaystiran (ama qaamuus erayo [[encyclopedic dictionary|qaamuus-aqoodeed ah]]) waxay ku dhowdahay inay ku jiraan xigtayaha muujinta macna kasta oo ku liisaysan; halka ay ka yimaadeen; turjumaada; rogmadka; xiriiriyaha erayada la xiriira iyo kuwa ka cusboonaaday; xiriiriyaha erayada macna-wadaaga ah, kuwa caksiga ah, iyo kuwa dhawaaq-wadaaga ah; tusaha ku dhawaaqida ee af-guri kasta, oo ku jira xiriiriyaha faylasha codka; iyo qoraallada isticmaalka; waxay noqon kartaa meel aad u dhueraata. Maqaallada gaagaaban ee qaamuusyada waa kuwo ee qaamuusyada warqadda oo booska la xaddiday, iyo qaamuusyada qaar oo u gaar ah inay ku koobnaadaan. Qaamuusyada oo dhan ma ahan kuwo lagu xaddiday baaxadda warqadda; [[wikt:Wiktionary:What Wiktionary is not|Wiktionary ma ahan warqad]] sidoo kale. ==Debin qeexitaanka qaamuus erayga== ===Qeexitaanno wanaagsan=== Labadaba qaamuusyada erayada iyo qaamuus-aqoodeedyadu waxay ku jiraan qeexitaanno. Maqaallada qaamuus-aqoodeedku waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan iyo deskripshin ku saabsan {{em|hal}} mowduuc (ama inta yar oo aad ama guud ahaan ah macna-wadaag ama xiriir aad u dhow leeyihiin<ref>Fikir: waa inaanay ahayn kuwo aad ama guud ahaan u xiriira oo keliya erayga cinwaanka ah</ref>), laakiin maqaalku waa inuu bixiyaa noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Qeexitaanka qaamuus-aqoodeedku wuxuu ka sii walwalsan yahay aqoonta qaamuus-aqoodeedka (xaqiiqooyinka) marka loo eego walwalka luuqadda.<ref>[http://books.google.com/books?id=sHnjUYy_KZMC&pg=PA48 Dictionary of lexicography By R. R. K. Hartmann, Gregory James]</ref> Qeexitaan wanaagsan ma ahan wareegay ah, macna-wadaag ama macna-wadaag dhow, aad u ballaaran ama aad u yar, jahwareer leh, dhar-xidhid ama aan caddayn. Marka cinwaanka deskripshinka ah uu yahay mid is-qeexaya, sida taariikhda Malta, qeexitaan laga yaabo inaan loo baahnayn. {{crossref|Sido kale eeg khaladaadka qeexidda.}} {{quote|Qeexitaanku wuxuu hiigsanayaa inuu deskribe-gareeyo ama xaddido macnaha eray gaar ah (eray ama weedh) iyadoo la bixinayo hadal ku saabsan sifooyinka muhiimka ah ama astaamaha kala soocaya ee fikradda, walaxda, ama nooca walaxda, oo uu muujinayo eraygaas.|Qeexitaan}} ===Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka=== Wikipedia kama shaqeyso inay sheegto sida erayada, weedha isku xiran, weedhaha iwm "waa in" loo isticmaalo (laakiin waxay noqon kartaa muhiim dhexdeeda maqaalka qaamuus-aqoodeedka inay u hadasho sida erayga {{em|loo}} isticmaalo). Maqaallada aad loo gooyay si looga fogaado inay noqdaan tusaale isticmaalkeeda waxaa ka mid ah Magac u yaalka jinsiga-dhexdhexaadka ah iyo luqadda aan jinsiga ahayn. Maqaallada leh macluumaad ku saabsan sida erayga loo isticmaalo waxaa ka mid ah keli ah ''iyagu'', homophobia, iyo takooridda jinsiga. Sida looga kordhiyo tan dambe, Wikipedia ma ahan tusaha af-suuq ama weedha isku xiran. Madadaal u ma samaynayno dadka sida loo hadlo sida hacker ama Cockney chimney-sweep; waxaan qoreynaa qaamuus-aqoodeed. Eeg [[meta:Knocking her dead one on the nose each and every double trey]] tusaale taariikhi ah. Maqaallada qaar waa qaamuusyo {{em|qaamuus-aqoodeed ah}} oo ku saabsan jargan-ka shaqo ama sahlan; maqaallada noocan ah waa inay noqdaan kuwo macluumaad bixiya, ee ma ahan kuwo ka tusaale ah dabeecadda, sababtoo ah Wikipedia ma ahan manwal, tusaha tilmaanta, ama buug-waxbarasho. Xusuusnow in Wiktionary sidoo kale marka hore tahay kayd ku saabsan sida erayada loo isticmaalo (ama loo isticmaali jiray) halkii ay ahayd sida "waa in" loo isticmaalo, laakiin waxay hiigsanaysaa in la xuso marka isticmaalku yahay af-suuq, aan rasmiga ahayn, zamani ah, aan caadiga ahayn, hoos u dhicid, offensive, iwm iyo sida uu heerkaas u beddelmay waqtiga dhexdiisa. ===Wikipedia ma ahan qaamuus abtirsiin ah=== Waxaa jira shaqooyin tixraac ah oo loo yaqaan qaamuusyada abtirsiinta.<ref>Ancestry Magazine, Nov–Dec 1999, [http://books.google.co.uk/books?id=NTsY_7IA0yQC&pg=PA43 p 43]</ref> Kuwani waxay ku dhow yihiin inay inta badan diiradda saaraan xiriiriyaha qoyska dhow (waalidka, saaxiibada, carruurta iyo saaxiibadood) ee mowduuca maqaalka. Wikipedia waa qaamuus-aqoodeed, oo sidaas darteed diiradda aad u saarta waxyaabaha ay sameeyeen iyo ku-darida mowduuca maqaalka. Tan waxay ka dhigan tahay in qodobbo badan oo abtirsiin ah la kaftami karo si loo helo maqaal si ka wanaagsan u socda, oo ka kooban. Maqaallada bio-ga waa in oo keliya loo abuurtaa dad leh nooc ka mid ah [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqijin karida]] caanka ah. Qiyaas wanaagsan oo [[Wikipedia:Caannimada|caan ah]] waa haddii qof lagu muujiyay ilo badan, kuwo u gooni ah, oo la ku kalsoonaan karo. Dadka yar-yar waxaa lagu xusi karaa maqaallo kale dhexdoooda (tusaale ahaan, Ronald Gay oo ku jira Rabshadaha ka dhanka ah dadka LGBT <span id="NEO"></span> ===<span class="anchor" id="Wikipedia does not document the usage of neologisms"></span> Erayada cusub=== <!--Previous section name provided for old redirects --> {{see also|Wikipedia:Manual of Style (words to watch)#Neologisms and new compounds}} {{policy shortcut|WP:NEO|WP:NOTNEO}} [[neologism|Erayga cusub]] waa eray wali ku jira habka loo aqbalayo luuqadda caadiga ah. Maqaallada ku saabsan erayada cusub oo leh isticmaalka yar ama aan lahayn ee ilaha la ku kalsoonaan karo inta badan waa la tirtiraa, maadaama maqaalladan inta badan loo abuuro isku-day ah in loo isticmaalo Wikipedia si loo kordhiyo isticmaalka erayga. Walwal waa in la muujiyo marka loo turjumayo qoraalka Ingiriisiga si eray caan ku ah luuqadda martida loo yahay uusan u abuurin eray cusub oo aan caan ahayn Ingiriisiga dhexdiisa. Sida [[Wiktionary]]'s [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|shuruudaha ka mid noqoshada]] ay uga duwan yihiin kuwa Wikipedia, mashruucaas wuxuu madoobi karaa erayada cusub oo Wikipedia ayan aqbali karin. Tifaftirayaasha waxay rabi karaan inay ku daraaan qeyb ee erayga cusub Wiktionary taa baddalkeeda. Erayada cusub oo qaar waxay noqon karaan kuwo aad loo isticmaalo, oo waxay noqon kartaa ee suurtogal ah in la soo ururiyo xaqiiqooyin badan oo ku saabsan eray gaar ah oo la muujiyo caddeynta isticmaalkiisa Intarneedka ama bulshada weyn dhexdeeda. Si loo taageero maqaalka ku saabsan eray gaar ah ama fikrad, waa inaan tixraacnaa waxa ilaha labaad oo [[Wikipedia:No original research#Primary, secondary and tertiary sources|la ku kalsoonaan karo]] ay ka sheegaan {{em|ku saabsan}} erayga ama fikradda, ee ma ahan oo keliya ilaha {{em|isticmaala}} erayga {{crossref|(eeg [[use–mention distinction]])}}. Uku-ururinta shakhsiga ah ee tifaftiraha iyo baaritaanka (tusaale ahaan meelaha blog-yada, buugaagta, iyo maqaallada isticmaala erayga halkii ay ku saabsan yihiin erayga) ku ma filna si loo taageero maqaallada ku saabsan erayada cusub sababtoo ah tan waxay u baahan kartaa [[WP:AEIS|falanqayn iyo samanaynta]] ee alaabta ilaha koowaad si loo kordhiyo darajo, oo si caddaan ah loo reebay [[WP:OR|siyasadda baaritaanka asalka ah]]. Halka Wikipedia ay tahay il saddexaad, Wiktionary waa il labaad oo waxay soo dhoweysaa OR noocan ah. Erayada cusub waa inay ugu yaraan leeyihiin saddex isticmaalka u gooni ah si loogu ka mid noqdo halkaas, oo shuruudaha dheeraadka ah waxaa lagu heli karaa bogooda [[wikt:WT:CFI|Shuruudaha ka mid noqoshada]]. Erayada cusub ee aad loo isticmaalo laakiin aan lahayn wax laga sameeyay ilaha labaad dhexdeeda ma aha kuwo diyaarsan in loo isticmaalo ama lagu madoobeeyo Wikipedia. Eraygu u ma baahna inuu ku jiro Wikipedia si uu u noqdo eray "dhab ah", oo marka ilaha labaad ay ku soo baxaan meesha, waxay noqon doontaa mid habboon in la abuuro maqaal ku saabsan mowduuca ama loo isticmaalo erayga maqaallada kale dhexdoooda. Dhacdooyinka yar dhexdeeda, waxaa jira mowduucyo caan ah oo si wanaagsan looga qray [[Wikipedia:Reliable sources|ilaha la ku kalsoonaan karo]], laakiin aan lahayn eray gaaban oo la aqbalay. Waxay noqon kartaa mid soo jiidasho leh in loo isticmaalo eray cusub dhacdo noocan ah dhexdeeda. Taa baddalkeeda, waa mid ka wanaagsan in [[Wikipedia:Article titles#Non-judgmental descriptive titles|loo isticmaalo cinwaan ah weedh deskripshin ah]] Ingiriisiga caadiga ah dhexdiisa haddii ay suurtogal tahay, tiyo inay tan ka dhigayso cinwaan dherer leh ama aan habboonayn.{{Example needed|date=April 2021}} ===<span class="anchor" id="WORDISSUBJECT"></span><span class="anchor" id="YESDICT"></span> Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed=== {{policy shortcut|WP:WORDISSUBJECT}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, eray ama weedh waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed. Dhacdooyinkan dhexdeeda, erayga ama weedha lafteeda waxay ka gudbeysaa Wikipedia's caanka ah shuruudaha sida mowduuc ku saabsan [[WP:V|xaqijin karida]] madoobaynta ka socota ilaha la ku kalsoonaan karo. Sida mowduuc kasta, maqaallada ku saabsan erayada waa inay ku jiraan macluumaad qaamuus-aqoodeed ah. Yan ah, maqaallada noocan ah waa inay ka sii kor maran waxa lagu heli karo qeybta qaamuus erayga (qeexitaan, ku dhawaaqida, halka uu ka yimid, macluumaadka isticmaalka, iwm), oo ay ku jiraan macluumaad ku saabsan muhiimada bulsho ama taariikhi ah ee erayga. Halka qaamuusyada daabacan ay noqon karaan ilo muhiim ah oo macluumaad lexical ah oo ku saabsan eray, ku jira erayga qaamuus dhexdiisa lafteedu ma samayso caanka ah. Tusaale ahaan maqaallada Wikipedia ee ku saabsan erayada iyo weedhaha waxaa ka mid ah ''Macedonia (ereybixin)'', ''Liin'' (erey)]], ''Adiga'', ''Walwal ma jiro'', iyo maqaallada ugu badan ee ku saabsan takoorida irqiga ama diinta ee gaarka ah [[:Category:Ethnic and religious slurs]], [[:Category:erayada xun xun]], iyo [[:Category:Astaamaha xun xun]]. Dhacdooyinka kale dhexdeeda, eray ama weedh waxaa inta badan loo isticmaalaa sida "oo muraayad ah" ama fikrad oo meel kale ama nooc ka mid ah mowduucyada aad u xiriira loo kooxeeyo, loo eego ama loogu magac daro. Dhacdooyinka noocan ah dhexdeeda, madoobaynta ku saabsan eray, weedh ama fikrad waa inay u maareyso sidaas. Madoobaynta ugu muhiimsan ee mowduucyada oo loo beddelay, loo kooxeeyay ama loogu magac daray "muraayadda" badanaa waxay ku jirtaa meel kale oo Wikipedia ah. Muusiga aduunka, Saxnaanta siyaasadeed, Ajandaha khaniisiinta iyo Runnimada waxay muujinayaan tan. ==<span class="anchor" id="REFERS"></span><span class="anchor" id="REFERSTO"></span><span class="anchor" id="ISANAMEFOR"></span><span class="anchor" id="is a word for"></span> Maareynta dhibaatada== {{shortcut|WP:ISAWORDFOR|WP:ISATERMFOR}} ===Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa"=== {{see also|Wikipedia:Writing better articles#Use of "refers to"|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#First sentence}} Maqaalka qaamuus-aqoodeedka {{em|wanaagsan}} waa inuu ku bilaabadaa qeexitaan gaaban laakiin u gooni ah oo ku saabsan mowduuca maqaalka (qofka, dhulka, fikradda, dhacdada, ama 'waxa' cinwaanka ah). Mararka qaarkood, maqaallada (gaar ahaan kuwa qabyada ah) waxay leeyihiin weedho hordhac ah oo u qritan sida qaamuus erayga oo xun, sida: * {{cross}} '''Dog''' waa eray loo isticmaalo noolaha leh magaca binomial ah ''Canis lupus''. * {{cross}} '''Dog''' waa eray u jeeda eyga guri-joogga ah. * {{cross}} '''Dog''' waa leabel loo isticmaalo noolaha qaar. Maqaallada ugu badan ee Wikipedia {{em|ma ahan}} qeybo qaamuus erayo ah, oo weedha hordhaca ah oo deskribe-gareysa magaca mowduuca halkii ay ka ahaayeen mowduuc, sida kuwa sare, waa in la nadiifiyaa si ku dhow [[WP:REFERS|Tusaha qoraalka maqaallada ka wanaagsan]]. Tifaftirayaasha waa inay [[WP:BOLD|si dhiiran]] u beddelaan weedhahan culus ("waa eray loo isticmaalo", "waa eray macnaheedu yahay", "waxay u jeeddaa") iyadoo loo isticmaalayo dhismaha dhabta ah ee "waa", tusaale ahaan: * {{tick}} '''Dog''' waa noole ka mid ah noocyada ''Canis lupus''. * {{tick}} '''Dog''' waa ey guri-joog ah. Mowduucyo qaamuus-aqoodeed oo aad u adag ma ahan erayo ama weedho laftooda, laakiin wali waxaa ka wanaagsan in lagu bilaabo tixraaca magaca mowduuca halkii laga siin lahaa qeexitaan sax ah, si ku dhow ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, [[race card]] waa fikrad muran leh oo ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo ay u maareeyaan sidaas. Wikipedia ma soo bandhigi karto mowduuca iyadoo deskribe-gareysa dhacdada looga jeedo erayga "race card", sida, "Isticmaalka '''race card''' waa xeelad rhetoric ah oo aan dhab ahayn halka uu ku loogu eedaynayo irqiga ka dhan ah ninka ka soo horjeeda dhib dhab ahayn". Tan dhab ahaan waa waxa "race card" macnaheedu yahay, laakiin weedhan hordhaca ah waxay tanaasulaysaa dhex-dhexaadnimada waxayna ka hor timaadaa maareynta shakiga leh ama dhaleeceynta leh ee mowduuca dhexdiisa ilaha la ku kalsoonaan karo. Fikrad aan si sax ah ama dhex-dhexaad ah loo aqbali karin (sida [[chick lit]], [[gay agenda]], ama [[deep state]]), weedha hordhaca ah ee habboon waxay ku jari kartaa weedha "waxay u jeeddaa" ama si kale loo xuso magaca mowduuca halkii loo isticmaali lahaa (eeg [[Use–mention distinction|''use–mention distinction'']]). Mararka qaarkood maqaalka Wikipedia wuxuu noqon doonaa miid [[WP:TITLE|aan si wanaagsan loo cinwaannayn]]: cinwaankiisu wuxuu noqon doonaa sifaal ama falka-kaaba, ama rogmadka falka oo aan ahayn magac. Maqaallada noocan ah waa maqaallo qaamuus erayo ah oo keliya haddii ay u hadlaan erayga ama weedha ''[[MOS:WAW|sida eray ama weedh]]'', halkii ay ka ahaayeen waxa erayga ama weedha ay muujinayaan. Haddii maqaallada noocan ah ay tahay inay fahan ka bixiyaan waxa erayga ama weedha ay muujinayaan, marka waa in [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddelaa]] ama [[Wikipedia:Merge|is ku dhex daraa]] cinwaan ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions|caadada magac-bixinta]]. Tusaale ahaan, sifaalka "supermassive" dhexdiisa ma muujiyo mowduuc. "[[Supermassive black hole]]", dhanka kale, waa mowduuc. ===Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan=== Mararka qaarkood maqaalku dhab ahaan waa maqaal qabyo ah oo qaamuus erayga ah oo meel ka baxsan oo u hadlaya halka uu ka yimid, turjumaada, isticmaalka, rogmadka, macnaha kala duwan oo {{em|distinct}} ah, macna-wadaaga, caksiga, dhawaaq-wadaaga, hingaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|eray ama weedh isku xiran]]. Haddii Wiktionary ayan mar hore lehayn qeyb erayga ama weedha (oo ah wax aan u dhowayn), hal ayaa la abuuri karaa. Horey waxaa looga copy-gareyn karay Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo pishada [[m:Help:Transwiki|transwiki]] iyadoo maqaalka la saarayo {{tl|Copy to Wiktionary}} template-ka, laakiin template-kaas [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2021 September 24#Template:Copy to Wiktionary|waxaa loo tirtiray TfD-gii 2021]]. Ka dib markii loo copy-gareeyo, maareynta u dambeysa ee maqaalka halkan waxay ku xiran tahay Wikipedia. Haddii maqaalka aan [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddeli karin]], [[Wikipedia:Merge|la is ku dhex dari karin]], ama [[Help:Editing|dob loo qori karin]] maqaal qabyo ah oo qaamuus-aqoodeed ah oo ku saabsan mowduuca, oo uu muujinayo cinwaankiisu, marka waa in [[Wikipedia:Guide to deletion|la tirtiraa]]. === Tusayaasha ku socda Wiktionary === {{Wiktionary|dictionary}} {{shortcut|WP:POINTWIKT}} Template ayaa loo isticmaali karaa si loogu tuso qeybta Wiktionary ka socota maqaalka Wikipedia oo leh macluumaad qaamuus-aqoodeed; tusaale ahaan, koodka {{Tlx|Wiktionary|dictionary}} wuxuu soo bixiyaa tusaale ku socda qeexitaanka Wiktionary ee [[dictionary]] sida halkan ku muuqata. Maqaallada Wikipedia ee kaliya noqon kara qeexitaanno qaamuus erayo ah oo mar walba loo abuurayo oo loo tirtirayo, ama kuwo noqon kara kuwo sax ah laakiin hadda ah qabyo qaamuus-la-mid ah, waxay leedahay suurtogalnimo in si dhab ah loo "[[WP:SALT|aamusiyo]]" iyadoo loo isticmaalayo [[Wikipedia:Soft redirect|dhan-leexin dabacsan]] oo ku socda Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo koodka sida {{Tlx|Wiktionary redirect|dictionary}}. Tusaha guud ee waxa loo aqbalay dhan-leexin dabacsan oo ku socda Wiktionary waxaa lagu helaa dokumanti-ga template-kaas. ==Sidoo kale eeg== * [[Wikipedia:Redirects in languages other than English]] (maqaal; dhab ahaan, ''Wikipedia ma ahan qaamuus turjumaad ah'') * [[Wikipedia:Dictionaries as sources]] (maqaal) * [[Wikipedia:You are probably not a lexicologist or a lexicographer]] (maqaal) * [[Wikipedia:Dealing with dictionary definitions]] (maqaal) * [[Wikipedia:Stand-alone lists]] * [[Wikipedia:What Wikipedia is not]] * [[:Category:Phrases]] – maqaallo badan oo weedha la xiriira waxaa lagu heli karaa Wikipedia dhexdeeda * [[:Category:Vocabulary and usage stubs]] – maqaalladan gaagaaban ee badan waxay noqon karaan kuwo habboon in lagu ka mid noqdo Wiktionary dhexdeeda ==Tixraac== {{reflist}} ==Xiriiriyaha dibadda== * [[Meatball:ShallowPage|"Shallow Page" ee ku jira MeatballWiki]] * Waxaa jira hal ka mid ah oo ka baxsan siyasaddan{{dash}}maqaalka [[:als:|Alemannic German Wikipedia]] waa labadaba qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo. {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} s1i36am8nizpworgyhjcg3rntu0hxno 306653 306652 2026-09-01T08:56:31Z Isma4l 41797 /* Erayada cusub */ 306653 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DICDEF|WP:NOTDICT|WP:WINAD|WP:DICT}} {{nutshell|Wikipedia dhexdeeda, waxyaabaha waxaa loo kooxeeyaa maqaallo ku batilamaan waxa ay yihiin, ee ma ahan sida loo callaamadeeyo ama loo yeero. Qaamuusyada dhexdeeda, waa inay habkaas caksigeeda ahaato.}} {{content policy list}} [[File:Encyclopaedia Britannica 15 with 2002.jpg|thumb|right|200px|Yoolka [[Wikipedia]] waa in la abuuro qaamuus aqoodeed, ee ma ahan qaamuus erayo. (Labada raff oo shelf-ka ah waxay leeyihiin daabacaaddii 2002 ee ''Insaykalopediya Britannica''.]] '''Wikipedia ma ahan qaamuus erayo, buug-weedho, ama tusaha af-suuq, jargan, ama tusaha isticmaalka erayada.''' Taa baddalkeeda, yoolka mashruucan waa in la abuuro qaamuus-aqoodeed. Mashruuca aan walaalaha nahay ee [[:so:wikt:Bogga Hore|Wiktionary]] wuxuu hiigsanayaa inuu abuuro qaamuus erayo. Waa "saaxiibka erey bixin inta badan way isku xiran yihiin. Wiktionary waxay soo dhoweyneysaa dhammaan tifaftirayaasha raba inay qoraan qaamuus erayo. Labadaba maqaallada erayada ee Wiktionary iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ee Wikipedia waxay ku bilaaban karaan qabyo, laakiin waa kuwo shaqo ku socoto ah oo la ballaarin doono. Maqaallada Wikipedia waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan, laakiin waa inay bixiyaan noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Maqaallada buuxa ee ay qabyada Wikipedia u kuraan aad bay uga duwan yihiin maqaallada qaamuus erayada. Maqaal kasta oo ku jira qaamuus-aqoodeedka wuxuu ku saabsan yahay qtu, dad, fikrad, mahad, dhacdo, wax, iyo wixii la mid ah, halka qeybta qaamuus erayga ay marka hore ku saabsan tahay eray, weedh isku xiran, ama shaqo iyo macnaheeda (macnahooda), isticmaalka iyo taariikhda. Cases qaar, eray ama weedh lafteeda waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus aqoodeed, sida ''Macedonia'' (erey bixin) ama ''runnimo''. Maqaallada noocan ah dhul ahaan dhawaan ma ku jira ka badan meel {{em|distinct}} ah oo qeexitaan ama isticmaalka cinwaanka maqaalka. Ugu muhiimsan ilaha jahwareerka waa in maqaalka qabyada ah ee qaamuus-aqoodeedku uu aad uga muuqdo sida qaamuus erayo, oo qabyada inta badan si xun loo qray; ta kale waa in qaar ka mid ah qaamuusyada {{em|warqadda}} ah, sida qaamuusyada "jeebka", ay ka dhigaan isticmaalayaasha inay rumeystaan in qeybaha qaamuusyada ay yihiin kuwo gaagaaban, oo sidaas darteed ''maqaal gaabinta'' iyo ''qeybta qaamuus erayga'' ay yihiin kuwo u dhiibma. ==Jaleecada guud: qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo== Qeybtan waxaan ku barbardhigaynaa Wikipedia iyo Wiktionary (sida tusaale dhab ah oo qaamuus erayo ah), laakiin mabda'a waa in Wikipedia ayan ahayn qaamuus erayo, ee ma ahan oo keliya inaanay ahayn Wiktionary. ===Farqiga muhiimka ah=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Mawduuca maqaalka | {{em|ku saabsan <u>waxa loo jeedo</u>}}: qof, dad, fikrad, mahad, dhul, dhacdo, ama wax uu cinwaanka maqaalku {{em|muujin karo}}. Maqaalka octopus wuxuu inta badan ku saabsan yahay nooca noolaha, marka la eego guud ahaan: dhismihiisa, isticmaalka cunto ahaan, kala soocidda sayniska, iyo wixii la mid ah. | {{em|ku saabsan <u>tixraaca</u>}}: erayada, astaamaha, iyo luuqadda loo isticmaalo in lagu muujiyo kuwoas {{em|loo jeedo}}—oo ay ku jiraan {{em|qaybaha luuqadda}} ee magacyada loo isticmaalo cinwaanno maqaal ahaan. Qeybta [[wikt:octopus|octopus]] waxay ku saabsan tahay ''erayga'' "octopus": qaybtiisa hadalka, wadarteeda, isticmaalkeeda, halka uu ka yimid, turjumaada luuqadaha kale, iyo wixii la mid ah. |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin erayo duwan oo wax isku mid ah loo isticmaalo (ereyo isku mid ah) | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: shidaal iyo [[shidaal]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (tusaale ahaan, [[wikt:petrol|shidaal]] iyo [[wikt:gasoline|shidaal]]). |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin hingaad duwan oo eray isku mid ah ama lexeme | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: midab iyo midabyo. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (sida [[wikt:colour|midab]] iyo [[wikt:color|midab]]). |- ! scope="row" | Cinwaan isku mid ah oo waxyaabo kala duwan loo isticmaalo (homographs) | {{em|waxaa lagu helaa maqaallo kala duwan}}. Tusaale ahaan: gaariga gantaal, gantaal salad ah, iyo matoorka gantaalka. Maqaallada kollayba waxaa lagu heli karaa bogga kala-doorashada | waxaa lagu helaa hal qeyb dhexdeed (sida [[wikt:rocket|gantaal]]). |} Hal imtihan ayaa ah in magaca maqaalka qaamuus-aqoodeedku uu felan karo qaabab kala duwan oo u dhigma, halka qaamuus eraygu yahay ''shaqo luuqadeed oo ku saabsan erayada cinwaanka'', oo badanaa aan si fudud loo turjumi karin.<ref>{{cite book| url= https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&pg=PA30 |title= Modern Lexicography: An Introduction |first= Henri| last= Béjoint | edition= Reprint| publisher= Oxford University Press| year= 2000| isbn=9780198299516 | page= 30}}</ref> ===Farqiga yar=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Rogmadka erayada | Sida ku dhow cinwaannada maqaallada hal-erayga ah badanaa waa magac ama magac-falayaal (xubno ama Magacyada falka), sida Iibiyaha khudaarta iyo teendho, cinwaannada maqaalladu waa kis. Rogmadka kale, haddii ay jiraanba, waa laga dhex leexiyay. | Rogmad kasta oo eray waa qeyb u gooni ah, oo laga yaabo inay leedahay xigtayaha muujinta u gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:walk|socod]], [[wikt:walks|socodka]], [[wikt:walked|socday]], iyo [[wikt:walking|socodka]] dhammaan waa qeybo kala duwan. Dabo qabashada ee rogmadka sidoo kale waa qeybo: [[wikt:-ed|-ed]], [[wikt:-ing|-ing]] iwm. |- ! scope="row" | Sifaalka | Sida ku dhow Wikipedia: Cinwaanada maqaalka § Isticmaal magacyada sifaalka badanaa waxaa loo dhan leexiyaa magacyada ama waa boggaga kala-doorashada ama meelna kama jiraan. | Sifaal kasta waa eray/qeyb u gooni ah. |- ! scope="row" | Luuqadda loo isticmaalay | Cinwaannada maqaalladu waxay ku jiraan luuqadda Af-Soomaali, marka laga reebo inta yar]]. | [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|Dhammaan erayada ka socda dhammaan luuqadaha waa la aqbalaa]]. |- ! scope="row" | Magacyada gooniga ah | Maqaalka leh magac gooni ah oo cinwaan u ah badanaa waa maqaal kala-doorasho, oo u xira dhammaan dhulalka ama waxyaabaha caanka ku ah magacaas. Benedict, Bush. Maqaalku wuxuu isticmaali doonaa {{tl|wiktionary}} si uu u xiro qeybaha Wiktionary ee magaca gooniga ah iyo magacyada caadiga ah ee leh hingaad isku mid ah. Maqaalka ku saabsan magaca koowaad ama magaca aabaha waa maqaal magac dadka oo ku jira liiska dadka leh magacan iyo sidoo kale macluumaad qaamuus aqoodeed oo ku saabsan macnaha, halka uu ka yimid iyo taariikhda magaca. | Qeybta leh cinwaan magac gooni ah waxay bixisaa halka uu ka yimid, macnaha, turjumaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee magacaas gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:Hastings|Hastings]], [[wikt:Benedict|Benedict]] Qeybtu waxay isticmaali doontaa &#123;&#123;[[wikt:Template:Wikipedia|Wikipedia]]&#125;&#125; ama xiriiriyaha interwiki si loogu xiro maqaallada Wikipedia. Wiktionary sidoo kale waa ku meel-xasaasi ah xarafka weyn/yar, marka qeybaha magacyada gooniga ah (Soomaaliga) waxay ka duwan yihiin qeybaha magacyada caadiga ah (Soomaaliga). Tusaale ahaan: [[wikt:Bush|Bush]], [[wikt:bush|bush]] |} ===Ma ahan baaxadda=== Qeybaha qaamuus erayga iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ma kala duwana oo keliya sabab ku saabsan {{em|dhererka}}. Qeyb ka mid ah qaamuus erayo ah oo dhammaystiran (ama qaamuus erayo [[encyclopedic dictionary|qaamuus-aqoodeed ah]]) waxay ku dhowdahay inay ku jiraan xigtayaha muujinta macna kasta oo ku liisaysan; halka ay ka yimaadeen; turjumaada; rogmadka; xiriiriyaha erayada la xiriira iyo kuwa ka cusboonaaday; xiriiriyaha erayada macna-wadaaga ah, kuwa caksiga ah, iyo kuwa dhawaaq-wadaaga ah; tusaha ku dhawaaqida ee af-guri kasta, oo ku jira xiriiriyaha faylasha codka; iyo qoraallada isticmaalka; waxay noqon kartaa meel aad u dhueraata. Maqaallada gaagaaban ee qaamuusyada waa kuwo ee qaamuusyada warqadda oo booska la xaddiday, iyo qaamuusyada qaar oo u gaar ah inay ku koobnaadaan. Qaamuusyada oo dhan ma ahan kuwo lagu xaddiday baaxadda warqadda; [[wikt:Wiktionary:What Wiktionary is not|Wiktionary ma ahan warqad]] sidoo kale. ==Debin qeexitaanka qaamuus erayga== ===Qeexitaanno wanaagsan=== Labadaba qaamuusyada erayada iyo qaamuus-aqoodeedyadu waxay ku jiraan qeexitaanno. Maqaallada qaamuus-aqoodeedku waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan iyo deskripshin ku saabsan {{em|hal}} mowduuc (ama inta yar oo aad ama guud ahaan ah macna-wadaag ama xiriir aad u dhow leeyihiin<ref>Fikir: waa inaanay ahayn kuwo aad ama guud ahaan u xiriira oo keliya erayga cinwaanka ah</ref>), laakiin maqaalku waa inuu bixiyaa noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Qeexitaanka qaamuus-aqoodeedku wuxuu ka sii walwalsan yahay aqoonta qaamuus-aqoodeedka (xaqiiqooyinka) marka loo eego walwalka luuqadda.<ref>[http://books.google.com/books?id=sHnjUYy_KZMC&pg=PA48 Dictionary of lexicography By R. R. K. Hartmann, Gregory James]</ref> Qeexitaan wanaagsan ma ahan wareegay ah, macna-wadaag ama macna-wadaag dhow, aad u ballaaran ama aad u yar, jahwareer leh, dhar-xidhid ama aan caddayn. Marka cinwaanka deskripshinka ah uu yahay mid is-qeexaya, sida taariikhda Malta, qeexitaan laga yaabo inaan loo baahnayn. {{crossref|Sido kale eeg khaladaadka qeexidda.}} {{quote|Qeexitaanku wuxuu hiigsanayaa inuu deskribe-gareeyo ama xaddido macnaha eray gaar ah (eray ama weedh) iyadoo la bixinayo hadal ku saabsan sifooyinka muhiimka ah ama astaamaha kala soocaya ee fikradda, walaxda, ama nooca walaxda, oo uu muujinayo eraygaas.|Qeexitaan}} ===Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka=== Wikipedia kama shaqeyso inay sheegto sida erayada, weedha isku xiran, weedhaha iwm "waa in" loo isticmaalo (laakiin waxay noqon kartaa muhiim dhexdeeda maqaalka qaamuus-aqoodeedka inay u hadasho sida erayga {{em|loo}} isticmaalo). Maqaallada aad loo gooyay si looga fogaado inay noqdaan tusaale isticmaalkeeda waxaa ka mid ah Magac u yaalka jinsiga-dhexdhexaadka ah iyo luqadda aan jinsiga ahayn. Maqaallada leh macluumaad ku saabsan sida erayga loo isticmaalo waxaa ka mid ah keli ah ''iyagu'', homophobia, iyo takooridda jinsiga. Sida looga kordhiyo tan dambe, Wikipedia ma ahan tusaha af-suuq ama weedha isku xiran. Madadaal u ma samaynayno dadka sida loo hadlo sida hacker ama Cockney chimney-sweep; waxaan qoreynaa qaamuus-aqoodeed. Eeg [[meta:Knocking her dead one on the nose each and every double trey]] tusaale taariikhi ah. Maqaallada qaar waa qaamuusyo {{em|qaamuus-aqoodeed ah}} oo ku saabsan jargan-ka shaqo ama sahlan; maqaallada noocan ah waa inay noqdaan kuwo macluumaad bixiya, ee ma ahan kuwo ka tusaale ah dabeecadda, sababtoo ah Wikipedia ma ahan manwal, tusaha tilmaanta, ama buug-waxbarasho. Xusuusnow in Wiktionary sidoo kale marka hore tahay kayd ku saabsan sida erayada loo isticmaalo (ama loo isticmaali jiray) halkii ay ahayd sida "waa in" loo isticmaalo, laakiin waxay hiigsanaysaa in la xuso marka isticmaalku yahay af-suuq, aan rasmiga ahayn, zamani ah, aan caadiga ahayn, hoos u dhicid, offensive, iwm iyo sida uu heerkaas u beddelmay waqtiga dhexdiisa. ===Wikipedia ma ahan qaamuus abtirsiin ah=== Waxaa jira shaqooyin tixraac ah oo loo yaqaan qaamuusyada abtirsiinta.<ref>Ancestry Magazine, Nov–Dec 1999, [http://books.google.co.uk/books?id=NTsY_7IA0yQC&pg=PA43 p 43]</ref> Kuwani waxay ku dhow yihiin inay inta badan diiradda saaraan xiriiriyaha qoyska dhow (waalidka, saaxiibada, carruurta iyo saaxiibadood) ee mowduuca maqaalka. Wikipedia waa qaamuus-aqoodeed, oo sidaas darteed diiradda aad u saarta waxyaabaha ay sameeyeen iyo ku-darida mowduuca maqaalka. Tan waxay ka dhigan tahay in qodobbo badan oo abtirsiin ah la kaftami karo si loo helo maqaal si ka wanaagsan u socda, oo ka kooban. Maqaallada bio-ga waa in oo keliya loo abuurtaa dad leh nooc ka mid ah [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqijin karida]] caanka ah. Qiyaas wanaagsan oo [[Wikipedia:Caannimada|caan ah]] waa haddii qof lagu muujiyay ilo badan, kuwo u gooni ah, oo la ku kalsoonaan karo. Dadka yar-yar waxaa lagu xusi karaa maqaallo kale dhexdoooda (tusaale ahaan, Ronald Gay oo ku jira Rabshadaha ka dhanka ah dadka LGBT <span id="NEO"></span> ===<span class="anchor" id="Wikipedia does not document the usage of neologisms"></span> Erayada cusub=== {{policy shortcut|WP:NEO|WP:NOTNEO}} Erayga cusub waa eray wali ku jira habka loo aqbalayo luuqadda caadiga ah. Maqaallada ku saabsan erayada cusub oo leh isticmaalka yar ama aan lahayn ee ilaha la ku kalsoonaan karo inta badan waa la tirtiraa, maadaama maqaalladan inta badan loo abuuro isku-day ah in loo isticmaalo Wikipedia si loo kordhiyo isticmaalka erayga. Walwal waa in la muujiyo marka loo turjumayo qoraalka Ingiriisiga si eray caan ku ah luuqadda martida loo yahay uusan u abuurin eray cusub oo aan caan ahayn Ingiriisiga dhexdiisa. Sida [[Wiktionary]]'s [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|shuruudaha ka mid noqoshada]] ay uga duwan yihiin kuwa Wikipedia, mashruucaas wuxuu madoobi karaa erayada cusub oo Wikipedia ayan aqbali karin. Tifaftirayaasha waxay rabi karaan inay ku daraaan qeyb ee erayga cusub Wiktionary taa baddalkeeda. Erayada cusub oo qaar waxay noqon karaan kuwo aad loo isticmaalo, oo waxay noqon kartaa ee suurtogal ah in la soo ururiyo xaqiiqooyin badan oo ku saabsan eray gaar ah oo la muujiyo caddeynta isticmaalkiisa Intarneedka ama bulshada weyn dhexdeeda. Si loo taageero maqaalka ku saabsan eray gaar ah ama fikrad, waa inaan tixraacnaa waxa ilaha labaad oo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|la ku kalsoonaan karo]] ay ka sheegaan {{em|ku saabsan}} erayga ama fikradda, ee ma ahan oo keliya ilaha {{em|isticmaala}} erayga {{crossref|(eeg kala soocidda isticmaalka-xusuusta)}}. Uku-ururinta shakhsiga ah ee tifaftiraha iyo baaritaanka (tusaale ahaan meelaha blog-yada, buugaagta, iyo maqaallada isticmaala erayga halkii ay ku saabsan yihiin erayga) ku ma filna si loo taageero maqaallada ku saabsan erayada cusub sababtoo ah tan waxay u baahan kartaa falanqayn iyo samanaynta ee alaabta ilaha koowaad si loo kordhiyo darajo, oo si caddaan ah loo reebay siyasadda baaritaanka asalka ah. Halka Wikipedia ay tahay il saddexaad, Wiktionary waa il labaad oo waxay soo dhoweysaa OR noocan ah. Erayada cusub waa inay ugu yaraan leeyihiin saddex isticmaalka u gooni ah si loogu ka mid noqdo halkaas, oo shuruudaha dheeraadka ah waxaa lagu heli karaa bogooda [[wikt:WT:CFI|Shuruudaha ka mid noqoshada]]. Erayada cusub ee aad loo isticmaalo laakiin aan lahayn wax laga sameeyay ilaha labaad dhexdeeda ma aha kuwo diyaarsan in loo isticmaalo ama lagu madoobeeyo Wikipedia. Eraygu u ma baahna inuu ku jiro Wikipedia si uu u noqdo eray "dhab ah", oo marka ilaha labaad ay ku soo baxaan meesha, waxay noqon doontaa mid habboon in la abuuro maqaal ku saabsan mowduuca ama loo isticmaalo erayga maqaallada kale dhexdoooda. Dhacdooyinka yar dhexdeeda, waxaa jira mowduucyo caan ah oo si wanaagsan looga qray ilaha la gu kalsoonaan karo, laakiin aan lahayn eray gaaban oo la aqbalay. Waxay noqon kartaa mid soo jiidasho leh in loo isticmaalo eray cusub dhacdo noocan ah dhexdeeda. Taa baddalkeeda, waa mid ka wanaagsan in [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada|loo isticmaalo cinwaan ah weedh deskripshin ah]] Ingiriisiga caadiga ah dhexdiisa haddii ay suurtogal tahay, tiyo inay tan ka dhigayso cinwaan dherer leh ama aan habboonayn. ===<span class="anchor" id="WORDISSUBJECT"></span><span class="anchor" id="YESDICT"></span> Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed=== {{policy shortcut|WP:WORDISSUBJECT}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, eray ama weedh waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed. Dhacdooyinkan dhexdeeda, erayga ama weedha lafteeda waxay ka gudbeysaa Wikipedia's caanka ah shuruudaha sida mowduuc ku saabsan [[WP:V|xaqijin karida]] madoobaynta ka socota ilaha la ku kalsoonaan karo. Sida mowduuc kasta, maqaallada ku saabsan erayada waa inay ku jiraan macluumaad qaamuus-aqoodeed ah. Yan ah, maqaallada noocan ah waa inay ka sii kor maran waxa lagu heli karo qeybta qaamuus erayga (qeexitaan, ku dhawaaqida, halka uu ka yimid, macluumaadka isticmaalka, iwm), oo ay ku jiraan macluumaad ku saabsan muhiimada bulsho ama taariikhi ah ee erayga. Halka qaamuusyada daabacan ay noqon karaan ilo muhiim ah oo macluumaad lexical ah oo ku saabsan eray, ku jira erayga qaamuus dhexdiisa lafteedu ma samayso caanka ah. Tusaale ahaan maqaallada Wikipedia ee ku saabsan erayada iyo weedhaha waxaa ka mid ah ''Macedonia (ereybixin)'', ''Liin'' (erey)]], ''Adiga'', ''Walwal ma jiro'', iyo maqaallada ugu badan ee ku saabsan takoorida irqiga ama diinta ee gaarka ah [[:Category:Ethnic and religious slurs]], [[:Category:erayada xun xun]], iyo [[:Category:Astaamaha xun xun]]. Dhacdooyinka kale dhexdeeda, eray ama weedh waxaa inta badan loo isticmaalaa sida "oo muraayad ah" ama fikrad oo meel kale ama nooc ka mid ah mowduucyada aad u xiriira loo kooxeeyo, loo eego ama loogu magac daro. Dhacdooyinka noocan ah dhexdeeda, madoobaynta ku saabsan eray, weedh ama fikrad waa inay u maareyso sidaas. Madoobaynta ugu muhiimsan ee mowduucyada oo loo beddelay, loo kooxeeyay ama loogu magac daray "muraayadda" badanaa waxay ku jirtaa meel kale oo Wikipedia ah. Muusiga aduunka, Saxnaanta siyaasadeed, Ajandaha khaniisiinta iyo Runnimada waxay muujinayaan tan. ==<span class="anchor" id="REFERS"></span><span class="anchor" id="REFERSTO"></span><span class="anchor" id="ISANAMEFOR"></span><span class="anchor" id="is a word for"></span> Maareynta dhibaatada== {{shortcut|WP:ISAWORDFOR|WP:ISATERMFOR}} ===Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa"=== {{see also|Wikipedia:Writing better articles#Use of "refers to"|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#First sentence}} Maqaalka qaamuus-aqoodeedka {{em|wanaagsan}} waa inuu ku bilaabadaa qeexitaan gaaban laakiin u gooni ah oo ku saabsan mowduuca maqaalka (qofka, dhulka, fikradda, dhacdada, ama 'waxa' cinwaanka ah). Mararka qaarkood, maqaallada (gaar ahaan kuwa qabyada ah) waxay leeyihiin weedho hordhac ah oo u qritan sida qaamuus erayga oo xun, sida: * {{cross}} '''Dog''' waa eray loo isticmaalo noolaha leh magaca binomial ah ''Canis lupus''. * {{cross}} '''Dog''' waa eray u jeeda eyga guri-joogga ah. * {{cross}} '''Dog''' waa leabel loo isticmaalo noolaha qaar. Maqaallada ugu badan ee Wikipedia {{em|ma ahan}} qeybo qaamuus erayo ah, oo weedha hordhaca ah oo deskribe-gareysa magaca mowduuca halkii ay ka ahaayeen mowduuc, sida kuwa sare, waa in la nadiifiyaa si ku dhow [[WP:REFERS|Tusaha qoraalka maqaallada ka wanaagsan]]. Tifaftirayaasha waa inay [[WP:BOLD|si dhiiran]] u beddelaan weedhahan culus ("waa eray loo isticmaalo", "waa eray macnaheedu yahay", "waxay u jeeddaa") iyadoo loo isticmaalayo dhismaha dhabta ah ee "waa", tusaale ahaan: * {{tick}} '''Dog''' waa noole ka mid ah noocyada ''Canis lupus''. * {{tick}} '''Dog''' waa ey guri-joog ah. Mowduucyo qaamuus-aqoodeed oo aad u adag ma ahan erayo ama weedho laftooda, laakiin wali waxaa ka wanaagsan in lagu bilaabo tixraaca magaca mowduuca halkii laga siin lahaa qeexitaan sax ah, si ku dhow ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, [[race card]] waa fikrad muran leh oo ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo ay u maareeyaan sidaas. Wikipedia ma soo bandhigi karto mowduuca iyadoo deskribe-gareysa dhacdada looga jeedo erayga "race card", sida, "Isticmaalka '''race card''' waa xeelad rhetoric ah oo aan dhab ahayn halka uu ku loogu eedaynayo irqiga ka dhan ah ninka ka soo horjeeda dhib dhab ahayn". Tan dhab ahaan waa waxa "race card" macnaheedu yahay, laakiin weedhan hordhaca ah waxay tanaasulaysaa dhex-dhexaadnimada waxayna ka hor timaadaa maareynta shakiga leh ama dhaleeceynta leh ee mowduuca dhexdiisa ilaha la ku kalsoonaan karo. Fikrad aan si sax ah ama dhex-dhexaad ah loo aqbali karin (sida [[chick lit]], [[gay agenda]], ama [[deep state]]), weedha hordhaca ah ee habboon waxay ku jari kartaa weedha "waxay u jeeddaa" ama si kale loo xuso magaca mowduuca halkii loo isticmaali lahaa (eeg [[Use–mention distinction|''use–mention distinction'']]). Mararka qaarkood maqaalka Wikipedia wuxuu noqon doonaa miid [[WP:TITLE|aan si wanaagsan loo cinwaannayn]]: cinwaankiisu wuxuu noqon doonaa sifaal ama falka-kaaba, ama rogmadka falka oo aan ahayn magac. Maqaallada noocan ah waa maqaallo qaamuus erayo ah oo keliya haddii ay u hadlaan erayga ama weedha ''[[MOS:WAW|sida eray ama weedh]]'', halkii ay ka ahaayeen waxa erayga ama weedha ay muujinayaan. Haddii maqaallada noocan ah ay tahay inay fahan ka bixiyaan waxa erayga ama weedha ay muujinayaan, marka waa in [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddelaa]] ama [[Wikipedia:Merge|is ku dhex daraa]] cinwaan ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions|caadada magac-bixinta]]. Tusaale ahaan, sifaalka "supermassive" dhexdiisa ma muujiyo mowduuc. "[[Supermassive black hole]]", dhanka kale, waa mowduuc. ===Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan=== Mararka qaarkood maqaalku dhab ahaan waa maqaal qabyo ah oo qaamuus erayga ah oo meel ka baxsan oo u hadlaya halka uu ka yimid, turjumaada, isticmaalka, rogmadka, macnaha kala duwan oo {{em|distinct}} ah, macna-wadaaga, caksiga, dhawaaq-wadaaga, hingaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|eray ama weedh isku xiran]]. Haddii Wiktionary ayan mar hore lehayn qeyb erayga ama weedha (oo ah wax aan u dhowayn), hal ayaa la abuuri karaa. Horey waxaa looga copy-gareyn karay Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo pishada [[m:Help:Transwiki|transwiki]] iyadoo maqaalka la saarayo {{tl|Copy to Wiktionary}} template-ka, laakiin template-kaas [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2021 September 24#Template:Copy to Wiktionary|waxaa loo tirtiray TfD-gii 2021]]. Ka dib markii loo copy-gareeyo, maareynta u dambeysa ee maqaalka halkan waxay ku xiran tahay Wikipedia. Haddii maqaalka aan [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddeli karin]], [[Wikipedia:Merge|la is ku dhex dari karin]], ama [[Help:Editing|dob loo qori karin]] maqaal qabyo ah oo qaamuus-aqoodeed ah oo ku saabsan mowduuca, oo uu muujinayo cinwaankiisu, marka waa in [[Wikipedia:Guide to deletion|la tirtiraa]]. === Tusayaasha ku socda Wiktionary === {{Wiktionary|dictionary}} {{shortcut|WP:POINTWIKT}} Template ayaa loo isticmaali karaa si loogu tuso qeybta Wiktionary ka socota maqaalka Wikipedia oo leh macluumaad qaamuus-aqoodeed; tusaale ahaan, koodka {{Tlx|Wiktionary|dictionary}} wuxuu soo bixiyaa tusaale ku socda qeexitaanka Wiktionary ee [[dictionary]] sida halkan ku muuqata. Maqaallada Wikipedia ee kaliya noqon kara qeexitaanno qaamuus erayo ah oo mar walba loo abuurayo oo loo tirtirayo, ama kuwo noqon kara kuwo sax ah laakiin hadda ah qabyo qaamuus-la-mid ah, waxay leedahay suurtogalnimo in si dhab ah loo "[[WP:SALT|aamusiyo]]" iyadoo loo isticmaalayo [[Wikipedia:Soft redirect|dhan-leexin dabacsan]] oo ku socda Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo koodka sida {{Tlx|Wiktionary redirect|dictionary}}. Tusaha guud ee waxa loo aqbalay dhan-leexin dabacsan oo ku socda Wiktionary waxaa lagu helaa dokumanti-ga template-kaas. ==Sidoo kale eeg== * [[Wikipedia:Redirects in languages other than English]] (maqaal; dhab ahaan, ''Wikipedia ma ahan qaamuus turjumaad ah'') * [[Wikipedia:Dictionaries as sources]] (maqaal) * [[Wikipedia:You are probably not a lexicologist or a lexicographer]] (maqaal) * [[Wikipedia:Dealing with dictionary definitions]] (maqaal) * [[Wikipedia:Stand-alone lists]] * [[Wikipedia:What Wikipedia is not]] * [[:Category:Phrases]] – maqaallo badan oo weedha la xiriira waxaa lagu heli karaa Wikipedia dhexdeeda * [[:Category:Vocabulary and usage stubs]] – maqaalladan gaagaaban ee badan waxay noqon karaan kuwo habboon in lagu ka mid noqdo Wiktionary dhexdeeda ==Tixraac== {{reflist}} ==Xiriiriyaha dibadda== * [[Meatball:ShallowPage|"Shallow Page" ee ku jira MeatballWiki]] * Waxaa jira hal ka mid ah oo ka baxsan siyasaddan{{dash}}maqaalka [[:als:|Alemannic German Wikipedia]] waa labadaba qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo. {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} dou03u45ys0p693a9911qetqnuudup9 306654 306653 2026-09-01T08:56:47Z Isma4l 41797 306654 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DICDEF|WP:NOTDICT|WP:WINAD|WP:DICT}} {{nutshell|Wikipedia dhexdeeda, waxyaabaha waxaa loo kooxeeyaa maqaallo ku batilamaan waxa ay yihiin, ee ma ahan sida loo callaamadeeyo ama loo yeero. Qaamuusyada dhexdeeda, waa inay habkaas caksigeeda ahaato.}} {{content policy list}} [[File:Encyclopaedia Britannica 15 with 2002.jpg|thumb|right|200px|Yoolka [[Wikipedia]] waa in la abuuro qaamuus aqoodeed, ee ma ahan qaamuus erayo. (Labada raff oo shelf-ka ah waxay leeyihiin daabacaaddii 2002 ee ''Insaykalopediya Britannica''.]] '''Wikipedia ma ahan qaamuus erayo, buug-weedho, ama tusaha af-suuq, jargan, ama tusaha isticmaalka erayada.''' Taa baddalkeeda, yoolka mashruucan waa in la abuuro qaamuus-aqoodeed. Mashruuca aan walaalaha nahay ee [[:so:wikt:Bogga Hore|Wiktionary]] wuxuu hiigsanayaa inuu abuuro qaamuus erayo. Waa "saaxiibka erey bixin inta badan way isku xiran yihiin. Wiktionary waxay soo dhoweyneysaa dhammaan tifaftirayaasha raba inay qoraan qaamuus erayo. Labadaba maqaallada erayada ee Wiktionary iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ee Wikipedia waxay ku bilaaban karaan qabyo, laakiin waa kuwo shaqo ku socoto ah oo la ballaarin doono. Maqaallada Wikipedia waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan, laakiin waa inay bixiyaan noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Maqaallada buuxa ee ay qabyada Wikipedia u kuraan aad bay uga duwan yihiin maqaallada qaamuus erayada. Maqaal kasta oo ku jira qaamuus-aqoodeedka wuxuu ku saabsan yahay qtu, dad, fikrad, mahad, dhacdo, wax, iyo wixii la mid ah, halka qeybta qaamuus erayga ay marka hore ku saabsan tahay eray, weedh isku xiran, ama shaqo iyo macnaheeda (macnahooda), isticmaalka iyo taariikhda. Cases qaar, eray ama weedh lafteeda waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus aqoodeed, sida ''Macedonia'' (erey bixin) ama ''runnimo''. Maqaallada noocan ah dhul ahaan dhawaan ma ku jira ka badan meel {{em|distinct}} ah oo qeexitaan ama isticmaalka cinwaanka maqaalka. Ugu muhiimsan ilaha jahwareerka waa in maqaalka qabyada ah ee qaamuus-aqoodeedku uu aad uga muuqdo sida qaamuus erayo, oo qabyada inta badan si xun loo qray; ta kale waa in qaar ka mid ah qaamuusyada {{em|warqadda}} ah, sida qaamuusyada "jeebka", ay ka dhigaan isticmaalayaasha inay rumeystaan in qeybaha qaamuusyada ay yihiin kuwo gaagaaban, oo sidaas darteed ''maqaal gaabinta'' iyo ''qeybta qaamuus erayga'' ay yihiin kuwo u dhiibma. ==Jaleecada guud: qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo== Qeybtan waxaan ku barbardhigaynaa Wikipedia iyo Wiktionary (sida tusaale dhab ah oo qaamuus erayo ah), laakiin mabda'a waa in Wikipedia ayan ahayn qaamuus erayo, ee ma ahan oo keliya inaanay ahayn Wiktionary. ===Farqiga muhiimka ah=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Mawduuca maqaalka | {{em|ku saabsan <u>waxa loo jeedo</u>}}: qof, dad, fikrad, mahad, dhul, dhacdo, ama wax uu cinwaanka maqaalku {{em|muujin karo}}. Maqaalka octopus wuxuu inta badan ku saabsan yahay nooca noolaha, marka la eego guud ahaan: dhismihiisa, isticmaalka cunto ahaan, kala soocidda sayniska, iyo wixii la mid ah. | {{em|ku saabsan <u>tixraaca</u>}}: erayada, astaamaha, iyo luuqadda loo isticmaalo in lagu muujiyo kuwoas {{em|loo jeedo}}—oo ay ku jiraan {{em|qaybaha luuqadda}} ee magacyada loo isticmaalo cinwaanno maqaal ahaan. Qeybta [[wikt:octopus|octopus]] waxay ku saabsan tahay ''erayga'' "octopus": qaybtiisa hadalka, wadarteeda, isticmaalkeeda, halka uu ka yimid, turjumaada luuqadaha kale, iyo wixii la mid ah. |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin erayo duwan oo wax isku mid ah loo isticmaalo (ereyo isku mid ah) | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: shidaal iyo [[shidaal]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (tusaale ahaan, [[wikt:petrol|shidaal]] iyo [[wikt:gasoline|shidaal]]). |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin hingaad duwan oo eray isku mid ah ama lexeme | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: midab iyo midabyo. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (sida [[wikt:colour|midab]] iyo [[wikt:color|midab]]). |- ! scope="row" | Cinwaan isku mid ah oo waxyaabo kala duwan loo isticmaalo (homographs) | {{em|waxaa lagu helaa maqaallo kala duwan}}. Tusaale ahaan: gaariga gantaal, gantaal salad ah, iyo matoorka gantaalka. Maqaallada kollayba waxaa lagu heli karaa bogga kala-doorashada | waxaa lagu helaa hal qeyb dhexdeed (sida [[wikt:rocket|gantaal]]). |} Hal imtihan ayaa ah in magaca maqaalka qaamuus-aqoodeedku uu felan karo qaabab kala duwan oo u dhigma, halka qaamuus eraygu yahay ''shaqo luuqadeed oo ku saabsan erayada cinwaanka'', oo badanaa aan si fudud loo turjumi karin.<ref>{{cite book| url= https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&pg=PA30 |title= Modern Lexicography: An Introduction |first= Henri| last= Béjoint | edition= Reprint| publisher= Oxford University Press| year= 2000| isbn=9780198299516 | page= 30}}</ref> ===Farqiga yar=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Rogmadka erayada | Sida ku dhow cinwaannada maqaallada hal-erayga ah badanaa waa magac ama magac-falayaal (xubno ama Magacyada falka), sida Iibiyaha khudaarta iyo teendho, cinwaannada maqaalladu waa kis. Rogmadka kale, haddii ay jiraanba, waa laga dhex leexiyay. | Rogmad kasta oo eray waa qeyb u gooni ah, oo laga yaabo inay leedahay xigtayaha muujinta u gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:walk|socod]], [[wikt:walks|socodka]], [[wikt:walked|socday]], iyo [[wikt:walking|socodka]] dhammaan waa qeybo kala duwan. Dabo qabashada ee rogmadka sidoo kale waa qeybo: [[wikt:-ed|-ed]], [[wikt:-ing|-ing]] iwm. |- ! scope="row" | Sifaalka | Sida ku dhow Wikipedia: Cinwaanada maqaalka § Isticmaal magacyada sifaalka badanaa waxaa loo dhan leexiyaa magacyada ama waa boggaga kala-doorashada ama meelna kama jiraan. | Sifaal kasta waa eray/qeyb u gooni ah. |- ! scope="row" | Luuqadda loo isticmaalay | Cinwaannada maqaalladu waxay ku jiraan luuqadda Af-Soomaali, marka laga reebo inta yar]]. | [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|Dhammaan erayada ka socda dhammaan luuqadaha waa la aqbalaa]]. |- ! scope="row" | Magacyada gooniga ah | Maqaalka leh magac gooni ah oo cinwaan u ah badanaa waa maqaal kala-doorasho, oo u xira dhammaan dhulalka ama waxyaabaha caanka ku ah magacaas. Benedict, Bush. Maqaalku wuxuu isticmaali doonaa {{tl|wiktionary}} si uu u xiro qeybaha Wiktionary ee magaca gooniga ah iyo magacyada caadiga ah ee leh hingaad isku mid ah. Maqaalka ku saabsan magaca koowaad ama magaca aabaha waa maqaal magac dadka oo ku jira liiska dadka leh magacan iyo sidoo kale macluumaad qaamuus aqoodeed oo ku saabsan macnaha, halka uu ka yimid iyo taariikhda magaca. | Qeybta leh cinwaan magac gooni ah waxay bixisaa halka uu ka yimid, macnaha, turjumaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee magacaas gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:Hastings|Hastings]], [[wikt:Benedict|Benedict]] Qeybtu waxay isticmaali doontaa &#123;&#123;[[wikt:Template:Wikipedia|Wikipedia]]&#125;&#125; ama xiriiriyaha interwiki si loogu xiro maqaallada Wikipedia. Wiktionary sidoo kale waa ku meel-xasaasi ah xarafka weyn/yar, marka qeybaha magacyada gooniga ah (Soomaaliga) waxay ka duwan yihiin qeybaha magacyada caadiga ah (Soomaaliga). Tusaale ahaan: [[wikt:Bush|Bush]], [[wikt:bush|bush]] |} ===Ma ahan baaxadda=== Qeybaha qaamuus erayga iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ma kala duwana oo keliya sabab ku saabsan {{em|dhererka}}. Qeyb ka mid ah qaamuus erayo ah oo dhammaystiran (ama qaamuus erayo [[encyclopedic dictionary|qaamuus-aqoodeed ah]]) waxay ku dhowdahay inay ku jiraan xigtayaha muujinta macna kasta oo ku liisaysan; halka ay ka yimaadeen; turjumaada; rogmadka; xiriiriyaha erayada la xiriira iyo kuwa ka cusboonaaday; xiriiriyaha erayada macna-wadaaga ah, kuwa caksiga ah, iyo kuwa dhawaaq-wadaaga ah; tusaha ku dhawaaqida ee af-guri kasta, oo ku jira xiriiriyaha faylasha codka; iyo qoraallada isticmaalka; waxay noqon kartaa meel aad u dhueraata. Maqaallada gaagaaban ee qaamuusyada waa kuwo ee qaamuusyada warqadda oo booska la xaddiday, iyo qaamuusyada qaar oo u gaar ah inay ku koobnaadaan. Qaamuusyada oo dhan ma ahan kuwo lagu xaddiday baaxadda warqadda; [[wikt:Wiktionary:What Wiktionary is not|Wiktionary ma ahan warqad]] sidoo kale. ==Debin qeexitaanka qaamuus erayga== ===Qeexitaanno wanaagsan=== Labadaba qaamuusyada erayada iyo qaamuus-aqoodeedyadu waxay ku jiraan qeexitaanno. Maqaallada qaamuus-aqoodeedku waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan iyo deskripshin ku saabsan {{em|hal}} mowduuc (ama inta yar oo aad ama guud ahaan ah macna-wadaag ama xiriir aad u dhow leeyihiin<ref>Fikir: waa inaanay ahayn kuwo aad ama guud ahaan u xiriira oo keliya erayga cinwaanka ah</ref>), laakiin maqaalku waa inuu bixiyaa noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Qeexitaanka qaamuus-aqoodeedku wuxuu ka sii walwalsan yahay aqoonta qaamuus-aqoodeedka (xaqiiqooyinka) marka loo eego walwalka luuqadda.<ref>[http://books.google.com/books?id=sHnjUYy_KZMC&pg=PA48 Dictionary of lexicography By R. R. K. Hartmann, Gregory James]</ref> Qeexitaan wanaagsan ma ahan wareegay ah, macna-wadaag ama macna-wadaag dhow, aad u ballaaran ama aad u yar, jahwareer leh, dhar-xidhid ama aan caddayn. Marka cinwaanka deskripshinka ah uu yahay mid is-qeexaya, sida taariikhda Malta, qeexitaan laga yaabo inaan loo baahnayn. {{crossref|Sido kale eeg khaladaadka qeexidda.}} {{quote|Qeexitaanku wuxuu hiigsanayaa inuu deskribe-gareeyo ama xaddido macnaha eray gaar ah (eray ama weedh) iyadoo la bixinayo hadal ku saabsan sifooyinka muhiimka ah ama astaamaha kala soocaya ee fikradda, walaxda, ama nooca walaxda, oo uu muujinayo eraygaas.|Qeexitaan}} ===Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka=== Wikipedia kama shaqeyso inay sheegto sida erayada, weedha isku xiran, weedhaha iwm "waa in" loo isticmaalo (laakiin waxay noqon kartaa muhiim dhexdeeda maqaalka qaamuus-aqoodeedka inay u hadasho sida erayga {{em|loo}} isticmaalo). Maqaallada aad loo gooyay si looga fogaado inay noqdaan tusaale isticmaalkeeda waxaa ka mid ah Magac u yaalka jinsiga-dhexdhexaadka ah iyo luqadda aan jinsiga ahayn. Maqaallada leh macluumaad ku saabsan sida erayga loo isticmaalo waxaa ka mid ah keli ah ''iyagu'', homophobia, iyo takooridda jinsiga. Sida looga kordhiyo tan dambe, Wikipedia ma ahan tusaha af-suuq ama weedha isku xiran. Madadaal u ma samaynayno dadka sida loo hadlo sida hacker ama Cockney chimney-sweep; waxaan qoreynaa qaamuus-aqoodeed. Eeg [[meta:Knocking her dead one on the nose each and every double trey]] tusaale taariikhi ah. Maqaallada qaar waa qaamuusyo {{em|qaamuus-aqoodeed ah}} oo ku saabsan jargan-ka shaqo ama sahlan; maqaallada noocan ah waa inay noqdaan kuwo macluumaad bixiya, ee ma ahan kuwo ka tusaale ah dabeecadda, sababtoo ah Wikipedia ma ahan manwal, tusaha tilmaanta, ama buug-waxbarasho. Xusuusnow in Wiktionary sidoo kale marka hore tahay kayd ku saabsan sida erayada loo isticmaalo (ama loo isticmaali jiray) halkii ay ahayd sida "waa in" loo isticmaalo, laakiin waxay hiigsanaysaa in la xuso marka isticmaalku yahay af-suuq, aan rasmiga ahayn, zamani ah, aan caadiga ahayn, hoos u dhicid, offensive, iwm iyo sida uu heerkaas u beddelmay waqtiga dhexdiisa. ===Wikipedia ma ahan qaamuus abtirsiin ah=== Waxaa jira shaqooyin tixraac ah oo loo yaqaan qaamuusyada abtirsiinta.<ref>Ancestry Magazine, Nov–Dec 1999, [http://books.google.co.uk/books?id=NTsY_7IA0yQC&pg=PA43 p 43]</ref> Kuwani waxay ku dhow yihiin inay inta badan diiradda saaraan xiriiriyaha qoyska dhow (waalidka, saaxiibada, carruurta iyo saaxiibadood) ee mowduuca maqaalka. Wikipedia waa qaamuus-aqoodeed, oo sidaas darteed diiradda aad u saarta waxyaabaha ay sameeyeen iyo ku-darida mowduuca maqaalka. Tan waxay ka dhigan tahay in qodobbo badan oo abtirsiin ah la kaftami karo si loo helo maqaal si ka wanaagsan u socda, oo ka kooban. Maqaallada bio-ga waa in oo keliya loo abuurtaa dad leh nooc ka mid ah [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqijin karida]] caanka ah. Qiyaas wanaagsan oo [[Wikipedia:Caannimada|caan ah]] waa haddii qof lagu muujiyay ilo badan, kuwo u gooni ah, oo la ku kalsoonaan karo. Dadka yar-yar waxaa lagu xusi karaa maqaallo kale dhexdoooda (tusaale ahaan, Ronald Gay oo ku jira Rabshadaha ka dhanka ah dadka LGBT <span id="NEO"></span> ===<span class="anchor" id="Wikipedia does not document the usage of neologisms"></span> Erayada cusub=== {{policy shortcut|WP:NEO|WP:NOTNEO}} Erayga cusub waa eray wali ku jira habka loo aqbalayo luuqadda caadiga ah. Maqaallada ku saabsan erayada cusub oo leh isticmaalka yar ama aan lahayn ee ilaha la ku kalsoonaan karo inta badan waa la tirtiraa, maadaama maqaalladan inta badan loo abuuro isku-day ah in loo isticmaalo Wikipedia si loo kordhiyo isticmaalka erayga. Walwal waa in la muujiyo marka loo turjumayo qoraalka Ingiriisiga si eray caan ku ah luuqadda martida loo yahay uusan u abuurin eray cusub oo aan caan ahayn Ingiriisiga dhexdiisa. Sida Wiktionary's [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|shuruudaha ka mid noqoshada]] ay uga duwan yihiin kuwa Wikipedia, mashruucaas wuxuu madoobi karaa erayada cusub oo Wikipedia ayan aqbali karin. Tifaftirayaasha waxay rabi karaan inay ku daraaan qeyb ee erayga cusub Wiktionary taa baddalkeeda. Erayada cusub oo qaar waxay noqon karaan kuwo aad loo isticmaalo, oo waxay noqon kartaa ee suurtogal ah in la soo ururiyo xaqiiqooyin badan oo ku saabsan eray gaar ah oo la muujiyo caddeynta isticmaalkiisa Intarneedka ama bulshada weyn dhexdeeda. Si loo taageero maqaalka ku saabsan eray gaar ah ama fikrad, waa inaan tixraacnaa waxa ilaha labaad oo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|la ku kalsoonaan karo]] ay ka sheegaan {{em|ku saabsan}} erayga ama fikradda, ee ma ahan oo keliya ilaha {{em|isticmaala}} erayga {{crossref|(eeg kala soocidda isticmaalka-xusuusta)}}. Uku-ururinta shakhsiga ah ee tifaftiraha iyo baaritaanka (tusaale ahaan meelaha blog-yada, buugaagta, iyo maqaallada isticmaala erayga halkii ay ku saabsan yihiin erayga) ku ma filna si loo taageero maqaallada ku saabsan erayada cusub sababtoo ah tan waxay u baahan kartaa falanqayn iyo samanaynta ee alaabta ilaha koowaad si loo kordhiyo darajo, oo si caddaan ah loo reebay siyasadda baaritaanka asalka ah. Halka Wikipedia ay tahay il saddexaad, Wiktionary waa il labaad oo waxay soo dhoweysaa OR noocan ah. Erayada cusub waa inay ugu yaraan leeyihiin saddex isticmaalka u gooni ah si loogu ka mid noqdo halkaas, oo shuruudaha dheeraadka ah waxaa lagu heli karaa bogooda [[wikt:WT:CFI|Shuruudaha ka mid noqoshada]]. Erayada cusub ee aad loo isticmaalo laakiin aan lahayn wax laga sameeyay ilaha labaad dhexdeeda ma aha kuwo diyaarsan in loo isticmaalo ama lagu madoobeeyo Wikipedia. Eraygu u ma baahna inuu ku jiro Wikipedia si uu u noqdo eray "dhab ah", oo marka ilaha labaad ay ku soo baxaan meesha, waxay noqon doontaa mid habboon in la abuuro maqaal ku saabsan mowduuca ama loo isticmaalo erayga maqaallada kale dhexdoooda. Dhacdooyinka yar dhexdeeda, waxaa jira mowduucyo caan ah oo si wanaagsan looga qray ilaha la gu kalsoonaan karo, laakiin aan lahayn eray gaaban oo la aqbalay. Waxay noqon kartaa mid soo jiidasho leh in loo isticmaalo eray cusub dhacdo noocan ah dhexdeeda. Taa baddalkeeda, waa mid ka wanaagsan in [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada|loo isticmaalo cinwaan ah weedh deskripshin ah]] Ingiriisiga caadiga ah dhexdiisa haddii ay suurtogal tahay, tiyo inay tan ka dhigayso cinwaan dherer leh ama aan habboonayn. ===<span class="anchor" id="WORDISSUBJECT"></span><span class="anchor" id="YESDICT"></span> Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed=== {{policy shortcut|WP:WORDISSUBJECT}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, eray ama weedh waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed. Dhacdooyinkan dhexdeeda, erayga ama weedha lafteeda waxay ka gudbeysaa Wikipedia's caanka ah shuruudaha sida mowduuc ku saabsan [[WP:V|xaqijin karida]] madoobaynta ka socota ilaha la ku kalsoonaan karo. Sida mowduuc kasta, maqaallada ku saabsan erayada waa inay ku jiraan macluumaad qaamuus-aqoodeed ah. Yan ah, maqaallada noocan ah waa inay ka sii kor maran waxa lagu heli karo qeybta qaamuus erayga (qeexitaan, ku dhawaaqida, halka uu ka yimid, macluumaadka isticmaalka, iwm), oo ay ku jiraan macluumaad ku saabsan muhiimada bulsho ama taariikhi ah ee erayga. Halka qaamuusyada daabacan ay noqon karaan ilo muhiim ah oo macluumaad lexical ah oo ku saabsan eray, ku jira erayga qaamuus dhexdiisa lafteedu ma samayso caanka ah. Tusaale ahaan maqaallada Wikipedia ee ku saabsan erayada iyo weedhaha waxaa ka mid ah ''Macedonia (ereybixin)'', ''Liin'' (erey)]], ''Adiga'', ''Walwal ma jiro'', iyo maqaallada ugu badan ee ku saabsan takoorida irqiga ama diinta ee gaarka ah [[:Category:Ethnic and religious slurs]], [[:Category:erayada xun xun]], iyo [[:Category:Astaamaha xun xun]]. Dhacdooyinka kale dhexdeeda, eray ama weedh waxaa inta badan loo isticmaalaa sida "oo muraayad ah" ama fikrad oo meel kale ama nooc ka mid ah mowduucyada aad u xiriira loo kooxeeyo, loo eego ama loogu magac daro. Dhacdooyinka noocan ah dhexdeeda, madoobaynta ku saabsan eray, weedh ama fikrad waa inay u maareyso sidaas. Madoobaynta ugu muhiimsan ee mowduucyada oo loo beddelay, loo kooxeeyay ama loogu magac daray "muraayadda" badanaa waxay ku jirtaa meel kale oo Wikipedia ah. Muusiga aduunka, Saxnaanta siyaasadeed, Ajandaha khaniisiinta iyo Runnimada waxay muujinayaan tan. ==<span class="anchor" id="REFERS"></span><span class="anchor" id="REFERSTO"></span><span class="anchor" id="ISANAMEFOR"></span><span class="anchor" id="is a word for"></span> Maareynta dhibaatada== {{shortcut|WP:ISAWORDFOR|WP:ISATERMFOR}} ===Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa"=== {{see also|Wikipedia:Writing better articles#Use of "refers to"|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#First sentence}} Maqaalka qaamuus-aqoodeedka {{em|wanaagsan}} waa inuu ku bilaabadaa qeexitaan gaaban laakiin u gooni ah oo ku saabsan mowduuca maqaalka (qofka, dhulka, fikradda, dhacdada, ama 'waxa' cinwaanka ah). Mararka qaarkood, maqaallada (gaar ahaan kuwa qabyada ah) waxay leeyihiin weedho hordhac ah oo u qritan sida qaamuus erayga oo xun, sida: * {{cross}} '''Dog''' waa eray loo isticmaalo noolaha leh magaca binomial ah ''Canis lupus''. * {{cross}} '''Dog''' waa eray u jeeda eyga guri-joogga ah. * {{cross}} '''Dog''' waa leabel loo isticmaalo noolaha qaar. Maqaallada ugu badan ee Wikipedia {{em|ma ahan}} qeybo qaamuus erayo ah, oo weedha hordhaca ah oo deskribe-gareysa magaca mowduuca halkii ay ka ahaayeen mowduuc, sida kuwa sare, waa in la nadiifiyaa si ku dhow [[WP:REFERS|Tusaha qoraalka maqaallada ka wanaagsan]]. Tifaftirayaasha waa inay [[WP:BOLD|si dhiiran]] u beddelaan weedhahan culus ("waa eray loo isticmaalo", "waa eray macnaheedu yahay", "waxay u jeeddaa") iyadoo loo isticmaalayo dhismaha dhabta ah ee "waa", tusaale ahaan: * {{tick}} '''Dog''' waa noole ka mid ah noocyada ''Canis lupus''. * {{tick}} '''Dog''' waa ey guri-joog ah. Mowduucyo qaamuus-aqoodeed oo aad u adag ma ahan erayo ama weedho laftooda, laakiin wali waxaa ka wanaagsan in lagu bilaabo tixraaca magaca mowduuca halkii laga siin lahaa qeexitaan sax ah, si ku dhow ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, [[race card]] waa fikrad muran leh oo ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo ay u maareeyaan sidaas. Wikipedia ma soo bandhigi karto mowduuca iyadoo deskribe-gareysa dhacdada looga jeedo erayga "race card", sida, "Isticmaalka '''race card''' waa xeelad rhetoric ah oo aan dhab ahayn halka uu ku loogu eedaynayo irqiga ka dhan ah ninka ka soo horjeeda dhib dhab ahayn". Tan dhab ahaan waa waxa "race card" macnaheedu yahay, laakiin weedhan hordhaca ah waxay tanaasulaysaa dhex-dhexaadnimada waxayna ka hor timaadaa maareynta shakiga leh ama dhaleeceynta leh ee mowduuca dhexdiisa ilaha la ku kalsoonaan karo. Fikrad aan si sax ah ama dhex-dhexaad ah loo aqbali karin (sida [[chick lit]], [[gay agenda]], ama [[deep state]]), weedha hordhaca ah ee habboon waxay ku jari kartaa weedha "waxay u jeeddaa" ama si kale loo xuso magaca mowduuca halkii loo isticmaali lahaa (eeg [[Use–mention distinction|''use–mention distinction'']]). Mararka qaarkood maqaalka Wikipedia wuxuu noqon doonaa miid [[WP:TITLE|aan si wanaagsan loo cinwaannayn]]: cinwaankiisu wuxuu noqon doonaa sifaal ama falka-kaaba, ama rogmadka falka oo aan ahayn magac. Maqaallada noocan ah waa maqaallo qaamuus erayo ah oo keliya haddii ay u hadlaan erayga ama weedha ''[[MOS:WAW|sida eray ama weedh]]'', halkii ay ka ahaayeen waxa erayga ama weedha ay muujinayaan. Haddii maqaallada noocan ah ay tahay inay fahan ka bixiyaan waxa erayga ama weedha ay muujinayaan, marka waa in [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddelaa]] ama [[Wikipedia:Merge|is ku dhex daraa]] cinwaan ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions|caadada magac-bixinta]]. Tusaale ahaan, sifaalka "supermassive" dhexdiisa ma muujiyo mowduuc. "[[Supermassive black hole]]", dhanka kale, waa mowduuc. ===Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan=== Mararka qaarkood maqaalku dhab ahaan waa maqaal qabyo ah oo qaamuus erayga ah oo meel ka baxsan oo u hadlaya halka uu ka yimid, turjumaada, isticmaalka, rogmadka, macnaha kala duwan oo {{em|distinct}} ah, macna-wadaaga, caksiga, dhawaaq-wadaaga, hingaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|eray ama weedh isku xiran]]. Haddii Wiktionary ayan mar hore lehayn qeyb erayga ama weedha (oo ah wax aan u dhowayn), hal ayaa la abuuri karaa. Horey waxaa looga copy-gareyn karay Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo pishada [[m:Help:Transwiki|transwiki]] iyadoo maqaalka la saarayo {{tl|Copy to Wiktionary}} template-ka, laakiin template-kaas [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2021 September 24#Template:Copy to Wiktionary|waxaa loo tirtiray TfD-gii 2021]]. Ka dib markii loo copy-gareeyo, maareynta u dambeysa ee maqaalka halkan waxay ku xiran tahay Wikipedia. Haddii maqaalka aan [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddeli karin]], [[Wikipedia:Merge|la is ku dhex dari karin]], ama [[Help:Editing|dob loo qori karin]] maqaal qabyo ah oo qaamuus-aqoodeed ah oo ku saabsan mowduuca, oo uu muujinayo cinwaankiisu, marka waa in [[Wikipedia:Guide to deletion|la tirtiraa]]. === Tusayaasha ku socda Wiktionary === {{Wiktionary|dictionary}} {{shortcut|WP:POINTWIKT}} Template ayaa loo isticmaali karaa si loogu tuso qeybta Wiktionary ka socota maqaalka Wikipedia oo leh macluumaad qaamuus-aqoodeed; tusaale ahaan, koodka {{Tlx|Wiktionary|dictionary}} wuxuu soo bixiyaa tusaale ku socda qeexitaanka Wiktionary ee [[dictionary]] sida halkan ku muuqata. Maqaallada Wikipedia ee kaliya noqon kara qeexitaanno qaamuus erayo ah oo mar walba loo abuurayo oo loo tirtirayo, ama kuwo noqon kara kuwo sax ah laakiin hadda ah qabyo qaamuus-la-mid ah, waxay leedahay suurtogalnimo in si dhab ah loo "[[WP:SALT|aamusiyo]]" iyadoo loo isticmaalayo [[Wikipedia:Soft redirect|dhan-leexin dabacsan]] oo ku socda Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo koodka sida {{Tlx|Wiktionary redirect|dictionary}}. Tusaha guud ee waxa loo aqbalay dhan-leexin dabacsan oo ku socda Wiktionary waxaa lagu helaa dokumanti-ga template-kaas. ==Sidoo kale eeg== * [[Wikipedia:Redirects in languages other than English]] (maqaal; dhab ahaan, ''Wikipedia ma ahan qaamuus turjumaad ah'') * [[Wikipedia:Dictionaries as sources]] (maqaal) * [[Wikipedia:You are probably not a lexicologist or a lexicographer]] (maqaal) * [[Wikipedia:Dealing with dictionary definitions]] (maqaal) * [[Wikipedia:Stand-alone lists]] * [[Wikipedia:What Wikipedia is not]] * [[:Category:Phrases]] – maqaallo badan oo weedha la xiriira waxaa lagu heli karaa Wikipedia dhexdeeda * [[:Category:Vocabulary and usage stubs]] – maqaalladan gaagaaban ee badan waxay noqon karaan kuwo habboon in lagu ka mid noqdo Wiktionary dhexdeeda ==Tixraac== {{reflist}} ==Xiriiriyaha dibadda== * [[Meatball:ShallowPage|"Shallow Page" ee ku jira MeatballWiki]] * Waxaa jira hal ka mid ah oo ka baxsan siyasaddan{{dash}}maqaalka [[:als:|Alemannic German Wikipedia]] waa labadaba qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo. {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} dadqs8cmfir5qzjoptteulaheou9i1v 306655 306654 2026-09-01T08:58:09Z Isma4l 41797 /* Tusayaasha ku socda Wiktionary */ 306655 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DICDEF|WP:NOTDICT|WP:WINAD|WP:DICT}} {{nutshell|Wikipedia dhexdeeda, waxyaabaha waxaa loo kooxeeyaa maqaallo ku batilamaan waxa ay yihiin, ee ma ahan sida loo callaamadeeyo ama loo yeero. Qaamuusyada dhexdeeda, waa inay habkaas caksigeeda ahaato.}} {{content policy list}} [[File:Encyclopaedia Britannica 15 with 2002.jpg|thumb|right|200px|Yoolka [[Wikipedia]] waa in la abuuro qaamuus aqoodeed, ee ma ahan qaamuus erayo. (Labada raff oo shelf-ka ah waxay leeyihiin daabacaaddii 2002 ee ''Insaykalopediya Britannica''.]] '''Wikipedia ma ahan qaamuus erayo, buug-weedho, ama tusaha af-suuq, jargan, ama tusaha isticmaalka erayada.''' Taa baddalkeeda, yoolka mashruucan waa in la abuuro qaamuus-aqoodeed. Mashruuca aan walaalaha nahay ee [[:so:wikt:Bogga Hore|Wiktionary]] wuxuu hiigsanayaa inuu abuuro qaamuus erayo. Waa "saaxiibka erey bixin inta badan way isku xiran yihiin. Wiktionary waxay soo dhoweyneysaa dhammaan tifaftirayaasha raba inay qoraan qaamuus erayo. Labadaba maqaallada erayada ee Wiktionary iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ee Wikipedia waxay ku bilaaban karaan qabyo, laakiin waa kuwo shaqo ku socoto ah oo la ballaarin doono. Maqaallada Wikipedia waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan, laakiin waa inay bixiyaan noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Maqaallada buuxa ee ay qabyada Wikipedia u kuraan aad bay uga duwan yihiin maqaallada qaamuus erayada. Maqaal kasta oo ku jira qaamuus-aqoodeedka wuxuu ku saabsan yahay qtu, dad, fikrad, mahad, dhacdo, wax, iyo wixii la mid ah, halka qeybta qaamuus erayga ay marka hore ku saabsan tahay eray, weedh isku xiran, ama shaqo iyo macnaheeda (macnahooda), isticmaalka iyo taariikhda. Cases qaar, eray ama weedh lafteeda waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus aqoodeed, sida ''Macedonia'' (erey bixin) ama ''runnimo''. Maqaallada noocan ah dhul ahaan dhawaan ma ku jira ka badan meel {{em|distinct}} ah oo qeexitaan ama isticmaalka cinwaanka maqaalka. Ugu muhiimsan ilaha jahwareerka waa in maqaalka qabyada ah ee qaamuus-aqoodeedku uu aad uga muuqdo sida qaamuus erayo, oo qabyada inta badan si xun loo qray; ta kale waa in qaar ka mid ah qaamuusyada {{em|warqadda}} ah, sida qaamuusyada "jeebka", ay ka dhigaan isticmaalayaasha inay rumeystaan in qeybaha qaamuusyada ay yihiin kuwo gaagaaban, oo sidaas darteed ''maqaal gaabinta'' iyo ''qeybta qaamuus erayga'' ay yihiin kuwo u dhiibma. ==Jaleecada guud: qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo== Qeybtan waxaan ku barbardhigaynaa Wikipedia iyo Wiktionary (sida tusaale dhab ah oo qaamuus erayo ah), laakiin mabda'a waa in Wikipedia ayan ahayn qaamuus erayo, ee ma ahan oo keliya inaanay ahayn Wiktionary. ===Farqiga muhiimka ah=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Mawduuca maqaalka | {{em|ku saabsan <u>waxa loo jeedo</u>}}: qof, dad, fikrad, mahad, dhul, dhacdo, ama wax uu cinwaanka maqaalku {{em|muujin karo}}. Maqaalka octopus wuxuu inta badan ku saabsan yahay nooca noolaha, marka la eego guud ahaan: dhismihiisa, isticmaalka cunto ahaan, kala soocidda sayniska, iyo wixii la mid ah. | {{em|ku saabsan <u>tixraaca</u>}}: erayada, astaamaha, iyo luuqadda loo isticmaalo in lagu muujiyo kuwoas {{em|loo jeedo}}—oo ay ku jiraan {{em|qaybaha luuqadda}} ee magacyada loo isticmaalo cinwaanno maqaal ahaan. Qeybta [[wikt:octopus|octopus]] waxay ku saabsan tahay ''erayga'' "octopus": qaybtiisa hadalka, wadarteeda, isticmaalkeeda, halka uu ka yimid, turjumaada luuqadaha kale, iyo wixii la mid ah. |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin erayo duwan oo wax isku mid ah loo isticmaalo (ereyo isku mid ah) | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: shidaal iyo [[shidaal]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (tusaale ahaan, [[wikt:petrol|shidaal]] iyo [[wikt:gasoline|shidaal]]). |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin hingaad duwan oo eray isku mid ah ama lexeme | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: midab iyo midabyo. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (sida [[wikt:colour|midab]] iyo [[wikt:color|midab]]). |- ! scope="row" | Cinwaan isku mid ah oo waxyaabo kala duwan loo isticmaalo (homographs) | {{em|waxaa lagu helaa maqaallo kala duwan}}. Tusaale ahaan: gaariga gantaal, gantaal salad ah, iyo matoorka gantaalka. Maqaallada kollayba waxaa lagu heli karaa bogga kala-doorashada | waxaa lagu helaa hal qeyb dhexdeed (sida [[wikt:rocket|gantaal]]). |} Hal imtihan ayaa ah in magaca maqaalka qaamuus-aqoodeedku uu felan karo qaabab kala duwan oo u dhigma, halka qaamuus eraygu yahay ''shaqo luuqadeed oo ku saabsan erayada cinwaanka'', oo badanaa aan si fudud loo turjumi karin.<ref>{{cite book| url= https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&pg=PA30 |title= Modern Lexicography: An Introduction |first= Henri| last= Béjoint | edition= Reprint| publisher= Oxford University Press| year= 2000| isbn=9780198299516 | page= 30}}</ref> ===Farqiga yar=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Rogmadka erayada | Sida ku dhow cinwaannada maqaallada hal-erayga ah badanaa waa magac ama magac-falayaal (xubno ama Magacyada falka), sida Iibiyaha khudaarta iyo teendho, cinwaannada maqaalladu waa kis. Rogmadka kale, haddii ay jiraanba, waa laga dhex leexiyay. | Rogmad kasta oo eray waa qeyb u gooni ah, oo laga yaabo inay leedahay xigtayaha muujinta u gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:walk|socod]], [[wikt:walks|socodka]], [[wikt:walked|socday]], iyo [[wikt:walking|socodka]] dhammaan waa qeybo kala duwan. Dabo qabashada ee rogmadka sidoo kale waa qeybo: [[wikt:-ed|-ed]], [[wikt:-ing|-ing]] iwm. |- ! scope="row" | Sifaalka | Sida ku dhow Wikipedia: Cinwaanada maqaalka § Isticmaal magacyada sifaalka badanaa waxaa loo dhan leexiyaa magacyada ama waa boggaga kala-doorashada ama meelna kama jiraan. | Sifaal kasta waa eray/qeyb u gooni ah. |- ! scope="row" | Luuqadda loo isticmaalay | Cinwaannada maqaalladu waxay ku jiraan luuqadda Af-Soomaali, marka laga reebo inta yar]]. | [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|Dhammaan erayada ka socda dhammaan luuqadaha waa la aqbalaa]]. |- ! scope="row" | Magacyada gooniga ah | Maqaalka leh magac gooni ah oo cinwaan u ah badanaa waa maqaal kala-doorasho, oo u xira dhammaan dhulalka ama waxyaabaha caanka ku ah magacaas. Benedict, Bush. Maqaalku wuxuu isticmaali doonaa {{tl|wiktionary}} si uu u xiro qeybaha Wiktionary ee magaca gooniga ah iyo magacyada caadiga ah ee leh hingaad isku mid ah. Maqaalka ku saabsan magaca koowaad ama magaca aabaha waa maqaal magac dadka oo ku jira liiska dadka leh magacan iyo sidoo kale macluumaad qaamuus aqoodeed oo ku saabsan macnaha, halka uu ka yimid iyo taariikhda magaca. | Qeybta leh cinwaan magac gooni ah waxay bixisaa halka uu ka yimid, macnaha, turjumaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee magacaas gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:Hastings|Hastings]], [[wikt:Benedict|Benedict]] Qeybtu waxay isticmaali doontaa &#123;&#123;[[wikt:Template:Wikipedia|Wikipedia]]&#125;&#125; ama xiriiriyaha interwiki si loogu xiro maqaallada Wikipedia. Wiktionary sidoo kale waa ku meel-xasaasi ah xarafka weyn/yar, marka qeybaha magacyada gooniga ah (Soomaaliga) waxay ka duwan yihiin qeybaha magacyada caadiga ah (Soomaaliga). Tusaale ahaan: [[wikt:Bush|Bush]], [[wikt:bush|bush]] |} ===Ma ahan baaxadda=== Qeybaha qaamuus erayga iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ma kala duwana oo keliya sabab ku saabsan {{em|dhererka}}. Qeyb ka mid ah qaamuus erayo ah oo dhammaystiran (ama qaamuus erayo [[encyclopedic dictionary|qaamuus-aqoodeed ah]]) waxay ku dhowdahay inay ku jiraan xigtayaha muujinta macna kasta oo ku liisaysan; halka ay ka yimaadeen; turjumaada; rogmadka; xiriiriyaha erayada la xiriira iyo kuwa ka cusboonaaday; xiriiriyaha erayada macna-wadaaga ah, kuwa caksiga ah, iyo kuwa dhawaaq-wadaaga ah; tusaha ku dhawaaqida ee af-guri kasta, oo ku jira xiriiriyaha faylasha codka; iyo qoraallada isticmaalka; waxay noqon kartaa meel aad u dhueraata. Maqaallada gaagaaban ee qaamuusyada waa kuwo ee qaamuusyada warqadda oo booska la xaddiday, iyo qaamuusyada qaar oo u gaar ah inay ku koobnaadaan. Qaamuusyada oo dhan ma ahan kuwo lagu xaddiday baaxadda warqadda; [[wikt:Wiktionary:What Wiktionary is not|Wiktionary ma ahan warqad]] sidoo kale. ==Debin qeexitaanka qaamuus erayga== ===Qeexitaanno wanaagsan=== Labadaba qaamuusyada erayada iyo qaamuus-aqoodeedyadu waxay ku jiraan qeexitaanno. Maqaallada qaamuus-aqoodeedku waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan iyo deskripshin ku saabsan {{em|hal}} mowduuc (ama inta yar oo aad ama guud ahaan ah macna-wadaag ama xiriir aad u dhow leeyihiin<ref>Fikir: waa inaanay ahayn kuwo aad ama guud ahaan u xiriira oo keliya erayga cinwaanka ah</ref>), laakiin maqaalku waa inuu bixiyaa noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Qeexitaanka qaamuus-aqoodeedku wuxuu ka sii walwalsan yahay aqoonta qaamuus-aqoodeedka (xaqiiqooyinka) marka loo eego walwalka luuqadda.<ref>[http://books.google.com/books?id=sHnjUYy_KZMC&pg=PA48 Dictionary of lexicography By R. R. K. Hartmann, Gregory James]</ref> Qeexitaan wanaagsan ma ahan wareegay ah, macna-wadaag ama macna-wadaag dhow, aad u ballaaran ama aad u yar, jahwareer leh, dhar-xidhid ama aan caddayn. Marka cinwaanka deskripshinka ah uu yahay mid is-qeexaya, sida taariikhda Malta, qeexitaan laga yaabo inaan loo baahnayn. {{crossref|Sido kale eeg khaladaadka qeexidda.}} {{quote|Qeexitaanku wuxuu hiigsanayaa inuu deskribe-gareeyo ama xaddido macnaha eray gaar ah (eray ama weedh) iyadoo la bixinayo hadal ku saabsan sifooyinka muhiimka ah ama astaamaha kala soocaya ee fikradda, walaxda, ama nooca walaxda, oo uu muujinayo eraygaas.|Qeexitaan}} ===Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka=== Wikipedia kama shaqeyso inay sheegto sida erayada, weedha isku xiran, weedhaha iwm "waa in" loo isticmaalo (laakiin waxay noqon kartaa muhiim dhexdeeda maqaalka qaamuus-aqoodeedka inay u hadasho sida erayga {{em|loo}} isticmaalo). Maqaallada aad loo gooyay si looga fogaado inay noqdaan tusaale isticmaalkeeda waxaa ka mid ah Magac u yaalka jinsiga-dhexdhexaadka ah iyo luqadda aan jinsiga ahayn. Maqaallada leh macluumaad ku saabsan sida erayga loo isticmaalo waxaa ka mid ah keli ah ''iyagu'', homophobia, iyo takooridda jinsiga. Sida looga kordhiyo tan dambe, Wikipedia ma ahan tusaha af-suuq ama weedha isku xiran. Madadaal u ma samaynayno dadka sida loo hadlo sida hacker ama Cockney chimney-sweep; waxaan qoreynaa qaamuus-aqoodeed. Eeg [[meta:Knocking her dead one on the nose each and every double trey]] tusaale taariikhi ah. Maqaallada qaar waa qaamuusyo {{em|qaamuus-aqoodeed ah}} oo ku saabsan jargan-ka shaqo ama sahlan; maqaallada noocan ah waa inay noqdaan kuwo macluumaad bixiya, ee ma ahan kuwo ka tusaale ah dabeecadda, sababtoo ah Wikipedia ma ahan manwal, tusaha tilmaanta, ama buug-waxbarasho. Xusuusnow in Wiktionary sidoo kale marka hore tahay kayd ku saabsan sida erayada loo isticmaalo (ama loo isticmaali jiray) halkii ay ahayd sida "waa in" loo isticmaalo, laakiin waxay hiigsanaysaa in la xuso marka isticmaalku yahay af-suuq, aan rasmiga ahayn, zamani ah, aan caadiga ahayn, hoos u dhicid, offensive, iwm iyo sida uu heerkaas u beddelmay waqtiga dhexdiisa. ===Wikipedia ma ahan qaamuus abtirsiin ah=== Waxaa jira shaqooyin tixraac ah oo loo yaqaan qaamuusyada abtirsiinta.<ref>Ancestry Magazine, Nov–Dec 1999, [http://books.google.co.uk/books?id=NTsY_7IA0yQC&pg=PA43 p 43]</ref> Kuwani waxay ku dhow yihiin inay inta badan diiradda saaraan xiriiriyaha qoyska dhow (waalidka, saaxiibada, carruurta iyo saaxiibadood) ee mowduuca maqaalka. Wikipedia waa qaamuus-aqoodeed, oo sidaas darteed diiradda aad u saarta waxyaabaha ay sameeyeen iyo ku-darida mowduuca maqaalka. Tan waxay ka dhigan tahay in qodobbo badan oo abtirsiin ah la kaftami karo si loo helo maqaal si ka wanaagsan u socda, oo ka kooban. Maqaallada bio-ga waa in oo keliya loo abuurtaa dad leh nooc ka mid ah [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqijin karida]] caanka ah. Qiyaas wanaagsan oo [[Wikipedia:Caannimada|caan ah]] waa haddii qof lagu muujiyay ilo badan, kuwo u gooni ah, oo la ku kalsoonaan karo. Dadka yar-yar waxaa lagu xusi karaa maqaallo kale dhexdoooda (tusaale ahaan, Ronald Gay oo ku jira Rabshadaha ka dhanka ah dadka LGBT <span id="NEO"></span> ===<span class="anchor" id="Wikipedia does not document the usage of neologisms"></span> Erayada cusub=== {{policy shortcut|WP:NEO|WP:NOTNEO}} Erayga cusub waa eray wali ku jira habka loo aqbalayo luuqadda caadiga ah. Maqaallada ku saabsan erayada cusub oo leh isticmaalka yar ama aan lahayn ee ilaha la ku kalsoonaan karo inta badan waa la tirtiraa, maadaama maqaalladan inta badan loo abuuro isku-day ah in loo isticmaalo Wikipedia si loo kordhiyo isticmaalka erayga. Walwal waa in la muujiyo marka loo turjumayo qoraalka Ingiriisiga si eray caan ku ah luuqadda martida loo yahay uusan u abuurin eray cusub oo aan caan ahayn Ingiriisiga dhexdiisa. Sida Wiktionary's [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|shuruudaha ka mid noqoshada]] ay uga duwan yihiin kuwa Wikipedia, mashruucaas wuxuu madoobi karaa erayada cusub oo Wikipedia ayan aqbali karin. Tifaftirayaasha waxay rabi karaan inay ku daraaan qeyb ee erayga cusub Wiktionary taa baddalkeeda. Erayada cusub oo qaar waxay noqon karaan kuwo aad loo isticmaalo, oo waxay noqon kartaa ee suurtogal ah in la soo ururiyo xaqiiqooyin badan oo ku saabsan eray gaar ah oo la muujiyo caddeynta isticmaalkiisa Intarneedka ama bulshada weyn dhexdeeda. Si loo taageero maqaalka ku saabsan eray gaar ah ama fikrad, waa inaan tixraacnaa waxa ilaha labaad oo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|la ku kalsoonaan karo]] ay ka sheegaan {{em|ku saabsan}} erayga ama fikradda, ee ma ahan oo keliya ilaha {{em|isticmaala}} erayga {{crossref|(eeg kala soocidda isticmaalka-xusuusta)}}. Uku-ururinta shakhsiga ah ee tifaftiraha iyo baaritaanka (tusaale ahaan meelaha blog-yada, buugaagta, iyo maqaallada isticmaala erayga halkii ay ku saabsan yihiin erayga) ku ma filna si loo taageero maqaallada ku saabsan erayada cusub sababtoo ah tan waxay u baahan kartaa falanqayn iyo samanaynta ee alaabta ilaha koowaad si loo kordhiyo darajo, oo si caddaan ah loo reebay siyasadda baaritaanka asalka ah. Halka Wikipedia ay tahay il saddexaad, Wiktionary waa il labaad oo waxay soo dhoweysaa OR noocan ah. Erayada cusub waa inay ugu yaraan leeyihiin saddex isticmaalka u gooni ah si loogu ka mid noqdo halkaas, oo shuruudaha dheeraadka ah waxaa lagu heli karaa bogooda [[wikt:WT:CFI|Shuruudaha ka mid noqoshada]]. Erayada cusub ee aad loo isticmaalo laakiin aan lahayn wax laga sameeyay ilaha labaad dhexdeeda ma aha kuwo diyaarsan in loo isticmaalo ama lagu madoobeeyo Wikipedia. Eraygu u ma baahna inuu ku jiro Wikipedia si uu u noqdo eray "dhab ah", oo marka ilaha labaad ay ku soo baxaan meesha, waxay noqon doontaa mid habboon in la abuuro maqaal ku saabsan mowduuca ama loo isticmaalo erayga maqaallada kale dhexdoooda. Dhacdooyinka yar dhexdeeda, waxaa jira mowduucyo caan ah oo si wanaagsan looga qray ilaha la gu kalsoonaan karo, laakiin aan lahayn eray gaaban oo la aqbalay. Waxay noqon kartaa mid soo jiidasho leh in loo isticmaalo eray cusub dhacdo noocan ah dhexdeeda. Taa baddalkeeda, waa mid ka wanaagsan in [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada|loo isticmaalo cinwaan ah weedh deskripshin ah]] Ingiriisiga caadiga ah dhexdiisa haddii ay suurtogal tahay, tiyo inay tan ka dhigayso cinwaan dherer leh ama aan habboonayn. ===<span class="anchor" id="WORDISSUBJECT"></span><span class="anchor" id="YESDICT"></span> Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed=== {{policy shortcut|WP:WORDISSUBJECT}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, eray ama weedh waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed. Dhacdooyinkan dhexdeeda, erayga ama weedha lafteeda waxay ka gudbeysaa Wikipedia's caanka ah shuruudaha sida mowduuc ku saabsan [[WP:V|xaqijin karida]] madoobaynta ka socota ilaha la ku kalsoonaan karo. Sida mowduuc kasta, maqaallada ku saabsan erayada waa inay ku jiraan macluumaad qaamuus-aqoodeed ah. Yan ah, maqaallada noocan ah waa inay ka sii kor maran waxa lagu heli karo qeybta qaamuus erayga (qeexitaan, ku dhawaaqida, halka uu ka yimid, macluumaadka isticmaalka, iwm), oo ay ku jiraan macluumaad ku saabsan muhiimada bulsho ama taariikhi ah ee erayga. Halka qaamuusyada daabacan ay noqon karaan ilo muhiim ah oo macluumaad lexical ah oo ku saabsan eray, ku jira erayga qaamuus dhexdiisa lafteedu ma samayso caanka ah. Tusaale ahaan maqaallada Wikipedia ee ku saabsan erayada iyo weedhaha waxaa ka mid ah ''Macedonia (ereybixin)'', ''Liin'' (erey)]], ''Adiga'', ''Walwal ma jiro'', iyo maqaallada ugu badan ee ku saabsan takoorida irqiga ama diinta ee gaarka ah [[:Category:Ethnic and religious slurs]], [[:Category:erayada xun xun]], iyo [[:Category:Astaamaha xun xun]]. Dhacdooyinka kale dhexdeeda, eray ama weedh waxaa inta badan loo isticmaalaa sida "oo muraayad ah" ama fikrad oo meel kale ama nooc ka mid ah mowduucyada aad u xiriira loo kooxeeyo, loo eego ama loogu magac daro. Dhacdooyinka noocan ah dhexdeeda, madoobaynta ku saabsan eray, weedh ama fikrad waa inay u maareyso sidaas. Madoobaynta ugu muhiimsan ee mowduucyada oo loo beddelay, loo kooxeeyay ama loogu magac daray "muraayadda" badanaa waxay ku jirtaa meel kale oo Wikipedia ah. Muusiga aduunka, Saxnaanta siyaasadeed, Ajandaha khaniisiinta iyo Runnimada waxay muujinayaan tan. ==<span class="anchor" id="REFERS"></span><span class="anchor" id="REFERSTO"></span><span class="anchor" id="ISANAMEFOR"></span><span class="anchor" id="is a word for"></span> Maareynta dhibaatada== {{shortcut|WP:ISAWORDFOR|WP:ISATERMFOR}} ===Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa"=== {{see also|Wikipedia:Writing better articles#Use of "refers to"|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#First sentence}} Maqaalka qaamuus-aqoodeedka {{em|wanaagsan}} waa inuu ku bilaabadaa qeexitaan gaaban laakiin u gooni ah oo ku saabsan mowduuca maqaalka (qofka, dhulka, fikradda, dhacdada, ama 'waxa' cinwaanka ah). Mararka qaarkood, maqaallada (gaar ahaan kuwa qabyada ah) waxay leeyihiin weedho hordhac ah oo u qritan sida qaamuus erayga oo xun, sida: * {{cross}} '''Dog''' waa eray loo isticmaalo noolaha leh magaca binomial ah ''Canis lupus''. * {{cross}} '''Dog''' waa eray u jeeda eyga guri-joogga ah. * {{cross}} '''Dog''' waa leabel loo isticmaalo noolaha qaar. Maqaallada ugu badan ee Wikipedia {{em|ma ahan}} qeybo qaamuus erayo ah, oo weedha hordhaca ah oo deskribe-gareysa magaca mowduuca halkii ay ka ahaayeen mowduuc, sida kuwa sare, waa in la nadiifiyaa si ku dhow [[WP:REFERS|Tusaha qoraalka maqaallada ka wanaagsan]]. Tifaftirayaasha waa inay [[WP:BOLD|si dhiiran]] u beddelaan weedhahan culus ("waa eray loo isticmaalo", "waa eray macnaheedu yahay", "waxay u jeeddaa") iyadoo loo isticmaalayo dhismaha dhabta ah ee "waa", tusaale ahaan: * {{tick}} '''Dog''' waa noole ka mid ah noocyada ''Canis lupus''. * {{tick}} '''Dog''' waa ey guri-joog ah. Mowduucyo qaamuus-aqoodeed oo aad u adag ma ahan erayo ama weedho laftooda, laakiin wali waxaa ka wanaagsan in lagu bilaabo tixraaca magaca mowduuca halkii laga siin lahaa qeexitaan sax ah, si ku dhow ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, [[race card]] waa fikrad muran leh oo ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo ay u maareeyaan sidaas. Wikipedia ma soo bandhigi karto mowduuca iyadoo deskribe-gareysa dhacdada looga jeedo erayga "race card", sida, "Isticmaalka '''race card''' waa xeelad rhetoric ah oo aan dhab ahayn halka uu ku loogu eedaynayo irqiga ka dhan ah ninka ka soo horjeeda dhib dhab ahayn". Tan dhab ahaan waa waxa "race card" macnaheedu yahay, laakiin weedhan hordhaca ah waxay tanaasulaysaa dhex-dhexaadnimada waxayna ka hor timaadaa maareynta shakiga leh ama dhaleeceynta leh ee mowduuca dhexdiisa ilaha la ku kalsoonaan karo. Fikrad aan si sax ah ama dhex-dhexaad ah loo aqbali karin (sida [[chick lit]], [[gay agenda]], ama [[deep state]]), weedha hordhaca ah ee habboon waxay ku jari kartaa weedha "waxay u jeeddaa" ama si kale loo xuso magaca mowduuca halkii loo isticmaali lahaa (eeg [[Use–mention distinction|''use–mention distinction'']]). Mararka qaarkood maqaalka Wikipedia wuxuu noqon doonaa miid [[WP:TITLE|aan si wanaagsan loo cinwaannayn]]: cinwaankiisu wuxuu noqon doonaa sifaal ama falka-kaaba, ama rogmadka falka oo aan ahayn magac. Maqaallada noocan ah waa maqaallo qaamuus erayo ah oo keliya haddii ay u hadlaan erayga ama weedha ''[[MOS:WAW|sida eray ama weedh]]'', halkii ay ka ahaayeen waxa erayga ama weedha ay muujinayaan. Haddii maqaallada noocan ah ay tahay inay fahan ka bixiyaan waxa erayga ama weedha ay muujinayaan, marka waa in [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddelaa]] ama [[Wikipedia:Merge|is ku dhex daraa]] cinwaan ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions|caadada magac-bixinta]]. Tusaale ahaan, sifaalka "supermassive" dhexdiisa ma muujiyo mowduuc. "[[Supermassive black hole]]", dhanka kale, waa mowduuc. ===Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan=== Mararka qaarkood maqaalku dhab ahaan waa maqaal qabyo ah oo qaamuus erayga ah oo meel ka baxsan oo u hadlaya halka uu ka yimid, turjumaada, isticmaalka, rogmadka, macnaha kala duwan oo {{em|distinct}} ah, macna-wadaaga, caksiga, dhawaaq-wadaaga, hingaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|eray ama weedh isku xiran]]. Haddii Wiktionary ayan mar hore lehayn qeyb erayga ama weedha (oo ah wax aan u dhowayn), hal ayaa la abuuri karaa. Horey waxaa looga copy-gareyn karay Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo pishada [[m:Help:Transwiki|transwiki]] iyadoo maqaalka la saarayo {{tl|Copy to Wiktionary}} template-ka, laakiin template-kaas [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2021 September 24#Template:Copy to Wiktionary|waxaa loo tirtiray TfD-gii 2021]]. Ka dib markii loo copy-gareeyo, maareynta u dambeysa ee maqaalka halkan waxay ku xiran tahay Wikipedia. Haddii maqaalka aan [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddeli karin]], [[Wikipedia:Merge|la is ku dhex dari karin]], ama [[Help:Editing|dob loo qori karin]] maqaal qabyo ah oo qaamuus-aqoodeed ah oo ku saabsan mowduuca, oo uu muujinayo cinwaankiisu, marka waa in [[Wikipedia:Guide to deletion|la tirtiraa]]. === Tusayaasha ku socda Wiktionary === {{Wiktionary|dictionary}} {{shortcut|WP:POINTWIKT}} Template ayaa loo isticmaali karaa si loogu tuso qeybta Wiktionary ka socota maqaalka Wikipedia oo leh macluumaad qaamuus-aqoodeed; tusaale ahaan, koodka {{Tlx|Wiktionary|dictionary}} wuxuu soo bixiyaa tusaale ku socda qeexitaanka Wiktionary ee qaamuuska sida halkan ku muuqata. Maqaallada Wikipedia ee kaliya noqon kara qeexitaanno qaamuus erayo ah oo mar walba loo abuurayo oo loo tirtirayo, ama kuwo noqon kara kuwo sax ah laakiin hadda ah qabyo qaamuus-la-mid ah, waxay leedahay suurtogalnimo in si dhab ah loo "aamusiyo" iyadoo loo isticmaalayo sii toosin dabacsan oo ku socda Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo koodka sida {{Tlx|Wiktionary redirect|qaamuuska}}. Tusaha guud ee waxa loo aqbalay dhan leexin dabacsan oo ku socda Wiktionary waxaa lagu helaa dokumanti-ga template-kaas. ==Sidoo kale eeg== * [[Wikipedia:Redirects in languages other than English]] (maqaal; dhab ahaan, ''Wikipedia ma ahan qaamuus turjumaad ah'') * [[Wikipedia:Dictionaries as sources]] (maqaal) * [[Wikipedia:You are probably not a lexicologist or a lexicographer]] (maqaal) * [[Wikipedia:Dealing with dictionary definitions]] (maqaal) * [[Wikipedia:Stand-alone lists]] * [[Wikipedia:What Wikipedia is not]] * [[:Category:Phrases]] – maqaallo badan oo weedha la xiriira waxaa lagu heli karaa Wikipedia dhexdeeda * [[:Category:Vocabulary and usage stubs]] – maqaalladan gaagaaban ee badan waxay noqon karaan kuwo habboon in lagu ka mid noqdo Wiktionary dhexdeeda ==Tixraac== {{reflist}} ==Xiriiriyaha dibadda== * [[Meatball:ShallowPage|"Shallow Page" ee ku jira MeatballWiki]] * Waxaa jira hal ka mid ah oo ka baxsan siyasaddan{{dash}}maqaalka [[:als:|Alemannic German Wikipedia]] waa labadaba qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo. {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} awweu2bqjevb5183zrg43ei2g14jx2n 306656 306655 2026-09-01T08:59:36Z Isma4l 41797 /* Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan */ 306656 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DICDEF|WP:NOTDICT|WP:WINAD|WP:DICT}} {{nutshell|Wikipedia dhexdeeda, waxyaabaha waxaa loo kooxeeyaa maqaallo ku batilamaan waxa ay yihiin, ee ma ahan sida loo callaamadeeyo ama loo yeero. Qaamuusyada dhexdeeda, waa inay habkaas caksigeeda ahaato.}} {{content policy list}} [[File:Encyclopaedia Britannica 15 with 2002.jpg|thumb|right|200px|Yoolka [[Wikipedia]] waa in la abuuro qaamuus aqoodeed, ee ma ahan qaamuus erayo. (Labada raff oo shelf-ka ah waxay leeyihiin daabacaaddii 2002 ee ''Insaykalopediya Britannica''.]] '''Wikipedia ma ahan qaamuus erayo, buug-weedho, ama tusaha af-suuq, jargan, ama tusaha isticmaalka erayada.''' Taa baddalkeeda, yoolka mashruucan waa in la abuuro qaamuus-aqoodeed. Mashruuca aan walaalaha nahay ee [[:so:wikt:Bogga Hore|Wiktionary]] wuxuu hiigsanayaa inuu abuuro qaamuus erayo. Waa "saaxiibka erey bixin inta badan way isku xiran yihiin. Wiktionary waxay soo dhoweyneysaa dhammaan tifaftirayaasha raba inay qoraan qaamuus erayo. Labadaba maqaallada erayada ee Wiktionary iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ee Wikipedia waxay ku bilaaban karaan qabyo, laakiin waa kuwo shaqo ku socoto ah oo la ballaarin doono. Maqaallada Wikipedia waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan, laakiin waa inay bixiyaan noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Maqaallada buuxa ee ay qabyada Wikipedia u kuraan aad bay uga duwan yihiin maqaallada qaamuus erayada. Maqaal kasta oo ku jira qaamuus-aqoodeedka wuxuu ku saabsan yahay qtu, dad, fikrad, mahad, dhacdo, wax, iyo wixii la mid ah, halka qeybta qaamuus erayga ay marka hore ku saabsan tahay eray, weedh isku xiran, ama shaqo iyo macnaheeda (macnahooda), isticmaalka iyo taariikhda. Cases qaar, eray ama weedh lafteeda waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus aqoodeed, sida ''Macedonia'' (erey bixin) ama ''runnimo''. Maqaallada noocan ah dhul ahaan dhawaan ma ku jira ka badan meel {{em|distinct}} ah oo qeexitaan ama isticmaalka cinwaanka maqaalka. Ugu muhiimsan ilaha jahwareerka waa in maqaalka qabyada ah ee qaamuus-aqoodeedku uu aad uga muuqdo sida qaamuus erayo, oo qabyada inta badan si xun loo qray; ta kale waa in qaar ka mid ah qaamuusyada {{em|warqadda}} ah, sida qaamuusyada "jeebka", ay ka dhigaan isticmaalayaasha inay rumeystaan in qeybaha qaamuusyada ay yihiin kuwo gaagaaban, oo sidaas darteed ''maqaal gaabinta'' iyo ''qeybta qaamuus erayga'' ay yihiin kuwo u dhiibma. ==Jaleecada guud: qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo== Qeybtan waxaan ku barbardhigaynaa Wikipedia iyo Wiktionary (sida tusaale dhab ah oo qaamuus erayo ah), laakiin mabda'a waa in Wikipedia ayan ahayn qaamuus erayo, ee ma ahan oo keliya inaanay ahayn Wiktionary. ===Farqiga muhiimka ah=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Mawduuca maqaalka | {{em|ku saabsan <u>waxa loo jeedo</u>}}: qof, dad, fikrad, mahad, dhul, dhacdo, ama wax uu cinwaanka maqaalku {{em|muujin karo}}. Maqaalka octopus wuxuu inta badan ku saabsan yahay nooca noolaha, marka la eego guud ahaan: dhismihiisa, isticmaalka cunto ahaan, kala soocidda sayniska, iyo wixii la mid ah. | {{em|ku saabsan <u>tixraaca</u>}}: erayada, astaamaha, iyo luuqadda loo isticmaalo in lagu muujiyo kuwoas {{em|loo jeedo}}—oo ay ku jiraan {{em|qaybaha luuqadda}} ee magacyada loo isticmaalo cinwaanno maqaal ahaan. Qeybta [[wikt:octopus|octopus]] waxay ku saabsan tahay ''erayga'' "octopus": qaybtiisa hadalka, wadarteeda, isticmaalkeeda, halka uu ka yimid, turjumaada luuqadaha kale, iyo wixii la mid ah. |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin erayo duwan oo wax isku mid ah loo isticmaalo (ereyo isku mid ah) | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: shidaal iyo [[shidaal]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (tusaale ahaan, [[wikt:petrol|shidaal]] iyo [[wikt:gasoline|shidaal]]). |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin hingaad duwan oo eray isku mid ah ama lexeme | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: midab iyo midabyo. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (sida [[wikt:colour|midab]] iyo [[wikt:color|midab]]). |- ! scope="row" | Cinwaan isku mid ah oo waxyaabo kala duwan loo isticmaalo (homographs) | {{em|waxaa lagu helaa maqaallo kala duwan}}. Tusaale ahaan: gaariga gantaal, gantaal salad ah, iyo matoorka gantaalka. Maqaallada kollayba waxaa lagu heli karaa bogga kala-doorashada | waxaa lagu helaa hal qeyb dhexdeed (sida [[wikt:rocket|gantaal]]). |} Hal imtihan ayaa ah in magaca maqaalka qaamuus-aqoodeedku uu felan karo qaabab kala duwan oo u dhigma, halka qaamuus eraygu yahay ''shaqo luuqadeed oo ku saabsan erayada cinwaanka'', oo badanaa aan si fudud loo turjumi karin.<ref>{{cite book| url= https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&pg=PA30 |title= Modern Lexicography: An Introduction |first= Henri| last= Béjoint | edition= Reprint| publisher= Oxford University Press| year= 2000| isbn=9780198299516 | page= 30}}</ref> ===Farqiga yar=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Rogmadka erayada | Sida ku dhow cinwaannada maqaallada hal-erayga ah badanaa waa magac ama magac-falayaal (xubno ama Magacyada falka), sida Iibiyaha khudaarta iyo teendho, cinwaannada maqaalladu waa kis. Rogmadka kale, haddii ay jiraanba, waa laga dhex leexiyay. | Rogmad kasta oo eray waa qeyb u gooni ah, oo laga yaabo inay leedahay xigtayaha muujinta u gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:walk|socod]], [[wikt:walks|socodka]], [[wikt:walked|socday]], iyo [[wikt:walking|socodka]] dhammaan waa qeybo kala duwan. Dabo qabashada ee rogmadka sidoo kale waa qeybo: [[wikt:-ed|-ed]], [[wikt:-ing|-ing]] iwm. |- ! scope="row" | Sifaalka | Sida ku dhow Wikipedia: Cinwaanada maqaalka § Isticmaal magacyada sifaalka badanaa waxaa loo dhan leexiyaa magacyada ama waa boggaga kala-doorashada ama meelna kama jiraan. | Sifaal kasta waa eray/qeyb u gooni ah. |- ! scope="row" | Luuqadda loo isticmaalay | Cinwaannada maqaalladu waxay ku jiraan luuqadda Af-Soomaali, marka laga reebo inta yar]]. | [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|Dhammaan erayada ka socda dhammaan luuqadaha waa la aqbalaa]]. |- ! scope="row" | Magacyada gooniga ah | Maqaalka leh magac gooni ah oo cinwaan u ah badanaa waa maqaal kala-doorasho, oo u xira dhammaan dhulalka ama waxyaabaha caanka ku ah magacaas. Benedict, Bush. Maqaalku wuxuu isticmaali doonaa {{tl|wiktionary}} si uu u xiro qeybaha Wiktionary ee magaca gooniga ah iyo magacyada caadiga ah ee leh hingaad isku mid ah. Maqaalka ku saabsan magaca koowaad ama magaca aabaha waa maqaal magac dadka oo ku jira liiska dadka leh magacan iyo sidoo kale macluumaad qaamuus aqoodeed oo ku saabsan macnaha, halka uu ka yimid iyo taariikhda magaca. | Qeybta leh cinwaan magac gooni ah waxay bixisaa halka uu ka yimid, macnaha, turjumaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee magacaas gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:Hastings|Hastings]], [[wikt:Benedict|Benedict]] Qeybtu waxay isticmaali doontaa &#123;&#123;[[wikt:Template:Wikipedia|Wikipedia]]&#125;&#125; ama xiriiriyaha interwiki si loogu xiro maqaallada Wikipedia. Wiktionary sidoo kale waa ku meel-xasaasi ah xarafka weyn/yar, marka qeybaha magacyada gooniga ah (Soomaaliga) waxay ka duwan yihiin qeybaha magacyada caadiga ah (Soomaaliga). Tusaale ahaan: [[wikt:Bush|Bush]], [[wikt:bush|bush]] |} ===Ma ahan baaxadda=== Qeybaha qaamuus erayga iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ma kala duwana oo keliya sabab ku saabsan {{em|dhererka}}. Qeyb ka mid ah qaamuus erayo ah oo dhammaystiran (ama qaamuus erayo [[encyclopedic dictionary|qaamuus-aqoodeed ah]]) waxay ku dhowdahay inay ku jiraan xigtayaha muujinta macna kasta oo ku liisaysan; halka ay ka yimaadeen; turjumaada; rogmadka; xiriiriyaha erayada la xiriira iyo kuwa ka cusboonaaday; xiriiriyaha erayada macna-wadaaga ah, kuwa caksiga ah, iyo kuwa dhawaaq-wadaaga ah; tusaha ku dhawaaqida ee af-guri kasta, oo ku jira xiriiriyaha faylasha codka; iyo qoraallada isticmaalka; waxay noqon kartaa meel aad u dhueraata. Maqaallada gaagaaban ee qaamuusyada waa kuwo ee qaamuusyada warqadda oo booska la xaddiday, iyo qaamuusyada qaar oo u gaar ah inay ku koobnaadaan. Qaamuusyada oo dhan ma ahan kuwo lagu xaddiday baaxadda warqadda; [[wikt:Wiktionary:What Wiktionary is not|Wiktionary ma ahan warqad]] sidoo kale. ==Debin qeexitaanka qaamuus erayga== ===Qeexitaanno wanaagsan=== Labadaba qaamuusyada erayada iyo qaamuus-aqoodeedyadu waxay ku jiraan qeexitaanno. Maqaallada qaamuus-aqoodeedku waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan iyo deskripshin ku saabsan {{em|hal}} mowduuc (ama inta yar oo aad ama guud ahaan ah macna-wadaag ama xiriir aad u dhow leeyihiin<ref>Fikir: waa inaanay ahayn kuwo aad ama guud ahaan u xiriira oo keliya erayga cinwaanka ah</ref>), laakiin maqaalku waa inuu bixiyaa noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Qeexitaanka qaamuus-aqoodeedku wuxuu ka sii walwalsan yahay aqoonta qaamuus-aqoodeedka (xaqiiqooyinka) marka loo eego walwalka luuqadda.<ref>[http://books.google.com/books?id=sHnjUYy_KZMC&pg=PA48 Dictionary of lexicography By R. R. K. Hartmann, Gregory James]</ref> Qeexitaan wanaagsan ma ahan wareegay ah, macna-wadaag ama macna-wadaag dhow, aad u ballaaran ama aad u yar, jahwareer leh, dhar-xidhid ama aan caddayn. Marka cinwaanka deskripshinka ah uu yahay mid is-qeexaya, sida taariikhda Malta, qeexitaan laga yaabo inaan loo baahnayn. {{crossref|Sido kale eeg khaladaadka qeexidda.}} {{quote|Qeexitaanku wuxuu hiigsanayaa inuu deskribe-gareeyo ama xaddido macnaha eray gaar ah (eray ama weedh) iyadoo la bixinayo hadal ku saabsan sifooyinka muhiimka ah ama astaamaha kala soocaya ee fikradda, walaxda, ama nooca walaxda, oo uu muujinayo eraygaas.|Qeexitaan}} ===Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka=== Wikipedia kama shaqeyso inay sheegto sida erayada, weedha isku xiran, weedhaha iwm "waa in" loo isticmaalo (laakiin waxay noqon kartaa muhiim dhexdeeda maqaalka qaamuus-aqoodeedka inay u hadasho sida erayga {{em|loo}} isticmaalo). Maqaallada aad loo gooyay si looga fogaado inay noqdaan tusaale isticmaalkeeda waxaa ka mid ah Magac u yaalka jinsiga-dhexdhexaadka ah iyo luqadda aan jinsiga ahayn. Maqaallada leh macluumaad ku saabsan sida erayga loo isticmaalo waxaa ka mid ah keli ah ''iyagu'', homophobia, iyo takooridda jinsiga. Sida looga kordhiyo tan dambe, Wikipedia ma ahan tusaha af-suuq ama weedha isku xiran. Madadaal u ma samaynayno dadka sida loo hadlo sida hacker ama Cockney chimney-sweep; waxaan qoreynaa qaamuus-aqoodeed. Eeg [[meta:Knocking her dead one on the nose each and every double trey]] tusaale taariikhi ah. Maqaallada qaar waa qaamuusyo {{em|qaamuus-aqoodeed ah}} oo ku saabsan jargan-ka shaqo ama sahlan; maqaallada noocan ah waa inay noqdaan kuwo macluumaad bixiya, ee ma ahan kuwo ka tusaale ah dabeecadda, sababtoo ah Wikipedia ma ahan manwal, tusaha tilmaanta, ama buug-waxbarasho. Xusuusnow in Wiktionary sidoo kale marka hore tahay kayd ku saabsan sida erayada loo isticmaalo (ama loo isticmaali jiray) halkii ay ahayd sida "waa in" loo isticmaalo, laakiin waxay hiigsanaysaa in la xuso marka isticmaalku yahay af-suuq, aan rasmiga ahayn, zamani ah, aan caadiga ahayn, hoos u dhicid, offensive, iwm iyo sida uu heerkaas u beddelmay waqtiga dhexdiisa. ===Wikipedia ma ahan qaamuus abtirsiin ah=== Waxaa jira shaqooyin tixraac ah oo loo yaqaan qaamuusyada abtirsiinta.<ref>Ancestry Magazine, Nov–Dec 1999, [http://books.google.co.uk/books?id=NTsY_7IA0yQC&pg=PA43 p 43]</ref> Kuwani waxay ku dhow yihiin inay inta badan diiradda saaraan xiriiriyaha qoyska dhow (waalidka, saaxiibada, carruurta iyo saaxiibadood) ee mowduuca maqaalka. Wikipedia waa qaamuus-aqoodeed, oo sidaas darteed diiradda aad u saarta waxyaabaha ay sameeyeen iyo ku-darida mowduuca maqaalka. Tan waxay ka dhigan tahay in qodobbo badan oo abtirsiin ah la kaftami karo si loo helo maqaal si ka wanaagsan u socda, oo ka kooban. Maqaallada bio-ga waa in oo keliya loo abuurtaa dad leh nooc ka mid ah [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqijin karida]] caanka ah. Qiyaas wanaagsan oo [[Wikipedia:Caannimada|caan ah]] waa haddii qof lagu muujiyay ilo badan, kuwo u gooni ah, oo la ku kalsoonaan karo. Dadka yar-yar waxaa lagu xusi karaa maqaallo kale dhexdoooda (tusaale ahaan, Ronald Gay oo ku jira Rabshadaha ka dhanka ah dadka LGBT <span id="NEO"></span> ===<span class="anchor" id="Wikipedia does not document the usage of neologisms"></span> Erayada cusub=== {{policy shortcut|WP:NEO|WP:NOTNEO}} Erayga cusub waa eray wali ku jira habka loo aqbalayo luuqadda caadiga ah. Maqaallada ku saabsan erayada cusub oo leh isticmaalka yar ama aan lahayn ee ilaha la ku kalsoonaan karo inta badan waa la tirtiraa, maadaama maqaalladan inta badan loo abuuro isku-day ah in loo isticmaalo Wikipedia si loo kordhiyo isticmaalka erayga. Walwal waa in la muujiyo marka loo turjumayo qoraalka Ingiriisiga si eray caan ku ah luuqadda martida loo yahay uusan u abuurin eray cusub oo aan caan ahayn Ingiriisiga dhexdiisa. Sida Wiktionary's [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|shuruudaha ka mid noqoshada]] ay uga duwan yihiin kuwa Wikipedia, mashruucaas wuxuu madoobi karaa erayada cusub oo Wikipedia ayan aqbali karin. Tifaftirayaasha waxay rabi karaan inay ku daraaan qeyb ee erayga cusub Wiktionary taa baddalkeeda. Erayada cusub oo qaar waxay noqon karaan kuwo aad loo isticmaalo, oo waxay noqon kartaa ee suurtogal ah in la soo ururiyo xaqiiqooyin badan oo ku saabsan eray gaar ah oo la muujiyo caddeynta isticmaalkiisa Intarneedka ama bulshada weyn dhexdeeda. Si loo taageero maqaalka ku saabsan eray gaar ah ama fikrad, waa inaan tixraacnaa waxa ilaha labaad oo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|la ku kalsoonaan karo]] ay ka sheegaan {{em|ku saabsan}} erayga ama fikradda, ee ma ahan oo keliya ilaha {{em|isticmaala}} erayga {{crossref|(eeg kala soocidda isticmaalka-xusuusta)}}. Uku-ururinta shakhsiga ah ee tifaftiraha iyo baaritaanka (tusaale ahaan meelaha blog-yada, buugaagta, iyo maqaallada isticmaala erayga halkii ay ku saabsan yihiin erayga) ku ma filna si loo taageero maqaallada ku saabsan erayada cusub sababtoo ah tan waxay u baahan kartaa falanqayn iyo samanaynta ee alaabta ilaha koowaad si loo kordhiyo darajo, oo si caddaan ah loo reebay siyasadda baaritaanka asalka ah. Halka Wikipedia ay tahay il saddexaad, Wiktionary waa il labaad oo waxay soo dhoweysaa OR noocan ah. Erayada cusub waa inay ugu yaraan leeyihiin saddex isticmaalka u gooni ah si loogu ka mid noqdo halkaas, oo shuruudaha dheeraadka ah waxaa lagu heli karaa bogooda [[wikt:WT:CFI|Shuruudaha ka mid noqoshada]]. Erayada cusub ee aad loo isticmaalo laakiin aan lahayn wax laga sameeyay ilaha labaad dhexdeeda ma aha kuwo diyaarsan in loo isticmaalo ama lagu madoobeeyo Wikipedia. Eraygu u ma baahna inuu ku jiro Wikipedia si uu u noqdo eray "dhab ah", oo marka ilaha labaad ay ku soo baxaan meesha, waxay noqon doontaa mid habboon in la abuuro maqaal ku saabsan mowduuca ama loo isticmaalo erayga maqaallada kale dhexdoooda. Dhacdooyinka yar dhexdeeda, waxaa jira mowduucyo caan ah oo si wanaagsan looga qray ilaha la gu kalsoonaan karo, laakiin aan lahayn eray gaaban oo la aqbalay. Waxay noqon kartaa mid soo jiidasho leh in loo isticmaalo eray cusub dhacdo noocan ah dhexdeeda. Taa baddalkeeda, waa mid ka wanaagsan in [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada|loo isticmaalo cinwaan ah weedh deskripshin ah]] Ingiriisiga caadiga ah dhexdiisa haddii ay suurtogal tahay, tiyo inay tan ka dhigayso cinwaan dherer leh ama aan habboonayn. ===<span class="anchor" id="WORDISSUBJECT"></span><span class="anchor" id="YESDICT"></span> Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed=== {{policy shortcut|WP:WORDISSUBJECT}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, eray ama weedh waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed. Dhacdooyinkan dhexdeeda, erayga ama weedha lafteeda waxay ka gudbeysaa Wikipedia's caanka ah shuruudaha sida mowduuc ku saabsan [[WP:V|xaqijin karida]] madoobaynta ka socota ilaha la ku kalsoonaan karo. Sida mowduuc kasta, maqaallada ku saabsan erayada waa inay ku jiraan macluumaad qaamuus-aqoodeed ah. Yan ah, maqaallada noocan ah waa inay ka sii kor maran waxa lagu heli karo qeybta qaamuus erayga (qeexitaan, ku dhawaaqida, halka uu ka yimid, macluumaadka isticmaalka, iwm), oo ay ku jiraan macluumaad ku saabsan muhiimada bulsho ama taariikhi ah ee erayga. Halka qaamuusyada daabacan ay noqon karaan ilo muhiim ah oo macluumaad lexical ah oo ku saabsan eray, ku jira erayga qaamuus dhexdiisa lafteedu ma samayso caanka ah. Tusaale ahaan maqaallada Wikipedia ee ku saabsan erayada iyo weedhaha waxaa ka mid ah ''Macedonia (ereybixin)'', ''Liin'' (erey)]], ''Adiga'', ''Walwal ma jiro'', iyo maqaallada ugu badan ee ku saabsan takoorida irqiga ama diinta ee gaarka ah [[:Category:Ethnic and religious slurs]], [[:Category:erayada xun xun]], iyo [[:Category:Astaamaha xun xun]]. Dhacdooyinka kale dhexdeeda, eray ama weedh waxaa inta badan loo isticmaalaa sida "oo muraayad ah" ama fikrad oo meel kale ama nooc ka mid ah mowduucyada aad u xiriira loo kooxeeyo, loo eego ama loogu magac daro. Dhacdooyinka noocan ah dhexdeeda, madoobaynta ku saabsan eray, weedh ama fikrad waa inay u maareyso sidaas. Madoobaynta ugu muhiimsan ee mowduucyada oo loo beddelay, loo kooxeeyay ama loogu magac daray "muraayadda" badanaa waxay ku jirtaa meel kale oo Wikipedia ah. Muusiga aduunka, Saxnaanta siyaasadeed, Ajandaha khaniisiinta iyo Runnimada waxay muujinayaan tan. ==<span class="anchor" id="REFERS"></span><span class="anchor" id="REFERSTO"></span><span class="anchor" id="ISANAMEFOR"></span><span class="anchor" id="is a word for"></span> Maareynta dhibaatada== {{shortcut|WP:ISAWORDFOR|WP:ISATERMFOR}} ===Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa"=== {{see also|Wikipedia:Writing better articles#Use of "refers to"|Wikipedia:Manual of Style/Lead section#First sentence}} Maqaalka qaamuus-aqoodeedka {{em|wanaagsan}} waa inuu ku bilaabadaa qeexitaan gaaban laakiin u gooni ah oo ku saabsan mowduuca maqaalka (qofka, dhulka, fikradda, dhacdada, ama 'waxa' cinwaanka ah). Mararka qaarkood, maqaallada (gaar ahaan kuwa qabyada ah) waxay leeyihiin weedho hordhac ah oo u qritan sida qaamuus erayga oo xun, sida: * {{cross}} '''Dog''' waa eray loo isticmaalo noolaha leh magaca binomial ah ''Canis lupus''. * {{cross}} '''Dog''' waa eray u jeeda eyga guri-joogga ah. * {{cross}} '''Dog''' waa leabel loo isticmaalo noolaha qaar. Maqaallada ugu badan ee Wikipedia {{em|ma ahan}} qeybo qaamuus erayo ah, oo weedha hordhaca ah oo deskribe-gareysa magaca mowduuca halkii ay ka ahaayeen mowduuc, sida kuwa sare, waa in la nadiifiyaa si ku dhow [[WP:REFERS|Tusaha qoraalka maqaallada ka wanaagsan]]. Tifaftirayaasha waa inay [[WP:BOLD|si dhiiran]] u beddelaan weedhahan culus ("waa eray loo isticmaalo", "waa eray macnaheedu yahay", "waxay u jeeddaa") iyadoo loo isticmaalayo dhismaha dhabta ah ee "waa", tusaale ahaan: * {{tick}} '''Dog''' waa noole ka mid ah noocyada ''Canis lupus''. * {{tick}} '''Dog''' waa ey guri-joog ah. Mowduucyo qaamuus-aqoodeed oo aad u adag ma ahan erayo ama weedho laftooda, laakiin wali waxaa ka wanaagsan in lagu bilaabo tixraaca magaca mowduuca halkii laga siin lahaa qeexitaan sax ah, si ku dhow ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, [[race card]] waa fikrad muran leh oo ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo ay u maareeyaan sidaas. Wikipedia ma soo bandhigi karto mowduuca iyadoo deskribe-gareysa dhacdada looga jeedo erayga "race card", sida, "Isticmaalka '''race card''' waa xeelad rhetoric ah oo aan dhab ahayn halka uu ku loogu eedaynayo irqiga ka dhan ah ninka ka soo horjeeda dhib dhab ahayn". Tan dhab ahaan waa waxa "race card" macnaheedu yahay, laakiin weedhan hordhaca ah waxay tanaasulaysaa dhex-dhexaadnimada waxayna ka hor timaadaa maareynta shakiga leh ama dhaleeceynta leh ee mowduuca dhexdiisa ilaha la ku kalsoonaan karo. Fikrad aan si sax ah ama dhex-dhexaad ah loo aqbali karin (sida [[chick lit]], [[gay agenda]], ama [[deep state]]), weedha hordhaca ah ee habboon waxay ku jari kartaa weedha "waxay u jeeddaa" ama si kale loo xuso magaca mowduuca halkii loo isticmaali lahaa (eeg [[Use–mention distinction|''use–mention distinction'']]). Mararka qaarkood maqaalka Wikipedia wuxuu noqon doonaa miid [[WP:TITLE|aan si wanaagsan loo cinwaannayn]]: cinwaankiisu wuxuu noqon doonaa sifaal ama falka-kaaba, ama rogmadka falka oo aan ahayn magac. Maqaallada noocan ah waa maqaallo qaamuus erayo ah oo keliya haddii ay u hadlaan erayga ama weedha ''[[MOS:WAW|sida eray ama weedh]]'', halkii ay ka ahaayeen waxa erayga ama weedha ay muujinayaan. Haddii maqaallada noocan ah ay tahay inay fahan ka bixiyaan waxa erayga ama weedha ay muujinayaan, marka waa in [[Help:Renaming (moving) a page|magaca loo beddelaa]] ama [[Wikipedia:Merge|is ku dhex daraa]] cinwaan ku dhow [[Wikipedia:Naming conventions|caadada magac-bixinta]]. Tusaale ahaan, sifaalka "supermassive" dhexdiisa ma muujiyo mowduuc. "[[Supermassive black hole]]", dhanka kale, waa mowduuc. ===Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan=== Mararka qaarkood maqaalku dhab ahaan waa maqaal qabyo ah oo qaamuus erayga ah oo meel ka baxsan oo u hadlaya halka uu ka yimid, turjumaada, isticmaalka, rogmadka, macnaha kala duwan oo {{em|distinct}} ah, macna-wadaaga, caksiga, dhawaaq-wadaaga, hingaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|eray ama weedh isku xiran]]. Haddii Wiktionary ayan mar hore lehayn qeyb erayga ama weedha (oo ah wax aan u dhowayn), hal ayaa la abuuri karaa. Horey waxaa looga copy-gareyn karay Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo pishada transwiki iyadoo maqaalka la saarayo {{tl|Copy to Wiktionary}} template-ka. Ka dib markii loo copy-gareeyo, maareynta u dambeysa ee maqaalka halkan waxay ku xiran tahay Wikipedia. Haddii maqaalka aan magaca loo beddeli karin, la is ku dhex dari karin, ama dob loo qori karin maqaal qabyo ah oo qaamuus-aqoodeed ah oo ku saabsan mowduuca, oo uu muujinayo cinwaankiisu, marka waa in la tirtiraa. === Tusayaasha ku socda Wiktionary === {{Wiktionary|dictionary}} {{shortcut|WP:POINTWIKT}} Template ayaa loo isticmaali karaa si loogu tuso qeybta Wiktionary ka socota maqaalka Wikipedia oo leh macluumaad qaamuus-aqoodeed; tusaale ahaan, koodka {{Tlx|Wiktionary|dictionary}} wuxuu soo bixiyaa tusaale ku socda qeexitaanka Wiktionary ee qaamuuska sida halkan ku muuqata. Maqaallada Wikipedia ee kaliya noqon kara qeexitaanno qaamuus erayo ah oo mar walba loo abuurayo oo loo tirtirayo, ama kuwo noqon kara kuwo sax ah laakiin hadda ah qabyo qaamuus-la-mid ah, waxay leedahay suurtogalnimo in si dhab ah loo "aamusiyo" iyadoo loo isticmaalayo sii toosin dabacsan oo ku socda Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo koodka sida {{Tlx|Wiktionary redirect|qaamuuska}}. Tusaha guud ee waxa loo aqbalay dhan leexin dabacsan oo ku socda Wiktionary waxaa lagu helaa dokumanti-ga template-kaas. ==Sidoo kale eeg== * [[Wikipedia:Redirects in languages other than English]] (maqaal; dhab ahaan, ''Wikipedia ma ahan qaamuus turjumaad ah'') * [[Wikipedia:Dictionaries as sources]] (maqaal) * [[Wikipedia:You are probably not a lexicologist or a lexicographer]] (maqaal) * [[Wikipedia:Dealing with dictionary definitions]] (maqaal) * [[Wikipedia:Stand-alone lists]] * [[Wikipedia:What Wikipedia is not]] * [[:Category:Phrases]] – maqaallo badan oo weedha la xiriira waxaa lagu heli karaa Wikipedia dhexdeeda * [[:Category:Vocabulary and usage stubs]] – maqaalladan gaagaaban ee badan waxay noqon karaan kuwo habboon in lagu ka mid noqdo Wiktionary dhexdeeda ==Tixraac== {{reflist}} ==Xiriiriyaha dibadda== * [[Meatball:ShallowPage|"Shallow Page" ee ku jira MeatballWiki]] * Waxaa jira hal ka mid ah oo ka baxsan siyasaddan{{dash}}maqaalka [[:als:|Alemannic German Wikipedia]] waa labadaba qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo. {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} dftle912heaa87hqp6eryuy7ltdttvb 306657 306656 2026-09-01T09:03:29Z Isma4l 41797 /* Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa" */ 306657 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DICDEF|WP:NOTDICT|WP:WINAD|WP:DICT}} {{nutshell|Wikipedia dhexdeeda, waxyaabaha waxaa loo kooxeeyaa maqaallo ku batilamaan waxa ay yihiin, ee ma ahan sida loo callaamadeeyo ama loo yeero. Qaamuusyada dhexdeeda, waa inay habkaas caksigeeda ahaato.}} {{content policy list}} [[File:Encyclopaedia Britannica 15 with 2002.jpg|thumb|right|200px|Yoolka [[Wikipedia]] waa in la abuuro qaamuus aqoodeed, ee ma ahan qaamuus erayo. (Labada raff oo shelf-ka ah waxay leeyihiin daabacaaddii 2002 ee ''Insaykalopediya Britannica''.]] '''Wikipedia ma ahan qaamuus erayo, buug-weedho, ama tusaha af-suuq, jargan, ama tusaha isticmaalka erayada.''' Taa baddalkeeda, yoolka mashruucan waa in la abuuro qaamuus-aqoodeed. Mashruuca aan walaalaha nahay ee [[:so:wikt:Bogga Hore|Wiktionary]] wuxuu hiigsanayaa inuu abuuro qaamuus erayo. Waa "saaxiibka erey bixin inta badan way isku xiran yihiin. Wiktionary waxay soo dhoweyneysaa dhammaan tifaftirayaasha raba inay qoraan qaamuus erayo. Labadaba maqaallada erayada ee Wiktionary iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ee Wikipedia waxay ku bilaaban karaan qabyo, laakiin waa kuwo shaqo ku socoto ah oo la ballaarin doono. Maqaallada Wikipedia waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan, laakiin waa inay bixiyaan noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Maqaallada buuxa ee ay qabyada Wikipedia u kuraan aad bay uga duwan yihiin maqaallada qaamuus erayada. Maqaal kasta oo ku jira qaamuus-aqoodeedka wuxuu ku saabsan yahay qtu, dad, fikrad, mahad, dhacdo, wax, iyo wixii la mid ah, halka qeybta qaamuus erayga ay marka hore ku saabsan tahay eray, weedh isku xiran, ama shaqo iyo macnaheeda (macnahooda), isticmaalka iyo taariikhda. Cases qaar, eray ama weedh lafteeda waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus aqoodeed, sida ''Macedonia'' (erey bixin) ama ''runnimo''. Maqaallada noocan ah dhul ahaan dhawaan ma ku jira ka badan meel {{em|distinct}} ah oo qeexitaan ama isticmaalka cinwaanka maqaalka. Ugu muhiimsan ilaha jahwareerka waa in maqaalka qabyada ah ee qaamuus-aqoodeedku uu aad uga muuqdo sida qaamuus erayo, oo qabyada inta badan si xun loo qray; ta kale waa in qaar ka mid ah qaamuusyada {{em|warqadda}} ah, sida qaamuusyada "jeebka", ay ka dhigaan isticmaalayaasha inay rumeystaan in qeybaha qaamuusyada ay yihiin kuwo gaagaaban, oo sidaas darteed ''maqaal gaabinta'' iyo ''qeybta qaamuus erayga'' ay yihiin kuwo u dhiibma. ==Jaleecada guud: qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo== Qeybtan waxaan ku barbardhigaynaa Wikipedia iyo Wiktionary (sida tusaale dhab ah oo qaamuus erayo ah), laakiin mabda'a waa in Wikipedia ayan ahayn qaamuus erayo, ee ma ahan oo keliya inaanay ahayn Wiktionary. ===Farqiga muhiimka ah=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Mawduuca maqaalka | {{em|ku saabsan <u>waxa loo jeedo</u>}}: qof, dad, fikrad, mahad, dhul, dhacdo, ama wax uu cinwaanka maqaalku {{em|muujin karo}}. Maqaalka octopus wuxuu inta badan ku saabsan yahay nooca noolaha, marka la eego guud ahaan: dhismihiisa, isticmaalka cunto ahaan, kala soocidda sayniska, iyo wixii la mid ah. | {{em|ku saabsan <u>tixraaca</u>}}: erayada, astaamaha, iyo luuqadda loo isticmaalo in lagu muujiyo kuwoas {{em|loo jeedo}}—oo ay ku jiraan {{em|qaybaha luuqadda}} ee magacyada loo isticmaalo cinwaanno maqaal ahaan. Qeybta [[wikt:octopus|octopus]] waxay ku saabsan tahay ''erayga'' "octopus": qaybtiisa hadalka, wadarteeda, isticmaalkeeda, halka uu ka yimid, turjumaada luuqadaha kale, iyo wixii la mid ah. |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin erayo duwan oo wax isku mid ah loo isticmaalo (ereyo isku mid ah) | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: shidaal iyo [[shidaal]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (tusaale ahaan, [[wikt:petrol|shidaal]] iyo [[wikt:gasoline|shidaal]]). |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin hingaad duwan oo eray isku mid ah ama lexeme | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: midab iyo midabyo. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (sida [[wikt:colour|midab]] iyo [[wikt:color|midab]]). |- ! scope="row" | Cinwaan isku mid ah oo waxyaabo kala duwan loo isticmaalo (homographs) | {{em|waxaa lagu helaa maqaallo kala duwan}}. Tusaale ahaan: gaariga gantaal, gantaal salad ah, iyo matoorka gantaalka. Maqaallada kollayba waxaa lagu heli karaa bogga kala-doorashada | waxaa lagu helaa hal qeyb dhexdeed (sida [[wikt:rocket|gantaal]]). |} Hal imtihan ayaa ah in magaca maqaalka qaamuus-aqoodeedku uu felan karo qaabab kala duwan oo u dhigma, halka qaamuus eraygu yahay ''shaqo luuqadeed oo ku saabsan erayada cinwaanka'', oo badanaa aan si fudud loo turjumi karin.<ref>{{cite book| url= https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&pg=PA30 |title= Modern Lexicography: An Introduction |first= Henri| last= Béjoint | edition= Reprint| publisher= Oxford University Press| year= 2000| isbn=9780198299516 | page= 30}}</ref> ===Farqiga yar=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Rogmadka erayada | Sida ku dhow cinwaannada maqaallada hal-erayga ah badanaa waa magac ama magac-falayaal (xubno ama Magacyada falka), sida Iibiyaha khudaarta iyo teendho, cinwaannada maqaalladu waa kis. Rogmadka kale, haddii ay jiraanba, waa laga dhex leexiyay. | Rogmad kasta oo eray waa qeyb u gooni ah, oo laga yaabo inay leedahay xigtayaha muujinta u gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:walk|socod]], [[wikt:walks|socodka]], [[wikt:walked|socday]], iyo [[wikt:walking|socodka]] dhammaan waa qeybo kala duwan. Dabo qabashada ee rogmadka sidoo kale waa qeybo: [[wikt:-ed|-ed]], [[wikt:-ing|-ing]] iwm. |- ! scope="row" | Sifaalka | Sida ku dhow Wikipedia: Cinwaanada maqaalka § Isticmaal magacyada sifaalka badanaa waxaa loo dhan leexiyaa magacyada ama waa boggaga kala-doorashada ama meelna kama jiraan. | Sifaal kasta waa eray/qeyb u gooni ah. |- ! scope="row" | Luuqadda loo isticmaalay | Cinwaannada maqaalladu waxay ku jiraan luuqadda Af-Soomaali, marka laga reebo inta yar]]. | [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|Dhammaan erayada ka socda dhammaan luuqadaha waa la aqbalaa]]. |- ! scope="row" | Magacyada gooniga ah | Maqaalka leh magac gooni ah oo cinwaan u ah badanaa waa maqaal kala-doorasho, oo u xira dhammaan dhulalka ama waxyaabaha caanka ku ah magacaas. Benedict, Bush. Maqaalku wuxuu isticmaali doonaa {{tl|wiktionary}} si uu u xiro qeybaha Wiktionary ee magaca gooniga ah iyo magacyada caadiga ah ee leh hingaad isku mid ah. Maqaalka ku saabsan magaca koowaad ama magaca aabaha waa maqaal magac dadka oo ku jira liiska dadka leh magacan iyo sidoo kale macluumaad qaamuus aqoodeed oo ku saabsan macnaha, halka uu ka yimid iyo taariikhda magaca. | Qeybta leh cinwaan magac gooni ah waxay bixisaa halka uu ka yimid, macnaha, turjumaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee magacaas gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:Hastings|Hastings]], [[wikt:Benedict|Benedict]] Qeybtu waxay isticmaali doontaa &#123;&#123;[[wikt:Template:Wikipedia|Wikipedia]]&#125;&#125; ama xiriiriyaha interwiki si loogu xiro maqaallada Wikipedia. Wiktionary sidoo kale waa ku meel-xasaasi ah xarafka weyn/yar, marka qeybaha magacyada gooniga ah (Soomaaliga) waxay ka duwan yihiin qeybaha magacyada caadiga ah (Soomaaliga). Tusaale ahaan: [[wikt:Bush|Bush]], [[wikt:bush|bush]] |} ===Ma ahan baaxadda=== Qeybaha qaamuus erayga iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ma kala duwana oo keliya sabab ku saabsan {{em|dhererka}}. Qeyb ka mid ah qaamuus erayo ah oo dhammaystiran (ama qaamuus erayo [[encyclopedic dictionary|qaamuus-aqoodeed ah]]) waxay ku dhowdahay inay ku jiraan xigtayaha muujinta macna kasta oo ku liisaysan; halka ay ka yimaadeen; turjumaada; rogmadka; xiriiriyaha erayada la xiriira iyo kuwa ka cusboonaaday; xiriiriyaha erayada macna-wadaaga ah, kuwa caksiga ah, iyo kuwa dhawaaq-wadaaga ah; tusaha ku dhawaaqida ee af-guri kasta, oo ku jira xiriiriyaha faylasha codka; iyo qoraallada isticmaalka; waxay noqon kartaa meel aad u dhueraata. Maqaallada gaagaaban ee qaamuusyada waa kuwo ee qaamuusyada warqadda oo booska la xaddiday, iyo qaamuusyada qaar oo u gaar ah inay ku koobnaadaan. Qaamuusyada oo dhan ma ahan kuwo lagu xaddiday baaxadda warqadda; [[wikt:Wiktionary:What Wiktionary is not|Wiktionary ma ahan warqad]] sidoo kale. ==Debin qeexitaanka qaamuus erayga== ===Qeexitaanno wanaagsan=== Labadaba qaamuusyada erayada iyo qaamuus-aqoodeedyadu waxay ku jiraan qeexitaanno. Maqaallada qaamuus-aqoodeedku waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan iyo deskripshin ku saabsan {{em|hal}} mowduuc (ama inta yar oo aad ama guud ahaan ah macna-wadaag ama xiriir aad u dhow leeyihiin<ref>Fikir: waa inaanay ahayn kuwo aad ama guud ahaan u xiriira oo keliya erayga cinwaanka ah</ref>), laakiin maqaalku waa inuu bixiyaa noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Qeexitaanka qaamuus-aqoodeedku wuxuu ka sii walwalsan yahay aqoonta qaamuus-aqoodeedka (xaqiiqooyinka) marka loo eego walwalka luuqadda.<ref>[http://books.google.com/books?id=sHnjUYy_KZMC&pg=PA48 Dictionary of lexicography By R. R. K. Hartmann, Gregory James]</ref> Qeexitaan wanaagsan ma ahan wareegay ah, macna-wadaag ama macna-wadaag dhow, aad u ballaaran ama aad u yar, jahwareer leh, dhar-xidhid ama aan caddayn. Marka cinwaanka deskripshinka ah uu yahay mid is-qeexaya, sida taariikhda Malta, qeexitaan laga yaabo inaan loo baahnayn. {{crossref|Sido kale eeg khaladaadka qeexidda.}} {{quote|Qeexitaanku wuxuu hiigsanayaa inuu deskribe-gareeyo ama xaddido macnaha eray gaar ah (eray ama weedh) iyadoo la bixinayo hadal ku saabsan sifooyinka muhiimka ah ama astaamaha kala soocaya ee fikradda, walaxda, ama nooca walaxda, oo uu muujinayo eraygaas.|Qeexitaan}} ===Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka=== Wikipedia kama shaqeyso inay sheegto sida erayada, weedha isku xiran, weedhaha iwm "waa in" loo isticmaalo (laakiin waxay noqon kartaa muhiim dhexdeeda maqaalka qaamuus-aqoodeedka inay u hadasho sida erayga {{em|loo}} isticmaalo). Maqaallada aad loo gooyay si looga fogaado inay noqdaan tusaale isticmaalkeeda waxaa ka mid ah Magac u yaalka jinsiga-dhexdhexaadka ah iyo luqadda aan jinsiga ahayn. Maqaallada leh macluumaad ku saabsan sida erayga loo isticmaalo waxaa ka mid ah keli ah ''iyagu'', homophobia, iyo takooridda jinsiga. Sida looga kordhiyo tan dambe, Wikipedia ma ahan tusaha af-suuq ama weedha isku xiran. Madadaal u ma samaynayno dadka sida loo hadlo sida hacker ama Cockney chimney-sweep; waxaan qoreynaa qaamuus-aqoodeed. Eeg [[meta:Knocking her dead one on the nose each and every double trey]] tusaale taariikhi ah. Maqaallada qaar waa qaamuusyo {{em|qaamuus-aqoodeed ah}} oo ku saabsan jargan-ka shaqo ama sahlan; maqaallada noocan ah waa inay noqdaan kuwo macluumaad bixiya, ee ma ahan kuwo ka tusaale ah dabeecadda, sababtoo ah Wikipedia ma ahan manwal, tusaha tilmaanta, ama buug-waxbarasho. Xusuusnow in Wiktionary sidoo kale marka hore tahay kayd ku saabsan sida erayada loo isticmaalo (ama loo isticmaali jiray) halkii ay ahayd sida "waa in" loo isticmaalo, laakiin waxay hiigsanaysaa in la xuso marka isticmaalku yahay af-suuq, aan rasmiga ahayn, zamani ah, aan caadiga ahayn, hoos u dhicid, offensive, iwm iyo sida uu heerkaas u beddelmay waqtiga dhexdiisa. ===Wikipedia ma ahan qaamuus abtirsiin ah=== Waxaa jira shaqooyin tixraac ah oo loo yaqaan qaamuusyada abtirsiinta.<ref>Ancestry Magazine, Nov–Dec 1999, [http://books.google.co.uk/books?id=NTsY_7IA0yQC&pg=PA43 p 43]</ref> Kuwani waxay ku dhow yihiin inay inta badan diiradda saaraan xiriiriyaha qoyska dhow (waalidka, saaxiibada, carruurta iyo saaxiibadood) ee mowduuca maqaalka. Wikipedia waa qaamuus-aqoodeed, oo sidaas darteed diiradda aad u saarta waxyaabaha ay sameeyeen iyo ku-darida mowduuca maqaalka. Tan waxay ka dhigan tahay in qodobbo badan oo abtirsiin ah la kaftami karo si loo helo maqaal si ka wanaagsan u socda, oo ka kooban. Maqaallada bio-ga waa in oo keliya loo abuurtaa dad leh nooc ka mid ah [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqijin karida]] caanka ah. Qiyaas wanaagsan oo [[Wikipedia:Caannimada|caan ah]] waa haddii qof lagu muujiyay ilo badan, kuwo u gooni ah, oo la ku kalsoonaan karo. Dadka yar-yar waxaa lagu xusi karaa maqaallo kale dhexdoooda (tusaale ahaan, Ronald Gay oo ku jira Rabshadaha ka dhanka ah dadka LGBT <span id="NEO"></span> ===<span class="anchor" id="Wikipedia does not document the usage of neologisms"></span> Erayada cusub=== {{policy shortcut|WP:NEO|WP:NOTNEO}} Erayga cusub waa eray wali ku jira habka loo aqbalayo luuqadda caadiga ah. Maqaallada ku saabsan erayada cusub oo leh isticmaalka yar ama aan lahayn ee ilaha la ku kalsoonaan karo inta badan waa la tirtiraa, maadaama maqaalladan inta badan loo abuuro isku-day ah in loo isticmaalo Wikipedia si loo kordhiyo isticmaalka erayga. Walwal waa in la muujiyo marka loo turjumayo qoraalka Ingiriisiga si eray caan ku ah luuqadda martida loo yahay uusan u abuurin eray cusub oo aan caan ahayn Ingiriisiga dhexdiisa. Sida Wiktionary's [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|shuruudaha ka mid noqoshada]] ay uga duwan yihiin kuwa Wikipedia, mashruucaas wuxuu madoobi karaa erayada cusub oo Wikipedia ayan aqbali karin. Tifaftirayaasha waxay rabi karaan inay ku daraaan qeyb ee erayga cusub Wiktionary taa baddalkeeda. Erayada cusub oo qaar waxay noqon karaan kuwo aad loo isticmaalo, oo waxay noqon kartaa ee suurtogal ah in la soo ururiyo xaqiiqooyin badan oo ku saabsan eray gaar ah oo la muujiyo caddeynta isticmaalkiisa Intarneedka ama bulshada weyn dhexdeeda. Si loo taageero maqaalka ku saabsan eray gaar ah ama fikrad, waa inaan tixraacnaa waxa ilaha labaad oo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|la ku kalsoonaan karo]] ay ka sheegaan {{em|ku saabsan}} erayga ama fikradda, ee ma ahan oo keliya ilaha {{em|isticmaala}} erayga {{crossref|(eeg kala soocidda isticmaalka-xusuusta)}}. Uku-ururinta shakhsiga ah ee tifaftiraha iyo baaritaanka (tusaale ahaan meelaha blog-yada, buugaagta, iyo maqaallada isticmaala erayga halkii ay ku saabsan yihiin erayga) ku ma filna si loo taageero maqaallada ku saabsan erayada cusub sababtoo ah tan waxay u baahan kartaa falanqayn iyo samanaynta ee alaabta ilaha koowaad si loo kordhiyo darajo, oo si caddaan ah loo reebay siyasadda baaritaanka asalka ah. Halka Wikipedia ay tahay il saddexaad, Wiktionary waa il labaad oo waxay soo dhoweysaa OR noocan ah. Erayada cusub waa inay ugu yaraan leeyihiin saddex isticmaalka u gooni ah si loogu ka mid noqdo halkaas, oo shuruudaha dheeraadka ah waxaa lagu heli karaa bogooda [[wikt:WT:CFI|Shuruudaha ka mid noqoshada]]. Erayada cusub ee aad loo isticmaalo laakiin aan lahayn wax laga sameeyay ilaha labaad dhexdeeda ma aha kuwo diyaarsan in loo isticmaalo ama lagu madoobeeyo Wikipedia. Eraygu u ma baahna inuu ku jiro Wikipedia si uu u noqdo eray "dhab ah", oo marka ilaha labaad ay ku soo baxaan meesha, waxay noqon doontaa mid habboon in la abuuro maqaal ku saabsan mowduuca ama loo isticmaalo erayga maqaallada kale dhexdoooda. Dhacdooyinka yar dhexdeeda, waxaa jira mowduucyo caan ah oo si wanaagsan looga qray ilaha la gu kalsoonaan karo, laakiin aan lahayn eray gaaban oo la aqbalay. Waxay noqon kartaa mid soo jiidasho leh in loo isticmaalo eray cusub dhacdo noocan ah dhexdeeda. Taa baddalkeeda, waa mid ka wanaagsan in [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada|loo isticmaalo cinwaan ah weedh deskripshin ah]] Ingiriisiga caadiga ah dhexdiisa haddii ay suurtogal tahay, tiyo inay tan ka dhigayso cinwaan dherer leh ama aan habboonayn. ===<span class="anchor" id="WORDISSUBJECT"></span><span class="anchor" id="YESDICT"></span> Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed=== {{policy shortcut|WP:WORDISSUBJECT}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, eray ama weedh waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed. Dhacdooyinkan dhexdeeda, erayga ama weedha lafteeda waxay ka gudbeysaa Wikipedia's caanka ah shuruudaha sida mowduuc ku saabsan [[WP:V|xaqijin karida]] madoobaynta ka socota ilaha la ku kalsoonaan karo. Sida mowduuc kasta, maqaallada ku saabsan erayada waa inay ku jiraan macluumaad qaamuus-aqoodeed ah. Yan ah, maqaallada noocan ah waa inay ka sii kor maran waxa lagu heli karo qeybta qaamuus erayga (qeexitaan, ku dhawaaqida, halka uu ka yimid, macluumaadka isticmaalka, iwm), oo ay ku jiraan macluumaad ku saabsan muhiimada bulsho ama taariikhi ah ee erayga. Halka qaamuusyada daabacan ay noqon karaan ilo muhiim ah oo macluumaad lexical ah oo ku saabsan eray, ku jira erayga qaamuus dhexdiisa lafteedu ma samayso caanka ah. Tusaale ahaan maqaallada Wikipedia ee ku saabsan erayada iyo weedhaha waxaa ka mid ah ''Macedonia (ereybixin)'', ''Liin'' (erey)]], ''Adiga'', ''Walwal ma jiro'', iyo maqaallada ugu badan ee ku saabsan takoorida irqiga ama diinta ee gaarka ah [[:Category:Ethnic and religious slurs]], [[:Category:erayada xun xun]], iyo [[:Category:Astaamaha xun xun]]. Dhacdooyinka kale dhexdeeda, eray ama weedh waxaa inta badan loo isticmaalaa sida "oo muraayad ah" ama fikrad oo meel kale ama nooc ka mid ah mowduucyada aad u xiriira loo kooxeeyo, loo eego ama loogu magac daro. Dhacdooyinka noocan ah dhexdeeda, madoobaynta ku saabsan eray, weedh ama fikrad waa inay u maareyso sidaas. Madoobaynta ugu muhiimsan ee mowduucyada oo loo beddelay, loo kooxeeyay ama loogu magac daray "muraayadda" badanaa waxay ku jirtaa meel kale oo Wikipedia ah. Muusiga aduunka, Saxnaanta siyaasadeed, Ajandaha khaniisiinta iyo Runnimada waxay muujinayaan tan. ==<span class="anchor" id="REFERS"></span><span class="anchor" id="REFERSTO"></span><span class="anchor" id="ISANAMEFOR"></span><span class="anchor" id="is a word for"></span> Maareynta dhibaatada== {{shortcut|WP:ISAWORDFOR|WP:ISATERMFOR}} ===Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa"=== Maqaalka qaamuus-aqoodeedka {{em|wanaagsan}} waa inuu ku bilaabadaa qeexitaan gaaban laakiin u gooni ah oo ku saabsan mowduuca maqaalka (qofka, dhulka, fikradda, dhacdada, ama 'waxa' cinwaanka ah). Mararka qaarkood, maqaallada (gaar ahaan kuwa qabyada ah) waxay leeyihiin weedho hordhac ah oo u qritan sida qaamuus erayga oo xun, sida: * {{cross}} '''Dog''' waa eray loo isticmaalo noolaha leh magaca binomial ah ''Canis lupus''. * {{cross}} '''Dog''' waa eray u jeeda eyga guri-joogga ah. * {{cross}} '''Dog''' waa leabel loo isticmaalo noolaha qaar. Maqaallada ugu badan ee Wikipedia {{em|ma ahan}} qeybo qaamuus erayo ah, oo weedha hordhaca ah oo deskribe-gareysa magaca mowduuca halkii ay ka ahaayeen mowduuc, sida kuwa sare, waa in la nadiifiyaa si ku dhow [[WP:REFERS|Tusaha qoraalka maqaallada ka wanaagsan]]. Tifaftirayaasha waa inay si dhiiran u beddelaan weedhahan culus ("waa eray loo isticmaalo", "waa eray macnaheedu yahay", "waxay u jeeddaa") iyadoo loo isticmaalayo dhismaha dhabta ah ee "waa", tusaale ahaan: * {{tick}} '''Dog''' waa noole ka mid ah noocyada ''Canis lupus''. * {{tick}} '''Dog''' waa ey guri-joog ah. Mowduucyo qaamuus aqoodeed oo aad u adag ma ahan erayo ama weedho laftooda, laakiin wali waxaa ka wanaagsan in lagu bilaabo tixraaca magaca mowduuca halkii laga siin lahaa qeexitaan sax ah, si ku dhow ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, [[race card]] waa fikrad muran leh oo ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo ay u maareeyaan sidaas. Wikipedia ma soo bandhigi karto mowduuca iyadoo deskribe-gareysa dhacdada looga jeedo erayga "race card", sida, "Isticmaalka '''race card''' waa xeelad rhetoric ah oo aan dhab ahayn halka uu ku loogu eedaynayo irqiga ka dhan ah ninka ka soo horjeeda dhib dhab ahayn". Tan dhab ahaan waa waxa "race card" macnaheedu yahay, laakiin weedhan hordhaca ah waxay tanaasulaysaa dhex-dhexaadnimada waxayna ka hor timaadaa maareynta shakiga leh ama dhaleeceynta leh ee mowduuca dhexdiisa ilaha la ku kalsoonaan karo. Fikrad aan si sax ah ama dhex-dhexaad ah loo aqbali karin (sida [[chick lit]], [[gay agenda]], ama [[deep state]]), weedha hordhaca ah ee habboon waxay ku jari kartaa weedha "waxay u jeeddaa" ama si kale loo xuso magaca mowduuca halkii loo isticmaali lahaa (eeg ''kala soocidda isticmaalka-xusuusta''). Mararka qaarkood maqaalka Wikipedia wuxuu noqon doonaa miid aan si wanaagsan loo cinwaannayn: cinwaankiisu wuxuu noqon doonaa sifaal ama falka-kaaba, ama rogmadka falka oo aan ahayn magac. Maqaallada noocan ah waa maqaallo qaamuus erayo ah oo keliya haddii ay u hadlaan erayga ama weedha ''sida eray ama weedh'', halkii ay ka ahaayeen waxa erayga ama weedha ay muujinayaan. Haddii maqaallada noocan ah ay tahay inay fahan ka bixiyaan waxa erayga ama weedha ay muujinayaan, marka waa in magaca loo beddelaa ama is ku dhex daraa cinwaan ku dhow caadada magac bixinta. Tusaale ahaan, sifaalka "supermassive" dhexdiisa ma muujiyo mowduuc. "God madow oo aad u weyn", dhanka kale, waa mowduuc. ===Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan=== Mararka qaarkood maqaalku dhab ahaan waa maqaal qabyo ah oo qaamuus erayga ah oo meel ka baxsan oo u hadlaya halka uu ka yimid, turjumaada, isticmaalka, rogmadka, macnaha kala duwan oo {{em|distinct}} ah, macna-wadaaga, caksiga, dhawaaq-wadaaga, hingaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|eray ama weedh isku xiran]]. Haddii Wiktionary ayan mar hore lehayn qeyb erayga ama weedha (oo ah wax aan u dhowayn), hal ayaa la abuuri karaa. Horey waxaa looga copy-gareyn karay Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo pishada transwiki iyadoo maqaalka la saarayo {{tl|Copy to Wiktionary}} template-ka. Ka dib markii loo copy-gareeyo, maareynta u dambeysa ee maqaalka halkan waxay ku xiran tahay Wikipedia. Haddii maqaalka aan magaca loo beddeli karin, la is ku dhex dari karin, ama dob loo qori karin maqaal qabyo ah oo qaamuus-aqoodeed ah oo ku saabsan mowduuca, oo uu muujinayo cinwaankiisu, marka waa in la tirtiraa. === Tusayaasha ku socda Wiktionary === {{Wiktionary|dictionary}} {{shortcut|WP:POINTWIKT}} Template ayaa loo isticmaali karaa si loogu tuso qeybta Wiktionary ka socota maqaalka Wikipedia oo leh macluumaad qaamuus-aqoodeed; tusaale ahaan, koodka {{Tlx|Wiktionary|dictionary}} wuxuu soo bixiyaa tusaale ku socda qeexitaanka Wiktionary ee qaamuuska sida halkan ku muuqata. Maqaallada Wikipedia ee kaliya noqon kara qeexitaanno qaamuus erayo ah oo mar walba loo abuurayo oo loo tirtirayo, ama kuwo noqon kara kuwo sax ah laakiin hadda ah qabyo qaamuus-la-mid ah, waxay leedahay suurtogalnimo in si dhab ah loo "aamusiyo" iyadoo loo isticmaalayo sii toosin dabacsan oo ku socda Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo koodka sida {{Tlx|Wiktionary redirect|qaamuuska}}. Tusaha guud ee waxa loo aqbalay dhan leexin dabacsan oo ku socda Wiktionary waxaa lagu helaa dokumanti-ga template-kaas. ==Sidoo kale eeg== * [[Wikipedia:Redirects in languages other than English]] (maqaal; dhab ahaan, ''Wikipedia ma ahan qaamuus turjumaad ah'') * [[Wikipedia:Dictionaries as sources]] (maqaal) * [[Wikipedia:You are probably not a lexicologist or a lexicographer]] (maqaal) * [[Wikipedia:Dealing with dictionary definitions]] (maqaal) * [[Wikipedia:Stand-alone lists]] * [[Wikipedia:What Wikipedia is not]] * [[:Category:Phrases]] – maqaallo badan oo weedha la xiriira waxaa lagu heli karaa Wikipedia dhexdeeda * [[:Category:Vocabulary and usage stubs]] – maqaalladan gaagaaban ee badan waxay noqon karaan kuwo habboon in lagu ka mid noqdo Wiktionary dhexdeeda ==Tixraac== {{reflist}} ==Xiriiriyaha dibadda== * [[Meatball:ShallowPage|"Shallow Page" ee ku jira MeatballWiki]] * Waxaa jira hal ka mid ah oo ka baxsan siyasaddan{{dash}}maqaalka [[:als:|Alemannic German Wikipedia]] waa labadaba qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo. {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} h3m1n7uofqvt62zi33dzzh59xno2en2 306658 306657 2026-09-01T09:06:59Z Isma4l 41797 /* Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa" */ 306658 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DICDEF|WP:NOTDICT|WP:WINAD|WP:DICT}} {{nutshell|Wikipedia dhexdeeda, waxyaabaha waxaa loo kooxeeyaa maqaallo ku batilamaan waxa ay yihiin, ee ma ahan sida loo callaamadeeyo ama loo yeero. Qaamuusyada dhexdeeda, waa inay habkaas caksigeeda ahaato.}} {{content policy list}} [[File:Encyclopaedia Britannica 15 with 2002.jpg|thumb|right|200px|Yoolka [[Wikipedia]] waa in la abuuro qaamuus aqoodeed, ee ma ahan qaamuus erayo. (Labada raff oo shelf-ka ah waxay leeyihiin daabacaaddii 2002 ee ''Insaykalopediya Britannica''.]] '''Wikipedia ma ahan qaamuus erayo, buug-weedho, ama tusaha af-suuq, jargan, ama tusaha isticmaalka erayada.''' Taa baddalkeeda, yoolka mashruucan waa in la abuuro qaamuus-aqoodeed. Mashruuca aan walaalaha nahay ee [[:so:wikt:Bogga Hore|Wiktionary]] wuxuu hiigsanayaa inuu abuuro qaamuus erayo. Waa "saaxiibka erey bixin inta badan way isku xiran yihiin. Wiktionary waxay soo dhoweyneysaa dhammaan tifaftirayaasha raba inay qoraan qaamuus erayo. Labadaba maqaallada erayada ee Wiktionary iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ee Wikipedia waxay ku bilaaban karaan qabyo, laakiin waa kuwo shaqo ku socoto ah oo la ballaarin doono. Maqaallada Wikipedia waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan, laakiin waa inay bixiyaan noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Maqaallada buuxa ee ay qabyada Wikipedia u kuraan aad bay uga duwan yihiin maqaallada qaamuus erayada. Maqaal kasta oo ku jira qaamuus-aqoodeedka wuxuu ku saabsan yahay qtu, dad, fikrad, mahad, dhacdo, wax, iyo wixii la mid ah, halka qeybta qaamuus erayga ay marka hore ku saabsan tahay eray, weedh isku xiran, ama shaqo iyo macnaheeda (macnahooda), isticmaalka iyo taariikhda. Cases qaar, eray ama weedh lafteeda waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus aqoodeed, sida ''Macedonia'' (erey bixin) ama ''runnimo''. Maqaallada noocan ah dhul ahaan dhawaan ma ku jira ka badan meel {{em|distinct}} ah oo qeexitaan ama isticmaalka cinwaanka maqaalka. Ugu muhiimsan ilaha jahwareerka waa in maqaalka qabyada ah ee qaamuus-aqoodeedku uu aad uga muuqdo sida qaamuus erayo, oo qabyada inta badan si xun loo qray; ta kale waa in qaar ka mid ah qaamuusyada {{em|warqadda}} ah, sida qaamuusyada "jeebka", ay ka dhigaan isticmaalayaasha inay rumeystaan in qeybaha qaamuusyada ay yihiin kuwo gaagaaban, oo sidaas darteed ''maqaal gaabinta'' iyo ''qeybta qaamuus erayga'' ay yihiin kuwo u dhiibma. ==Jaleecada guud: qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo== Qeybtan waxaan ku barbardhigaynaa Wikipedia iyo Wiktionary (sida tusaale dhab ah oo qaamuus erayo ah), laakiin mabda'a waa in Wikipedia ayan ahayn qaamuus erayo, ee ma ahan oo keliya inaanay ahayn Wiktionary. ===Farqiga muhiimka ah=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Mawduuca maqaalka | {{em|ku saabsan <u>waxa loo jeedo</u>}}: qof, dad, fikrad, mahad, dhul, dhacdo, ama wax uu cinwaanka maqaalku {{em|muujin karo}}. Maqaalka octopus wuxuu inta badan ku saabsan yahay nooca noolaha, marka la eego guud ahaan: dhismihiisa, isticmaalka cunto ahaan, kala soocidda sayniska, iyo wixii la mid ah. | {{em|ku saabsan <u>tixraaca</u>}}: erayada, astaamaha, iyo luuqadda loo isticmaalo in lagu muujiyo kuwoas {{em|loo jeedo}}—oo ay ku jiraan {{em|qaybaha luuqadda}} ee magacyada loo isticmaalo cinwaanno maqaal ahaan. Qeybta [[wikt:octopus|octopus]] waxay ku saabsan tahay ''erayga'' "octopus": qaybtiisa hadalka, wadarteeda, isticmaalkeeda, halka uu ka yimid, turjumaada luuqadaha kale, iyo wixii la mid ah. |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin erayo duwan oo wax isku mid ah loo isticmaalo (ereyo isku mid ah) | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: shidaal iyo [[shidaal]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (tusaale ahaan, [[wikt:petrol|shidaal]] iyo [[wikt:gasoline|shidaal]]). |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin hingaad duwan oo eray isku mid ah ama lexeme | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: midab iyo midabyo. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (sida [[wikt:colour|midab]] iyo [[wikt:color|midab]]). |- ! scope="row" | Cinwaan isku mid ah oo waxyaabo kala duwan loo isticmaalo (homographs) | {{em|waxaa lagu helaa maqaallo kala duwan}}. Tusaale ahaan: gaariga gantaal, gantaal salad ah, iyo matoorka gantaalka. Maqaallada kollayba waxaa lagu heli karaa bogga kala-doorashada | waxaa lagu helaa hal qeyb dhexdeed (sida [[wikt:rocket|gantaal]]). |} Hal imtihan ayaa ah in magaca maqaalka qaamuus-aqoodeedku uu felan karo qaabab kala duwan oo u dhigma, halka qaamuus eraygu yahay ''shaqo luuqadeed oo ku saabsan erayada cinwaanka'', oo badanaa aan si fudud loo turjumi karin.<ref>{{cite book| url= https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&pg=PA30 |title= Modern Lexicography: An Introduction |first= Henri| last= Béjoint | edition= Reprint| publisher= Oxford University Press| year= 2000| isbn=9780198299516 | page= 30}}</ref> ===Farqiga yar=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Rogmadka erayada | Sida ku dhow cinwaannada maqaallada hal-erayga ah badanaa waa magac ama magac-falayaal (xubno ama Magacyada falka), sida Iibiyaha khudaarta iyo teendho, cinwaannada maqaalladu waa kis. Rogmadka kale, haddii ay jiraanba, waa laga dhex leexiyay. | Rogmad kasta oo eray waa qeyb u gooni ah, oo laga yaabo inay leedahay xigtayaha muujinta u gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:walk|socod]], [[wikt:walks|socodka]], [[wikt:walked|socday]], iyo [[wikt:walking|socodka]] dhammaan waa qeybo kala duwan. Dabo qabashada ee rogmadka sidoo kale waa qeybo: [[wikt:-ed|-ed]], [[wikt:-ing|-ing]] iwm. |- ! scope="row" | Sifaalka | Sida ku dhow Wikipedia: Cinwaanada maqaalka § Isticmaal magacyada sifaalka badanaa waxaa loo dhan leexiyaa magacyada ama waa boggaga kala-doorashada ama meelna kama jiraan. | Sifaal kasta waa eray/qeyb u gooni ah. |- ! scope="row" | Luuqadda loo isticmaalay | Cinwaannada maqaalladu waxay ku jiraan luuqadda Af-Soomaali, marka laga reebo inta yar]]. | [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|Dhammaan erayada ka socda dhammaan luuqadaha waa la aqbalaa]]. |- ! scope="row" | Magacyada gooniga ah | Maqaalka leh magac gooni ah oo cinwaan u ah badanaa waa maqaal kala-doorasho, oo u xira dhammaan dhulalka ama waxyaabaha caanka ku ah magacaas. Benedict, Bush. Maqaalku wuxuu isticmaali doonaa {{tl|wiktionary}} si uu u xiro qeybaha Wiktionary ee magaca gooniga ah iyo magacyada caadiga ah ee leh hingaad isku mid ah. Maqaalka ku saabsan magaca koowaad ama magaca aabaha waa maqaal magac dadka oo ku jira liiska dadka leh magacan iyo sidoo kale macluumaad qaamuus aqoodeed oo ku saabsan macnaha, halka uu ka yimid iyo taariikhda magaca. | Qeybta leh cinwaan magac gooni ah waxay bixisaa halka uu ka yimid, macnaha, turjumaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee magacaas gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:Hastings|Hastings]], [[wikt:Benedict|Benedict]] Qeybtu waxay isticmaali doontaa &#123;&#123;[[wikt:Template:Wikipedia|Wikipedia]]&#125;&#125; ama xiriiriyaha interwiki si loogu xiro maqaallada Wikipedia. Wiktionary sidoo kale waa ku meel-xasaasi ah xarafka weyn/yar, marka qeybaha magacyada gooniga ah (Soomaaliga) waxay ka duwan yihiin qeybaha magacyada caadiga ah (Soomaaliga). Tusaale ahaan: [[wikt:Bush|Bush]], [[wikt:bush|bush]] |} ===Ma ahan baaxadda=== Qeybaha qaamuus erayga iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ma kala duwana oo keliya sabab ku saabsan {{em|dhererka}}. Qeyb ka mid ah qaamuus erayo ah oo dhammaystiran (ama qaamuus erayo [[encyclopedic dictionary|qaamuus-aqoodeed ah]]) waxay ku dhowdahay inay ku jiraan xigtayaha muujinta macna kasta oo ku liisaysan; halka ay ka yimaadeen; turjumaada; rogmadka; xiriiriyaha erayada la xiriira iyo kuwa ka cusboonaaday; xiriiriyaha erayada macna-wadaaga ah, kuwa caksiga ah, iyo kuwa dhawaaq-wadaaga ah; tusaha ku dhawaaqida ee af-guri kasta, oo ku jira xiriiriyaha faylasha codka; iyo qoraallada isticmaalka; waxay noqon kartaa meel aad u dhueraata. Maqaallada gaagaaban ee qaamuusyada waa kuwo ee qaamuusyada warqadda oo booska la xaddiday, iyo qaamuusyada qaar oo u gaar ah inay ku koobnaadaan. Qaamuusyada oo dhan ma ahan kuwo lagu xaddiday baaxadda warqadda; [[wikt:Wiktionary:What Wiktionary is not|Wiktionary ma ahan warqad]] sidoo kale. ==Debin qeexitaanka qaamuus erayga== ===Qeexitaanno wanaagsan=== Labadaba qaamuusyada erayada iyo qaamuus-aqoodeedyadu waxay ku jiraan qeexitaanno. Maqaallada qaamuus-aqoodeedku waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan iyo deskripshin ku saabsan {{em|hal}} mowduuc (ama inta yar oo aad ama guud ahaan ah macna-wadaag ama xiriir aad u dhow leeyihiin<ref>Fikir: waa inaanay ahayn kuwo aad ama guud ahaan u xiriira oo keliya erayga cinwaanka ah</ref>), laakiin maqaalku waa inuu bixiyaa noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Qeexitaanka qaamuus-aqoodeedku wuxuu ka sii walwalsan yahay aqoonta qaamuus-aqoodeedka (xaqiiqooyinka) marka loo eego walwalka luuqadda.<ref>[http://books.google.com/books?id=sHnjUYy_KZMC&pg=PA48 Dictionary of lexicography By R. R. K. Hartmann, Gregory James]</ref> Qeexitaan wanaagsan ma ahan wareegay ah, macna-wadaag ama macna-wadaag dhow, aad u ballaaran ama aad u yar, jahwareer leh, dhar-xidhid ama aan caddayn. Marka cinwaanka deskripshinka ah uu yahay mid is-qeexaya, sida taariikhda Malta, qeexitaan laga yaabo inaan loo baahnayn. {{crossref|Sido kale eeg khaladaadka qeexidda.}} {{quote|Qeexitaanku wuxuu hiigsanayaa inuu deskribe-gareeyo ama xaddido macnaha eray gaar ah (eray ama weedh) iyadoo la bixinayo hadal ku saabsan sifooyinka muhiimka ah ama astaamaha kala soocaya ee fikradda, walaxda, ama nooca walaxda, oo uu muujinayo eraygaas.|Qeexitaan}} ===Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka=== Wikipedia kama shaqeyso inay sheegto sida erayada, weedha isku xiran, weedhaha iwm "waa in" loo isticmaalo (laakiin waxay noqon kartaa muhiim dhexdeeda maqaalka qaamuus-aqoodeedka inay u hadasho sida erayga {{em|loo}} isticmaalo). Maqaallada aad loo gooyay si looga fogaado inay noqdaan tusaale isticmaalkeeda waxaa ka mid ah Magac u yaalka jinsiga-dhexdhexaadka ah iyo luqadda aan jinsiga ahayn. Maqaallada leh macluumaad ku saabsan sida erayga loo isticmaalo waxaa ka mid ah keli ah ''iyagu'', homophobia, iyo takooridda jinsiga. Sida looga kordhiyo tan dambe, Wikipedia ma ahan tusaha af-suuq ama weedha isku xiran. Madadaal u ma samaynayno dadka sida loo hadlo sida hacker ama Cockney chimney-sweep; waxaan qoreynaa qaamuus-aqoodeed. Eeg [[meta:Knocking her dead one on the nose each and every double trey]] tusaale taariikhi ah. Maqaallada qaar waa qaamuusyo {{em|qaamuus-aqoodeed ah}} oo ku saabsan jargan-ka shaqo ama sahlan; maqaallada noocan ah waa inay noqdaan kuwo macluumaad bixiya, ee ma ahan kuwo ka tusaale ah dabeecadda, sababtoo ah Wikipedia ma ahan manwal, tusaha tilmaanta, ama buug-waxbarasho. Xusuusnow in Wiktionary sidoo kale marka hore tahay kayd ku saabsan sida erayada loo isticmaalo (ama loo isticmaali jiray) halkii ay ahayd sida "waa in" loo isticmaalo, laakiin waxay hiigsanaysaa in la xuso marka isticmaalku yahay af-suuq, aan rasmiga ahayn, zamani ah, aan caadiga ahayn, hoos u dhicid, offensive, iwm iyo sida uu heerkaas u beddelmay waqtiga dhexdiisa. ===Wikipedia ma ahan qaamuus abtirsiin ah=== Waxaa jira shaqooyin tixraac ah oo loo yaqaan qaamuusyada abtirsiinta.<ref>Ancestry Magazine, Nov–Dec 1999, [http://books.google.co.uk/books?id=NTsY_7IA0yQC&pg=PA43 p 43]</ref> Kuwani waxay ku dhow yihiin inay inta badan diiradda saaraan xiriiriyaha qoyska dhow (waalidka, saaxiibada, carruurta iyo saaxiibadood) ee mowduuca maqaalka. Wikipedia waa qaamuus-aqoodeed, oo sidaas darteed diiradda aad u saarta waxyaabaha ay sameeyeen iyo ku-darida mowduuca maqaalka. Tan waxay ka dhigan tahay in qodobbo badan oo abtirsiin ah la kaftami karo si loo helo maqaal si ka wanaagsan u socda, oo ka kooban. Maqaallada bio-ga waa in oo keliya loo abuurtaa dad leh nooc ka mid ah [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqijin karida]] caanka ah. Qiyaas wanaagsan oo [[Wikipedia:Caannimada|caan ah]] waa haddii qof lagu muujiyay ilo badan, kuwo u gooni ah, oo la ku kalsoonaan karo. Dadka yar-yar waxaa lagu xusi karaa maqaallo kale dhexdoooda (tusaale ahaan, Ronald Gay oo ku jira Rabshadaha ka dhanka ah dadka LGBT <span id="NEO"></span> ===<span class="anchor" id="Wikipedia does not document the usage of neologisms"></span> Erayada cusub=== {{policy shortcut|WP:NEO|WP:NOTNEO}} Erayga cusub waa eray wali ku jira habka loo aqbalayo luuqadda caadiga ah. Maqaallada ku saabsan erayada cusub oo leh isticmaalka yar ama aan lahayn ee ilaha la ku kalsoonaan karo inta badan waa la tirtiraa, maadaama maqaalladan inta badan loo abuuro isku-day ah in loo isticmaalo Wikipedia si loo kordhiyo isticmaalka erayga. Walwal waa in la muujiyo marka loo turjumayo qoraalka Ingiriisiga si eray caan ku ah luuqadda martida loo yahay uusan u abuurin eray cusub oo aan caan ahayn Ingiriisiga dhexdiisa. Sida Wiktionary's [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|shuruudaha ka mid noqoshada]] ay uga duwan yihiin kuwa Wikipedia, mashruucaas wuxuu madoobi karaa erayada cusub oo Wikipedia ayan aqbali karin. Tifaftirayaasha waxay rabi karaan inay ku daraaan qeyb ee erayga cusub Wiktionary taa baddalkeeda. Erayada cusub oo qaar waxay noqon karaan kuwo aad loo isticmaalo, oo waxay noqon kartaa ee suurtogal ah in la soo ururiyo xaqiiqooyin badan oo ku saabsan eray gaar ah oo la muujiyo caddeynta isticmaalkiisa Intarneedka ama bulshada weyn dhexdeeda. Si loo taageero maqaalka ku saabsan eray gaar ah ama fikrad, waa inaan tixraacnaa waxa ilaha labaad oo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|la ku kalsoonaan karo]] ay ka sheegaan {{em|ku saabsan}} erayga ama fikradda, ee ma ahan oo keliya ilaha {{em|isticmaala}} erayga {{crossref|(eeg kala soocidda isticmaalka-xusuusta)}}. Uku-ururinta shakhsiga ah ee tifaftiraha iyo baaritaanka (tusaale ahaan meelaha blog-yada, buugaagta, iyo maqaallada isticmaala erayga halkii ay ku saabsan yihiin erayga) ku ma filna si loo taageero maqaallada ku saabsan erayada cusub sababtoo ah tan waxay u baahan kartaa falanqayn iyo samanaynta ee alaabta ilaha koowaad si loo kordhiyo darajo, oo si caddaan ah loo reebay siyasadda baaritaanka asalka ah. Halka Wikipedia ay tahay il saddexaad, Wiktionary waa il labaad oo waxay soo dhoweysaa OR noocan ah. Erayada cusub waa inay ugu yaraan leeyihiin saddex isticmaalka u gooni ah si loogu ka mid noqdo halkaas, oo shuruudaha dheeraadka ah waxaa lagu heli karaa bogooda [[wikt:WT:CFI|Shuruudaha ka mid noqoshada]]. Erayada cusub ee aad loo isticmaalo laakiin aan lahayn wax laga sameeyay ilaha labaad dhexdeeda ma aha kuwo diyaarsan in loo isticmaalo ama lagu madoobeeyo Wikipedia. Eraygu u ma baahna inuu ku jiro Wikipedia si uu u noqdo eray "dhab ah", oo marka ilaha labaad ay ku soo baxaan meesha, waxay noqon doontaa mid habboon in la abuuro maqaal ku saabsan mowduuca ama loo isticmaalo erayga maqaallada kale dhexdoooda. Dhacdooyinka yar dhexdeeda, waxaa jira mowduucyo caan ah oo si wanaagsan looga qray ilaha la gu kalsoonaan karo, laakiin aan lahayn eray gaaban oo la aqbalay. Waxay noqon kartaa mid soo jiidasho leh in loo isticmaalo eray cusub dhacdo noocan ah dhexdeeda. Taa baddalkeeda, waa mid ka wanaagsan in [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada|loo isticmaalo cinwaan ah weedh deskripshin ah]] Ingiriisiga caadiga ah dhexdiisa haddii ay suurtogal tahay, tiyo inay tan ka dhigayso cinwaan dherer leh ama aan habboonayn. ===<span class="anchor" id="WORDISSUBJECT"></span><span class="anchor" id="YESDICT"></span> Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed=== {{policy shortcut|WP:WORDISSUBJECT}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, eray ama weedh waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed. Dhacdooyinkan dhexdeeda, erayga ama weedha lafteeda waxay ka gudbeysaa Wikipedia's caanka ah shuruudaha sida mowduuc ku saabsan [[WP:V|xaqijin karida]] madoobaynta ka socota ilaha la ku kalsoonaan karo. Sida mowduuc kasta, maqaallada ku saabsan erayada waa inay ku jiraan macluumaad qaamuus-aqoodeed ah. Yan ah, maqaallada noocan ah waa inay ka sii kor maran waxa lagu heli karo qeybta qaamuus erayga (qeexitaan, ku dhawaaqida, halka uu ka yimid, macluumaadka isticmaalka, iwm), oo ay ku jiraan macluumaad ku saabsan muhiimada bulsho ama taariikhi ah ee erayga. Halka qaamuusyada daabacan ay noqon karaan ilo muhiim ah oo macluumaad lexical ah oo ku saabsan eray, ku jira erayga qaamuus dhexdiisa lafteedu ma samayso caanka ah. Tusaale ahaan maqaallada Wikipedia ee ku saabsan erayada iyo weedhaha waxaa ka mid ah ''Macedonia (ereybixin)'', ''Liin'' (erey)]], ''Adiga'', ''Walwal ma jiro'', iyo maqaallada ugu badan ee ku saabsan takoorida irqiga ama diinta ee gaarka ah [[:Category:Ethnic and religious slurs]], [[:Category:erayada xun xun]], iyo [[:Category:Astaamaha xun xun]]. Dhacdooyinka kale dhexdeeda, eray ama weedh waxaa inta badan loo isticmaalaa sida "oo muraayad ah" ama fikrad oo meel kale ama nooc ka mid ah mowduucyada aad u xiriira loo kooxeeyo, loo eego ama loogu magac daro. Dhacdooyinka noocan ah dhexdeeda, madoobaynta ku saabsan eray, weedh ama fikrad waa inay u maareyso sidaas. Madoobaynta ugu muhiimsan ee mowduucyada oo loo beddelay, loo kooxeeyay ama loogu magac daray "muraayadda" badanaa waxay ku jirtaa meel kale oo Wikipedia ah. Muusiga aduunka, Saxnaanta siyaasadeed, Ajandaha khaniisiinta iyo Runnimada waxay muujinayaan tan. ==<span class="anchor" id="REFERS"></span><span class="anchor" id="REFERSTO"></span><span class="anchor" id="ISANAMEFOR"></span><span class="anchor" id="is a word for"></span> Maareynta dhibaatada== {{shortcut|WP:ISAWORDFOR|WP:ISATERMFOR}} ===Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa"=== Maqaalka qaamuus-aqoodeedka {{em|wanaagsan}} waa inuu ku bilaabadaa qeexitaan gaaban laakiin u gooni ah oo ku saabsan mowduuca maqaalka (qofka, dhulka, fikradda, dhacdada, ama 'waxa' cinwaanka ah). Mararka qaarkood, maqaallada (gaar ahaan kuwa qabyada ah) waxay leeyihiin weedho hordhac ah oo u qritan sida qaamuus erayga oo xun, sida: * {{cross}} '''Dog''' waa eray loo isticmaalo noolaha leh magaca binomial ah ''Canis lupus''. * {{cross}} '''Dog''' waa eray u jeeda eyga guri-joogga ah. * {{cross}} '''Dog''' waa leabel loo isticmaalo noolaha qaar. Maqaallada ugu badan ee Wikipedia {{em|ma ahan}} qeybo qaamuus erayo ah, oo weedha hordhaca ah oo deskribe-gareysa magaca mowduuca halkii ay ka ahaayeen mowduuc, sida kuwa sare, waa in la nadiifiyaa si ku dhow Tusaha qoraalka maqaallada ka wanaagsan. Tifaftirayaasha waa inay si dhiiran u beddelaan weedhahan culus ("waa eray loo isticmaalo", "waa eray macnaheedu yahay", "waxay u jeeddaa") iyadoo loo isticmaalayo dhismaha dhabta ah ee "waa", tusaale ahaan: * {{tick}} '''Eey''' waa noole ka mid ah noocyada ''Canis lupus''. * {{tick}} '''Eey''' waa ey guri-joog ah. Mowduucyo qaamuus aqoodeed oo aad u adag ma ahan erayo ama weedho laftooda, laakiin wali waxaa ka wanaagsan in lagu bilaabo tixraaca magaca mowduuca halkii laga siin lahaa qeexitaan sax ah, si ku dhow ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, kaarka tartanka waa fikrad muran leh oo ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo ay u maareeyaan sidaas. Wikipedia ma soo bandhigi karto mowduuca iyadoo Sharaxaysa dhacdada looga jeedo erayga "kaarka tartanka", sida, "Isticmaalka '''kaarka tartanka''' waa xeelad hadal haynta ah oo aan dhab ahayn halka uu ku loogu eedaynayo irqiga ka dhan ah ninka ka soo horjeeda dhib dhab ahayn". Tan dhab ahaan waa waxa "race card" macnaheedu yahay, laakiin weedhan hordhaca ah waxay tanaasulaysaa dhex-dhexaadnimada waxayna ka hor timaadaa maareynta shakiga leh ama dhaleeceynta leh ee mowduuca dhexdiisa ilaha la ku kalsoonaan karo. Fikrad aan si sax ah ama dhex-dhexaad ah loo aqbali karin (sida Suugaanta haweenka, Ajandaha khaniisiinta, ama xaalad qoto dheer, weedha hordhaca ah ee habboon waxay ku jari kartaa weedha "waxay u jeeddaa" ama si kale loo xuso magaca mowduuca halkii loo isticmaali lahaa (eeg ''kala soocidda isticmaalka-xusuusta''). Mararka qaarkood maqaalka Wikipedia wuxuu noqon doonaa miid aan si wanaagsan loo cinwaannayn: cinwaankiisu wuxuu noqon doonaa sifaal ama falka-kaaba, ama rogmadka falka oo aan ahayn magac. Maqaallada noocan ah waa maqaallo qaamuus erayo ah oo keliya haddii ay u hadlaan erayga ama weedha ''sida eray ama weedh'', halkii ay ka ahaayeen waxa erayga ama weedha ay muujinayaan. Haddii maqaallada noocan ah ay tahay inay fahan ka bixiyaan waxa erayga ama weedha ay muujinayaan, marka waa in magaca loo beddelaa ama is ku dhex daraa cinwaan ku dhow caadada magac bixinta. Tusaale ahaan, sifaalka "supermassive" dhexdiisa ma muujiyo mowduuc. "God madow oo aad u weyn", dhanka kale, waa mowduuc. ===Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan=== Mararka qaarkood maqaalku dhab ahaan waa maqaal qabyo ah oo qaamuus erayga ah oo meel ka baxsan oo u hadlaya halka uu ka yimid, turjumaada, isticmaalka, rogmadka, macnaha kala duwan oo {{em|distinct}} ah, macna-wadaaga, caksiga, dhawaaq-wadaaga, hingaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|eray ama weedh isku xiran]]. Haddii Wiktionary ayan mar hore lehayn qeyb erayga ama weedha (oo ah wax aan u dhowayn), hal ayaa la abuuri karaa. Horey waxaa looga copy-gareyn karay Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo pishada transwiki iyadoo maqaalka la saarayo {{tl|Copy to Wiktionary}} template-ka. Ka dib markii loo copy-gareeyo, maareynta u dambeysa ee maqaalka halkan waxay ku xiran tahay Wikipedia. Haddii maqaalka aan magaca loo beddeli karin, la is ku dhex dari karin, ama dob loo qori karin maqaal qabyo ah oo qaamuus-aqoodeed ah oo ku saabsan mowduuca, oo uu muujinayo cinwaankiisu, marka waa in la tirtiraa. === Tusayaasha ku socda Wiktionary === {{Wiktionary|dictionary}} {{shortcut|WP:POINTWIKT}} Template ayaa loo isticmaali karaa si loogu tuso qeybta Wiktionary ka socota maqaalka Wikipedia oo leh macluumaad qaamuus-aqoodeed; tusaale ahaan, koodka {{Tlx|Wiktionary|dictionary}} wuxuu soo bixiyaa tusaale ku socda qeexitaanka Wiktionary ee qaamuuska sida halkan ku muuqata. Maqaallada Wikipedia ee kaliya noqon kara qeexitaanno qaamuus erayo ah oo mar walba loo abuurayo oo loo tirtirayo, ama kuwo noqon kara kuwo sax ah laakiin hadda ah qabyo qaamuus-la-mid ah, waxay leedahay suurtogalnimo in si dhab ah loo "aamusiyo" iyadoo loo isticmaalayo sii toosin dabacsan oo ku socda Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo koodka sida {{Tlx|Wiktionary redirect|qaamuuska}}. Tusaha guud ee waxa loo aqbalay dhan leexin dabacsan oo ku socda Wiktionary waxaa lagu helaa dokumanti-ga template-kaas. ==Sidoo kale eeg== * [[Wikipedia:Redirects in languages other than English]] (maqaal; dhab ahaan, ''Wikipedia ma ahan qaamuus turjumaad ah'') * [[Wikipedia:Dictionaries as sources]] (maqaal) * [[Wikipedia:You are probably not a lexicologist or a lexicographer]] (maqaal) * [[Wikipedia:Dealing with dictionary definitions]] (maqaal) * [[Wikipedia:Stand-alone lists]] * [[Wikipedia:What Wikipedia is not]] * [[:Category:Phrases]] – maqaallo badan oo weedha la xiriira waxaa lagu heli karaa Wikipedia dhexdeeda * [[:Category:Vocabulary and usage stubs]] – maqaalladan gaagaaban ee badan waxay noqon karaan kuwo habboon in lagu ka mid noqdo Wiktionary dhexdeeda ==Tixraac== {{reflist}} ==Xiriiriyaha dibadda== * [[Meatball:ShallowPage|"Shallow Page" ee ku jira MeatballWiki]] * Waxaa jira hal ka mid ah oo ka baxsan siyasaddan{{dash}}maqaalka [[:als:|Alemannic German Wikipedia]] waa labadaba qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo. {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} ls3wpxcvuikojghr46u87pkx5566irp 306666 306658 2026-09-01T09:09:06Z Isma4l 41797 306666 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DICDEF|WP:NOTDICT|WP:WINAD|WP:DICT}} {{nutshell|Wikipedia dhexdeeda, waxyaabaha waxaa loo kooxeeyaa maqaallo ku batilamaan waxa ay yihiin, ee ma ahan sida loo callaamadeeyo ama loo yeero. Qaamuusyada dhexdeeda, waa inay habkaas caksigeeda ahaato.}} {{content policy list}} [[File:Encyclopaedia Britannica 15 with 2002.jpg|thumb|right|200px|Yoolka [[Wikipedia]] waa in la abuuro qaamuus aqoodeed, ee ma ahan qaamuus erayo. (Labada raff oo shelf-ka ah waxay leeyihiin daabacaaddii 2002 ee ''Insaykalopediya Britannica''.]] '''Wikipedia ma ahan qaamuus erayo, buug-weedho, ama tusaha af-suuq, jargan, ama tusaha isticmaalka erayada.''' Taa baddalkeeda, yoolka mashruucan waa in la abuuro qaamuus-aqoodeed. Mashruuca aan walaalaha nahay ee [[:so:wikt:Bogga Hore|Wiktionary]] wuxuu hiigsanayaa inuu abuuro qaamuus erayo. Waa "saaxiibka erey bixin inta badan way isku xiran yihiin. Wiktionary waxay soo dhoweyneysaa dhammaan tifaftirayaasha raba inay qoraan qaamuus erayo. Labadaba maqaallada erayada ee Wiktionary iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ee Wikipedia waxay ku bilaaban karaan qabyo, laakiin waa kuwo shaqo ku socoto ah oo la ballaarin doono. Maqaallada Wikipedia waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan, laakiin waa inay bixiyaan noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Maqaallada buuxa ee ay qabyada Wikipedia u kuraan aad bay uga duwan yihiin maqaallada qaamuus erayada. Maqaal kasta oo ku jira qaamuus-aqoodeedka wuxuu ku saabsan yahay qtu, dad, fikrad, mahad, dhacdo, wax, iyo wixii la mid ah, halka qeybta qaamuus erayga ay marka hore ku saabsan tahay eray, weedh isku xiran, ama shaqo iyo macnaheeda (macnahooda), isticmaalka iyo taariikhda. Cases qaar, eray ama weedh lafteeda waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus aqoodeed, sida ''Macedonia'' (erey bixin) ama ''runnimo''. Maqaallada noocan ah dhul ahaan dhawaan ma ku jira ka badan meel {{em|distinct}} ah oo qeexitaan ama isticmaalka cinwaanka maqaalka. Ugu muhiimsan ilaha jahwareerka waa in maqaalka qabyada ah ee qaamuus-aqoodeedku uu aad uga muuqdo sida qaamuus erayo, oo qabyada inta badan si xun loo qray; ta kale waa in qaar ka mid ah qaamuusyada {{em|warqadda}} ah, sida qaamuusyada "jeebka", ay ka dhigaan isticmaalayaasha inay rumeystaan in qeybaha qaamuusyada ay yihiin kuwo gaagaaban, oo sidaas darteed ''maqaal gaabinta'' iyo ''qeybta qaamuus erayga'' ay yihiin kuwo u dhiibma. ==Jaleecada guud: qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo== Qeybtan waxaan ku barbardhigaynaa Wikipedia iyo Wiktionary (sida tusaale dhab ah oo qaamuus erayo ah), laakiin mabda'a waa in Wikipedia ayan ahayn qaamuus erayo, ee ma ahan oo keliya inaanay ahayn Wiktionary. ===Farqiga muhiimka ah=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Mawduuca maqaalka | {{em|ku saabsan <u>waxa loo jeedo</u>}}: qof, dad, fikrad, mahad, dhul, dhacdo, ama wax uu cinwaanka maqaalku {{em|muujin karo}}. Maqaalka octopus wuxuu inta badan ku saabsan yahay nooca noolaha, marka la eego guud ahaan: dhismihiisa, isticmaalka cunto ahaan, kala soocidda sayniska, iyo wixii la mid ah. | {{em|ku saabsan <u>tixraaca</u>}}: erayada, astaamaha, iyo luuqadda loo isticmaalo in lagu muujiyo kuwoas {{em|loo jeedo}}—oo ay ku jiraan {{em|qaybaha luuqadda}} ee magacyada loo isticmaalo cinwaanno maqaal ahaan. Qeybta [[wikt:octopus|octopus]] waxay ku saabsan tahay ''erayga'' "octopus": qaybtiisa hadalka, wadarteeda, isticmaalkeeda, halka uu ka yimid, turjumaada luuqadaha kale, iyo wixii la mid ah. |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin erayo duwan oo wax isku mid ah loo isticmaalo (ereyo isku mid ah) | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: shidaal iyo [[shidaal]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (tusaale ahaan, [[wikt:petrol|shidaal]] iyo [[wikt:gasoline|shidaal]]). |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin hingaad duwan oo eray isku mid ah ama lexeme | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: midab iyo midabyo. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (sida [[wikt:colour|midab]] iyo [[wikt:color|midab]]). |- ! scope="row" | Cinwaan isku mid ah oo waxyaabo kala duwan loo isticmaalo (homographs) | {{em|waxaa lagu helaa maqaallo kala duwan}}. Tusaale ahaan: gaariga gantaal, gantaal salad ah, iyo matoorka gantaalka. Maqaallada kollayba waxaa lagu heli karaa bogga kala-doorashada | waxaa lagu helaa hal qeyb dhexdeed (sida [[wikt:rocket|gantaal]]). |} Hal imtihan ayaa ah in magaca maqaalka qaamuus-aqoodeedku uu felan karo qaabab kala duwan oo u dhigma, halka qaamuus eraygu yahay ''shaqo luuqadeed oo ku saabsan erayada cinwaanka'', oo badanaa aan si fudud loo turjumi karin.<ref>{{cite book| url= https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&pg=PA30 |title= Modern Lexicography: An Introduction |first= Henri| last= Béjoint | edition= Reprint| publisher= Oxford University Press| year= 2000| isbn=9780198299516 | page= 30}}</ref> ===Farqiga yar=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Rogmadka erayada | Sida ku dhow cinwaannada maqaallada hal-erayga ah badanaa waa magac ama magac-falayaal (xubno ama Magacyada falka), sida Iibiyaha khudaarta iyo teendho, cinwaannada maqaalladu waa kis. Rogmadka kale, haddii ay jiraanba, waa laga dhex leexiyay. | Rogmad kasta oo eray waa qeyb u gooni ah, oo laga yaabo inay leedahay xigtayaha muujinta u gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:walk|socod]], [[wikt:walks|socodka]], [[wikt:walked|socday]], iyo [[wikt:walking|socodka]] dhammaan waa qeybo kala duwan. Dabo qabashada ee rogmadka sidoo kale waa qeybo: [[wikt:-ed|-ed]], [[wikt:-ing|-ing]] iwm. |- ! scope="row" | Sifaalka | Sida ku dhow Wikipedia: Cinwaanada maqaalka § Isticmaal magacyada sifaalka badanaa waxaa loo dhan leexiyaa magacyada ama waa boggaga kala-doorashada ama meelna kama jiraan. | Sifaal kasta waa eray/qeyb u gooni ah. |- ! scope="row" | Luuqadda loo isticmaalay | Cinwaannada maqaalladu waxay ku jiraan luuqadda Af-Soomaali, marka laga reebo inta yar]]. | [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|Dhammaan erayada ka socda dhammaan luuqadaha waa la aqbalaa]]. |- ! scope="row" | Magacyada gooniga ah | Maqaalka leh magac gooni ah oo cinwaan u ah badanaa waa maqaal kala-doorasho, oo u xira dhammaan dhulalka ama waxyaabaha caanka ku ah magacaas. Benedict, Bush. Maqaalku wuxuu isticmaali doonaa {{tl|wiktionary}} si uu u xiro qeybaha Wiktionary ee magaca gooniga ah iyo magacyada caadiga ah ee leh hingaad isku mid ah. Maqaalka ku saabsan magaca koowaad ama magaca aabaha waa maqaal magac dadka oo ku jira liiska dadka leh magacan iyo sidoo kale macluumaad qaamuus aqoodeed oo ku saabsan macnaha, halka uu ka yimid iyo taariikhda magaca. | Qeybta leh cinwaan magac gooni ah waxay bixisaa halka uu ka yimid, macnaha, turjumaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee magacaas gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:Hastings|Hastings]], [[wikt:Benedict|Benedict]] Qeybtu waxay isticmaali doontaa &#123;&#123;[[wikt:Template:Wikipedia|Wikipedia]]&#125;&#125; ama xiriiriyaha interwiki si loogu xiro maqaallada Wikipedia. Wiktionary sidoo kale waa ku meel-xasaasi ah xarafka weyn/yar, marka qeybaha magacyada gooniga ah (Soomaaliga) waxay ka duwan yihiin qeybaha magacyada caadiga ah (Soomaaliga). Tusaale ahaan: [[wikt:Bush|Bush]], [[wikt:bush|bush]] |} ===Ma ahan baaxadda=== Qeybaha qaamuus erayga iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ma kala duwana oo keliya sabab ku saabsan {{em|dhererka}}. Qeyb ka mid ah qaamuus erayo ah oo dhammaystiran (ama qaamuus erayo [[encyclopedic dictionary|qaamuus-aqoodeed ah]]) waxay ku dhowdahay inay ku jiraan xigtayaha muujinta macna kasta oo ku liisaysan; halka ay ka yimaadeen; turjumaada; rogmadka; xiriiriyaha erayada la xiriira iyo kuwa ka cusboonaaday; xiriiriyaha erayada macna-wadaaga ah, kuwa caksiga ah, iyo kuwa dhawaaq-wadaaga ah; tusaha ku dhawaaqida ee af-guri kasta, oo ku jira xiriiriyaha faylasha codka; iyo qoraallada isticmaalka; waxay noqon kartaa meel aad u dhueraata. Maqaallada gaagaaban ee qaamuusyada waa kuwo ee qaamuusyada warqadda oo booska la xaddiday, iyo qaamuusyada qaar oo u gaar ah inay ku koobnaadaan. Qaamuusyada oo dhan ma ahan kuwo lagu xaddiday baaxadda warqadda; [[wikt:Wiktionary:What Wiktionary is not|Wiktionary ma ahan warqad]] sidoo kale. ==Debin qeexitaanka qaamuus erayga== ===Qeexitaanno wanaagsan=== Labadaba qaamuusyada erayada iyo qaamuus-aqoodeedyadu waxay ku jiraan qeexitaanno. Maqaallada qaamuus-aqoodeedku waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan iyo deskripshin ku saabsan {{em|hal}} mowduuc (ama inta yar oo aad ama guud ahaan ah macna-wadaag ama xiriir aad u dhow leeyihiin<ref>Fikir: waa inaanay ahayn kuwo aad ama guud ahaan u xiriira oo keliya erayga cinwaanka ah</ref>), laakiin maqaalku waa inuu bixiyaa noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Qeexitaanka qaamuus-aqoodeedku wuxuu ka sii walwalsan yahay aqoonta qaamuus-aqoodeedka (xaqiiqooyinka) marka loo eego walwalka luuqadda.<ref>[http://books.google.com/books?id=sHnjUYy_KZMC&pg=PA48 Dictionary of lexicography By R. R. K. Hartmann, Gregory James]</ref> Qeexitaan wanaagsan ma ahan wareegay ah, macna-wadaag ama macna-wadaag dhow, aad u ballaaran ama aad u yar, jahwareer leh, dhar-xidhid ama aan caddayn. Marka cinwaanka deskripshinka ah uu yahay mid is-qeexaya, sida taariikhda Malta, qeexitaan laga yaabo inaan loo baahnayn. {{crossref|Sido kale eeg khaladaadka qeexidda.}} {{quote|Qeexitaanku wuxuu hiigsanayaa inuu deskribe-gareeyo ama xaddido macnaha eray gaar ah (eray ama weedh) iyadoo la bixinayo hadal ku saabsan sifooyinka muhiimka ah ama astaamaha kala soocaya ee fikradda, walaxda, ama nooca walaxda, oo uu muujinayo eraygaas.|Qeexitaan}} ===Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka=== Wikipedia kama shaqeyso inay sheegto sida erayada, weedha isku xiran, weedhaha iwm "waa in" loo isticmaalo (laakiin waxay noqon kartaa muhiim dhexdeeda maqaalka qaamuus-aqoodeedka inay u hadasho sida erayga {{em|loo}} isticmaalo). Maqaallada aad loo gooyay si looga fogaado inay noqdaan tusaale isticmaalkeeda waxaa ka mid ah Magac u yaalka jinsiga-dhexdhexaadka ah iyo luqadda aan jinsiga ahayn. Maqaallada leh macluumaad ku saabsan sida erayga loo isticmaalo waxaa ka mid ah keli ah ''iyagu'', homophobia, iyo takooridda jinsiga. Sida looga kordhiyo tan dambe, Wikipedia ma ahan tusaha af-suuq ama weedha isku xiran. Madadaal u ma samaynayno dadka sida loo hadlo sida hacker ama Cockney chimney-sweep; waxaan qoreynaa qaamuus-aqoodeed. Eeg [[meta:Knocking her dead one on the nose each and every double trey]] tusaale taariikhi ah. Maqaallada qaar waa qaamuusyo {{em|qaamuus-aqoodeed ah}} oo ku saabsan jargan-ka shaqo ama sahlan; maqaallada noocan ah waa inay noqdaan kuwo macluumaad bixiya, ee ma ahan kuwo ka tusaale ah dabeecadda, sababtoo ah Wikipedia ma ahan manwal, tusaha tilmaanta, ama buug-waxbarasho. Xusuusnow in Wiktionary sidoo kale marka hore tahay kayd ku saabsan sida erayada loo isticmaalo (ama loo isticmaali jiray) halkii ay ahayd sida "waa in" loo isticmaalo, laakiin waxay hiigsanaysaa in la xuso marka isticmaalku yahay af-suuq, aan rasmiga ahayn, zamani ah, aan caadiga ahayn, hoos u dhicid, offensive, iwm iyo sida uu heerkaas u beddelmay waqtiga dhexdiisa. ===Wikipedia ma ahan qaamuus abtirsiin ah=== Waxaa jira shaqooyin tixraac ah oo loo yaqaan qaamuusyada abtirsiinta.<ref>Ancestry Magazine, Nov–Dec 1999, [http://books.google.co.uk/books?id=NTsY_7IA0yQC&pg=PA43 p 43]</ref> Kuwani waxay ku dhow yihiin inay inta badan diiradda saaraan xiriiriyaha qoyska dhow (waalidka, saaxiibada, carruurta iyo saaxiibadood) ee mowduuca maqaalka. Wikipedia waa qaamuus-aqoodeed, oo sidaas darteed diiradda aad u saarta waxyaabaha ay sameeyeen iyo ku-darida mowduuca maqaalka. Tan waxay ka dhigan tahay in qodobbo badan oo abtirsiin ah la kaftami karo si loo helo maqaal si ka wanaagsan u socda, oo ka kooban. Maqaallada bio-ga waa in oo keliya loo abuurtaa dad leh nooc ka mid ah [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqijin karida]] caanka ah. Qiyaas wanaagsan oo [[Wikipedia:Caannimada|caan ah]] waa haddii qof lagu muujiyay ilo badan, kuwo u gooni ah, oo la ku kalsoonaan karo. Dadka yar-yar waxaa lagu xusi karaa maqaallo kale dhexdoooda (tusaale ahaan, Ronald Gay oo ku jira Rabshadaha ka dhanka ah dadka LGBT <span id="NEO"></span> ===<span class="anchor" id="Wikipedia does not document the usage of neologisms"></span> Erayada cusub=== {{policy shortcut|WP:NEO|WP:NOTNEO}} Erayga cusub waa eray wali ku jira habka loo aqbalayo luuqadda caadiga ah. Maqaallada ku saabsan erayada cusub oo leh isticmaalka yar ama aan lahayn ee ilaha la ku kalsoonaan karo inta badan waa la tirtiraa, maadaama maqaalladan inta badan loo abuuro isku-day ah in loo isticmaalo Wikipedia si loo kordhiyo isticmaalka erayga. Walwal waa in la muujiyo marka loo turjumayo qoraalka Ingiriisiga si eray caan ku ah luuqadda martida loo yahay uusan u abuurin eray cusub oo aan caan ahayn Ingiriisiga dhexdiisa. Sida Wiktionary's [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|shuruudaha ka mid noqoshada]] ay uga duwan yihiin kuwa Wikipedia, mashruucaas wuxuu madoobi karaa erayada cusub oo Wikipedia ayan aqbali karin. Tifaftirayaasha waxay rabi karaan inay ku daraaan qeyb ee erayga cusub Wiktionary taa baddalkeeda. Erayada cusub oo qaar waxay noqon karaan kuwo aad loo isticmaalo, oo waxay noqon kartaa ee suurtogal ah in la soo ururiyo xaqiiqooyin badan oo ku saabsan eray gaar ah oo la muujiyo caddeynta isticmaalkiisa Intarneedka ama bulshada weyn dhexdeeda. Si loo taageero maqaalka ku saabsan eray gaar ah ama fikrad, waa inaan tixraacnaa waxa ilaha labaad oo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|la ku kalsoonaan karo]] ay ka sheegaan {{em|ku saabsan}} erayga ama fikradda, ee ma ahan oo keliya ilaha {{em|isticmaala}} erayga {{crossref|(eeg kala soocidda isticmaalka-xusuusta)}}. Uku-ururinta shakhsiga ah ee tifaftiraha iyo baaritaanka (tusaale ahaan meelaha blog-yada, buugaagta, iyo maqaallada isticmaala erayga halkii ay ku saabsan yihiin erayga) ku ma filna si loo taageero maqaallada ku saabsan erayada cusub sababtoo ah tan waxay u baahan kartaa falanqayn iyo samanaynta ee alaabta ilaha koowaad si loo kordhiyo darajo, oo si caddaan ah loo reebay siyasadda baaritaanka asalka ah. Halka Wikipedia ay tahay il saddexaad, Wiktionary waa il labaad oo waxay soo dhoweysaa OR noocan ah. Erayada cusub waa inay ugu yaraan leeyihiin saddex isticmaalka u gooni ah si loogu ka mid noqdo halkaas, oo shuruudaha dheeraadka ah waxaa lagu heli karaa bogooda [[wikt:WT:CFI|Shuruudaha ka mid noqoshada]]. Erayada cusub ee aad loo isticmaalo laakiin aan lahayn wax laga sameeyay ilaha labaad dhexdeeda ma aha kuwo diyaarsan in loo isticmaalo ama lagu madoobeeyo Wikipedia. Eraygu u ma baahna inuu ku jiro Wikipedia si uu u noqdo eray "dhab ah", oo marka ilaha labaad ay ku soo baxaan meesha, waxay noqon doontaa mid habboon in la abuuro maqaal ku saabsan mowduuca ama loo isticmaalo erayga maqaallada kale dhexdoooda. Dhacdooyinka yar dhexdeeda, waxaa jira mowduucyo caan ah oo si wanaagsan looga qray ilaha la gu kalsoonaan karo, laakiin aan lahayn eray gaaban oo la aqbalay. Waxay noqon kartaa mid soo jiidasho leh in loo isticmaalo eray cusub dhacdo noocan ah dhexdeeda. Taa baddalkeeda, waa mid ka wanaagsan in [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada|loo isticmaalo cinwaan ah weedh deskripshin ah]] Ingiriisiga caadiga ah dhexdiisa haddii ay suurtogal tahay, tiyo inay tan ka dhigayso cinwaan dherer leh ama aan habboonayn. ===<span class="anchor" id="WORDISSUBJECT"></span><span class="anchor" id="YESDICT"></span> Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed=== {{policy shortcut|WP:WORDISSUBJECT}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, eray ama weedh waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed. Dhacdooyinkan dhexdeeda, erayga ama weedha lafteeda waxay ka gudbeysaa Wikipedia's caanka ah shuruudaha sida mowduuc ku saabsan [[WP:V|xaqijin karida]] madoobaynta ka socota ilaha la ku kalsoonaan karo. Sida mowduuc kasta, maqaallada ku saabsan erayada waa inay ku jiraan macluumaad qaamuus-aqoodeed ah. Yan ah, maqaallada noocan ah waa inay ka sii kor maran waxa lagu heli karo qeybta qaamuus erayga (qeexitaan, ku dhawaaqida, halka uu ka yimid, macluumaadka isticmaalka, iwm), oo ay ku jiraan macluumaad ku saabsan muhiimada bulsho ama taariikhi ah ee erayga. Halka qaamuusyada daabacan ay noqon karaan ilo muhiim ah oo macluumaad lexical ah oo ku saabsan eray, ku jira erayga qaamuus dhexdiisa lafteedu ma samayso caanka ah. Tusaale ahaan maqaallada Wikipedia ee ku saabsan erayada iyo weedhaha waxaa ka mid ah ''Macedonia (ereybixin)'', ''Liin'' (erey)]], ''Adiga'', ''Walwal ma jiro'', iyo maqaallada ugu badan ee ku saabsan takoorida irqiga ama diinta ee gaarka ah [[:Category:Ethnic and religious slurs]], [[:Category:erayada xun xun]], iyo [[:Category:Astaamaha xun xun]]. Dhacdooyinka kale dhexdeeda, eray ama weedh waxaa inta badan loo isticmaalaa sida "oo muraayad ah" ama fikrad oo meel kale ama nooc ka mid ah mowduucyada aad u xiriira loo kooxeeyo, loo eego ama loogu magac daro. Dhacdooyinka noocan ah dhexdeeda, madoobaynta ku saabsan eray, weedh ama fikrad waa inay u maareyso sidaas. Madoobaynta ugu muhiimsan ee mowduucyada oo loo beddelay, loo kooxeeyay ama loogu magac daray "muraayadda" badanaa waxay ku jirtaa meel kale oo Wikipedia ah. Muusiga aduunka, Saxnaanta siyaasadeed, Ajandaha khaniisiinta iyo Runnimada waxay muujinayaan tan. ==<span class="anchor" id="REFERS"></span><span class="anchor" id="REFERSTO"></span><span class="anchor" id="ISANAMEFOR"></span><span class="anchor" id="is a word for"></span> Maareynta dhibaatada== {{shortcut|WP:ISAWORDFOR|WP:ISATERMFOR}} ===Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa"=== Maqaalka qaamuus-aqoodeedka {{em|wanaagsan}} waa inuu ku bilaabadaa qeexitaan gaaban laakiin u gooni ah oo ku saabsan mowduuca maqaalka (qofka, dhulka, fikradda, dhacdada, ama 'waxa' cinwaanka ah). Mararka qaarkood, maqaallada (gaar ahaan kuwa qabyada ah) waxay leeyihiin weedho hordhac ah oo u qritan sida qaamuus erayga oo xun, sida: * {{cross}} '''Dog''' waa eray loo isticmaalo noolaha leh magaca binomial ah ''Canis lupus''. * {{cross}} '''Dog''' waa eray u jeeda eyga guri-joogga ah. * {{cross}} '''Dog''' waa leabel loo isticmaalo noolaha qaar. Maqaallada ugu badan ee Wikipedia {{em|ma ahan}} qeybo qaamuus erayo ah, oo weedha hordhaca ah oo deskribe-gareysa magaca mowduuca halkii ay ka ahaayeen mowduuc, sida kuwa sare, waa in la nadiifiyaa si ku dhow Tusaha qoraalka maqaallada ka wanaagsan. Tifaftirayaasha waa inay si dhiiran u beddelaan weedhahan culus ("waa eray loo isticmaalo", "waa eray macnaheedu yahay", "waxay u jeeddaa") iyadoo loo isticmaalayo dhismaha dhabta ah ee "waa", tusaale ahaan: * {{tick}} '''Eey''' waa noole ka mid ah noocyada ''Canis lupus''. * {{tick}} '''Eey''' waa ey guri-joog ah. Mowduucyo qaamuus aqoodeed oo aad u adag ma ahan erayo ama weedho laftooda, laakiin wali waxaa ka wanaagsan in lagu bilaabo tixraaca magaca mowduuca halkii laga siin lahaa qeexitaan sax ah, si ku dhow ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, kaarka tartanka waa fikrad muran leh oo ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo ay u maareeyaan sidaas. Wikipedia ma soo bandhigi karto mowduuca iyadoo Sharaxaysa dhacdada looga jeedo erayga "kaarka tartanka", sida, "Isticmaalka '''kaarka tartanka''' waa xeelad hadal haynta ah oo aan dhab ahayn halka uu ku loogu eedaynayo irqiga ka dhan ah ninka ka soo horjeeda dhib dhab ahayn". Tan dhab ahaan waa waxa "race card" macnaheedu yahay, laakiin weedhan hordhaca ah waxay tanaasulaysaa dhex-dhexaadnimada waxayna ka hor timaadaa maareynta shakiga leh ama dhaleeceynta leh ee mowduuca dhexdiisa ilaha la ku kalsoonaan karo. Fikrad aan si sax ah ama dhex-dhexaad ah loo aqbali karin (sida Suugaanta haweenka, Ajandaha khaniisiinta, ama xaalad qoto dheer, weedha hordhaca ah ee habboon waxay ku jari kartaa weedha "waxay u jeeddaa" ama si kale loo xuso magaca mowduuca halkii loo isticmaali lahaa (eeg ''kala soocidda isticmaalka-xusuusta''). Mararka qaarkood maqaalka Wikipedia wuxuu noqon doonaa miid aan si wanaagsan loo cinwaannayn: cinwaankiisu wuxuu noqon doonaa sifaal ama falka-kaaba, ama rogmadka falka oo aan ahayn magac. Maqaallada noocan ah waa maqaallo qaamuus erayo ah oo keliya haddii ay u hadlaan erayga ama weedha ''sida eray ama weedh'', halkii ay ka ahaayeen waxa erayga ama weedha ay muujinayaan. Haddii maqaallada noocan ah ay tahay inay fahan ka bixiyaan waxa erayga ama weedha ay muujinayaan, marka waa in magaca loo beddelaa ama is ku dhex daraa cinwaan ku dhow caadada magac bixinta. Tusaale ahaan, sifaalka "supermassive" dhexdiisa ma muujiyo mowduuc. "God madow oo aad u weyn", dhanka kale, waa mowduuc. ===Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan=== Mararka qaarkood maqaalku dhab ahaan waa maqaal qabyo ah oo qaamuus erayga ah oo meel ka baxsan oo u hadlaya halka uu ka yimid, turjumaada, isticmaalka, rogmadka, macnaha kala duwan oo {{em|distinct}} ah, macna-wadaaga, caksiga, dhawaaq-wadaaga, hingaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|eray ama weedh isku xiran]]. Haddii Wiktionary ayan mar hore lehayn qeyb erayga ama weedha (oo ah wax aan u dhowayn), hal ayaa la abuuri karaa. Horey waxaa looga copy-gareyn karay Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo pishada transwiki iyadoo maqaalka la saarayo {{tl|Copy to Wiktionary}} template-ka. Ka dib markii loo copy-gareeyo, maareynta u dambeysa ee maqaalka halkan waxay ku xiran tahay Wikipedia. Haddii maqaalka aan magaca loo beddeli karin, la is ku dhex dari karin, ama dob loo qori karin maqaal qabyo ah oo qaamuus-aqoodeed ah oo ku saabsan mowduuca, oo uu muujinayo cinwaankiisu, marka waa in la tirtiraa. === Tusayaasha ku socda Wiktionary === {{Wiktionary|dictionary}} {{shortcut|WP:POINTWIKT}} Template ayaa loo isticmaali karaa si loogu tuso qeybta Wiktionary ka socota maqaalka Wikipedia oo leh macluumaad qaamuus-aqoodeed; tusaale ahaan, koodka {{Tlx|Wiktionary|dictionary}} wuxuu soo bixiyaa tusaale ku socda qeexitaanka Wiktionary ee qaamuuska sida halkan ku muuqata. Maqaallada Wikipedia ee kaliya noqon kara qeexitaanno qaamuus erayo ah oo mar walba loo abuurayo oo loo tirtirayo, ama kuwo noqon kara kuwo sax ah laakiin hadda ah qabyo qaamuus-la-mid ah, waxay leedahay suurtogalnimo in si dhab ah loo "aamusiyo" iyadoo loo isticmaalayo sii toosin dabacsan oo ku socda Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo koodka sida {{Tlx|Wiktionary redirect|qaamuuska}}. Tusaha guud ee waxa loo aqbalay dhan leexin dabacsan oo ku socda Wiktionary waxaa lagu helaa dokumanti-ga template-kaas. ==Tixraac== {{reflist}} ==Xiriiriyaha dibadda== * [[Meatball:ShallowPage|"Shallow Page" ee ku jira MeatballWiki]] * Waxaa jira hal ka mid ah oo ka baxsan siyasaddan{{dash}}maqaalka [[:als:|Alemannic German Wikipedia]] waa labadaba qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo. {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} caad6uc20r75qrm465ag6x4fvzkrq72 306667 306666 2026-09-01T09:09:54Z Isma4l 41797 /* Xiriiriyaha dibadda */ 306667 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DICDEF|WP:NOTDICT|WP:WINAD|WP:DICT}} {{nutshell|Wikipedia dhexdeeda, waxyaabaha waxaa loo kooxeeyaa maqaallo ku batilamaan waxa ay yihiin, ee ma ahan sida loo callaamadeeyo ama loo yeero. Qaamuusyada dhexdeeda, waa inay habkaas caksigeeda ahaato.}} {{content policy list}} [[File:Encyclopaedia Britannica 15 with 2002.jpg|thumb|right|200px|Yoolka [[Wikipedia]] waa in la abuuro qaamuus aqoodeed, ee ma ahan qaamuus erayo. (Labada raff oo shelf-ka ah waxay leeyihiin daabacaaddii 2002 ee ''Insaykalopediya Britannica''.]] '''Wikipedia ma ahan qaamuus erayo, buug-weedho, ama tusaha af-suuq, jargan, ama tusaha isticmaalka erayada.''' Taa baddalkeeda, yoolka mashruucan waa in la abuuro qaamuus-aqoodeed. Mashruuca aan walaalaha nahay ee [[:so:wikt:Bogga Hore|Wiktionary]] wuxuu hiigsanayaa inuu abuuro qaamuus erayo. Waa "saaxiibka erey bixin inta badan way isku xiran yihiin. Wiktionary waxay soo dhoweyneysaa dhammaan tifaftirayaasha raba inay qoraan qaamuus erayo. Labadaba maqaallada erayada ee Wiktionary iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ee Wikipedia waxay ku bilaaban karaan qabyo, laakiin waa kuwo shaqo ku socoto ah oo la ballaarin doono. Maqaallada Wikipedia waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan, laakiin waa inay bixiyaan noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Maqaallada buuxa ee ay qabyada Wikipedia u kuraan aad bay uga duwan yihiin maqaallada qaamuus erayada. Maqaal kasta oo ku jira qaamuus-aqoodeedka wuxuu ku saabsan yahay qtu, dad, fikrad, mahad, dhacdo, wax, iyo wixii la mid ah, halka qeybta qaamuus erayga ay marka hore ku saabsan tahay eray, weedh isku xiran, ama shaqo iyo macnaheeda (macnahooda), isticmaalka iyo taariikhda. Cases qaar, eray ama weedh lafteeda waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus aqoodeed, sida ''Macedonia'' (erey bixin) ama ''runnimo''. Maqaallada noocan ah dhul ahaan dhawaan ma ku jira ka badan meel {{em|distinct}} ah oo qeexitaan ama isticmaalka cinwaanka maqaalka. Ugu muhiimsan ilaha jahwareerka waa in maqaalka qabyada ah ee qaamuus-aqoodeedku uu aad uga muuqdo sida qaamuus erayo, oo qabyada inta badan si xun loo qray; ta kale waa in qaar ka mid ah qaamuusyada {{em|warqadda}} ah, sida qaamuusyada "jeebka", ay ka dhigaan isticmaalayaasha inay rumeystaan in qeybaha qaamuusyada ay yihiin kuwo gaagaaban, oo sidaas darteed ''maqaal gaabinta'' iyo ''qeybta qaamuus erayga'' ay yihiin kuwo u dhiibma. ==Jaleecada guud: qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo== Qeybtan waxaan ku barbardhigaynaa Wikipedia iyo Wiktionary (sida tusaale dhab ah oo qaamuus erayo ah), laakiin mabda'a waa in Wikipedia ayan ahayn qaamuus erayo, ee ma ahan oo keliya inaanay ahayn Wiktionary. ===Farqiga muhiimka ah=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Mawduuca maqaalka | {{em|ku saabsan <u>waxa loo jeedo</u>}}: qof, dad, fikrad, mahad, dhul, dhacdo, ama wax uu cinwaanka maqaalku {{em|muujin karo}}. Maqaalka octopus wuxuu inta badan ku saabsan yahay nooca noolaha, marka la eego guud ahaan: dhismihiisa, isticmaalka cunto ahaan, kala soocidda sayniska, iyo wixii la mid ah. | {{em|ku saabsan <u>tixraaca</u>}}: erayada, astaamaha, iyo luuqadda loo isticmaalo in lagu muujiyo kuwoas {{em|loo jeedo}}—oo ay ku jiraan {{em|qaybaha luuqadda}} ee magacyada loo isticmaalo cinwaanno maqaal ahaan. Qeybta [[wikt:octopus|octopus]] waxay ku saabsan tahay ''erayga'' "octopus": qaybtiisa hadalka, wadarteeda, isticmaalkeeda, halka uu ka yimid, turjumaada luuqadaha kale, iyo wixii la mid ah. |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin erayo duwan oo wax isku mid ah loo isticmaalo (ereyo isku mid ah) | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: shidaal iyo [[shidaal]]. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (tusaale ahaan, [[wikt:petrol|shidaal]] iyo [[wikt:gasoline|shidaal]]). |- ! scope="row" | Maqaallada cinwaannadoodu yihiin hingaad duwan oo eray isku mid ah ama lexeme | waa {{em|maqaallo koobiyaysan oo waa in la isku daraa}}. Tusaale ahaan: midab iyo midabyo. | waxay u baahan yihiin qeybo kala duwan (sida [[wikt:colour|midab]] iyo [[wikt:color|midab]]). |- ! scope="row" | Cinwaan isku mid ah oo waxyaabo kala duwan loo isticmaalo (homographs) | {{em|waxaa lagu helaa maqaallo kala duwan}}. Tusaale ahaan: gaariga gantaal, gantaal salad ah, iyo matoorka gantaalka. Maqaallada kollayba waxaa lagu heli karaa bogga kala-doorashada | waxaa lagu helaa hal qeyb dhexdeed (sida [[wikt:rocket|gantaal]]). |} Hal imtihan ayaa ah in magaca maqaalka qaamuus-aqoodeedku uu felan karo qaabab kala duwan oo u dhigma, halka qaamuus eraygu yahay ''shaqo luuqadeed oo ku saabsan erayada cinwaanka'', oo badanaa aan si fudud loo turjumi karin.<ref>{{cite book| url= https://books.google.com/books?id=DJ8gwtomUpMC&pg=PA30 |title= Modern Lexicography: An Introduction |first= Henri| last= Béjoint | edition= Reprint| publisher= Oxford University Press| year= 2000| isbn=9780198299516 | page= 30}}</ref> ===Farqiga yar=== {| class="wikitable" style="width:100%" ! scope="col" style="width:20%" | Halbeegga ! scope="col" style="width:40%" | Wikipedia ! scope="col" style="width:40%" | Wiktionary |- ! scope="row" | Rogmadka erayada | Sida ku dhow cinwaannada maqaallada hal-erayga ah badanaa waa magac ama magac-falayaal (xubno ama Magacyada falka), sida Iibiyaha khudaarta iyo teendho, cinwaannada maqaalladu waa kis. Rogmadka kale, haddii ay jiraanba, waa laga dhex leexiyay. | Rogmad kasta oo eray waa qeyb u gooni ah, oo laga yaabo inay leedahay xigtayaha muujinta u gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:walk|socod]], [[wikt:walks|socodka]], [[wikt:walked|socday]], iyo [[wikt:walking|socodka]] dhammaan waa qeybo kala duwan. Dabo qabashada ee rogmadka sidoo kale waa qeybo: [[wikt:-ed|-ed]], [[wikt:-ing|-ing]] iwm. |- ! scope="row" | Sifaalka | Sida ku dhow Wikipedia: Cinwaanada maqaalka § Isticmaal magacyada sifaalka badanaa waxaa loo dhan leexiyaa magacyada ama waa boggaga kala-doorashada ama meelna kama jiraan. | Sifaal kasta waa eray/qeyb u gooni ah. |- ! scope="row" | Luuqadda loo isticmaalay | Cinwaannada maqaalladu waxay ku jiraan luuqadda Af-Soomaali, marka laga reebo inta yar]]. | [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|Dhammaan erayada ka socda dhammaan luuqadaha waa la aqbalaa]]. |- ! scope="row" | Magacyada gooniga ah | Maqaalka leh magac gooni ah oo cinwaan u ah badanaa waa maqaal kala-doorasho, oo u xira dhammaan dhulalka ama waxyaabaha caanka ku ah magacaas. Benedict, Bush. Maqaalku wuxuu isticmaali doonaa {{tl|wiktionary}} si uu u xiro qeybaha Wiktionary ee magaca gooniga ah iyo magacyada caadiga ah ee leh hingaad isku mid ah. Maqaalka ku saabsan magaca koowaad ama magaca aabaha waa maqaal magac dadka oo ku jira liiska dadka leh magacan iyo sidoo kale macluumaad qaamuus aqoodeed oo ku saabsan macnaha, halka uu ka yimid iyo taariikhda magaca. | Qeybta leh cinwaan magac gooni ah waxay bixisaa halka uu ka yimid, macnaha, turjumaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee magacaas gooniga ah. Tusaale ahaan: [[wikt:Hastings|Hastings]], [[wikt:Benedict|Benedict]] Qeybtu waxay isticmaali doontaa &#123;&#123;[[wikt:Template:Wikipedia|Wikipedia]]&#125;&#125; ama xiriiriyaha interwiki si loogu xiro maqaallada Wikipedia. Wiktionary sidoo kale waa ku meel-xasaasi ah xarafka weyn/yar, marka qeybaha magacyada gooniga ah (Soomaaliga) waxay ka duwan yihiin qeybaha magacyada caadiga ah (Soomaaliga). Tusaale ahaan: [[wikt:Bush|Bush]], [[wikt:bush|bush]] |} ===Ma ahan baaxadda=== Qeybaha qaamuus erayga iyo maqaallada qaamuus-aqoodeedka ma kala duwana oo keliya sabab ku saabsan {{em|dhererka}}. Qeyb ka mid ah qaamuus erayo ah oo dhammaystiran (ama qaamuus erayo [[encyclopedic dictionary|qaamuus-aqoodeed ah]]) waxay ku dhowdahay inay ku jiraan xigtayaha muujinta macna kasta oo ku liisaysan; halka ay ka yimaadeen; turjumaada; rogmadka; xiriiriyaha erayada la xiriira iyo kuwa ka cusboonaaday; xiriiriyaha erayada macna-wadaaga ah, kuwa caksiga ah, iyo kuwa dhawaaq-wadaaga ah; tusaha ku dhawaaqida ee af-guri kasta, oo ku jira xiriiriyaha faylasha codka; iyo qoraallada isticmaalka; waxay noqon kartaa meel aad u dhueraata. Maqaallada gaagaaban ee qaamuusyada waa kuwo ee qaamuusyada warqadda oo booska la xaddiday, iyo qaamuusyada qaar oo u gaar ah inay ku koobnaadaan. Qaamuusyada oo dhan ma ahan kuwo lagu xaddiday baaxadda warqadda; [[wikt:Wiktionary:What Wiktionary is not|Wiktionary ma ahan warqad]] sidoo kale. ==Debin qeexitaanka qaamuus erayga== ===Qeexitaanno wanaagsan=== Labadaba qaamuusyada erayada iyo qaamuus-aqoodeedyadu waxay ku jiraan qeexitaanno. Maqaallada qaamuus-aqoodeedku waa inay ku bilaabadaan qeexitaan wanaagsan iyo deskripshin ku saabsan {{em|hal}} mowduuc (ama inta yar oo aad ama guud ahaan ah macna-wadaag ama xiriir aad u dhow leeyihiin<ref>Fikir: waa inaanay ahayn kuwo aad ama guud ahaan u xiriira oo keliya erayga cinwaanka ah</ref>), laakiin maqaalku waa inuu bixiyaa noocyo kale oo macluumaad ah oo ku saabsan mowduucaas sidoo kale. Qeexitaanka qaamuus-aqoodeedku wuxuu ka sii walwalsan yahay aqoonta qaamuus-aqoodeedka (xaqiiqooyinka) marka loo eego walwalka luuqadda.<ref>[http://books.google.com/books?id=sHnjUYy_KZMC&pg=PA48 Dictionary of lexicography By R. R. K. Hartmann, Gregory James]</ref> Qeexitaan wanaagsan ma ahan wareegay ah, macna-wadaag ama macna-wadaag dhow, aad u ballaaran ama aad u yar, jahwareer leh, dhar-xidhid ama aan caddayn. Marka cinwaanka deskripshinka ah uu yahay mid is-qeexaya, sida taariikhda Malta, qeexitaan laga yaabo inaan loo baahnayn. {{crossref|Sido kale eeg khaladaadka qeexidda.}} {{quote|Qeexitaanku wuxuu hiigsanayaa inuu deskribe-gareeyo ama xaddido macnaha eray gaar ah (eray ama weedh) iyadoo la bixinayo hadal ku saabsan sifooyinka muhiimka ah ama astaamaha kala soocaya ee fikradda, walaxda, ama nooca walaxda, oo uu muujinayo eraygaas.|Qeexitaan}} ===Wikipedia ma ahan tusaha isticmaalka=== Wikipedia kama shaqeyso inay sheegto sida erayada, weedha isku xiran, weedhaha iwm "waa in" loo isticmaalo (laakiin waxay noqon kartaa muhiim dhexdeeda maqaalka qaamuus-aqoodeedka inay u hadasho sida erayga {{em|loo}} isticmaalo). Maqaallada aad loo gooyay si looga fogaado inay noqdaan tusaale isticmaalkeeda waxaa ka mid ah Magac u yaalka jinsiga-dhexdhexaadka ah iyo luqadda aan jinsiga ahayn. Maqaallada leh macluumaad ku saabsan sida erayga loo isticmaalo waxaa ka mid ah keli ah ''iyagu'', homophobia, iyo takooridda jinsiga. Sida looga kordhiyo tan dambe, Wikipedia ma ahan tusaha af-suuq ama weedha isku xiran. Madadaal u ma samaynayno dadka sida loo hadlo sida hacker ama Cockney chimney-sweep; waxaan qoreynaa qaamuus-aqoodeed. Eeg [[meta:Knocking her dead one on the nose each and every double trey]] tusaale taariikhi ah. Maqaallada qaar waa qaamuusyo {{em|qaamuus-aqoodeed ah}} oo ku saabsan jargan-ka shaqo ama sahlan; maqaallada noocan ah waa inay noqdaan kuwo macluumaad bixiya, ee ma ahan kuwo ka tusaale ah dabeecadda, sababtoo ah Wikipedia ma ahan manwal, tusaha tilmaanta, ama buug-waxbarasho. Xusuusnow in Wiktionary sidoo kale marka hore tahay kayd ku saabsan sida erayada loo isticmaalo (ama loo isticmaali jiray) halkii ay ahayd sida "waa in" loo isticmaalo, laakiin waxay hiigsanaysaa in la xuso marka isticmaalku yahay af-suuq, aan rasmiga ahayn, zamani ah, aan caadiga ahayn, hoos u dhicid, offensive, iwm iyo sida uu heerkaas u beddelmay waqtiga dhexdiisa. ===Wikipedia ma ahan qaamuus abtirsiin ah=== Waxaa jira shaqooyin tixraac ah oo loo yaqaan qaamuusyada abtirsiinta.<ref>Ancestry Magazine, Nov–Dec 1999, [http://books.google.co.uk/books?id=NTsY_7IA0yQC&pg=PA43 p 43]</ref> Kuwani waxay ku dhow yihiin inay inta badan diiradda saaraan xiriiriyaha qoyska dhow (waalidka, saaxiibada, carruurta iyo saaxiibadood) ee mowduuca maqaalka. Wikipedia waa qaamuus-aqoodeed, oo sidaas darteed diiradda aad u saarta waxyaabaha ay sameeyeen iyo ku-darida mowduuca maqaalka. Tan waxay ka dhigan tahay in qodobbo badan oo abtirsiin ah la kaftami karo si loo helo maqaal si ka wanaagsan u socda, oo ka kooban. Maqaallada bio-ga waa in oo keliya loo abuurtaa dad leh nooc ka mid ah [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqijin karida]] caanka ah. Qiyaas wanaagsan oo [[Wikipedia:Caannimada|caan ah]] waa haddii qof lagu muujiyay ilo badan, kuwo u gooni ah, oo la ku kalsoonaan karo. Dadka yar-yar waxaa lagu xusi karaa maqaallo kale dhexdoooda (tusaale ahaan, Ronald Gay oo ku jira Rabshadaha ka dhanka ah dadka LGBT <span id="NEO"></span> ===<span class="anchor" id="Wikipedia does not document the usage of neologisms"></span> Erayada cusub=== {{policy shortcut|WP:NEO|WP:NOTNEO}} Erayga cusub waa eray wali ku jira habka loo aqbalayo luuqadda caadiga ah. Maqaallada ku saabsan erayada cusub oo leh isticmaalka yar ama aan lahayn ee ilaha la ku kalsoonaan karo inta badan waa la tirtiraa, maadaama maqaalladan inta badan loo abuuro isku-day ah in loo isticmaalo Wikipedia si loo kordhiyo isticmaalka erayga. Walwal waa in la muujiyo marka loo turjumayo qoraalka Ingiriisiga si eray caan ku ah luuqadda martida loo yahay uusan u abuurin eray cusub oo aan caan ahayn Ingiriisiga dhexdiisa. Sida Wiktionary's [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|shuruudaha ka mid noqoshada]] ay uga duwan yihiin kuwa Wikipedia, mashruucaas wuxuu madoobi karaa erayada cusub oo Wikipedia ayan aqbali karin. Tifaftirayaasha waxay rabi karaan inay ku daraaan qeyb ee erayga cusub Wiktionary taa baddalkeeda. Erayada cusub oo qaar waxay noqon karaan kuwo aad loo isticmaalo, oo waxay noqon kartaa ee suurtogal ah in la soo ururiyo xaqiiqooyin badan oo ku saabsan eray gaar ah oo la muujiyo caddeynta isticmaalkiisa Intarneedka ama bulshada weyn dhexdeeda. Si loo taageero maqaalka ku saabsan eray gaar ah ama fikrad, waa inaan tixraacnaa waxa ilaha labaad oo [[Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah|la ku kalsoonaan karo]] ay ka sheegaan {{em|ku saabsan}} erayga ama fikradda, ee ma ahan oo keliya ilaha {{em|isticmaala}} erayga {{crossref|(eeg kala soocidda isticmaalka-xusuusta)}}. Uku-ururinta shakhsiga ah ee tifaftiraha iyo baaritaanka (tusaale ahaan meelaha blog-yada, buugaagta, iyo maqaallada isticmaala erayga halkii ay ku saabsan yihiin erayga) ku ma filna si loo taageero maqaallada ku saabsan erayada cusub sababtoo ah tan waxay u baahan kartaa falanqayn iyo samanaynta ee alaabta ilaha koowaad si loo kordhiyo darajo, oo si caddaan ah loo reebay siyasadda baaritaanka asalka ah. Halka Wikipedia ay tahay il saddexaad, Wiktionary waa il labaad oo waxay soo dhoweysaa OR noocan ah. Erayada cusub waa inay ugu yaraan leeyihiin saddex isticmaalka u gooni ah si loogu ka mid noqdo halkaas, oo shuruudaha dheeraadka ah waxaa lagu heli karaa bogooda [[wikt:WT:CFI|Shuruudaha ka mid noqoshada]]. Erayada cusub ee aad loo isticmaalo laakiin aan lahayn wax laga sameeyay ilaha labaad dhexdeeda ma aha kuwo diyaarsan in loo isticmaalo ama lagu madoobeeyo Wikipedia. Eraygu u ma baahna inuu ku jiro Wikipedia si uu u noqdo eray "dhab ah", oo marka ilaha labaad ay ku soo baxaan meesha, waxay noqon doontaa mid habboon in la abuuro maqaal ku saabsan mowduuca ama loo isticmaalo erayga maqaallada kale dhexdoooda. Dhacdooyinka yar dhexdeeda, waxaa jira mowduucyo caan ah oo si wanaagsan looga qray ilaha la gu kalsoonaan karo, laakiin aan lahayn eray gaaban oo la aqbalay. Waxay noqon kartaa mid soo jiidasho leh in loo isticmaalo eray cusub dhacdo noocan ah dhexdeeda. Taa baddalkeeda, waa mid ka wanaagsan in [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada|loo isticmaalo cinwaan ah weedh deskripshin ah]] Ingiriisiga caadiga ah dhexdiisa haddii ay suurtogal tahay, tiyo inay tan ka dhigayso cinwaan dherer leh ama aan habboonayn. ===<span class="anchor" id="WORDISSUBJECT"></span><span class="anchor" id="YESDICT"></span> Marka eray ama weedh ay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed=== {{policy shortcut|WP:WORDISSUBJECT}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, eray ama weedh waxay noqon kartaa mowduuc qaamuus-aqoodeed. Dhacdooyinkan dhexdeeda, erayga ama weedha lafteeda waxay ka gudbeysaa Wikipedia's caanka ah shuruudaha sida mowduuc ku saabsan [[WP:V|xaqijin karida]] madoobaynta ka socota ilaha la ku kalsoonaan karo. Sida mowduuc kasta, maqaallada ku saabsan erayada waa inay ku jiraan macluumaad qaamuus-aqoodeed ah. Yan ah, maqaallada noocan ah waa inay ka sii kor maran waxa lagu heli karo qeybta qaamuus erayga (qeexitaan, ku dhawaaqida, halka uu ka yimid, macluumaadka isticmaalka, iwm), oo ay ku jiraan macluumaad ku saabsan muhiimada bulsho ama taariikhi ah ee erayga. Halka qaamuusyada daabacan ay noqon karaan ilo muhiim ah oo macluumaad lexical ah oo ku saabsan eray, ku jira erayga qaamuus dhexdiisa lafteedu ma samayso caanka ah. Tusaale ahaan maqaallada Wikipedia ee ku saabsan erayada iyo weedhaha waxaa ka mid ah ''Macedonia (ereybixin)'', ''Liin'' (erey)]], ''Adiga'', ''Walwal ma jiro'', iyo maqaallada ugu badan ee ku saabsan takoorida irqiga ama diinta ee gaarka ah [[:Category:Ethnic and religious slurs]], [[:Category:erayada xun xun]], iyo [[:Category:Astaamaha xun xun]]. Dhacdooyinka kale dhexdeeda, eray ama weedh waxaa inta badan loo isticmaalaa sida "oo muraayad ah" ama fikrad oo meel kale ama nooc ka mid ah mowduucyada aad u xiriira loo kooxeeyo, loo eego ama loogu magac daro. Dhacdooyinka noocan ah dhexdeeda, madoobaynta ku saabsan eray, weedh ama fikrad waa inay u maareyso sidaas. Madoobaynta ugu muhiimsan ee mowduucyada oo loo beddelay, loo kooxeeyay ama loogu magac daray "muraayadda" badanaa waxay ku jirtaa meel kale oo Wikipedia ah. Muusiga aduunka, Saxnaanta siyaasadeed, Ajandaha khaniisiinta iyo Runnimada waxay muujinayaan tan. ==<span class="anchor" id="REFERS"></span><span class="anchor" id="REFERSTO"></span><span class="anchor" id="ISANAMEFOR"></span><span class="anchor" id="is a word for"></span> Maareynta dhibaatada== {{shortcut|WP:ISAWORDFOR|WP:ISATERMFOR}} ===Billaabida weedha hordhaca ah: ka saarida "waxay u jeeddaa"=== Maqaalka qaamuus-aqoodeedka {{em|wanaagsan}} waa inuu ku bilaabadaa qeexitaan gaaban laakiin u gooni ah oo ku saabsan mowduuca maqaalka (qofka, dhulka, fikradda, dhacdada, ama 'waxa' cinwaanka ah). Mararka qaarkood, maqaallada (gaar ahaan kuwa qabyada ah) waxay leeyihiin weedho hordhac ah oo u qritan sida qaamuus erayga oo xun, sida: * {{cross}} '''Dog''' waa eray loo isticmaalo noolaha leh magaca binomial ah ''Canis lupus''. * {{cross}} '''Dog''' waa eray u jeeda eyga guri-joogga ah. * {{cross}} '''Dog''' waa leabel loo isticmaalo noolaha qaar. Maqaallada ugu badan ee Wikipedia {{em|ma ahan}} qeybo qaamuus erayo ah, oo weedha hordhaca ah oo deskribe-gareysa magaca mowduuca halkii ay ka ahaayeen mowduuc, sida kuwa sare, waa in la nadiifiyaa si ku dhow Tusaha qoraalka maqaallada ka wanaagsan. Tifaftirayaasha waa inay si dhiiran u beddelaan weedhahan culus ("waa eray loo isticmaalo", "waa eray macnaheedu yahay", "waxay u jeeddaa") iyadoo loo isticmaalayo dhismaha dhabta ah ee "waa", tusaale ahaan: * {{tick}} '''Eey''' waa noole ka mid ah noocyada ''Canis lupus''. * {{tick}} '''Eey''' waa ey guri-joog ah. Mowduucyo qaamuus aqoodeed oo aad u adag ma ahan erayo ama weedho laftooda, laakiin wali waxaa ka wanaagsan in lagu bilaabo tixraaca magaca mowduuca halkii laga siin lahaa qeexitaan sax ah, si ku dhow ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo. Tusaale ahaan, kaarka tartanka waa fikrad muran leh oo ilaha labaad oo la ku kalsoonaan karo ay u maareeyaan sidaas. Wikipedia ma soo bandhigi karto mowduuca iyadoo Sharaxaysa dhacdada looga jeedo erayga "kaarka tartanka", sida, "Isticmaalka '''kaarka tartanka''' waa xeelad hadal haynta ah oo aan dhab ahayn halka uu ku loogu eedaynayo irqiga ka dhan ah ninka ka soo horjeeda dhib dhab ahayn". Tan dhab ahaan waa waxa "race card" macnaheedu yahay, laakiin weedhan hordhaca ah waxay tanaasulaysaa dhex-dhexaadnimada waxayna ka hor timaadaa maareynta shakiga leh ama dhaleeceynta leh ee mowduuca dhexdiisa ilaha la ku kalsoonaan karo. Fikrad aan si sax ah ama dhex-dhexaad ah loo aqbali karin (sida Suugaanta haweenka, Ajandaha khaniisiinta, ama xaalad qoto dheer, weedha hordhaca ah ee habboon waxay ku jari kartaa weedha "waxay u jeeddaa" ama si kale loo xuso magaca mowduuca halkii loo isticmaali lahaa (eeg ''kala soocidda isticmaalka-xusuusta''). Mararka qaarkood maqaalka Wikipedia wuxuu noqon doonaa miid aan si wanaagsan loo cinwaannayn: cinwaankiisu wuxuu noqon doonaa sifaal ama falka-kaaba, ama rogmadka falka oo aan ahayn magac. Maqaallada noocan ah waa maqaallo qaamuus erayo ah oo keliya haddii ay u hadlaan erayga ama weedha ''sida eray ama weedh'', halkii ay ka ahaayeen waxa erayga ama weedha ay muujinayaan. Haddii maqaallada noocan ah ay tahay inay fahan ka bixiyaan waxa erayga ama weedha ay muujinayaan, marka waa in magaca loo beddelaa ama is ku dhex daraa cinwaan ku dhow caadada magac bixinta. Tusaale ahaan, sifaalka "supermassive" dhexdiisa ma muujiyo mowduuc. "God madow oo aad u weyn", dhanka kale, waa mowduuc. ===Qeybaha qaamuus erayga ee meel ka baxsan=== Mararka qaarkood maqaalku dhab ahaan waa maqaal qabyo ah oo qaamuus erayga ah oo meel ka baxsan oo u hadlaya halka uu ka yimid, turjumaada, isticmaalka, rogmadka, macnaha kala duwan oo {{em|distinct}} ah, macna-wadaaga, caksiga, dhawaaq-wadaaga, hingaada, ku dhawaaqida, iyo wixii la mid ah ee [[wikt:Wiktionary:Criteria for inclusion|eray ama weedh isku xiran]]. Haddii Wiktionary ayan mar hore lehayn qeyb erayga ama weedha (oo ah wax aan u dhowayn), hal ayaa la abuuri karaa. Horey waxaa looga copy-gareyn karay Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo pishada transwiki iyadoo maqaalka la saarayo {{tl|Copy to Wiktionary}} template-ka. Ka dib markii loo copy-gareeyo, maareynta u dambeysa ee maqaalka halkan waxay ku xiran tahay Wikipedia. Haddii maqaalka aan magaca loo beddeli karin, la is ku dhex dari karin, ama dob loo qori karin maqaal qabyo ah oo qaamuus-aqoodeed ah oo ku saabsan mowduuca, oo uu muujinayo cinwaankiisu, marka waa in la tirtiraa. === Tusayaasha ku socda Wiktionary === {{Wiktionary|dictionary}} {{shortcut|WP:POINTWIKT}} Template ayaa loo isticmaali karaa si loogu tuso qeybta Wiktionary ka socota maqaalka Wikipedia oo leh macluumaad qaamuus-aqoodeed; tusaale ahaan, koodka {{Tlx|Wiktionary|dictionary}} wuxuu soo bixiyaa tusaale ku socda qeexitaanka Wiktionary ee qaamuuska sida halkan ku muuqata. Maqaallada Wikipedia ee kaliya noqon kara qeexitaanno qaamuus erayo ah oo mar walba loo abuurayo oo loo tirtirayo, ama kuwo noqon kara kuwo sax ah laakiin hadda ah qabyo qaamuus-la-mid ah, waxay leedahay suurtogalnimo in si dhab ah loo "aamusiyo" iyadoo loo isticmaalayo sii toosin dabacsan oo ku socda Wiktionary iyadoo loo isticmaalayo koodka sida {{Tlx|Wiktionary redirect|qaamuuska}}. Tusaha guud ee waxa loo aqbalay dhan leexin dabacsan oo ku socda Wiktionary waxaa lagu helaa dokumanti-ga template-kaas. ==Tixraac== {{reflist}} ==Xiriiriyaha dibadda== * [[Meatball:ShallowPage|"Shallow Page" ee ku jira MeatballWiki]] * Waxaa jira hal ka mid ah oo ka baxsan siyasaddan{{dash}} maqaalka [[:als:|Alemannic German Wikipedia]] waa labadaba qaamuus-aqoodeed iyo qaamuus erayo. qsy25vg7jin66wzi2nw2e9bq6sc5315 4 51519 306659 2026-09-01T09:07:26Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] 306659 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] b0r1zm710spaanp026hrlgw8nxmh0eg 4 51520 306660 2026-09-01T09:07:36Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] 306660 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] b0r1zm710spaanp026hrlgw8nxmh0eg 4 51521 306661 2026-09-01T09:07:47Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] 306661 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] b0r1zm710spaanp026hrlgw8nxmh0eg 4 51522 306662 2026-09-01T09:07:59Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] 306662 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] b0r1zm710spaanp026hrlgw8nxmh0eg 4 51523 306663 2026-09-01T09:08:24Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] 306663 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] b0r1zm710spaanp026hrlgw8nxmh0eg 4 51524 306664 2026-09-01T09:08:33Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] 306664 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] b0r1zm710spaanp026hrlgw8nxmh0eg 4 51525 306665 2026-09-01T09:08:48Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] 306665 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] b0r1zm710spaanp026hrlgw8nxmh0eg 4 51526 306668 2026-09-01T09:10:09Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] 306668 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] b0r1zm710spaanp026hrlgw8nxmh0eg 4 51527 306669 2026-09-01T09:10:19Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] 306669 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] b0r1zm710spaanp026hrlgw8nxmh0eg 4 51528 306670 2026-09-01T09:10:37Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] 306670 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Wikipedia ma aha qaamuus]] b0r1zm710spaanp026hrlgw8nxmh0eg 4 51529 306671 2026-09-01T09:25:58Z Isma4l 41797 /* */ 306671 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} {{redirect-distinguish|WP:EDITCON|Help:Edit conflict}} {{further|Wikipedia:Editing policy|Wikipedia:Be bold}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah [[flowchart]] ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama [[Help:Reverting|dib u celiyaan]]. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal.]] Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay [[Wikipedia:Silence and consensus|is afgarad la U sheegay]] ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, [[Wikipedia:Editing policy#Wikipedia is a work in progress: perfection is not required|qaamuus-aqoodeedku si tartiib-tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa]]. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo [[Wikipedia:Edit summary|qoraalka tifaftirka]] oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka [[Wikipedia:Reverting|dib loo celinayo]] shaqo [[Wikipedia:Assume good faith| niyad-wanaag ah]] oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Policies and guidelines|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Be bold|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo [[collaboration|wada-work]] iyo [[consensus decision-making|is afgarad]], ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta [[wikipedia:edit warring|dagaalka tifaftirka]], marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha [[Wikipedia:BLP|BLP]]) iyo dib u celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} {{See also|Wikipedia:BOLD, revert, discuss cycle}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Talk page guidelines|wada-hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad ([[Wikipedia:Third opinion|ra'yiga saddexaad]], [[WP:DRN|guddiga xallinta muranka]], [[Wikipedia:Requests for comment|codsiyada faahfaahinta]]), iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka ([[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|gaarida maamulaha]], [[Wikipedia:Arbitration|go'aaminta]]). Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]]) mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Civility|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} {{see|Wikipedia:Dispute resolution}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} {{See also|Wikipedia:Talk page guidelines}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo [[WP:STONEWALL|xiraya]] wada-hadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Disruptive editing|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel-ka-saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh [[Wikipedia:Competence is required|xirfado bulsho oo wanaagsan]] iyo [[Wikipedia:Negotiation|xirfado wada-hadal oo wanaagsan]] waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: ;[[Wikipedia:Third Opinion|Ra'yiga saddexaad]] (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;[[Wikipedia:Noticeboards|Guddiyada ilaha]]: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. ;[[Wikipedia:Dispute resolution noticeboard|Guddiga xallinta muranka]] (DRN): Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. ;[[Wikipedia:Requests for comment|Codsiyada faahfaahinta]] (RfC): Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco [[Wikipedia:Requests for comment/All|guddiyada ilaha RfC]]. ;[[Wikipedia:Village pump|Ceelka tuulada]]: Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan [[Wikipedia:Polling is not a substitute for discussion|u codeyn]] nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii [[WP:!VOTE|u codeyn]] ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Biographies of living persons]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Guddiga ilaha maamulayaasha ee dhacdooyinka]] iyo guud ahaan [[Wikipedia:Administrators' noticeboard|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ; [[Wikipedia:Requests for arbitration|Codsiyada go'aaminta]] : Tallaabada u dambaysa ee murannada adag. [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] (ArbCom) wuxuu go'aamin karaa dhowr qaybood oo dabeecad ama fahanka siyaasadda ah oo muran ku jira, oo wuxuu leeyahay awoordo ballaaran go'aannadiisa dhexdiisa. ArbCom ma xalliyo [[Wikipedia:Dispute resolution#Resolving content disputes|murannada mawduuca]] ama ma beddelo siyaasadda. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''[[Wikipedia:Canvassing|U yeerida]], [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo [[Wikipedia:Sock puppetry#Meatpuppetry|koontooyinka saaxiibada]].''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay [[Wikipedia:Canvassing#Friendly notices|mid wanaagsan]]—xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan [[Wikipedia:Canvassing#Inappropriate notification|mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro [[Wikipedia:Noticeboards|guddiyada ilaha]] Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''[[Wikipedia:Tendentious editing|Tifaftirka u jeeda]].''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Disruptive editing#Failure or refusal to "get the point"|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo [[filibuster]] sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}}{{Anchor|Forum shopping|Forumshopping|Forum-shopping|FORUMSHOP|ADMINSHOP|OTHERPARENT}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} {{redirect-distinguish|WP:DCON|Wikipedia:Deletion process#Determining consensus}} {{see also|Wikipedia:Closing discussions}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} {{see also2|Guddiga [[Wikipedia:Arbitration Committee|go'aaminta]]{{'s}} [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Case/Infoboxes#Levels of consensus|qoraalka mabaadi'da ee heerarka is afgaradka]]}} {{for|ordinary, consensus-oriented discussions on talk pages|Wikipedia:Consensus#Through discussion}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. [[Wikipedia:WikiProject Council/Guide#Advice pages|Boggaga talada ee WikiProject]], [[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|boggaga habka iyo macluumaadka]], [[Wikipedia:Template documentation|boggaga dokumanti-ga template-ka]], iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah]] ma ay marin [[WP:PROPOSAL|habka soo-jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Non-free content criteria]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa [[public domain|dhulka guud]]). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. [[WP:PGBOLD|Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin]] waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} {{For|an essay recommending a best practice '''during''' discussion of contested material|WP:QUO}} {{For|an explanatory essay about apparent conflicts with this subsection|Wikipedia:What ONUS means}} <!-- This section summarizes existing policies and guidelines. It does not make any new rules. If this page and the more specific policy or guideline disagree, then this one should be changed to conform with the more specific page. --> Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka [[WP:DGF|wada-hadalka niyad-wanaagga ah]] uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP#Restoring deleted content|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay [[Wikipedia:Copyright violations|jebinta xaqa qoraalka]], waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira [[Wikipedia:External links#Handling disputes|xiriiriyayaasha dibadda]], xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:NC|cinwaanka maqaalka]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, [[WP:TITLECHANGES|siyaasadda u shaqaynaysa]] waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo [[Wikipedia:stub|qabyo]]. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:XFD|tirtirida]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"[[status quo]]"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. Eeg [[Wikipedia:Deletion process#No consensus]] macluumaad sii gaar ah. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. ==Sidoo kale eeg== {{Wikipedia glossary}} Liiska wada-hadallada socda iyo codsiyada hadda jira, eeg [[Wikipedia:Dashboard|tusaha]]. '''[[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|Boggaga macluumaadka]] iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah ee Wikipedia]] ee ku saabsan is afgaradka:''' * {{slink|Wikipedia:Essay directory|Discussions and consensus}} * [[Wikipedia:Consensus dos and don'ts]] * [[Wikipedia:Closing discussions]] * [[Wikipedia:Don't ignore community consensus]] * [[Wikipedia:Don't revert due solely to "no consensus"]] * [[Wikipedia:Revert only when necessary]] * [[Wikipedia:How to contribute to Wikipedia guidance]] * [[Wikipedia:Silence does not imply consent when drafting new policies]] * [[Wikipedia:Levels of consensus]] '''Maqaallada ku saabsan is afgaradka:''' * [[Consensus decision-making]] * [[False-consensus effect]] * [[Truth by consensus]] {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} {{Wikipedia accounts|state=collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia consensus| ]] kkiw9lbnepw03ygr9xjh4aqk07oc637 306673 306671 2026-09-01T09:27:39Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Is afgarad]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306671 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} {{redirect-distinguish|WP:EDITCON|Help:Edit conflict}} {{further|Wikipedia:Editing policy|Wikipedia:Be bold}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah [[flowchart]] ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama [[Help:Reverting|dib u celiyaan]]. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal.]] Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay [[Wikipedia:Silence and consensus|is afgarad la U sheegay]] ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, [[Wikipedia:Editing policy#Wikipedia is a work in progress: perfection is not required|qaamuus-aqoodeedku si tartiib-tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa]]. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo [[Wikipedia:Edit summary|qoraalka tifaftirka]] oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka [[Wikipedia:Reverting|dib loo celinayo]] shaqo [[Wikipedia:Assume good faith| niyad-wanaag ah]] oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Policies and guidelines|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Be bold|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo [[collaboration|wada-work]] iyo [[consensus decision-making|is afgarad]], ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta [[wikipedia:edit warring|dagaalka tifaftirka]], marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha [[Wikipedia:BLP|BLP]]) iyo dib u celinta [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} {{See also|Wikipedia:BOLD, revert, discuss cycle}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Talk page guidelines|wada-hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad ([[Wikipedia:Third opinion|ra'yiga saddexaad]], [[WP:DRN|guddiga xallinta muranka]], [[Wikipedia:Requests for comment|codsiyada faahfaahinta]]), iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka ([[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|gaarida maamulaha]], [[Wikipedia:Arbitration|go'aaminta]]). Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]]) mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Civility|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} {{see|Wikipedia:Dispute resolution}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} {{See also|Wikipedia:Talk page guidelines}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo [[WP:STONEWALL|xiraya]] wada-hadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Disruptive editing|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel-ka-saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh [[Wikipedia:Competence is required|xirfado bulsho oo wanaagsan]] iyo [[Wikipedia:Negotiation|xirfado wada-hadal oo wanaagsan]] waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: ;[[Wikipedia:Third Opinion|Ra'yiga saddexaad]] (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;[[Wikipedia:Noticeboards|Guddiyada ilaha]]: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. ;[[Wikipedia:Dispute resolution noticeboard|Guddiga xallinta muranka]] (DRN): Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. ;[[Wikipedia:Requests for comment|Codsiyada faahfaahinta]] (RfC): Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco [[Wikipedia:Requests for comment/All|guddiyada ilaha RfC]]. ;[[Wikipedia:Village pump|Ceelka tuulada]]: Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan [[Wikipedia:Polling is not a substitute for discussion|u codeyn]] nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii [[WP:!VOTE|u codeyn]] ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Biographies of living persons]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Guddiga ilaha maamulayaasha ee dhacdooyinka]] iyo guud ahaan [[Wikipedia:Administrators' noticeboard|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ; [[Wikipedia:Requests for arbitration|Codsiyada go'aaminta]] : Tallaabada u dambaysa ee murannada adag. [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] (ArbCom) wuxuu go'aamin karaa dhowr qaybood oo dabeecad ama fahanka siyaasadda ah oo muran ku jira, oo wuxuu leeyahay awoordo ballaaran go'aannadiisa dhexdiisa. ArbCom ma xalliyo [[Wikipedia:Dispute resolution#Resolving content disputes|murannada mawduuca]] ama ma beddelo siyaasadda. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''[[Wikipedia:Canvassing|U yeerida]], [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo [[Wikipedia:Sock puppetry#Meatpuppetry|koontooyinka saaxiibada]].''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay [[Wikipedia:Canvassing#Friendly notices|mid wanaagsan]]—xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan [[Wikipedia:Canvassing#Inappropriate notification|mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro [[Wikipedia:Noticeboards|guddiyada ilaha]] Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''[[Wikipedia:Tendentious editing|Tifaftirka u jeeda]].''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Disruptive editing#Failure or refusal to "get the point"|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo [[filibuster]] sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}}{{Anchor|Forum shopping|Forumshopping|Forum-shopping|FORUMSHOP|ADMINSHOP|OTHERPARENT}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} {{redirect-distinguish|WP:DCON|Wikipedia:Deletion process#Determining consensus}} {{see also|Wikipedia:Closing discussions}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} {{see also2|Guddiga [[Wikipedia:Arbitration Committee|go'aaminta]]{{'s}} [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Case/Infoboxes#Levels of consensus|qoraalka mabaadi'da ee heerarka is afgaradka]]}} {{for|ordinary, consensus-oriented discussions on talk pages|Wikipedia:Consensus#Through discussion}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. [[Wikipedia:WikiProject Council/Guide#Advice pages|Boggaga talada ee WikiProject]], [[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|boggaga habka iyo macluumaadka]], [[Wikipedia:Template documentation|boggaga dokumanti-ga template-ka]], iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah]] ma ay marin [[WP:PROPOSAL|habka soo-jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Non-free content criteria]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa [[public domain|dhulka guud]]). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. [[WP:PGBOLD|Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin]] waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} {{For|an essay recommending a best practice '''during''' discussion of contested material|WP:QUO}} {{For|an explanatory essay about apparent conflicts with this subsection|Wikipedia:What ONUS means}} <!-- This section summarizes existing policies and guidelines. It does not make any new rules. If this page and the more specific policy or guideline disagree, then this one should be changed to conform with the more specific page. --> Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka [[WP:DGF|wada-hadalka niyad-wanaagga ah]] uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP#Restoring deleted content|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay [[Wikipedia:Copyright violations|jebinta xaqa qoraalka]], waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira [[Wikipedia:External links#Handling disputes|xiriiriyayaasha dibadda]], xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:NC|cinwaanka maqaalka]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, [[WP:TITLECHANGES|siyaasadda u shaqaynaysa]] waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo [[Wikipedia:stub|qabyo]]. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:XFD|tirtirida]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"[[status quo]]"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. Eeg [[Wikipedia:Deletion process#No consensus]] macluumaad sii gaar ah. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. ==Sidoo kale eeg== {{Wikipedia glossary}} Liiska wada-hadallada socda iyo codsiyada hadda jira, eeg [[Wikipedia:Dashboard|tusaha]]. '''[[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|Boggaga macluumaadka]] iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah ee Wikipedia]] ee ku saabsan is afgaradka:''' * {{slink|Wikipedia:Essay directory|Discussions and consensus}} * [[Wikipedia:Consensus dos and don'ts]] * [[Wikipedia:Closing discussions]] * [[Wikipedia:Don't ignore community consensus]] * [[Wikipedia:Don't revert due solely to "no consensus"]] * [[Wikipedia:Revert only when necessary]] * [[Wikipedia:How to contribute to Wikipedia guidance]] * [[Wikipedia:Silence does not imply consent when drafting new policies]] * [[Wikipedia:Levels of consensus]] '''Maqaallada ku saabsan is afgaradka:''' * [[Consensus decision-making]] * [[False-consensus effect]] * [[Truth by consensus]] {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} {{Wikipedia accounts|state=collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia consensus| ]] kkiw9lbnepw03ygr9xjh4aqk07oc637 306674 306673 2026-09-01T09:30:51Z Isma4l 41797 306674 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo [[Wikipedia:Edit summary|qoraalka tifaftirka]] oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} {{See also|Wikipedia:BOLD, revert, discuss cycle}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Talk page guidelines|wada-hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad ([[Wikipedia:Third opinion|ra'yiga saddexaad]], [[WP:DRN|guddiga xallinta muranka]], [[Wikipedia:Requests for comment|codsiyada faahfaahinta]]), iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka ([[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|gaarida maamulaha]], [[Wikipedia:Arbitration|go'aaminta]]). Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]]) mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Civility|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} {{see|Wikipedia:Dispute resolution}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} {{See also|Wikipedia:Talk page guidelines}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo [[WP:STONEWALL|xiraya]] wada-hadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Disruptive editing|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel-ka-saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh [[Wikipedia:Competence is required|xirfado bulsho oo wanaagsan]] iyo [[Wikipedia:Negotiation|xirfado wada-hadal oo wanaagsan]] waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: ;[[Wikipedia:Third Opinion|Ra'yiga saddexaad]] (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;[[Wikipedia:Noticeboards|Guddiyada ilaha]]: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. ;[[Wikipedia:Dispute resolution noticeboard|Guddiga xallinta muranka]] (DRN): Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. ;[[Wikipedia:Requests for comment|Codsiyada faahfaahinta]] (RfC): Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco [[Wikipedia:Requests for comment/All|guddiyada ilaha RfC]]. ;[[Wikipedia:Village pump|Ceelka tuulada]]: Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan [[Wikipedia:Polling is not a substitute for discussion|u codeyn]] nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii [[WP:!VOTE|u codeyn]] ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Biographies of living persons]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Guddiga ilaha maamulayaasha ee dhacdooyinka]] iyo guud ahaan [[Wikipedia:Administrators' noticeboard|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ; [[Wikipedia:Requests for arbitration|Codsiyada go'aaminta]] : Tallaabada u dambaysa ee murannada adag. [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] (ArbCom) wuxuu go'aamin karaa dhowr qaybood oo dabeecad ama fahanka siyaasadda ah oo muran ku jira, oo wuxuu leeyahay awoordo ballaaran go'aannadiisa dhexdiisa. ArbCom ma xalliyo [[Wikipedia:Dispute resolution#Resolving content disputes|murannada mawduuca]] ama ma beddelo siyaasadda. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''[[Wikipedia:Canvassing|U yeerida]], [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo [[Wikipedia:Sock puppetry#Meatpuppetry|koontooyinka saaxiibada]].''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay [[Wikipedia:Canvassing#Friendly notices|mid wanaagsan]]—xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan [[Wikipedia:Canvassing#Inappropriate notification|mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro [[Wikipedia:Noticeboards|guddiyada ilaha]] Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''[[Wikipedia:Tendentious editing|Tifaftirka u jeeda]].''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Disruptive editing#Failure or refusal to "get the point"|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo [[filibuster]] sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}}{{Anchor|Forum shopping|Forumshopping|Forum-shopping|FORUMSHOP|ADMINSHOP|OTHERPARENT}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} {{redirect-distinguish|WP:DCON|Wikipedia:Deletion process#Determining consensus}} {{see also|Wikipedia:Closing discussions}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} {{see also2|Guddiga [[Wikipedia:Arbitration Committee|go'aaminta]]{{'s}} [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Case/Infoboxes#Levels of consensus|qoraalka mabaadi'da ee heerarka is afgaradka]]}} {{for|ordinary, consensus-oriented discussions on talk pages|Wikipedia:Consensus#Through discussion}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. [[Wikipedia:WikiProject Council/Guide#Advice pages|Boggaga talada ee WikiProject]], [[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|boggaga habka iyo macluumaadka]], [[Wikipedia:Template documentation|boggaga dokumanti-ga template-ka]], iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah]] ma ay marin [[WP:PROPOSAL|habka soo-jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Non-free content criteria]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa [[public domain|dhulka guud]]). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. [[WP:PGBOLD|Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin]] waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} {{For|an essay recommending a best practice '''during''' discussion of contested material|WP:QUO}} {{For|an explanatory essay about apparent conflicts with this subsection|Wikipedia:What ONUS means}} <!-- This section summarizes existing policies and guidelines. It does not make any new rules. If this page and the more specific policy or guideline disagree, then this one should be changed to conform with the more specific page. --> Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka [[WP:DGF|wada-hadalka niyad-wanaagga ah]] uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP#Restoring deleted content|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay [[Wikipedia:Copyright violations|jebinta xaqa qoraalka]], waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira [[Wikipedia:External links#Handling disputes|xiriiriyayaasha dibadda]], xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:NC|cinwaanka maqaalka]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, [[WP:TITLECHANGES|siyaasadda u shaqaynaysa]] waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo [[Wikipedia:stub|qabyo]]. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:XFD|tirtirida]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"[[status quo]]"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. Eeg [[Wikipedia:Deletion process#No consensus]] macluumaad sii gaar ah. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. ==Sidoo kale eeg== {{Wikipedia glossary}} Liiska wada-hadallada socda iyo codsiyada hadda jira, eeg [[Wikipedia:Dashboard|tusaha]]. '''[[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|Boggaga macluumaadka]] iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah ee Wikipedia]] ee ku saabsan is afgaradka:''' * {{slink|Wikipedia:Essay directory|Discussions and consensus}} * [[Wikipedia:Consensus dos and don'ts]] * [[Wikipedia:Closing discussions]] * [[Wikipedia:Don't ignore community consensus]] * [[Wikipedia:Don't revert due solely to "no consensus"]] * [[Wikipedia:Revert only when necessary]] * [[Wikipedia:How to contribute to Wikipedia guidance]] * [[Wikipedia:Silence does not imply consent when drafting new policies]] * [[Wikipedia:Levels of consensus]] '''Maqaallada ku saabsan is afgaradka:''' * [[Consensus decision-making]] * [[False-consensus effect]] * [[Truth by consensus]] {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} {{Wikipedia accounts|state=collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia consensus| ]] bzoh8bqb9dgncikrjymmwvvat0ft2h1 306675 306674 2026-09-01T09:31:50Z Isma4l 41797 /* Pishada tifaftirka */ 306675 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug]]. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo [[Wikipedia:Edit summary|qoraalka tifaftirka]] oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} {{See also|Wikipedia:BOLD, revert, discuss cycle}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Talk page guidelines|wada-hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad ([[Wikipedia:Third opinion|ra'yiga saddexaad]], [[WP:DRN|guddiga xallinta muranka]], [[Wikipedia:Requests for comment|codsiyada faahfaahinta]]), iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka ([[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|gaarida maamulaha]], [[Wikipedia:Arbitration|go'aaminta]]). Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]]) mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Civility|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} {{see|Wikipedia:Dispute resolution}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} {{See also|Wikipedia:Talk page guidelines}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo [[WP:STONEWALL|xiraya]] wada-hadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Disruptive editing|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel-ka-saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh [[Wikipedia:Competence is required|xirfado bulsho oo wanaagsan]] iyo [[Wikipedia:Negotiation|xirfado wada-hadal oo wanaagsan]] waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: ;[[Wikipedia:Third Opinion|Ra'yiga saddexaad]] (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;[[Wikipedia:Noticeboards|Guddiyada ilaha]]: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. ;[[Wikipedia:Dispute resolution noticeboard|Guddiga xallinta muranka]] (DRN): Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. ;[[Wikipedia:Requests for comment|Codsiyada faahfaahinta]] (RfC): Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco [[Wikipedia:Requests for comment/All|guddiyada ilaha RfC]]. ;[[Wikipedia:Village pump|Ceelka tuulada]]: Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan [[Wikipedia:Polling is not a substitute for discussion|u codeyn]] nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii [[WP:!VOTE|u codeyn]] ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Biographies of living persons]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Guddiga ilaha maamulayaasha ee dhacdooyinka]] iyo guud ahaan [[Wikipedia:Administrators' noticeboard|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ; [[Wikipedia:Requests for arbitration|Codsiyada go'aaminta]] : Tallaabada u dambaysa ee murannada adag. [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] (ArbCom) wuxuu go'aamin karaa dhowr qaybood oo dabeecad ama fahanka siyaasadda ah oo muran ku jira, oo wuxuu leeyahay awoordo ballaaran go'aannadiisa dhexdiisa. ArbCom ma xalliyo [[Wikipedia:Dispute resolution#Resolving content disputes|murannada mawduuca]] ama ma beddelo siyaasadda. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''[[Wikipedia:Canvassing|U yeerida]], [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo [[Wikipedia:Sock puppetry#Meatpuppetry|koontooyinka saaxiibada]].''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay [[Wikipedia:Canvassing#Friendly notices|mid wanaagsan]]—xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan [[Wikipedia:Canvassing#Inappropriate notification|mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro [[Wikipedia:Noticeboards|guddiyada ilaha]] Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''[[Wikipedia:Tendentious editing|Tifaftirka u jeeda]].''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Disruptive editing#Failure or refusal to "get the point"|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo [[filibuster]] sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}}{{Anchor|Forum shopping|Forumshopping|Forum-shopping|FORUMSHOP|ADMINSHOP|OTHERPARENT}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} {{redirect-distinguish|WP:DCON|Wikipedia:Deletion process#Determining consensus}} {{see also|Wikipedia:Closing discussions}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} {{see also2|Guddiga [[Wikipedia:Arbitration Committee|go'aaminta]]{{'s}} [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Case/Infoboxes#Levels of consensus|qoraalka mabaadi'da ee heerarka is afgaradka]]}} {{for|ordinary, consensus-oriented discussions on talk pages|Wikipedia:Consensus#Through discussion}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. [[Wikipedia:WikiProject Council/Guide#Advice pages|Boggaga talada ee WikiProject]], [[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|boggaga habka iyo macluumaadka]], [[Wikipedia:Template documentation|boggaga dokumanti-ga template-ka]], iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah]] ma ay marin [[WP:PROPOSAL|habka soo-jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Non-free content criteria]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa [[public domain|dhulka guud]]). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. [[WP:PGBOLD|Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin]] waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} {{For|an essay recommending a best practice '''during''' discussion of contested material|WP:QUO}} {{For|an explanatory essay about apparent conflicts with this subsection|Wikipedia:What ONUS means}} <!-- This section summarizes existing policies and guidelines. It does not make any new rules. If this page and the more specific policy or guideline disagree, then this one should be changed to conform with the more specific page. --> Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka [[WP:DGF|wada-hadalka niyad-wanaagga ah]] uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP#Restoring deleted content|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay [[Wikipedia:Copyright violations|jebinta xaqa qoraalka]], waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira [[Wikipedia:External links#Handling disputes|xiriiriyayaasha dibadda]], xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:NC|cinwaanka maqaalka]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, [[WP:TITLECHANGES|siyaasadda u shaqaynaysa]] waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo [[Wikipedia:stub|qabyo]]. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:XFD|tirtirida]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"[[status quo]]"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. Eeg [[Wikipedia:Deletion process#No consensus]] macluumaad sii gaar ah. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. ==Sidoo kale eeg== {{Wikipedia glossary}} Liiska wada-hadallada socda iyo codsiyada hadda jira, eeg [[Wikipedia:Dashboard|tusaha]]. '''[[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|Boggaga macluumaadka]] iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah ee Wikipedia]] ee ku saabsan is afgaradka:''' * {{slink|Wikipedia:Essay directory|Discussions and consensus}} * [[Wikipedia:Consensus dos and don'ts]] * [[Wikipedia:Closing discussions]] * [[Wikipedia:Don't ignore community consensus]] * [[Wikipedia:Don't revert due solely to "no consensus"]] * [[Wikipedia:Revert only when necessary]] * [[Wikipedia:How to contribute to Wikipedia guidance]] * [[Wikipedia:Silence does not imply consent when drafting new policies]] * [[Wikipedia:Levels of consensus]] '''Maqaallada ku saabsan is afgaradka:''' * [[Consensus decision-making]] * [[False-consensus effect]] * [[Truth by consensus]] {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} {{Wikipedia accounts|state=collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia consensus| ]] fpbwxokjipx8u1yys7qk947hcl1f0et 306676 306675 2026-09-01T09:32:12Z Isma4l 41797 /* Pishada tifaftirka */ 306676 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug]]. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo qoraalka tifaftirka oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} {{See also|Wikipedia:BOLD, revert, discuss cycle}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Talk page guidelines|wada-hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad ([[Wikipedia:Third opinion|ra'yiga saddexaad]], [[WP:DRN|guddiga xallinta muranka]], [[Wikipedia:Requests for comment|codsiyada faahfaahinta]]), iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka ([[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|gaarida maamulaha]], [[Wikipedia:Arbitration|go'aaminta]]). Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]]) mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Civility|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} {{see|Wikipedia:Dispute resolution}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} {{See also|Wikipedia:Talk page guidelines}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo [[WP:STONEWALL|xiraya]] wada-hadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Disruptive editing|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel-ka-saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh [[Wikipedia:Competence is required|xirfado bulsho oo wanaagsan]] iyo [[Wikipedia:Negotiation|xirfado wada-hadal oo wanaagsan]] waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: ;[[Wikipedia:Third Opinion|Ra'yiga saddexaad]] (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;[[Wikipedia:Noticeboards|Guddiyada ilaha]]: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. ;[[Wikipedia:Dispute resolution noticeboard|Guddiga xallinta muranka]] (DRN): Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. ;[[Wikipedia:Requests for comment|Codsiyada faahfaahinta]] (RfC): Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco [[Wikipedia:Requests for comment/All|guddiyada ilaha RfC]]. ;[[Wikipedia:Village pump|Ceelka tuulada]]: Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan [[Wikipedia:Polling is not a substitute for discussion|u codeyn]] nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii [[WP:!VOTE|u codeyn]] ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Biographies of living persons]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Guddiga ilaha maamulayaasha ee dhacdooyinka]] iyo guud ahaan [[Wikipedia:Administrators' noticeboard|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ; [[Wikipedia:Requests for arbitration|Codsiyada go'aaminta]] : Tallaabada u dambaysa ee murannada adag. [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] (ArbCom) wuxuu go'aamin karaa dhowr qaybood oo dabeecad ama fahanka siyaasadda ah oo muran ku jira, oo wuxuu leeyahay awoordo ballaaran go'aannadiisa dhexdiisa. ArbCom ma xalliyo [[Wikipedia:Dispute resolution#Resolving content disputes|murannada mawduuca]] ama ma beddelo siyaasadda. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''[[Wikipedia:Canvassing|U yeerida]], [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo [[Wikipedia:Sock puppetry#Meatpuppetry|koontooyinka saaxiibada]].''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay [[Wikipedia:Canvassing#Friendly notices|mid wanaagsan]]—xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan [[Wikipedia:Canvassing#Inappropriate notification|mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro [[Wikipedia:Noticeboards|guddiyada ilaha]] Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''[[Wikipedia:Tendentious editing|Tifaftirka u jeeda]].''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Disruptive editing#Failure or refusal to "get the point"|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo [[filibuster]] sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}}{{Anchor|Forum shopping|Forumshopping|Forum-shopping|FORUMSHOP|ADMINSHOP|OTHERPARENT}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} {{redirect-distinguish|WP:DCON|Wikipedia:Deletion process#Determining consensus}} {{see also|Wikipedia:Closing discussions}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} {{see also2|Guddiga [[Wikipedia:Arbitration Committee|go'aaminta]]{{'s}} [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Case/Infoboxes#Levels of consensus|qoraalka mabaadi'da ee heerarka is afgaradka]]}} {{for|ordinary, consensus-oriented discussions on talk pages|Wikipedia:Consensus#Through discussion}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. [[Wikipedia:WikiProject Council/Guide#Advice pages|Boggaga talada ee WikiProject]], [[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|boggaga habka iyo macluumaadka]], [[Wikipedia:Template documentation|boggaga dokumanti-ga template-ka]], iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah]] ma ay marin [[WP:PROPOSAL|habka soo-jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Non-free content criteria]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa [[public domain|dhulka guud]]). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. [[WP:PGBOLD|Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin]] waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} {{For|an essay recommending a best practice '''during''' discussion of contested material|WP:QUO}} {{For|an explanatory essay about apparent conflicts with this subsection|Wikipedia:What ONUS means}} <!-- This section summarizes existing policies and guidelines. It does not make any new rules. If this page and the more specific policy or guideline disagree, then this one should be changed to conform with the more specific page. --> Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka [[WP:DGF|wada-hadalka niyad-wanaagga ah]] uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP#Restoring deleted content|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay [[Wikipedia:Copyright violations|jebinta xaqa qoraalka]], waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira [[Wikipedia:External links#Handling disputes|xiriiriyayaasha dibadda]], xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:NC|cinwaanka maqaalka]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, [[WP:TITLECHANGES|siyaasadda u shaqaynaysa]] waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo [[Wikipedia:stub|qabyo]]. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:XFD|tirtirida]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"[[status quo]]"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. Eeg [[Wikipedia:Deletion process#No consensus]] macluumaad sii gaar ah. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. ==Sidoo kale eeg== {{Wikipedia glossary}} Liiska wada-hadallada socda iyo codsiyada hadda jira, eeg [[Wikipedia:Dashboard|tusaha]]. '''[[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|Boggaga macluumaadka]] iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah ee Wikipedia]] ee ku saabsan is afgaradka:''' * {{slink|Wikipedia:Essay directory|Discussions and consensus}} * [[Wikipedia:Consensus dos and don'ts]] * [[Wikipedia:Closing discussions]] * [[Wikipedia:Don't ignore community consensus]] * [[Wikipedia:Don't revert due solely to "no consensus"]] * [[Wikipedia:Revert only when necessary]] * [[Wikipedia:How to contribute to Wikipedia guidance]] * [[Wikipedia:Silence does not imply consent when drafting new policies]] * [[Wikipedia:Levels of consensus]] '''Maqaallada ku saabsan is afgaradka:''' * [[Consensus decision-making]] * [[False-consensus effect]] * [[Truth by consensus]] {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} {{Wikipedia accounts|state=collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia consensus| ]] o8yjre7i7r40l7q1xi7pus29fa0rfbk 306677 306676 2026-09-01T09:34:58Z Isma4l 41797 /* Pishada wada-hadalka */ 306677 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug]]. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo qoraalka tifaftirka oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|wada hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad (ra'yiga saddexaad, guddiga xallinta muranka, codsiyada faahfaahinta, iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka, go'aaminta. Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, dagaalka tifaftirka mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Anshax|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} {{see|Wikipedia:Dispute resolution}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} {{See also|Wikipedia:Talk page guidelines}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo [[WP:STONEWALL|xiraya]] wada-hadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Disruptive editing|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel-ka-saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh [[Wikipedia:Competence is required|xirfado bulsho oo wanaagsan]] iyo [[Wikipedia:Negotiation|xirfado wada-hadal oo wanaagsan]] waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: ;[[Wikipedia:Third Opinion|Ra'yiga saddexaad]] (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;[[Wikipedia:Noticeboards|Guddiyada ilaha]]: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. ;[[Wikipedia:Dispute resolution noticeboard|Guddiga xallinta muranka]] (DRN): Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. ;[[Wikipedia:Requests for comment|Codsiyada faahfaahinta]] (RfC): Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco [[Wikipedia:Requests for comment/All|guddiyada ilaha RfC]]. ;[[Wikipedia:Village pump|Ceelka tuulada]]: Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan [[Wikipedia:Polling is not a substitute for discussion|u codeyn]] nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii [[WP:!VOTE|u codeyn]] ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Biographies of living persons]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Guddiga ilaha maamulayaasha ee dhacdooyinka]] iyo guud ahaan [[Wikipedia:Administrators' noticeboard|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ; [[Wikipedia:Requests for arbitration|Codsiyada go'aaminta]] : Tallaabada u dambaysa ee murannada adag. [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] (ArbCom) wuxuu go'aamin karaa dhowr qaybood oo dabeecad ama fahanka siyaasadda ah oo muran ku jira, oo wuxuu leeyahay awoordo ballaaran go'aannadiisa dhexdiisa. ArbCom ma xalliyo [[Wikipedia:Dispute resolution#Resolving content disputes|murannada mawduuca]] ama ma beddelo siyaasadda. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''[[Wikipedia:Canvassing|U yeerida]], [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo [[Wikipedia:Sock puppetry#Meatpuppetry|koontooyinka saaxiibada]].''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay [[Wikipedia:Canvassing#Friendly notices|mid wanaagsan]]—xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan [[Wikipedia:Canvassing#Inappropriate notification|mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro [[Wikipedia:Noticeboards|guddiyada ilaha]] Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''[[Wikipedia:Tendentious editing|Tifaftirka u jeeda]].''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Disruptive editing#Failure or refusal to "get the point"|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo [[filibuster]] sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}}{{Anchor|Forum shopping|Forumshopping|Forum-shopping|FORUMSHOP|ADMINSHOP|OTHERPARENT}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} {{redirect-distinguish|WP:DCON|Wikipedia:Deletion process#Determining consensus}} {{see also|Wikipedia:Closing discussions}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} {{see also2|Guddiga [[Wikipedia:Arbitration Committee|go'aaminta]]{{'s}} [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Case/Infoboxes#Levels of consensus|qoraalka mabaadi'da ee heerarka is afgaradka]]}} {{for|ordinary, consensus-oriented discussions on talk pages|Wikipedia:Consensus#Through discussion}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. [[Wikipedia:WikiProject Council/Guide#Advice pages|Boggaga talada ee WikiProject]], [[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|boggaga habka iyo macluumaadka]], [[Wikipedia:Template documentation|boggaga dokumanti-ga template-ka]], iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah]] ma ay marin [[WP:PROPOSAL|habka soo-jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Non-free content criteria]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa [[public domain|dhulka guud]]). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. [[WP:PGBOLD|Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin]] waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} {{For|an essay recommending a best practice '''during''' discussion of contested material|WP:QUO}} {{For|an explanatory essay about apparent conflicts with this subsection|Wikipedia:What ONUS means}} <!-- This section summarizes existing policies and guidelines. It does not make any new rules. If this page and the more specific policy or guideline disagree, then this one should be changed to conform with the more specific page. --> Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka [[WP:DGF|wada-hadalka niyad-wanaagga ah]] uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP#Restoring deleted content|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay [[Wikipedia:Copyright violations|jebinta xaqa qoraalka]], waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira [[Wikipedia:External links#Handling disputes|xiriiriyayaasha dibadda]], xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:NC|cinwaanka maqaalka]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, [[WP:TITLECHANGES|siyaasadda u shaqaynaysa]] waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo [[Wikipedia:stub|qabyo]]. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:XFD|tirtirida]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"[[status quo]]"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. Eeg [[Wikipedia:Deletion process#No consensus]] macluumaad sii gaar ah. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. ==Sidoo kale eeg== {{Wikipedia glossary}} Liiska wada-hadallada socda iyo codsiyada hadda jira, eeg [[Wikipedia:Dashboard|tusaha]]. '''[[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|Boggaga macluumaadka]] iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah ee Wikipedia]] ee ku saabsan is afgaradka:''' * {{slink|Wikipedia:Essay directory|Discussions and consensus}} * [[Wikipedia:Consensus dos and don'ts]] * [[Wikipedia:Closing discussions]] * [[Wikipedia:Don't ignore community consensus]] * [[Wikipedia:Don't revert due solely to "no consensus"]] * [[Wikipedia:Revert only when necessary]] * [[Wikipedia:How to contribute to Wikipedia guidance]] * [[Wikipedia:Silence does not imply consent when drafting new policies]] * [[Wikipedia:Levels of consensus]] '''Maqaallada ku saabsan is afgaradka:''' * [[Consensus decision-making]] * [[False-consensus effect]] * [[Truth by consensus]] {{Wikipedia principles}} {{Wikipedia policies and guidelines}} {{Wikipedia accounts|state=collapsed}} [[Category:Wikipedia conduct policies]] [[Category:Wikipedia consensus| ]] nwyjeplxysgi5niry213au6m1ruyz8f 306678 306677 2026-09-01T09:35:27Z Isma4l 41797 306678 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug]]. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo qoraalka tifaftirka oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|wada hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad (ra'yiga saddexaad, guddiga xallinta muranka, codsiyada faahfaahinta, iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka, go'aaminta. Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, dagaalka tifaftirka mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Anshax|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} {{see|Wikipedia:Dispute resolution}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} {{See also|Wikipedia:Talk page guidelines}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo [[WP:STONEWALL|xiraya]] wada-hadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Disruptive editing|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel-ka-saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh [[Wikipedia:Competence is required|xirfado bulsho oo wanaagsan]] iyo [[Wikipedia:Negotiation|xirfado wada-hadal oo wanaagsan]] waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: ;[[Wikipedia:Third Opinion|Ra'yiga saddexaad]] (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;[[Wikipedia:Noticeboards|Guddiyada ilaha]]: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. ;[[Wikipedia:Dispute resolution noticeboard|Guddiga xallinta muranka]] (DRN): Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. ;[[Wikipedia:Requests for comment|Codsiyada faahfaahinta]] (RfC): Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco [[Wikipedia:Requests for comment/All|guddiyada ilaha RfC]]. ;[[Wikipedia:Village pump|Ceelka tuulada]]: Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan [[Wikipedia:Polling is not a substitute for discussion|u codeyn]] nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii [[WP:!VOTE|u codeyn]] ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Biographies of living persons]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Guddiga ilaha maamulayaasha ee dhacdooyinka]] iyo guud ahaan [[Wikipedia:Administrators' noticeboard|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ; [[Wikipedia:Requests for arbitration|Codsiyada go'aaminta]] : Tallaabada u dambaysa ee murannada adag. [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] (ArbCom) wuxuu go'aamin karaa dhowr qaybood oo dabeecad ama fahanka siyaasadda ah oo muran ku jira, oo wuxuu leeyahay awoordo ballaaran go'aannadiisa dhexdiisa. ArbCom ma xalliyo [[Wikipedia:Dispute resolution#Resolving content disputes|murannada mawduuca]] ama ma beddelo siyaasadda. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''[[Wikipedia:Canvassing|U yeerida]], [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo [[Wikipedia:Sock puppetry#Meatpuppetry|koontooyinka saaxiibada]].''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay [[Wikipedia:Canvassing#Friendly notices|mid wanaagsan]]—xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan [[Wikipedia:Canvassing#Inappropriate notification|mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro [[Wikipedia:Noticeboards|guddiyada ilaha]] Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''[[Wikipedia:Tendentious editing|Tifaftirka u jeeda]].''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Disruptive editing#Failure or refusal to "get the point"|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo [[filibuster]] sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}}{{Anchor|Forum shopping|Forumshopping|Forum-shopping|FORUMSHOP|ADMINSHOP|OTHERPARENT}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} {{redirect-distinguish|WP:DCON|Wikipedia:Deletion process#Determining consensus}} {{see also|Wikipedia:Closing discussions}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} {{see also2|Guddiga [[Wikipedia:Arbitration Committee|go'aaminta]]{{'s}} [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Case/Infoboxes#Levels of consensus|qoraalka mabaadi'da ee heerarka is afgaradka]]}} {{for|ordinary, consensus-oriented discussions on talk pages|Wikipedia:Consensus#Through discussion}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. [[Wikipedia:WikiProject Council/Guide#Advice pages|Boggaga talada ee WikiProject]], [[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|boggaga habka iyo macluumaadka]], [[Wikipedia:Template documentation|boggaga dokumanti-ga template-ka]], iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah]] ma ay marin [[WP:PROPOSAL|habka soo-jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Non-free content criteria]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa [[public domain|dhulka guud]]). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. [[WP:PGBOLD|Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin]] waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} {{For|an essay recommending a best practice '''during''' discussion of contested material|WP:QUO}} {{For|an explanatory essay about apparent conflicts with this subsection|Wikipedia:What ONUS means}} <!-- This section summarizes existing policies and guidelines. It does not make any new rules. If this page and the more specific policy or guideline disagree, then this one should be changed to conform with the more specific page. --> Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka [[WP:DGF|wada-hadalka niyad-wanaagga ah]] uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP#Restoring deleted content|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay [[Wikipedia:Copyright violations|jebinta xaqa qoraalka]], waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira [[Wikipedia:External links#Handling disputes|xiriiriyayaasha dibadda]], xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:NC|cinwaanka maqaalka]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, [[WP:TITLECHANGES|siyaasadda u shaqaynaysa]] waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo [[Wikipedia:stub|qabyo]]. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:XFD|tirtirida]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"[[status quo]]"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. Eeg [[Wikipedia:Deletion process#No consensus]] macluumaad sii gaar ah. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. 8lreh2qf94hmlyzk6x2775l1mcql1as 306679 306678 2026-09-01T09:36:28Z Isma4l 41797 /* Dhisida is afgarad */ 306679 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug]]. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo qoraalka tifaftirka oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|wada hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad (ra'yiga saddexaad, guddiga xallinta muranka, codsiyada faahfaahinta, iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka, go'aaminta. Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, dagaalka tifaftirka mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Anshax|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} {{See also|Wikipedia:Talk page guidelines}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo [[WP:STONEWALL|xiraya]] wada-hadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Disruptive editing|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel-ka-saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh [[Wikipedia:Competence is required|xirfado bulsho oo wanaagsan]] iyo [[Wikipedia:Negotiation|xirfado wada-hadal oo wanaagsan]] waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: ;[[Wikipedia:Third Opinion|Ra'yiga saddexaad]] (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;[[Wikipedia:Noticeboards|Guddiyada ilaha]]: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. ;[[Wikipedia:Dispute resolution noticeboard|Guddiga xallinta muranka]] (DRN): Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. ;[[Wikipedia:Requests for comment|Codsiyada faahfaahinta]] (RfC): Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco [[Wikipedia:Requests for comment/All|guddiyada ilaha RfC]]. ;[[Wikipedia:Village pump|Ceelka tuulada]]: Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan [[Wikipedia:Polling is not a substitute for discussion|u codeyn]] nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii [[WP:!VOTE|u codeyn]] ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Biographies of living persons]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Guddiga ilaha maamulayaasha ee dhacdooyinka]] iyo guud ahaan [[Wikipedia:Administrators' noticeboard|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ; [[Wikipedia:Requests for arbitration|Codsiyada go'aaminta]] : Tallaabada u dambaysa ee murannada adag. [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] (ArbCom) wuxuu go'aamin karaa dhowr qaybood oo dabeecad ama fahanka siyaasadda ah oo muran ku jira, oo wuxuu leeyahay awoordo ballaaran go'aannadiisa dhexdiisa. ArbCom ma xalliyo [[Wikipedia:Dispute resolution#Resolving content disputes|murannada mawduuca]] ama ma beddelo siyaasadda. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''[[Wikipedia:Canvassing|U yeerida]], [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo [[Wikipedia:Sock puppetry#Meatpuppetry|koontooyinka saaxiibada]].''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay [[Wikipedia:Canvassing#Friendly notices|mid wanaagsan]]—xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan [[Wikipedia:Canvassing#Inappropriate notification|mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro [[Wikipedia:Noticeboards|guddiyada ilaha]] Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''[[Wikipedia:Tendentious editing|Tifaftirka u jeeda]].''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Disruptive editing#Failure or refusal to "get the point"|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo [[filibuster]] sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}}{{Anchor|Forum shopping|Forumshopping|Forum-shopping|FORUMSHOP|ADMINSHOP|OTHERPARENT}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} {{redirect-distinguish|WP:DCON|Wikipedia:Deletion process#Determining consensus}} {{see also|Wikipedia:Closing discussions}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} {{see also2|Guddiga [[Wikipedia:Arbitration Committee|go'aaminta]]{{'s}} [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Case/Infoboxes#Levels of consensus|qoraalka mabaadi'da ee heerarka is afgaradka]]}} {{for|ordinary, consensus-oriented discussions on talk pages|Wikipedia:Consensus#Through discussion}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. [[Wikipedia:WikiProject Council/Guide#Advice pages|Boggaga talada ee WikiProject]], [[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|boggaga habka iyo macluumaadka]], [[Wikipedia:Template documentation|boggaga dokumanti-ga template-ka]], iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah]] ma ay marin [[WP:PROPOSAL|habka soo-jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Non-free content criteria]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa [[public domain|dhulka guud]]). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. [[WP:PGBOLD|Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin]] waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} {{For|an essay recommending a best practice '''during''' discussion of contested material|WP:QUO}} {{For|an explanatory essay about apparent conflicts with this subsection|Wikipedia:What ONUS means}} <!-- This section summarizes existing policies and guidelines. It does not make any new rules. If this page and the more specific policy or guideline disagree, then this one should be changed to conform with the more specific page. --> Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka [[WP:DGF|wada-hadalka niyad-wanaagga ah]] uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP#Restoring deleted content|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay [[Wikipedia:Copyright violations|jebinta xaqa qoraalka]], waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira [[Wikipedia:External links#Handling disputes|xiriiriyayaasha dibadda]], xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:NC|cinwaanka maqaalka]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, [[WP:TITLECHANGES|siyaasadda u shaqaynaysa]] waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo [[Wikipedia:stub|qabyo]]. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:XFD|tirtirida]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"[[status quo]]"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. Eeg [[Wikipedia:Deletion process#No consensus]] macluumaad sii gaar ah. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. r41ccw9vzgrskn4t3lsviuseq4wea0n 306680 306679 2026-09-01T09:36:39Z Isma4l 41797 306680 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug]]. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo qoraalka tifaftirka oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|wada hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad (ra'yiga saddexaad, guddiga xallinta muranka, codsiyada faahfaahinta, iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka, go'aaminta. Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, dagaalka tifaftirka mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Anshax|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo [[WP:STONEWALL|xiraya]] wada-hadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Disruptive editing|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel-ka-saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh [[Wikipedia:Competence is required|xirfado bulsho oo wanaagsan]] iyo [[Wikipedia:Negotiation|xirfado wada-hadal oo wanaagsan]] waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: ;[[Wikipedia:Third Opinion|Ra'yiga saddexaad]] (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;[[Wikipedia:Noticeboards|Guddiyada ilaha]]: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. ;[[Wikipedia:Dispute resolution noticeboard|Guddiga xallinta muranka]] (DRN): Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. ;[[Wikipedia:Requests for comment|Codsiyada faahfaahinta]] (RfC): Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco [[Wikipedia:Requests for comment/All|guddiyada ilaha RfC]]. ;[[Wikipedia:Village pump|Ceelka tuulada]]: Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan [[Wikipedia:Polling is not a substitute for discussion|u codeyn]] nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii [[WP:!VOTE|u codeyn]] ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Biographies of living persons]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Guddiga ilaha maamulayaasha ee dhacdooyinka]] iyo guud ahaan [[Wikipedia:Administrators' noticeboard|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ; [[Wikipedia:Requests for arbitration|Codsiyada go'aaminta]] : Tallaabada u dambaysa ee murannada adag. [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] (ArbCom) wuxuu go'aamin karaa dhowr qaybood oo dabeecad ama fahanka siyaasadda ah oo muran ku jira, oo wuxuu leeyahay awoordo ballaaran go'aannadiisa dhexdiisa. ArbCom ma xalliyo [[Wikipedia:Dispute resolution#Resolving content disputes|murannada mawduuca]] ama ma beddelo siyaasadda. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''[[Wikipedia:Canvassing|U yeerida]], [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo [[Wikipedia:Sock puppetry#Meatpuppetry|koontooyinka saaxiibada]].''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay [[Wikipedia:Canvassing#Friendly notices|mid wanaagsan]]—xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan [[Wikipedia:Canvassing#Inappropriate notification|mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro [[Wikipedia:Noticeboards|guddiyada ilaha]] Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''[[Wikipedia:Tendentious editing|Tifaftirka u jeeda]].''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Disruptive editing#Failure or refusal to "get the point"|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo [[filibuster]] sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}}{{Anchor|Forum shopping|Forumshopping|Forum-shopping|FORUMSHOP|ADMINSHOP|OTHERPARENT}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} {{redirect-distinguish|WP:DCON|Wikipedia:Deletion process#Determining consensus}} {{see also|Wikipedia:Closing discussions}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} {{see also2|Guddiga [[Wikipedia:Arbitration Committee|go'aaminta]]{{'s}} [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Case/Infoboxes#Levels of consensus|qoraalka mabaadi'da ee heerarka is afgaradka]]}} {{for|ordinary, consensus-oriented discussions on talk pages|Wikipedia:Consensus#Through discussion}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. [[Wikipedia:WikiProject Council/Guide#Advice pages|Boggaga talada ee WikiProject]], [[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|boggaga habka iyo macluumaadka]], [[Wikipedia:Template documentation|boggaga dokumanti-ga template-ka]], iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah]] ma ay marin [[WP:PROPOSAL|habka soo-jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Non-free content criteria]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa [[public domain|dhulka guud]]). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. [[WP:PGBOLD|Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin]] waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} {{For|an essay recommending a best practice '''during''' discussion of contested material|WP:QUO}} {{For|an explanatory essay about apparent conflicts with this subsection|Wikipedia:What ONUS means}} <!-- This section summarizes existing policies and guidelines. It does not make any new rules. If this page and the more specific policy or guideline disagree, then this one should be changed to conform with the more specific page. --> Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka [[WP:DGF|wada-hadalka niyad-wanaagga ah]] uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP#Restoring deleted content|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay [[Wikipedia:Copyright violations|jebinta xaqa qoraalka]], waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira [[Wikipedia:External links#Handling disputes|xiriiriyayaasha dibadda]], xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:NC|cinwaanka maqaalka]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, [[WP:TITLECHANGES|siyaasadda u shaqaynaysa]] waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo [[Wikipedia:stub|qabyo]]. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:XFD|tirtirida]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"[[status quo]]"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. Eeg [[Wikipedia:Deletion process#No consensus]] macluumaad sii gaar ah. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. i9hb8z4iytznjjd3gzn1egp67lhjqm0 306681 306680 2026-09-01T09:37:45Z Isma4l 41797 /* Boggaga wada-hadalka dhexdiisa */ 306681 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug]]. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo qoraalka tifaftirka oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|wada hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad (ra'yiga saddexaad, guddiga xallinta muranka, codsiyada faahfaahinta, iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka, go'aaminta. Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, dagaalka tifaftirka mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Anshax|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo [[WP:STONEWALL|xiraya]] wada-hadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Tafatirka qaska|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel ka saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh xirfado bulsho oo wanaagsan iyo xirfado wada-hadal oo wanaagsan waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: ;[[Wikipedia:Third Opinion|Ra'yiga saddexaad]] (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;[[Wikipedia:Noticeboards|Guddiyada ilaha]]: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. ;[[Wikipedia:Dispute resolution noticeboard|Guddiga xallinta muranka]] (DRN): Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. ;[[Wikipedia:Requests for comment|Codsiyada faahfaahinta]] (RfC): Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco [[Wikipedia:Requests for comment/All|guddiyada ilaha RfC]]. ;[[Wikipedia:Village pump|Ceelka tuulada]]: Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan [[Wikipedia:Polling is not a substitute for discussion|u codeyn]] nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii [[WP:!VOTE|u codeyn]] ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Biographies of living persons]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Guddiga ilaha maamulayaasha ee dhacdooyinka]] iyo guud ahaan [[Wikipedia:Administrators' noticeboard|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ; [[Wikipedia:Requests for arbitration|Codsiyada go'aaminta]] : Tallaabada u dambaysa ee murannada adag. [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] (ArbCom) wuxuu go'aamin karaa dhowr qaybood oo dabeecad ama fahanka siyaasadda ah oo muran ku jira, oo wuxuu leeyahay awoordo ballaaran go'aannadiisa dhexdiisa. ArbCom ma xalliyo [[Wikipedia:Dispute resolution#Resolving content disputes|murannada mawduuca]] ama ma beddelo siyaasadda. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''[[Wikipedia:Canvassing|U yeerida]], [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo [[Wikipedia:Sock puppetry#Meatpuppetry|koontooyinka saaxiibada]].''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay [[Wikipedia:Canvassing#Friendly notices|mid wanaagsan]]—xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan [[Wikipedia:Canvassing#Inappropriate notification|mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro [[Wikipedia:Noticeboards|guddiyada ilaha]] Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''[[Wikipedia:Tendentious editing|Tifaftirka u jeeda]].''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Disruptive editing#Failure or refusal to "get the point"|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo [[filibuster]] sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}}{{Anchor|Forum shopping|Forumshopping|Forum-shopping|FORUMSHOP|ADMINSHOP|OTHERPARENT}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} {{redirect-distinguish|WP:DCON|Wikipedia:Deletion process#Determining consensus}} {{see also|Wikipedia:Closing discussions}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} {{see also2|Guddiga [[Wikipedia:Arbitration Committee|go'aaminta]]{{'s}} [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Case/Infoboxes#Levels of consensus|qoraalka mabaadi'da ee heerarka is afgaradka]]}} {{for|ordinary, consensus-oriented discussions on talk pages|Wikipedia:Consensus#Through discussion}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. [[Wikipedia:WikiProject Council/Guide#Advice pages|Boggaga talada ee WikiProject]], [[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|boggaga habka iyo macluumaadka]], [[Wikipedia:Template documentation|boggaga dokumanti-ga template-ka]], iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah]] ma ay marin [[WP:PROPOSAL|habka soo-jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Non-free content criteria]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa [[public domain|dhulka guud]]). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. [[WP:PGBOLD|Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin]] waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} {{For|an essay recommending a best practice '''during''' discussion of contested material|WP:QUO}} {{For|an explanatory essay about apparent conflicts with this subsection|Wikipedia:What ONUS means}} <!-- This section summarizes existing policies and guidelines. It does not make any new rules. If this page and the more specific policy or guideline disagree, then this one should be changed to conform with the more specific page. --> Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka [[WP:DGF|wada-hadalka niyad-wanaagga ah]] uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP#Restoring deleted content|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay [[Wikipedia:Copyright violations|jebinta xaqa qoraalka]], waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira [[Wikipedia:External links#Handling disputes|xiriiriyayaasha dibadda]], xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:NC|cinwaanka maqaalka]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, [[WP:TITLECHANGES|siyaasadda u shaqaynaysa]] waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo [[Wikipedia:stub|qabyo]]. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:XFD|tirtirida]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"[[status quo]]"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. Eeg [[Wikipedia:Deletion process#No consensus]] macluumaad sii gaar ah. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. b4mgc9sug2hn638blj9e77w1nl3mmtl 306682 306681 2026-09-01T09:38:04Z Isma4l 41797 306682 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug]]. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo qoraalka tifaftirka oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|wada hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad (ra'yiga saddexaad, guddiga xallinta muranka, codsiyada faahfaahinta, iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka, go'aaminta. Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, dagaalka tifaftirka mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Anshax|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo xiraya wadahadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Tafatirka qaska|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel ka saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh xirfado bulsho oo wanaagsan iyo xirfado wada-hadal oo wanaagsan waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: ;[[Wikipedia:Third Opinion|Ra'yiga saddexaad]] (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;[[Wikipedia:Noticeboards|Guddiyada ilaha]]: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. ;[[Wikipedia:Dispute resolution noticeboard|Guddiga xallinta muranka]] (DRN): Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. ;[[Wikipedia:Requests for comment|Codsiyada faahfaahinta]] (RfC): Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco [[Wikipedia:Requests for comment/All|guddiyada ilaha RfC]]. ;[[Wikipedia:Village pump|Ceelka tuulada]]: Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan [[Wikipedia:Polling is not a substitute for discussion|u codeyn]] nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii [[WP:!VOTE|u codeyn]] ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Biographies of living persons]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; [[Wikipedia:Administrators' noticeboard/Incidents|Guddiga ilaha maamulayaasha ee dhacdooyinka]] iyo guud ahaan [[Wikipedia:Administrators' noticeboard|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ; [[Wikipedia:Requests for arbitration|Codsiyada go'aaminta]] : Tallaabada u dambaysa ee murannada adag. [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] (ArbCom) wuxuu go'aamin karaa dhowr qaybood oo dabeecad ama fahanka siyaasadda ah oo muran ku jira, oo wuxuu leeyahay awoordo ballaaran go'aannadiisa dhexdiisa. ArbCom ma xalliyo [[Wikipedia:Dispute resolution#Resolving content disputes|murannada mawduuca]] ama ma beddelo siyaasadda. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''[[Wikipedia:Canvassing|U yeerida]], [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo [[Wikipedia:Sock puppetry#Meatpuppetry|koontooyinka saaxiibada]].''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay [[Wikipedia:Canvassing#Friendly notices|mid wanaagsan]]—xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan [[Wikipedia:Canvassing#Inappropriate notification|mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro [[Wikipedia:Noticeboards|guddiyada ilaha]] Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''[[Wikipedia:Tendentious editing|Tifaftirka u jeeda]].''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Disruptive editing#Failure or refusal to "get the point"|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo [[filibuster]] sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}}{{Anchor|Forum shopping|Forumshopping|Forum-shopping|FORUMSHOP|ADMINSHOP|OTHERPARENT}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} {{redirect-distinguish|WP:DCON|Wikipedia:Deletion process#Determining consensus}} {{see also|Wikipedia:Closing discussions}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} {{see also2|Guddiga [[Wikipedia:Arbitration Committee|go'aaminta]]{{'s}} [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Case/Infoboxes#Levels of consensus|qoraalka mabaadi'da ee heerarka is afgaradka]]}} {{for|ordinary, consensus-oriented discussions on talk pages|Wikipedia:Consensus#Through discussion}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. [[Wikipedia:WikiProject Council/Guide#Advice pages|Boggaga talada ee WikiProject]], [[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|boggaga habka iyo macluumaadka]], [[Wikipedia:Template documentation|boggaga dokumanti-ga template-ka]], iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah]] ma ay marin [[WP:PROPOSAL|habka soo-jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Non-free content criteria]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa [[public domain|dhulka guud]]). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. [[WP:PGBOLD|Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin]] waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} {{For|an essay recommending a best practice '''during''' discussion of contested material|WP:QUO}} {{For|an explanatory essay about apparent conflicts with this subsection|Wikipedia:What ONUS means}} <!-- This section summarizes existing policies and guidelines. It does not make any new rules. If this page and the more specific policy or guideline disagree, then this one should be changed to conform with the more specific page. --> Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka [[WP:DGF|wada-hadalka niyad-wanaagga ah]] uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP#Restoring deleted content|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay [[Wikipedia:Copyright violations|jebinta xaqa qoraalka]], waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira [[Wikipedia:External links#Handling disputes|xiriiriyayaasha dibadda]], xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:NC|cinwaanka maqaalka]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, [[WP:TITLECHANGES|siyaasadda u shaqaynaysa]] waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo [[Wikipedia:stub|qabyo]]. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:XFD|tirtirida]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"[[status quo]]"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. Eeg [[Wikipedia:Deletion process#No consensus]] macluumaad sii gaar ah. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. j4mz6182lcxd32tukufgr5c429vm9la 306683 306682 2026-09-01T09:40:17Z Isma4l 41797 /* Faragelinta maamulka ama bulshada */ 306683 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug]]. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo qoraalka tifaftirka oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|wada hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad (ra'yiga saddexaad, guddiga xallinta muranka, codsiyada faahfaahinta, iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka, go'aaminta. Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, dagaalka tifaftirka mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Anshax|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo xiraya wadahadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Tafatirka qaska|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel ka saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh xirfado bulsho oo wanaagsan iyo xirfado wada-hadal oo wanaagsan waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: ;[[Wikipedia:Third Opinion|Ra'yiga saddexaad]] (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;[[Wikipedia:Noticeboards|Guddiyada ilaha]]: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. ;[[Wikipedia:Dispute resolution noticeboard|Guddiga xallinta muranka]] (DRN): Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. ;[[Wikipedia:Requests for comment|Codsiyada faahfaahinta]] (RfC): Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco [[Wikipedia:Requests for comment/All|guddiyada ilaha RfC]]. ;[[Wikipedia:Village pump|Ceelka tuulada]]: Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan [[Wikipedia:Polling is not a substitute for discussion|u codeyn]] nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii [[WP:!VOTE|u codeyn]] ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Biographies of living persons]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; guud ahaan [[Wikipedia:Ogaysiiska Maamulka|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''[[Wikipedia:Canvassing|U yeerida]], [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo [[Wikipedia:Sock puppetry#Meatpuppetry|koontooyinka saaxiibada]].''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay [[Wikipedia:Canvassing#Friendly notices|mid wanaagsan]]—xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan [[Wikipedia:Canvassing#Inappropriate notification|mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro [[Wikipedia:Noticeboards|guddiyada ilaha]] Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''[[Wikipedia:Tendentious editing|Tifaftirka u jeeda]].''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Disruptive editing#Failure or refusal to "get the point"|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo [[filibuster]] sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}}{{Anchor|Forum shopping|Forumshopping|Forum-shopping|FORUMSHOP|ADMINSHOP|OTHERPARENT}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} {{redirect-distinguish|WP:DCON|Wikipedia:Deletion process#Determining consensus}} {{see also|Wikipedia:Closing discussions}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} {{see also2|Guddiga [[Wikipedia:Arbitration Committee|go'aaminta]]{{'s}} [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Case/Infoboxes#Levels of consensus|qoraalka mabaadi'da ee heerarka is afgaradka]]}} {{for|ordinary, consensus-oriented discussions on talk pages|Wikipedia:Consensus#Through discussion}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. [[Wikipedia:WikiProject Council/Guide#Advice pages|Boggaga talada ee WikiProject]], [[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|boggaga habka iyo macluumaadka]], [[Wikipedia:Template documentation|boggaga dokumanti-ga template-ka]], iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah]] ma ay marin [[WP:PROPOSAL|habka soo-jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Non-free content criteria]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa [[public domain|dhulka guud]]). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. [[WP:PGBOLD|Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin]] waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} {{For|an essay recommending a best practice '''during''' discussion of contested material|WP:QUO}} {{For|an explanatory essay about apparent conflicts with this subsection|Wikipedia:What ONUS means}} <!-- This section summarizes existing policies and guidelines. It does not make any new rules. If this page and the more specific policy or guideline disagree, then this one should be changed to conform with the more specific page. --> Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka [[WP:DGF|wada-hadalka niyad-wanaagga ah]] uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP#Restoring deleted content|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay [[Wikipedia:Copyright violations|jebinta xaqa qoraalka]], waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira [[Wikipedia:External links#Handling disputes|xiriiriyayaasha dibadda]], xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:NC|cinwaanka maqaalka]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, [[WP:TITLECHANGES|siyaasadda u shaqaynaysa]] waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo [[Wikipedia:stub|qabyo]]. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:XFD|tirtirida]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"[[status quo]]"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. Eeg [[Wikipedia:Deletion process#No consensus]] macluumaad sii gaar ah. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. 5fkge7409v1rg98d8ih85oau9ryx911 306684 306683 2026-09-01T09:41:18Z Isma4l 41797 306684 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug]]. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo qoraalka tifaftirka oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|wada hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad (ra'yiga saddexaad, guddiga xallinta muranka, codsiyada faahfaahinta, iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka, go'aaminta. Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, dagaalka tifaftirka mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Anshax|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo xiraya wadahadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Tafatirka qaska|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel ka saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh xirfado bulsho oo wanaagsan iyo xirfado wada-hadal oo wanaagsan waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: ;[[Wikipedia:Third Opinion|Ra'yiga saddexaad]] (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;[[Wikipedia:Noticeboards|Guddiyada ilaha]]: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. ;[[Wikipedia:Dispute resolution noticeboard|Guddiga xallinta muranka]] (DRN): Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. ;[[Wikipedia:Requests for comment|Codsiyada faahfaahinta]] (RfC): Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco [[Wikipedia:Requests for comment/All|guddiyada ilaha RfC]]. ;[[Wikipedia:Village pump|Ceelka tuulada]]: Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan [[Wikipedia:Polling is not a substitute for discussion|u codeyn]] nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii [[WP:!VOTE|u codeyn]] ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Taariikh nololeedka dadka nool]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; guud ahaan [[Wikipedia:Ogaysiiska Maamulka|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''[[Wikipedia:Canvassing|U yeerida]], [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo [[Wikipedia:Sock puppetry#Meatpuppetry|koontooyinka saaxiibada]].''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay [[Wikipedia:Canvassing#Friendly notices|mid wanaagsan]]—xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan [[Wikipedia:Canvassing#Inappropriate notification|mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro [[Wikipedia:Noticeboards|guddiyada ilaha]] Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''[[Wikipedia:Tendentious editing|Tifaftirka u jeeda]].''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Disruptive editing#Failure or refusal to "get the point"|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo [[filibuster]] sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}}{{Anchor|Forum shopping|Forumshopping|Forum-shopping|FORUMSHOP|ADMINSHOP|OTHERPARENT}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} {{redirect-distinguish|WP:DCON|Wikipedia:Deletion process#Determining consensus}} {{see also|Wikipedia:Closing discussions}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} {{see also2|Guddiga [[Wikipedia:Arbitration Committee|go'aaminta]]{{'s}} [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Case/Infoboxes#Levels of consensus|qoraalka mabaadi'da ee heerarka is afgaradka]]}} {{for|ordinary, consensus-oriented discussions on talk pages|Wikipedia:Consensus#Through discussion}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. [[Wikipedia:WikiProject Council/Guide#Advice pages|Boggaga talada ee WikiProject]], [[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|boggaga habka iyo macluumaadka]], [[Wikipedia:Template documentation|boggaga dokumanti-ga template-ka]], iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah]] ma ay marin [[WP:PROPOSAL|habka soo-jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Non-free content criteria]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa [[public domain|dhulka guud]]). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. [[WP:PGBOLD|Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin]] waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} {{For|an essay recommending a best practice '''during''' discussion of contested material|WP:QUO}} {{For|an explanatory essay about apparent conflicts with this subsection|Wikipedia:What ONUS means}} <!-- This section summarizes existing policies and guidelines. It does not make any new rules. If this page and the more specific policy or guideline disagree, then this one should be changed to conform with the more specific page. --> Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka [[WP:DGF|wada-hadalka niyad-wanaagga ah]] uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP#Restoring deleted content|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay [[Wikipedia:Copyright violations|jebinta xaqa qoraalka]], waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira [[Wikipedia:External links#Handling disputes|xiriiriyayaasha dibadda]], xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:NC|cinwaanka maqaalka]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, [[WP:TITLECHANGES|siyaasadda u shaqaynaysa]] waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo [[Wikipedia:stub|qabyo]]. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:XFD|tirtirida]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"[[status quo]]"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. Eeg [[Wikipedia:Deletion process#No consensus]] macluumaad sii gaar ah. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. 0g0b17ffaxqwgjmgp3bfe15gsf1ylxm 306685 306684 2026-09-01T09:50:25Z Isma4l 41797 306685 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug]]. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo qoraalka tifaftirka oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|wada hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad (ra'yiga saddexaad, guddiga xallinta muranka, codsiyada faahfaahinta, iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka, go'aaminta. Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, dagaalka tifaftirka mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Anshax|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo xiraya wadahadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Tafatirka qaska|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel ka saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh xirfado bulsho oo wanaagsan iyo xirfado wada-hadal oo wanaagsan waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: Ra'yiga saddexaad (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;[[Wikipedia:Noticeboards|Guddiyada ilaha]]: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan u codeyn nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii u codeyn ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Taariikh nololeedka dadka nool]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; guud ahaan [[Wikipedia:Ogaysiiska Maamulka|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''[[Wikipedia:Canvassing|U yeerida]], [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo [[Wikipedia:Sock puppetry#Meatpuppetry|koontooyinka saaxiibada]].''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay [[Wikipedia:Canvassing#Friendly notices|mid wanaagsan]]—xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan [[Wikipedia:Canvassing#Inappropriate notification|mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro [[Wikipedia:Noticeboards|guddiyada ilaha]] Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''[[Wikipedia:Tendentious editing|Tifaftirka u jeeda]].''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Disruptive editing#Failure or refusal to "get the point"|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo [[filibuster]] sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}}{{Anchor|Forum shopping|Forumshopping|Forum-shopping|FORUMSHOP|ADMINSHOP|OTHERPARENT}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} {{redirect-distinguish|WP:DCON|Wikipedia:Deletion process#Determining consensus}} {{see also|Wikipedia:Closing discussions}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} {{see also2|Guddiga [[Wikipedia:Arbitration Committee|go'aaminta]]{{'s}} [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Case/Infoboxes#Levels of consensus|qoraalka mabaadi'da ee heerarka is afgaradka]]}} {{for|ordinary, consensus-oriented discussions on talk pages|Wikipedia:Consensus#Through discussion}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. [[Wikipedia:WikiProject Council/Guide#Advice pages|Boggaga talada ee WikiProject]], [[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|boggaga habka iyo macluumaadka]], [[Wikipedia:Template documentation|boggaga dokumanti-ga template-ka]], iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah]] ma ay marin [[WP:PROPOSAL|habka soo-jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Non-free content criteria]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa [[public domain|dhulka guud]]). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. [[WP:PGBOLD|Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin]] waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} {{For|an essay recommending a best practice '''during''' discussion of contested material|WP:QUO}} {{For|an explanatory essay about apparent conflicts with this subsection|Wikipedia:What ONUS means}} <!-- This section summarizes existing policies and guidelines. It does not make any new rules. If this page and the more specific policy or guideline disagree, then this one should be changed to conform with the more specific page. --> Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka [[WP:DGF|wada-hadalka niyad-wanaagga ah]] uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP#Restoring deleted content|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay [[Wikipedia:Copyright violations|jebinta xaqa qoraalka]], waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira [[Wikipedia:External links#Handling disputes|xiriiriyayaasha dibadda]], xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:NC|cinwaanka maqaalka]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, [[WP:TITLECHANGES|siyaasadda u shaqaynaysa]] waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo [[Wikipedia:stub|qabyo]]. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:XFD|tirtirida]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"[[status quo]]"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. Eeg [[Wikipedia:Deletion process#No consensus]] macluumaad sii gaar ah. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. jmbfw6c3xufszydsvsu4pk320m7n714 306686 306685 2026-09-01T09:51:01Z Isma4l 41797 /* Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan */ 306686 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug]]. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo qoraalka tifaftirka oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|wada hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad (ra'yiga saddexaad, guddiga xallinta muranka, codsiyada faahfaahinta, iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka, go'aaminta. Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, dagaalka tifaftirka mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Anshax|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo xiraya wadahadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Tafatirka qaska|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel ka saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh xirfado bulsho oo wanaagsan iyo xirfado wada-hadal oo wanaagsan waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: Ra'yiga saddexaad (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;Guddiyada ilaha: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan u codeyn nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii u codeyn ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Taariikh nololeedka dadka nool]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; guud ahaan [[Wikipedia:Ogaysiiska Maamulka|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''[[Wikipedia:Canvassing|U yeerida]], [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo [[Wikipedia:Sock puppetry#Meatpuppetry|koontooyinka saaxiibada]].''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay [[Wikipedia:Canvassing#Friendly notices|mid wanaagsan]]—xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan [[Wikipedia:Canvassing#Inappropriate notification|mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro [[Wikipedia:Noticeboards|guddiyada ilaha]] Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''[[Wikipedia:Tendentious editing|Tifaftirka u jeeda]].''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Disruptive editing#Failure or refusal to "get the point"|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo [[filibuster]] sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}}{{Anchor|Forum shopping|Forumshopping|Forum-shopping|FORUMSHOP|ADMINSHOP|OTHERPARENT}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} {{redirect-distinguish|WP:DCON|Wikipedia:Deletion process#Determining consensus}} {{see also|Wikipedia:Closing discussions}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} {{see also2|Guddiga [[Wikipedia:Arbitration Committee|go'aaminta]]{{'s}} [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Case/Infoboxes#Levels of consensus|qoraalka mabaadi'da ee heerarka is afgaradka]]}} {{for|ordinary, consensus-oriented discussions on talk pages|Wikipedia:Consensus#Through discussion}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. [[Wikipedia:WikiProject Council/Guide#Advice pages|Boggaga talada ee WikiProject]], [[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|boggaga habka iyo macluumaadka]], [[Wikipedia:Template documentation|boggaga dokumanti-ga template-ka]], iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah]] ma ay marin [[WP:PROPOSAL|habka soo-jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Non-free content criteria]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa [[public domain|dhulka guud]]). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. [[WP:PGBOLD|Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin]] waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} {{For|an essay recommending a best practice '''during''' discussion of contested material|WP:QUO}} {{For|an explanatory essay about apparent conflicts with this subsection|Wikipedia:What ONUS means}} <!-- This section summarizes existing policies and guidelines. It does not make any new rules. If this page and the more specific policy or guideline disagree, then this one should be changed to conform with the more specific page. --> Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka [[WP:DGF|wada-hadalka niyad-wanaagga ah]] uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP#Restoring deleted content|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay [[Wikipedia:Copyright violations|jebinta xaqa qoraalka]], waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira [[Wikipedia:External links#Handling disputes|xiriiriyayaasha dibadda]], xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:NC|cinwaanka maqaalka]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, [[WP:TITLECHANGES|siyaasadda u shaqaynaysa]] waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo [[Wikipedia:stub|qabyo]]. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:XFD|tirtirida]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"[[status quo]]"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. Eeg [[Wikipedia:Deletion process#No consensus]] macluumaad sii gaar ah. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. nogb5q6yg97ptezdwduyaqybhm9gz82 306687 306686 2026-09-01T09:52:20Z Isma4l 41797 /* Debinnada iyo maktabka */ 306687 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug]]. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo qoraalka tifaftirka oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|wada hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad (ra'yiga saddexaad, guddiga xallinta muranka, codsiyada faahfaahinta, iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka, go'aaminta. Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, dagaalka tifaftirka mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Anshax|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo xiraya wadahadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Tafatirka qaska|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel ka saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh xirfado bulsho oo wanaagsan iyo xirfado wada-hadal oo wanaagsan waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: Ra'yiga saddexaad (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;Guddiyada ilaha: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan u codeyn nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii u codeyn ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Taariikh nololeedka dadka nool]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; guud ahaan [[Wikipedia:Ogaysiiska Maamulka|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''U yeerida, [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo koontooyinka saaxiibada.''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay mid wanaagsan —xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro [[Wikipedia:Noticeboards|guddiyada ilaha]] Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''[[Wikipedia:Tendentious editing|Tifaftirka u jeeda]].''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Disruptive editing#Failure or refusal to "get the point"|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo [[filibuster]] sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} {{redirect-distinguish|WP:DCON|Wikipedia:Deletion process#Determining consensus}} {{see also|Wikipedia:Closing discussions}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} {{see also2|Guddiga [[Wikipedia:Arbitration Committee|go'aaminta]]{{'s}} [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Case/Infoboxes#Levels of consensus|qoraalka mabaadi'da ee heerarka is afgaradka]]}} {{for|ordinary, consensus-oriented discussions on talk pages|Wikipedia:Consensus#Through discussion}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. [[Wikipedia:WikiProject Council/Guide#Advice pages|Boggaga talada ee WikiProject]], [[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|boggaga habka iyo macluumaadka]], [[Wikipedia:Template documentation|boggaga dokumanti-ga template-ka]], iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah]] ma ay marin [[WP:PROPOSAL|habka soo-jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Non-free content criteria]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa [[public domain|dhulka guud]]). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. [[WP:PGBOLD|Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin]] waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} {{For|an essay recommending a best practice '''during''' discussion of contested material|WP:QUO}} {{For|an explanatory essay about apparent conflicts with this subsection|Wikipedia:What ONUS means}} <!-- This section summarizes existing policies and guidelines. It does not make any new rules. If this page and the more specific policy or guideline disagree, then this one should be changed to conform with the more specific page. --> Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka [[WP:DGF|wada-hadalka niyad-wanaagga ah]] uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP#Restoring deleted content|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay [[Wikipedia:Copyright violations|jebinta xaqa qoraalka]], waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira [[Wikipedia:External links#Handling disputes|xiriiriyayaasha dibadda]], xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:NC|cinwaanka maqaalka]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, [[WP:TITLECHANGES|siyaasadda u shaqaynaysa]] waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo [[Wikipedia:stub|qabyo]]. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:XFD|tirtirida]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"[[status quo]]"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. Eeg [[Wikipedia:Deletion process#No consensus]] macluumaad sii gaar ah. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. 01c16ixwb4qu4jj6xd9bjgkc06ixq94 306688 306687 2026-09-01T09:54:01Z Isma4l 41797 /* Debinnada iyo maktabka */ 306688 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug]]. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo qoraalka tifaftirka oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|wada hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad (ra'yiga saddexaad, guddiga xallinta muranka, codsiyada faahfaahinta, iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka, go'aaminta. Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, dagaalka tifaftirka mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Anshax|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo xiraya wadahadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Tafatirka qaska|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel ka saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh xirfado bulsho oo wanaagsan iyo xirfado wada-hadal oo wanaagsan waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: Ra'yiga saddexaad (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;Guddiyada ilaha: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan u codeyn nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii u codeyn ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Taariikh nololeedka dadka nool]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; guud ahaan [[Wikipedia:Ogaysiiska Maamulka|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''U yeerida, [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo koontooyinka saaxiibada.''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay mid wanaagsan —xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro guddiyada ilaha Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''Tifaftirka u jeeda.''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Tafatirka qaska|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo filibuster sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} {{redirect-distinguish|WP:DCON|Wikipedia:Deletion process#Determining consensus}} {{see also|Wikipedia:Closing discussions}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} {{see also2|Guddiga [[Wikipedia:Arbitration Committee|go'aaminta]]{{'s}} [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Case/Infoboxes#Levels of consensus|qoraalka mabaadi'da ee heerarka is afgaradka]]}} {{for|ordinary, consensus-oriented discussions on talk pages|Wikipedia:Consensus#Through discussion}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. [[Wikipedia:WikiProject Council/Guide#Advice pages|Boggaga talada ee WikiProject]], [[Wikipedia:Project namespace#How-to and information pages|boggaga habka iyo macluumaadka]], [[Wikipedia:Template documentation|boggaga dokumanti-ga template-ka]], iyo [[Wikipedia:Essays|maqaallada shakhsiga ah]] ma ay marin [[WP:PROPOSAL|habka soo-jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Non-free content criteria]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa [[public domain|dhulka guud]]). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. [[WP:PGBOLD|Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin]] waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} {{For|an essay recommending a best practice '''during''' discussion of contested material|WP:QUO}} {{For|an explanatory essay about apparent conflicts with this subsection|Wikipedia:What ONUS means}} <!-- This section summarizes existing policies and guidelines. It does not make any new rules. If this page and the more specific policy or guideline disagree, then this one should be changed to conform with the more specific page. --> Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka [[WP:DGF|wada-hadalka niyad-wanaagga ah]] uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP#Restoring deleted content|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay [[Wikipedia:Copyright violations|jebinta xaqa qoraalka]], waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira [[Wikipedia:External links#Handling disputes|xiriiriyayaasha dibadda]], xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:NC|cinwaanka maqaalka]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, [[WP:TITLECHANGES|siyaasadda u shaqaynaysa]] waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo [[Wikipedia:stub|qabyo]]. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''[[WP:XFD|tirtirida]]''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"[[status quo]]"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. Eeg [[Wikipedia:Deletion process#No consensus]] macluumaad sii gaar ah. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. djbn4u7ywuffj1ttvubelwrftywcxic 306689 306688 2026-09-01T09:58:13Z Isma4l 41797 306689 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug]]. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo qoraalka tifaftirka oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|wada hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad (ra'yiga saddexaad, guddiga xallinta muranka, codsiyada faahfaahinta, iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka, go'aaminta. Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, dagaalka tifaftirka mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Anshax|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo xiraya wadahadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Tafatirka qaska|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel ka saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh xirfado bulsho oo wanaagsan iyo xirfado wada-hadal oo wanaagsan waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: Ra'yiga saddexaad (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;Guddiyada ilaha: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan u codeyn nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii u codeyn ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Taariikh nololeedka dadka nool]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; guud ahaan [[Wikipedia:Ogaysiiska Maamulka|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''U yeerida, [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo koontooyinka saaxiibada.''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay mid wanaagsan —xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro guddiyada ilaha Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''Tifaftirka u jeeda.''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Tafatirka qaska|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo filibuster sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. Boggaga talada ee WikiProject, boggaga habka iyo macluumaadka, boggaga dokumanti-ga template-ka], iyo maqaallada shakhsiga ah ma ay marin habka soo jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa domain-ka dadweyne). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka wada hadalka niyad-wanaagga ah uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay jebinta xaqa qoraalka, waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira xiriiriyayaasha dibadda, xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''cinwaanka maqaalka''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, siyaasadda u shaqaynaysa waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo qabyo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''tirtirida''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"status quo"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo [[Wikipedia:Arbitration Committee|Guddiga go'aaminta]] ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is-maamusha ee Ingiriisiga Wikipedia. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * [[Wikipedia:Office actions|Tallaabooyinka xafiiska]] looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Ingiriisiga Wikipedia wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda [[Wikipedia:Arbitration/Policy#Scope and responsibilities|meeshiisa iyo mas'uuliyaddiisa]], oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, [[Wikipedia:Arbitration/Requests/Clarification and Amendment]], oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Ingiriisiga Wikipedia (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo [[Wikipedia:Wikimedia sister projects|mashaariicda aan walaalaha nahay]], waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. 8bmv9pyxv28i9d1cnnuzfb769e5izsb 306690 306689 2026-09-01T10:00:34Z Isma4l 41797 /* Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha */ 306690 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug]]. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo qoraalka tifaftirka oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|wada hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad (ra'yiga saddexaad, guddiga xallinta muranka, codsiyada faahfaahinta, iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka, go'aaminta. Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, dagaalka tifaftirka mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Anshax|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo xiraya wadahadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Tafatirka qaska|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel ka saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh xirfado bulsho oo wanaagsan iyo xirfado wada-hadal oo wanaagsan waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: Ra'yiga saddexaad (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;Guddiyada ilaha: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan u codeyn nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii u codeyn ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Taariikh nololeedka dadka nool]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; guud ahaan [[Wikipedia:Ogaysiiska Maamulka|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''U yeerida, [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo koontooyinka saaxiibada.''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay mid wanaagsan —xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro guddiyada ilaha Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''Tifaftirka u jeeda.''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Tafatirka qaska|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo filibuster sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. Boggaga talada ee WikiProject, boggaga habka iyo macluumaadka, boggaga dokumanti-ga template-ka], iyo maqaallada shakhsiga ah ma ay marin habka soo jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa domain-ka dadweyne). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka wada hadalka niyad-wanaagga ah uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay jebinta xaqa qoraalka, waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira xiriiriyayaasha dibadda, xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''cinwaanka maqaalka''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, siyaasadda u shaqaynaysa waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo qabyo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''tirtirida''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"status quo"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo Guddiga go'aaminta ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is maamusha ee Wikipedia Soomaaliga. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * Tallaabooyinka xafiiska looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Wikipedia Soomaaliga wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Wikipedia Soomaaliga (<samp>en.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [[MediaWiki]], oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo mashaariicda aan walaalaha nahay, waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. isbbl9rx6ggwm2g0ld0s62iizxmmb7q 306691 306690 2026-09-01T10:00:56Z Isma4l 41797 306691 wikitext text/x-wiki {{Policy|WP:CON}} {{Nutshell|Siyaasaddan waxay sheegaysaa sida is afgaradka loogu fahmo Wikipedia, sida loo ogaado in la gaaray (iyo sida loo maro haddii la gaari waayo), waxayna sheegaysaa ka reebbanaha mabda'a ah in dhammaan go'aannada ku yimaadaan is afgarad.}} '''Is afgarad''' waa habka aasaasiga ah ee Wikipedia u gaarto go'aannada. Wuxuu ku saabsan yahay dadaal lagu xallinayo walaaca sharciga ah ee tifaftirayaasha iyadoo loo marayo hab tanaasul ah halka la raacayo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]] Wikipedia. Waxaa loo aqbalay inuu yahay habka ugu wanaagsan ee lagu gaari karo [[Wikipedia:Shan walxood|Shanta Tiir]]{{emdash}}yoolalka Wikipedia. Is afgarad ka jira Wikipedia kama baahna hal arti (oo ah tan ugu habboon laakiin dhahana aan la gaari karin), mana ahan natiijo ka dhalatay u codeyn. ==Gaarida is afgarad== {{Shortcut|WP:CONACHIEVE}} Tifaftirayaashu inta badan waxay is afgarad ku gaaraan hab dabiici ah. Ka dib marka hal tifaftire uu beddelo bog, kuwo kale oo akhriya waxay dooran karaan inay sii tifaftiraan ama in kale. Marka tifaftirayaashu ayan heshiis ku gaarin tifaftirka, wada-hadalka ku jira [[Help:Using talk pages|boggaga wada-hadalka]] ee la xiriira wuxuu sii wadaa habka loo maro is afgaradka. Go'aan is afgarad ah wuxuu tixgeliyaa dhammaan walaacyada habboon ee la soo bandhigay. Sida ugu habboon, wuxuu ku yimaadaa isagoo anay jirin diidmo, laakiin inta badan, waa inaan ku qanacnaa heshiis intii suurtogal ah aad u ballaaran. Marka uusan jirin heshiis ballaaran, dhisida is afgarad waxay ku saabsan tahay la qabsiga soo-jeedinta si soo jiidid loogu sameeyo kuwo diiddan iyadoo an la weineyn kuwii aqbalay soo-jeedintii aasaasiga ahayd. ===<span class="anchor" id="E"></span><span class="anchor" id="Reaching consensus through editing"></span>Pishada tifaftirka=== {{Shortcut|WP:EDITCON|WP:EDITCONSENSUS|WP:IMPLICITCONSENSUS}} [[File:Consensus Flowchart.svg|thumb|upright=1.2|alt=Samee tifaftir ka leexanaya heerka is afgaradkii hore ee maqaalka, ka dibna sug]]. Haddii maqaalka aan sii tifaftirin, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya beddelkaaga. Haddii maqaalka sii tifaftiro, laakiin aad ku raacdo beddelka, waxaa jira is afgarad la U sheegay oo taageeraya heerka cusub ee maqaalka. Haddii aad ku diaddo beddelka, doon tanaasul, ku hirgeli tifaftir kale, oo mar kale sug tifaftir kale oo lagu sameeyo maqaalka.|Jaantus rasmiga ah shaxda socodka ee sida is afgarad loo gaaro. Marka tifaftir la sameeyo, tifaftirayaasha kale waxay dooran karaan inay aqbalaan, beddelaan, ama dib u celiyaan. ''Doon tanaasul'' waxay ka dhigan tahay "isku day in aad hesho xallin guud ahaan la aqbali karo", iyadoo loo marayo tifaftir la sii wado ama wada-hadal. Is afgaradka Wikipedia inta badan wuxuu ku yimaadaa hab aan toos ahayn. Tifaftir wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa marka la diado ama dib loo celiyo. Haddii tifaftire kale uu dib u eego tifaftirkaas, tifaftirka cusub wuxuu leeyahay is afgarad la U sheegay ilaa uu kala kulmo diidmo. Habkan, qaamuus aqoodeedku si tartiib tartiib ah wuxuu u wanaagsanaadaa waqtiga dhexdiisa. Dhammaan tifaftirrada waa in la qeexaa (haddii anay sababtoodu ahayn tan caddayn)—ama iyadoo loo marayo qoraalka tifaftirka oo caddaynaya, ama wada-hadalka ku jira bogga wada-hadalka ee la xiriira. Qeexitaanada macnaha leh waxay muujinayaan arrimaha waa in la xalliyo dadaallada ka dib si loo gaaro is afgarad. Qeexitaanadu aad bay u muhiim yihiin marka dib loo celinayo shaqo niyad-wanaag ah oo tifaftire kale. Marka laga reebo dhacdooyinka ay saameeyeen [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha]] mawduuca, dhacdooyinka ugu badan ee muranka mawduuca waxaa lagu xallin karaa beddel yar halkii lagu qabsan lahaa meel oo dhan ama waxba ahayn. Haddii tifaftirkaaga koowaad dib loo celiyo, isku day in aad keento xallin tanaasul ah oo xallisa walaaca tifaftiraha kale. Haddii aad kari weydo, ama haddii aad ka soo baxdo oo tifaftirkaaga labaad dib loo celiyo, ka wada-hadal muranka bogga wada-hadalka. [[Wikipedia:Noqo geesi|Si dhiiran u shaqee]], laakiin anay ahayn si fudud. Si beddelku ugu yimaado tifaftir ama wada-hadal, qaamuus-aqoodeedku wuxuu si wanaagsan u wanaagsanaadaa iyadoo loo marayo wada-work iyo is afgarad, ee ma ahan dagaal iyo dhiibid. Dib u celinta marar badan waxay ka soo horjeedaa siyaasadda Wikipedia ee ku hoos jirta dagaalka tifaftirka, marka laga reebo maaddada gaarka ah ee ku perustana siyaasadda (sida ka reebbanaha BLP iyo dib u celinta [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada]]. Tan waa dhab tiyo haddii tifaftirayaashu ay isticmaalayaan qoraalka tifaftirka si ay u "wada-hadlaan" muranka mar kasta oo ay dib u celinayaan. ===<span class="anchor" id="Through discussion-Gradually improving"></span>Pishada wada-hadalka=== {{Shortcut|WP:DISCUSSCONSENSUS}} Marka heshiis la gaari waayo tifaftir oo kaliya, habka dhisida is afgarad wuxuu noqonayaa mid sii caddaynaya: tifaftirayaashu waxay ka opens gareeyaan qeyb bogga [[Wikipedia:Tilmaamaha bogga hadalka|wada hadalka]] ee la xiriira waxayna isku dayaan inay muranka ku xalliyaan wada-hadal, iyagoo isticmaalaya {{em|sababo}} ku perustana caqliga caadiga ah, ilaha, iyo siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia ee la xiriira; waxay sidoo kale soo jeedin karaan xallin kale ama tanaasul oo qanac maara dhammaan walaacyada. Natiijadu waxay noqon kartaa heshiis laga yaabo in uusan dhammaan dadka si buuxda u qanacin, laakiin muujinaya heshiiska guud ee kooxda. Is afgaradku waa hab samayn ku socoto ah oo Wikipedia ku jira; inta badan waa ka wanaagsan tahay in la aqbalo tanaasul aan si buuxda u wanaagsanayn—iyadoo la fahamsan yahay in boggu si tartiib-tartiib ah u wanaagsanaanayo—halkii lagu dagaalami lahaa si loo hirgeliyo qayb gaar ah oo la jecel yahay si toos ah. Marka tifaftirayaashu ay leeyihiin waqti aad u adag si ay u gaaraan is afgarad, habab badan ayaa loo helayaa dhisida is afgarad (ra'yiga saddexaad, guddiga xallinta muranka, codsiyada faahfaahinta, iyo habab kale oo sii gaar ah oo qaadaya tallaabooyin awood leh si loo soo afjaro muranka, go'aaminta. Ogaow, si kastaba ha ahaatee, in maamulayaashu inta badan walwal ka qabaan siyaasadda iyo dabeecadda tifaftiraha (tusaale ahaan, dagaalka tifaftirka mana go'aamin doonaan arrimaha mawduuca (tusaale ahaan, erayada loo isticmaalayo weedha koowaad) si awood leh. Waxay aamusin karaan tifaftirayaasha sabab ku saabsan dabeecadaha faragelinaya habka is afgaradka (sida [[Wikipedia:Sock puppetry|isticmaalka xun ee koontooyinka badan]] ama la'aanta [[Wikipedia:Anshax|asluubta]]). Waxay sidoo cualaamadeyn karaan go'aanno ku saabsan haddii tifaftirraku yihiin ama anay ahayn kuwo loo ogol yahay siyaasadda ku hoos jirta, laakiin inta badan kama sii kordhi doonaan tallaabooyinkaas. ===Dhisida is afgarad=== {{Shortcut|WP:CONBUILD}} Tifaftirayaasha ka dhiga dabeecad dhex-dhexaad ah, ka baxsan, iyo asluub leh badanaa waxay maqaalka ku gaari karaan is afgarad iyagoo maraya habka kore lagu deskribe-gareeyay. Waxay wali mararka qaarkood iska heli karaan meel aan la mari karin, ama sabab ku saabsan iyagoo aan heli karin sabab macquul ah si loo xalliyo muranka ama sabab ku saabsan hal ama labadaba dhinac ee wada-hadalka ay ka noqdaan kuwo la xiriira {{em|guuleysiga}} dooda. Waxa ku soo socda waa soo-jeedino lagu xallinayo muranka adag, iyadoo la socota deskripshin ka mid ah habab rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn oo caawin kara. ====<span class="anchor" id="talk"></span><span class="anchor" id="Talk"></span><span class="anchor" id="TALK"></span>Boggaga wada-hadalka dhexdiisa==== {{Shortcut|WP:TALKDONTREVERT}} Marka la ogaanayay is afgaradka, tixgeli tayada doodaha, taariikhda sida ay u yimaadeen, diidmada kuwa ku diaddan, iyo siyaasadaha iyo tilmaamaha jira. Tayada doodu waa ka muhiimsan tahay haddii ay muujineyso aragtida kooxda yar ama kooxda weyn. Doodaha "iima jeceli oo kaliya" iyo "waan jecelahay oo kaliya" inta badan ma leeyihiin wax mizaan ah. Ku koob wada-hadalka bogga wada-hadalka ee maqaalka wada-hadalka ilaha, diiradda maqaalka, iyo siyaasadda. Haddii tifaftir la challenges-gareeyo, ama ay u dhowdahay in la challenges-gareeyo, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan boggaga wada-hadalka si ay u qeexaan sababta ku-darida, beddelka, ama ka-saarida ay u wanaajinayso maqaalka, iyo sidaas darteed qaamuus-aqoodeedka. Is afgarad waxaa loo qaadan karaa haddii anay jirin tifaftirayaal ka diadda beddelka. Tifaftirayaasha ka baqaysanaya wada-hadalka bogga wada-hadalka laakiin sii wada tifaftirka ama dib u celinta maaddada muranka ku jirta, ama kuwo xiraya wadahadalka, waxay noqon karaan kuwo ku jira [[Wikipedia:Tafatirka qaska|tifaftirka faragelinta ah]] oo waxay heli karaan meel ka saar. Is afgarad mar walba looma qaadan karo sabab ku saabsan tifaftirayaashu in ay joojiyeen u jawaabida wada-hadalka bogga wada-hadalka ee ay mar hore ka qayb galeen. Yoolka dhisida wada-hadalka is afgaradka waa in loo xalliyo muranka hab muujinaya yoolalka iyo siyaasadaha Wikipedia iyadoo loo ver-gareeyo tifaftirayaal cataysan oo intii suurtogal ah aad u yar. Tifaftirayaasha leh xirfado bulsho oo wanaagsan iyo xirfado wada-hadal oo wanaagsan waxay u dhow yihiin inay noqdaan kuwo guuleysta marka loo eego kuwa aan asluub lehayn dadka kale. ====Iyadoo loo marayo doonista ra'yiga ka baxsan==== Marka wada-hadalka bogga wada-hadalka uu guul-darreysto—guud ahaan sabab ku saabsan laba tifaftire (ama laba kooxood oo tifaftirayaal ah) oo an si fudud isaga eegi karin iyaga oo ku jira arrin—Wikipedia waxay leedahay habab badan oo dhisan si loo soo jiito tifaftirayaal ka baxsan oo bixiya ra'yi. Tan inta badan waa mid caawisa si loo jiyo meelaha adag ee niyad-wanaagga ah, sababtoo ah tifaftirayaasha aan ka qayb galin wada-hadalka waxay soo koobi karaan aragtiyo cusub, waxayna caawin karaan tifaftirayaasha ka qayb galay si ay u eegaan meel dhexe oo ayan si iyaga ah u eegi karin. Ilaha ugu muhiimsan ee tan waa sida ku soo socota: Ra'yiga saddexaad (3O): Madaam dhex-dhexaad ah oo saddexaad wuxuu bixin doonaa talo aan la haysan oo ku saabsan muranka. Loo gooyay dhacdooyinka halka dhab ahaan laba tifaftire ay ku jiraan muran. ;Guddiyada ilaha: Boggaga siyaasadda iyo tilmaamaha ugu badan, iyo [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]] badan, waxay leeyihiin guddiyo ilo oo loo sameeyay tifaftirayaasha raba. Dejinta ilo dhex-dhexaad ah oo ku saabsan muranka guddiyada ilaha ee la xiriira (ama dhacdooyinka qaar boggaga wada-hadalka oo kaliya) waxay ka dhigi doontaa muranka mid sii muuqda tifaftirayaasha kale oo leh ra'yi muhiim ah. Murannada ku jira ka badan laba dhinac, maamulayaashu waxay caawiyaan dhinacyada si ay u gaaraan is afgarad iyagoo soo jeedinaya falanqayn, dhaleeceyn, tanaasul, ama dhex-dhexaadin, laakiin guud ahaan ku kooban murannada fudud oo si dhakhso ah loo xallin karo. Dejinta ilo rasmiga ah oo dhex-dhexaad ah oo ku yaal bogga wada-hadalka ee maqaalka iyadoo loogu yeerayo dadka kale inay ka qayb galaan oo lagu daabaco Ilaha dhex-dhexaadka ah ee muranka halkan ku jira sidoo kale wuxuu soo jiidi karaa tifaftirayaal dheeraad ah oo caawin kara. Wada-hadalladan badan waxay ku jiraan u codeyn nooc ama nooc kale ah; laakiin maadaama is afgaradka lagu ogaado tayada doodaha (ee ma ahan kooxda weyn ee la tiriyay), u codeynta waa in loo eegaa sida wada-hadal dhisay halkii u codeyn ah. Jawaabaha muujinaya qeexitaano shakhsi ah oo meelaha iyaga ah iyadoo loo isticmaalayo siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia waxaa la siiyaa mizaanka ugu sareeya. ====Faragelinta maamulka ama bulshada==== {{Shortcut|WP:CONADMIN}} Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, murannadu waa kuwo shakhsi ama fikrad ah halkii ay ka ahaayeen diidmo oo kaliya oo ku saabsan mawduuca, oo kuwani waxay u baahan karaan faragelinta maamulayaasha ama bulshada oo dhan. Sysops ma go'aamin doonaan mawduuca, laakiin waxay faragelin karaan si loo hirgeliyo siyaasadda (sida [[WP:Taariikh nololeedka dadka nool]]) ama si loogu soo saaro meel-ka-saar tifaftirayaasha faragelinta ku samaynaya habka is afgaradka. Mararka qaarkood oo kaliya pedirida dareenka maamulaha ee bogga wada-hadalka waa ku filan tahay; sida caadiga ah, sysops waxay leeyihiin boggag badan oo la ilaaliyo, oo waxaa jira suurtogalnimo in qof uu eegi doono oo u jawaabi doono. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira ilo dhisan oo loogu shaqeeyo tifaftirayaasha adag, sida ku soo socota: ; Guddiyada ilaha : Sida hore lagu xusay, boggaga siyaasadda guud ahaan waxay leeyihiin guddiyo ilo, oo maamulayaal badan ayaa ilaaliya. ; guud ahaan [[Wikipedia:Ogaysiiska Maamulka|Guddiga ilaha maamulayaasha]] : Kuwani waa guddiyo ilo oo loo sameeyay maamulayaasha. Waa guddiyo ilo oo baaxad weyn oo waa in loo isticmaalo si yar. Isticmaal AN arrimaha u baahan machad laakiin anay laga yaabin inay u baahan yihiin tallaabo toos ah; isticmaal ANI arrimaha sii adag. Ha isticmaalin labadaba marka laga reebo marka loo baahdo. ====Debinnada iyo maktabka==== Kuwa ku soo socda waa maktabka caadiga ah oo ay sameeyaan tifaftirayaashu marka ay isku dayayaan inay dhisaan is afgarad: * '''Wada-hadalka ka baxsan wiki.''' Is afgaradka waxaa lagu gaaraa wada-hadalka ka jira wiki dhexdiisa ama tifaftirka. Wada-hadalka meelaha kale ka jira ma tixgelin karno. Dhacdooyinka qaar dhexdeeda, wada-hadalka noocan ah ee ka baxsan wiki wuxuu abuurtaa nghi iyo ammaan-darro. * '''U yeerida, [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo koontooyinka saaxiibada.''' Dadaal kasta oo loogu soo ururinayo dadka ka qayb galaya wada-hadalka bulshada oo leh saameyn ah in lagu leexiyo wada-hadalka ma ahan mid la aqbali karo. Halka ay tahay mid wanaagsan —xahatt loo haysan karo—in dadka loogu yeero wada-hadal si loo helo aragtiyo iyo doodaha cusub, ma ahan mid la aqbali karo]] in loogu yeero oo kaliya dadka taageeraya aragti gaar ah, ama dadka loogu yeero hab leexinaya aragtidooda arrinta ku saabsan. Isticmaalka koonto kale ("sock puppet", ama "sock") si loo saameeyo is afgaradka waa mid si buuxda loo reebay. Ilaha dhex-dhexaadka ah ee macluumaadka bixiya oo loo diro guddiyada ilaha Wikipedia, [[Wikipedia:WikiProject|wikiprojects]], ama tifaftirayaasha waa kuwo loo ogol yahay; laakiin tallaabooyinka loo fahami karo sida isku-day ah in "la buuxiyo sanduuqa u codeynta" ama si kale oo loo saameeyo habka dhisida is afgaradka waxaa loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo faragelin leh. * '''Tifaftirka u jeeda.''' Wada-hadalka la sii wado, oo gubaya ee yoolka tifaftirka waxaa loo tixgeliyaa mid faragelin leh, oo waa in looga fogaado. Tifaftirayaashu waa inay [[Wikipedia:Tafatirka qaska|dhegeystaan]], u jawaabaan, oo wada-work sameeyaan si loo dhiso maqaal ka wanaagsan. Tifaftirayaasha diadda inay aqbalaan is afgarad kasta marka laga reebo kan ay ku adkaysanayaan, oo filibuster sameeya ilaa waqti aan la aqoon si ay u gaaraan yoolkaas, waxay noqon karaan kuwo halis u ah in ay kharibaan habka is afgaradka. * {{Shortcut|WP:FORUMSHOP}} '''Dukaan-doonista guddiyada iyo dukaan-doonista maamulaha.''' Soo-qaadida arrin isku mid ah guddiyo ilo badan iyo boggag wada-hadal oo badan, ama maamulayaal ama dib-u-eegayaal badan, ama mid kasta oo kuwan ka mid ah marar badan, ma ahan mid caawinaya helida iyo gaarida is afgaradka. Ma caawineyso dhisida is afgarad in lagu isku dayo guddiyo kala duwan iyadoo loo joogo in la helo mid aad ka helayso jawaabta aad {{em|rabto}}. (Tan sidoo kale waxaa loo yaqaan "weydiinida waalidka kale".) Marka arrimo badan ay jiraan, marka soo-qaadida arrimaha u gooniga ah boggaga saxda ah waxay noqon kartaa mid macquul ah, laakiin dhacdooyinkan dhexdeeda, inta badan waa ka wanaagsan tahay in la siiyo xiriiriyayaal si loo muujiyo meelaha kale oo aad ku soo qaadday weydiinta. * '''Beddelka aragtida.''' Weydiimaha lagu dejiay guddiyada ilaha iyo boggaga wada-hadalka waa in loo qoraa si dhex-dhexaad ah oo intii suurtogal ah aad u badan, si loo helo ra'yo dheeraad ah oo aan ka qayb galin oo dhex-dhexaad ah. ==Ogaanshaha is afgaradka== {{Shortcut|WP:DCON|WP:DETCON}} Is afgaradka waxaa lagu ogaadaa tayada doodaha lagu bixiyay dhinacyada kala duwan ee arrinta, sida lagu eegay iyadoo loo marayo muraayadda siyaasadda Wikipedia. ===<span class="anchor" id="Level of consensus"></span>Heerarka is afgaradka === {{Shortcut|WP:CONLEVEL|WP:LOCALCONSENSUS}} Is afgaradka ku jira koox yar oo tifaftirayaal ah, meel iyo waqti gaar ah, ma baabi'in karo is afgaradka bulshada ee baaxada weyn. Tusaale ahaan, haddii anay ka dhaadhicin karin bulshada weyn in tallaabadaas ay sax tahay, dadka ka qayb galaya [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] ma go'aamin karaan in [[WP:POLICY|siyaasadda ama tilmaanta]] guud ahaan la aqbalay anay u shaqaynayn maqaallada ku jira guud ahaan. Boggaga talada ee WikiProject, boggaga habka iyo macluumaadka, boggaga dokumanti-ga template-ka], iyo maqaallada shakhsiga ah ma ay marin habka soo jeedinta siyaasadda iyo tilmaanta]] oo laga yaabo inay muujiyaan ama anay muujin is afgarad ballaaran oo bulshada ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tiro yar oo tifaftirayaal ah waxay gaaraan heshiis ku saabsan sida ugu wanaagsan ee loo hirgelinayo siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan maqaal gaar ah oo Wikipedia ah. * {{Tick}} '''Natiijada la jecel yahay:''' Tifaftirayaashu waxay go'aamiyaan in siyaasadda ama tilmaanta bogga oo dhan anay u shaqaynayn dhacdo gaar ah (tusaale ahaan, in [[Wikipedia:Biographies of living persons]] anay u shaqaynayn sababto ah qofku wuxuu dhintay sannado hore, ama in [[Wikipedia:Shuruudaha nuxurka aan xorta ahayn]] anay u shaqaynayn sababto ah mawduucu wuxuu ku jiraa domain-ka dadweyne). * {{Cross}} '''Aan la aqbali karin:''' Koox tifaftirayaal ah (haddii ay tahay ama anay ahayn [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]]) waxay go'aamiyaan in siyaasadaha iyo tilmaamaha bogga oo dhan ee la xiriira anay u shaqaynayn maqaallada gaarka ah. Wikipedia waxay leedahay halbeeg ka qayb galka iyo is afgaradka ee beddelka lagu sameeyo [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]. Qadarinta iyo isku midnimadoodu waxay muhiim u yihiin bulshada. Sidaas darteed, tifaftirayaashu inta badan waxay soo jeediyaan beddelka macnaha leh ee bogga wada-hadalka marka hore si loo ogolaado wada-hadal ka hor hirgelinta beddelka. Beddelka dhiiran oo an la ka wada-hadlin waa kuwo loo ogol yahay laakiin dhahana aan laga soo dhoweyn boggaga siyaasadda. Wanaajinta siyaasadda waxay si wanaagsan ku yimaadaan si tartiib ah iyo si dhawrsan, iyadoo lagu jiro dadaallada firfircoon ee loogu doonayo ka qayb galka iyo heshiiska dadka kale. === <span class="anchor" id="No consensus"></span>Is afgarad la'aan ka dib wada-hadalka === {{Shortcut|WP:NOCON|WP:NOCONSENSUS}} Natiijada "Is afgarad la'aan" waa marka wada-hadalka uu ka soo baxo heshiis la'aan ama ''taageeraya'' ama ''ka dhan ah'' soo-jeedinta. Waxay ka duwan tahay natiijada "is afgarad ka dhan ah", tiyo tifaftirayaasha qaar ay isticmaalaan weedha ''is afgarad la'aan'' sida hab sii dabacsan oo loo deskribe-gareeyo soo-jeedinta la diaday. Is afgarad la'aantu waxay ka dhalan kartaa marka fikrado badan laga wada-hadlo laakiin anay jirin mid hesho socod, ama marka jawaabaha soo-jeedinta ay yihiin kuwo u qeybsan si dhab ah. Mararka qaarkood waxaa jira is afgarad oo loo sameeyay beddel, laakiin ma jiro is afgarad ku saabsan beddelka loo sameeyay, ama tallaabada la qaadayo. Waqtiga maxaa dhacaya marka wada hadalka niyad-wanaagga ah uu ka soo baxo heshiis la'aan in la qaado ama an la qaadin tallaabo? Waxay ku xiran tahay samaynta: * Marka wada-hadalka ku saabsan '''soo-jeedinta ku-darida, beddelka, ama ka saarida maaddada maqaallada dhexdiisa''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, natiijada caadiga ah waa in la haysado qaybta maqaalka sida ay ahayd ka hor soo-jeedinta ama tifaftirka dhiiran. Si kastaba ha ahaatee: ** ''Dadka nool.'' Wada-hadalka la xiriira [[Wikipedia:BLP|dadka nool]], is afgarad la'aantu inta badan waxay ka dhalataa ka-saarida maaddada muranka ku jirta, iyadoo an la eegin haddii soo-jeedintu ahayd ku-daris, beddel, ama ka-saaris. ** ''Jebinta xaqa qoraalka.'' Marka maaddada muranka ku jirta ay tahay mid lagu nghi leeyahay jebinta xaqa qoraalka, waa in si toos ah loo saaraa oo an dib loo celin marka wada-hadalka uu ka soo baxo is afgarad la'aan. ** ''Xiriiriyayaasha dibadda.'' Murannada ku jira xiriiriyayaasha dibadda, xiriiriyayaasha muranka ku jira waa la saaraa ilaa marka uu jiro is afgarad lagu ku darayo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''cinwaanka maqaalka''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, siyaasadda u shaqaynaysa waxay haysaysaa cinwaankii ugu dambeeyay oo qadarsan. Haddii anay jirin cinwaan hore oo qadarsan, marka meesha caadiga ah waa cinwaanka loo isticmaalay tifaftiraha koowaad ee muhiimka ah ka dib marka maqaalku uu ka stop-gareeyay inuu noqdo qabyo. * Marka wada-hadalka ku saabsan '''tirtirida''' uu ka soo baxo is afgarad la'aan, marka natiijada wada-hadalka waa in la haysado ''"status quo"'', guud ahaan iyadoo maaddada la haysanayo. ==Is afgaradku waa beddelmi karaa== {{Shortcut|WP:CCC}} Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddel lagu sameeyo is afgaradka hadda jira, gaar ahaan si loo soo qaado doodaha ama dhacdooyinka an ka hor loo tixgelin. Dhanka kale, soo-jeedinta beddelka is afgaradka dhowaan la dhisay waxay noqon kartaa faragelin. Tifaftirayaashu waxay soo jeedin karaan beddelka is afgaradka iyagoo loo marayo [[#Through discussion|wada-hadal]] ama [[#Through editing|tifaftir]]. Sidaas darteed, dhacdooyinka ugu badan, tifaftiraha og in beddelka la soo jeediyay uu beddeli doono arrin lagu xalliyay wada-hadalkii hore waa inuu soo jeediyaa beddelkaas iyadoo loo marayo wada-hadal. Tifaftirayaasha dib u celinaya beddelka la soo jeediyay ee tifaftirka waa inay ka fogaadaan qeexitaanada gaagaaban (sida "ka dhan ah is afgaradka") oo bixiya tilmaan yar tifaftiraha soo jeedinaya (ama, haddii aad isticmaasho qeexitaanadaas gaagaaban, waa mid caawisa in aad {{em|sido kale}} ku darto xiriiriye ku socda wada-hadalka halka is afgaradku ka dhisay). ==Go'aannada an ku jirin is afgaradka tifaftirayaasha== {{Shortcut|WP:CONEXCEPT}} Siyaasadaha gaarka ah iyo go'aannada ay sameeyeen Wikimedia Foundation (WMF), kooxda maamulka, iyo Guddiga go'aaminta ee Wikipedia waxay ka baxsan yihiin meesha is afgaradka tifaftiraha. Tan ma ahan liis buuxa ee waa nooc gubaya in go'aannada lagu qaaday mashruucan ay u shaqaynayaan oo kaliya shaqada bulshada is maamusha ee Wikipedia Soomaaliga. * WMF waxay leedahay maamulka sharciga ah iyo mas'uuliyadda Wikipedia. Go'aannada, maamulada, iyo tallaabooyinka guddiga WMF iyo kuwa loo doortay waxay ka sareeyaan, oo ka hor maran yihiin is afgaradka. Is afgaradka ku jira tifaftirayaasha ee ku saabsan go'aan kasta, maamul kasta, ama tallaabo kasta oo jebinaya [[:foundation:Policies|siyaasadaha Wikimedia Foundation]] waxaa loogu sheegi karaa WMF qoraal ahaan. * Tallaabooyinka xafiiska looma ogolaha in dib loo celiyo tifaftirayaasha marka laga reebo fasax toos ah oo ka socda xafiiska hore. * Guddiga go'aaminta ee Wikipedia Soomaaliga wuxuu soo saari karaa go'aanno la haysan karo, dhexdeeda oo ka sareeya is afgaradka. Guddigu wuxuu leeyahay guddi ilo, oo loogu amramayo codsiyada in go'aannadaas la beddelo, oo wuxuu beddeli karaa go'aannadaas waqti kasta. * Arrimaha qaar oo u muuqan kara kuwo ku jira is afgaradka bulshada ee Wikipedia Soomaaliga (<samp>so.wikipedia.org</samp>) waxay ku jiraan dhul kale oo u gooni ah. Gaar ahaan, bulshada horumariyaasha software-ka ee [ MediaWiki, oo ku jira shaqalaaha la siiyo lacagta ee Wikimedia Foundation iyo dadka iska bixiya shaqada, iyo mashaariicda aan walaalaha nahay, waa meelo inta badan u gooni ah. Bulshooyinkan u gooniga ah, ee u dhigma waxay shaqeeyaan sida ay u eegaan inay tahay mid loo baahan yahay ama habboon, sida ku-darida, ka-saarida, ama beddelka qaybaha software-ka {{crossref|(eeg [[meta:Limits to configuration changes]])}}, ama aqbalida ama diidmada ku-dariska qaar, tiyo haddii tallaabooyinkooda anay taageerin tifaftirayaasha halkan ku jira. kkduk4nirwpejtgpszlsguxucn5r2rm 10 51530 306672 2026-09-01T09:27:16Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Template:Em dash]] 306672 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Em dash]] 5z28dufgaao4b2u7xywinge6li4yz91 4 51531 306692 2026-09-01T10:01:29Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306692 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51532 306693 2026-09-01T10:01:41Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306693 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51533 306694 2026-09-01T10:01:52Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306694 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51534 306695 2026-09-01T10:02:02Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306695 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51535 306696 2026-09-01T10:02:13Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306696 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51536 306697 2026-09-01T10:02:25Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306697 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51537 306698 2026-09-01T10:03:12Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306698 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51538 306699 2026-09-01T10:03:22Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306699 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51539 306700 2026-09-01T10:03:34Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306700 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51540 306701 2026-09-01T10:03:45Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306701 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51541 306702 2026-09-01T10:03:55Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306702 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51542 306703 2026-09-01T10:04:05Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306703 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51543 306704 2026-09-01T10:04:15Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306704 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51544 306705 2026-09-01T10:04:25Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306705 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51545 306706 2026-09-01T10:04:40Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306706 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51546 306707 2026-09-01T10:04:51Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306707 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51547 306708 2026-09-01T10:05:31Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306708 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51548 306709 2026-09-01T10:05:47Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Is afgarad]] 306709 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Is afgarad]] iqqn45uis2xa4kqbmmmwk3cpigrp36t 4 51549 306711 2026-09-01T10:10:08Z Isma4l 41797 Bog cusub: #REDIRECT Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka 306711 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka] 5h5nltlz18ghrjgdasozl5468xh8kte 306712 306711 2026-09-01T10:10:17Z Isma4l 41797 /* */ 306712 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka]] hb8u6wvrdo3lptmhqfqq93fpywusof6 4 51550 306713 2026-09-01T10:10:38Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka]] 306713 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka]] hb8u6wvrdo3lptmhqfqq93fpywusof6 4 51551 306714 2026-09-01T10:10:52Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka]] 306714 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka]] hb8u6wvrdo3lptmhqfqq93fpywusof6 4 51552 306716 2026-09-01T10:21:00Z Isma4l 41797 /* */ 306716 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DR|WP:DISPUTE}} {{nutshell|Dadka jooga Wikipedia mar dheddooda kuma heshiiyaan tifaftirka maqaallada. Boggaga wada-hadalka waa in loo isticmaalo, laakiin marka tani ay xallin weydo muranka, weydiisashada caawimaad tifaftire kale ayaa sii wanaagsanaan karta.}} Kharibaada ama is-khilaafka ka jira Wikipedia waa mid dabiici ah; tifaftirayaashu marar badan waxay ku diadi doonaan kuwa kale, gaar ahaan go'aannada maaddada. Tifaftirayaasha waxaa looga fadhiyaa inay u fariistaan niyad-wanaag si loo xalliyo murannadooda, mana ahan inay shakhsiyeeyaan murannada. Muranno badan waxaa lagu xallin karaa iyadoo an la doonin ra'yi ka baxsan, iyadoo loo marayo tifaftirka tartiib-tartiib ah, wada-hadal, iyo dadaallada lagu fahami karo diidmada sharciga ah ee dadka kale. Haddii wada-hadalku uu istaago, tifaftirayaashu waxay ka dooni karaan ra'yi ka baxsan si loo caawiyo xallinta muranka. Murannada ku saabsan maaddada waxay leeyihiin meelo badan oo loogu doono caawimaad ka baxsan, oo wada-hadallada la xiriira waxaa sidoo kale lagu faafin karaa boggaga wada-hadalka ee [[Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]] ee la xiriira si loo helo ka qayb galka tifaftirayaasha aan ka qayb galin oo raba. Hababka loogu xalliyo murannada maaddada iyadoo la isticmaalayo caawimaad ka baxsan waxaa ka mid ah weydiisashada ra'yiga saddexaad, ka doonista caawimaad dhex-dhexaadiye, sameynta codsi guddiga ilaha oo habboon ogaysiiska, ama furmaa codsiga faahfaahinta. Arrimaha dabeecadda waxaa lagu xallin karaa guddiga ilaha ee dhacdooyinka, oo murannada sii adag waxaa loo qaadi karaa Guddiga Go'aaminta. Arrimaha u baahan dareen dhakhso ah, fadlan eeg xaaladaha dhakhso ah. == Diiradda saar maaddada == [[WP:NPA|Ka bixi ra'yi waxa qwritten ah, ee ma ahan qofka qray]]. Wikipedia waxay isku deyaa inay haysaso [[WP:NPOV|aragti dhex-dhexaad ah]] boggaga dhexdeeda. Marka aad u malaynayso in qayb ka mid ah maqaalka ay leedahay leexasho ama anay sax ahayn, haddii aad karayso, wanaaji. Haddii aad kari weydo, oo aad ku diaddan tahay, isku day in aad dhex-dhexaad ka dhigto aragtida adoo keenaya dhinacaaga sheekada, laakiin isticmaal [[WP:RS|ilo luu kalsoonaan karo]]. Qeex sababta aad u sameysay tifaftirka aad sameysay, ''gaar ahaan'' marka aad rabto inay dadka kale ku raacaan. == Ka wada-hadal muranka tifaftiraha kale == Haddii uu jiro muran, isticmaalka [[Wikipedia:talk page|bogga wada-hadalka]] waa hab wanaagsan oo lagu isku deyo in lagu xalliyo muranka. Ha ka dhigin muranka mid sii adag iyadoo loo marayo [[w:WP:Edit war|dagaalka tifaftirka]] ee maqaalka ku jira. Ka wada-hadal qofka boggiisa wada-hadalka, ama bogga wada-hadalka ee bogga uu muranku ka jiro. Weydii weydiimo; oo muuji in aad si dhawrsan diiradda u siinayso jawaabaha. Tusaale ahaan, isku day in aad mar kale u tixgeliso erayadaada marka loo eego piramida jaantus ah ee dhanka midig ku taalla. Isku day in aad isticmaasho jaantuska si aad u muujiso murannada ku jira hal ama dhowr weedh oo aad qray ama uu qray qof kale. Marka aad ka wada-hadlayso muranka, sii noqdo mid degan. Haddii tifaftiraha kale uu kuula dabeecad xun yahay, ha sameyn midka kale. Isku day in aad eegto waxyaabaha aragtidooda ka mid ah, oo isku day in aad gaarto tanaasul. [[Wikipedia:Assume good faith|U malayn niyad-wanaag]], ilaa ay ka tahay mid caddayn ah inay anay u tifaftirayn niyad-wanaag. [[File:Graham's Hierarchy of Disagreement.svg|thumb|center|500px|Sii joog saddexda qaybood ee ugu sareeya Graham's Hierarchy of Disagreement.]] == Ka doon dadka kale caawimaad == Haddii isticmaalka bogga wada-hadalka uusan caawin, ka doon tifaftirayaasha kale caawimaad. Ka doon dadka kale boggagooda wada-hadalka ama [[Wikipedia:Simple talk|Simple talk]] caawimaad gaar ah, si loo eego haddii ay bixin karaan ra'yi ka baxsan. Ka doon talo ku saabsan sida muranka loo xallin karo. Tusaale ahaan, isku day in aad hesho habab lagu sii sharpen-gareeyo diiradda arrimaha iyadoo loo isticmaalayo piramida jaantus ah ee dhanka midig ku taalla. 8m2bes27fr3advox28lccsrd44q8a9h 306717 306716 2026-09-01T10:21:08Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Xallinta khilaafaadka]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306716 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DR|WP:DISPUTE}} {{nutshell|Dadka jooga Wikipedia mar dheddooda kuma heshiiyaan tifaftirka maqaallada. Boggaga wada-hadalka waa in loo isticmaalo, laakiin marka tani ay xallin weydo muranka, weydiisashada caawimaad tifaftire kale ayaa sii wanaagsanaan karta.}} Kharibaada ama is-khilaafka ka jira Wikipedia waa mid dabiici ah; tifaftirayaashu marar badan waxay ku diadi doonaan kuwa kale, gaar ahaan go'aannada maaddada. Tifaftirayaasha waxaa looga fadhiyaa inay u fariistaan niyad-wanaag si loo xalliyo murannadooda, mana ahan inay shakhsiyeeyaan murannada. Muranno badan waxaa lagu xallin karaa iyadoo an la doonin ra'yi ka baxsan, iyadoo loo marayo tifaftirka tartiib-tartiib ah, wada-hadal, iyo dadaallada lagu fahami karo diidmada sharciga ah ee dadka kale. Haddii wada-hadalku uu istaago, tifaftirayaashu waxay ka dooni karaan ra'yi ka baxsan si loo caawiyo xallinta muranka. Murannada ku saabsan maaddada waxay leeyihiin meelo badan oo loogu doono caawimaad ka baxsan, oo wada-hadallada la xiriira waxaa sidoo kale lagu faafin karaa boggaga wada-hadalka ee [[Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]] ee la xiriira si loo helo ka qayb galka tifaftirayaasha aan ka qayb galin oo raba. Hababka loogu xalliyo murannada maaddada iyadoo la isticmaalayo caawimaad ka baxsan waxaa ka mid ah weydiisashada ra'yiga saddexaad, ka doonista caawimaad dhex-dhexaadiye, sameynta codsi guddiga ilaha oo habboon ogaysiiska, ama furmaa codsiga faahfaahinta. Arrimaha dabeecadda waxaa lagu xallin karaa guddiga ilaha ee dhacdooyinka, oo murannada sii adag waxaa loo qaadi karaa Guddiga Go'aaminta. Arrimaha u baahan dareen dhakhso ah, fadlan eeg xaaladaha dhakhso ah. == Diiradda saar maaddada == [[WP:NPA|Ka bixi ra'yi waxa qwritten ah, ee ma ahan qofka qray]]. Wikipedia waxay isku deyaa inay haysaso [[WP:NPOV|aragti dhex-dhexaad ah]] boggaga dhexdeeda. Marka aad u malaynayso in qayb ka mid ah maqaalka ay leedahay leexasho ama anay sax ahayn, haddii aad karayso, wanaaji. Haddii aad kari weydo, oo aad ku diaddan tahay, isku day in aad dhex-dhexaad ka dhigto aragtida adoo keenaya dhinacaaga sheekada, laakiin isticmaal [[WP:RS|ilo luu kalsoonaan karo]]. Qeex sababta aad u sameysay tifaftirka aad sameysay, ''gaar ahaan'' marka aad rabto inay dadka kale ku raacaan. == Ka wada-hadal muranka tifaftiraha kale == Haddii uu jiro muran, isticmaalka [[Wikipedia:talk page|bogga wada-hadalka]] waa hab wanaagsan oo lagu isku deyo in lagu xalliyo muranka. Ha ka dhigin muranka mid sii adag iyadoo loo marayo [[w:WP:Edit war|dagaalka tifaftirka]] ee maqaalka ku jira. Ka wada-hadal qofka boggiisa wada-hadalka, ama bogga wada-hadalka ee bogga uu muranku ka jiro. Weydii weydiimo; oo muuji in aad si dhawrsan diiradda u siinayso jawaabaha. Tusaale ahaan, isku day in aad mar kale u tixgeliso erayadaada marka loo eego piramida jaantus ah ee dhanka midig ku taalla. Isku day in aad isticmaasho jaantuska si aad u muujiso murannada ku jira hal ama dhowr weedh oo aad qray ama uu qray qof kale. Marka aad ka wada-hadlayso muranka, sii noqdo mid degan. Haddii tifaftiraha kale uu kuula dabeecad xun yahay, ha sameyn midka kale. Isku day in aad eegto waxyaabaha aragtidooda ka mid ah, oo isku day in aad gaarto tanaasul. [[Wikipedia:Assume good faith|U malayn niyad-wanaag]], ilaa ay ka tahay mid caddayn ah inay anay u tifaftirayn niyad-wanaag. [[File:Graham's Hierarchy of Disagreement.svg|thumb|center|500px|Sii joog saddexda qaybood ee ugu sareeya Graham's Hierarchy of Disagreement.]] == Ka doon dadka kale caawimaad == Haddii isticmaalka bogga wada-hadalka uusan caawin, ka doon tifaftirayaasha kale caawimaad. Ka doon dadka kale boggagooda wada-hadalka ama [[Wikipedia:Simple talk|Simple talk]] caawimaad gaar ah, si loo eego haddii ay bixin karaan ra'yi ka baxsan. Ka doon talo ku saabsan sida muranka loo xallin karo. Tusaale ahaan, isku day in aad hesho habab lagu sii sharpen-gareeyo diiradda arrimaha iyadoo loo isticmaalayo piramida jaantus ah ee dhanka midig ku taalla. 8m2bes27fr3advox28lccsrd44q8a9h 306718 306717 2026-09-01T10:21:35Z Isma4l 41797 /* Diiradda saar maaddada */ 306718 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DR|WP:DISPUTE}} {{nutshell|Dadka jooga Wikipedia mar dheddooda kuma heshiiyaan tifaftirka maqaallada. Boggaga wada-hadalka waa in loo isticmaalo, laakiin marka tani ay xallin weydo muranka, weydiisashada caawimaad tifaftire kale ayaa sii wanaagsanaan karta.}} Kharibaada ama is-khilaafka ka jira Wikipedia waa mid dabiici ah; tifaftirayaashu marar badan waxay ku diadi doonaan kuwa kale, gaar ahaan go'aannada maaddada. Tifaftirayaasha waxaa looga fadhiyaa inay u fariistaan niyad-wanaag si loo xalliyo murannadooda, mana ahan inay shakhsiyeeyaan murannada. Muranno badan waxaa lagu xallin karaa iyadoo an la doonin ra'yi ka baxsan, iyadoo loo marayo tifaftirka tartiib-tartiib ah, wada-hadal, iyo dadaallada lagu fahami karo diidmada sharciga ah ee dadka kale. Haddii wada-hadalku uu istaago, tifaftirayaashu waxay ka dooni karaan ra'yi ka baxsan si loo caawiyo xallinta muranka. Murannada ku saabsan maaddada waxay leeyihiin meelo badan oo loogu doono caawimaad ka baxsan, oo wada-hadallada la xiriira waxaa sidoo kale lagu faafin karaa boggaga wada-hadalka ee [[Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]] ee la xiriira si loo helo ka qayb galka tifaftirayaasha aan ka qayb galin oo raba. Hababka loogu xalliyo murannada maaddada iyadoo la isticmaalayo caawimaad ka baxsan waxaa ka mid ah weydiisashada ra'yiga saddexaad, ka doonista caawimaad dhex-dhexaadiye, sameynta codsi guddiga ilaha oo habboon ogaysiiska, ama furmaa codsiga faahfaahinta. Arrimaha dabeecadda waxaa lagu xallin karaa guddiga ilaha ee dhacdooyinka, oo murannada sii adag waxaa loo qaadi karaa Guddiga Go'aaminta. Arrimaha u baahan dareen dhakhso ah, fadlan eeg xaaladaha dhakhso ah. == Diiradda saar maaddada == Ka bixi ra'yi waxa qwritten ah, ee ma ahan qofka qray. Wikipedia waxay isku deyaa inay haysaso [[WP:NPOV|aragti dhex-dhexaad ah]] boggaga dhexdeeda. Marka aad u malaynayso in qayb ka mid ah maqaalka ay leedahay leexasho ama anay sax ahayn, haddii aad karayso, wanaaji. Haddii aad kari weydo, oo aad ku diaddan tahay, isku day in aad dhex-dhexaad ka dhigto aragtida adoo keenaya dhinacaaga sheekada, laakiin isticmaal ilo luu kalsoonaan karo. Qeex sababta aad u sameysay tifaftirka aad sameysay, ''gaar ahaan'' marka aad rabto inay dadka kale ku raacaan. == Ka wada-hadal muranka tifaftiraha kale == Haddii uu jiro muran, isticmaalka [[Wikipedia:talk page|bogga wada-hadalka]] waa hab wanaagsan oo lagu isku deyo in lagu xalliyo muranka. Ha ka dhigin muranka mid sii adag iyadoo loo marayo [[w:WP:Edit war|dagaalka tifaftirka]] ee maqaalka ku jira. Ka wada-hadal qofka boggiisa wada-hadalka, ama bogga wada-hadalka ee bogga uu muranku ka jiro. Weydii weydiimo; oo muuji in aad si dhawrsan diiradda u siinayso jawaabaha. Tusaale ahaan, isku day in aad mar kale u tixgeliso erayadaada marka loo eego piramida jaantus ah ee dhanka midig ku taalla. Isku day in aad isticmaasho jaantuska si aad u muujiso murannada ku jira hal ama dhowr weedh oo aad qray ama uu qray qof kale. Marka aad ka wada-hadlayso muranka, sii noqdo mid degan. Haddii tifaftiraha kale uu kuula dabeecad xun yahay, ha sameyn midka kale. Isku day in aad eegto waxyaabaha aragtidooda ka mid ah, oo isku day in aad gaarto tanaasul. [[Wikipedia:Assume good faith|U malayn niyad-wanaag]], ilaa ay ka tahay mid caddayn ah inay anay u tifaftirayn niyad-wanaag. [[File:Graham's Hierarchy of Disagreement.svg|thumb|center|500px|Sii joog saddexda qaybood ee ugu sareeya Graham's Hierarchy of Disagreement.]] == Ka doon dadka kale caawimaad == Haddii isticmaalka bogga wada-hadalka uusan caawin, ka doon tifaftirayaasha kale caawimaad. Ka doon dadka kale boggagooda wada-hadalka ama [[Wikipedia:Simple talk|Simple talk]] caawimaad gaar ah, si loo eego haddii ay bixin karaan ra'yi ka baxsan. Ka doon talo ku saabsan sida muranka loo xallin karo. Tusaale ahaan, isku day in aad hesho habab lagu sii sharpen-gareeyo diiradda arrimaha iyadoo loo isticmaalayo piramida jaantus ah ee dhanka midig ku taalla. crmbmjnzbh2mm5hgd4jl84le331nm0n 306719 306718 2026-09-01T10:22:20Z Isma4l 41797 /* Ka wada-hadal muranka tifaftiraha kale */ 306719 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DR|WP:DISPUTE}} {{nutshell|Dadka jooga Wikipedia mar dheddooda kuma heshiiyaan tifaftirka maqaallada. Boggaga wada-hadalka waa in loo isticmaalo, laakiin marka tani ay xallin weydo muranka, weydiisashada caawimaad tifaftire kale ayaa sii wanaagsanaan karta.}} Kharibaada ama is-khilaafka ka jira Wikipedia waa mid dabiici ah; tifaftirayaashu marar badan waxay ku diadi doonaan kuwa kale, gaar ahaan go'aannada maaddada. Tifaftirayaasha waxaa looga fadhiyaa inay u fariistaan niyad-wanaag si loo xalliyo murannadooda, mana ahan inay shakhsiyeeyaan murannada. Muranno badan waxaa lagu xallin karaa iyadoo an la doonin ra'yi ka baxsan, iyadoo loo marayo tifaftirka tartiib-tartiib ah, wada-hadal, iyo dadaallada lagu fahami karo diidmada sharciga ah ee dadka kale. Haddii wada-hadalku uu istaago, tifaftirayaashu waxay ka dooni karaan ra'yi ka baxsan si loo caawiyo xallinta muranka. Murannada ku saabsan maaddada waxay leeyihiin meelo badan oo loogu doono caawimaad ka baxsan, oo wada-hadallada la xiriira waxaa sidoo kale lagu faafin karaa boggaga wada-hadalka ee [[Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]] ee la xiriira si loo helo ka qayb galka tifaftirayaasha aan ka qayb galin oo raba. Hababka loogu xalliyo murannada maaddada iyadoo la isticmaalayo caawimaad ka baxsan waxaa ka mid ah weydiisashada ra'yiga saddexaad, ka doonista caawimaad dhex-dhexaadiye, sameynta codsi guddiga ilaha oo habboon ogaysiiska, ama furmaa codsiga faahfaahinta. Arrimaha dabeecadda waxaa lagu xallin karaa guddiga ilaha ee dhacdooyinka, oo murannada sii adag waxaa loo qaadi karaa Guddiga Go'aaminta. Arrimaha u baahan dareen dhakhso ah, fadlan eeg xaaladaha dhakhso ah. == Diiradda saar maaddada == Ka bixi ra'yi waxa qwritten ah, ee ma ahan qofka qray. Wikipedia waxay isku deyaa inay haysaso [[WP:NPOV|aragti dhex-dhexaad ah]] boggaga dhexdeeda. Marka aad u malaynayso in qayb ka mid ah maqaalka ay leedahay leexasho ama anay sax ahayn, haddii aad karayso, wanaaji. Haddii aad kari weydo, oo aad ku diaddan tahay, isku day in aad dhex-dhexaad ka dhigto aragtida adoo keenaya dhinacaaga sheekada, laakiin isticmaal ilo luu kalsoonaan karo. Qeex sababta aad u sameysay tifaftirka aad sameysay, ''gaar ahaan'' marka aad rabto inay dadka kale ku raacaan. == Ka wada-hadal muranka tifaftiraha kale == Haddii uu jiro muran, isticmaalka bogga wada-hadalka waa hab wanaagsan oo lagu isku deyo in lagu xalliyo muranka. Ha ka dhigin muranka mid sii adag iyadoo loo marayo dagaalka tifaftirka ee maqaalka ku jira. Ka wada-hadal qofka boggiisa wada-hadalka, ama bogga wada-hadalka ee bogga uu muranku ka jiro. Weydii weydiimo; oo muuji in aad si dhawrsan diiradda u siinayso jawaabaha. Tusaale ahaan, isku day in aad mar kale u tixgeliso erayadaada marka loo eego piramida jaantus ah ee dhanka midig ku taalla. Isku day in aad isticmaasho jaantuska si aad u muujiso murannada ku jira hal ama dhowr weedh oo aad qray ama uu qray qof kale. Marka aad ka wada-hadlayso muranka, sii noqdo mid degan. Haddii tifaftiraha kale uu kuula dabeecad xun yahay, ha sameyn midka kale. Isku day in aad eegto waxyaabaha aragtidooda ka mid ah, oo isku day in aad gaarto tanaasul. [[Wikipedia:Assume good faith|U malayn niyad-wanaag]], ilaa ay ka tahay mid caddayn ah inay anay u tifaftirayn niyad-wanaag. [[File:Graham's Hierarchy of Disagreement.svg|thumb|center|500px|Sii joog saddexda qaybood ee ugu sareeya Graham's Hierarchy of Disagreement.]] == Ka doon dadka kale caawimaad == Haddii isticmaalka bogga wada-hadalka uusan caawin, ka doon tifaftirayaasha kale caawimaad. Ka doon dadka kale boggagooda wada-hadalka ama [[Wikipedia:Simple talk|Simple talk]] caawimaad gaar ah, si loo eego haddii ay bixin karaan ra'yi ka baxsan. Ka doon talo ku saabsan sida muranka loo xallin karo. Tusaale ahaan, isku day in aad hesho habab lagu sii sharpen-gareeyo diiradda arrimaha iyadoo loo isticmaalayo piramida jaantus ah ee dhanka midig ku taalla. 3cdmjsdr0l2slindet3l73lmv1xmky0 306720 306719 2026-09-01T10:22:41Z Isma4l 41797 306720 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DR|WP:DISPUTE}} {{nutshell|Dadka jooga Wikipedia mar dheddooda kuma heshiiyaan tifaftirka maqaallada. Boggaga wada-hadalka waa in loo isticmaalo, laakiin marka tani ay xallin weydo muranka, weydiisashada caawimaad tifaftire kale ayaa sii wanaagsanaan karta.}} Kharibaada ama is-khilaafka ka jira Wikipedia waa mid dabiici ah; tifaftirayaashu marar badan waxay ku diadi doonaan kuwa kale, gaar ahaan go'aannada maaddada. Tifaftirayaasha waxaa looga fadhiyaa inay u fariistaan niyad-wanaag si loo xalliyo murannadooda, mana ahan inay shakhsiyeeyaan murannada. Muranno badan waxaa lagu xallin karaa iyadoo an la doonin ra'yi ka baxsan, iyadoo loo marayo tifaftirka tartiib-tartiib ah, wada-hadal, iyo dadaallada lagu fahami karo diidmada sharciga ah ee dadka kale. Haddii wada-hadalku uu istaago, tifaftirayaashu waxay ka dooni karaan ra'yi ka baxsan si loo caawiyo xallinta muranka. Murannada ku saabsan maaddada waxay leeyihiin meelo badan oo loogu doono caawimaad ka baxsan, oo wada-hadallada la xiriira waxaa sidoo kale lagu faafin karaa boggaga wada-hadalka ee [[Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]] ee la xiriira si loo helo ka qayb galka tifaftirayaasha aan ka qayb galin oo raba. Hababka loogu xalliyo murannada maaddada iyadoo la isticmaalayo caawimaad ka baxsan waxaa ka mid ah weydiisashada ra'yiga saddexaad, ka doonista caawimaad dhex-dhexaadiye, sameynta codsi guddiga ilaha oo habboon ogaysiiska, ama furmaa codsiga faahfaahinta. Arrimaha dabeecadda waxaa lagu xallin karaa guddiga ilaha ee dhacdooyinka, oo murannada sii adag waxaa loo qaadi karaa Guddiga Go'aaminta. Arrimaha u baahan dareen dhakhso ah, fadlan eeg xaaladaha dhakhso ah. == Diiradda saar maaddada == Ka bixi ra'yi waxa qwritten ah, ee ma ahan qofka qray. Wikipedia waxay isku deyaa inay haysaso [[WP:NPOV|aragti dhex-dhexaad ah]] boggaga dhexdeeda. Marka aad u malaynayso in qayb ka mid ah maqaalka ay leedahay leexasho ama anay sax ahayn, haddii aad karayso, wanaaji. Haddii aad kari weydo, oo aad ku diaddan tahay, isku day in aad dhex-dhexaad ka dhigto aragtida adoo keenaya dhinacaaga sheekada, laakiin isticmaal ilo luu kalsoonaan karo. Qeex sababta aad u sameysay tifaftirka aad sameysay, ''gaar ahaan'' marka aad rabto inay dadka kale ku raacaan. == Ka wada-hadal muranka tifaftiraha kale == Haddii uu jiro muran, isticmaalka bogga wada-hadalka waa hab wanaagsan oo lagu isku deyo in lagu xalliyo muranka. Ha ka dhigin muranka mid sii adag iyadoo loo marayo dagaalka tifaftirka ee maqaalka ku jira. Ka wada-hadal qofka boggiisa wada-hadalka, ama bogga wada-hadalka ee bogga uu muranku ka jiro. Weydii weydiimo; oo muuji in aad si dhawrsan diiradda u siinayso jawaabaha. Tusaale ahaan, isku day in aad mar kale u tixgeliso erayadaada marka loo eego piramida jaantus ah ee dhanka midig ku taalla. Isku day in aad isticmaasho jaantuska si aad u muujiso murannada ku jira hal ama dhowr weedh oo aad qray ama uu qray qof kale. Marka aad ka wada-hadlayso muranka, sii noqdo mid degan. Haddii tifaftiraha kale uu kuula dabeecad xun yahay, ha sameyn midka kale. Isku day in aad eegto waxyaabaha aragtidooda ka mid ah, oo isku day in aad gaarto tanaasul. U malayn niyad wanaag, ilaa ay ka tahay mid caddayn ah inay anay u tifaftirayn niyad-wanaag. [[File:Graham's Hierarchy of Disagreement.svg|thumb|center|500px|Sii joog saddexda qaybood ee ugu sareeya Graham's Hierarchy of Disagreement.]] == Ka doon dadka kale caawimaad == Haddii isticmaalka bogga wada-hadalka uusan caawin, ka doon tifaftirayaasha kale caawimaad. Ka doon dadka kale boggagooda wada-hadalka ama [[Wikipedia:Simple talk|Simple talk]] caawimaad gaar ah, si loo eego haddii ay bixin karaan ra'yi ka baxsan. Ka doon talo ku saabsan sida muranka loo xallin karo. Tusaale ahaan, isku day in aad hesho habab lagu sii sharpen-gareeyo diiradda arrimaha iyadoo loo isticmaalayo piramida jaantus ah ee dhanka midig ku taalla. 3evimdopqtu2beuvkbu22ky06ntzpwz 306721 306720 2026-09-01T10:23:01Z Isma4l 41797 /* Ka doon dadka kale caawimaad */ 306721 wikitext text/x-wiki {{policy|WP:DR|WP:DISPUTE}} {{nutshell|Dadka jooga Wikipedia mar dheddooda kuma heshiiyaan tifaftirka maqaallada. Boggaga wada-hadalka waa in loo isticmaalo, laakiin marka tani ay xallin weydo muranka, weydiisashada caawimaad tifaftire kale ayaa sii wanaagsanaan karta.}} Kharibaada ama is-khilaafka ka jira Wikipedia waa mid dabiici ah; tifaftirayaashu marar badan waxay ku diadi doonaan kuwa kale, gaar ahaan go'aannada maaddada. Tifaftirayaasha waxaa looga fadhiyaa inay u fariistaan niyad-wanaag si loo xalliyo murannadooda, mana ahan inay shakhsiyeeyaan murannada. Muranno badan waxaa lagu xallin karaa iyadoo an la doonin ra'yi ka baxsan, iyadoo loo marayo tifaftirka tartiib-tartiib ah, wada-hadal, iyo dadaallada lagu fahami karo diidmada sharciga ah ee dadka kale. Haddii wada-hadalku uu istaago, tifaftirayaashu waxay ka dooni karaan ra'yi ka baxsan si loo caawiyo xallinta muranka. Murannada ku saabsan maaddada waxay leeyihiin meelo badan oo loogu doono caawimaad ka baxsan, oo wada-hadallada la xiriira waxaa sidoo kale lagu faafin karaa boggaga wada-hadalka ee [[Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]] ee la xiriira si loo helo ka qayb galka tifaftirayaasha aan ka qayb galin oo raba. Hababka loogu xalliyo murannada maaddada iyadoo la isticmaalayo caawimaad ka baxsan waxaa ka mid ah weydiisashada ra'yiga saddexaad, ka doonista caawimaad dhex-dhexaadiye, sameynta codsi guddiga ilaha oo habboon ogaysiiska, ama furmaa codsiga faahfaahinta. Arrimaha dabeecadda waxaa lagu xallin karaa guddiga ilaha ee dhacdooyinka, oo murannada sii adag waxaa loo qaadi karaa Guddiga Go'aaminta. Arrimaha u baahan dareen dhakhso ah, fadlan eeg xaaladaha dhakhso ah. == Diiradda saar maaddada == Ka bixi ra'yi waxa qwritten ah, ee ma ahan qofka qray. Wikipedia waxay isku deyaa inay haysaso [[WP:NPOV|aragti dhex-dhexaad ah]] boggaga dhexdeeda. Marka aad u malaynayso in qayb ka mid ah maqaalka ay leedahay leexasho ama anay sax ahayn, haddii aad karayso, wanaaji. Haddii aad kari weydo, oo aad ku diaddan tahay, isku day in aad dhex-dhexaad ka dhigto aragtida adoo keenaya dhinacaaga sheekada, laakiin isticmaal ilo luu kalsoonaan karo. Qeex sababta aad u sameysay tifaftirka aad sameysay, ''gaar ahaan'' marka aad rabto inay dadka kale ku raacaan. == Ka wada-hadal muranka tifaftiraha kale == Haddii uu jiro muran, isticmaalka bogga wada-hadalka waa hab wanaagsan oo lagu isku deyo in lagu xalliyo muranka. Ha ka dhigin muranka mid sii adag iyadoo loo marayo dagaalka tifaftirka ee maqaalka ku jira. Ka wada-hadal qofka boggiisa wada-hadalka, ama bogga wada-hadalka ee bogga uu muranku ka jiro. Weydii weydiimo; oo muuji in aad si dhawrsan diiradda u siinayso jawaabaha. Tusaale ahaan, isku day in aad mar kale u tixgeliso erayadaada marka loo eego piramida jaantus ah ee dhanka midig ku taalla. Isku day in aad isticmaasho jaantuska si aad u muujiso murannada ku jira hal ama dhowr weedh oo aad qray ama uu qray qof kale. Marka aad ka wada-hadlayso muranka, sii noqdo mid degan. Haddii tifaftiraha kale uu kuula dabeecad xun yahay, ha sameyn midka kale. Isku day in aad eegto waxyaabaha aragtidooda ka mid ah, oo isku day in aad gaarto tanaasul. U malayn niyad wanaag, ilaa ay ka tahay mid caddayn ah inay anay u tifaftirayn niyad-wanaag. [[File:Graham's Hierarchy of Disagreement.svg|thumb|center|500px|Sii joog saddexda qaybood ee ugu sareeya Graham's Hierarchy of Disagreement.]] == Ka doon dadka kale caawimaad == Haddii isticmaalka bogga wada-hadalka uusan caawin, ka doon tifaftirayaasha kale caawimaad. Ka doon dadka kale boggagooda wadahadalka caawimaad gaar ah, si loo eego haddii ay bixin karaan ra'yi ka baxsan. Ka doon talo ku saabsan sida muranka loo xallin karo. Tusaale ahaan, isku day in aad hesho habab lagu sii sharpen-gareeyo diiradda arrimaha iyadoo loo isticmaalayo piramida jaantus ah ee dhanka midig ku taalla. ce6pu292aw9sokf6zcn1aig56xry7ki 4 51553 306722 2026-09-01T10:23:45Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Xallinta khilaafaadka]] 306722 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Xallinta khilaafaadka]] 8p4x2an0xqafjc4rr55c1bgzshnqvnm 4 51554 306723 2026-09-01T10:23:54Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Xallinta khilaafaadka]] 306723 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Xallinta khilaafaadka]] 8p4x2an0xqafjc4rr55c1bgzshnqvnm 4 51555 306724 2026-09-01T10:29:24Z Isma4l 41797 /* */ 306724 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|WP:FAITH|WP:AGF}} In la '''u malayo niyad-wanaag''' waa qayb muhiim ah oo ka mid ah Wikipedia. Waxay ka dhigan tahay in la u malayo inay dadka jooga Wikipedia leeyihiin ujeedooyin wanaagsan marka ay wax sameynayaan (tusaale ahaan beddelka, ka bixinta ra'yiga, iyo kuwo kale), tiyo haddii ay ku dambeyso inay sameeyaan meel ku dhac. Waxaan u malaynaynaa in dadka ugu badan oo halkan ka shaqeeya ay rabaan inay caawiyaan Wikipedia, sidaas darteed waxaan u ogolaanaynaa in qof kasta oo loo ogol yahay uu tifaftiro. U malayntan waa in lagu wadaago dhammaan dadka, sabab ku saabsan wanaagga mashruuca. Haddii tani anay dhab ahayn, mashruuc guuleystay oo sida Wikipedia ah ma jireen. Marka aad u malaynayso in meel ku dhaca uu qof sameeyay uu ahaa dadaal lagu caawinayo mashruuca, sax iyadoo an la u dabeecad xunaynin tifaftiraha. Marka aad ku diaddan tahay qof, meel ku hay inuu u malaynayo inuu caawinayo. U malay in aad isticmaasho boggaga wada-hadalka si aad u qeexdo, oo sii dadka kale fursad ay ku sameeyaan midka kale. Tan waxay ka fogaan kartaa is-khilaafka waxayna joojin kartaa inay murannadu sii adkaadaan. Ka noqdo mid u dulqaadata tifaftirayaasha cusub oo ha [[WP:BITE|qanin iyaga]]. Wikipedia waxay ka duwan tahay dhaqammada iyo bulshooyinka ugu badan, oo dad badan laga yaabaa inay an ka warhayn sida aan u shaqaynayno. Waxay sameyn karaan meel ku dhac ama ma muujin karaan qadarin siyaasadaha bulshada. Tifaftire cusub wuxuu u malayn karaa in siyaasad waa in la beddelo si ay u u dhiganto khibradooda meel kale. Sidoo kale, tifaftirayaal badan oo cusub waxay noqon karaan kuwo xirfado leh ama leh khibrado caawinaad u ah mashruucayaga. Dadkan waxay oo kaliya isku deyayaan inay caawiyaan. U malaynta niyad-wanaaggu waxay ku saabsan tahay ujeedooyinka (sababta dadku u sameeyaan waxay sameeyaan), ee ma ahan tallaabooyinka (waxa ay sameeyaan). Dadka isku deya inay caawiyaan mararka qaarkood waxay sameeyaan meel ku dhac, oo waa in aad saxdo meel ku dhacyadaas. Si kastaba ha ahaatee, waa in aad an u malayn in meel ku dhacooda loogu talagalay inuu noqdo mid halis ah ama [[Wikipedia:Vandalism|kharibaad]]. Sax meel ku dhacooda, laakiin ha noqonin mid dabeecad xun ama asluub daran. Waxaa laga yaabaa in aad an ku raaci doonin qof kasta oo halkan jooga. Tiyo haddii ay yihiin kuwo meel ka dhacay, tan ma ka dhigna inay isku deyayaan inay Wikipedia ka dhigaan mid sii xun. Waxaa laga yaabaa in aad xata awoodi weydo in aad ka wada-work sameeyso dadka qaar. Tan sidoo kale ma ka dhigna inay isku deyayaan inay Wikipedia ka dhigaan mid sii xun. Mar walba ma ahan mid loo baahan yahay in aan u malayno inay tallaabooyinka tifaftiraha yihiin kuwo niyad-xun, tiyo haddii niyad-xumadu ay u muuqato mid caddayn ah, sababtoo ah dib u celinta iyo meel-ka-saarida waxaa loo hirgelin karaa sabab ku saabsan tallaabooyinka, ee ma ahan ujeedada. <!--Assuming good faith also does not mean that no action by editors should be mean to, but instead that actions should not be needlessly attributed to badness. (I do not understand this sentence. If you can make it clear, it can be put back in)--> Dhihida in dhinaca kale ee is-khilaafka uu an u malaynayn niyad-wanaag waxay noqon kartaa nooc ka mid ah u malayn la meel-naanta niyad-wanaagga. Siyaasaddan ma u baahna tifaftirayaasha inay sii wadaan u malaynta niyad-wanaagga marka ay jirto caddayn muujinaysa inay leeyihiin niyad-xun. Tallaabooyinka an u dhigmin niyad-wanaagga waxaa ka mid ah kharibaada, [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo beenta. U malaynta niyad-wanaaggu sidoo kale ma ka dhigna in anay jirin tallaabo ay sameeyeen tifaftirayaashu oo waa in la dhaleeceeyo, laakiin beddelkeeda in dhaleeceynta an loo saarin niyad-xumo ilaa ay ka jirto caddayn gaar ah oo niyad-xumo ah. ==Boggaga la xiriira== *[[Wikipedia:Anshax]] t60o461pobojjacuvfeg4jltkvh0nr8 306725 306724 2026-09-01T10:29:32Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306724 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|WP:FAITH|WP:AGF}} In la '''u malayo niyad-wanaag''' waa qayb muhiim ah oo ka mid ah Wikipedia. Waxay ka dhigan tahay in la u malayo inay dadka jooga Wikipedia leeyihiin ujeedooyin wanaagsan marka ay wax sameynayaan (tusaale ahaan beddelka, ka bixinta ra'yiga, iyo kuwo kale), tiyo haddii ay ku dambeyso inay sameeyaan meel ku dhac. Waxaan u malaynaynaa in dadka ugu badan oo halkan ka shaqeeya ay rabaan inay caawiyaan Wikipedia, sidaas darteed waxaan u ogolaanaynaa in qof kasta oo loo ogol yahay uu tifaftiro. U malayntan waa in lagu wadaago dhammaan dadka, sabab ku saabsan wanaagga mashruuca. Haddii tani anay dhab ahayn, mashruuc guuleystay oo sida Wikipedia ah ma jireen. Marka aad u malaynayso in meel ku dhaca uu qof sameeyay uu ahaa dadaal lagu caawinayo mashruuca, sax iyadoo an la u dabeecad xunaynin tifaftiraha. Marka aad ku diaddan tahay qof, meel ku hay inuu u malaynayo inuu caawinayo. U malay in aad isticmaasho boggaga wada-hadalka si aad u qeexdo, oo sii dadka kale fursad ay ku sameeyaan midka kale. Tan waxay ka fogaan kartaa is-khilaafka waxayna joojin kartaa inay murannadu sii adkaadaan. Ka noqdo mid u dulqaadata tifaftirayaasha cusub oo ha [[WP:BITE|qanin iyaga]]. Wikipedia waxay ka duwan tahay dhaqammada iyo bulshooyinka ugu badan, oo dad badan laga yaabaa inay an ka warhayn sida aan u shaqaynayno. Waxay sameyn karaan meel ku dhac ama ma muujin karaan qadarin siyaasadaha bulshada. Tifaftire cusub wuxuu u malayn karaa in siyaasad waa in la beddelo si ay u u dhiganto khibradooda meel kale. Sidoo kale, tifaftirayaal badan oo cusub waxay noqon karaan kuwo xirfado leh ama leh khibrado caawinaad u ah mashruucayaga. Dadkan waxay oo kaliya isku deyayaan inay caawiyaan. U malaynta niyad-wanaaggu waxay ku saabsan tahay ujeedooyinka (sababta dadku u sameeyaan waxay sameeyaan), ee ma ahan tallaabooyinka (waxa ay sameeyaan). Dadka isku deya inay caawiyaan mararka qaarkood waxay sameeyaan meel ku dhac, oo waa in aad saxdo meel ku dhacyadaas. Si kastaba ha ahaatee, waa in aad an u malayn in meel ku dhacooda loogu talagalay inuu noqdo mid halis ah ama [[Wikipedia:Vandalism|kharibaad]]. Sax meel ku dhacooda, laakiin ha noqonin mid dabeecad xun ama asluub daran. Waxaa laga yaabaa in aad an ku raaci doonin qof kasta oo halkan jooga. Tiyo haddii ay yihiin kuwo meel ka dhacay, tan ma ka dhigna inay isku deyayaan inay Wikipedia ka dhigaan mid sii xun. Waxaa laga yaabaa in aad xata awoodi weydo in aad ka wada-work sameeyso dadka qaar. Tan sidoo kale ma ka dhigna inay isku deyayaan inay Wikipedia ka dhigaan mid sii xun. Mar walba ma ahan mid loo baahan yahay in aan u malayno inay tallaabooyinka tifaftiraha yihiin kuwo niyad-xun, tiyo haddii niyad-xumadu ay u muuqato mid caddayn ah, sababtoo ah dib u celinta iyo meel-ka-saarida waxaa loo hirgelin karaa sabab ku saabsan tallaabooyinka, ee ma ahan ujeedada. <!--Assuming good faith also does not mean that no action by editors should be mean to, but instead that actions should not be needlessly attributed to badness. (I do not understand this sentence. If you can make it clear, it can be put back in)--> Dhihida in dhinaca kale ee is-khilaafka uu an u malaynayn niyad-wanaag waxay noqon kartaa nooc ka mid ah u malayn la meel-naanta niyad-wanaagga. Siyaasaddan ma u baahna tifaftirayaasha inay sii wadaan u malaynta niyad-wanaagga marka ay jirto caddayn muujinaysa inay leeyihiin niyad-xun. Tallaabooyinka an u dhigmin niyad-wanaagga waxaa ka mid ah kharibaada, [[Wikipedia:Sock puppetry|koontooyinka badan]], iyo beenta. U malaynta niyad-wanaaggu sidoo kale ma ka dhigna in anay jirin tallaabo ay sameeyeen tifaftirayaashu oo waa in la dhaleeceeyo, laakiin beddelkeeda in dhaleeceynta an loo saarin niyad-xumo ilaa ay ka jirto caddayn gaar ah oo niyad-xumo ah. ==Boggaga la xiriira== *[[Wikipedia:Anshax]] t60o461pobojjacuvfeg4jltkvh0nr8 4 51556 306726 2026-09-01T10:29:51Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan]] 306726 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan]] 26okizgnzuyug32x2cgdnrhjc5os4zn 4 51557 306727 2026-09-01T10:31:18Z Isma4l 41797 /* */ 306727 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan]] 26okizgnzuyug32x2cgdnrhjc5os4zn 4 51558 306729 2026-09-01T10:36:07Z Isma4l 41797 /* */ 306729 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|WP:BITE|WP:NEWBIE|WP:NOOB}} {{nutshell|Ha noqonin mid dabeecad xun ama aan saaxiibtinimo lahayn dadka cusub. Meel ku hay in aad [[WP:AGF|u malayso niyad-wanaag]] marka hore (inay isku deyayaan inay caawiyaan) - oo uga wada-hadal oo u shaqee hab asluub leh.}} == Fadlan HA QANIN dadka cusub == [[File:Playing with the ball 3.jpg|thumb|250px|right|Kubbaddan waa ku wanaagsan tahay in la qaniino, laakiin dadka cusub ee ugu badan ma ahan kuwo noocaas ah.]] Dadka cusub waa loo baahan yahay. Aad bay muhiim u yihiin [[community|bulshada]]. Waxay ku dari karaan maaddo Wikipedia-dan. Iyagoo tan sameynaya, waxay Wikipedia-dan ka dhigi doonaan mid sii wanaagsan. Wikipedia-dan waxay sidoo kale ku dhex muujin doontaa macluumaad ku saabsan mawduucyo dheeraad ah, sababtoo ah dad badan ayaa ku darsaday. Waxaan siinaa kalsooni dadka cusub. Tani waxaynu ku wanaajinaynaa kala duwanaanshaha aqoonta, aragtiyada iyo mabaadi'da Wikipedia. Waxaa baaritaan lagu helay in dadka cusub ay sameeyaan beddelo badan. Beddelooda, waxay ku daraan maaddada ugu badan Wikipedia-dan. Tifaftirayaasha joogtada ah (aan ahayn dadka cusub) iyo maamulayaashu waxay sidoo kale sameeyaan beddelo badan. Laakiin beddeladan inta badan waxaa loo sameeyaa si loo saxo meel ku dhacyada yaryar, loo dib-u-habeeyo, oo loo beddelo maaddada si maqaalku u aqriyo si sii wanaagsan.<ref>{{cite web |url= http://www.aaronsw.com/weblog/whowriteswikipedia |title= Who writes Wikipedia? (Aaron Swartz's Raw Thought) |accessdate=2009-04-21 |last= Swartz |first= Aaron |date= 2006-09-04 |format= HTML |work= |publisher= |pages= |quote= }}</ref> Meel ku hay, halkudhaygyaga — iyo yeeridayada dadka cusub — waa [[Wikipedia:Be bold in updating pages|noqo mid '''dhiiran''']]. Waxaan leenahay xeerar, halbeegyo, iyo dhaqammo. Dadka cusub intooda qaar waxay aqbalaan yeerida oo waxay beddelaan waxyaabaha. Xeerarku waxay joogaan si ay na caawiyaan. Waa in an loo isticmaalin si loo cabsiyo dadka cusub. Dad badan oo cusub waxay leeyihiin khibrad badan oo ka socota meel kale. Waxay sidoo kale leeyihiin fikrado iyo awood abuuris oo lagu wanaajin karo mashruucayaga. Dadkan cusub laga yaabaa inay an ka warhayn xeerarka, si kastaba ha ahaatee. Waxyaabaha qaar oo qofka cusub uu sameeyo waxay u muuqan karaan kuwo "xun", laakiin waxay wanaajin karaan Wikipedia. Laga yaabaa in xeerarka intooda qaar loo baahan yahay in mar kale la eego. Laga yaabaa inay an sii ahayn kuwo sax ah Wikipedia-dan. Sidaas darteed, waa muhiim in loo eego qofka cusub waqti yar. Laga yaabaa in aad u baahato in aad weydiiso waxa qofka cusub uu isku deyayo inuu sameeyo, ka hor inta an loogu sheegin inay sameynayaan wax "hab xun". Haddii aad ogaato, ama aad u malayso si caddayn ah, in qof cusub uu sameeyay meel ku dhac, isku day in aad saxdo meel ku dhaca adiga ku jira. Tusaale ka mid ah meel ku dhacyadaas waa in la ilaawo in magacyada buugaagta ama magacyada maraakiibta lagu qaro [[italics]], ama in la heli waayo xiriiriyayaal caawinaad leh. Ha weerarin qofka cusub. Meel ku hay, halkan waa meel uu qof kasta ka beddeli karo. Sababtan darteed, waa shaqada qof kasta inuu beddelo, ee ma ahan inuu dhaleeceeyo ama uu ilaaliyo dadka kale. Meel ku hay in dadka cusub inta badan anay ka warhayn in taariikhaha tifaftirka la haysayo. Sidaas darteed marka beddeloodu ay ka waayaan, waxay inta badan ku jiraan argagax, oo waxay opens gareeyaan [[Wikipedia:edit war|dagaalka tifaftirka]] ama waxay ka baxaan Wikipedia sababtoo ah waxay u malaynayaan (si meel ku dhac ah) in saacadaha shaqada ay ka waayeen oo an dib loo soo celin karin. Fadlan u sheeg qofka cusub si dabacsan in shaqadoodu anay mar walba waayeyn. Mar walba waxaa lagu soo celin karaa taariikhda. Bar iyaga inay ka wada-hadli karaan waxyaabaha anay caddayn ka ahayn boggaga wada-hadalka, iyo in, haddii dhammaan waxyaabaha kale ay guul-darreystaan, waxay mar walba eegi karaan maqaalka dhowr bilood ka dib, si looga wada-hadlo maqaalka iyadoo loo marayo koox cusub oo tifaftirayaal ah. Haddii aad u malaynayso in aad u baahan tahay in aad wax kasta u sheegto qofka cusub oo ku saabsan meel ku dhac, fadlan u samee hab caawinaad leh. Inta lagu jiro bilowga, waa wanaagsan tahay in la yiraahdo "salan" boggiisa wada-hadalka, si ay uga warhelaan inay halkan ka yihiin kuwo soo dhoweyn leh. Ka dib, waxaad '''si degan''' u qeexi kartaa waxa aad u malaynayso in loo baahan yahay in la beddelo, oo sida saaxiibka iyo u dhigma qofka, laga yaabaa in aad sidoo kale muujiso waxyaabaha ay sameeyeen oo aad '''jefayso'''. Haddii aad kari weydo in aad tan sameyso, marka laga yaabaa inay sii wanaagsan tahay in an waxba la yiraahdo. Dadka kale ee cusub waxay noqon karaan kuwo ka baqaya inay sameeyaan beddelo, gaar ahaan kuwo waaweyn, sida [[Wikipedia:Neutral point of view|NPOV]]-ing iyo moving, sabab ku saabsan cabsida ah in lagu kharibo Wikipedia (ama in laga caraysiyo Wikipedians kale ama lagu dhihi karo qeylo.) Bar iyaga inay [[Wikipedia:Be bold|noqdaan kuwo dhiiran]], oo ha caraysan inuu ka jiro cabsi. Halka ay tahay mid wanaagsan in loo tilmaamo qof cusub oo sameeyay meel ku dhac, boggaga siyaasadda ee la xiriira, waa mid an adal ahayn oo an saaxiibtinimo lahayn in loo soo jeediyo inay joojiyaan ka qayb galka u codeynta, wada-hadallada RfD, iyo kuwo kale ilaa ay ka "helaan khibrad dheeraad ah." Tan waxay niyad-jabisaa tifaftirayaasha cusub in ay soo galaan waxayna joojin kartaa Wikipedia inay isticmaasho xirfadooda iyo aqoontooda. Marka aad bixinayso talo dadka cusub, ha ka dhigin adiga ku jira in aad u muuqato sida qof aad u muhiim ah. Ka dhig qofka cusub inuu ka yoobo mid si dhab ah loo soo dhoweeyay. Ha ka dhigin qofka cusub inuu u maleyyo inuu waa inuu helo aqbalidaada si loo ogolaado inuu soo galo koox gaar ah. Meel kasta oo cusub oo ay dadku ugu wada-work sameeyaan wax waxay leedahay xeerar gaar ah iyo habab loo sameeyo waxyaabaha oo u baahan waqti in la barto, oo [[WP:NBD|waab ka hella]] in si joogto ah loo eego si loo eego haddii ay wali u shaqaynayaan si wanaagsan ama waa in la beddelo. Ha ugu yeerin dadka cusub magacyo aan dabacsanayn sida "[[Wikipedia:Sock puppetry|sockpuppet]]" ama "[[Wikipedia:Sock puppetry#Meatpuppets|meatpuppet]]". Haddii dad badan oo cusub ay ka soo muuqdaan hal dhinac oo u codeyn ah, waa in aad ka dhigtaa kuwo soo dhoweyn leh iyadoo loo qeexayo in u codeyntooda laga yaabo in la ilaawo. Magac-u-yeerid ma ahan mid loo baahan yahay. Mararka qaardood tifaftirayaashu waxay ilaabaan inay isticmaalaan dhowr tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>) ka dib qoraallada bogga wada-hadalka, kuwaas oo ku dhex jira magac-isticmaalaha iyo taariikhda iyo waqtiga iyaga ku jira si toos ah. Waxaad ka dhigi kartaa habka xasuusinta mid sii fudud oo aan caraysiin ahayn iyadoo loo isticmaalayo template-ka ku soo socda. Waxaad sidoo kale isticmaali kartaa {{tl|unsigned}} si loo saxo ra'yooyinkaas aan lehayn magacyo waqtiga dhexdiisa. * {{tl|Uw-tilde}} [[Wikipedia:Assume good faith|U malayn niyad-wanaag]] dhanka qofka cusub. Waxay u badan tahay inay rabaan inay caawiyaan. Sii iyaga fursad! Meel ku hay [[Hanlon's Razor]]. Dabeecadda u muuqata mid xun oo loogu talagalay tifaftirayaasha khibrada leh oo Wikipedia ah waxay u badan tahay sababto ah qof ma oga sida aan u malaynayno in tifaftirayaashu ay sameeyaan waxyaabaha. Tiyo haddii aad tahay mid '''100% caddayn ka ah''' in qof uu yahay mid aan meelna lahayn, aan wanaagsanayn, internet troll, kharibaya, ama sii xun, waa in aad u shaqayso sida iyagoo an ahayn kuwo noocaas ah. Iyadoo loo marayo in la noqdo mid degan, raba, iyo qadarin leh, waxaad u muuqataa sida qof macquul ah, oo waxaad caawinaysaa mashruucayaga inuu si sax ah u sii socdo. Tani waxay ka socotaa aan la siinayn maaddo trolls-ka. Meel ku hay in aad adiga ku jira ka ahayd mid cusub mar. Sida xeerka dahabiga ah uu leeyahay, u shaqee dadka kale si dabacsan iyo asluub leh, sida aad rabto in laguula shaqeeyo haddii aad halkan soo gaari lahayd dhowaan. == Sida looga fogaado in la noqdo "qaniine" == Fikradaha dadka cusub ee ku saabsan sida waxyaabuhu u shaqaynayaan Wikipedia dhexdeeda waxay inta badan ku perustanaan doonaan waxa ay u barteen inay ku sameeyaan Wikipedia ka baxsan. Boggankan wuxuu noqon karaa mid aad u adag markii ugu horeysay oo laga yaabaa inay qaadato waqti ka hor inta qofka cusub uusan ka baranin "sida waxyaabuhu u shaqeeyaan" halkan. Meel ku haynta tan waxay kaa caawin kartaa in aad ka fogaato in aad noqoto qaniine. Sidoo kale, waxaad u dhowdahay in lagu diado in aad tahay "qaniine" iyadoo loo marayo: # Ka fogaanshaha ka bixinta ra'yoiyada isticmaalaya erayada ka dhigaya doodaha kuwo sii xun. (Erayadan waxay noqon karaan ''xun, doqon, doqonnimo, aan wanaagsanayn, aan asluub lehayn, idiot'' iyo wixii la mid ah.) # U shaqaynta hab degan oo asluub leh. # Aan la noqonin mid [[sarcasm|mahad-xun]] ku jira qoraallada beddelka iyo boggaga wada-hadalka, gaar ahaan marka waxyaabaha dib loo celinayo mar kale. # Aqbalka waxa qof kale uu sameeyo ama uusan sameynin dhacdo gaar ah dhexdeeda, iyadoo an lagu caraysiin iyaga. # Sameynta dadaalkaaga ugu wanaagsan si loo xalliyo doodaha, hab uu qof kasta u malaynayo inuu yahay mid adal ah. # Dhegeysiga si dhawrsan oo ku saabsan waxa qofka kale uu leeyahay—iyadoo loo isku deyayo in la fahammo waxa ay rabaan iyo sababta. # Ka fogaanshaha [[jargon]]. Marka qof loo tilmaamo siyaasaad ama xeerar tilmaam ah, isticmaal magaciisa oo dhan, si loo caawiyo inay si fudud u helaan. # Ka fogaanshaha isticmaalka meel-ka-saarida marka ugu horeysay oo qof uu wax meel ku dhac ka dhigo. Isku day in aad ka wada-hadasho tifaftiraha ka hor inta aad an ka saarin iyaga. Isku day in aad noqoto xubno adal ah oo ka mid ah bulshada Wikipedia. Iyadoo loo marayo in la noqdo mid saaxiibtinimo leh oo asluub leh, ma caraysiin doonto dadka kale ama ma noqon doonto mid si fudud loo caraysiiyo. Tani waxay u ogolaanaysaa dadka cusub inay isticmaalaan waqtigooda, xirfadooda, iyo aqoontooda si loo caawiyo sameynta qaamuus-aqoodeed uu qof kasta rabo inuu wanaajiyo. == Waxa la sameeyo haddii aad u malaynayso in aad "qaniintay" ama lagu qaniinay == Haddii aad qaniintay qof, ama aad u malaynayso in lagu qaniinay, u malayn meelaha ku soo socda. Waxay caawin karaan in loo caddiyo in tani anay mar kale dhacin. # ''Doorata in aad ka baratid'' waxa dhacay. # Tixgeli waxa aad sameyn kartay beddelka qaniinyada si aad u hesho jawaab sii wanaagsan. Haddii aad ka sii kulanto xaalad noocaas ah waqtiga soo socda, ha qanin mar kale. Doorata hab sii wanaagsan. # Hel wax qiimo leh khibradda dhexdeeda. # Noqo mid macquul ah. Qeex sababta aad u cataysayd ama aad u caraysayd. Si kastaba ha ahaatee, waa in aad baratid in aad ogaato marka qoraalka an la heli karin. Qofka hella laga yaabaa inuu awoodi weydo ama uusan rabin inuu aqbalo inay meel ku dhaceen. Laga yaabaa inay sii wanaagsan tahay in si fudud loo joojiyo u malaynta iyo xasuusinta ku saabsan qaniinyada. ==Eeg sidoo kale== {{reflist}} 7u94u93j9w8qmskxjb1s2hleuckums8 306730 306729 2026-09-01T10:36:29Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Fadlan ha dhibin dadka cusub]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306729 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|WP:BITE|WP:NEWBIE|WP:NOOB}} {{nutshell|Ha noqonin mid dabeecad xun ama aan saaxiibtinimo lahayn dadka cusub. Meel ku hay in aad [[WP:AGF|u malayso niyad-wanaag]] marka hore (inay isku deyayaan inay caawiyaan) - oo uga wada-hadal oo u shaqee hab asluub leh.}} == Fadlan HA QANIN dadka cusub == [[File:Playing with the ball 3.jpg|thumb|250px|right|Kubbaddan waa ku wanaagsan tahay in la qaniino, laakiin dadka cusub ee ugu badan ma ahan kuwo noocaas ah.]] Dadka cusub waa loo baahan yahay. Aad bay muhiim u yihiin [[community|bulshada]]. Waxay ku dari karaan maaddo Wikipedia-dan. Iyagoo tan sameynaya, waxay Wikipedia-dan ka dhigi doonaan mid sii wanaagsan. Wikipedia-dan waxay sidoo kale ku dhex muujin doontaa macluumaad ku saabsan mawduucyo dheeraad ah, sababtoo ah dad badan ayaa ku darsaday. Waxaan siinaa kalsooni dadka cusub. Tani waxaynu ku wanaajinaynaa kala duwanaanshaha aqoonta, aragtiyada iyo mabaadi'da Wikipedia. Waxaa baaritaan lagu helay in dadka cusub ay sameeyaan beddelo badan. Beddelooda, waxay ku daraan maaddada ugu badan Wikipedia-dan. Tifaftirayaasha joogtada ah (aan ahayn dadka cusub) iyo maamulayaashu waxay sidoo kale sameeyaan beddelo badan. Laakiin beddeladan inta badan waxaa loo sameeyaa si loo saxo meel ku dhacyada yaryar, loo dib-u-habeeyo, oo loo beddelo maaddada si maqaalku u aqriyo si sii wanaagsan.<ref>{{cite web |url= http://www.aaronsw.com/weblog/whowriteswikipedia |title= Who writes Wikipedia? (Aaron Swartz's Raw Thought) |accessdate=2009-04-21 |last= Swartz |first= Aaron |date= 2006-09-04 |format= HTML |work= |publisher= |pages= |quote= }}</ref> Meel ku hay, halkudhaygyaga — iyo yeeridayada dadka cusub — waa [[Wikipedia:Be bold in updating pages|noqo mid '''dhiiran''']]. Waxaan leenahay xeerar, halbeegyo, iyo dhaqammo. Dadka cusub intooda qaar waxay aqbalaan yeerida oo waxay beddelaan waxyaabaha. Xeerarku waxay joogaan si ay na caawiyaan. Waa in an loo isticmaalin si loo cabsiyo dadka cusub. Dad badan oo cusub waxay leeyihiin khibrad badan oo ka socota meel kale. Waxay sidoo kale leeyihiin fikrado iyo awood abuuris oo lagu wanaajin karo mashruucayaga. Dadkan cusub laga yaabaa inay an ka warhayn xeerarka, si kastaba ha ahaatee. Waxyaabaha qaar oo qofka cusub uu sameeyo waxay u muuqan karaan kuwo "xun", laakiin waxay wanaajin karaan Wikipedia. Laga yaabaa in xeerarka intooda qaar loo baahan yahay in mar kale la eego. Laga yaabaa inay an sii ahayn kuwo sax ah Wikipedia-dan. Sidaas darteed, waa muhiim in loo eego qofka cusub waqti yar. Laga yaabaa in aad u baahato in aad weydiiso waxa qofka cusub uu isku deyayo inuu sameeyo, ka hor inta an loogu sheegin inay sameynayaan wax "hab xun". Haddii aad ogaato, ama aad u malayso si caddayn ah, in qof cusub uu sameeyay meel ku dhac, isku day in aad saxdo meel ku dhaca adiga ku jira. Tusaale ka mid ah meel ku dhacyadaas waa in la ilaawo in magacyada buugaagta ama magacyada maraakiibta lagu qaro [[italics]], ama in la heli waayo xiriiriyayaal caawinaad leh. Ha weerarin qofka cusub. Meel ku hay, halkan waa meel uu qof kasta ka beddeli karo. Sababtan darteed, waa shaqada qof kasta inuu beddelo, ee ma ahan inuu dhaleeceeyo ama uu ilaaliyo dadka kale. Meel ku hay in dadka cusub inta badan anay ka warhayn in taariikhaha tifaftirka la haysayo. Sidaas darteed marka beddeloodu ay ka waayaan, waxay inta badan ku jiraan argagax, oo waxay opens gareeyaan [[Wikipedia:edit war|dagaalka tifaftirka]] ama waxay ka baxaan Wikipedia sababtoo ah waxay u malaynayaan (si meel ku dhac ah) in saacadaha shaqada ay ka waayeen oo an dib loo soo celin karin. Fadlan u sheeg qofka cusub si dabacsan in shaqadoodu anay mar walba waayeyn. Mar walba waxaa lagu soo celin karaa taariikhda. Bar iyaga inay ka wada-hadli karaan waxyaabaha anay caddayn ka ahayn boggaga wada-hadalka, iyo in, haddii dhammaan waxyaabaha kale ay guul-darreystaan, waxay mar walba eegi karaan maqaalka dhowr bilood ka dib, si looga wada-hadlo maqaalka iyadoo loo marayo koox cusub oo tifaftirayaal ah. Haddii aad u malaynayso in aad u baahan tahay in aad wax kasta u sheegto qofka cusub oo ku saabsan meel ku dhac, fadlan u samee hab caawinaad leh. Inta lagu jiro bilowga, waa wanaagsan tahay in la yiraahdo "salan" boggiisa wada-hadalka, si ay uga warhelaan inay halkan ka yihiin kuwo soo dhoweyn leh. Ka dib, waxaad '''si degan''' u qeexi kartaa waxa aad u malaynayso in loo baahan yahay in la beddelo, oo sida saaxiibka iyo u dhigma qofka, laga yaabaa in aad sidoo kale muujiso waxyaabaha ay sameeyeen oo aad '''jefayso'''. Haddii aad kari weydo in aad tan sameyso, marka laga yaabaa inay sii wanaagsan tahay in an waxba la yiraahdo. Dadka kale ee cusub waxay noqon karaan kuwo ka baqaya inay sameeyaan beddelo, gaar ahaan kuwo waaweyn, sida [[Wikipedia:Neutral point of view|NPOV]]-ing iyo moving, sabab ku saabsan cabsida ah in lagu kharibo Wikipedia (ama in laga caraysiyo Wikipedians kale ama lagu dhihi karo qeylo.) Bar iyaga inay [[Wikipedia:Be bold|noqdaan kuwo dhiiran]], oo ha caraysan inuu ka jiro cabsi. Halka ay tahay mid wanaagsan in loo tilmaamo qof cusub oo sameeyay meel ku dhac, boggaga siyaasadda ee la xiriira, waa mid an adal ahayn oo an saaxiibtinimo lahayn in loo soo jeediyo inay joojiyaan ka qayb galka u codeynta, wada-hadallada RfD, iyo kuwo kale ilaa ay ka "helaan khibrad dheeraad ah." Tan waxay niyad-jabisaa tifaftirayaasha cusub in ay soo galaan waxayna joojin kartaa Wikipedia inay isticmaasho xirfadooda iyo aqoontooda. Marka aad bixinayso talo dadka cusub, ha ka dhigin adiga ku jira in aad u muuqato sida qof aad u muhiim ah. Ka dhig qofka cusub inuu ka yoobo mid si dhab ah loo soo dhoweeyay. Ha ka dhigin qofka cusub inuu u maleyyo inuu waa inuu helo aqbalidaada si loo ogolaado inuu soo galo koox gaar ah. Meel kasta oo cusub oo ay dadku ugu wada-work sameeyaan wax waxay leedahay xeerar gaar ah iyo habab loo sameeyo waxyaabaha oo u baahan waqti in la barto, oo [[WP:NBD|waab ka hella]] in si joogto ah loo eego si loo eego haddii ay wali u shaqaynayaan si wanaagsan ama waa in la beddelo. Ha ugu yeerin dadka cusub magacyo aan dabacsanayn sida "[[Wikipedia:Sock puppetry|sockpuppet]]" ama "[[Wikipedia:Sock puppetry#Meatpuppets|meatpuppet]]". Haddii dad badan oo cusub ay ka soo muuqdaan hal dhinac oo u codeyn ah, waa in aad ka dhigtaa kuwo soo dhoweyn leh iyadoo loo qeexayo in u codeyntooda laga yaabo in la ilaawo. Magac-u-yeerid ma ahan mid loo baahan yahay. Mararka qaardood tifaftirayaashu waxay ilaabaan inay isticmaalaan dhowr tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>) ka dib qoraallada bogga wada-hadalka, kuwaas oo ku dhex jira magac-isticmaalaha iyo taariikhda iyo waqtiga iyaga ku jira si toos ah. Waxaad ka dhigi kartaa habka xasuusinta mid sii fudud oo aan caraysiin ahayn iyadoo loo isticmaalayo template-ka ku soo socda. Waxaad sidoo kale isticmaali kartaa {{tl|unsigned}} si loo saxo ra'yooyinkaas aan lehayn magacyo waqtiga dhexdiisa. * {{tl|Uw-tilde}} [[Wikipedia:Assume good faith|U malayn niyad-wanaag]] dhanka qofka cusub. Waxay u badan tahay inay rabaan inay caawiyaan. Sii iyaga fursad! Meel ku hay [[Hanlon's Razor]]. Dabeecadda u muuqata mid xun oo loogu talagalay tifaftirayaasha khibrada leh oo Wikipedia ah waxay u badan tahay sababto ah qof ma oga sida aan u malaynayno in tifaftirayaashu ay sameeyaan waxyaabaha. Tiyo haddii aad tahay mid '''100% caddayn ka ah''' in qof uu yahay mid aan meelna lahayn, aan wanaagsanayn, internet troll, kharibaya, ama sii xun, waa in aad u shaqayso sida iyagoo an ahayn kuwo noocaas ah. Iyadoo loo marayo in la noqdo mid degan, raba, iyo qadarin leh, waxaad u muuqataa sida qof macquul ah, oo waxaad caawinaysaa mashruucayaga inuu si sax ah u sii socdo. Tani waxay ka socotaa aan la siinayn maaddo trolls-ka. Meel ku hay in aad adiga ku jira ka ahayd mid cusub mar. Sida xeerka dahabiga ah uu leeyahay, u shaqee dadka kale si dabacsan iyo asluub leh, sida aad rabto in laguula shaqeeyo haddii aad halkan soo gaari lahayd dhowaan. == Sida looga fogaado in la noqdo "qaniine" == Fikradaha dadka cusub ee ku saabsan sida waxyaabuhu u shaqaynayaan Wikipedia dhexdeeda waxay inta badan ku perustanaan doonaan waxa ay u barteen inay ku sameeyaan Wikipedia ka baxsan. Boggankan wuxuu noqon karaa mid aad u adag markii ugu horeysay oo laga yaabaa inay qaadato waqti ka hor inta qofka cusub uusan ka baranin "sida waxyaabuhu u shaqeeyaan" halkan. Meel ku haynta tan waxay kaa caawin kartaa in aad ka fogaato in aad noqoto qaniine. Sidoo kale, waxaad u dhowdahay in lagu diado in aad tahay "qaniine" iyadoo loo marayo: # Ka fogaanshaha ka bixinta ra'yoiyada isticmaalaya erayada ka dhigaya doodaha kuwo sii xun. (Erayadan waxay noqon karaan ''xun, doqon, doqonnimo, aan wanaagsanayn, aan asluub lehayn, idiot'' iyo wixii la mid ah.) # U shaqaynta hab degan oo asluub leh. # Aan la noqonin mid [[sarcasm|mahad-xun]] ku jira qoraallada beddelka iyo boggaga wada-hadalka, gaar ahaan marka waxyaabaha dib loo celinayo mar kale. # Aqbalka waxa qof kale uu sameeyo ama uusan sameynin dhacdo gaar ah dhexdeeda, iyadoo an lagu caraysiin iyaga. # Sameynta dadaalkaaga ugu wanaagsan si loo xalliyo doodaha, hab uu qof kasta u malaynayo inuu yahay mid adal ah. # Dhegeysiga si dhawrsan oo ku saabsan waxa qofka kale uu leeyahay—iyadoo loo isku deyayo in la fahammo waxa ay rabaan iyo sababta. # Ka fogaanshaha [[jargon]]. Marka qof loo tilmaamo siyaasaad ama xeerar tilmaam ah, isticmaal magaciisa oo dhan, si loo caawiyo inay si fudud u helaan. # Ka fogaanshaha isticmaalka meel-ka-saarida marka ugu horeysay oo qof uu wax meel ku dhac ka dhigo. Isku day in aad ka wada-hadasho tifaftiraha ka hor inta aad an ka saarin iyaga. Isku day in aad noqoto xubno adal ah oo ka mid ah bulshada Wikipedia. Iyadoo loo marayo in la noqdo mid saaxiibtinimo leh oo asluub leh, ma caraysiin doonto dadka kale ama ma noqon doonto mid si fudud loo caraysiiyo. Tani waxay u ogolaanaysaa dadka cusub inay isticmaalaan waqtigooda, xirfadooda, iyo aqoontooda si loo caawiyo sameynta qaamuus-aqoodeed uu qof kasta rabo inuu wanaajiyo. == Waxa la sameeyo haddii aad u malaynayso in aad "qaniintay" ama lagu qaniinay == Haddii aad qaniintay qof, ama aad u malaynayso in lagu qaniinay, u malayn meelaha ku soo socda. Waxay caawin karaan in loo caddiyo in tani anay mar kale dhacin. # ''Doorata in aad ka baratid'' waxa dhacay. # Tixgeli waxa aad sameyn kartay beddelka qaniinyada si aad u hesho jawaab sii wanaagsan. Haddii aad ka sii kulanto xaalad noocaas ah waqtiga soo socda, ha qanin mar kale. Doorata hab sii wanaagsan. # Hel wax qiimo leh khibradda dhexdeeda. # Noqo mid macquul ah. Qeex sababta aad u cataysayd ama aad u caraysayd. Si kastaba ha ahaatee, waa in aad baratid in aad ogaato marka qoraalka an la heli karin. Qofka hella laga yaabaa inuu awoodi weydo ama uusan rabin inuu aqbalo inay meel ku dhaceen. Laga yaabaa inay sii wanaagsan tahay in si fudud loo joojiyo u malaynta iyo xasuusinta ku saabsan qaniinyada. ==Eeg sidoo kale== {{reflist}} 7u94u93j9w8qmskxjb1s2hleuckums8 306731 306730 2026-09-01T10:40:39Z Isma4l 41797 /* Fadlan HA QANIN dadka cusub */ 306731 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|WP:BITE|WP:NEWBIE|WP:NOOB}} {{nutshell|Ha noqonin mid dabeecad xun ama aan saaxiibtinimo lahayn dadka cusub. Meel ku hay in aad [[WP:AGF|u malayso niyad-wanaag]] marka hore (inay isku deyayaan inay caawiyaan) - oo uga wada-hadal oo u shaqee hab asluub leh.}} == Fadlan HA QANIN dadka cusub == [[File:Playing with the ball 3.jpg|thumb|250px|right|Kubbaddan waa ku wanaagsan tahay in la qaniino, laakiin dadka cusub ee ugu badan ma ahan kuwo noocaas ah.]] Dadka cusub waa loo baahan yahay. Aad bay muhiim u yihiin bulshada. Waxay ku dari karaan maaddo Wikipedia yahaan. Iyagoo tan sameynaya, waxay Wikipedia gaan ka dhigi doonaan mid sii wanaagsan. Wikipedia-dan waxay sidoo kale ku dhex muujin doontaa macluumaad ku saabsan mawduucyo dheeraad ah, sababtoo ah dad badan ayaa ku darsaday. Waxaan siinaa kalsooni dadka cusub. Tani waxaynu ku wanaajinaynaa kala duwanaanshaha aqoonta, aragtiyada iyo mabaadi'da Wikipedia. Waxaa baaritaan lagu helay in dadka cusub ay sameeyaan beddelo badan. Beddelooda, waxay ku daraan maaddada ugu badan Wikipedia-dan. Tifaftirayaasha joogtada ah (aan ahayn dadka cusub) iyo maamulayaashu waxay sidoo kale sameeyaan beddelo badan. Laakiin beddeladan inta badan waxaa loo sameeyaa si loo saxo meel ku dhacyada yaryar, loo dib-u-habeeyo, oo loo beddelo maaddada si maqaalku u aqriyo si sii wanaagsan.<ref>{{cite web |url= http://www.aaronsw.com/weblog/whowriteswikipedia |title= Who writes Wikipedia? (Aaron Swartz's Raw Thought) |accessdate=2009-04-21 |last= Swartz |first= Aaron |date= 2006-09-04 |format= HTML |work= |publisher= |pages= |quote= }}</ref> Meel ku hay, halkudhaygyaga — iyo yeeridayada dadka cusub — waa noqo mid '''dhiiran'''. Waxaan leenahay xeerar, halbeegyo, iyo dhaqammo. Dadka cusub intooda qaar waxay aqbalaan yeerida oo waxay beddelaan waxyaabaha. Xeerarku waxay joogaan si ay na caawiyaan. Waa in an loo isticmaalin si loo cabsiyo dadka cusub. Dad badan oo cusub waxay leeyihiin khibrad badan oo ka socota meel kale. Waxay sidoo kale leeyihiin fikrado iyo awood abuuris oo lagu wanaajin karo mashruucayaga. Dadkan cusub laga yaabaa inay an ka warhayn xeerarka, si kastaba ha ahaatee. Waxyaabaha qaar oo qofka cusub uu sameeyo waxay u muuqan karaan kuwo "xun", laakiin waxay wanaajin karaan Wikipedia. Laga yaabaa in xeerarka intooda qaar loo baahan yahay in mar kale la eego. Laga yaabaa inay an sii ahayn kuwo sax ah Wikipedia-dan. Sidaas darteed, waa muhiim in loo eego qofka cusub waqti yar. Laga yaabaa in aad u baahato in aad weydiiso waxa qofka cusub uu isku deyayo inuu sameeyo, ka hor inta an loogu sheegin inay sameynayaan wax "hab xun". Haddii aad ogaato, ama aad u malayso si caddayn ah, in qof cusub uu sameeyay meel ku dhac, isku day in aad saxdo meel ku dhaca adiga ku jira. Tusaale ka mid ah meel ku dhacyadaas waa in la ilaawo in magacyada buugaagta ama magacyada maraakiibta lagu qaro Farta jiifta, ama in la heli waayo xiriiriyayaal caawinaad leh. Ha weerarin qofka cusub. Meel ku hay, halkan waa meel uu qof kasta ka beddeli karo. Sababtan darteed, waa shaqada qof kasta inuu beddelo, ee ma ahan inuu dhaleeceeyo ama uu ilaaliyo dadka kale. Meel ku hay in dadka cusub inta badan anay ka warhayn in taariikhaha tifaftirka la haysayo. Sidaas darteed marka beddeloodu ay ka waayaan, waxay inta badan ku jiraan argagax, oo waxay opens gareeyaan dagaalka tifaftirka ama waxay ka baxaan Wikipedia sababtoo ah waxay u malaynayaan (si meel ku dhac ah) in saacadaha shaqada ay ka waayeen oo an dib loo soo celin karin. Fadlan u sheeg qofka cusub si dabacsan in shaqadoodu anay mar walba waayeyn. Mar walba waxaa lagu soo celin karaa taariikhda. Bar iyaga inay ka wada-hadli karaan waxyaabaha anay caddayn ka ahayn boggaga wada-hadalka, iyo in, haddii dhammaan waxyaabaha kale ay guul-darreystaan, waxay mar walba eegi karaan maqaalka dhowr bilood ka dib, si looga wada-hadlo maqaalka iyadoo loo marayo koox cusub oo tifaftirayaal ah. Haddii aad u malaynayso in aad u baahan tahay in aad wax kasta u sheegto qofka cusub oo ku saabsan meel ku dhac, fadlan u samee hab caawinaad leh. Inta lagu jiro bilowga, waa wanaagsan tahay in la yiraahdo "salan" boggiisa wada-hadalka, si ay uga warhelaan inay halkan ka yihiin kuwo soo dhoweyn leh. Ka dib, waxaad '''si degan''' u qeexi kartaa waxa aad u malaynayso in loo baahan yahay in la beddelo, oo sida saaxiibka iyo u dhigma qofka, laga yaabaa in aad sidoo kale muujiso waxyaabaha ay sameeyeen oo aad '''jefayso'''. Haddii aad kari weydo in aad tan sameyso, marka laga yaabaa inay sii wanaagsan tahay in an waxba la yiraahdo. Dadka kale ee cusub waxay noqon karaan kuwo ka baqaya inay sameeyaan beddelo, gaar ahaan kuwo waaweyn, sida [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|NPOV]]-ing iyo moving, sabab ku saabsan cabsida ah in lagu kharibo Wikipedia (ama in laga caraysiyo Wikipedians kale ama lagu dhihi karo qeylo.) Bar iyaga inay [[Wikipedia:Noqo geesi|noqdaan kuwo dhiiran]], oo ha caraysan inuu ka jiro cabsi. Halka ay tahay mid wanaagsan in loo tilmaamo qof cusub oo sameeyay meel ku dhac, boggaga siyaasadda ee la xiriira, waa mid an adal ahayn oo an saaxiibtinimo lahayn in loo soo jeediyo inay joojiyaan ka qayb galka u codeynta, wada-hadallada RfD, iyo kuwo kale ilaa ay ka "helaan khibrad dheeraad ah." Tan waxay niyad-jabisaa tifaftirayaasha cusub in ay soo galaan waxayna joojin kartaa Wikipedia inay isticmaasho xirfadooda iyo aqoontooda. Marka aad bixinayso talo dadka cusub, ha ka dhigin adiga ku jira in aad u muuqato sida qof aad u muhiim ah. Ka dhig qofka cusub inuu ka yoobo mid si dhab ah loo soo dhoweeyay. Ha ka dhigin qofka cusub inuu u maleyyo inuu waa inuu helo aqbalidaada si loo ogolaado inuu soo galo koox gaar ah. Meel kasta oo cusub oo ay dadku ugu wada-work sameeyaan wax waxay leedahay xeerar gaar ah iyo habab loo sameeyo waxyaabaha oo u baahan waqti in la barto, oo web ka hella in si joogto ah loo eego si loo eego haddii ay wali u shaqaynayaan si wanaagsan ama waa in la beddelo. Ha ugu yeerin dadka cusub magacyo aan dabacsanayn sida "[[Wikipedia:Sock puppetry|sockpuppet]]" ama Haddii dad badan oo cusub ay ka soo muuqdaan hal dhinac oo u codeyn ah, waa in aad ka dhigtaa kuwo soo dhoweyn leh iyadoo loo qeexayo in u codeyntooda laga yaabo in la ilaawo. Magac-u-yeerid ma ahan mid loo baahan yahay. Mararka qaardood tifaftirayaashu waxay ilaabaan inay isticmaalaan dhowr tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>) ka dib qoraallada bogga wada-hadalka, kuwaas oo ku dhex jira magac-isticmaalaha iyo taariikhda iyo waqtiga iyaga ku jira si toos ah. Waxaad ka dhigi kartaa habka xasuusinta mid sii fudud oo aan caraysiin ahayn iyadoo loo isticmaalayo template-ka ku soo socda. Waxaad sidoo kale isticmaali kartaa {{tl|unsigned}} si loo saxo ra'yooyinkaas aan lehayn magacyo waqtiga dhexdiisa. * {{tl|Uw-tilde}} [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|U malayn niyad-wanaag]] dhanka qofka cusub. Waxay u badan tahay inay rabaan inay caawiyaan. Sii iyaga fursad! Meel ku hay Hanlon's Razor. Dabeecadda u muuqata mid xun oo loogu talagalay tifaftirayaasha khibrada leh oo Wikipedia ah waxay u badan tahay sababto ah qof ma oga sida aan u malaynayno in tifaftirayaashu ay sameeyaan waxyaabaha. Tiyo haddii aad tahay mid '''100% caddayn ka ah''' in qof uu yahay mid aan meelna lahayn, aan wanaagsanayn, internet troll, kharibaya, ama sii xun, waa in aad u shaqayso sida iyagoo an ahayn kuwo noocaas ah. Iyadoo loo marayo in la noqdo mid degan, raba, iyo qadarin leh, waxaad u muuqataa sida qof macquul ah, oo waxaad caawinaysaa mashruucayaga inuu si sax ah u sii socdo. Tani waxay ka socotaa aan la siinayn maaddo trolls-ka. Meel ku hay in aad adiga ku jira ka ahayd mid cusub mar. Sida xeerka dahabiga ah uu leeyahay, u shaqee dadka kale si dabacsan iyo asluub leh, sida aad rabto in laguula shaqeeyo haddii aad halkan soo gaari lahayd dhowaan. == Sida looga fogaado in la noqdo "qaniine" == Fikradaha dadka cusub ee ku saabsan sida waxyaabuhu u shaqaynayaan Wikipedia dhexdeeda waxay inta badan ku perustanaan doonaan waxa ay u barteen inay ku sameeyaan Wikipedia ka baxsan. Boggankan wuxuu noqon karaa mid aad u adag markii ugu horeysay oo laga yaabaa inay qaadato waqti ka hor inta qofka cusub uusan ka baranin "sida waxyaabuhu u shaqeeyaan" halkan. Meel ku haynta tan waxay kaa caawin kartaa in aad ka fogaato in aad noqoto qaniine. Sidoo kale, waxaad u dhowdahay in lagu diado in aad tahay "qaniine" iyadoo loo marayo: # Ka fogaanshaha ka bixinta ra'yoiyada isticmaalaya erayada ka dhigaya doodaha kuwo sii xun. (Erayadan waxay noqon karaan ''xun, doqon, doqonnimo, aan wanaagsanayn, aan asluub lehayn, idiot'' iyo wixii la mid ah.) # U shaqaynta hab degan oo asluub leh. # Aan la noqonin mid [[sarcasm|mahad-xun]] ku jira qoraallada beddelka iyo boggaga wada-hadalka, gaar ahaan marka waxyaabaha dib loo celinayo mar kale. # Aqbalka waxa qof kale uu sameeyo ama uusan sameynin dhacdo gaar ah dhexdeeda, iyadoo an lagu caraysiin iyaga. # Sameynta dadaalkaaga ugu wanaagsan si loo xalliyo doodaha, hab uu qof kasta u malaynayo inuu yahay mid adal ah. # Dhegeysiga si dhawrsan oo ku saabsan waxa qofka kale uu leeyahay—iyadoo loo isku deyayo in la fahammo waxa ay rabaan iyo sababta. # Ka fogaanshaha [[jargon]]. Marka qof loo tilmaamo siyaasaad ama xeerar tilmaam ah, isticmaal magaciisa oo dhan, si loo caawiyo inay si fudud u helaan. # Ka fogaanshaha isticmaalka meel-ka-saarida marka ugu horeysay oo qof uu wax meel ku dhac ka dhigo. Isku day in aad ka wada-hadasho tifaftiraha ka hor inta aad an ka saarin iyaga. Isku day in aad noqoto xubno adal ah oo ka mid ah bulshada Wikipedia. Iyadoo loo marayo in la noqdo mid saaxiibtinimo leh oo asluub leh, ma caraysiin doonto dadka kale ama ma noqon doonto mid si fudud loo caraysiiyo. Tani waxay u ogolaanaysaa dadka cusub inay isticmaalaan waqtigooda, xirfadooda, iyo aqoontooda si loo caawiyo sameynta qaamuus-aqoodeed uu qof kasta rabo inuu wanaajiyo. == Waxa la sameeyo haddii aad u malaynayso in aad "qaniintay" ama lagu qaniinay == Haddii aad qaniintay qof, ama aad u malaynayso in lagu qaniinay, u malayn meelaha ku soo socda. Waxay caawin karaan in loo caddiyo in tani anay mar kale dhacin. # ''Doorata in aad ka baratid'' waxa dhacay. # Tixgeli waxa aad sameyn kartay beddelka qaniinyada si aad u hesho jawaab sii wanaagsan. Haddii aad ka sii kulanto xaalad noocaas ah waqtiga soo socda, ha qanin mar kale. Doorata hab sii wanaagsan. # Hel wax qiimo leh khibradda dhexdeeda. # Noqo mid macquul ah. Qeex sababta aad u cataysayd ama aad u caraysayd. Si kastaba ha ahaatee, waa in aad baratid in aad ogaato marka qoraalka an la heli karin. Qofka hella laga yaabaa inuu awoodi weydo ama uusan rabin inuu aqbalo inay meel ku dhaceen. Laga yaabaa inay sii wanaagsan tahay in si fudud loo joojiyo u malaynta iyo xasuusinta ku saabsan qaniinyada. ==Eeg sidoo kale== {{reflist}} f86o696ryazjsg5ubq4frh1ttcnyqx0 306732 306731 2026-09-01T10:41:26Z Isma4l 41797 306732 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|WP:BITE|WP:NEWBIE|WP:NOOB}} {{nutshell|Ha noqonin mid dabeecad xun ama aan saaxiibtinimo lahayn dadka cusub. Meel ku hay in aad [[WP:AGF|u malayso niyad-wanaag]] marka hore (inay isku deyayaan inay caawiyaan) - oo uga wada-hadal oo u shaqee hab asluub leh.}} == Fadlan HA QANIININ dadka cusub == [[File:Playing with the ball 3.jpg|thumb|250px|right|Kubbaddan waa ku wanaagsan tahay in la qaniino, laakiin dadka cusub ee ugu badan ma ahan kuwo noocaas ah.]] Dadka cusub waa loo baahan yahay. Aad bay muhiim u yihiin bulshada. Waxay ku dari karaan maaddo Wikipedia yahaan. Iyagoo tan sameynaya, waxay Wikipedia gaan ka dhigi doonaan mid sii wanaagsan. Wikipedia-dan waxay sidoo kale ku dhex muujin doontaa macluumaad ku saabsan mawduucyo dheeraad ah, sababtoo ah dad badan ayaa ku darsaday. Waxaan siinaa kalsooni dadka cusub. Tani waxaynu ku wanaajinaynaa kala duwanaanshaha aqoonta, aragtiyada iyo mabaadi'da Wikipedia. Waxaa baaritaan lagu helay in dadka cusub ay sameeyaan beddelo badan. Beddelooda, waxay ku daraan maaddada ugu badan Wikipedia-dan. Tifaftirayaasha joogtada ah (aan ahayn dadka cusub) iyo maamulayaashu waxay sidoo kale sameeyaan beddelo badan. Laakiin beddeladan inta badan waxaa loo sameeyaa si loo saxo meel ku dhacyada yaryar, loo dib-u-habeeyo, oo loo beddelo maaddada si maqaalku u aqriyo si sii wanaagsan.<ref>{{cite web |url= http://www.aaronsw.com/weblog/whowriteswikipedia |title= Who writes Wikipedia? (Aaron Swartz's Raw Thought) |accessdate=2009-04-21 |last= Swartz |first= Aaron |date= 2006-09-04 |format= HTML |work= |publisher= |pages= |quote= }}</ref> Meel ku hay, halkudhaygyaga — iyo yeeridayada dadka cusub — waa noqo mid '''dhiiran'''. Waxaan leenahay xeerar, halbeegyo, iyo dhaqammo. Dadka cusub intooda qaar waxay aqbalaan yeerida oo waxay beddelaan waxyaabaha. Xeerarku waxay joogaan si ay na caawiyaan. Waa in an loo isticmaalin si loo cabsiyo dadka cusub. Dad badan oo cusub waxay leeyihiin khibrad badan oo ka socota meel kale. Waxay sidoo kale leeyihiin fikrado iyo awood abuuris oo lagu wanaajin karo mashruucayaga. Dadkan cusub laga yaabaa inay an ka warhayn xeerarka, si kastaba ha ahaatee. Waxyaabaha qaar oo qofka cusub uu sameeyo waxay u muuqan karaan kuwo "xun", laakiin waxay wanaajin karaan Wikipedia. Laga yaabaa in xeerarka intooda qaar loo baahan yahay in mar kale la eego. Laga yaabaa inay an sii ahayn kuwo sax ah Wikipedia-dan. Sidaas darteed, waa muhiim in loo eego qofka cusub waqti yar. Laga yaabaa in aad u baahato in aad weydiiso waxa qofka cusub uu isku deyayo inuu sameeyo, ka hor inta an loogu sheegin inay sameynayaan wax "hab xun". Haddii aad ogaato, ama aad u malayso si caddayn ah, in qof cusub uu sameeyay meel ku dhac, isku day in aad saxdo meel ku dhaca adiga ku jira. Tusaale ka mid ah meel ku dhacyadaas waa in la ilaawo in magacyada buugaagta ama magacyada maraakiibta lagu qaro Farta jiifta, ama in la heli waayo xiriiriyayaal caawinaad leh. Ha weerarin qofka cusub. Meel ku hay, halkan waa meel uu qof kasta ka beddeli karo. Sababtan darteed, waa shaqada qof kasta inuu beddelo, ee ma ahan inuu dhaleeceeyo ama uu ilaaliyo dadka kale. Meel ku hay in dadka cusub inta badan anay ka warhayn in taariikhaha tifaftirka la haysayo. Sidaas darteed marka beddeloodu ay ka waayaan, waxay inta badan ku jiraan argagax, oo waxay opens gareeyaan dagaalka tifaftirka ama waxay ka baxaan Wikipedia sababtoo ah waxay u malaynayaan (si meel ku dhac ah) in saacadaha shaqada ay ka waayeen oo an dib loo soo celin karin. Fadlan u sheeg qofka cusub si dabacsan in shaqadoodu anay mar walba waayeyn. Mar walba waxaa lagu soo celin karaa taariikhda. Bar iyaga inay ka wada-hadli karaan waxyaabaha anay caddayn ka ahayn boggaga wada-hadalka, iyo in, haddii dhammaan waxyaabaha kale ay guul-darreystaan, waxay mar walba eegi karaan maqaalka dhowr bilood ka dib, si looga wada-hadlo maqaalka iyadoo loo marayo koox cusub oo tifaftirayaal ah. Haddii aad u malaynayso in aad u baahan tahay in aad wax kasta u sheegto qofka cusub oo ku saabsan meel ku dhac, fadlan u samee hab caawinaad leh. Inta lagu jiro bilowga, waa wanaagsan tahay in la yiraahdo "salan" boggiisa wada-hadalka, si ay uga warhelaan inay halkan ka yihiin kuwo soo dhoweyn leh. Ka dib, waxaad '''si degan''' u qeexi kartaa waxa aad u malaynayso in loo baahan yahay in la beddelo, oo sida saaxiibka iyo u dhigma qofka, laga yaabaa in aad sidoo kale muujiso waxyaabaha ay sameeyeen oo aad '''jefayso'''. Haddii aad kari weydo in aad tan sameyso, marka laga yaabaa inay sii wanaagsan tahay in an waxba la yiraahdo. Dadka kale ee cusub waxay noqon karaan kuwo ka baqaya inay sameeyaan beddelo, gaar ahaan kuwo waaweyn, sida [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|NPOV]]-ing iyo moving, sabab ku saabsan cabsida ah in lagu kharibo Wikipedia (ama in laga caraysiyo Wikipedians kale ama lagu dhihi karo qeylo.) Bar iyaga inay [[Wikipedia:Noqo geesi|noqdaan kuwo dhiiran]], oo ha caraysan inuu ka jiro cabsi. Halka ay tahay mid wanaagsan in loo tilmaamo qof cusub oo sameeyay meel ku dhac, boggaga siyaasadda ee la xiriira, waa mid an adal ahayn oo an saaxiibtinimo lahayn in loo soo jeediyo inay joojiyaan ka qayb galka u codeynta, wada-hadallada RfD, iyo kuwo kale ilaa ay ka "helaan khibrad dheeraad ah." Tan waxay niyad-jabisaa tifaftirayaasha cusub in ay soo galaan waxayna joojin kartaa Wikipedia inay isticmaasho xirfadooda iyo aqoontooda. Marka aad bixinayso talo dadka cusub, ha ka dhigin adiga ku jira in aad u muuqato sida qof aad u muhiim ah. Ka dhig qofka cusub inuu ka yoobo mid si dhab ah loo soo dhoweeyay. Ha ka dhigin qofka cusub inuu u maleyyo inuu waa inuu helo aqbalidaada si loo ogolaado inuu soo galo koox gaar ah. Meel kasta oo cusub oo ay dadku ugu wada-work sameeyaan wax waxay leedahay xeerar gaar ah iyo habab loo sameeyo waxyaabaha oo u baahan waqti in la barto, oo web ka hella in si joogto ah loo eego si loo eego haddii ay wali u shaqaynayaan si wanaagsan ama waa in la beddelo. Ha ugu yeerin dadka cusub magacyo aan dabacsanayn sida "[[Wikipedia:Sock puppetry|sockpuppet]]" ama Haddii dad badan oo cusub ay ka soo muuqdaan hal dhinac oo u codeyn ah, waa in aad ka dhigtaa kuwo soo dhoweyn leh iyadoo loo qeexayo in u codeyntooda laga yaabo in la ilaawo. Magac-u-yeerid ma ahan mid loo baahan yahay. Mararka qaardood tifaftirayaashu waxay ilaabaan inay isticmaalaan dhowr tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>) ka dib qoraallada bogga wada-hadalka, kuwaas oo ku dhex jira magac-isticmaalaha iyo taariikhda iyo waqtiga iyaga ku jira si toos ah. Waxaad ka dhigi kartaa habka xasuusinta mid sii fudud oo aan caraysiin ahayn iyadoo loo isticmaalayo template-ka ku soo socda. Waxaad sidoo kale isticmaali kartaa {{tl|unsigned}} si loo saxo ra'yooyinkaas aan lehayn magacyo waqtiga dhexdiisa. * {{tl|Uw-tilde}} [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|U malayn niyad-wanaag]] dhanka qofka cusub. Waxay u badan tahay inay rabaan inay caawiyaan. Sii iyaga fursad! Meel ku hay Hanlon's Razor. Dabeecadda u muuqata mid xun oo loogu talagalay tifaftirayaasha khibrada leh oo Wikipedia ah waxay u badan tahay sababto ah qof ma oga sida aan u malaynayno in tifaftirayaashu ay sameeyaan waxyaabaha. Tiyo haddii aad tahay mid '''100% caddayn ka ah''' in qof uu yahay mid aan meelna lahayn, aan wanaagsanayn, internet troll, kharibaya, ama sii xun, waa in aad u shaqayso sida iyagoo an ahayn kuwo noocaas ah. Iyadoo loo marayo in la noqdo mid degan, raba, iyo qadarin leh, waxaad u muuqataa sida qof macquul ah, oo waxaad caawinaysaa mashruucayaga inuu si sax ah u sii socdo. Tani waxay ka socotaa aan la siinayn maaddo trolls-ka. Meel ku hay in aad adiga ku jira ka ahayd mid cusub mar. Sida xeerka dahabiga ah uu leeyahay, u shaqee dadka kale si dabacsan iyo asluub leh, sida aad rabto in laguula shaqeeyo haddii aad halkan soo gaari lahayd dhowaan. == Sida looga fogaado in la noqdo "qaniine" == Fikradaha dadka cusub ee ku saabsan sida waxyaabuhu u shaqaynayaan Wikipedia dhexdeeda waxay inta badan ku perustanaan doonaan waxa ay u barteen inay ku sameeyaan Wikipedia ka baxsan. Boggankan wuxuu noqon karaa mid aad u adag markii ugu horeysay oo laga yaabaa inay qaadato waqti ka hor inta qofka cusub uusan ka baranin "sida waxyaabuhu u shaqeeyaan" halkan. Meel ku haynta tan waxay kaa caawin kartaa in aad ka fogaato in aad noqoto qaniine. Sidoo kale, waxaad u dhowdahay in lagu diado in aad tahay "qaniine" iyadoo loo marayo: # Ka fogaanshaha ka bixinta ra'yoiyada isticmaalaya erayada ka dhigaya doodaha kuwo sii xun. (Erayadan waxay noqon karaan ''xun, doqon, doqonnimo, aan wanaagsanayn, aan asluub lehayn, idiot'' iyo wixii la mid ah.) # U shaqaynta hab degan oo asluub leh. # Aan la noqonin mid [[sarcasm|mahad-xun]] ku jira qoraallada beddelka iyo boggaga wada-hadalka, gaar ahaan marka waxyaabaha dib loo celinayo mar kale. # Aqbalka waxa qof kale uu sameeyo ama uusan sameynin dhacdo gaar ah dhexdeeda, iyadoo an lagu caraysiin iyaga. # Sameynta dadaalkaaga ugu wanaagsan si loo xalliyo doodaha, hab uu qof kasta u malaynayo inuu yahay mid adal ah. # Dhegeysiga si dhawrsan oo ku saabsan waxa qofka kale uu leeyahay—iyadoo loo isku deyayo in la fahammo waxa ay rabaan iyo sababta. # Ka fogaanshaha [[jargon]]. Marka qof loo tilmaamo siyaasaad ama xeerar tilmaam ah, isticmaal magaciisa oo dhan, si loo caawiyo inay si fudud u helaan. # Ka fogaanshaha isticmaalka meel-ka-saarida marka ugu horeysay oo qof uu wax meel ku dhac ka dhigo. Isku day in aad ka wada-hadasho tifaftiraha ka hor inta aad an ka saarin iyaga. Isku day in aad noqoto xubno adal ah oo ka mid ah bulshada Wikipedia. Iyadoo loo marayo in la noqdo mid saaxiibtinimo leh oo asluub leh, ma caraysiin doonto dadka kale ama ma noqon doonto mid si fudud loo caraysiiyo. Tani waxay u ogolaanaysaa dadka cusub inay isticmaalaan waqtigooda, xirfadooda, iyo aqoontooda si loo caawiyo sameynta qaamuus-aqoodeed uu qof kasta rabo inuu wanaajiyo. == Waxa la sameeyo haddii aad u malaynayso in aad "qaniintay" ama lagu qaniinay == Haddii aad qaniintay qof, ama aad u malaynayso in lagu qaniinay, u malayn meelaha ku soo socda. Waxay caawin karaan in loo caddiyo in tani anay mar kale dhacin. # ''Doorata in aad ka baratid'' waxa dhacay. # Tixgeli waxa aad sameyn kartay beddelka qaniinyada si aad u hesho jawaab sii wanaagsan. Haddii aad ka sii kulanto xaalad noocaas ah waqtiga soo socda, ha qanin mar kale. Doorata hab sii wanaagsan. # Hel wax qiimo leh khibradda dhexdeeda. # Noqo mid macquul ah. Qeex sababta aad u cataysayd ama aad u caraysayd. Si kastaba ha ahaatee, waa in aad baratid in aad ogaato marka qoraalka an la heli karin. Qofka hella laga yaabaa inuu awoodi weydo ama uusan rabin inuu aqbalo inay meel ku dhaceen. Laga yaabaa inay sii wanaagsan tahay in si fudud loo joojiyo u malaynta iyo xasuusinta ku saabsan qaniinyada. ==Eeg sidoo kale== {{reflist}} ho4jx520thsfb5ds9muubck1o9je41a 306733 306732 2026-09-01T10:42:00Z Isma4l 41797 306733 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|WP:BITE|WP:NEWBIE|WP:NOOB}} {{nutshell|Ha noqonin mid dabeecad xun ama aan saaxiibtinimo lahayn dadka cusub. Meel ku hay in aad [[WP:AGF|u malayso niyad-wanaag]] marka hore (inay isku deyayaan inay caawiyaan) - oo uga wada-hadal oo u shaqee hab asluub leh.}} == Fadlan HA QANIININ dadka cusub == [[File:Playing with the ball 3.jpg|thumb|250px|right|Kubbaddan waa ku wanaagsan tahay in la qaniino, laakiin dadka cusub ee ugu badan ma ahan kuwo noocaas ah.]] Dadka cusub waa loo baahan yahay. Aad bay muhiim u yihiin bulshada. Waxay ku dari karaan maaddo Wikipedia yahaan. Iyagoo tan sameynaya, waxay Wikipedia gaan ka dhigi doonaan mid sii wanaagsan. Wikipedia-dan waxay sidoo kale ku dhex muujin doontaa macluumaad ku saabsan mawduucyo dheeraad ah, sababtoo ah dad badan ayaa ku darsaday. Waxaan siinaa kalsooni dadka cusub. Tani waxaynu ku wanaajinaynaa kala duwanaanshaha aqoonta, aragtiyada iyo mabaadi'da Wikipedia. Waxaa baaritaan lagu helay in dadka cusub ay sameeyaan beddelo badan. Beddelooda, waxay ku daraan maaddada ugu badan Wikipedia-dan. Tifaftirayaasha joogtada ah (aan ahayn dadka cusub) iyo maamulayaashu waxay sidoo kale sameeyaan beddelo badan. Laakiin beddeladan inta badan waxaa loo sameeyaa si loo saxo meel ku dhacyada yaryar, loo dib-u-habeeyo, oo loo beddelo maaddada si maqaalku u aqriyo si sii wanaagsan.<ref>{{cite web |url= http://www.aaronsw.com/weblog/whowriteswikipedia |title= Who writes Wikipedia? (Aaron Swartz's Raw Thought) |accessdate=2009-04-21 |last= Swartz |first= Aaron |date= 2006-09-04 |format= HTML |work= |publisher= |pages= |quote= }}</ref> Meel ku hay, halkudhaygyaga — iyo yeeridayada dadka cusub — waa noqo mid '''dhiiran'''. Waxaan leenahay xeerar, halbeegyo, iyo dhaqammo. Dadka cusub intooda qaar waxay aqbalaan yeerida oo waxay beddelaan waxyaabaha. Xeerarku waxay joogaan si ay na caawiyaan. Waa in an loo isticmaalin si loo cabsiyo dadka cusub. Dad badan oo cusub waxay leeyihiin khibrad badan oo ka socota meel kale. Waxay sidoo kale leeyihiin fikrado iyo awood abuuris oo lagu wanaajin karo mashruucayaga. Dadkan cusub laga yaabaa inay an ka warhayn xeerarka, si kastaba ha ahaatee. Waxyaabaha qaar oo qofka cusub uu sameeyo waxay u muuqan karaan kuwo "xun", laakiin waxay wanaajin karaan Wikipedia. Laga yaabaa in xeerarka intooda qaar loo baahan yahay in mar kale la eego. Laga yaabaa inay an sii ahayn kuwo sax ah Wikipedia-dan. Sidaas darteed, waa muhiim in loo eego qofka cusub waqti yar. Laga yaabaa in aad u baahato in aad weydiiso waxa qofka cusub uu isku deyayo inuu sameeyo, ka hor inta an loogu sheegin inay sameynayaan wax "hab xun". Haddii aad ogaato, ama aad u malayso si caddayn ah, in qof cusub uu sameeyay meel ku dhac, isku day in aad saxdo meel ku dhaca adiga ku jira. Tusaale ka mid ah meel ku dhacyadaas waa in la ilaawo in magacyada buugaagta ama magacyada maraakiibta lagu qaro Farta jiifta, ama in la heli waayo xiriiriyayaal caawinaad leh. Ha weerarin qofka cusub. Meel ku hay, halkan waa meel uu qof kasta ka beddeli karo. Sababtan darteed, waa shaqada qof kasta inuu beddelo, ee ma ahan inuu dhaleeceeyo ama uu ilaaliyo dadka kale. Meel ku hay in dadka cusub inta badan anay ka warhayn in taariikhaha tifaftirka la haysayo. Sidaas darteed marka beddeloodu ay ka waayaan, waxay inta badan ku jiraan argagax, oo waxay opens gareeyaan dagaalka tifaftirka ama waxay ka baxaan Wikipedia sababtoo ah waxay u malaynayaan (si meel ku dhac ah) in saacadaha shaqada ay ka waayeen oo an dib loo soo celin karin. Fadlan u sheeg qofka cusub si dabacsan in shaqadoodu anay mar walba waayeyn. Mar walba waxaa lagu soo celin karaa taariikhda. Bar iyaga inay ka wada-hadli karaan waxyaabaha anay caddayn ka ahayn boggaga wada-hadalka, iyo in, haddii dhammaan waxyaabaha kale ay guul-darreystaan, waxay mar walba eegi karaan maqaalka dhowr bilood ka dib, si looga wada-hadlo maqaalka iyadoo loo marayo koox cusub oo tifaftirayaal ah. Haddii aad u malaynayso in aad u baahan tahay in aad wax kasta u sheegto qofka cusub oo ku saabsan meel ku dhac, fadlan u samee hab caawinaad leh. Inta lagu jiro bilowga, waa wanaagsan tahay in la yiraahdo "salan" boggiisa wada-hadalka, si ay uga warhelaan inay halkan ka yihiin kuwo soo dhoweyn leh. Ka dib, waxaad '''si degan''' u qeexi kartaa waxa aad u malaynayso in loo baahan yahay in la beddelo, oo sida saaxiibka iyo u dhigma qofka, laga yaabaa in aad sidoo kale muujiso waxyaabaha ay sameeyeen oo aad '''jefayso'''. Haddii aad kari weydo in aad tan sameyso, marka laga yaabaa inay sii wanaagsan tahay in an waxba la yiraahdo. Dadka kale ee cusub waxay noqon karaan kuwo ka baqaya inay sameeyaan beddelo, gaar ahaan kuwo waaweyn, sida [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|NPOV]]-ing iyo moving, sabab ku saabsan cabsida ah in lagu kharibo Wikipedia (ama in laga caraysiyo Wikipedians kale ama lagu dhihi karo qeylo.) Bar iyaga inay [[Wikipedia:Noqo geesi|noqdaan kuwo dhiiran]], oo ha caraysan inuu ka jiro cabsi. Halka ay tahay mid wanaagsan in loo tilmaamo qof cusub oo sameeyay meel ku dhac, boggaga siyaasadda ee la xiriira, waa mid an adal ahayn oo an saaxiibtinimo lahayn in loo soo jeediyo inay joojiyaan ka qayb galka u codeynta, wada-hadallada RfD, iyo kuwo kale ilaa ay ka "helaan khibrad dheeraad ah." Tan waxay niyad-jabisaa tifaftirayaasha cusub in ay soo galaan waxayna joojin kartaa Wikipedia inay isticmaasho xirfadooda iyo aqoontooda. Marka aad bixinayso talo dadka cusub, ha ka dhigin adiga ku jira in aad u muuqato sida qof aad u muhiim ah. Ka dhig qofka cusub inuu ka yoobo mid si dhab ah loo soo dhoweeyay. Ha ka dhigin qofka cusub inuu u maleyyo inuu waa inuu helo aqbalidaada si loo ogolaado inuu soo galo koox gaar ah. Meel kasta oo cusub oo ay dadku ugu wada-work sameeyaan wax waxay leedahay xeerar gaar ah iyo habab loo sameeyo waxyaabaha oo u baahan waqti in la barto, oo web ka hella in si joogto ah loo eego si loo eego haddii ay wali u shaqaynayaan si wanaagsan ama waa in la beddelo. Ha ugu yeerin dadka cusub magacyo aan dabacsanayn sida "[[Wikipedia:Sock puppetry|sockpuppet]]" ama Haddii dad badan oo cusub ay ka soo muuqdaan hal dhinac oo u codeyn ah, waa in aad ka dhigtaa kuwo soo dhoweyn leh iyadoo loo qeexayo in u codeyntooda laga yaabo in la ilaawo. Magac-u-yeerid ma ahan mid loo baahan yahay. Mararka qaardood tifaftirayaashu waxay ilaabaan inay isticmaalaan dhowr tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>) ka dib qoraallada bogga wada-hadalka, kuwaas oo ku dhex jira magac-isticmaalaha iyo taariikhda iyo waqtiga iyaga ku jira si toos ah. Waxaad ka dhigi kartaa habka xasuusinta mid sii fudud oo aan caraysiin ahayn iyadoo loo isticmaalayo template-ka ku soo socda. Waxaad sidoo kale isticmaali kartaa {{tl|unsigned}} si loo saxo ra'yooyinkaas aan lehayn magacyo waqtiga dhexdiisa. * {{tl|Uw-tilde}} [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|U malayn niyad-wanaag]] dhanka qofka cusub. Waxay u badan tahay inay rabaan inay caawiyaan. Sii iyaga fursad! Meel ku hay Hanlon's Razor. Dabeecadda u muuqata mid xun oo loogu talagalay tifaftirayaasha khibrada leh oo Wikipedia ah waxay u badan tahay sababto ah qof ma oga sida aan u malaynayno in tifaftirayaashu ay sameeyaan waxyaabaha. Tiyo haddii aad tahay mid '''100% caddayn ka ah''' in qof uu yahay mid aan meelna lahayn, aan wanaagsanayn, internet troll, kharibaya, ama sii xun, waa in aad u shaqayso sida iyagoo an ahayn kuwo noocaas ah. Iyadoo loo marayo in la noqdo mid degan, raba, iyo qadarin leh, waxaad u muuqataa sida qof macquul ah, oo waxaad caawinaysaa mashruucayaga inuu si sax ah u sii socdo. Tani waxay ka socotaa aan la siinayn maaddo trolls-ka. Meel ku hay in aad adiga ku jira ka ahayd mid cusub mar. Sida xeerka dahabiga ah uu leeyahay, u shaqee dadka kale si dabacsan iyo asluub leh, sida aad rabto in laguula shaqeeyo haddii aad halkan soo gaari lahayd dhowaan. == Sida looga fogaado in la noqdo "qaniine" == Fikradaha dadka cusub ee ku saabsan sida waxyaabuhu u shaqaynayaan Wikipedia dhexdeeda waxay inta badan ku perustanaan doonaan waxa ay u barteen inay ku sameeyaan Wikipedia ka baxsan. Boggankan wuxuu noqon karaa mid aad u adag markii ugu horeysay oo laga yaabaa inay qaadato waqti ka hor inta qofka cusub uusan ka baranin "sida waxyaabuhu u shaqeeyaan" halkan. Meel ku haynta tan waxay kaa caawin kartaa in aad ka fogaato in aad noqoto qaniine. Sidoo kale, waxaad u dhowdahay in lagu diado in aad tahay "qaniine" iyadoo loo marayo: # Ka fogaanshaha ka bixinta ra'yoiyada isticmaalaya erayada ka dhigaya doodaha kuwo sii xun. (Erayadan waxay noqon karaan ''xun, doqon, doqonnimo, aan wanaagsanayn, aan asluub lehayn, idiot'' iyo wixii la mid ah.) # U shaqaynta hab degan oo asluub leh. # Aan la noqonin mid mahad-xun ku jira qoraallada beddelka iyo boggaga wada-hadalka, gaar ahaan marka waxyaabaha dib loo celinayo mar kale. # Aqbalka waxa qof kale uu sameeyo ama uusan sameynin dhacdo gaar ah dhexdeeda, iyadoo an lagu caraysiin iyaga. # Sameynta dadaalkaaga ugu wanaagsan si loo xalliyo doodaha, hab uu qof kasta u malaynayo inuu yahay mid adal ah. # Dhegeysiga si dhawrsan oo ku saabsan waxa qofka kale uu leeyahay—iyadoo loo isku deyayo in la fahammo waxa ay rabaan iyo sababta. # Ka fogaanshaha jargon. Marka qof loo tilmaamo siyaasaad ama xeerar tilmaam ah, isticmaal magaciisa oo dhan, si loo caawiyo inay si fudud u helaan. # Ka fogaanshaha isticmaalka meel-ka-saarida marka ugu horeysay oo qof uu wax meel ku dhac ka dhigo. Isku day in aad ka wada-hadasho tifaftiraha ka hor inta aad an ka saarin iyaga. Isku day in aad noqoto xubno adal ah oo ka mid ah bulshada Wikipedia. Iyadoo loo marayo in la noqdo mid saaxiibtinimo leh oo asluub leh, ma caraysiin doonto dadka kale ama ma noqon doonto mid si fudud loo caraysiiyo. Tani waxay u ogolaanaysaa dadka cusub inay isticmaalaan waqtigooda, xirfadooda, iyo aqoontooda si loo caawiyo sameynta qaamuus-aqoodeed uu qof kasta rabo inuu wanaajiyo. == Waxa la sameeyo haddii aad u malaynayso in aad "qaniintay" ama lagu qaniinay == Haddii aad qaniintay qof, ama aad u malaynayso in lagu qaniinay, u malayn meelaha ku soo socda. Waxay caawin karaan in loo caddiyo in tani anay mar kale dhacin. # ''Doorata in aad ka baratid'' waxa dhacay. # Tixgeli waxa aad sameyn kartay beddelka qaniinyada si aad u hesho jawaab sii wanaagsan. Haddii aad ka sii kulanto xaalad noocaas ah waqtiga soo socda, ha qanin mar kale. Doorata hab sii wanaagsan. # Hel wax qiimo leh khibradda dhexdeeda. # Noqo mid macquul ah. Qeex sababta aad u cataysayd ama aad u caraysayd. Si kastaba ha ahaatee, waa in aad baratid in aad ogaato marka qoraalka an la heli karin. Qofka hella laga yaabaa inuu awoodi weydo ama uusan rabin inuu aqbalo inay meel ku dhaceen. Laga yaabaa inay sii wanaagsan tahay in si fudud loo joojiyo u malaynta iyo xasuusinta ku saabsan qaniinyada. ==Eeg sidoo kale== {{reflist}} k2wf532ku67jgtb973fah4t8jxffnzf 306736 306733 2026-09-01T10:47:38Z Isma4l 41797 /* */ 306736 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|WP:BITE|WP:NEWBIE|WP:NOOB}} {{nutshell|Ha noqonin mid dabeecad xun ama aan saaxiibtinimo lahayn dadka cusub. Meel ku hay in aad [[WP:AGF|u malayso niyad-wanaag]] marka hore (inay isku deyayaan inay caawiyaan) - oo uga wada-hadal oo u shaqee hab asluub leh.}} Wikipedia waxaa lagu wanaajiyaa shaqada ay qabtaan tifaftirayaasha joogtada ah iyo dadka cusub noqoda. Dhammaanteen waxaan mar ahayn tifaftirayaal cusub, oo meelaha qaar, kuwo ugu khibrada badan waxaa wali loo tixgeliyaa inay yihiin kuwo cusub. '''U shaqee dadka cusub si dabacsan oo dulqaad leh'''—waxba kama cabsiyo ka-qaybgalayaasha qiimaha leh si ka dhakhso badan necbayshada. Tifaftirradii ugu horeeyay oo ay sameeyeen tifaftirayaal khibrad leh oo badan waxay ahaayeen tifaftirro jarrib ah, kuwaas oo an la haysan ilo ama an u dhigmin qaamuus-aqoodeed. Sidaas darteed, ma ahan mid loo malayn karo in tifaftiraha cusub uu ka warhayo luuqada qoraalka Wikipedia iyo siyaasadadeeda, tilmaamaheeda, iyo halbeegyada bulshada. Aqoondarrada waa meel dabiici ah oo ka mid ah habka nololeed ee tifaftiraha. Waxaan rabnaa inay tifaftirayaashu ka soo bixiyaan habkaas. Isku-xirka ugu horeeya wuxuu abuuraa filashada bulshada oo dhan. Jawi soo dhoweyn leh wuxuu u yeeraa tifaftirayaasha cusub inay koraan, halka jawi adag uu abuuro fikrad ah in Wikipedia ay tahay mid aan dabacsanayn oo adag. Waqtiga soo socda marka aad ka cataysid meel ku dhaca uu sameeyay qof cusub, u qaado sida fursad lagu barayo ka-qaybgalayaasha suurtogalka ah. Tixgeli wanaajinta tifaftirka qofka cusub halkii aad dib u celin lahayd. Wikipedia waxay u baahan tahay socod joogto ah oo ka dhasha macluumaadka cusub, khibrada, iyo fikradaha. Si dhawrsan oo buuxda u tilmaan dadka cusub: dabacsanaanta iyo dulqaadku waa muhiimada nolosha Wikipedia. == Fahmida dadka cusub == Halkudhaygyaga iyo yeeridayada dadka cusub waa in loo noqdo mid '''dhiiran'''. Waxaan leenahay xeerar, habab wanaagsan, iyo dhaqammo, laakiin waa in an loo isticmaalin hab joojinaya dadaallada dadka cusub oo u qaata yeeridaas sida ay tahay. Qofka cusub wuxuu keenaa fikrado badan, abuuris, iyo khibrad ka socota meelo kale oo, marka laga reebo xeerarka jira, leh awood ay ku wanaajiyaan bulshadayada iyo Wikipedia oo dhan. Meel kasta oo cusub oo ay dadku ugu wada-work sameeyaan wax waxay leedahay xeerar gaar ah, kuwaas oo u baahan waqti in la barto (oo helaya waab ka mar kale eegista joogtada ah). Laga yaabaa in meel ku dhaca uu qofka cusub sameynayo uu ugu dambeyntii wanaajin doono Wikipedia. Ka hor inta an la go'aamin inay yihiin kuwo "meel ka dhacay", mararka qaarkood waa ka wanaagsan tahay in loo eego waqti yar oo, haddii loo baahdo, la weydiiyo qofka cusub waxa ay isku deyayaan inay gaaraan. Waxaa loo malaynayaa in dadka cusub ee ugu badan ay sameeyaan meel ku dhacyo. Tifaftire cusub oo ka qayb gala maaddada waa mid wanaagsan. Tifaftire cusub oo ka qayb gala wada-hadalka waa mid aad u qiimo badan. Sidaas darteed, si wanaagsan u faham mas'uuliyaddaada marka aad tahay tifaftire khibrad leh. Ha waayin fursadda ay Wikipedia ku heli karto ka-qaybgale qiimo leh sabab ku saabsan bilow xun oo aad ka bilaabtay qofka cusub sababto ah "meel ku dhaciisa weyn"; fursaddu ma ahan meel aad waayi karto tiyo haddii aad ka cataysid dadka an mar hor qorin qaamuus-aqoodeed ama an lahayn xirfado qaamuus-aqoodeed—fursaddu waxay u dhaxaysaa bulshada oo dhan, sidaas darteed qadar. Iyadoo loo marayo in loo sameeyo tan, waxaad muujinaysaa rabitaan ah in la sii xoogeeyo. Haddii kale, laga yaabaa in aad ka yoobayd mid wanaagsan dhowr ilbidhiqsi, ka dibna waxaad muujin doontaa qaybo ka mid ah is-weynayn iyo ammaan-darro, oo ah tilmaan aan qadarinayn wanaagga mashruuca. Meel ku dhaca qofka cusub oo aad ogaatay ma leeyahay saameyn burburineed oo sidaas ah. Waa inay awoodaan inay sameeyaan meel ku dhaca dabiiciga ah. Ugu dambeyntii, waxa dhab ahaan muhiimka ah waa in tifaftiruhu u wada-hadlo, muujiyo tilmaamo fahan ah oo si tartiib-tartiib ah u bilaabo wanaajinta. Xeer loo baahan yahay waa in lagu baro tusaale oo aad saxdo meel ku dhaca adiga ku jira. Sidoo kale, ka-leaving-gareeynta qoraal qofka cusub oo loo qeexayo waxa aad sameysay iyo halbeegyada Wikipedia ee la xiriira oo loo baahan yahay in la raaco waxay noqon doontaa mid sii caawinaad leh halkii lagu weerari lahaa iyaga. U shaqee si dabacsan oo qadarin leh iyadoo la dhigayay tusaale oo ku saabsan sida loo xalliyo meel ku dhacyada tifaftirayaasha kale. Ka dib, tifaftirayaasha khibrada leh waxaa loo fadhiyaa inay u shaqeeyaan sida saaxiibo oo ay ka dhigaan erayada kuwo sii dabacsan marka loo eego halbeegga caadiga ah ee Wikipedia iyadoo la isticmaalayo salan bogga wada-hadalka ee tifaftiraha si loogu sheego inay yihiin kuwo la soo dhoweeyay. Sidoo kale, ka dhig qofka cusub inuu ka yoobo mid si dhab ah loo soo dhoweeyay, oo an ahayn sida inay waa in ay helaan aqbalidaada si loo ogolaado inuu soo galo koox gaar ah. Haddii ay suurtogal tahay, muuji wax ay si sax ah ama si aad u wanaagsan u sameeyeen. Aan ahayn bulshooyinka ugu badan ee internetka oo ay dadku booqdaan, Wikipedia waxaa loo tixgeliyaa inay tahay mid "negetif ah". Sababto ah waa jawi wada-work ah, shaqada qof kasta waxay u dhaxaysaa shaqada dadka kale. Sidaas darteed, natiijooyinka wanaagsan waxaa lagu helaa oo kaliya iyadoo loo marayo helida meelaha an wanaagsanayn oo qof kale uu sameeyay oo si tartiib-tartiib ah loo wanaajiyo. Ka filan inay dadka cusub anay fahamsanayn tan oo ay u qaadan doonaan ra'yiga sida negetif dhab ah. Waxay qaadataa waqti in la la qabsado jawiga cusub iyadoo an la eegin wax kasta. Ha ku adkaynin tilmaamo badan, tusaale ahaan, u dirida qoraallo badan oo hoos u dhigayay iyaga; beddelkeeda, u ogalaaw inay ka qayb galaan wada-hadal sii socda. Iyadoo loo marayo abuurida fursad ay u jawaabaan, qayb kasta oo dhaleeceyn ah waxay u muuqan doontaa si dabiici ah. Adiga sidoo kale waxaad mar ahayd qof cusub. Aynu u shaqayno dadka kale sida laguula shaqeeyay (ama, laga yaabaa, sida aad rabtay in laguula shaqeeyo) marka aad halkan soo gaartay markii ugu horeysay. Meel ku hay: '''"Samee waxa saxda ah; ha qanin. In aad noqoto saaxiib waa mid wanaagsan!"''' == Fadlan HA QANIININ dadka cusub == [[File:Playing with the ball 3.jpg|thumb|250px|right|Kubbaddan waa ku wanaagsan tahay in la qaniino, laakiin dadka cusub ee ugu badan ma ahan kuwo noocaas ah.]] Dadka cusub waa loo baahan yahay. Aad bay muhiim u yihiin bulshada. Waxay ku dari karaan maaddo Wikipedia yahaan. Iyagoo tan sameynaya, waxay Wikipedia gaan ka dhigi doonaan mid sii wanaagsan. Wikipedia-dan waxay sidoo kale ku dhex muujin doontaa macluumaad ku saabsan mawduucyo dheeraad ah, sababtoo ah dad badan ayaa ku darsaday. Waxaan siinaa kalsooni dadka cusub. Tani waxaynu ku wanaajinaynaa kala duwanaanshaha aqoonta, aragtiyada iyo mabaadi'da Wikipedia. Waxaa baaritaan lagu helay in dadka cusub ay sameeyaan beddelo badan. Beddelooda, waxay ku daraan maaddada ugu badan Wikipedia-dan. Tifaftirayaasha joogtada ah (aan ahayn dadka cusub) iyo maamulayaashu waxay sidoo kale sameeyaan beddelo badan. Laakiin beddeladan inta badan waxaa loo sameeyaa si loo saxo meel ku dhacyada yaryar, loo dib-u-habeeyo, oo loo beddelo maaddada si maqaalku u aqriyo si sii wanaagsan.<ref>{{cite web |url= http://www.aaronsw.com/weblog/whowriteswikipedia |title= Who writes Wikipedia? (Aaron Swartz's Raw Thought) |accessdate=2009-04-21 |last= Swartz |first= Aaron |date= 2006-09-04 |format= HTML |work= |publisher= |pages= |quote= }}</ref> Meel ku hay, halkudhaygyaga — iyo yeeridayada dadka cusub — waa noqo mid '''dhiiran'''. Waxaan leenahay xeerar, halbeegyo, iyo dhaqammo. Dadka cusub intooda qaar waxay aqbalaan yeerida oo waxay beddelaan waxyaabaha. Xeerarku waxay joogaan si ay na caawiyaan. Waa in an loo isticmaalin si loo cabsiyo dadka cusub. Dad badan oo cusub waxay leeyihiin khibrad badan oo ka socota meel kale. Waxay sidoo kale leeyihiin fikrado iyo awood abuuris oo lagu wanaajin karo mashruucayaga. Dadkan cusub laga yaabaa inay an ka warhayn xeerarka, si kastaba ha ahaatee. Waxyaabaha qaar oo qofka cusub uu sameeyo waxay u muuqan karaan kuwo "xun", laakiin waxay wanaajin karaan Wikipedia. Laga yaabaa in xeerarka intooda qaar loo baahan yahay in mar kale la eego. Laga yaabaa inay an sii ahayn kuwo sax ah Wikipedia-dan. Sidaas darteed, waa muhiim in loo eego qofka cusub waqti yar. Laga yaabaa in aad u baahato in aad weydiiso waxa qofka cusub uu isku deyayo inuu sameeyo, ka hor inta an loogu sheegin inay sameynayaan wax "hab xun". Haddii aad ogaato, ama aad u malayso si caddayn ah, in qof cusub uu sameeyay meel ku dhac, isku day in aad saxdo meel ku dhaca adiga ku jira. Tusaale ka mid ah meel ku dhacyadaas waa in la ilaawo in magacyada buugaagta ama magacyada maraakiibta lagu qaro Farta jiifta, ama in la heli waayo xiriiriyayaal caawinaad leh. Ha weerarin qofka cusub. Meel ku hay, halkan waa meel uu qof kasta ka beddeli karo. Sababtan darteed, waa shaqada qof kasta inuu beddelo, ee ma ahan inuu dhaleeceeyo ama uu ilaaliyo dadka kale. Meel ku hay in dadka cusub inta badan anay ka warhayn in taariikhaha tifaftirka la haysayo. Sidaas darteed marka beddeloodu ay ka waayaan, waxay inta badan ku jiraan argagax, oo waxay opens gareeyaan dagaalka tifaftirka ama waxay ka baxaan Wikipedia sababtoo ah waxay u malaynayaan (si meel ku dhac ah) in saacadaha shaqada ay ka waayeen oo an dib loo soo celin karin. Fadlan u sheeg qofka cusub si dabacsan in shaqadoodu anay mar walba waayeyn. Mar walba waxaa lagu soo celin karaa taariikhda. Bar iyaga inay ka wada-hadli karaan waxyaabaha anay caddayn ka ahayn boggaga wada-hadalka, iyo in, haddii dhammaan waxyaabaha kale ay guul-darreystaan, waxay mar walba eegi karaan maqaalka dhowr bilood ka dib, si looga wada-hadlo maqaalka iyadoo loo marayo koox cusub oo tifaftirayaal ah. Haddii aad u malaynayso in aad u baahan tahay in aad wax kasta u sheegto qofka cusub oo ku saabsan meel ku dhac, fadlan u samee hab caawinaad leh. Inta lagu jiro bilowga, waa wanaagsan tahay in la yiraahdo "salan" boggiisa wada-hadalka, si ay uga warhelaan inay halkan ka yihiin kuwo soo dhoweyn leh. Ka dib, waxaad '''si degan''' u qeexi kartaa waxa aad u malaynayso in loo baahan yahay in la beddelo, oo sida saaxiibka iyo u dhigma qofka, laga yaabaa in aad sidoo kale muujiso waxyaabaha ay sameeyeen oo aad '''jefayso'''. Haddii aad kari weydo in aad tan sameyso, marka laga yaabaa inay sii wanaagsan tahay in an waxba la yiraahdo. Dadka kale ee cusub waxay noqon karaan kuwo ka baqaya inay sameeyaan beddelo, gaar ahaan kuwo waaweyn, sida [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|NPOV]]-ing iyo moving, sabab ku saabsan cabsida ah in lagu kharibo Wikipedia (ama in laga caraysiyo Wikipedians kale ama lagu dhihi karo qeylo.) Bar iyaga inay [[Wikipedia:Noqo geesi|noqdaan kuwo dhiiran]], oo ha caraysan inuu ka jiro cabsi. Halka ay tahay mid wanaagsan in loo tilmaamo qof cusub oo sameeyay meel ku dhac, boggaga siyaasadda ee la xiriira, waa mid an adal ahayn oo an saaxiibtinimo lahayn in loo soo jeediyo inay joojiyaan ka qayb galka u codeynta, wada-hadallada RfD, iyo kuwo kale ilaa ay ka "helaan khibrad dheeraad ah." Tan waxay niyad-jabisaa tifaftirayaasha cusub in ay soo galaan waxayna joojin kartaa Wikipedia inay isticmaasho xirfadooda iyo aqoontooda. Marka aad bixinayso talo dadka cusub, ha ka dhigin adiga ku jira in aad u muuqato sida qof aad u muhiim ah. Ka dhig qofka cusub inuu ka yoobo mid si dhab ah loo soo dhoweeyay. Ha ka dhigin qofka cusub inuu u maleyyo inuu waa inuu helo aqbalidaada si loo ogolaado inuu soo galo koox gaar ah. Meel kasta oo cusub oo ay dadku ugu wada-work sameeyaan wax waxay leedahay xeerar gaar ah iyo habab loo sameeyo waxyaabaha oo u baahan waqti in la barto, oo web ka hella in si joogto ah loo eego si loo eego haddii ay wali u shaqaynayaan si wanaagsan ama waa in la beddelo. Ha ugu yeerin dadka cusub magacyo aan dabacsanayn sida "[[Wikipedia:Sock puppetry|sockpuppet]]" ama Haddii dad badan oo cusub ay ka soo muuqdaan hal dhinac oo u codeyn ah, waa in aad ka dhigtaa kuwo soo dhoweyn leh iyadoo loo qeexayo in u codeyntooda laga yaabo in la ilaawo. Magac-u-yeerid ma ahan mid loo baahan yahay. Mararka qaardood tifaftirayaashu waxay ilaabaan inay isticmaalaan dhowr tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>) ka dib qoraallada bogga wada-hadalka, kuwaas oo ku dhex jira magac-isticmaalaha iyo taariikhda iyo waqtiga iyaga ku jira si toos ah. Waxaad ka dhigi kartaa habka xasuusinta mid sii fudud oo aan caraysiin ahayn iyadoo loo isticmaalayo template-ka ku soo socda. Waxaad sidoo kale isticmaali kartaa {{tl|unsigned}} si loo saxo ra'yooyinkaas aan lehayn magacyo waqtiga dhexdiisa. * {{tl|Uw-tilde}} [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|U malayn niyad-wanaag]] dhanka qofka cusub. Waxay u badan tahay inay rabaan inay caawiyaan. Sii iyaga fursad! Meel ku hay Hanlon's Razor. Dabeecadda u muuqata mid xun oo loogu talagalay tifaftirayaasha khibrada leh oo Wikipedia ah waxay u badan tahay sababto ah qof ma oga sida aan u malaynayno in tifaftirayaashu ay sameeyaan waxyaabaha. Tiyo haddii aad tahay mid '''100% caddayn ka ah''' in qof uu yahay mid aan meelna lahayn, aan wanaagsanayn, internet troll, kharibaya, ama sii xun, waa in aad u shaqayso sida iyagoo an ahayn kuwo noocaas ah. Iyadoo loo marayo in la noqdo mid degan, raba, iyo qadarin leh, waxaad u muuqataa sida qof macquul ah, oo waxaad caawinaysaa mashruucayaga inuu si sax ah u sii socdo. Tani waxay ka socotaa aan la siinayn maaddo trolls-ka. Meel ku hay in aad adiga ku jira ka ahayd mid cusub mar. Sida xeerka dahabiga ah uu leeyahay, u shaqee dadka kale si dabacsan iyo asluub leh, sida aad rabto in laguula shaqeeyo haddii aad halkan soo gaari lahayd dhowaan. == Sida looga fogaado in la noqdo "qaniine" == Fikradaha dadka cusub ee ku saabsan sida waxyaabuhu u shaqaynayaan Wikipedia dhexdeeda waxay inta badan ku perustanaan doonaan waxa ay u barteen inay ku sameeyaan Wikipedia ka baxsan. Boggankan wuxuu noqon karaa mid aad u adag markii ugu horeysay oo laga yaabaa inay qaadato waqti ka hor inta qofka cusub uusan ka baranin "sida waxyaabuhu u shaqeeyaan" halkan. Meel ku haynta tan waxay kaa caawin kartaa in aad ka fogaato in aad noqoto qaniine. Sidoo kale, waxaad u dhowdahay in lagu diado in aad tahay "qaniine" iyadoo loo marayo: # Ka fogaanshaha ka bixinta ra'yoiyada isticmaalaya erayada ka dhigaya doodaha kuwo sii xun. (Erayadan waxay noqon karaan ''xun, doqon, doqonnimo, aan wanaagsanayn, aan asluub lehayn, idiot'' iyo wixii la mid ah.) # U shaqaynta hab degan oo asluub leh. # Aan la noqonin mid mahad-xun ku jira qoraallada beddelka iyo boggaga wada-hadalka, gaar ahaan marka waxyaabaha dib loo celinayo mar kale. # Aqbalka waxa qof kale uu sameeyo ama uusan sameynin dhacdo gaar ah dhexdeeda, iyadoo an lagu caraysiin iyaga. # Sameynta dadaalkaaga ugu wanaagsan si loo xalliyo doodaha, hab uu qof kasta u malaynayo inuu yahay mid adal ah. # Dhegeysiga si dhawrsan oo ku saabsan waxa qofka kale uu leeyahay—iyadoo loo isku deyayo in la fahammo waxa ay rabaan iyo sababta. # Ka fogaanshaha jargon. Marka qof loo tilmaamo siyaasaad ama xeerar tilmaam ah, isticmaal magaciisa oo dhan, si loo caawiyo inay si fudud u helaan. # Ka fogaanshaha isticmaalka meel-ka-saarida marka ugu horeysay oo qof uu wax meel ku dhac ka dhigo. Isku day in aad ka wada-hadasho tifaftiraha ka hor inta aad an ka saarin iyaga. Isku day in aad noqoto xubno adal ah oo ka mid ah bulshada Wikipedia. Iyadoo loo marayo in la noqdo mid saaxiibtinimo leh oo asluub leh, ma caraysiin doonto dadka kale ama ma noqon doonto mid si fudud loo caraysiiyo. Tani waxay u ogolaanaysaa dadka cusub inay isticmaalaan waqtigooda, xirfadooda, iyo aqoontooda si loo caawiyo sameynta qaamuus-aqoodeed uu qof kasta rabo inuu wanaajiyo. == Waxa la sameeyo haddii aad u malaynayso in aad "qaniintay" ama lagu qaniinay == Haddii aad qaniintay qof, ama aad u malaynayso in lagu qaniinay, u malayn meelaha ku soo socda. Waxay caawin karaan in loo caddiyo in tani anay mar kale dhacin. # ''Doorata in aad ka baratid'' waxa dhacay. # Tixgeli waxa aad sameyn kartay beddelka qaniinyada si aad u hesho jawaab sii wanaagsan. Haddii aad ka sii kulanto xaalad noocaas ah waqtiga soo socda, ha qanin mar kale. Doorata hab sii wanaagsan. # Hel wax qiimo leh khibradda dhexdeeda. # Noqo mid macquul ah. Qeex sababta aad u cataysayd ama aad u caraysayd. Si kastaba ha ahaatee, waa in aad baratid in aad ogaato marka qoraalka an la heli karin. Qofka hella laga yaabaa inuu awoodi weydo ama uusan rabin inuu aqbalo inay meel ku dhaceen. Laga yaabaa inay sii wanaagsan tahay in si fudud loo joojiyo u malaynta iyo xasuusinta ku saabsan qaniinyada. ==Eeg sidoo kale== {{reflist}} eb2fs0qth3vxkxgbuyi2qn8sedxzcvh 4 51559 306734 2026-09-01T10:42:36Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Fadlan ha dhibin dadka cusub]] 306734 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Fadlan ha dhibin dadka cusub]] ctu3f1ekzzku6h8dqwcycuwzwzb78mf 4 51560 306735 2026-09-01T10:43:05Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Fadlan ha dhibin dadka cusub]] 306735 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Fadlan ha dhibin dadka cusub]] ctu3f1ekzzku6h8dqwcycuwzwzb78mf 4 51561 306737 2026-09-01T10:55:39Z Isma4l 41797 /* */ 306737 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Etiquette|WP:EQ|WP:ETIQ|WP:WQ|WP:WQT}} {{nutshell|Dhaqanka Wikipedia, tiyo oo uu inta badan ku saabsan yahay wiki gaar ah, wuxuu ku dhashay fikradaha caadiga ah oo ku saabsan wada-work ga. Noqo mid saaxiibtinimo leh oo dabacsan. U shaqee niyad-wanaag. Diiradda saar wanaajinta maqaallada Wikipedia.}} Boggan wuxuu bixiyaa mabaadi'da qaar oo ka mid ah '''dhaqanka''', oo sidoo kale loo yaqano "'''Wikiquette'''", oo ku saabsan sida loogu wada-work sameeyo dadka kale [[Wikipedia]] dhexdeeda. Ka-qaybgalayaasha Wikipedia waxay ka socdaan dalka iyo dhaqammada kala duwan oo badan. Waxaan leenahay aragtiyo, dib-u-eegiso, ra'yooyin, iyo taariikhda nololeed oo kala duwan, kuwaas oo mararka qaarkood aad u kala duwan. U shaqaynta dadka kale si qadarin leh waa muhiimada lagu wada-work sameeyo si wanaagsan iyadoo loo dhisayo qaamuus-aqoodeed internet ah oo caalami ah. == Mabaadi'da dhaqanka Wikipedia == * [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|U malayn niyad-wanaag]]. Wikipedia waxay u shaqaysay si aad u wanaagsan ilaa hada iyadoo ku perustan siyaasad ah xorriyad toos ah oo ku saabsan tifaftirka. Dadku waxay halkan u soo galaan si ay u wada-work sameeyaan oo ay u qoraan maqaallo wanaagsan. * Meel ku hay Xeerka Dahabiga ah: U shaqee dadka kale sida aad rabto in laguula shaqeeyo. * Noqo mid asluub leh. * Meel ku hay in qoraalka caadiga ah uu noqon karo mid an caddayn oo uu inta badan u muuqan karo mid ka dabeecad xun erayadaas oo kale oo si afka ah uga socda qof hanteedada taagan. Humour-ka mar walba ma ahan mid caddayn ah marka la qoro. Meel ku hay in qoraalku uusan lehayn muujinta wajiga, dhawaaqida saxda ah, ama dabeecadda jidhka. Cawaaqib ka noqdo marka aad dooranayso erayada aad qorayso: waxa aad dhab ahaan isku deyayso in aad sheegto laga yaabaa in an loo fahammo habkaas oo kale oo ay dadka kale oo aqriya ay u fahamman. ** Sidoo kale, cawaaqib ka noqdo habka aad u fahammasid qoraallada, wada-hadallada, iyo jawaabaha ay sameeyeen tifaftirayaasha kale: waxa aad u malaynayso in aad ka fahamtay qoraallada iyo wada-hadallada laga yaabaa in anay 100% si sax ah u turjummin marka loo eego waxa ay dadka kale dhab ahaan rabteen inay yiraahdaan iyo sida ay u yiraahdeen. * [[Wikipedia:Civility|Si asluub leh]] u shaqee si loo gaaro aqbalid, oo meel ku hay mabaadi'da ah gaarista is-afgarad sida ujeedo iyo meel muhiim ah marka lagu jiro xallinta diidmooyinka iyo doodaha dadka kale. * Dood ka keen maaddooyinka, ee ma ahan dadka. * Ha u sameyn si loogu talagalay muujin meel ku dhac ah. Cudurdaar bixi haddii aad si an loogu talagalin u sameysid tan. * Ha ilaawoin weydiimaha macquulka ah. * Haddii qof uu ku diado tifaftirkaaga, bixi sababo wanaagsan oo aad u malaynayso inuu yahay mid ku habboon. * Aqbal meel marka aad an ka lahayn jawaab, ama aqbal marka aad ku diaddan tahay ku perustanta fikrad ama dhadhan. * Tiyo inay tahay shaqo adag oo la fahammo karo marka aad ku jirto dood adag ama caraysiin ah, haddii tifaftirayaasha kale anay u shaqaynayn si asluub leh sida aad rabto ama aad ka filanayso, u jawaab tifaftirayaashaas wada-hadalka dhexdiisa iyadoo loo isticmaalayo asluub {{em|ka sii badan}}, ee ma ahan ku si ka yar. Habkaas, waxaad ka caddayn kartaa in dabeecaddaada iyo habkaaga anay u socon dhanka is-khilaafka furan iyo [[WP:NPA|magac-u-yeerida]], iyo in an aad ka hoos marayn meelaha dabeecaddooda si aad "dib uga qaniso". Iyadoo loo marayo tallaabooyinkaaga oo aad ka noqoto mid wanaagsan iyo asluub leh, waxaad si firfircoon u sameynaysaa wax ku saabsan dhibaatada. Isku day in aad u shaqayso dadka kale si sharaf iyo qadarin leh [[all times|waqti kasta]] — tiyo tifaftirayaasha aan asluubta lahayn waxay yihiin dad sidoo kale. * Waxay caawin kartaa in si asluub leh loogu sheego dadka kale haddii aad an ku qancayn habka erayooda (tusaale ahaan, "Waxaan u malaynayaa in aad ahayd mid mahad-xun ku jira meesha sare, oo ma ka yoobayo mid wanaagsan ku saabsan tan. Aynu isku deyano in aan xallino dhibaatada joogta"). * Noqo mid u diyaarsan inuu cudurdaar bixo. Wada-hadallada caraysiin ah ama adag dhexdiisa, waxaan inta badan ka gaari karnaa dareenkayaga oo aan sheegi karnaa waxyaabo aan ka dib rabno in anaan sheegin. Haddii tani ay noqoto xaaladda, sheeg oo cudurdaar bixi. * Cafi oo ilaawoo. * Ogaaw meelahaaga an hufanayn oo ka dhig kuwo la ilaaliyo. * Bixi amaan marka ay tahay meel loo baahan yahay. Qof kasta wuxuu rabaa inuu ka yoobo mid la qadariyo, gaar ahaan jawi inta badan u baahan is-afgarad. Ka-dropping-gareey qoraal saaxiibtinimo leh bogga wada-hadalka ee tifaftiraha ama (si sii wanaagsan) ka-leaving-gareey Barnstar. * Ka-remove-gareey ama ka-summarize-gareey doodaha la xalliyay oo aad ka-initiate-gareysay. * Caawi xallinta diidmooyinka iyo doodaha u dhaxeeya dadka kale. * Yiraahdo ''"fadlan"''" iyo ''"mahadsanid"''. * U qaad si tartiib ah. Haddii aad caraysan tahay, ku bixi waqti ka baxsan Wikipedia halkii aad ka-post-gareyn lahayd ama aad ka-edit-gareyn lahayd. Dib u soo laab maalinti ama todobaadki. Waxaad ogaankarta in qof kale uu sameeyay beddelka ama ra'yiga aad rabtay. Haddii aad u malaynayso in xallin loo baahan yahay, hel qof si uu u caawiyo. Hel maqaal kale oo Wikipedia ah si aad uga-distract-garayso adiga ku jira — waxaa jira {{NUMBEROFARTICLES}} maqaal oo ku jira Wikipedia-da Ingiriiska. Ka-take-up-gareey [[Wikipedia:WikiProject|Wikiproject]], bixi adeegyadaada aadka loo baahan yahay meesha Nadiifin, ama qor maqaal cusub. * Meel ku hay [[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia anay ahayn]]. * Dib u eeg liska meel ku dhacyada caadiga ah]], oo bixi dadaal muhiim ah inta lagu jiro tifaftirka ama ka-expand-garaynta maaddada si looga fogaado iyaga. * Ka fogaaw dib u celinta marka ay suurtogal tahay]], oo ku jir dhexdeeda sharciga Wikipedia ee xeerka saddexda dib u celin (marka laga reebo meelaha ka dhaafida ay ku jirto). * Marka aad dib u celinayso beddelaha dadka kale, bixi sabab ku saabsan dib u celinta (labada meelood ee koobidda tifaftirka iyo bogga wada-hadalka ee maqaalka, haddii loo baahdo) oo noqo mid u diyaarsan inuu soo galo wada-hadal dheeraad ah oo ku saabsan beddeladaas. Si degan oo asluub leh loo qeexo fikradahaaga iyo sababtaada dadka kale waxay inta badan ka dhigi kartaa tifaftirayaashu inay ku raacaan adiga; in la noqdo mid adag, is-difaaca, ama aan wada-hadal lahayn waxay inta badan keeni kartaa dabeecad noocaas oo kale ah oo ay dadka kale muujiyaan, waxayna ku dhex gelin kartaa [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]]. * Niyad badani marba haddii anay jirin sabab aad u wanaagsan oo an loo sameynayn, geli saxiix iyo taariikh qoraalladaada boggaga wada-hadalka]] iyo sidoo kale boggaga kale ee wada-hadalka. (Ha isticmaalin saxiixyada beddelo kasta oo loo sameeyay maqaallada.) * Ha isticmaalin erayada jargon-ka ah oo ay dadka kale an fahammi karin (ama, xaaladaha "jargon-ka Wikipedia", ka dhig erayga ama qoraalka uu noqdo wikilink ku socda bogga Wikipedia ama bogga caawinaada oo qeexaya eraygaas). Isticmaal gaabinta si cawaaqib leh oo qeex haddii ay jirto suurtogalnimo diidmo ama adkaysi ah. ===Ka fogaaw dhaleeceynta dadban=== {{shortcut|WP:INDCRIT}} Ka fogaaw isticmaalka [[scare quotes]] aan la qeexin iyo hababka kale ee muujinaya dhaleeceynta ama sameynaya dhaleeceynta dadban marka aad qorayso ra'yooyinka tifaftirka iyo boggaga wada-hadalka. Qoor si caddayn ah, oo fudud, oo kooban, oo u samee hab u ogolaanaya tifaftirayaasha kale inay si fudud ugu jawaabaan adiga. Meel ku hay in mahad-xumada an si fudud loo muujin karin qoraalka dhexdiisa oo laga yaabo in la fahammo si meel ku dhac ah ama loo turjumo si meel ku dhac ah. Insinuation iyo [[double entendre]] waa in looga fogaado marka la muujinayo dhaleeceynta caawinaada leh. Tan waxay sidoo kale caawisaa tifaftiraha helaya dhaleeceynta si uu si sax ah u fahammo dabeecaddaada oo uu ugu jawaabo diidmooyinkaaga. Tan waxay gaar ahaan caawin kartaa tifaftirayaasha oo [[English as a second or foreign language|Ingiriisku an u ahayn luuqada ugu horeysa]] ama waxay caawisaa kuwa leh dhibaatada fahmida Ingiriiska qwritten ah. Marka habkan wada-hadalka uu yahay mid loo baahan yahay si loo noqdo mid kooban ama tusaale leh, waa ka wanaagsan tahay in la qeexo ujeedada isticmaalkaaga ee scare quotes ama dadban kale ka dib marka laga soo baxo. Dhab ahaan, dhaleeceynta lagu wadaagay hab kasta iyo ku saabsan mawduuc kasta waa in ay tahay mid [[Wikipedia:Civility|asluub leh]], waa in ay muujiso [[Wikipedia:Assume good faith|u malaynta niyad-wanaagga]], waa in anay ahayn ama anay muujinayn [[Wikipedia:Please do not bite the newcomers|qaniinyada dadka cusub]], oo waa in ay u dhigantaa [[Wikipedia:Policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha kale ee Wikipedia]]. Haddii loo tilmaamo si caadiga ah dhanka dabeecadda tifaftiraha ama meelaha kale ee ra'yiga bogga wada-hadalka, dhaleeceyn kasta oo lagu sameeyay {{strong|waa in anay}} ahayn ''weerar persanal ah'' sida ku qeexan siyaasadda Wikipedia ee "[[WP:no personal attacks|weerar persanal ah ma jiro]]". Eeg sidoo kale qoraalka "[[Wikipedia:Avoid personal remarks|Ka fogaaw ra'yooyinka persanal-ka ah]]" oo ku saabsan aragtida nooca ugu dambeeya ee dhaleeceynta. == Sida looga fogaado isticmaalka xun ee boggaga wada-hadalka == {{shortcut|WP:AVOIDABUSE}} * Dadka ugu badan waxay leeyihiin kalsooni shaqadooda iyo aragtidooda. Kalsoonida jidhka si fudud ayaa lagu yeeli karaa tifaftirka dhexdiisa, laakiin boggaga wada-hadalku ma ahan meel lagu dib u weeraro. Waxay yihiin meel wanaagsan oo loo kullan karo si loo ''raaxeeyo'' ama dib loogu saxo dhibaatada kalsoonida, laakiin tan ugu muhiimsan, waxay u joogaan gaarista aqbalida ugu wanaagsan maqaallada ay ku xiran yihiin. Haddii qof uu ku diado adiga, isku day in aad fahamto sababta, oo ku bixi waqti si aad u bixiso sababo wanaagsan oo aad u malaynayso in habkaaga ama shaqadaada ay tahay mid sii wanaagsan iyadoo loo marayo bilaabida ama u jawaabida wada-hadallada boggaga wada-hadalka ee la xiriira. * Habka wanaajinta ee ay isticmaasho Wikipedia waa mid joogto ah, oo dib-u-eegista muhiimka ah ee shaqadii hore waa qayb loo baahan yahay oo ka mid ah habkaas. Haddii aad an u diyaarsanayn in shaqadaada si buuxda loo eego, loo dhuuxo, oo loo dhaleeceeyo, ama haddii kalsoonidaada si fudud loo yeeli karo, marka Wikipedia laga yaabaa in anay ahayn meeshaada. * Ha u yeerin magac ama ha ''[[wikipedia:no personal attacks|weerarin persanal ahaan]]'' dadka ama beddelooda. ** U-yeerida magac tifaftirayaasha ama beddelooda iyadoo loo isticmaalayo erayada sida "irqiyad" ama "seksis" waxay ka dhigtaa dadka kuwo is-difaaca. Tani waxay ka dhigtaa mid adag in maqaallada looga wada-hadlo si wanaagsan. Haddii aad waa in aad dhaleeceysid, u samee si asluub leh oo caawinaad leh. Ka fogaaw isticmaalka erayada xun iyo qaylooyinka, tiyo haddii loo isticmaalo iyadoo an la lahayn ujeedo lagu weeraro tifaftire kasta, sababtoo ah kuwan si fudud ayaa loo fahammi karaa inay yihiin weerar persanal ah oo laga yaabaa in anay si wanaagsan u caawin jawi saaxiibtinimo leh. * Mar walba ka dhig mid caddayn ah meesha aad uga jawaabayso, gaar ahaan jawaabaha dhexdiisa. ** Jawaabaha dhexdiisa, ka-quoting-garaynta qoraal waa mid la aqbali karo, laakiin ka-paraphrasing-garaynta ama sheegida sida aad u fahamtay waxay inta badan tahay mid sii wanaagsan. Ka dhig mid leh kalsooni fahamkaaga iyadoo loo qorayo, "Sida aad u muuqato in aad leedahay" ama "sida aan kuu fahamayo" si loo aqbalo in aad sameysay faham. Ka hor inta aad an u socon in aad tiraahdo qof uu meel ka dhacay, aqbal in aad laga yaabo in aad si meel ku dhac ah u fahamtay iyaga. ** Ka-interweaving-garaynta jawaabaha dhexda qoraallada qof kale waxay kharibtaa socodka wada-hadalka waxayna ka-breaking-garaysay muujinta qoraallada. Waxay noqon kartaa mid la fahammi karo kuwo qaar, laakiin waa mid an suurtogal ahayn in bulshada ka soo dhibto ay raacdo. *Tifaftirka qoraalka saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka inta badan waa mid an la jeclayn, tiyo haddii tifaftirku uu kaliya saxayo beenta ama naxwaha. == U shaqaynta dhanka aragtida hufan == Marka la xallinayo meelaha loo malaynayo in lagu kharibay [[Wikipedia:Neutral point of view]]: # Weydii si asluub leh bogga wada-hadalka ee maqaalka ku saabsan meelaha maqaalka oo aad u malaynayso inay yihiin kuwo an hufanayn (ilamaa ay yihiin kuwo aad u xun), oo soo jeedi meelaha loo beddelo. # Haddii anay jawaab soo baxain, samee beddelo. (Isticmaal liiskaaga eegista si aad u hayso taariikhda waxa aad rabaan in aad sameyso.) # Haddii jawaab ay soo baxdo, isku day in aad ka aqbaldo erayada loo isticmaalayo. Habkaas, marka aqbalid la gaaro, [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]] waa mid an u dhowayn inuu dhaco. Waiting-garaynta in la sameeyo tifaftir ilaa aqbalid la gaaro waxay leedahay dhibaatada ah in maqaalku uu ku jiro meel an wanaagsanayn waqti sii dheer, laakiin maqaal oo si joogto ah u beddelma ma abuuro muujin wanaagsan oo ku saabsan Wikipedians kale ama mashruuca oo dhan. === Waxyaabo dhowr ah oo meel ku hayso === * Maqaallada Wikipedia waxaa loo fadhiyaa inay yihiin kuwo hufan, halkii laga taageeri lahaa hal aragti oo ka saraysa mid kale, tiyo haddii aad wax u malaynayso si xoog leh. Boggaga wada-hadalka ma ahan meel lagu doodo qiimaynta ku saabsan midka uu sax yahay ama meel ka dhacay ama sii wanaagsan. Haddii aad rabto in aad tan sameyso, waxaa jira meelo sida social media, public [[blog|weblogs]], iyo kuwo kale oo [[wiki]]s ah. Isticmaal boggaga wada-hadalka ee maqaalka si looga wada-hadlo saxda/maan-saxda, POV bias, ama dhibaatooyinka kale ee maqaalka ku jira, oo ma ahan sida [[Wikipedia:Wikipedia is not a soapbox|soapbox]] oo loo isticmaalo [[advocacy]]. * Haddii qof uu ku diado adiga, tan ma ka dhigna in qofku uu ku neceb yahay, in qofku uu u malaynayo in aad tahay doqon, in qofku uu yahay doqon, ama in qofku uu yahay mid dabeecad xun. Marka ay dadku ka-post-gareeyaan ra'yooyin aan lehayn caawinaad shaqo oo loo maqaalka, waa ka wanaagsan tahay in si fudud loo daayo iyaga. Waxa aad u malaynayso ma ahan mid sax ah ama meel ka dhacay — tusaale caadi ah oo tan oo kale ah waa [[religion|diinta]]. Ka hor inta aad an u malayn in aad yeesho aragtida qof kale, u malay waxa dhaci lahaa haddii ay yeeli lahaayeen adiga dhiigaaga. Meel ku hay in wax kasta oo lagu qoro Wikipedia la haysayo mar walba, tiyo haddii anay ahayn mid muuqata. * Wikipedia waxay ku yeeraysaa in aad [[Wikipedia:Be bold|noqoto mid dhiiran]], tiyo ay tahay mid macquul ah in la meel ku hayso inay suurtogal tahay in la noqdo mid {{em|aad u}} dhiiran. Ka hor inta aad an bilaabin wada-hadalka, weydii adiga ku jira: tani ma tahay mid loo baahan yahay in looga wada-hadlo? Ma ka bixin karaa [[Help:Edit summary|koobid]] tifaftirkayga oo aan sugo dadka kale inay muujiyaan ra'yooyin haddii ay rabaan? Tallaabooyinkayga ma leeyihiin natiijooyin oo anan tixgelin? * Mar walba waxaad u qaadi kartaa wada-hadal dhanka [[email]] ama boggaaga tifaftiraha, haddii anay muhiim u ahayn maqaalka. * Haddii aad ogaato in aad an u wada-soconayn qof, ha u wada-work sameyn qofkaas ka sii badan waxa aad u baahan tahay in aad sameyso. Is-khilaafka an loo baahnayn wuxuu ka-distract-garayaa qof kasta shaqada sameynta qaamuus-aqoodeed wanaagsan oo waa mid an wanaagsanayn. Raacida qof aad neceb tahay Wikipedia dhexdeeda—[[Wikipedia:Harassment#Hounding|Wikihounding]]—waxay noqon kartaa mid kharibid leh. Haddii aad an u wada-soconayn qof, isku day in aad noqoto mid saaxiibtinimo leh. Haddii tani anay caawinayn xaaladda marka waa ka wanaagsan tahay in looga fogaado iyaga. * Tiyo tifaftirka maqaallada uu yahay mid la aqbali karo oo loo dhiirigelinayo, tifaftirka erayada saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka ama bogga kale ee wada-hadalka inta badan waa mid {{em|aan}} la aqbali karin, sababtoo ah wuxuu beddeli karaa ujeedada qoraalkii hore oo wuxuu muujin karaa si meel ku dhac ah fikradaha tifaftirihii hore. Ka fogaaw tifaftirka qoraallada tifaftire kale ilaa ay tahay mid loo baahan yahay. == Erayo kale oo talo ah == {{shortcut|WP:DOOR}}{{Hatnote|WP:DOOR is formerly a shortcut to [[Wikipedia:Portal]].}} Erayada talada ah ee lagu gaba-gabeeyay oo ka socda [[Larry Sanger]]:<ref>Posted by [[User:Larry Sanger|Larry Sanger]] on [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Larry_Sanger&oldid=707310 his user page] on February 14, 2003</ref> * Noqo mid furan oo si diiran u soo dhoweeya, ee ma ahan mid is-xira; * Noqo mid diiradda saara oo kaliya qoraalka qaamuus-aqoodeedka; * Ogaaw oo amaan shaqada ugu wanaagsan: shaqo ah mid qeexan, maaddo leh, khibrad leh, iyo ilo wanaagsan leh; * U shaqee si aad u fahamto waxa hufnaantu ay u baahan tahay iyo sababta ay aad u muhiimka u tahay oo ay u wanaagsan tahay mashruucan; * U shaqee xubnahaaga kale ee caawinaada leh, niyad-wanaaga leh ee Wikipedia si qadarin iyo niyad-wanaag leh; * Soo jiid oo sharaf dadka wanaagsan oo ka warhaya wax badan oo awooda inay ka qoraan si wanaagsan, iyo; Talooyin sii badan oo noocan oo kale ah, eeg [[User:Kingturtle/WikiPrinciples]]. == Eeg sidoo kale == ; Siyaasadaha iyo tilmaamaha * [[Wikipedia:Disruptive editing]] * [[Wikipedia:Dispute resolution]] * [[Wikipedia:Please do not bite the newcomers]] ; Boggaga kale ee la xiriira * [[Wikipedia:Arguments to avoid in edit wars]] * [[Wikipedia:IP editors are human too]] * [[Wikipedia:Mutual withdrawal]] * [[Wikipedia:WikiBullying]] * [[Wikipedia:On privacy, confidentiality and discretion]] * [[Wikipedia:Articles for deletion#Wikietiquette|Wikipedia:Articles for Deletion Wikietiquette]] ==Xusuusin== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia dispute resolution|{{PAGENAME}}]] [[Category:Wikipedia discussion]] nzptvuvy3o4nj3o00708jxzr3ekb1sm 306738 306737 2026-09-01T10:58:25Z Isma4l 41797 /* Ka fogaaw dhaleeceynta dadban */ 306738 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Etiquette|WP:EQ|WP:ETIQ|WP:WQ|WP:WQT}} {{nutshell|Dhaqanka Wikipedia, tiyo oo uu inta badan ku saabsan yahay wiki gaar ah, wuxuu ku dhashay fikradaha caadiga ah oo ku saabsan wada-work ga. Noqo mid saaxiibtinimo leh oo dabacsan. U shaqee niyad-wanaag. Diiradda saar wanaajinta maqaallada Wikipedia.}} Boggan wuxuu bixiyaa mabaadi'da qaar oo ka mid ah '''dhaqanka''', oo sidoo kale loo yaqano "'''Wikiquette'''", oo ku saabsan sida loogu wada-work sameeyo dadka kale [[Wikipedia]] dhexdeeda. Ka-qaybgalayaasha Wikipedia waxay ka socdaan dalka iyo dhaqammada kala duwan oo badan. Waxaan leenahay aragtiyo, dib-u-eegiso, ra'yooyin, iyo taariikhda nololeed oo kala duwan, kuwaas oo mararka qaarkood aad u kala duwan. U shaqaynta dadka kale si qadarin leh waa muhiimada lagu wada-work sameeyo si wanaagsan iyadoo loo dhisayo qaamuus-aqoodeed internet ah oo caalami ah. == Mabaadi'da dhaqanka Wikipedia == * [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|U malayn niyad-wanaag]]. Wikipedia waxay u shaqaysay si aad u wanaagsan ilaa hada iyadoo ku perustan siyaasad ah xorriyad toos ah oo ku saabsan tifaftirka. Dadku waxay halkan u soo galaan si ay u wada-work sameeyaan oo ay u qoraan maqaallo wanaagsan. * Meel ku hay Xeerka Dahabiga ah: U shaqee dadka kale sida aad rabto in laguula shaqeeyo. * Noqo mid asluub leh. * Meel ku hay in qoraalka caadiga ah uu noqon karo mid an caddayn oo uu inta badan u muuqan karo mid ka dabeecad xun erayadaas oo kale oo si afka ah uga socda qof hanteedada taagan. Humour-ka mar walba ma ahan mid caddayn ah marka la qoro. Meel ku hay in qoraalku uusan lehayn muujinta wajiga, dhawaaqida saxda ah, ama dabeecadda jidhka. Cawaaqib ka noqdo marka aad dooranayso erayada aad qorayso: waxa aad dhab ahaan isku deyayso in aad sheegto laga yaabaa in an loo fahammo habkaas oo kale oo ay dadka kale oo aqriya ay u fahamman. ** Sidoo kale, cawaaqib ka noqdo habka aad u fahammasid qoraallada, wada-hadallada, iyo jawaabaha ay sameeyeen tifaftirayaasha kale: waxa aad u malaynayso in aad ka fahamtay qoraallada iyo wada-hadallada laga yaabaa in anay 100% si sax ah u turjummin marka loo eego waxa ay dadka kale dhab ahaan rabteen inay yiraahdaan iyo sida ay u yiraahdeen. * [[Wikipedia:Civility|Si asluub leh]] u shaqee si loo gaaro aqbalid, oo meel ku hay mabaadi'da ah gaarista is-afgarad sida ujeedo iyo meel muhiim ah marka lagu jiro xallinta diidmooyinka iyo doodaha dadka kale. * Dood ka keen maaddooyinka, ee ma ahan dadka. * Ha u sameyn si loogu talagalay muujin meel ku dhac ah. Cudurdaar bixi haddii aad si an loogu talagalin u sameysid tan. * Ha ilaawoin weydiimaha macquulka ah. * Haddii qof uu ku diado tifaftirkaaga, bixi sababo wanaagsan oo aad u malaynayso inuu yahay mid ku habboon. * Aqbal meel marka aad an ka lahayn jawaab, ama aqbal marka aad ku diaddan tahay ku perustanta fikrad ama dhadhan. * Tiyo inay tahay shaqo adag oo la fahammo karo marka aad ku jirto dood adag ama caraysiin ah, haddii tifaftirayaasha kale anay u shaqaynayn si asluub leh sida aad rabto ama aad ka filanayso, u jawaab tifaftirayaashaas wada-hadalka dhexdiisa iyadoo loo isticmaalayo asluub {{em|ka sii badan}}, ee ma ahan ku si ka yar. Habkaas, waxaad ka caddayn kartaa in dabeecaddaada iyo habkaaga anay u socon dhanka is-khilaafka furan iyo [[WP:NPA|magac-u-yeerida]], iyo in an aad ka hoos marayn meelaha dabeecaddooda si aad "dib uga qaniso". Iyadoo loo marayo tallaabooyinkaaga oo aad ka noqoto mid wanaagsan iyo asluub leh, waxaad si firfircoon u sameynaysaa wax ku saabsan dhibaatada. Isku day in aad u shaqayso dadka kale si sharaf iyo qadarin leh [[all times|waqti kasta]] — tiyo tifaftirayaasha aan asluubta lahayn waxay yihiin dad sidoo kale. * Waxay caawin kartaa in si asluub leh loogu sheego dadka kale haddii aad an ku qancayn habka erayooda (tusaale ahaan, "Waxaan u malaynayaa in aad ahayd mid mahad-xun ku jira meesha sare, oo ma ka yoobayo mid wanaagsan ku saabsan tan. Aynu isku deyano in aan xallino dhibaatada joogta"). * Noqo mid u diyaarsan inuu cudurdaar bixo. Wada-hadallada caraysiin ah ama adag dhexdiisa, waxaan inta badan ka gaari karnaa dareenkayaga oo aan sheegi karnaa waxyaabo aan ka dib rabno in anaan sheegin. Haddii tani ay noqoto xaaladda, sheeg oo cudurdaar bixi. * Cafi oo ilaawoo. * Ogaaw meelahaaga an hufanayn oo ka dhig kuwo la ilaaliyo. * Bixi amaan marka ay tahay meel loo baahan yahay. Qof kasta wuxuu rabaa inuu ka yoobo mid la qadariyo, gaar ahaan jawi inta badan u baahan is-afgarad. Ka-dropping-gareey qoraal saaxiibtinimo leh bogga wada-hadalka ee tifaftiraha ama (si sii wanaagsan) ka-leaving-gareey Barnstar. * Ka-remove-gareey ama ka-summarize-gareey doodaha la xalliyay oo aad ka-initiate-gareysay. * Caawi xallinta diidmooyinka iyo doodaha u dhaxeeya dadka kale. * Yiraahdo ''"fadlan"''" iyo ''"mahadsanid"''. * U qaad si tartiib ah. Haddii aad caraysan tahay, ku bixi waqti ka baxsan Wikipedia halkii aad ka-post-gareyn lahayd ama aad ka-edit-gareyn lahayd. Dib u soo laab maalinti ama todobaadki. Waxaad ogaankarta in qof kale uu sameeyay beddelka ama ra'yiga aad rabtay. Haddii aad u malaynayso in xallin loo baahan yahay, hel qof si uu u caawiyo. Hel maqaal kale oo Wikipedia ah si aad uga-distract-garayso adiga ku jira — waxaa jira {{NUMBEROFARTICLES}} maqaal oo ku jira Wikipedia-da Ingiriiska. Ka-take-up-gareey [[Wikipedia:WikiProject|Wikiproject]], bixi adeegyadaada aadka loo baahan yahay meesha Nadiifin, ama qor maqaal cusub. * Meel ku hay [[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia anay ahayn]]. * Dib u eeg liska meel ku dhacyada caadiga ah]], oo bixi dadaal muhiim ah inta lagu jiro tifaftirka ama ka-expand-garaynta maaddada si looga fogaado iyaga. * Ka fogaaw dib u celinta marka ay suurtogal tahay]], oo ku jir dhexdeeda sharciga Wikipedia ee xeerka saddexda dib u celin (marka laga reebo meelaha ka dhaafida ay ku jirto). * Marka aad dib u celinayso beddelaha dadka kale, bixi sabab ku saabsan dib u celinta (labada meelood ee koobidda tifaftirka iyo bogga wada-hadalka ee maqaalka, haddii loo baahdo) oo noqo mid u diyaarsan inuu soo galo wada-hadal dheeraad ah oo ku saabsan beddeladaas. Si degan oo asluub leh loo qeexo fikradahaaga iyo sababtaada dadka kale waxay inta badan ka dhigi kartaa tifaftirayaashu inay ku raacaan adiga; in la noqdo mid adag, is-difaaca, ama aan wada-hadal lahayn waxay inta badan keeni kartaa dabeecad noocaas oo kale ah oo ay dadka kale muujiyaan, waxayna ku dhex gelin kartaa [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]]. * Niyad badani marba haddii anay jirin sabab aad u wanaagsan oo an loo sameynayn, geli saxiix iyo taariikh qoraalladaada boggaga wada-hadalka]] iyo sidoo kale boggaga kale ee wada-hadalka. (Ha isticmaalin saxiixyada beddelo kasta oo loo sameeyay maqaallada.) * Ha isticmaalin erayada jargon-ka ah oo ay dadka kale an fahammi karin (ama, xaaladaha "jargon-ka Wikipedia", ka dhig erayga ama qoraalka uu noqdo wikilink ku socda bogga Wikipedia ama bogga caawinaada oo qeexaya eraygaas). Isticmaal gaabinta si cawaaqib leh oo qeex haddii ay jirto suurtogalnimo diidmo ama adkaysi ah. ===Ka fogaaw dhaleeceynta dadban=== {{shortcut|WP:INDCRIT}} Ka fogaaw isticmaalka xigashooyin cabsi leh aan la qeexin iyo hababka kale ee muujinaya dhaleeceynta ama sameynaya dhaleeceynta dadban marka aad qorayso ra'yooyinka tifaftirka iyo boggaga wada-hadalka. Qoor si caddayn ah, oo fudud, oo kooban, oo u samee hab u ogolaanaya tifaftirayaasha kale inay si fudud ugu jawaabaan adiga. Meel ku hay in mahad-xumada an si fudud loo muujin karin qoraalka dhexdiisa oo laga yaabo in la fahammo si meel ku dhac ah ama loo turjumo si meel ku dhac ah. Insinuation iyo laba jibbaaran waa in looga fogaado marka la muujinayo dhaleeceynta caawinaada leh. Tan waxay sidoo kale caawisaa tifaftiraha helaya dhaleeceynta si uu si sax ah u fahammo dabeecaddaada oo uu ugu jawaabo diidmooyinkaaga. Tan waxay gaar ahaan caawin kartaa tifaftirayaasha oo Af-Soomaali aanu ahayn luuqada ugu horeysa ama waxay caawisaa kuwa leh dhibaatada fahmida Af-Soomaali qwritten ah. Marka habkan wada-hadalka uu yahay mid loo baahan yahay si loo noqdo mid kooban ama tusaale leh, waa ka wanaagsan tahay in la qeexo ujeedada isticmaalkaaga ee scare quotes ama dadban kale ka dib marka laga soo baxo. Dhab ahaan, dhaleeceynta lagu wadaagay hab kasta iyo ku saabsan mawduuc kasta waa in ay tahay mid [[Wikipedia:Civility|asluub leh]], waa in ay muujiso [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|u malaynta niyad-wanaagga]], waa in anay ahayn ama anay muujinayn [[Wikipedia:Fadlan ha dhibin dadka cusub|qaniinyada dadka cusub]], oo waa in ay u dhigantaa [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha kale ee Wikipedia]]. Haddii loo tilmaamo si caadiga ah dhanka dabeecadda tifaftiraha ama meelaha kale ee ra'yiga bogga wada-hadalka, dhaleeceyn kasta oo lagu sameeyay {{strong|waa in anay}} ahayn ''weerar shaqsi ah'' sida ku qeexan siyaasadda Wikipedia ee "weerar shaqsi ah ma jiro". Eeg sidoo kale qoraalka "Ka fogaaw ra'yooyinka persanal-ka ah" oo ku saabsan aragtida nooca ugu dambeeya ee dhaleeceynta. == Sida looga fogaado isticmaalka xun ee boggaga wada-hadalka == {{shortcut|WP:AVOIDABUSE}} * Dadka ugu badan waxay leeyihiin kalsooni shaqadooda iyo aragtidooda. Kalsoonida jidhka si fudud ayaa lagu yeeli karaa tifaftirka dhexdiisa, laakiin boggaga wada-hadalku ma ahan meel lagu dib u weeraro. Waxay yihiin meel wanaagsan oo loo kullan karo si loo ''raaxeeyo'' ama dib loogu saxo dhibaatada kalsoonida, laakiin tan ugu muhiimsan, waxay u joogaan gaarista aqbalida ugu wanaagsan maqaallada ay ku xiran yihiin. Haddii qof uu ku diado adiga, isku day in aad fahamto sababta, oo ku bixi waqti si aad u bixiso sababo wanaagsan oo aad u malaynayso in habkaaga ama shaqadaada ay tahay mid sii wanaagsan iyadoo loo marayo bilaabida ama u jawaabida wada-hadallada boggaga wada-hadalka ee la xiriira. * Habka wanaajinta ee ay isticmaasho Wikipedia waa mid joogto ah, oo dib-u-eegista muhiimka ah ee shaqadii hore waa qayb loo baahan yahay oo ka mid ah habkaas. Haddii aad an u diyaarsanayn in shaqadaada si buuxda loo eego, loo dhuuxo, oo loo dhaleeceeyo, ama haddii kalsoonidaada si fudud loo yeeli karo, marka Wikipedia laga yaabaa in anay ahayn meeshaada. * Ha u yeerin magac ama ha ''[[wikipedia:no personal attacks|weerarin persanal ahaan]]'' dadka ama beddelooda. ** U-yeerida magac tifaftirayaasha ama beddelooda iyadoo loo isticmaalayo erayada sida "irqiyad" ama "seksis" waxay ka dhigtaa dadka kuwo is-difaaca. Tani waxay ka dhigtaa mid adag in maqaallada looga wada-hadlo si wanaagsan. Haddii aad waa in aad dhaleeceysid, u samee si asluub leh oo caawinaad leh. Ka fogaaw isticmaalka erayada xun iyo qaylooyinka, tiyo haddii loo isticmaalo iyadoo an la lahayn ujeedo lagu weeraro tifaftire kasta, sababtoo ah kuwan si fudud ayaa loo fahammi karaa inay yihiin weerar persanal ah oo laga yaabaa in anay si wanaagsan u caawin jawi saaxiibtinimo leh. * Mar walba ka dhig mid caddayn ah meesha aad uga jawaabayso, gaar ahaan jawaabaha dhexdiisa. ** Jawaabaha dhexdiisa, ka-quoting-garaynta qoraal waa mid la aqbali karo, laakiin ka-paraphrasing-garaynta ama sheegida sida aad u fahamtay waxay inta badan tahay mid sii wanaagsan. Ka dhig mid leh kalsooni fahamkaaga iyadoo loo qorayo, "Sida aad u muuqato in aad leedahay" ama "sida aan kuu fahamayo" si loo aqbalo in aad sameysay faham. Ka hor inta aad an u socon in aad tiraahdo qof uu meel ka dhacay, aqbal in aad laga yaabo in aad si meel ku dhac ah u fahamtay iyaga. ** Ka-interweaving-garaynta jawaabaha dhexda qoraallada qof kale waxay kharibtaa socodka wada-hadalka waxayna ka-breaking-garaysay muujinta qoraallada. Waxay noqon kartaa mid la fahammi karo kuwo qaar, laakiin waa mid an suurtogal ahayn in bulshada ka soo dhibto ay raacdo. *Tifaftirka qoraalka saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka inta badan waa mid an la jeclayn, tiyo haddii tifaftirku uu kaliya saxayo beenta ama naxwaha. == U shaqaynta dhanka aragtida hufan == Marka la xallinayo meelaha loo malaynayo in lagu kharibay [[Wikipedia:Neutral point of view]]: # Weydii si asluub leh bogga wada-hadalka ee maqaalka ku saabsan meelaha maqaalka oo aad u malaynayso inay yihiin kuwo an hufanayn (ilamaa ay yihiin kuwo aad u xun), oo soo jeedi meelaha loo beddelo. # Haddii anay jawaab soo baxain, samee beddelo. (Isticmaal liiskaaga eegista si aad u hayso taariikhda waxa aad rabaan in aad sameyso.) # Haddii jawaab ay soo baxdo, isku day in aad ka aqbaldo erayada loo isticmaalayo. Habkaas, marka aqbalid la gaaro, [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]] waa mid an u dhowayn inuu dhaco. Waiting-garaynta in la sameeyo tifaftir ilaa aqbalid la gaaro waxay leedahay dhibaatada ah in maqaalku uu ku jiro meel an wanaagsanayn waqti sii dheer, laakiin maqaal oo si joogto ah u beddelma ma abuuro muujin wanaagsan oo ku saabsan Wikipedians kale ama mashruuca oo dhan. === Waxyaabo dhowr ah oo meel ku hayso === * Maqaallada Wikipedia waxaa loo fadhiyaa inay yihiin kuwo hufan, halkii laga taageeri lahaa hal aragti oo ka saraysa mid kale, tiyo haddii aad wax u malaynayso si xoog leh. Boggaga wada-hadalka ma ahan meel lagu doodo qiimaynta ku saabsan midka uu sax yahay ama meel ka dhacay ama sii wanaagsan. Haddii aad rabto in aad tan sameyso, waxaa jira meelo sida social media, public [[blog|weblogs]], iyo kuwo kale oo [[wiki]]s ah. Isticmaal boggaga wada-hadalka ee maqaalka si looga wada-hadlo saxda/maan-saxda, POV bias, ama dhibaatooyinka kale ee maqaalka ku jira, oo ma ahan sida [[Wikipedia:Wikipedia is not a soapbox|soapbox]] oo loo isticmaalo [[advocacy]]. * Haddii qof uu ku diado adiga, tan ma ka dhigna in qofku uu ku neceb yahay, in qofku uu u malaynayo in aad tahay doqon, in qofku uu yahay doqon, ama in qofku uu yahay mid dabeecad xun. Marka ay dadku ka-post-gareeyaan ra'yooyin aan lehayn caawinaad shaqo oo loo maqaalka, waa ka wanaagsan tahay in si fudud loo daayo iyaga. Waxa aad u malaynayso ma ahan mid sax ah ama meel ka dhacay — tusaale caadi ah oo tan oo kale ah waa [[religion|diinta]]. Ka hor inta aad an u malayn in aad yeesho aragtida qof kale, u malay waxa dhaci lahaa haddii ay yeeli lahaayeen adiga dhiigaaga. Meel ku hay in wax kasta oo lagu qoro Wikipedia la haysayo mar walba, tiyo haddii anay ahayn mid muuqata. * Wikipedia waxay ku yeeraysaa in aad [[Wikipedia:Be bold|noqoto mid dhiiran]], tiyo ay tahay mid macquul ah in la meel ku hayso inay suurtogal tahay in la noqdo mid {{em|aad u}} dhiiran. Ka hor inta aad an bilaabin wada-hadalka, weydii adiga ku jira: tani ma tahay mid loo baahan yahay in looga wada-hadlo? Ma ka bixin karaa [[Help:Edit summary|koobid]] tifaftirkayga oo aan sugo dadka kale inay muujiyaan ra'yooyin haddii ay rabaan? Tallaabooyinkayga ma leeyihiin natiijooyin oo anan tixgelin? * Mar walba waxaad u qaadi kartaa wada-hadal dhanka [[email]] ama boggaaga tifaftiraha, haddii anay muhiim u ahayn maqaalka. * Haddii aad ogaato in aad an u wada-soconayn qof, ha u wada-work sameyn qofkaas ka sii badan waxa aad u baahan tahay in aad sameyso. Is-khilaafka an loo baahnayn wuxuu ka-distract-garayaa qof kasta shaqada sameynta qaamuus-aqoodeed wanaagsan oo waa mid an wanaagsanayn. Raacida qof aad neceb tahay Wikipedia dhexdeeda—[[Wikipedia:Harassment#Hounding|Wikihounding]]—waxay noqon kartaa mid kharibid leh. Haddii aad an u wada-soconayn qof, isku day in aad noqoto mid saaxiibtinimo leh. Haddii tani anay caawinayn xaaladda marka waa ka wanaagsan tahay in looga fogaado iyaga. * Tiyo tifaftirka maqaallada uu yahay mid la aqbali karo oo loo dhiirigelinayo, tifaftirka erayada saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka ama bogga kale ee wada-hadalka inta badan waa mid {{em|aan}} la aqbali karin, sababtoo ah wuxuu beddeli karaa ujeedada qoraalkii hore oo wuxuu muujin karaa si meel ku dhac ah fikradaha tifaftirihii hore. Ka fogaaw tifaftirka qoraallada tifaftire kale ilaa ay tahay mid loo baahan yahay. == Erayo kale oo talo ah == {{shortcut|WP:DOOR}}{{Hatnote|WP:DOOR is formerly a shortcut to [[Wikipedia:Portal]].}} Erayada talada ah ee lagu gaba-gabeeyay oo ka socda [[Larry Sanger]]:<ref>Posted by [[User:Larry Sanger|Larry Sanger]] on [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Larry_Sanger&oldid=707310 his user page] on February 14, 2003</ref> * Noqo mid furan oo si diiran u soo dhoweeya, ee ma ahan mid is-xira; * Noqo mid diiradda saara oo kaliya qoraalka qaamuus-aqoodeedka; * Ogaaw oo amaan shaqada ugu wanaagsan: shaqo ah mid qeexan, maaddo leh, khibrad leh, iyo ilo wanaagsan leh; * U shaqee si aad u fahamto waxa hufnaantu ay u baahan tahay iyo sababta ay aad u muhiimka u tahay oo ay u wanaagsan tahay mashruucan; * U shaqee xubnahaaga kale ee caawinaada leh, niyad-wanaaga leh ee Wikipedia si qadarin iyo niyad-wanaag leh; * Soo jiid oo sharaf dadka wanaagsan oo ka warhaya wax badan oo awooda inay ka qoraan si wanaagsan, iyo; Talooyin sii badan oo noocan oo kale ah, eeg [[User:Kingturtle/WikiPrinciples]]. == Eeg sidoo kale == ; Siyaasadaha iyo tilmaamaha * [[Wikipedia:Disruptive editing]] * [[Wikipedia:Dispute resolution]] * [[Wikipedia:Please do not bite the newcomers]] ; Boggaga kale ee la xiriira * [[Wikipedia:Arguments to avoid in edit wars]] * [[Wikipedia:IP editors are human too]] * [[Wikipedia:Mutual withdrawal]] * [[Wikipedia:WikiBullying]] * [[Wikipedia:On privacy, confidentiality and discretion]] * [[Wikipedia:Articles for deletion#Wikietiquette|Wikipedia:Articles for Deletion Wikietiquette]] ==Xusuusin== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia dispute resolution|{{PAGENAME}}]] [[Category:Wikipedia discussion]] h4as3ux6zqds6ksqpnjjznqk2wr7fkw 306739 306738 2026-09-01T10:58:41Z Isma4l 41797 /* Ka fogaaw dhaleeceynta dadban */ 306739 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Etiquette|WP:EQ|WP:ETIQ|WP:WQ|WP:WQT}} {{nutshell|Dhaqanka Wikipedia, tiyo oo uu inta badan ku saabsan yahay wiki gaar ah, wuxuu ku dhashay fikradaha caadiga ah oo ku saabsan wada-work ga. Noqo mid saaxiibtinimo leh oo dabacsan. U shaqee niyad-wanaag. Diiradda saar wanaajinta maqaallada Wikipedia.}} Boggan wuxuu bixiyaa mabaadi'da qaar oo ka mid ah '''dhaqanka''', oo sidoo kale loo yaqano "'''Wikiquette'''", oo ku saabsan sida loogu wada-work sameeyo dadka kale [[Wikipedia]] dhexdeeda. Ka-qaybgalayaasha Wikipedia waxay ka socdaan dalka iyo dhaqammada kala duwan oo badan. Waxaan leenahay aragtiyo, dib-u-eegiso, ra'yooyin, iyo taariikhda nololeed oo kala duwan, kuwaas oo mararka qaarkood aad u kala duwan. U shaqaynta dadka kale si qadarin leh waa muhiimada lagu wada-work sameeyo si wanaagsan iyadoo loo dhisayo qaamuus-aqoodeed internet ah oo caalami ah. == Mabaadi'da dhaqanka Wikipedia == * [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|U malayn niyad-wanaag]]. Wikipedia waxay u shaqaysay si aad u wanaagsan ilaa hada iyadoo ku perustan siyaasad ah xorriyad toos ah oo ku saabsan tifaftirka. Dadku waxay halkan u soo galaan si ay u wada-work sameeyaan oo ay u qoraan maqaallo wanaagsan. * Meel ku hay Xeerka Dahabiga ah: U shaqee dadka kale sida aad rabto in laguula shaqeeyo. * Noqo mid asluub leh. * Meel ku hay in qoraalka caadiga ah uu noqon karo mid an caddayn oo uu inta badan u muuqan karo mid ka dabeecad xun erayadaas oo kale oo si afka ah uga socda qof hanteedada taagan. Humour-ka mar walba ma ahan mid caddayn ah marka la qoro. Meel ku hay in qoraalku uusan lehayn muujinta wajiga, dhawaaqida saxda ah, ama dabeecadda jidhka. Cawaaqib ka noqdo marka aad dooranayso erayada aad qorayso: waxa aad dhab ahaan isku deyayso in aad sheegto laga yaabaa in an loo fahammo habkaas oo kale oo ay dadka kale oo aqriya ay u fahamman. ** Sidoo kale, cawaaqib ka noqdo habka aad u fahammasid qoraallada, wada-hadallada, iyo jawaabaha ay sameeyeen tifaftirayaasha kale: waxa aad u malaynayso in aad ka fahamtay qoraallada iyo wada-hadallada laga yaabaa in anay 100% si sax ah u turjummin marka loo eego waxa ay dadka kale dhab ahaan rabteen inay yiraahdaan iyo sida ay u yiraahdeen. * [[Wikipedia:Civility|Si asluub leh]] u shaqee si loo gaaro aqbalid, oo meel ku hay mabaadi'da ah gaarista is-afgarad sida ujeedo iyo meel muhiim ah marka lagu jiro xallinta diidmooyinka iyo doodaha dadka kale. * Dood ka keen maaddooyinka, ee ma ahan dadka. * Ha u sameyn si loogu talagalay muujin meel ku dhac ah. Cudurdaar bixi haddii aad si an loogu talagalin u sameysid tan. * Ha ilaawoin weydiimaha macquulka ah. * Haddii qof uu ku diado tifaftirkaaga, bixi sababo wanaagsan oo aad u malaynayso inuu yahay mid ku habboon. * Aqbal meel marka aad an ka lahayn jawaab, ama aqbal marka aad ku diaddan tahay ku perustanta fikrad ama dhadhan. * Tiyo inay tahay shaqo adag oo la fahammo karo marka aad ku jirto dood adag ama caraysiin ah, haddii tifaftirayaasha kale anay u shaqaynayn si asluub leh sida aad rabto ama aad ka filanayso, u jawaab tifaftirayaashaas wada-hadalka dhexdiisa iyadoo loo isticmaalayo asluub {{em|ka sii badan}}, ee ma ahan ku si ka yar. Habkaas, waxaad ka caddayn kartaa in dabeecaddaada iyo habkaaga anay u socon dhanka is-khilaafka furan iyo [[WP:NPA|magac-u-yeerida]], iyo in an aad ka hoos marayn meelaha dabeecaddooda si aad "dib uga qaniso". Iyadoo loo marayo tallaabooyinkaaga oo aad ka noqoto mid wanaagsan iyo asluub leh, waxaad si firfircoon u sameynaysaa wax ku saabsan dhibaatada. Isku day in aad u shaqayso dadka kale si sharaf iyo qadarin leh [[all times|waqti kasta]] — tiyo tifaftirayaasha aan asluubta lahayn waxay yihiin dad sidoo kale. * Waxay caawin kartaa in si asluub leh loogu sheego dadka kale haddii aad an ku qancayn habka erayooda (tusaale ahaan, "Waxaan u malaynayaa in aad ahayd mid mahad-xun ku jira meesha sare, oo ma ka yoobayo mid wanaagsan ku saabsan tan. Aynu isku deyano in aan xallino dhibaatada joogta"). * Noqo mid u diyaarsan inuu cudurdaar bixo. Wada-hadallada caraysiin ah ama adag dhexdiisa, waxaan inta badan ka gaari karnaa dareenkayaga oo aan sheegi karnaa waxyaabo aan ka dib rabno in anaan sheegin. Haddii tani ay noqoto xaaladda, sheeg oo cudurdaar bixi. * Cafi oo ilaawoo. * Ogaaw meelahaaga an hufanayn oo ka dhig kuwo la ilaaliyo. * Bixi amaan marka ay tahay meel loo baahan yahay. Qof kasta wuxuu rabaa inuu ka yoobo mid la qadariyo, gaar ahaan jawi inta badan u baahan is-afgarad. Ka-dropping-gareey qoraal saaxiibtinimo leh bogga wada-hadalka ee tifaftiraha ama (si sii wanaagsan) ka-leaving-gareey Barnstar. * Ka-remove-gareey ama ka-summarize-gareey doodaha la xalliyay oo aad ka-initiate-gareysay. * Caawi xallinta diidmooyinka iyo doodaha u dhaxeeya dadka kale. * Yiraahdo ''"fadlan"''" iyo ''"mahadsanid"''. * U qaad si tartiib ah. Haddii aad caraysan tahay, ku bixi waqti ka baxsan Wikipedia halkii aad ka-post-gareyn lahayd ama aad ka-edit-gareyn lahayd. Dib u soo laab maalinti ama todobaadki. Waxaad ogaankarta in qof kale uu sameeyay beddelka ama ra'yiga aad rabtay. Haddii aad u malaynayso in xallin loo baahan yahay, hel qof si uu u caawiyo. Hel maqaal kale oo Wikipedia ah si aad uga-distract-garayso adiga ku jira — waxaa jira {{NUMBEROFARTICLES}} maqaal oo ku jira Wikipedia-da Ingiriiska. Ka-take-up-gareey [[Wikipedia:WikiProject|Wikiproject]], bixi adeegyadaada aadka loo baahan yahay meesha Nadiifin, ama qor maqaal cusub. * Meel ku hay [[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia anay ahayn]]. * Dib u eeg liska meel ku dhacyada caadiga ah]], oo bixi dadaal muhiim ah inta lagu jiro tifaftirka ama ka-expand-garaynta maaddada si looga fogaado iyaga. * Ka fogaaw dib u celinta marka ay suurtogal tahay]], oo ku jir dhexdeeda sharciga Wikipedia ee xeerka saddexda dib u celin (marka laga reebo meelaha ka dhaafida ay ku jirto). * Marka aad dib u celinayso beddelaha dadka kale, bixi sabab ku saabsan dib u celinta (labada meelood ee koobidda tifaftirka iyo bogga wada-hadalka ee maqaalka, haddii loo baahdo) oo noqo mid u diyaarsan inuu soo galo wada-hadal dheeraad ah oo ku saabsan beddeladaas. Si degan oo asluub leh loo qeexo fikradahaaga iyo sababtaada dadka kale waxay inta badan ka dhigi kartaa tifaftirayaashu inay ku raacaan adiga; in la noqdo mid adag, is-difaaca, ama aan wada-hadal lahayn waxay inta badan keeni kartaa dabeecad noocaas oo kale ah oo ay dadka kale muujiyaan, waxayna ku dhex gelin kartaa [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]]. * Niyad badani marba haddii anay jirin sabab aad u wanaagsan oo an loo sameynayn, geli saxiix iyo taariikh qoraalladaada boggaga wada-hadalka]] iyo sidoo kale boggaga kale ee wada-hadalka. (Ha isticmaalin saxiixyada beddelo kasta oo loo sameeyay maqaallada.) * Ha isticmaalin erayada jargon-ka ah oo ay dadka kale an fahammi karin (ama, xaaladaha "jargon-ka Wikipedia", ka dhig erayga ama qoraalka uu noqdo wikilink ku socda bogga Wikipedia ama bogga caawinaada oo qeexaya eraygaas). Isticmaal gaabinta si cawaaqib leh oo qeex haddii ay jirto suurtogalnimo diidmo ama adkaysi ah. ===Ka fogaaw dhaleeceynta dadban=== {{shortcut|WP:INDCRIT}} Ka fogaaw isticmaalka xigashooyin cabsi leh aan la qeexin iyo hababka kale ee muujinaya dhaleeceynta ama sameynaya dhaleeceynta dadban marka aad qorayso ra'yooyinka tifaftirka iyo boggaga wada-hadalka. Qoor si caddayn ah, oo fudud, oo kooban, oo u samee hab u ogolaanaya tifaftirayaasha kale inay si fudud ugu jawaabaan adiga. Meel ku hay in mahad-xumada an si fudud loo muujin karin qoraalka dhexdiisa oo laga yaabo in la fahammo si meel ku dhac ah ama loo turjumo si meel ku dhac ah. Insinuation iyo laba jibbaaran waa in looga fogaado marka la muujinayo dhaleeceynta caawinaada leh. Tan waxay sidoo kale caawisaa tifaftiraha helaya dhaleeceynta si uu si sax ah u fahammo dabeecaddaada oo uu ugu jawaabo diidmooyinkaaga. Tan waxay gaar ahaan caawin kartaa tifaftirayaasha oo Af-Soomaali aanu ahayn luuqada ugu horeysa ama waxay caawisaa kuwa leh dhibaatada fahmida Af-Soomaali qwritten ah. Marka habkan wada-hadalka uu yahay mid loo baahan yahay si loo noqdo mid kooban ama tusaale leh, waa ka wanaagsan tahay in la qeexo ujeedada isticmaalkaaga ee scare quotes ama dadban kale ka dib marka laga soo baxo. Dhab ahaan, dhaleeceynta lagu wadaagay hab kasta iyo ku saabsan mawduuc kasta waa in ay tahay mid [[Wikipedia:Anshax|asluub leh]], waa in ay muujiso [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|u malaynta niyad-wanaagga]], waa in anay ahayn ama anay muujinayn [[Wikipedia:Fadlan ha dhibin dadka cusub|qaniinyada dadka cusub]], oo waa in ay u dhigantaa [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha kale ee Wikipedia]]. Haddii loo tilmaamo si caadiga ah dhanka dabeecadda tifaftiraha ama meelaha kale ee ra'yiga bogga wada-hadalka, dhaleeceyn kasta oo lagu sameeyay {{strong|waa in anay}} ahayn ''weerar shaqsi ah'' sida ku qeexan siyaasadda Wikipedia ee "weerar shaqsi ah ma jiro". Eeg sidoo kale qoraalka "Ka fogaaw ra'yooyinka persanal-ka ah" oo ku saabsan aragtida nooca ugu dambeeya ee dhaleeceynta. == Sida looga fogaado isticmaalka xun ee boggaga wada-hadalka == {{shortcut|WP:AVOIDABUSE}} * Dadka ugu badan waxay leeyihiin kalsooni shaqadooda iyo aragtidooda. Kalsoonida jidhka si fudud ayaa lagu yeeli karaa tifaftirka dhexdiisa, laakiin boggaga wada-hadalku ma ahan meel lagu dib u weeraro. Waxay yihiin meel wanaagsan oo loo kullan karo si loo ''raaxeeyo'' ama dib loogu saxo dhibaatada kalsoonida, laakiin tan ugu muhiimsan, waxay u joogaan gaarista aqbalida ugu wanaagsan maqaallada ay ku xiran yihiin. Haddii qof uu ku diado adiga, isku day in aad fahamto sababta, oo ku bixi waqti si aad u bixiso sababo wanaagsan oo aad u malaynayso in habkaaga ama shaqadaada ay tahay mid sii wanaagsan iyadoo loo marayo bilaabida ama u jawaabida wada-hadallada boggaga wada-hadalka ee la xiriira. * Habka wanaajinta ee ay isticmaasho Wikipedia waa mid joogto ah, oo dib-u-eegista muhiimka ah ee shaqadii hore waa qayb loo baahan yahay oo ka mid ah habkaas. Haddii aad an u diyaarsanayn in shaqadaada si buuxda loo eego, loo dhuuxo, oo loo dhaleeceeyo, ama haddii kalsoonidaada si fudud loo yeeli karo, marka Wikipedia laga yaabaa in anay ahayn meeshaada. * Ha u yeerin magac ama ha ''[[wikipedia:no personal attacks|weerarin persanal ahaan]]'' dadka ama beddelooda. ** U-yeerida magac tifaftirayaasha ama beddelooda iyadoo loo isticmaalayo erayada sida "irqiyad" ama "seksis" waxay ka dhigtaa dadka kuwo is-difaaca. Tani waxay ka dhigtaa mid adag in maqaallada looga wada-hadlo si wanaagsan. Haddii aad waa in aad dhaleeceysid, u samee si asluub leh oo caawinaad leh. Ka fogaaw isticmaalka erayada xun iyo qaylooyinka, tiyo haddii loo isticmaalo iyadoo an la lahayn ujeedo lagu weeraro tifaftire kasta, sababtoo ah kuwan si fudud ayaa loo fahammi karaa inay yihiin weerar persanal ah oo laga yaabaa in anay si wanaagsan u caawin jawi saaxiibtinimo leh. * Mar walba ka dhig mid caddayn ah meesha aad uga jawaabayso, gaar ahaan jawaabaha dhexdiisa. ** Jawaabaha dhexdiisa, ka-quoting-garaynta qoraal waa mid la aqbali karo, laakiin ka-paraphrasing-garaynta ama sheegida sida aad u fahamtay waxay inta badan tahay mid sii wanaagsan. Ka dhig mid leh kalsooni fahamkaaga iyadoo loo qorayo, "Sida aad u muuqato in aad leedahay" ama "sida aan kuu fahamayo" si loo aqbalo in aad sameysay faham. Ka hor inta aad an u socon in aad tiraahdo qof uu meel ka dhacay, aqbal in aad laga yaabo in aad si meel ku dhac ah u fahamtay iyaga. ** Ka-interweaving-garaynta jawaabaha dhexda qoraallada qof kale waxay kharibtaa socodka wada-hadalka waxayna ka-breaking-garaysay muujinta qoraallada. Waxay noqon kartaa mid la fahammi karo kuwo qaar, laakiin waa mid an suurtogal ahayn in bulshada ka soo dhibto ay raacdo. *Tifaftirka qoraalka saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka inta badan waa mid an la jeclayn, tiyo haddii tifaftirku uu kaliya saxayo beenta ama naxwaha. == U shaqaynta dhanka aragtida hufan == Marka la xallinayo meelaha loo malaynayo in lagu kharibay [[Wikipedia:Neutral point of view]]: # Weydii si asluub leh bogga wada-hadalka ee maqaalka ku saabsan meelaha maqaalka oo aad u malaynayso inay yihiin kuwo an hufanayn (ilamaa ay yihiin kuwo aad u xun), oo soo jeedi meelaha loo beddelo. # Haddii anay jawaab soo baxain, samee beddelo. (Isticmaal liiskaaga eegista si aad u hayso taariikhda waxa aad rabaan in aad sameyso.) # Haddii jawaab ay soo baxdo, isku day in aad ka aqbaldo erayada loo isticmaalayo. Habkaas, marka aqbalid la gaaro, [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]] waa mid an u dhowayn inuu dhaco. Waiting-garaynta in la sameeyo tifaftir ilaa aqbalid la gaaro waxay leedahay dhibaatada ah in maqaalku uu ku jiro meel an wanaagsanayn waqti sii dheer, laakiin maqaal oo si joogto ah u beddelma ma abuuro muujin wanaagsan oo ku saabsan Wikipedians kale ama mashruuca oo dhan. === Waxyaabo dhowr ah oo meel ku hayso === * Maqaallada Wikipedia waxaa loo fadhiyaa inay yihiin kuwo hufan, halkii laga taageeri lahaa hal aragti oo ka saraysa mid kale, tiyo haddii aad wax u malaynayso si xoog leh. Boggaga wada-hadalka ma ahan meel lagu doodo qiimaynta ku saabsan midka uu sax yahay ama meel ka dhacay ama sii wanaagsan. Haddii aad rabto in aad tan sameyso, waxaa jira meelo sida social media, public [[blog|weblogs]], iyo kuwo kale oo [[wiki]]s ah. Isticmaal boggaga wada-hadalka ee maqaalka si looga wada-hadlo saxda/maan-saxda, POV bias, ama dhibaatooyinka kale ee maqaalka ku jira, oo ma ahan sida [[Wikipedia:Wikipedia is not a soapbox|soapbox]] oo loo isticmaalo [[advocacy]]. * Haddii qof uu ku diado adiga, tan ma ka dhigna in qofku uu ku neceb yahay, in qofku uu u malaynayo in aad tahay doqon, in qofku uu yahay doqon, ama in qofku uu yahay mid dabeecad xun. Marka ay dadku ka-post-gareeyaan ra'yooyin aan lehayn caawinaad shaqo oo loo maqaalka, waa ka wanaagsan tahay in si fudud loo daayo iyaga. Waxa aad u malaynayso ma ahan mid sax ah ama meel ka dhacay — tusaale caadi ah oo tan oo kale ah waa [[religion|diinta]]. Ka hor inta aad an u malayn in aad yeesho aragtida qof kale, u malay waxa dhaci lahaa haddii ay yeeli lahaayeen adiga dhiigaaga. Meel ku hay in wax kasta oo lagu qoro Wikipedia la haysayo mar walba, tiyo haddii anay ahayn mid muuqata. * Wikipedia waxay ku yeeraysaa in aad [[Wikipedia:Be bold|noqoto mid dhiiran]], tiyo ay tahay mid macquul ah in la meel ku hayso inay suurtogal tahay in la noqdo mid {{em|aad u}} dhiiran. Ka hor inta aad an bilaabin wada-hadalka, weydii adiga ku jira: tani ma tahay mid loo baahan yahay in looga wada-hadlo? Ma ka bixin karaa [[Help:Edit summary|koobid]] tifaftirkayga oo aan sugo dadka kale inay muujiyaan ra'yooyin haddii ay rabaan? Tallaabooyinkayga ma leeyihiin natiijooyin oo anan tixgelin? * Mar walba waxaad u qaadi kartaa wada-hadal dhanka [[email]] ama boggaaga tifaftiraha, haddii anay muhiim u ahayn maqaalka. * Haddii aad ogaato in aad an u wada-soconayn qof, ha u wada-work sameyn qofkaas ka sii badan waxa aad u baahan tahay in aad sameyso. Is-khilaafka an loo baahnayn wuxuu ka-distract-garayaa qof kasta shaqada sameynta qaamuus-aqoodeed wanaagsan oo waa mid an wanaagsanayn. Raacida qof aad neceb tahay Wikipedia dhexdeeda—[[Wikipedia:Harassment#Hounding|Wikihounding]]—waxay noqon kartaa mid kharibid leh. Haddii aad an u wada-soconayn qof, isku day in aad noqoto mid saaxiibtinimo leh. Haddii tani anay caawinayn xaaladda marka waa ka wanaagsan tahay in looga fogaado iyaga. * Tiyo tifaftirka maqaallada uu yahay mid la aqbali karo oo loo dhiirigelinayo, tifaftirka erayada saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka ama bogga kale ee wada-hadalka inta badan waa mid {{em|aan}} la aqbali karin, sababtoo ah wuxuu beddeli karaa ujeedada qoraalkii hore oo wuxuu muujin karaa si meel ku dhac ah fikradaha tifaftirihii hore. Ka fogaaw tifaftirka qoraallada tifaftire kale ilaa ay tahay mid loo baahan yahay. == Erayo kale oo talo ah == {{shortcut|WP:DOOR}}{{Hatnote|WP:DOOR is formerly a shortcut to [[Wikipedia:Portal]].}} Erayada talada ah ee lagu gaba-gabeeyay oo ka socda [[Larry Sanger]]:<ref>Posted by [[User:Larry Sanger|Larry Sanger]] on [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Larry_Sanger&oldid=707310 his user page] on February 14, 2003</ref> * Noqo mid furan oo si diiran u soo dhoweeya, ee ma ahan mid is-xira; * Noqo mid diiradda saara oo kaliya qoraalka qaamuus-aqoodeedka; * Ogaaw oo amaan shaqada ugu wanaagsan: shaqo ah mid qeexan, maaddo leh, khibrad leh, iyo ilo wanaagsan leh; * U shaqee si aad u fahamto waxa hufnaantu ay u baahan tahay iyo sababta ay aad u muhiimka u tahay oo ay u wanaagsan tahay mashruucan; * U shaqee xubnahaaga kale ee caawinaada leh, niyad-wanaaga leh ee Wikipedia si qadarin iyo niyad-wanaag leh; * Soo jiid oo sharaf dadka wanaagsan oo ka warhaya wax badan oo awooda inay ka qoraan si wanaagsan, iyo; Talooyin sii badan oo noocan oo kale ah, eeg [[User:Kingturtle/WikiPrinciples]]. == Eeg sidoo kale == ; Siyaasadaha iyo tilmaamaha * [[Wikipedia:Disruptive editing]] * [[Wikipedia:Dispute resolution]] * [[Wikipedia:Please do not bite the newcomers]] ; Boggaga kale ee la xiriira * [[Wikipedia:Arguments to avoid in edit wars]] * [[Wikipedia:IP editors are human too]] * [[Wikipedia:Mutual withdrawal]] * [[Wikipedia:WikiBullying]] * [[Wikipedia:On privacy, confidentiality and discretion]] * [[Wikipedia:Articles for deletion#Wikietiquette|Wikipedia:Articles for Deletion Wikietiquette]] ==Xusuusin== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia dispute resolution|{{PAGENAME}}]] [[Category:Wikipedia discussion]] agwyi29sootn5wwtmgz24l9ga7kir3p 306740 306739 2026-09-01T10:59:08Z Isma4l 41797 306740 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Etiquette|WP:EQ|WP:ETIQ|WP:WQ|WP:WQT}} {{nutshell|Dhaqanka Wikipedia, tiyo oo uu inta badan ku saabsan yahay wiki gaar ah, wuxuu ku dhashay fikradaha caadiga ah oo ku saabsan wada-work ga. Noqo mid saaxiibtinimo leh oo dabacsan. U shaqee niyad-wanaag. Diiradda saar wanaajinta maqaallada Wikipedia.}} Boggan wuxuu bixiyaa mabaadi'da qaar oo ka mid ah '''dhaqanka''', oo sidoo kale loo yaqano "'''Wikiquette'''", oo ku saabsan sida loogu wada-work sameeyo dadka kale [[Wikipedia]] dhexdeeda. Ka-qaybgalayaasha Wikipedia waxay ka socdaan dalka iyo dhaqammada kala duwan oo badan. Waxaan leenahay aragtiyo, dib-u-eegiso, ra'yooyin, iyo taariikhda nololeed oo kala duwan, kuwaas oo mararka qaarkood aad u kala duwan. U shaqaynta dadka kale si qadarin leh waa muhiimada lagu wada-work sameeyo si wanaagsan iyadoo loo dhisayo qaamuus-aqoodeed internet ah oo caalami ah. == Mabaadi'da dhaqanka Wikipedia == * [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|U malayn niyad-wanaag]]. Wikipedia waxay u shaqaysay si aad u wanaagsan ilaa hada iyadoo ku perustan siyaasad ah xorriyad toos ah oo ku saabsan tifaftirka. Dadku waxay halkan u soo galaan si ay u wada-work sameeyaan oo ay u qoraan maqaallo wanaagsan. * Meel ku hay Xeerka Dahabiga ah: U shaqee dadka kale sida aad rabto in laguula shaqeeyo. * Noqo mid asluub leh. * Meel ku hay in qoraalka caadiga ah uu noqon karo mid an caddayn oo uu inta badan u muuqan karo mid ka dabeecad xun erayadaas oo kale oo si afka ah uga socda qof hanteedada taagan. Humour-ka mar walba ma ahan mid caddayn ah marka la qoro. Meel ku hay in qoraalku uusan lehayn muujinta wajiga, dhawaaqida saxda ah, ama dabeecadda jidhka. Cawaaqib ka noqdo marka aad dooranayso erayada aad qorayso: waxa aad dhab ahaan isku deyayso in aad sheegto laga yaabaa in an loo fahammo habkaas oo kale oo ay dadka kale oo aqriya ay u fahamman. ** Sidoo kale, cawaaqib ka noqdo habka aad u fahammasid qoraallada, wada-hadallada, iyo jawaabaha ay sameeyeen tifaftirayaasha kale: waxa aad u malaynayso in aad ka fahamtay qoraallada iyo wada-hadallada laga yaabaa in anay 100% si sax ah u turjummin marka loo eego waxa ay dadka kale dhab ahaan rabteen inay yiraahdaan iyo sida ay u yiraahdeen. * [[Wikipedia:Civility|Si asluub leh]] u shaqee si loo gaaro aqbalid, oo meel ku hay mabaadi'da ah gaarista is-afgarad sida ujeedo iyo meel muhiim ah marka lagu jiro xallinta diidmooyinka iyo doodaha dadka kale. * Dood ka keen maaddooyinka, ee ma ahan dadka. * Ha u sameyn si loogu talagalay muujin meel ku dhac ah. Cudurdaar bixi haddii aad si an loogu talagalin u sameysid tan. * Ha ilaawoin weydiimaha macquulka ah. * Haddii qof uu ku diado tifaftirkaaga, bixi sababo wanaagsan oo aad u malaynayso inuu yahay mid ku habboon. * Aqbal meel marka aad an ka lahayn jawaab, ama aqbal marka aad ku diaddan tahay ku perustanta fikrad ama dhadhan. * Tiyo inay tahay shaqo adag oo la fahammo karo marka aad ku jirto dood adag ama caraysiin ah, haddii tifaftirayaasha kale anay u shaqaynayn si asluub leh sida aad rabto ama aad ka filanayso, u jawaab tifaftirayaashaas wada-hadalka dhexdiisa iyadoo loo isticmaalayo asluub {{em|ka sii badan}}, ee ma ahan ku si ka yar. Habkaas, waxaad ka caddayn kartaa in dabeecaddaada iyo habkaaga anay u socon dhanka is-khilaafka furan iyo [[WP:NPA|magac-u-yeerida]], iyo in an aad ka hoos marayn meelaha dabeecaddooda si aad "dib uga qaniso". Iyadoo loo marayo tallaabooyinkaaga oo aad ka noqoto mid wanaagsan iyo asluub leh, waxaad si firfircoon u sameynaysaa wax ku saabsan dhibaatada. Isku day in aad u shaqayso dadka kale si sharaf iyo qadarin leh [[all times|waqti kasta]] — tiyo tifaftirayaasha aan asluubta lahayn waxay yihiin dad sidoo kale. * Waxay caawin kartaa in si asluub leh loogu sheego dadka kale haddii aad an ku qancayn habka erayooda (tusaale ahaan, "Waxaan u malaynayaa in aad ahayd mid mahad-xun ku jira meesha sare, oo ma ka yoobayo mid wanaagsan ku saabsan tan. Aynu isku deyano in aan xallino dhibaatada joogta"). * Noqo mid u diyaarsan inuu cudurdaar bixo. Wada-hadallada caraysiin ah ama adag dhexdiisa, waxaan inta badan ka gaari karnaa dareenkayaga oo aan sheegi karnaa waxyaabo aan ka dib rabno in anaan sheegin. Haddii tani ay noqoto xaaladda, sheeg oo cudurdaar bixi. * Cafi oo ilaawoo. * Ogaaw meelahaaga an hufanayn oo ka dhig kuwo la ilaaliyo. * Bixi amaan marka ay tahay meel loo baahan yahay. Qof kasta wuxuu rabaa inuu ka yoobo mid la qadariyo, gaar ahaan jawi inta badan u baahan is-afgarad. Ka-dropping-gareey qoraal saaxiibtinimo leh bogga wada-hadalka ee tifaftiraha ama (si sii wanaagsan) ka-leaving-gareey Barnstar. * Ka-remove-gareey ama ka-summarize-gareey doodaha la xalliyay oo aad ka-initiate-gareysay. * Caawi xallinta diidmooyinka iyo doodaha u dhaxeeya dadka kale. * Yiraahdo ''"fadlan"''" iyo ''"mahadsanid"''. * U qaad si tartiib ah. Haddii aad caraysan tahay, ku bixi waqti ka baxsan Wikipedia halkii aad ka-post-gareyn lahayd ama aad ka-edit-gareyn lahayd. Dib u soo laab maalinti ama todobaadki. Waxaad ogaankarta in qof kale uu sameeyay beddelka ama ra'yiga aad rabtay. Haddii aad u malaynayso in xallin loo baahan yahay, hel qof si uu u caawiyo. Hel maqaal kale oo Wikipedia ah si aad uga-distract-garayso adiga ku jira — waxaa jira {{NUMBEROFARTICLES}} maqaal oo ku jira Wikipedia-da Ingiriiska. Ka-take-up-gareey [[Wikipedia:WikiProject|Wikiproject]], bixi adeegyadaada aadka loo baahan yahay meesha Nadiifin, ama qor maqaal cusub. * Meel ku hay [[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia anay ahayn]]. * Dib u eeg liska meel ku dhacyada caadiga ah]], oo bixi dadaal muhiim ah inta lagu jiro tifaftirka ama ka-expand-garaynta maaddada si looga fogaado iyaga. * Ka fogaaw dib u celinta marka ay suurtogal tahay]], oo ku jir dhexdeeda sharciga Wikipedia ee xeerka saddexda dib u celin (marka laga reebo meelaha ka dhaafida ay ku jirto). * Marka aad dib u celinayso beddelaha dadka kale, bixi sabab ku saabsan dib u celinta (labada meelood ee koobidda tifaftirka iyo bogga wada-hadalka ee maqaalka, haddii loo baahdo) oo noqo mid u diyaarsan inuu soo galo wada-hadal dheeraad ah oo ku saabsan beddeladaas. Si degan oo asluub leh loo qeexo fikradahaaga iyo sababtaada dadka kale waxay inta badan ka dhigi kartaa tifaftirayaashu inay ku raacaan adiga; in la noqdo mid adag, is-difaaca, ama aan wada-hadal lahayn waxay inta badan keeni kartaa dabeecad noocaas oo kale ah oo ay dadka kale muujiyaan, waxayna ku dhex gelin kartaa [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]]. * Niyad badani marba haddii anay jirin sabab aad u wanaagsan oo an loo sameynayn, geli saxiix iyo taariikh qoraalladaada boggaga wada-hadalka]] iyo sidoo kale boggaga kale ee wada-hadalka. (Ha isticmaalin saxiixyada beddelo kasta oo loo sameeyay maqaallada.) * Ha isticmaalin erayada jargon-ka ah oo ay dadka kale an fahammi karin (ama, xaaladaha "jargon-ka Wikipedia", ka dhig erayga ama qoraalka uu noqdo wikilink ku socda bogga Wikipedia ama bogga caawinaada oo qeexaya eraygaas). Isticmaal gaabinta si cawaaqib leh oo qeex haddii ay jirto suurtogalnimo diidmo ama adkaysi ah. ===Ka fogaaw dhaleeceynta dadban=== {{shortcut|WP:INDCRIT}} Ka fogaaw isticmaalka xigashooyin cabsi leh aan la qeexin iyo hababka kale ee muujinaya dhaleeceynta ama sameynaya dhaleeceynta dadban marka aad qorayso ra'yooyinka tifaftirka iyo boggaga wada-hadalka. Qoor si caddayn ah, oo fudud, oo kooban, oo u samee hab u ogolaanaya tifaftirayaasha kale inay si fudud ugu jawaabaan adiga. Meel ku hay in mahad-xumada an si fudud loo muujin karin qoraalka dhexdiisa oo laga yaabo in la fahammo si meel ku dhac ah ama loo turjumo si meel ku dhac ah. Insinuation iyo laba jibbaaran waa in looga fogaado marka la muujinayo dhaleeceynta caawinaada leh. Tan waxay sidoo kale caawisaa tifaftiraha helaya dhaleeceynta si uu si sax ah u fahammo dabeecaddaada oo uu ugu jawaabo diidmooyinkaaga. Tan waxay gaar ahaan caawin kartaa tifaftirayaasha oo Af-Soomaali aanu ahayn luuqada ugu horeysa ama waxay caawisaa kuwa leh dhibaatada fahmida Af-Soomaali qwritten ah. Marka habkan wada-hadalka uu yahay mid loo baahan yahay si loo noqdo mid kooban ama tusaale leh, waa ka wanaagsan tahay in la qeexo ujeedada isticmaalkaaga ee scare quotes ama dadban kale ka dib marka laga soo baxo. Dhab ahaan, dhaleeceynta lagu wadaagay hab kasta iyo ku saabsan mawduuc kasta waa in ay tahay mid [[Wikipedia:Anshax|asluub leh]], waa in ay muujiso [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|u malaynta niyad-wanaagga]], waa in anay ahayn ama anay muujinayn [[Wikipedia:Fadlan ha dhibin dadka cusub|qaniinyada dadka cusub]], oo waa in ay u dhigantaa [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha kale ee Wikipedia]]. Haddii loo tilmaamo si caadiga ah dhanka dabeecadda tifaftiraha ama meelaha kale ee ra'yiga bogga wada-hadalka, dhaleeceyn kasta oo lagu sameeyay {{strong|waa in anay}} ahayn ''weerar shaqsi ah'' sida ku qeexan siyaasadda Wikipedia ee "weerar shaqsi ah ma jiro". Eeg sidoo kale qoraalka "Ka fogaaw ra'yooyinka persanal-ka ah" oo ku saabsan aragtida nooca ugu dambeeya ee dhaleeceynta. == Sida looga fogaado isticmaalka xun ee boggaga wada-hadalka == {{shortcut|WP:AVOIDABUSE}} * Dadka ugu badan waxay leeyihiin kalsooni shaqadooda iyo aragtidooda. Kalsoonida jidhka si fudud ayaa lagu yeeli karaa tifaftirka dhexdiisa, laakiin boggaga wada-hadalku ma ahan meel lagu dib u weeraro. Waxay yihiin meel wanaagsan oo loo kullan karo si loo ''raaxeeyo'' ama dib loogu saxo dhibaatada kalsoonida, laakiin tan ugu muhiimsan, waxay u joogaan gaarista aqbalida ugu wanaagsan maqaallada ay ku xiran yihiin. Haddii qof uu ku diado adiga, isku day in aad fahamto sababta, oo ku bixi waqti si aad u bixiso sababo wanaagsan oo aad u malaynayso in habkaaga ama shaqadaada ay tahay mid sii wanaagsan iyadoo loo marayo bilaabida ama u jawaabida wada-hadallada boggaga wada-hadalka ee la xiriira. * Habka wanaajinta ee ay isticmaasho Wikipedia waa mid joogto ah, oo dib-u-eegista muhiimka ah ee shaqadii hore waa qayb loo baahan yahay oo ka mid ah habkaas. Haddii aad an u diyaarsanayn in shaqadaada si buuxda loo eego, loo dhuuxo, oo loo dhaleeceeyo, ama haddii kalsoonidaada si fudud loo yeeli karo, marka Wikipedia laga yaabaa in anay ahayn meeshaada. * Ha u yeerin magac ama ha ''weerarin shaqsi ahaan'' dadka ama beddelooda. ** U yeerida magac tifaftirayaasha ama beddelooda iyadoo loo isticmaalayo erayada sida "irqiyad" ama "seksis" waxay ka dhigtaa dadka kuwo is-difaaca. Tani waxay ka dhigtaa mid adag in maqaallada looga wada-hadlo si wanaagsan. Haddii aad waa in aad dhaleeceysid, u samee si asluub leh oo caawinaad leh. Ka fogaaw isticmaalka erayada xun iyo qaylooyinka, tiyo haddii loo isticmaalo iyadoo an la lahayn ujeedo lagu weeraro tifaftire kasta, sababtoo ah kuwan si fudud ayaa loo fahammi karaa inay yihiin weerar persanal ah oo laga yaabaa in anay si wanaagsan u caawin jawi saaxiibtinimo leh. * Mar walba ka dhig mid caddayn ah meesha aad uga jawaabayso, gaar ahaan jawaabaha dhexdiisa. ** Jawaabaha dhexdiisa, ka-quoting-garaynta qoraal waa mid la aqbali karo, laakiin ka-paraphrasing-garaynta ama sheegida sida aad u fahamtay waxay inta badan tahay mid sii wanaagsan. Ka dhig mid leh kalsooni fahamkaaga iyadoo loo qorayo, "Sida aad u muuqato in aad leedahay" ama "sida aan kuu fahamayo" si loo aqbalo in aad sameysay faham. Ka hor inta aad an u socon in aad tiraahdo qof uu meel ka dhacay, aqbal in aad laga yaabo in aad si meel ku dhac ah u fahamtay iyaga. ** Ka-interweaving-garaynta jawaabaha dhexda qoraallada qof kale waxay kharibtaa socodka wada-hadalka waxayna ka-breaking-garaysay muujinta qoraallada. Waxay noqon kartaa mid la fahammi karo kuwo qaar, laakiin waa mid an suurtogal ahayn in bulshada ka soo dhibto ay raacdo. *Tifaftirka qoraalka saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka inta badan waa mid an la jeclayn, tiyo haddii tifaftirku uu kaliya saxayo beenta ama naxwaha. == U shaqaynta dhanka aragtida hufan == Marka la xallinayo meelaha loo malaynayo in lagu kharibay [[Wikipedia:Neutral point of view]]: # Weydii si asluub leh bogga wada-hadalka ee maqaalka ku saabsan meelaha maqaalka oo aad u malaynayso inay yihiin kuwo an hufanayn (ilamaa ay yihiin kuwo aad u xun), oo soo jeedi meelaha loo beddelo. # Haddii anay jawaab soo baxain, samee beddelo. (Isticmaal liiskaaga eegista si aad u hayso taariikhda waxa aad rabaan in aad sameyso.) # Haddii jawaab ay soo baxdo, isku day in aad ka aqbaldo erayada loo isticmaalayo. Habkaas, marka aqbalid la gaaro, [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]] waa mid an u dhowayn inuu dhaco. Waiting-garaynta in la sameeyo tifaftir ilaa aqbalid la gaaro waxay leedahay dhibaatada ah in maqaalku uu ku jiro meel an wanaagsanayn waqti sii dheer, laakiin maqaal oo si joogto ah u beddelma ma abuuro muujin wanaagsan oo ku saabsan Wikipedians kale ama mashruuca oo dhan. === Waxyaabo dhowr ah oo meel ku hayso === * Maqaallada Wikipedia waxaa loo fadhiyaa inay yihiin kuwo hufan, halkii laga taageeri lahaa hal aragti oo ka saraysa mid kale, tiyo haddii aad wax u malaynayso si xoog leh. Boggaga wada-hadalka ma ahan meel lagu doodo qiimaynta ku saabsan midka uu sax yahay ama meel ka dhacay ama sii wanaagsan. Haddii aad rabto in aad tan sameyso, waxaa jira meelo sida social media, public [[blog|weblogs]], iyo kuwo kale oo [[wiki]]s ah. Isticmaal boggaga wada-hadalka ee maqaalka si looga wada-hadlo saxda/maan-saxda, POV bias, ama dhibaatooyinka kale ee maqaalka ku jira, oo ma ahan sida [[Wikipedia:Wikipedia is not a soapbox|soapbox]] oo loo isticmaalo [[advocacy]]. * Haddii qof uu ku diado adiga, tan ma ka dhigna in qofku uu ku neceb yahay, in qofku uu u malaynayo in aad tahay doqon, in qofku uu yahay doqon, ama in qofku uu yahay mid dabeecad xun. Marka ay dadku ka-post-gareeyaan ra'yooyin aan lehayn caawinaad shaqo oo loo maqaalka, waa ka wanaagsan tahay in si fudud loo daayo iyaga. Waxa aad u malaynayso ma ahan mid sax ah ama meel ka dhacay — tusaale caadi ah oo tan oo kale ah waa [[religion|diinta]]. Ka hor inta aad an u malayn in aad yeesho aragtida qof kale, u malay waxa dhaci lahaa haddii ay yeeli lahaayeen adiga dhiigaaga. Meel ku hay in wax kasta oo lagu qoro Wikipedia la haysayo mar walba, tiyo haddii anay ahayn mid muuqata. * Wikipedia waxay ku yeeraysaa in aad [[Wikipedia:Be bold|noqoto mid dhiiran]], tiyo ay tahay mid macquul ah in la meel ku hayso inay suurtogal tahay in la noqdo mid {{em|aad u}} dhiiran. Ka hor inta aad an bilaabin wada-hadalka, weydii adiga ku jira: tani ma tahay mid loo baahan yahay in looga wada-hadlo? Ma ka bixin karaa [[Help:Edit summary|koobid]] tifaftirkayga oo aan sugo dadka kale inay muujiyaan ra'yooyin haddii ay rabaan? Tallaabooyinkayga ma leeyihiin natiijooyin oo anan tixgelin? * Mar walba waxaad u qaadi kartaa wada-hadal dhanka [[email]] ama boggaaga tifaftiraha, haddii anay muhiim u ahayn maqaalka. * Haddii aad ogaato in aad an u wada-soconayn qof, ha u wada-work sameyn qofkaas ka sii badan waxa aad u baahan tahay in aad sameyso. Is-khilaafka an loo baahnayn wuxuu ka-distract-garayaa qof kasta shaqada sameynta qaamuus-aqoodeed wanaagsan oo waa mid an wanaagsanayn. Raacida qof aad neceb tahay Wikipedia dhexdeeda—[[Wikipedia:Harassment#Hounding|Wikihounding]]—waxay noqon kartaa mid kharibid leh. Haddii aad an u wada-soconayn qof, isku day in aad noqoto mid saaxiibtinimo leh. Haddii tani anay caawinayn xaaladda marka waa ka wanaagsan tahay in looga fogaado iyaga. * Tiyo tifaftirka maqaallada uu yahay mid la aqbali karo oo loo dhiirigelinayo, tifaftirka erayada saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka ama bogga kale ee wada-hadalka inta badan waa mid {{em|aan}} la aqbali karin, sababtoo ah wuxuu beddeli karaa ujeedada qoraalkii hore oo wuxuu muujin karaa si meel ku dhac ah fikradaha tifaftirihii hore. Ka fogaaw tifaftirka qoraallada tifaftire kale ilaa ay tahay mid loo baahan yahay. == Erayo kale oo talo ah == {{shortcut|WP:DOOR}}{{Hatnote|WP:DOOR is formerly a shortcut to [[Wikipedia:Portal]].}} Erayada talada ah ee lagu gaba-gabeeyay oo ka socda [[Larry Sanger]]:<ref>Posted by [[User:Larry Sanger|Larry Sanger]] on [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Larry_Sanger&oldid=707310 his user page] on February 14, 2003</ref> * Noqo mid furan oo si diiran u soo dhoweeya, ee ma ahan mid is-xira; * Noqo mid diiradda saara oo kaliya qoraalka qaamuus-aqoodeedka; * Ogaaw oo amaan shaqada ugu wanaagsan: shaqo ah mid qeexan, maaddo leh, khibrad leh, iyo ilo wanaagsan leh; * U shaqee si aad u fahamto waxa hufnaantu ay u baahan tahay iyo sababta ay aad u muhiimka u tahay oo ay u wanaagsan tahay mashruucan; * U shaqee xubnahaaga kale ee caawinaada leh, niyad-wanaaga leh ee Wikipedia si qadarin iyo niyad-wanaag leh; * Soo jiid oo sharaf dadka wanaagsan oo ka warhaya wax badan oo awooda inay ka qoraan si wanaagsan, iyo; Talooyin sii badan oo noocan oo kale ah, eeg [[User:Kingturtle/WikiPrinciples]]. == Eeg sidoo kale == ; Siyaasadaha iyo tilmaamaha * [[Wikipedia:Disruptive editing]] * [[Wikipedia:Dispute resolution]] * [[Wikipedia:Please do not bite the newcomers]] ; Boggaga kale ee la xiriira * [[Wikipedia:Arguments to avoid in edit wars]] * [[Wikipedia:IP editors are human too]] * [[Wikipedia:Mutual withdrawal]] * [[Wikipedia:WikiBullying]] * [[Wikipedia:On privacy, confidentiality and discretion]] * [[Wikipedia:Articles for deletion#Wikietiquette|Wikipedia:Articles for Deletion Wikietiquette]] ==Xusuusin== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia dispute resolution|{{PAGENAME}}]] [[Category:Wikipedia discussion]] j5sy3lyrit0vb5ydbb5gpn5n1zu2nvq 306741 306740 2026-09-01T10:59:45Z Isma4l 41797 /* U shaqaynta dhanka aragtida hufan */ 306741 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Etiquette|WP:EQ|WP:ETIQ|WP:WQ|WP:WQT}} {{nutshell|Dhaqanka Wikipedia, tiyo oo uu inta badan ku saabsan yahay wiki gaar ah, wuxuu ku dhashay fikradaha caadiga ah oo ku saabsan wada-work ga. Noqo mid saaxiibtinimo leh oo dabacsan. U shaqee niyad-wanaag. Diiradda saar wanaajinta maqaallada Wikipedia.}} Boggan wuxuu bixiyaa mabaadi'da qaar oo ka mid ah '''dhaqanka''', oo sidoo kale loo yaqano "'''Wikiquette'''", oo ku saabsan sida loogu wada-work sameeyo dadka kale [[Wikipedia]] dhexdeeda. Ka-qaybgalayaasha Wikipedia waxay ka socdaan dalka iyo dhaqammada kala duwan oo badan. Waxaan leenahay aragtiyo, dib-u-eegiso, ra'yooyin, iyo taariikhda nololeed oo kala duwan, kuwaas oo mararka qaarkood aad u kala duwan. U shaqaynta dadka kale si qadarin leh waa muhiimada lagu wada-work sameeyo si wanaagsan iyadoo loo dhisayo qaamuus-aqoodeed internet ah oo caalami ah. == Mabaadi'da dhaqanka Wikipedia == * [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|U malayn niyad-wanaag]]. Wikipedia waxay u shaqaysay si aad u wanaagsan ilaa hada iyadoo ku perustan siyaasad ah xorriyad toos ah oo ku saabsan tifaftirka. Dadku waxay halkan u soo galaan si ay u wada-work sameeyaan oo ay u qoraan maqaallo wanaagsan. * Meel ku hay Xeerka Dahabiga ah: U shaqee dadka kale sida aad rabto in laguula shaqeeyo. * Noqo mid asluub leh. * Meel ku hay in qoraalka caadiga ah uu noqon karo mid an caddayn oo uu inta badan u muuqan karo mid ka dabeecad xun erayadaas oo kale oo si afka ah uga socda qof hanteedada taagan. Humour-ka mar walba ma ahan mid caddayn ah marka la qoro. Meel ku hay in qoraalku uusan lehayn muujinta wajiga, dhawaaqida saxda ah, ama dabeecadda jidhka. Cawaaqib ka noqdo marka aad dooranayso erayada aad qorayso: waxa aad dhab ahaan isku deyayso in aad sheegto laga yaabaa in an loo fahammo habkaas oo kale oo ay dadka kale oo aqriya ay u fahamman. ** Sidoo kale, cawaaqib ka noqdo habka aad u fahammasid qoraallada, wada-hadallada, iyo jawaabaha ay sameeyeen tifaftirayaasha kale: waxa aad u malaynayso in aad ka fahamtay qoraallada iyo wada-hadallada laga yaabaa in anay 100% si sax ah u turjummin marka loo eego waxa ay dadka kale dhab ahaan rabteen inay yiraahdaan iyo sida ay u yiraahdeen. * [[Wikipedia:Civility|Si asluub leh]] u shaqee si loo gaaro aqbalid, oo meel ku hay mabaadi'da ah gaarista is-afgarad sida ujeedo iyo meel muhiim ah marka lagu jiro xallinta diidmooyinka iyo doodaha dadka kale. * Dood ka keen maaddooyinka, ee ma ahan dadka. * Ha u sameyn si loogu talagalay muujin meel ku dhac ah. Cudurdaar bixi haddii aad si an loogu talagalin u sameysid tan. * Ha ilaawoin weydiimaha macquulka ah. * Haddii qof uu ku diado tifaftirkaaga, bixi sababo wanaagsan oo aad u malaynayso inuu yahay mid ku habboon. * Aqbal meel marka aad an ka lahayn jawaab, ama aqbal marka aad ku diaddan tahay ku perustanta fikrad ama dhadhan. * Tiyo inay tahay shaqo adag oo la fahammo karo marka aad ku jirto dood adag ama caraysiin ah, haddii tifaftirayaasha kale anay u shaqaynayn si asluub leh sida aad rabto ama aad ka filanayso, u jawaab tifaftirayaashaas wada-hadalka dhexdiisa iyadoo loo isticmaalayo asluub {{em|ka sii badan}}, ee ma ahan ku si ka yar. Habkaas, waxaad ka caddayn kartaa in dabeecaddaada iyo habkaaga anay u socon dhanka is-khilaafka furan iyo [[WP:NPA|magac-u-yeerida]], iyo in an aad ka hoos marayn meelaha dabeecaddooda si aad "dib uga qaniso". Iyadoo loo marayo tallaabooyinkaaga oo aad ka noqoto mid wanaagsan iyo asluub leh, waxaad si firfircoon u sameynaysaa wax ku saabsan dhibaatada. Isku day in aad u shaqayso dadka kale si sharaf iyo qadarin leh [[all times|waqti kasta]] — tiyo tifaftirayaasha aan asluubta lahayn waxay yihiin dad sidoo kale. * Waxay caawin kartaa in si asluub leh loogu sheego dadka kale haddii aad an ku qancayn habka erayooda (tusaale ahaan, "Waxaan u malaynayaa in aad ahayd mid mahad-xun ku jira meesha sare, oo ma ka yoobayo mid wanaagsan ku saabsan tan. Aynu isku deyano in aan xallino dhibaatada joogta"). * Noqo mid u diyaarsan inuu cudurdaar bixo. Wada-hadallada caraysiin ah ama adag dhexdiisa, waxaan inta badan ka gaari karnaa dareenkayaga oo aan sheegi karnaa waxyaabo aan ka dib rabno in anaan sheegin. Haddii tani ay noqoto xaaladda, sheeg oo cudurdaar bixi. * Cafi oo ilaawoo. * Ogaaw meelahaaga an hufanayn oo ka dhig kuwo la ilaaliyo. * Bixi amaan marka ay tahay meel loo baahan yahay. Qof kasta wuxuu rabaa inuu ka yoobo mid la qadariyo, gaar ahaan jawi inta badan u baahan is-afgarad. Ka-dropping-gareey qoraal saaxiibtinimo leh bogga wada-hadalka ee tifaftiraha ama (si sii wanaagsan) ka-leaving-gareey Barnstar. * Ka-remove-gareey ama ka-summarize-gareey doodaha la xalliyay oo aad ka-initiate-gareysay. * Caawi xallinta diidmooyinka iyo doodaha u dhaxeeya dadka kale. * Yiraahdo ''"fadlan"''" iyo ''"mahadsanid"''. * U qaad si tartiib ah. Haddii aad caraysan tahay, ku bixi waqti ka baxsan Wikipedia halkii aad ka-post-gareyn lahayd ama aad ka-edit-gareyn lahayd. Dib u soo laab maalinti ama todobaadki. Waxaad ogaankarta in qof kale uu sameeyay beddelka ama ra'yiga aad rabtay. Haddii aad u malaynayso in xallin loo baahan yahay, hel qof si uu u caawiyo. Hel maqaal kale oo Wikipedia ah si aad uga-distract-garayso adiga ku jira — waxaa jira {{NUMBEROFARTICLES}} maqaal oo ku jira Wikipedia-da Ingiriiska. Ka-take-up-gareey [[Wikipedia:WikiProject|Wikiproject]], bixi adeegyadaada aadka loo baahan yahay meesha Nadiifin, ama qor maqaal cusub. * Meel ku hay [[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia anay ahayn]]. * Dib u eeg liska meel ku dhacyada caadiga ah]], oo bixi dadaal muhiim ah inta lagu jiro tifaftirka ama ka-expand-garaynta maaddada si looga fogaado iyaga. * Ka fogaaw dib u celinta marka ay suurtogal tahay]], oo ku jir dhexdeeda sharciga Wikipedia ee xeerka saddexda dib u celin (marka laga reebo meelaha ka dhaafida ay ku jirto). * Marka aad dib u celinayso beddelaha dadka kale, bixi sabab ku saabsan dib u celinta (labada meelood ee koobidda tifaftirka iyo bogga wada-hadalka ee maqaalka, haddii loo baahdo) oo noqo mid u diyaarsan inuu soo galo wada-hadal dheeraad ah oo ku saabsan beddeladaas. Si degan oo asluub leh loo qeexo fikradahaaga iyo sababtaada dadka kale waxay inta badan ka dhigi kartaa tifaftirayaashu inay ku raacaan adiga; in la noqdo mid adag, is-difaaca, ama aan wada-hadal lahayn waxay inta badan keeni kartaa dabeecad noocaas oo kale ah oo ay dadka kale muujiyaan, waxayna ku dhex gelin kartaa [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]]. * Niyad badani marba haddii anay jirin sabab aad u wanaagsan oo an loo sameynayn, geli saxiix iyo taariikh qoraalladaada boggaga wada-hadalka]] iyo sidoo kale boggaga kale ee wada-hadalka. (Ha isticmaalin saxiixyada beddelo kasta oo loo sameeyay maqaallada.) * Ha isticmaalin erayada jargon-ka ah oo ay dadka kale an fahammi karin (ama, xaaladaha "jargon-ka Wikipedia", ka dhig erayga ama qoraalka uu noqdo wikilink ku socda bogga Wikipedia ama bogga caawinaada oo qeexaya eraygaas). Isticmaal gaabinta si cawaaqib leh oo qeex haddii ay jirto suurtogalnimo diidmo ama adkaysi ah. ===Ka fogaaw dhaleeceynta dadban=== {{shortcut|WP:INDCRIT}} Ka fogaaw isticmaalka xigashooyin cabsi leh aan la qeexin iyo hababka kale ee muujinaya dhaleeceynta ama sameynaya dhaleeceynta dadban marka aad qorayso ra'yooyinka tifaftirka iyo boggaga wada-hadalka. Qoor si caddayn ah, oo fudud, oo kooban, oo u samee hab u ogolaanaya tifaftirayaasha kale inay si fudud ugu jawaabaan adiga. Meel ku hay in mahad-xumada an si fudud loo muujin karin qoraalka dhexdiisa oo laga yaabo in la fahammo si meel ku dhac ah ama loo turjumo si meel ku dhac ah. Insinuation iyo laba jibbaaran waa in looga fogaado marka la muujinayo dhaleeceynta caawinaada leh. Tan waxay sidoo kale caawisaa tifaftiraha helaya dhaleeceynta si uu si sax ah u fahammo dabeecaddaada oo uu ugu jawaabo diidmooyinkaaga. Tan waxay gaar ahaan caawin kartaa tifaftirayaasha oo Af-Soomaali aanu ahayn luuqada ugu horeysa ama waxay caawisaa kuwa leh dhibaatada fahmida Af-Soomaali qwritten ah. Marka habkan wada-hadalka uu yahay mid loo baahan yahay si loo noqdo mid kooban ama tusaale leh, waa ka wanaagsan tahay in la qeexo ujeedada isticmaalkaaga ee scare quotes ama dadban kale ka dib marka laga soo baxo. Dhab ahaan, dhaleeceynta lagu wadaagay hab kasta iyo ku saabsan mawduuc kasta waa in ay tahay mid [[Wikipedia:Anshax|asluub leh]], waa in ay muujiso [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|u malaynta niyad-wanaagga]], waa in anay ahayn ama anay muujinayn [[Wikipedia:Fadlan ha dhibin dadka cusub|qaniinyada dadka cusub]], oo waa in ay u dhigantaa [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha kale ee Wikipedia]]. Haddii loo tilmaamo si caadiga ah dhanka dabeecadda tifaftiraha ama meelaha kale ee ra'yiga bogga wada-hadalka, dhaleeceyn kasta oo lagu sameeyay {{strong|waa in anay}} ahayn ''weerar shaqsi ah'' sida ku qeexan siyaasadda Wikipedia ee "weerar shaqsi ah ma jiro". Eeg sidoo kale qoraalka "Ka fogaaw ra'yooyinka persanal-ka ah" oo ku saabsan aragtida nooca ugu dambeeya ee dhaleeceynta. == Sida looga fogaado isticmaalka xun ee boggaga wada-hadalka == {{shortcut|WP:AVOIDABUSE}} * Dadka ugu badan waxay leeyihiin kalsooni shaqadooda iyo aragtidooda. Kalsoonida jidhka si fudud ayaa lagu yeeli karaa tifaftirka dhexdiisa, laakiin boggaga wada-hadalku ma ahan meel lagu dib u weeraro. Waxay yihiin meel wanaagsan oo loo kullan karo si loo ''raaxeeyo'' ama dib loogu saxo dhibaatada kalsoonida, laakiin tan ugu muhiimsan, waxay u joogaan gaarista aqbalida ugu wanaagsan maqaallada ay ku xiran yihiin. Haddii qof uu ku diado adiga, isku day in aad fahamto sababta, oo ku bixi waqti si aad u bixiso sababo wanaagsan oo aad u malaynayso in habkaaga ama shaqadaada ay tahay mid sii wanaagsan iyadoo loo marayo bilaabida ama u jawaabida wada-hadallada boggaga wada-hadalka ee la xiriira. * Habka wanaajinta ee ay isticmaasho Wikipedia waa mid joogto ah, oo dib-u-eegista muhiimka ah ee shaqadii hore waa qayb loo baahan yahay oo ka mid ah habkaas. Haddii aad an u diyaarsanayn in shaqadaada si buuxda loo eego, loo dhuuxo, oo loo dhaleeceeyo, ama haddii kalsoonidaada si fudud loo yeeli karo, marka Wikipedia laga yaabaa in anay ahayn meeshaada. * Ha u yeerin magac ama ha ''weerarin shaqsi ahaan'' dadka ama beddelooda. ** U yeerida magac tifaftirayaasha ama beddelooda iyadoo loo isticmaalayo erayada sida "irqiyad" ama "seksis" waxay ka dhigtaa dadka kuwo is-difaaca. Tani waxay ka dhigtaa mid adag in maqaallada looga wada-hadlo si wanaagsan. Haddii aad waa in aad dhaleeceysid, u samee si asluub leh oo caawinaad leh. Ka fogaaw isticmaalka erayada xun iyo qaylooyinka, tiyo haddii loo isticmaalo iyadoo an la lahayn ujeedo lagu weeraro tifaftire kasta, sababtoo ah kuwan si fudud ayaa loo fahammi karaa inay yihiin weerar persanal ah oo laga yaabaa in anay si wanaagsan u caawin jawi saaxiibtinimo leh. * Mar walba ka dhig mid caddayn ah meesha aad uga jawaabayso, gaar ahaan jawaabaha dhexdiisa. ** Jawaabaha dhexdiisa, ka-quoting-garaynta qoraal waa mid la aqbali karo, laakiin ka-paraphrasing-garaynta ama sheegida sida aad u fahamtay waxay inta badan tahay mid sii wanaagsan. Ka dhig mid leh kalsooni fahamkaaga iyadoo loo qorayo, "Sida aad u muuqato in aad leedahay" ama "sida aan kuu fahamayo" si loo aqbalo in aad sameysay faham. Ka hor inta aad an u socon in aad tiraahdo qof uu meel ka dhacay, aqbal in aad laga yaabo in aad si meel ku dhac ah u fahamtay iyaga. ** Ka-interweaving-garaynta jawaabaha dhexda qoraallada qof kale waxay kharibtaa socodka wada-hadalka waxayna ka-breaking-garaysay muujinta qoraallada. Waxay noqon kartaa mid la fahammi karo kuwo qaar, laakiin waa mid an suurtogal ahayn in bulshada ka soo dhibto ay raacdo. *Tifaftirka qoraalka saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka inta badan waa mid an la jeclayn, tiyo haddii tifaftirku uu kaliya saxayo beenta ama naxwaha. == U shaqaynta dhanka aragtida hufan == Marka la xallinayo meelaha loo malaynayo in lagu kharibay [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]]: # Weydii si asluub leh bogga wada-hadalka ee maqaalka ku saabsan meelaha maqaalka oo aad u malaynayso inay yihiin kuwo an hufanayn (ilamaa ay yihiin kuwo aad u xun), oo soo jeedi meelaha loo beddelo. # Haddii anay jawaab soo baxain, samee beddelo. (Isticmaal liiskaaga eegista si aad u hayso taariikhda waxa aad rabaan in aad sameyso.) # Haddii jawaab ay soo baxdo, isku day in aad ka aqbaldo erayada loo isticmaalayo. Habkaas, marka aqbalid la gaaro, [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]] waa mid an u dhowayn inuu dhaco. Waiting-garaynta in la sameeyo tifaftir ilaa aqbalid la gaaro waxay leedahay dhibaatada ah in maqaalku uu ku jiro meel an wanaagsanayn waqti sii dheer, laakiin maqaal oo si joogto ah u beddelma ma abuuro muujin wanaagsan oo ku saabsan Wikipedians kale ama mashruuca oo dhan. === Waxyaabo dhowr ah oo meel ku hayso === * Maqaallada Wikipedia waxaa loo fadhiyaa inay yihiin kuwo hufan, halkii laga taageeri lahaa hal aragti oo ka saraysa mid kale, tiyo haddii aad wax u malaynayso si xoog leh. Boggaga wada-hadalka ma ahan meel lagu doodo qiimaynta ku saabsan midka uu sax yahay ama meel ka dhacay ama sii wanaagsan. Haddii aad rabto in aad tan sameyso, waxaa jira meelo sida social media, public [[blog|weblogs]], iyo kuwo kale oo [[wiki]]s ah. Isticmaal boggaga wada-hadalka ee maqaalka si looga wada-hadlo saxda/maan-saxda, POV bias, ama dhibaatooyinka kale ee maqaalka ku jira, oo ma ahan sida [[Wikipedia:Wikipedia is not a soapbox|soapbox]] oo loo isticmaalo [[advocacy]]. * Haddii qof uu ku diado adiga, tan ma ka dhigna in qofku uu ku neceb yahay, in qofku uu u malaynayo in aad tahay doqon, in qofku uu yahay doqon, ama in qofku uu yahay mid dabeecad xun. Marka ay dadku ka-post-gareeyaan ra'yooyin aan lehayn caawinaad shaqo oo loo maqaalka, waa ka wanaagsan tahay in si fudud loo daayo iyaga. Waxa aad u malaynayso ma ahan mid sax ah ama meel ka dhacay — tusaale caadi ah oo tan oo kale ah waa [[religion|diinta]]. Ka hor inta aad an u malayn in aad yeesho aragtida qof kale, u malay waxa dhaci lahaa haddii ay yeeli lahaayeen adiga dhiigaaga. Meel ku hay in wax kasta oo lagu qoro Wikipedia la haysayo mar walba, tiyo haddii anay ahayn mid muuqata. * Wikipedia waxay ku yeeraysaa in aad [[Wikipedia:Be bold|noqoto mid dhiiran]], tiyo ay tahay mid macquul ah in la meel ku hayso inay suurtogal tahay in la noqdo mid {{em|aad u}} dhiiran. Ka hor inta aad an bilaabin wada-hadalka, weydii adiga ku jira: tani ma tahay mid loo baahan yahay in looga wada-hadlo? Ma ka bixin karaa [[Help:Edit summary|koobid]] tifaftirkayga oo aan sugo dadka kale inay muujiyaan ra'yooyin haddii ay rabaan? Tallaabooyinkayga ma leeyihiin natiijooyin oo anan tixgelin? * Mar walba waxaad u qaadi kartaa wada-hadal dhanka [[email]] ama boggaaga tifaftiraha, haddii anay muhiim u ahayn maqaalka. * Haddii aad ogaato in aad an u wada-soconayn qof, ha u wada-work sameyn qofkaas ka sii badan waxa aad u baahan tahay in aad sameyso. Is-khilaafka an loo baahnayn wuxuu ka-distract-garayaa qof kasta shaqada sameynta qaamuus-aqoodeed wanaagsan oo waa mid an wanaagsanayn. Raacida qof aad neceb tahay Wikipedia dhexdeeda—[[Wikipedia:Harassment#Hounding|Wikihounding]]—waxay noqon kartaa mid kharibid leh. Haddii aad an u wada-soconayn qof, isku day in aad noqoto mid saaxiibtinimo leh. Haddii tani anay caawinayn xaaladda marka waa ka wanaagsan tahay in looga fogaado iyaga. * Tiyo tifaftirka maqaallada uu yahay mid la aqbali karo oo loo dhiirigelinayo, tifaftirka erayada saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka ama bogga kale ee wada-hadalka inta badan waa mid {{em|aan}} la aqbali karin, sababtoo ah wuxuu beddeli karaa ujeedada qoraalkii hore oo wuxuu muujin karaa si meel ku dhac ah fikradaha tifaftirihii hore. Ka fogaaw tifaftirka qoraallada tifaftire kale ilaa ay tahay mid loo baahan yahay. == Erayo kale oo talo ah == {{shortcut|WP:DOOR}}{{Hatnote|WP:DOOR is formerly a shortcut to [[Wikipedia:Portal]].}} Erayada talada ah ee lagu gaba-gabeeyay oo ka socda [[Larry Sanger]]:<ref>Posted by [[User:Larry Sanger|Larry Sanger]] on [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Larry_Sanger&oldid=707310 his user page] on February 14, 2003</ref> * Noqo mid furan oo si diiran u soo dhoweeya, ee ma ahan mid is-xira; * Noqo mid diiradda saara oo kaliya qoraalka qaamuus-aqoodeedka; * Ogaaw oo amaan shaqada ugu wanaagsan: shaqo ah mid qeexan, maaddo leh, khibrad leh, iyo ilo wanaagsan leh; * U shaqee si aad u fahamto waxa hufnaantu ay u baahan tahay iyo sababta ay aad u muhiimka u tahay oo ay u wanaagsan tahay mashruucan; * U shaqee xubnahaaga kale ee caawinaada leh, niyad-wanaaga leh ee Wikipedia si qadarin iyo niyad-wanaag leh; * Soo jiid oo sharaf dadka wanaagsan oo ka warhaya wax badan oo awooda inay ka qoraan si wanaagsan, iyo; Talooyin sii badan oo noocan oo kale ah, eeg [[User:Kingturtle/WikiPrinciples]]. == Eeg sidoo kale == ; Siyaasadaha iyo tilmaamaha * [[Wikipedia:Disruptive editing]] * [[Wikipedia:Dispute resolution]] * [[Wikipedia:Please do not bite the newcomers]] ; Boggaga kale ee la xiriira * [[Wikipedia:Arguments to avoid in edit wars]] * [[Wikipedia:IP editors are human too]] * [[Wikipedia:Mutual withdrawal]] * [[Wikipedia:WikiBullying]] * [[Wikipedia:On privacy, confidentiality and discretion]] * [[Wikipedia:Articles for deletion#Wikietiquette|Wikipedia:Articles for Deletion Wikietiquette]] ==Xusuusin== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia dispute resolution|{{PAGENAME}}]] [[Category:Wikipedia discussion]] r1s77pdv8hbp4azyv4axafmievks923 306742 306741 2026-09-01T11:01:26Z Isma4l 41797 306742 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Etiquette|WP:EQ|WP:ETIQ|WP:WQ|WP:WQT}} {{nutshell|Dhaqanka Wikipedia, tiyo oo uu inta badan ku saabsan yahay wiki gaar ah, wuxuu ku dhashay fikradaha caadiga ah oo ku saabsan wada-work ga. Noqo mid saaxiibtinimo leh oo dabacsan. U shaqee niyad-wanaag. Diiradda saar wanaajinta maqaallada Wikipedia.}} Boggan wuxuu bixiyaa mabaadi'da qaar oo ka mid ah '''dhaqanka''', oo sidoo kale loo yaqano "'''Wikiquette'''", oo ku saabsan sida loogu wada-work sameeyo dadka kale [[Wikipedia]] dhexdeeda. Ka-qaybgalayaasha Wikipedia waxay ka socdaan dalka iyo dhaqammada kala duwan oo badan. Waxaan leenahay aragtiyo, dib-u-eegiso, ra'yooyin, iyo taariikhda nololeed oo kala duwan, kuwaas oo mararka qaarkood aad u kala duwan. U shaqaynta dadka kale si qadarin leh waa muhiimada lagu wada-work sameeyo si wanaagsan iyadoo loo dhisayo qaamuus-aqoodeed internet ah oo caalami ah. == Mabaadi'da dhaqanka Wikipedia == * [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|U malayn niyad-wanaag]]. Wikipedia waxay u shaqaysay si aad u wanaagsan ilaa hada iyadoo ku perustan siyaasad ah xorriyad toos ah oo ku saabsan tifaftirka. Dadku waxay halkan u soo galaan si ay u wada-work sameeyaan oo ay u qoraan maqaallo wanaagsan. * Meel ku hay Xeerka Dahabiga ah: U shaqee dadka kale sida aad rabto in laguula shaqeeyo. * Noqo mid asluub leh. * Meel ku hay in qoraalka caadiga ah uu noqon karo mid an caddayn oo uu inta badan u muuqan karo mid ka dabeecad xun erayadaas oo kale oo si afka ah uga socda qof hanteedada taagan. Humour-ka mar walba ma ahan mid caddayn ah marka la qoro. Meel ku hay in qoraalku uusan lehayn muujinta wajiga, dhawaaqida saxda ah, ama dabeecadda jidhka. Cawaaqib ka noqdo marka aad dooranayso erayada aad qorayso: waxa aad dhab ahaan isku deyayso in aad sheegto laga yaabaa in an loo fahammo habkaas oo kale oo ay dadka kale oo aqriya ay u fahamman. ** Sidoo kale, cawaaqib ka noqdo habka aad u fahammasid qoraallada, wada-hadallada, iyo jawaabaha ay sameeyeen tifaftirayaasha kale: waxa aad u malaynayso in aad ka fahamtay qoraallada iyo wada-hadallada laga yaabaa in anay 100% si sax ah u turjummin marka loo eego waxa ay dadka kale dhab ahaan rabteen inay yiraahdaan iyo sida ay u yiraahdeen. * [[Wikipedia:Civility|Si asluub leh]] u shaqee si loo gaaro aqbalid, oo meel ku hay mabaadi'da ah gaarista is-afgarad sida ujeedo iyo meel muhiim ah marka lagu jiro xallinta diidmooyinka iyo doodaha dadka kale. * Dood ka keen maaddooyinka, ee ma ahan dadka. * Ha u sameyn si loogu talagalay muujin meel ku dhac ah. Cudurdaar bixi haddii aad si an loogu talagalin u sameysid tan. * Ha ilaawoin weydiimaha macquulka ah. * Haddii qof uu ku diado tifaftirkaaga, bixi sababo wanaagsan oo aad u malaynayso inuu yahay mid ku habboon. * Aqbal meel marka aad an ka lahayn jawaab, ama aqbal marka aad ku diaddan tahay ku perustanta fikrad ama dhadhan. * Tiyo inay tahay shaqo adag oo la fahammo karo marka aad ku jirto dood adag ama caraysiin ah, haddii tifaftirayaasha kale anay u shaqaynayn si asluub leh sida aad rabto ama aad ka filanayso, u jawaab tifaftirayaashaas wada-hadalka dhexdiisa iyadoo loo isticmaalayo asluub {{em|ka sii badan}}, ee ma ahan ku si ka yar. Habkaas, waxaad ka caddayn kartaa in dabeecaddaada iyo habkaaga anay u socon dhanka is-khilaafka furan iyo [[WP:NPA|magac-u-yeerida]], iyo in an aad ka hoos marayn meelaha dabeecaddooda si aad "dib uga qaniso". Iyadoo loo marayo tallaabooyinkaaga oo aad ka noqoto mid wanaagsan iyo asluub leh, waxaad si firfircoon u sameynaysaa wax ku saabsan dhibaatada. Isku day in aad u shaqayso dadka kale si sharaf iyo qadarin leh [[all times|waqti kasta]] — tiyo tifaftirayaasha aan asluubta lahayn waxay yihiin dad sidoo kale. * Waxay caawin kartaa in si asluub leh loogu sheego dadka kale haddii aad an ku qancayn habka erayooda (tusaale ahaan, "Waxaan u malaynayaa in aad ahayd mid mahad-xun ku jira meesha sare, oo ma ka yoobayo mid wanaagsan ku saabsan tan. Aynu isku deyano in aan xallino dhibaatada joogta"). * Noqo mid u diyaarsan inuu cudurdaar bixo. Wada-hadallada caraysiin ah ama adag dhexdiisa, waxaan inta badan ka gaari karnaa dareenkayaga oo aan sheegi karnaa waxyaabo aan ka dib rabno in anaan sheegin. Haddii tani ay noqoto xaaladda, sheeg oo cudurdaar bixi. * Cafi oo ilaawoo. * Ogaaw meelahaaga an hufanayn oo ka dhig kuwo la ilaaliyo. * Bixi amaan marka ay tahay meel loo baahan yahay. Qof kasta wuxuu rabaa inuu ka yoobo mid la qadariyo, gaar ahaan jawi inta badan u baahan is-afgarad. Ka-dropping-gareey qoraal saaxiibtinimo leh bogga wada-hadalka ee tifaftiraha ama (si sii wanaagsan) ka-leaving-gareey Barnstar. * Ka-remove-gareey ama ka-summarize-gareey doodaha la xalliyay oo aad ka-initiate-gareysay. * Caawi xallinta diidmooyinka iyo doodaha u dhaxeeya dadka kale. * Yiraahdo ''"fadlan"''" iyo ''"mahadsanid"''. * U qaad si tartiib ah. Haddii aad caraysan tahay, ku bixi waqti ka baxsan Wikipedia halkii aad ka-post-gareyn lahayd ama aad ka-edit-gareyn lahayd. Dib u soo laab maalinti ama todobaadki. Waxaad ogaankarta in qof kale uu sameeyay beddelka ama ra'yiga aad rabtay. Haddii aad u malaynayso in xallin loo baahan yahay, hel qof si uu u caawiyo. Hel maqaal kale oo Wikipedia ah si aad uga-distract-garayso adiga ku jira — waxaa jira {{NUMBEROFARTICLES}} maqaal oo ku jira Wikipedia-da Ingiriiska. Ka-take-up-gareey [[Wikipedia:WikiProject|Wikiproject]], bixi adeegyadaada aadka loo baahan yahay meesha Nadiifin, ama qor maqaal cusub. * Meel ku hay [[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia anay ahayn]]. * Dib u eeg liska meel ku dhacyada caadiga ah]], oo bixi dadaal muhiim ah inta lagu jiro tifaftirka ama ka-expand-garaynta maaddada si looga fogaado iyaga. * Ka fogaaw dib u celinta marka ay suurtogal tahay]], oo ku jir dhexdeeda sharciga Wikipedia ee xeerka saddexda dib u celin (marka laga reebo meelaha ka dhaafida ay ku jirto). * Marka aad dib u celinayso beddelaha dadka kale, bixi sabab ku saabsan dib u celinta (labada meelood ee koobidda tifaftirka iyo bogga wada-hadalka ee maqaalka, haddii loo baahdo) oo noqo mid u diyaarsan inuu soo galo wada-hadal dheeraad ah oo ku saabsan beddeladaas. Si degan oo asluub leh loo qeexo fikradahaaga iyo sababtaada dadka kale waxay inta badan ka dhigi kartaa tifaftirayaashu inay ku raacaan adiga; in la noqdo mid adag, is-difaaca, ama aan wada-hadal lahayn waxay inta badan keeni kartaa dabeecad noocaas oo kale ah oo ay dadka kale muujiyaan, waxayna ku dhex gelin kartaa [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]]. * Niyad badani marba haddii anay jirin sabab aad u wanaagsan oo an loo sameynayn, geli saxiix iyo taariikh qoraalladaada boggaga wada-hadalka]] iyo sidoo kale boggaga kale ee wada-hadalka. (Ha isticmaalin saxiixyada beddelo kasta oo loo sameeyay maqaallada.) * Ha isticmaalin erayada jargon-ka ah oo ay dadka kale an fahammi karin (ama, xaaladaha "jargon-ka Wikipedia", ka dhig erayga ama qoraalka uu noqdo wikilink ku socda bogga Wikipedia ama bogga caawinaada oo qeexaya eraygaas). Isticmaal gaabinta si cawaaqib leh oo qeex haddii ay jirto suurtogalnimo diidmo ama adkaysi ah. ===Ka fogaaw dhaleeceynta dadban=== {{shortcut|WP:INDCRIT}} Ka fogaaw isticmaalka xigashooyin cabsi leh aan la qeexin iyo hababka kale ee muujinaya dhaleeceynta ama sameynaya dhaleeceynta dadban marka aad qorayso ra'yooyinka tifaftirka iyo boggaga wada-hadalka. Qoor si caddayn ah, oo fudud, oo kooban, oo u samee hab u ogolaanaya tifaftirayaasha kale inay si fudud ugu jawaabaan adiga. Meel ku hay in mahad-xumada an si fudud loo muujin karin qoraalka dhexdiisa oo laga yaabo in la fahammo si meel ku dhac ah ama loo turjumo si meel ku dhac ah. Insinuation iyo laba jibbaaran waa in looga fogaado marka la muujinayo dhaleeceynta caawinaada leh. Tan waxay sidoo kale caawisaa tifaftiraha helaya dhaleeceynta si uu si sax ah u fahammo dabeecaddaada oo uu ugu jawaabo diidmooyinkaaga. Tan waxay gaar ahaan caawin kartaa tifaftirayaasha oo Af-Soomaali aanu ahayn luuqada ugu horeysa ama waxay caawisaa kuwa leh dhibaatada fahmida Af-Soomaali qwritten ah. Marka habkan wada-hadalka uu yahay mid loo baahan yahay si loo noqdo mid kooban ama tusaale leh, waa ka wanaagsan tahay in la qeexo ujeedada isticmaalkaaga ee scare quotes ama dadban kale ka dib marka laga soo baxo. Dhab ahaan, dhaleeceynta lagu wadaagay hab kasta iyo ku saabsan mawduuc kasta waa in ay tahay mid [[Wikipedia:Anshax|asluub leh]], waa in ay muujiso [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|u malaynta niyad-wanaagga]], waa in anay ahayn ama anay muujinayn [[Wikipedia:Fadlan ha dhibin dadka cusub|qaniinyada dadka cusub]], oo waa in ay u dhigantaa [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha kale ee Wikipedia]]. Haddii loo tilmaamo si caadiga ah dhanka dabeecadda tifaftiraha ama meelaha kale ee ra'yiga bogga wada-hadalka, dhaleeceyn kasta oo lagu sameeyay {{strong|waa in anay}} ahayn ''weerar shaqsi ah'' sida ku qeexan siyaasadda Wikipedia ee "weerar shaqsi ah ma jiro". Eeg sidoo kale qoraalka "Ka fogaaw ra'yooyinka persanal-ka ah" oo ku saabsan aragtida nooca ugu dambeeya ee dhaleeceynta. == Sida looga fogaado isticmaalka xun ee boggaga wada-hadalka == {{shortcut|WP:AVOIDABUSE}} * Dadka ugu badan waxay leeyihiin kalsooni shaqadooda iyo aragtidooda. Kalsoonida jidhka si fudud ayaa lagu yeeli karaa tifaftirka dhexdiisa, laakiin boggaga wada-hadalku ma ahan meel lagu dib u weeraro. Waxay yihiin meel wanaagsan oo loo kullan karo si loo ''raaxeeyo'' ama dib loogu saxo dhibaatada kalsoonida, laakiin tan ugu muhiimsan, waxay u joogaan gaarista aqbalida ugu wanaagsan maqaallada ay ku xiran yihiin. Haddii qof uu ku diado adiga, isku day in aad fahamto sababta, oo ku bixi waqti si aad u bixiso sababo wanaagsan oo aad u malaynayso in habkaaga ama shaqadaada ay tahay mid sii wanaagsan iyadoo loo marayo bilaabida ama u jawaabida wada-hadallada boggaga wada-hadalka ee la xiriira. * Habka wanaajinta ee ay isticmaasho Wikipedia waa mid joogto ah, oo dib-u-eegista muhiimka ah ee shaqadii hore waa qayb loo baahan yahay oo ka mid ah habkaas. Haddii aad an u diyaarsanayn in shaqadaada si buuxda loo eego, loo dhuuxo, oo loo dhaleeceeyo, ama haddii kalsoonidaada si fudud loo yeeli karo, marka Wikipedia laga yaabaa in anay ahayn meeshaada. * Ha u yeerin magac ama ha ''weerarin shaqsi ahaan'' dadka ama beddelooda. ** U yeerida magac tifaftirayaasha ama beddelooda iyadoo loo isticmaalayo erayada sida "irqiyad" ama "seksis" waxay ka dhigtaa dadka kuwo is-difaaca. Tani waxay ka dhigtaa mid adag in maqaallada looga wada-hadlo si wanaagsan. Haddii aad waa in aad dhaleeceysid, u samee si asluub leh oo caawinaad leh. Ka fogaaw isticmaalka erayada xun iyo qaylooyinka, tiyo haddii loo isticmaalo iyadoo an la lahayn ujeedo lagu weeraro tifaftire kasta, sababtoo ah kuwan si fudud ayaa loo fahammi karaa inay yihiin weerar persanal ah oo laga yaabaa in anay si wanaagsan u caawin jawi saaxiibtinimo leh. * Mar walba ka dhig mid caddayn ah meesha aad uga jawaabayso, gaar ahaan jawaabaha dhexdiisa. ** Jawaabaha dhexdiisa, ka-quoting-garaynta qoraal waa mid la aqbali karo, laakiin ka-paraphrasing-garaynta ama sheegida sida aad u fahamtay waxay inta badan tahay mid sii wanaagsan. Ka dhig mid leh kalsooni fahamkaaga iyadoo loo qorayo, "Sida aad u muuqato in aad leedahay" ama "sida aan kuu fahamayo" si loo aqbalo in aad sameysay faham. Ka hor inta aad an u socon in aad tiraahdo qof uu meel ka dhacay, aqbal in aad laga yaabo in aad si meel ku dhac ah u fahamtay iyaga. ** Ka-interweaving-garaynta jawaabaha dhexda qoraallada qof kale waxay kharibtaa socodka wada-hadalka waxayna ka-breaking-garaysay muujinta qoraallada. Waxay noqon kartaa mid la fahammi karo kuwo qaar, laakiin waa mid an suurtogal ahayn in bulshada ka soo dhibto ay raacdo. *Tifaftirka qoraalka saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka inta badan waa mid an la jeclayn, tiyo haddii tifaftirku uu kaliya saxayo beenta ama naxwaha. == U shaqaynta dhanka aragtida hufan == Marka la xallinayo meelaha loo malaynayo in lagu kharibay [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]]: # Weydii si asluub leh bogga wada-hadalka ee maqaalka ku saabsan meelaha maqaalka oo aad u malaynayso inay yihiin kuwo an hufanayn (ilamaa ay yihiin kuwo aad u xun), oo soo jeedi meelaha loo beddelo. # Haddii anay jawaab soo baxain, samee beddelo. (Isticmaal liiskaaga eegista si aad u hayso taariikhda waxa aad rabaan in aad sameyso.) # Haddii jawaab ay soo baxdo, isku day in aad ka aqbaldo erayada loo isticmaalayo. Habkaas, marka aqbalid la gaaro, dagaalka tifaftirka waa mid an u dhowayn inuu dhaco. Waiting-garaynta in la sameeyo tifaftir ilaa aqbalid la gaaro waxay leedahay dhibaatada ah in maqaalku uu ku jiro meel an wanaagsanayn waqti sii dheer, laakiin maqaal oo si joogto ah u beddelma ma abuuro muujin wanaagsan oo ku saabsan Wikipedians kale ama mashruuca oo dhan. === Waxyaabo dhowr ah oo meel ku hayso === * Maqaallada Wikipedia waxaa loo fadhiyaa inay yihiin kuwo hufan, halkii laga taageeri lahaa hal aragti oo ka saraysa mid kale, tiyo haddii aad wax u malaynayso si xoog leh. Boggaga wada-hadalka ma ahan meel lagu doodo qiimaynta ku saabsan midka uu sax yahay ama meel ka dhacay ama sii wanaagsan. Haddii aad rabto in aad tan sameyso, waxaa jira meelo sida social media, public [[blog|weblogs]], iyo kuwo kale oo wikiyada ah. Isticmaal boggaga wada-hadalka ee maqaalka si looga wada-hadlo saxda/maan-saxda, POV bias, ama dhibaatooyinka kale ee maqaalka ku jira, oo ma ahan sida soapbox oo loo isticmaalo u doodid. * Haddii qof uu ku diado adiga, tan ma ka dhigna in qofku uu ku neceb yahay, in qofku uu u malaynayo in aad tahay doqon, in qofku uu yahay doqon, ama in qofku uu yahay mid dabeecad xun. Marka ay dadku ka-post-gareeyaan ra'yooyin aan lehayn caawinaad shaqo oo loo maqaalka, waa ka wanaagsan tahay in si fudud loo daayo iyaga. Waxa aad u malaynayso ma ahan mid sax ah ama meel ka dhacay — tusaale caadi ah oo tan oo kale ah waa diinta. Ka hor inta aad an u malayn in aad yeesho aragtida qof kale, u malay waxa dhaci lahaa haddii ay yeeli lahaayeen adiga dhiigaaga. Meel ku hay in wax kasta oo lagu qoro Wikipedia la haysayo mar walba, tiyo haddii anay ahayn mid muuqata. * Wikipedia waxay ku yeeraysaa in aad [[Wikipedia:Noqo geesi|noqoto mid dhiiran]], tiyo ay tahay mid macquul ah in la meel ku hayso inay suurtogal tahay in la noqdo mid {{em|aad u}} dhiiran. Ka hor inta aad an bilaabin wada-hadalka, weydii adiga ku jira: tani ma tahay mid loo baahan yahay in looga wada-hadlo? Ma ka bixin karaa koobid tifaftirkayga oo aan sugo dadka kale inay muujiyaan ra'yooyin haddii ay rabaan? Tallaabooyinkayga ma leeyihiin natiijooyin oo anan tixgelin? * Mar walba waxaad u qaadi kartaa wada-hadal dhanka [[email]] ama boggaaga tifaftiraha, haddii anay muhiim u ahayn maqaalka. * Haddii aad ogaato in aad an u wada-soconayn qof, ha u wada-work sameyn qofkaas ka sii badan waxa aad u baahan tahay in aad sameyso. Is-khilaafka an loo baahnayn wuxuu ka-distract-garayaa qof kasta shaqada sameynta qaamuus-aqoodeed wanaagsan oo waa mid an wanaagsanayn. Raacida qof aad neceb tahay Wikipedia dhexdeeda— Wikihounding —waxay noqon kartaa mid kharibid leh. Haddii aad an u wada-soconayn qof, isku day in aad noqoto mid saaxiibtinimo leh. Haddii tani anay caawinayn xaaladda marka waa ka wanaagsan tahay in looga fogaado iyaga. * Tiyo tifaftirka maqaallada uu yahay mid la aqbali karo oo loo dhiirigelinayo, tifaftirka erayada saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka ama bogga kale ee wada-hadalka inta badan waa mid {{em|aan}} la aqbali karin, sababtoo ah wuxuu beddeli karaa ujeedada qoraalkii hore oo wuxuu muujin karaa si meel ku dhac ah fikradaha tifaftirihii hore. Ka fogaaw tifaftirka qoraallada tifaftire kale ilaa ay tahay mid loo baahan yahay. == Erayo kale oo talo ah == {{shortcut|WP:DOOR}}{{Hatnote|WP:DOOR is formerly a shortcut to [[Wikipedia:Portal]].}} Erayada talada ah ee lagu gaba-gabeeyay oo ka socda [[Larry Sanger]]:<ref>Posted by [[User:Larry Sanger|Larry Sanger]] on [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Larry_Sanger&oldid=707310 his user page] on February 14, 2003</ref> * Noqo mid furan oo si diiran u soo dhoweeya, ee ma ahan mid is-xira; * Noqo mid diiradda saara oo kaliya qoraalka qaamuus-aqoodeedka; * Ogaaw oo amaan shaqada ugu wanaagsan: shaqo ah mid qeexan, maaddo leh, khibrad leh, iyo ilo wanaagsan leh; * U shaqee si aad u fahamto waxa hufnaantu ay u baahan tahay iyo sababta ay aad u muhiimka u tahay oo ay u wanaagsan tahay mashruucan; * U shaqee xubnahaaga kale ee caawinaada leh, niyad-wanaaga leh ee Wikipedia si qadarin iyo niyad-wanaag leh; * Soo jiid oo sharaf dadka wanaagsan oo ka warhaya wax badan oo awooda inay ka qoraan si wanaagsan, iyo; Talooyin sii badan oo noocan oo kale ah, eeg [[User:Kingturtle/WikiPrinciples]]. == Eeg sidoo kale == ; Siyaasadaha iyo tilmaamaha * [[Wikipedia:Disruptive editing]] * [[Wikipedia:Dispute resolution]] * [[Wikipedia:Please do not bite the newcomers]] ; Boggaga kale ee la xiriira * [[Wikipedia:Arguments to avoid in edit wars]] * [[Wikipedia:IP editors are human too]] * [[Wikipedia:Mutual withdrawal]] * [[Wikipedia:WikiBullying]] * [[Wikipedia:On privacy, confidentiality and discretion]] * [[Wikipedia:Articles for deletion#Wikietiquette|Wikipedia:Articles for Deletion Wikietiquette]] ==Xusuusin== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia dispute resolution|{{PAGENAME}}]] [[Category:Wikipedia discussion]] 4fhzdnpmm5h1ubub121dq1q2ggs9xpc 306743 306742 2026-09-01T11:01:45Z Isma4l 41797 306743 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Etiquette|WP:EQ|WP:ETIQ|WP:WQ|WP:WQT}} {{nutshell|Dhaqanka Wikipedia, tiyo oo uu inta badan ku saabsan yahay wiki gaar ah, wuxuu ku dhashay fikradaha caadiga ah oo ku saabsan wada-work ga. Noqo mid saaxiibtinimo leh oo dabacsan. U shaqee niyad-wanaag. Diiradda saar wanaajinta maqaallada Wikipedia.}} Boggan wuxuu bixiyaa mabaadi'da qaar oo ka mid ah '''dhaqanka''', oo sidoo kale loo yaqano "'''Wikiquette'''", oo ku saabsan sida loogu wada-work sameeyo dadka kale [[Wikipedia]] dhexdeeda. Ka-qaybgalayaasha Wikipedia waxay ka socdaan dalka iyo dhaqammada kala duwan oo badan. Waxaan leenahay aragtiyo, dib-u-eegiso, ra'yooyin, iyo taariikhda nololeed oo kala duwan, kuwaas oo mararka qaarkood aad u kala duwan. U shaqaynta dadka kale si qadarin leh waa muhiimada lagu wada-work sameeyo si wanaagsan iyadoo loo dhisayo qaamuus-aqoodeed internet ah oo caalami ah. == Mabaadi'da dhaqanka Wikipedia == * [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|U malayn niyad-wanaag]]. Wikipedia waxay u shaqaysay si aad u wanaagsan ilaa hada iyadoo ku perustan siyaasad ah xorriyad toos ah oo ku saabsan tifaftirka. Dadku waxay halkan u soo galaan si ay u wada-work sameeyaan oo ay u qoraan maqaallo wanaagsan. * Meel ku hay Xeerka Dahabiga ah: U shaqee dadka kale sida aad rabto in laguula shaqeeyo. * Noqo mid asluub leh. * Meel ku hay in qoraalka caadiga ah uu noqon karo mid an caddayn oo uu inta badan u muuqan karo mid ka dabeecad xun erayadaas oo kale oo si afka ah uga socda qof hanteedada taagan. Humour-ka mar walba ma ahan mid caddayn ah marka la qoro. Meel ku hay in qoraalku uusan lehayn muujinta wajiga, dhawaaqida saxda ah, ama dabeecadda jidhka. Cawaaqib ka noqdo marka aad dooranayso erayada aad qorayso: waxa aad dhab ahaan isku deyayso in aad sheegto laga yaabaa in an loo fahammo habkaas oo kale oo ay dadka kale oo aqriya ay u fahamman. ** Sidoo kale, cawaaqib ka noqdo habka aad u fahammasid qoraallada, wada-hadallada, iyo jawaabaha ay sameeyeen tifaftirayaasha kale: waxa aad u malaynayso in aad ka fahamtay qoraallada iyo wada-hadallada laga yaabaa in anay 100% si sax ah u turjummin marka loo eego waxa ay dadka kale dhab ahaan rabteen inay yiraahdaan iyo sida ay u yiraahdeen. * [[Wikipedia:Civility|Si asluub leh]] u shaqee si loo gaaro aqbalid, oo meel ku hay mabaadi'da ah gaarista is-afgarad sida ujeedo iyo meel muhiim ah marka lagu jiro xallinta diidmooyinka iyo doodaha dadka kale. * Dood ka keen maaddooyinka, ee ma ahan dadka. * Ha u sameyn si loogu talagalay muujin meel ku dhac ah. Cudurdaar bixi haddii aad si an loogu talagalin u sameysid tan. * Ha ilaawoin weydiimaha macquulka ah. * Haddii qof uu ku diado tifaftirkaaga, bixi sababo wanaagsan oo aad u malaynayso inuu yahay mid ku habboon. * Aqbal meel marka aad an ka lahayn jawaab, ama aqbal marka aad ku diaddan tahay ku perustanta fikrad ama dhadhan. * Tiyo inay tahay shaqo adag oo la fahammo karo marka aad ku jirto dood adag ama caraysiin ah, haddii tifaftirayaasha kale anay u shaqaynayn si asluub leh sida aad rabto ama aad ka filanayso, u jawaab tifaftirayaashaas wada-hadalka dhexdiisa iyadoo loo isticmaalayo asluub {{em|ka sii badan}}, ee ma ahan ku si ka yar. Habkaas, waxaad ka caddayn kartaa in dabeecaddaada iyo habkaaga anay u socon dhanka is-khilaafka furan iyo [[WP:NPA|magac-u-yeerida]], iyo in an aad ka hoos marayn meelaha dabeecaddooda si aad "dib uga qaniso". Iyadoo loo marayo tallaabooyinkaaga oo aad ka noqoto mid wanaagsan iyo asluub leh, waxaad si firfircoon u sameynaysaa wax ku saabsan dhibaatada. Isku day in aad u shaqayso dadka kale si sharaf iyo qadarin leh [[all times|waqti kasta]] — tiyo tifaftirayaasha aan asluubta lahayn waxay yihiin dad sidoo kale. * Waxay caawin kartaa in si asluub leh loogu sheego dadka kale haddii aad an ku qancayn habka erayooda (tusaale ahaan, "Waxaan u malaynayaa in aad ahayd mid mahad-xun ku jira meesha sare, oo ma ka yoobayo mid wanaagsan ku saabsan tan. Aynu isku deyano in aan xallino dhibaatada joogta"). * Noqo mid u diyaarsan inuu cudurdaar bixo. Wada-hadallada caraysiin ah ama adag dhexdiisa, waxaan inta badan ka gaari karnaa dareenkayaga oo aan sheegi karnaa waxyaabo aan ka dib rabno in anaan sheegin. Haddii tani ay noqoto xaaladda, sheeg oo cudurdaar bixi. * Cafi oo ilaawoo. * Ogaaw meelahaaga an hufanayn oo ka dhig kuwo la ilaaliyo. * Bixi amaan marka ay tahay meel loo baahan yahay. Qof kasta wuxuu rabaa inuu ka yoobo mid la qadariyo, gaar ahaan jawi inta badan u baahan is-afgarad. Ka-dropping-gareey qoraal saaxiibtinimo leh bogga wada-hadalka ee tifaftiraha ama (si sii wanaagsan) ka-leaving-gareey Barnstar. * Ka-remove-gareey ama ka-summarize-gareey doodaha la xalliyay oo aad ka-initiate-gareysay. * Caawi xallinta diidmooyinka iyo doodaha u dhaxeeya dadka kale. * Yiraahdo ''"fadlan"''" iyo ''"mahadsanid"''. * U qaad si tartiib ah. Haddii aad caraysan tahay, ku bixi waqti ka baxsan Wikipedia halkii aad ka-post-gareyn lahayd ama aad ka-edit-gareyn lahayd. Dib u soo laab maalinti ama todobaadki. Waxaad ogaankarta in qof kale uu sameeyay beddelka ama ra'yiga aad rabtay. Haddii aad u malaynayso in xallin loo baahan yahay, hel qof si uu u caawiyo. Hel maqaal kale oo Wikipedia ah si aad uga-distract-garayso adiga ku jira — waxaa jira {{NUMBEROFARTICLES}} maqaal oo ku jira Wikipedia-da Ingiriiska. Ka-take-up-gareey [[Wikipedia:WikiProject|Wikiproject]], bixi adeegyadaada aadka loo baahan yahay meesha Nadiifin, ama qor maqaal cusub. * Meel ku hay [[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia anay ahayn]]. * Dib u eeg liska meel ku dhacyada caadiga ah]], oo bixi dadaal muhiim ah inta lagu jiro tifaftirka ama ka-expand-garaynta maaddada si looga fogaado iyaga. * Ka fogaaw dib u celinta marka ay suurtogal tahay]], oo ku jir dhexdeeda sharciga Wikipedia ee xeerka saddexda dib u celin (marka laga reebo meelaha ka dhaafida ay ku jirto). * Marka aad dib u celinayso beddelaha dadka kale, bixi sabab ku saabsan dib u celinta (labada meelood ee koobidda tifaftirka iyo bogga wada-hadalka ee maqaalka, haddii loo baahdo) oo noqo mid u diyaarsan inuu soo galo wada-hadal dheeraad ah oo ku saabsan beddeladaas. Si degan oo asluub leh loo qeexo fikradahaaga iyo sababtaada dadka kale waxay inta badan ka dhigi kartaa tifaftirayaashu inay ku raacaan adiga; in la noqdo mid adag, is-difaaca, ama aan wada-hadal lahayn waxay inta badan keeni kartaa dabeecad noocaas oo kale ah oo ay dadka kale muujiyaan, waxayna ku dhex gelin kartaa [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]]. * Niyad badani marba haddii anay jirin sabab aad u wanaagsan oo an loo sameynayn, geli saxiix iyo taariikh qoraalladaada boggaga wada-hadalka]] iyo sidoo kale boggaga kale ee wada-hadalka. (Ha isticmaalin saxiixyada beddelo kasta oo loo sameeyay maqaallada.) * Ha isticmaalin erayada jargon-ka ah oo ay dadka kale an fahammi karin (ama, xaaladaha "jargon-ka Wikipedia", ka dhig erayga ama qoraalka uu noqdo wikilink ku socda bogga Wikipedia ama bogga caawinaada oo qeexaya eraygaas). Isticmaal gaabinta si cawaaqib leh oo qeex haddii ay jirto suurtogalnimo diidmo ama adkaysi ah. ===Ka fogaaw dhaleeceynta dadban=== {{shortcut|WP:INDCRIT}} Ka fogaaw isticmaalka xigashooyin cabsi leh aan la qeexin iyo hababka kale ee muujinaya dhaleeceynta ama sameynaya dhaleeceynta dadban marka aad qorayso ra'yooyinka tifaftirka iyo boggaga wada-hadalka. Qoor si caddayn ah, oo fudud, oo kooban, oo u samee hab u ogolaanaya tifaftirayaasha kale inay si fudud ugu jawaabaan adiga. Meel ku hay in mahad-xumada an si fudud loo muujin karin qoraalka dhexdiisa oo laga yaabo in la fahammo si meel ku dhac ah ama loo turjumo si meel ku dhac ah. Insinuation iyo laba jibbaaran waa in looga fogaado marka la muujinayo dhaleeceynta caawinaada leh. Tan waxay sidoo kale caawisaa tifaftiraha helaya dhaleeceynta si uu si sax ah u fahammo dabeecaddaada oo uu ugu jawaabo diidmooyinkaaga. Tan waxay gaar ahaan caawin kartaa tifaftirayaasha oo Af-Soomaali aanu ahayn luuqada ugu horeysa ama waxay caawisaa kuwa leh dhibaatada fahmida Af-Soomaali qwritten ah. Marka habkan wada-hadalka uu yahay mid loo baahan yahay si loo noqdo mid kooban ama tusaale leh, waa ka wanaagsan tahay in la qeexo ujeedada isticmaalkaaga ee scare quotes ama dadban kale ka dib marka laga soo baxo. Dhab ahaan, dhaleeceynta lagu wadaagay hab kasta iyo ku saabsan mawduuc kasta waa in ay tahay mid [[Wikipedia:Anshax|asluub leh]], waa in ay muujiso [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|u malaynta niyad-wanaagga]], waa in anay ahayn ama anay muujinayn [[Wikipedia:Fadlan ha dhibin dadka cusub|qaniinyada dadka cusub]], oo waa in ay u dhigantaa [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha kale ee Wikipedia]]. Haddii loo tilmaamo si caadiga ah dhanka dabeecadda tifaftiraha ama meelaha kale ee ra'yiga bogga wada-hadalka, dhaleeceyn kasta oo lagu sameeyay {{strong|waa in anay}} ahayn ''weerar shaqsi ah'' sida ku qeexan siyaasadda Wikipedia ee "weerar shaqsi ah ma jiro". Eeg sidoo kale qoraalka "Ka fogaaw ra'yooyinka persanal-ka ah" oo ku saabsan aragtida nooca ugu dambeeya ee dhaleeceynta. == Sida looga fogaado isticmaalka xun ee boggaga wada-hadalka == {{shortcut|WP:AVOIDABUSE}} * Dadka ugu badan waxay leeyihiin kalsooni shaqadooda iyo aragtidooda. Kalsoonida jidhka si fudud ayaa lagu yeeli karaa tifaftirka dhexdiisa, laakiin boggaga wada-hadalku ma ahan meel lagu dib u weeraro. Waxay yihiin meel wanaagsan oo loo kullan karo si loo ''raaxeeyo'' ama dib loogu saxo dhibaatada kalsoonida, laakiin tan ugu muhiimsan, waxay u joogaan gaarista aqbalida ugu wanaagsan maqaallada ay ku xiran yihiin. Haddii qof uu ku diado adiga, isku day in aad fahamto sababta, oo ku bixi waqti si aad u bixiso sababo wanaagsan oo aad u malaynayso in habkaaga ama shaqadaada ay tahay mid sii wanaagsan iyadoo loo marayo bilaabida ama u jawaabida wada-hadallada boggaga wada-hadalka ee la xiriira. * Habka wanaajinta ee ay isticmaasho Wikipedia waa mid joogto ah, oo dib-u-eegista muhiimka ah ee shaqadii hore waa qayb loo baahan yahay oo ka mid ah habkaas. Haddii aad an u diyaarsanayn in shaqadaada si buuxda loo eego, loo dhuuxo, oo loo dhaleeceeyo, ama haddii kalsoonidaada si fudud loo yeeli karo, marka Wikipedia laga yaabaa in anay ahayn meeshaada. * Ha u yeerin magac ama ha ''weerarin shaqsi ahaan'' dadka ama beddelooda. ** U yeerida magac tifaftirayaasha ama beddelooda iyadoo loo isticmaalayo erayada sida "irqiyad" ama "seksis" waxay ka dhigtaa dadka kuwo is-difaaca. Tani waxay ka dhigtaa mid adag in maqaallada looga wada-hadlo si wanaagsan. Haddii aad waa in aad dhaleeceysid, u samee si asluub leh oo caawinaad leh. Ka fogaaw isticmaalka erayada xun iyo qaylooyinka, tiyo haddii loo isticmaalo iyadoo an la lahayn ujeedo lagu weeraro tifaftire kasta, sababtoo ah kuwan si fudud ayaa loo fahammi karaa inay yihiin weerar persanal ah oo laga yaabaa in anay si wanaagsan u caawin jawi saaxiibtinimo leh. * Mar walba ka dhig mid caddayn ah meesha aad uga jawaabayso, gaar ahaan jawaabaha dhexdiisa. ** Jawaabaha dhexdiisa, ka-quoting-garaynta qoraal waa mid la aqbali karo, laakiin ka-paraphrasing-garaynta ama sheegida sida aad u fahamtay waxay inta badan tahay mid sii wanaagsan. Ka dhig mid leh kalsooni fahamkaaga iyadoo loo qorayo, "Sida aad u muuqato in aad leedahay" ama "sida aan kuu fahamayo" si loo aqbalo in aad sameysay faham. Ka hor inta aad an u socon in aad tiraahdo qof uu meel ka dhacay, aqbal in aad laga yaabo in aad si meel ku dhac ah u fahamtay iyaga. ** Ka-interweaving-garaynta jawaabaha dhexda qoraallada qof kale waxay kharibtaa socodka wada-hadalka waxayna ka-breaking-garaysay muujinta qoraallada. Waxay noqon kartaa mid la fahammi karo kuwo qaar, laakiin waa mid an suurtogal ahayn in bulshada ka soo dhibto ay raacdo. *Tifaftirka qoraalka saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka inta badan waa mid an la jeclayn, tiyo haddii tifaftirku uu kaliya saxayo beenta ama naxwaha. == U shaqaynta dhanka aragtida hufan == Marka la xallinayo meelaha loo malaynayo in lagu kharibay [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]]: # Weydii si asluub leh bogga wada-hadalka ee maqaalka ku saabsan meelaha maqaalka oo aad u malaynayso inay yihiin kuwo an hufanayn (ilamaa ay yihiin kuwo aad u xun), oo soo jeedi meelaha loo beddelo. # Haddii anay jawaab soo baxain, samee beddelo. (Isticmaal liiskaaga eegista si aad u hayso taariikhda waxa aad rabaan in aad sameyso.) # Haddii jawaab ay soo baxdo, isku day in aad ka aqbaldo erayada loo isticmaalayo. Habkaas, marka aqbalid la gaaro, dagaalka tifaftirka waa mid an u dhowayn inuu dhaco. Waiting-garaynta in la sameeyo tifaftir ilaa aqbalid la gaaro waxay leedahay dhibaatada ah in maqaalku uu ku jiro meel an wanaagsanayn waqti sii dheer, laakiin maqaal oo si joogto ah u beddelma ma abuuro muujin wanaagsan oo ku saabsan Wikipedians kale ama mashruuca oo dhan. === Waxyaabo dhowr ah oo meel ku hayso === * Maqaallada Wikipedia waxaa loo fadhiyaa inay yihiin kuwo hufan, halkii laga taageeri lahaa hal aragti oo ka saraysa mid kale, tiyo haddii aad wax u malaynayso si xoog leh. Boggaga wada-hadalka ma ahan meel lagu doodo qiimaynta ku saabsan midka uu sax yahay ama meel ka dhacay ama sii wanaagsan. Haddii aad rabto in aad tan sameyso, waxaa jira meelo sida social media, public [[blog|weblogs]], iyo kuwo kale oo wikiyada ah. Isticmaal boggaga wada-hadalka ee maqaalka si looga wada-hadlo saxda/maan-saxda, POV bias, ama dhibaatooyinka kale ee maqaalka ku jira, oo ma ahan sida soapbox oo loo isticmaalo u doodid. * Haddii qof uu ku diado adiga, tan ma ka dhigna in qofku uu ku neceb yahay, in qofku uu u malaynayo in aad tahay doqon, in qofku uu yahay doqon, ama in qofku uu yahay mid dabeecad xun. Marka ay dadku ka-post-gareeyaan ra'yooyin aan lehayn caawinaad shaqo oo loo maqaalka, waa ka wanaagsan tahay in si fudud loo daayo iyaga. Waxa aad u malaynayso ma ahan mid sax ah ama meel ka dhacay — tusaale caadi ah oo tan oo kale ah waa diinta. Ka hor inta aad an u malayn in aad yeesho aragtida qof kale, u malay waxa dhaci lahaa haddii ay yeeli lahaayeen adiga dhiigaaga. Meel ku hay in wax kasta oo lagu qoro Wikipedia la haysayo mar walba, tiyo haddii anay ahayn mid muuqata. * Wikipedia waxay ku yeeraysaa in aad [[Wikipedia:Noqo geesi|noqoto mid dhiiran]], tiyo ay tahay mid macquul ah in la meel ku hayso inay suurtogal tahay in la noqdo mid {{em|aad u}} dhiiran. Ka hor inta aad an bilaabin wada-hadalka, weydii adiga ku jira: tani ma tahay mid loo baahan yahay in looga wada-hadlo? Ma ka bixin karaa koobid tifaftirkayga oo aan sugo dadka kale inay muujiyaan ra'yooyin haddii ay rabaan? Tallaabooyinkayga ma leeyihiin natiijooyin oo anan tixgelin? * Mar walba waxaad u qaadi kartaa wada-hadal dhanka [[email]] ama boggaaga tifaftiraha, haddii anay muhiim u ahayn maqaalka. * Haddii aad ogaato in aad an u wada-soconayn qof, ha u wada-work sameyn qofkaas ka sii badan waxa aad u baahan tahay in aad sameyso. Is-khilaafka an loo baahnayn wuxuu ka-distract-garayaa qof kasta shaqada sameynta qaamuus-aqoodeed wanaagsan oo waa mid an wanaagsanayn. Raacida qof aad neceb tahay Wikipedia dhexdeeda— Wikihounding —waxay noqon kartaa mid kharibid leh. Haddii aad an u wada-soconayn qof, isku day in aad noqoto mid saaxiibtinimo leh. Haddii tani anay caawinayn xaaladda marka waa ka wanaagsan tahay in looga fogaado iyaga. * Tiyo tifaftirka maqaallada uu yahay mid la aqbali karo oo loo dhiirigelinayo, tifaftirka erayada saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka ama bogga kale ee wada-hadalka inta badan waa mid {{em|aan}} la aqbali karin, sababtoo ah wuxuu beddeli karaa ujeedada qoraalkii hore oo wuxuu muujin karaa si meel ku dhac ah fikradaha tifaftirihii hore. Ka fogaaw tifaftirka qoraallada tifaftire kale ilaa ay tahay mid loo baahan yahay. == Erayo kale oo talo ah == {{shortcut|WP:DOOR}}{{Hatnote|WP:DOOR is formerly a shortcut to [[Wikipedia:Portal]].}} Erayada talada ah ee lagu gaba-gabeeyay oo ka socda [[Larry Sanger]]:<ref>Posted by [[User:Larry Sanger|Larry Sanger]] on [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Larry_Sanger&oldid=707310 his user page] on February 14, 2003</ref> * Noqo mid furan oo si diiran u soo dhoweeya, ee ma ahan mid is-xira; * Noqo mid diiradda saara oo kaliya qoraalka qaamuus-aqoodeedka; * Ogaaw oo amaan shaqada ugu wanaagsan: shaqo ah mid qeexan, maaddo leh, khibrad leh, iyo ilo wanaagsan leh; * U shaqee si aad u fahamto waxa hufnaantu ay u baahan tahay iyo sababta ay aad u muhiimka u tahay oo ay u wanaagsan tahay mashruucan; * U shaqee xubnahaaga kale ee caawinaada leh, niyad-wanaaga leh ee Wikipedia si qadarin iyo niyad-wanaag leh; * Soo jiid oo sharaf dadka wanaagsan oo ka warhaya wax badan oo awooda inay ka qoraan si wanaagsan, iyo; Talooyin sii badan oo noocan oo kale ah, eeg [[User:Kingturtle/WikiPrinciples]]. ==Xusuusin== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia dispute resolution|{{PAGENAME}}]] [[Category:Wikipedia discussion]] 123pnqqprivncaufcqq0rq35kwb0jrz 306744 306743 2026-09-01T11:01:59Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Anshaxa]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306743 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Etiquette|WP:EQ|WP:ETIQ|WP:WQ|WP:WQT}} {{nutshell|Dhaqanka Wikipedia, tiyo oo uu inta badan ku saabsan yahay wiki gaar ah, wuxuu ku dhashay fikradaha caadiga ah oo ku saabsan wada-work ga. Noqo mid saaxiibtinimo leh oo dabacsan. U shaqee niyad-wanaag. Diiradda saar wanaajinta maqaallada Wikipedia.}} Boggan wuxuu bixiyaa mabaadi'da qaar oo ka mid ah '''dhaqanka''', oo sidoo kale loo yaqano "'''Wikiquette'''", oo ku saabsan sida loogu wada-work sameeyo dadka kale [[Wikipedia]] dhexdeeda. Ka-qaybgalayaasha Wikipedia waxay ka socdaan dalka iyo dhaqammada kala duwan oo badan. Waxaan leenahay aragtiyo, dib-u-eegiso, ra'yooyin, iyo taariikhda nololeed oo kala duwan, kuwaas oo mararka qaarkood aad u kala duwan. U shaqaynta dadka kale si qadarin leh waa muhiimada lagu wada-work sameeyo si wanaagsan iyadoo loo dhisayo qaamuus-aqoodeed internet ah oo caalami ah. == Mabaadi'da dhaqanka Wikipedia == * [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|U malayn niyad-wanaag]]. Wikipedia waxay u shaqaysay si aad u wanaagsan ilaa hada iyadoo ku perustan siyaasad ah xorriyad toos ah oo ku saabsan tifaftirka. Dadku waxay halkan u soo galaan si ay u wada-work sameeyaan oo ay u qoraan maqaallo wanaagsan. * Meel ku hay Xeerka Dahabiga ah: U shaqee dadka kale sida aad rabto in laguula shaqeeyo. * Noqo mid asluub leh. * Meel ku hay in qoraalka caadiga ah uu noqon karo mid an caddayn oo uu inta badan u muuqan karo mid ka dabeecad xun erayadaas oo kale oo si afka ah uga socda qof hanteedada taagan. Humour-ka mar walba ma ahan mid caddayn ah marka la qoro. Meel ku hay in qoraalku uusan lehayn muujinta wajiga, dhawaaqida saxda ah, ama dabeecadda jidhka. Cawaaqib ka noqdo marka aad dooranayso erayada aad qorayso: waxa aad dhab ahaan isku deyayso in aad sheegto laga yaabaa in an loo fahammo habkaas oo kale oo ay dadka kale oo aqriya ay u fahamman. ** Sidoo kale, cawaaqib ka noqdo habka aad u fahammasid qoraallada, wada-hadallada, iyo jawaabaha ay sameeyeen tifaftirayaasha kale: waxa aad u malaynayso in aad ka fahamtay qoraallada iyo wada-hadallada laga yaabaa in anay 100% si sax ah u turjummin marka loo eego waxa ay dadka kale dhab ahaan rabteen inay yiraahdaan iyo sida ay u yiraahdeen. * [[Wikipedia:Civility|Si asluub leh]] u shaqee si loo gaaro aqbalid, oo meel ku hay mabaadi'da ah gaarista is-afgarad sida ujeedo iyo meel muhiim ah marka lagu jiro xallinta diidmooyinka iyo doodaha dadka kale. * Dood ka keen maaddooyinka, ee ma ahan dadka. * Ha u sameyn si loogu talagalay muujin meel ku dhac ah. Cudurdaar bixi haddii aad si an loogu talagalin u sameysid tan. * Ha ilaawoin weydiimaha macquulka ah. * Haddii qof uu ku diado tifaftirkaaga, bixi sababo wanaagsan oo aad u malaynayso inuu yahay mid ku habboon. * Aqbal meel marka aad an ka lahayn jawaab, ama aqbal marka aad ku diaddan tahay ku perustanta fikrad ama dhadhan. * Tiyo inay tahay shaqo adag oo la fahammo karo marka aad ku jirto dood adag ama caraysiin ah, haddii tifaftirayaasha kale anay u shaqaynayn si asluub leh sida aad rabto ama aad ka filanayso, u jawaab tifaftirayaashaas wada-hadalka dhexdiisa iyadoo loo isticmaalayo asluub {{em|ka sii badan}}, ee ma ahan ku si ka yar. Habkaas, waxaad ka caddayn kartaa in dabeecaddaada iyo habkaaga anay u socon dhanka is-khilaafka furan iyo [[WP:NPA|magac-u-yeerida]], iyo in an aad ka hoos marayn meelaha dabeecaddooda si aad "dib uga qaniso". Iyadoo loo marayo tallaabooyinkaaga oo aad ka noqoto mid wanaagsan iyo asluub leh, waxaad si firfircoon u sameynaysaa wax ku saabsan dhibaatada. Isku day in aad u shaqayso dadka kale si sharaf iyo qadarin leh [[all times|waqti kasta]] — tiyo tifaftirayaasha aan asluubta lahayn waxay yihiin dad sidoo kale. * Waxay caawin kartaa in si asluub leh loogu sheego dadka kale haddii aad an ku qancayn habka erayooda (tusaale ahaan, "Waxaan u malaynayaa in aad ahayd mid mahad-xun ku jira meesha sare, oo ma ka yoobayo mid wanaagsan ku saabsan tan. Aynu isku deyano in aan xallino dhibaatada joogta"). * Noqo mid u diyaarsan inuu cudurdaar bixo. Wada-hadallada caraysiin ah ama adag dhexdiisa, waxaan inta badan ka gaari karnaa dareenkayaga oo aan sheegi karnaa waxyaabo aan ka dib rabno in anaan sheegin. Haddii tani ay noqoto xaaladda, sheeg oo cudurdaar bixi. * Cafi oo ilaawoo. * Ogaaw meelahaaga an hufanayn oo ka dhig kuwo la ilaaliyo. * Bixi amaan marka ay tahay meel loo baahan yahay. Qof kasta wuxuu rabaa inuu ka yoobo mid la qadariyo, gaar ahaan jawi inta badan u baahan is-afgarad. Ka-dropping-gareey qoraal saaxiibtinimo leh bogga wada-hadalka ee tifaftiraha ama (si sii wanaagsan) ka-leaving-gareey Barnstar. * Ka-remove-gareey ama ka-summarize-gareey doodaha la xalliyay oo aad ka-initiate-gareysay. * Caawi xallinta diidmooyinka iyo doodaha u dhaxeeya dadka kale. * Yiraahdo ''"fadlan"''" iyo ''"mahadsanid"''. * U qaad si tartiib ah. Haddii aad caraysan tahay, ku bixi waqti ka baxsan Wikipedia halkii aad ka-post-gareyn lahayd ama aad ka-edit-gareyn lahayd. Dib u soo laab maalinti ama todobaadki. Waxaad ogaankarta in qof kale uu sameeyay beddelka ama ra'yiga aad rabtay. Haddii aad u malaynayso in xallin loo baahan yahay, hel qof si uu u caawiyo. Hel maqaal kale oo Wikipedia ah si aad uga-distract-garayso adiga ku jira — waxaa jira {{NUMBEROFARTICLES}} maqaal oo ku jira Wikipedia-da Ingiriiska. Ka-take-up-gareey [[Wikipedia:WikiProject|Wikiproject]], bixi adeegyadaada aadka loo baahan yahay meesha Nadiifin, ama qor maqaal cusub. * Meel ku hay [[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia anay ahayn]]. * Dib u eeg liska meel ku dhacyada caadiga ah]], oo bixi dadaal muhiim ah inta lagu jiro tifaftirka ama ka-expand-garaynta maaddada si looga fogaado iyaga. * Ka fogaaw dib u celinta marka ay suurtogal tahay]], oo ku jir dhexdeeda sharciga Wikipedia ee xeerka saddexda dib u celin (marka laga reebo meelaha ka dhaafida ay ku jirto). * Marka aad dib u celinayso beddelaha dadka kale, bixi sabab ku saabsan dib u celinta (labada meelood ee koobidda tifaftirka iyo bogga wada-hadalka ee maqaalka, haddii loo baahdo) oo noqo mid u diyaarsan inuu soo galo wada-hadal dheeraad ah oo ku saabsan beddeladaas. Si degan oo asluub leh loo qeexo fikradahaaga iyo sababtaada dadka kale waxay inta badan ka dhigi kartaa tifaftirayaashu inay ku raacaan adiga; in la noqdo mid adag, is-difaaca, ama aan wada-hadal lahayn waxay inta badan keeni kartaa dabeecad noocaas oo kale ah oo ay dadka kale muujiyaan, waxayna ku dhex gelin kartaa [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]]. * Niyad badani marba haddii anay jirin sabab aad u wanaagsan oo an loo sameynayn, geli saxiix iyo taariikh qoraalladaada boggaga wada-hadalka]] iyo sidoo kale boggaga kale ee wada-hadalka. (Ha isticmaalin saxiixyada beddelo kasta oo loo sameeyay maqaallada.) * Ha isticmaalin erayada jargon-ka ah oo ay dadka kale an fahammi karin (ama, xaaladaha "jargon-ka Wikipedia", ka dhig erayga ama qoraalka uu noqdo wikilink ku socda bogga Wikipedia ama bogga caawinaada oo qeexaya eraygaas). Isticmaal gaabinta si cawaaqib leh oo qeex haddii ay jirto suurtogalnimo diidmo ama adkaysi ah. ===Ka fogaaw dhaleeceynta dadban=== {{shortcut|WP:INDCRIT}} Ka fogaaw isticmaalka xigashooyin cabsi leh aan la qeexin iyo hababka kale ee muujinaya dhaleeceynta ama sameynaya dhaleeceynta dadban marka aad qorayso ra'yooyinka tifaftirka iyo boggaga wada-hadalka. Qoor si caddayn ah, oo fudud, oo kooban, oo u samee hab u ogolaanaya tifaftirayaasha kale inay si fudud ugu jawaabaan adiga. Meel ku hay in mahad-xumada an si fudud loo muujin karin qoraalka dhexdiisa oo laga yaabo in la fahammo si meel ku dhac ah ama loo turjumo si meel ku dhac ah. Insinuation iyo laba jibbaaran waa in looga fogaado marka la muujinayo dhaleeceynta caawinaada leh. Tan waxay sidoo kale caawisaa tifaftiraha helaya dhaleeceynta si uu si sax ah u fahammo dabeecaddaada oo uu ugu jawaabo diidmooyinkaaga. Tan waxay gaar ahaan caawin kartaa tifaftirayaasha oo Af-Soomaali aanu ahayn luuqada ugu horeysa ama waxay caawisaa kuwa leh dhibaatada fahmida Af-Soomaali qwritten ah. Marka habkan wada-hadalka uu yahay mid loo baahan yahay si loo noqdo mid kooban ama tusaale leh, waa ka wanaagsan tahay in la qeexo ujeedada isticmaalkaaga ee scare quotes ama dadban kale ka dib marka laga soo baxo. Dhab ahaan, dhaleeceynta lagu wadaagay hab kasta iyo ku saabsan mawduuc kasta waa in ay tahay mid [[Wikipedia:Anshax|asluub leh]], waa in ay muujiso [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|u malaynta niyad-wanaagga]], waa in anay ahayn ama anay muujinayn [[Wikipedia:Fadlan ha dhibin dadka cusub|qaniinyada dadka cusub]], oo waa in ay u dhigantaa [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha kale ee Wikipedia]]. Haddii loo tilmaamo si caadiga ah dhanka dabeecadda tifaftiraha ama meelaha kale ee ra'yiga bogga wada-hadalka, dhaleeceyn kasta oo lagu sameeyay {{strong|waa in anay}} ahayn ''weerar shaqsi ah'' sida ku qeexan siyaasadda Wikipedia ee "weerar shaqsi ah ma jiro". Eeg sidoo kale qoraalka "Ka fogaaw ra'yooyinka persanal-ka ah" oo ku saabsan aragtida nooca ugu dambeeya ee dhaleeceynta. == Sida looga fogaado isticmaalka xun ee boggaga wada-hadalka == {{shortcut|WP:AVOIDABUSE}} * Dadka ugu badan waxay leeyihiin kalsooni shaqadooda iyo aragtidooda. Kalsoonida jidhka si fudud ayaa lagu yeeli karaa tifaftirka dhexdiisa, laakiin boggaga wada-hadalku ma ahan meel lagu dib u weeraro. Waxay yihiin meel wanaagsan oo loo kullan karo si loo ''raaxeeyo'' ama dib loogu saxo dhibaatada kalsoonida, laakiin tan ugu muhiimsan, waxay u joogaan gaarista aqbalida ugu wanaagsan maqaallada ay ku xiran yihiin. Haddii qof uu ku diado adiga, isku day in aad fahamto sababta, oo ku bixi waqti si aad u bixiso sababo wanaagsan oo aad u malaynayso in habkaaga ama shaqadaada ay tahay mid sii wanaagsan iyadoo loo marayo bilaabida ama u jawaabida wada-hadallada boggaga wada-hadalka ee la xiriira. * Habka wanaajinta ee ay isticmaasho Wikipedia waa mid joogto ah, oo dib-u-eegista muhiimka ah ee shaqadii hore waa qayb loo baahan yahay oo ka mid ah habkaas. Haddii aad an u diyaarsanayn in shaqadaada si buuxda loo eego, loo dhuuxo, oo loo dhaleeceeyo, ama haddii kalsoonidaada si fudud loo yeeli karo, marka Wikipedia laga yaabaa in anay ahayn meeshaada. * Ha u yeerin magac ama ha ''weerarin shaqsi ahaan'' dadka ama beddelooda. ** U yeerida magac tifaftirayaasha ama beddelooda iyadoo loo isticmaalayo erayada sida "irqiyad" ama "seksis" waxay ka dhigtaa dadka kuwo is-difaaca. Tani waxay ka dhigtaa mid adag in maqaallada looga wada-hadlo si wanaagsan. Haddii aad waa in aad dhaleeceysid, u samee si asluub leh oo caawinaad leh. Ka fogaaw isticmaalka erayada xun iyo qaylooyinka, tiyo haddii loo isticmaalo iyadoo an la lahayn ujeedo lagu weeraro tifaftire kasta, sababtoo ah kuwan si fudud ayaa loo fahammi karaa inay yihiin weerar persanal ah oo laga yaabaa in anay si wanaagsan u caawin jawi saaxiibtinimo leh. * Mar walba ka dhig mid caddayn ah meesha aad uga jawaabayso, gaar ahaan jawaabaha dhexdiisa. ** Jawaabaha dhexdiisa, ka-quoting-garaynta qoraal waa mid la aqbali karo, laakiin ka-paraphrasing-garaynta ama sheegida sida aad u fahamtay waxay inta badan tahay mid sii wanaagsan. Ka dhig mid leh kalsooni fahamkaaga iyadoo loo qorayo, "Sida aad u muuqato in aad leedahay" ama "sida aan kuu fahamayo" si loo aqbalo in aad sameysay faham. Ka hor inta aad an u socon in aad tiraahdo qof uu meel ka dhacay, aqbal in aad laga yaabo in aad si meel ku dhac ah u fahamtay iyaga. ** Ka-interweaving-garaynta jawaabaha dhexda qoraallada qof kale waxay kharibtaa socodka wada-hadalka waxayna ka-breaking-garaysay muujinta qoraallada. Waxay noqon kartaa mid la fahammi karo kuwo qaar, laakiin waa mid an suurtogal ahayn in bulshada ka soo dhibto ay raacdo. *Tifaftirka qoraalka saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka inta badan waa mid an la jeclayn, tiyo haddii tifaftirku uu kaliya saxayo beenta ama naxwaha. == U shaqaynta dhanka aragtida hufan == Marka la xallinayo meelaha loo malaynayo in lagu kharibay [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]]: # Weydii si asluub leh bogga wada-hadalka ee maqaalka ku saabsan meelaha maqaalka oo aad u malaynayso inay yihiin kuwo an hufanayn (ilamaa ay yihiin kuwo aad u xun), oo soo jeedi meelaha loo beddelo. # Haddii anay jawaab soo baxain, samee beddelo. (Isticmaal liiskaaga eegista si aad u hayso taariikhda waxa aad rabaan in aad sameyso.) # Haddii jawaab ay soo baxdo, isku day in aad ka aqbaldo erayada loo isticmaalayo. Habkaas, marka aqbalid la gaaro, dagaalka tifaftirka waa mid an u dhowayn inuu dhaco. Waiting-garaynta in la sameeyo tifaftir ilaa aqbalid la gaaro waxay leedahay dhibaatada ah in maqaalku uu ku jiro meel an wanaagsanayn waqti sii dheer, laakiin maqaal oo si joogto ah u beddelma ma abuuro muujin wanaagsan oo ku saabsan Wikipedians kale ama mashruuca oo dhan. === Waxyaabo dhowr ah oo meel ku hayso === * Maqaallada Wikipedia waxaa loo fadhiyaa inay yihiin kuwo hufan, halkii laga taageeri lahaa hal aragti oo ka saraysa mid kale, tiyo haddii aad wax u malaynayso si xoog leh. Boggaga wada-hadalka ma ahan meel lagu doodo qiimaynta ku saabsan midka uu sax yahay ama meel ka dhacay ama sii wanaagsan. Haddii aad rabto in aad tan sameyso, waxaa jira meelo sida social media, public [[blog|weblogs]], iyo kuwo kale oo wikiyada ah. Isticmaal boggaga wada-hadalka ee maqaalka si looga wada-hadlo saxda/maan-saxda, POV bias, ama dhibaatooyinka kale ee maqaalka ku jira, oo ma ahan sida soapbox oo loo isticmaalo u doodid. * Haddii qof uu ku diado adiga, tan ma ka dhigna in qofku uu ku neceb yahay, in qofku uu u malaynayo in aad tahay doqon, in qofku uu yahay doqon, ama in qofku uu yahay mid dabeecad xun. Marka ay dadku ka-post-gareeyaan ra'yooyin aan lehayn caawinaad shaqo oo loo maqaalka, waa ka wanaagsan tahay in si fudud loo daayo iyaga. Waxa aad u malaynayso ma ahan mid sax ah ama meel ka dhacay — tusaale caadi ah oo tan oo kale ah waa diinta. Ka hor inta aad an u malayn in aad yeesho aragtida qof kale, u malay waxa dhaci lahaa haddii ay yeeli lahaayeen adiga dhiigaaga. Meel ku hay in wax kasta oo lagu qoro Wikipedia la haysayo mar walba, tiyo haddii anay ahayn mid muuqata. * Wikipedia waxay ku yeeraysaa in aad [[Wikipedia:Noqo geesi|noqoto mid dhiiran]], tiyo ay tahay mid macquul ah in la meel ku hayso inay suurtogal tahay in la noqdo mid {{em|aad u}} dhiiran. Ka hor inta aad an bilaabin wada-hadalka, weydii adiga ku jira: tani ma tahay mid loo baahan yahay in looga wada-hadlo? Ma ka bixin karaa koobid tifaftirkayga oo aan sugo dadka kale inay muujiyaan ra'yooyin haddii ay rabaan? Tallaabooyinkayga ma leeyihiin natiijooyin oo anan tixgelin? * Mar walba waxaad u qaadi kartaa wada-hadal dhanka [[email]] ama boggaaga tifaftiraha, haddii anay muhiim u ahayn maqaalka. * Haddii aad ogaato in aad an u wada-soconayn qof, ha u wada-work sameyn qofkaas ka sii badan waxa aad u baahan tahay in aad sameyso. Is-khilaafka an loo baahnayn wuxuu ka-distract-garayaa qof kasta shaqada sameynta qaamuus-aqoodeed wanaagsan oo waa mid an wanaagsanayn. Raacida qof aad neceb tahay Wikipedia dhexdeeda— Wikihounding —waxay noqon kartaa mid kharibid leh. Haddii aad an u wada-soconayn qof, isku day in aad noqoto mid saaxiibtinimo leh. Haddii tani anay caawinayn xaaladda marka waa ka wanaagsan tahay in looga fogaado iyaga. * Tiyo tifaftirka maqaallada uu yahay mid la aqbali karo oo loo dhiirigelinayo, tifaftirka erayada saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka ama bogga kale ee wada-hadalka inta badan waa mid {{em|aan}} la aqbali karin, sababtoo ah wuxuu beddeli karaa ujeedada qoraalkii hore oo wuxuu muujin karaa si meel ku dhac ah fikradaha tifaftirihii hore. Ka fogaaw tifaftirka qoraallada tifaftire kale ilaa ay tahay mid loo baahan yahay. == Erayo kale oo talo ah == {{shortcut|WP:DOOR}}{{Hatnote|WP:DOOR is formerly a shortcut to [[Wikipedia:Portal]].}} Erayada talada ah ee lagu gaba-gabeeyay oo ka socda [[Larry Sanger]]:<ref>Posted by [[User:Larry Sanger|Larry Sanger]] on [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Larry_Sanger&oldid=707310 his user page] on February 14, 2003</ref> * Noqo mid furan oo si diiran u soo dhoweeya, ee ma ahan mid is-xira; * Noqo mid diiradda saara oo kaliya qoraalka qaamuus-aqoodeedka; * Ogaaw oo amaan shaqada ugu wanaagsan: shaqo ah mid qeexan, maaddo leh, khibrad leh, iyo ilo wanaagsan leh; * U shaqee si aad u fahamto waxa hufnaantu ay u baahan tahay iyo sababta ay aad u muhiimka u tahay oo ay u wanaagsan tahay mashruucan; * U shaqee xubnahaaga kale ee caawinaada leh, niyad-wanaaga leh ee Wikipedia si qadarin iyo niyad-wanaag leh; * Soo jiid oo sharaf dadka wanaagsan oo ka warhaya wax badan oo awooda inay ka qoraan si wanaagsan, iyo; Talooyin sii badan oo noocan oo kale ah, eeg [[User:Kingturtle/WikiPrinciples]]. ==Xusuusin== {{reflist}} {{Wikipedia policies and guidelines}} [[Category:Wikipedia dispute resolution|{{PAGENAME}}]] [[Category:Wikipedia discussion]] 123pnqqprivncaufcqq0rq35kwb0jrz 306745 306744 2026-09-01T11:02:16Z Isma4l 41797 306745 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Etiquette|WP:EQ|WP:ETIQ|WP:WQ|WP:WQT}} {{nutshell|Dhaqanka Wikipedia, tiyo oo uu inta badan ku saabsan yahay wiki gaar ah, wuxuu ku dhashay fikradaha caadiga ah oo ku saabsan wada-work ga. Noqo mid saaxiibtinimo leh oo dabacsan. U shaqee niyad-wanaag. Diiradda saar wanaajinta maqaallada Wikipedia.}} Boggan wuxuu bixiyaa mabaadi'da qaar oo ka mid ah '''dhaqanka''', oo sidoo kale loo yaqano "'''Wikiquette'''", oo ku saabsan sida loogu wada-work sameeyo dadka kale [[Wikipedia]] dhexdeeda. Ka-qaybgalayaasha Wikipedia waxay ka socdaan dalka iyo dhaqammada kala duwan oo badan. Waxaan leenahay aragtiyo, dib-u-eegiso, ra'yooyin, iyo taariikhda nololeed oo kala duwan, kuwaas oo mararka qaarkood aad u kala duwan. U shaqaynta dadka kale si qadarin leh waa muhiimada lagu wada-work sameeyo si wanaagsan iyadoo loo dhisayo qaamuus-aqoodeed internet ah oo caalami ah. == Mabaadi'da dhaqanka Wikipedia == * [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|U malayn niyad-wanaag]]. Wikipedia waxay u shaqaysay si aad u wanaagsan ilaa hada iyadoo ku perustan siyaasad ah xorriyad toos ah oo ku saabsan tifaftirka. Dadku waxay halkan u soo galaan si ay u wada-work sameeyaan oo ay u qoraan maqaallo wanaagsan. * Meel ku hay Xeerka Dahabiga ah: U shaqee dadka kale sida aad rabto in laguula shaqeeyo. * Noqo mid asluub leh. * Meel ku hay in qoraalka caadiga ah uu noqon karo mid an caddayn oo uu inta badan u muuqan karo mid ka dabeecad xun erayadaas oo kale oo si afka ah uga socda qof hanteedada taagan. Humour-ka mar walba ma ahan mid caddayn ah marka la qoro. Meel ku hay in qoraalku uusan lehayn muujinta wajiga, dhawaaqida saxda ah, ama dabeecadda jidhka. Cawaaqib ka noqdo marka aad dooranayso erayada aad qorayso: waxa aad dhab ahaan isku deyayso in aad sheegto laga yaabaa in an loo fahammo habkaas oo kale oo ay dadka kale oo aqriya ay u fahamman. ** Sidoo kale, cawaaqib ka noqdo habka aad u fahammasid qoraallada, wada-hadallada, iyo jawaabaha ay sameeyeen tifaftirayaasha kale: waxa aad u malaynayso in aad ka fahamtay qoraallada iyo wada-hadallada laga yaabaa in anay 100% si sax ah u turjummin marka loo eego waxa ay dadka kale dhab ahaan rabteen inay yiraahdaan iyo sida ay u yiraahdeen. * [[Wikipedia:Civility|Si asluub leh]] u shaqee si loo gaaro aqbalid, oo meel ku hay mabaadi'da ah gaarista is-afgarad sida ujeedo iyo meel muhiim ah marka lagu jiro xallinta diidmooyinka iyo doodaha dadka kale. * Dood ka keen maaddooyinka, ee ma ahan dadka. * Ha u sameyn si loogu talagalay muujin meel ku dhac ah. Cudurdaar bixi haddii aad si an loogu talagalin u sameysid tan. * Ha ilaawoin weydiimaha macquulka ah. * Haddii qof uu ku diado tifaftirkaaga, bixi sababo wanaagsan oo aad u malaynayso inuu yahay mid ku habboon. * Aqbal meel marka aad an ka lahayn jawaab, ama aqbal marka aad ku diaddan tahay ku perustanta fikrad ama dhadhan. * Tiyo inay tahay shaqo adag oo la fahammo karo marka aad ku jirto dood adag ama caraysiin ah, haddii tifaftirayaasha kale anay u shaqaynayn si asluub leh sida aad rabto ama aad ka filanayso, u jawaab tifaftirayaashaas wada-hadalka dhexdiisa iyadoo loo isticmaalayo asluub {{em|ka sii badan}}, ee ma ahan ku si ka yar. Habkaas, waxaad ka caddayn kartaa in dabeecaddaada iyo habkaaga anay u socon dhanka is-khilaafka furan iyo [[WP:NPA|magac-u-yeerida]], iyo in an aad ka hoos marayn meelaha dabeecaddooda si aad "dib uga qaniso". Iyadoo loo marayo tallaabooyinkaaga oo aad ka noqoto mid wanaagsan iyo asluub leh, waxaad si firfircoon u sameynaysaa wax ku saabsan dhibaatada. Isku day in aad u shaqayso dadka kale si sharaf iyo qadarin leh [[all times|waqti kasta]] — tiyo tifaftirayaasha aan asluubta lahayn waxay yihiin dad sidoo kale. * Waxay caawin kartaa in si asluub leh loogu sheego dadka kale haddii aad an ku qancayn habka erayooda (tusaale ahaan, "Waxaan u malaynayaa in aad ahayd mid mahad-xun ku jira meesha sare, oo ma ka yoobayo mid wanaagsan ku saabsan tan. Aynu isku deyano in aan xallino dhibaatada joogta"). * Noqo mid u diyaarsan inuu cudurdaar bixo. Wada-hadallada caraysiin ah ama adag dhexdiisa, waxaan inta badan ka gaari karnaa dareenkayaga oo aan sheegi karnaa waxyaabo aan ka dib rabno in anaan sheegin. Haddii tani ay noqoto xaaladda, sheeg oo cudurdaar bixi. * Cafi oo ilaawoo. * Ogaaw meelahaaga an hufanayn oo ka dhig kuwo la ilaaliyo. * Bixi amaan marka ay tahay meel loo baahan yahay. Qof kasta wuxuu rabaa inuu ka yoobo mid la qadariyo, gaar ahaan jawi inta badan u baahan is-afgarad. Ka-dropping-gareey qoraal saaxiibtinimo leh bogga wada-hadalka ee tifaftiraha ama (si sii wanaagsan) ka-leaving-gareey Barnstar. * Ka-remove-gareey ama ka-summarize-gareey doodaha la xalliyay oo aad ka-initiate-gareysay. * Caawi xallinta diidmooyinka iyo doodaha u dhaxeeya dadka kale. * Yiraahdo ''"fadlan"''" iyo ''"mahadsanid"''. * U qaad si tartiib ah. Haddii aad caraysan tahay, ku bixi waqti ka baxsan Wikipedia halkii aad ka-post-gareyn lahayd ama aad ka-edit-gareyn lahayd. Dib u soo laab maalinti ama todobaadki. Waxaad ogaankarta in qof kale uu sameeyay beddelka ama ra'yiga aad rabtay. Haddii aad u malaynayso in xallin loo baahan yahay, hel qof si uu u caawiyo. Hel maqaal kale oo Wikipedia ah si aad uga-distract-garayso adiga ku jira — waxaa jira {{NUMBEROFARTICLES}} maqaal oo ku jira Wikipedia-da Ingiriiska. Ka-take-up-gareey [[Wikipedia:WikiProject|Wikiproject]], bixi adeegyadaada aadka loo baahan yahay meesha Nadiifin, ama qor maqaal cusub. * Meel ku hay [[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia anay ahayn]]. * Dib u eeg liska meel ku dhacyada caadiga ah]], oo bixi dadaal muhiim ah inta lagu jiro tifaftirka ama ka-expand-garaynta maaddada si looga fogaado iyaga. * Ka fogaaw dib u celinta marka ay suurtogal tahay]], oo ku jir dhexdeeda sharciga Wikipedia ee xeerka saddexda dib u celin (marka laga reebo meelaha ka dhaafida ay ku jirto). * Marka aad dib u celinayso beddelaha dadka kale, bixi sabab ku saabsan dib u celinta (labada meelood ee koobidda tifaftirka iyo bogga wada-hadalka ee maqaalka, haddii loo baahdo) oo noqo mid u diyaarsan inuu soo galo wada-hadal dheeraad ah oo ku saabsan beddeladaas. Si degan oo asluub leh loo qeexo fikradahaaga iyo sababtaada dadka kale waxay inta badan ka dhigi kartaa tifaftirayaashu inay ku raacaan adiga; in la noqdo mid adag, is-difaaca, ama aan wada-hadal lahayn waxay inta badan keeni kartaa dabeecad noocaas oo kale ah oo ay dadka kale muujiyaan, waxayna ku dhex gelin kartaa [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]]. * Niyad badani marba haddii anay jirin sabab aad u wanaagsan oo an loo sameynayn, geli saxiix iyo taariikh qoraalladaada boggaga wada-hadalka]] iyo sidoo kale boggaga kale ee wada-hadalka. (Ha isticmaalin saxiixyada beddelo kasta oo loo sameeyay maqaallada.) * Ha isticmaalin erayada jargon-ka ah oo ay dadka kale an fahammi karin (ama, xaaladaha "jargon-ka Wikipedia", ka dhig erayga ama qoraalka uu noqdo wikilink ku socda bogga Wikipedia ama bogga caawinaada oo qeexaya eraygaas). Isticmaal gaabinta si cawaaqib leh oo qeex haddii ay jirto suurtogalnimo diidmo ama adkaysi ah. ===Ka fogaaw dhaleeceynta dadban=== {{shortcut|WP:INDCRIT}} Ka fogaaw isticmaalka xigashooyin cabsi leh aan la qeexin iyo hababka kale ee muujinaya dhaleeceynta ama sameynaya dhaleeceynta dadban marka aad qorayso ra'yooyinka tifaftirka iyo boggaga wada-hadalka. Qoor si caddayn ah, oo fudud, oo kooban, oo u samee hab u ogolaanaya tifaftirayaasha kale inay si fudud ugu jawaabaan adiga. Meel ku hay in mahad-xumada an si fudud loo muujin karin qoraalka dhexdiisa oo laga yaabo in la fahammo si meel ku dhac ah ama loo turjumo si meel ku dhac ah. Insinuation iyo laba jibbaaran waa in looga fogaado marka la muujinayo dhaleeceynta caawinaada leh. Tan waxay sidoo kale caawisaa tifaftiraha helaya dhaleeceynta si uu si sax ah u fahammo dabeecaddaada oo uu ugu jawaabo diidmooyinkaaga. Tan waxay gaar ahaan caawin kartaa tifaftirayaasha oo Af-Soomaali aanu ahayn luuqada ugu horeysa ama waxay caawisaa kuwa leh dhibaatada fahmida Af-Soomaali qwritten ah. Marka habkan wada-hadalka uu yahay mid loo baahan yahay si loo noqdo mid kooban ama tusaale leh, waa ka wanaagsan tahay in la qeexo ujeedada isticmaalkaaga ee scare quotes ama dadban kale ka dib marka laga soo baxo. Dhab ahaan, dhaleeceynta lagu wadaagay hab kasta iyo ku saabsan mawduuc kasta waa in ay tahay mid [[Wikipedia:Anshax|asluub leh]], waa in ay muujiso [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|u malaynta niyad-wanaagga]], waa in anay ahayn ama anay muujinayn [[Wikipedia:Fadlan ha dhibin dadka cusub|qaniinyada dadka cusub]], oo waa in ay u dhigantaa [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha kale ee Wikipedia]]. Haddii loo tilmaamo si caadiga ah dhanka dabeecadda tifaftiraha ama meelaha kale ee ra'yiga bogga wada-hadalka, dhaleeceyn kasta oo lagu sameeyay {{strong|waa in anay}} ahayn ''weerar shaqsi ah'' sida ku qeexan siyaasadda Wikipedia ee "weerar shaqsi ah ma jiro". Eeg sidoo kale qoraalka "Ka fogaaw ra'yooyinka persanal-ka ah" oo ku saabsan aragtida nooca ugu dambeeya ee dhaleeceynta. == Sida looga fogaado isticmaalka xun ee boggaga wada-hadalka == {{shortcut|WP:AVOIDABUSE}} * Dadka ugu badan waxay leeyihiin kalsooni shaqadooda iyo aragtidooda. Kalsoonida jidhka si fudud ayaa lagu yeeli karaa tifaftirka dhexdiisa, laakiin boggaga wada-hadalku ma ahan meel lagu dib u weeraro. Waxay yihiin meel wanaagsan oo loo kullan karo si loo ''raaxeeyo'' ama dib loogu saxo dhibaatada kalsoonida, laakiin tan ugu muhiimsan, waxay u joogaan gaarista aqbalida ugu wanaagsan maqaallada ay ku xiran yihiin. Haddii qof uu ku diado adiga, isku day in aad fahamto sababta, oo ku bixi waqti si aad u bixiso sababo wanaagsan oo aad u malaynayso in habkaaga ama shaqadaada ay tahay mid sii wanaagsan iyadoo loo marayo bilaabida ama u jawaabida wada-hadallada boggaga wada-hadalka ee la xiriira. * Habka wanaajinta ee ay isticmaasho Wikipedia waa mid joogto ah, oo dib-u-eegista muhiimka ah ee shaqadii hore waa qayb loo baahan yahay oo ka mid ah habkaas. Haddii aad an u diyaarsanayn in shaqadaada si buuxda loo eego, loo dhuuxo, oo loo dhaleeceeyo, ama haddii kalsoonidaada si fudud loo yeeli karo, marka Wikipedia laga yaabaa in anay ahayn meeshaada. * Ha u yeerin magac ama ha ''weerarin shaqsi ahaan'' dadka ama beddelooda. ** U yeerida magac tifaftirayaasha ama beddelooda iyadoo loo isticmaalayo erayada sida "irqiyad" ama "seksis" waxay ka dhigtaa dadka kuwo is-difaaca. Tani waxay ka dhigtaa mid adag in maqaallada looga wada-hadlo si wanaagsan. Haddii aad waa in aad dhaleeceysid, u samee si asluub leh oo caawinaad leh. Ka fogaaw isticmaalka erayada xun iyo qaylooyinka, tiyo haddii loo isticmaalo iyadoo an la lahayn ujeedo lagu weeraro tifaftire kasta, sababtoo ah kuwan si fudud ayaa loo fahammi karaa inay yihiin weerar persanal ah oo laga yaabaa in anay si wanaagsan u caawin jawi saaxiibtinimo leh. * Mar walba ka dhig mid caddayn ah meesha aad uga jawaabayso, gaar ahaan jawaabaha dhexdiisa. ** Jawaabaha dhexdiisa, ka-quoting-garaynta qoraal waa mid la aqbali karo, laakiin ka-paraphrasing-garaynta ama sheegida sida aad u fahamtay waxay inta badan tahay mid sii wanaagsan. Ka dhig mid leh kalsooni fahamkaaga iyadoo loo qorayo, "Sida aad u muuqato in aad leedahay" ama "sida aan kuu fahamayo" si loo aqbalo in aad sameysay faham. Ka hor inta aad an u socon in aad tiraahdo qof uu meel ka dhacay, aqbal in aad laga yaabo in aad si meel ku dhac ah u fahamtay iyaga. ** Ka-interweaving-garaynta jawaabaha dhexda qoraallada qof kale waxay kharibtaa socodka wada-hadalka waxayna ka-breaking-garaysay muujinta qoraallada. Waxay noqon kartaa mid la fahammi karo kuwo qaar, laakiin waa mid an suurtogal ahayn in bulshada ka soo dhibto ay raacdo. *Tifaftirka qoraalka saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka inta badan waa mid an la jeclayn, tiyo haddii tifaftirku uu kaliya saxayo beenta ama naxwaha. == U shaqaynta dhanka aragtida hufan == Marka la xallinayo meelaha loo malaynayo in lagu kharibay [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]]: # Weydii si asluub leh bogga wada-hadalka ee maqaalka ku saabsan meelaha maqaalka oo aad u malaynayso inay yihiin kuwo an hufanayn (ilamaa ay yihiin kuwo aad u xun), oo soo jeedi meelaha loo beddelo. # Haddii anay jawaab soo baxain, samee beddelo. (Isticmaal liiskaaga eegista si aad u hayso taariikhda waxa aad rabaan in aad sameyso.) # Haddii jawaab ay soo baxdo, isku day in aad ka aqbaldo erayada loo isticmaalayo. Habkaas, marka aqbalid la gaaro, dagaalka tifaftirka waa mid an u dhowayn inuu dhaco. Waiting-garaynta in la sameeyo tifaftir ilaa aqbalid la gaaro waxay leedahay dhibaatada ah in maqaalku uu ku jiro meel an wanaagsanayn waqti sii dheer, laakiin maqaal oo si joogto ah u beddelma ma abuuro muujin wanaagsan oo ku saabsan Wikipedians kale ama mashruuca oo dhan. === Waxyaabo dhowr ah oo meel ku hayso === * Maqaallada Wikipedia waxaa loo fadhiyaa inay yihiin kuwo hufan, halkii laga taageeri lahaa hal aragti oo ka saraysa mid kale, tiyo haddii aad wax u malaynayso si xoog leh. Boggaga wada-hadalka ma ahan meel lagu doodo qiimaynta ku saabsan midka uu sax yahay ama meel ka dhacay ama sii wanaagsan. Haddii aad rabto in aad tan sameyso, waxaa jira meelo sida social media, public [[blog|weblogs]], iyo kuwo kale oo wikiyada ah. Isticmaal boggaga wada-hadalka ee maqaalka si looga wada-hadlo saxda/maan-saxda, POV bias, ama dhibaatooyinka kale ee maqaalka ku jira, oo ma ahan sida soapbox oo loo isticmaalo u doodid. * Haddii qof uu ku diado adiga, tan ma ka dhigna in qofku uu ku neceb yahay, in qofku uu u malaynayo in aad tahay doqon, in qofku uu yahay doqon, ama in qofku uu yahay mid dabeecad xun. Marka ay dadku ka-post-gareeyaan ra'yooyin aan lehayn caawinaad shaqo oo loo maqaalka, waa ka wanaagsan tahay in si fudud loo daayo iyaga. Waxa aad u malaynayso ma ahan mid sax ah ama meel ka dhacay — tusaale caadi ah oo tan oo kale ah waa diinta. Ka hor inta aad an u malayn in aad yeesho aragtida qof kale, u malay waxa dhaci lahaa haddii ay yeeli lahaayeen adiga dhiigaaga. Meel ku hay in wax kasta oo lagu qoro Wikipedia la haysayo mar walba, tiyo haddii anay ahayn mid muuqata. * Wikipedia waxay ku yeeraysaa in aad [[Wikipedia:Noqo geesi|noqoto mid dhiiran]], tiyo ay tahay mid macquul ah in la meel ku hayso inay suurtogal tahay in la noqdo mid {{em|aad u}} dhiiran. Ka hor inta aad an bilaabin wada-hadalka, weydii adiga ku jira: tani ma tahay mid loo baahan yahay in looga wada-hadlo? Ma ka bixin karaa koobid tifaftirkayga oo aan sugo dadka kale inay muujiyaan ra'yooyin haddii ay rabaan? Tallaabooyinkayga ma leeyihiin natiijooyin oo anan tixgelin? * Mar walba waxaad u qaadi kartaa wada-hadal dhanka [[email]] ama boggaaga tifaftiraha, haddii anay muhiim u ahayn maqaalka. * Haddii aad ogaato in aad an u wada-soconayn qof, ha u wada-work sameyn qofkaas ka sii badan waxa aad u baahan tahay in aad sameyso. Is-khilaafka an loo baahnayn wuxuu ka-distract-garayaa qof kasta shaqada sameynta qaamuus-aqoodeed wanaagsan oo waa mid an wanaagsanayn. Raacida qof aad neceb tahay Wikipedia dhexdeeda— Wikihounding —waxay noqon kartaa mid kharibid leh. Haddii aad an u wada-soconayn qof, isku day in aad noqoto mid saaxiibtinimo leh. Haddii tani anay caawinayn xaaladda marka waa ka wanaagsan tahay in looga fogaado iyaga. * Tiyo tifaftirka maqaallada uu yahay mid la aqbali karo oo loo dhiirigelinayo, tifaftirka erayada saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka ama bogga kale ee wada-hadalka inta badan waa mid {{em|aan}} la aqbali karin, sababtoo ah wuxuu beddeli karaa ujeedada qoraalkii hore oo wuxuu muujin karaa si meel ku dhac ah fikradaha tifaftirihii hore. Ka fogaaw tifaftirka qoraallada tifaftire kale ilaa ay tahay mid loo baahan yahay. == Erayo kale oo talo ah == {{shortcut|WP:DOOR}}{{Hatnote|WP:DOOR is formerly a shortcut to [[Wikipedia:Portal]].}} Erayada talada ah ee lagu gaba-gabeeyay oo ka socda [[Larry Sanger]]:<ref>Posted by [[User:Larry Sanger|Larry Sanger]] on [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Larry_Sanger&oldid=707310 his user page] on February 14, 2003</ref> * Noqo mid furan oo si diiran u soo dhoweeya, ee ma ahan mid is-xira; * Noqo mid diiradda saara oo kaliya qoraalka qaamuus-aqoodeedka; * Ogaaw oo amaan shaqada ugu wanaagsan: shaqo ah mid qeexan, maaddo leh, khibrad leh, iyo ilo wanaagsan leh; * U shaqee si aad u fahamto waxa hufnaantu ay u baahan tahay iyo sababta ay aad u muhiimka u tahay oo ay u wanaagsan tahay mashruucan; * U shaqee xubnahaaga kale ee caawinaada leh, niyad-wanaaga leh ee Wikipedia si qadarin iyo niyad-wanaag leh; * Soo jiid oo sharaf dadka wanaagsan oo ka warhaya wax badan oo awooda inay ka qoraan si wanaagsan, iyo; Talooyin sii badan oo noocan oo kale ah, eeg [[User:Kingturtle/WikiPrinciples]]. ==Xusuusin== {{reflist}} 130ybdpl4oxu0jojhgozkzkrms5tea3 306746 306745 2026-09-01T11:02:50Z Isma4l 41797 /* Erayo kale oo talo ah */ 306746 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Etiquette|WP:EQ|WP:ETIQ|WP:WQ|WP:WQT}} {{nutshell|Dhaqanka Wikipedia, tiyo oo uu inta badan ku saabsan yahay wiki gaar ah, wuxuu ku dhashay fikradaha caadiga ah oo ku saabsan wada-work ga. Noqo mid saaxiibtinimo leh oo dabacsan. U shaqee niyad-wanaag. Diiradda saar wanaajinta maqaallada Wikipedia.}} Boggan wuxuu bixiyaa mabaadi'da qaar oo ka mid ah '''dhaqanka''', oo sidoo kale loo yaqano "'''Wikiquette'''", oo ku saabsan sida loogu wada-work sameeyo dadka kale [[Wikipedia]] dhexdeeda. Ka-qaybgalayaasha Wikipedia waxay ka socdaan dalka iyo dhaqammada kala duwan oo badan. Waxaan leenahay aragtiyo, dib-u-eegiso, ra'yooyin, iyo taariikhda nololeed oo kala duwan, kuwaas oo mararka qaarkood aad u kala duwan. U shaqaynta dadka kale si qadarin leh waa muhiimada lagu wada-work sameeyo si wanaagsan iyadoo loo dhisayo qaamuus-aqoodeed internet ah oo caalami ah. == Mabaadi'da dhaqanka Wikipedia == * [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|U malayn niyad-wanaag]]. Wikipedia waxay u shaqaysay si aad u wanaagsan ilaa hada iyadoo ku perustan siyaasad ah xorriyad toos ah oo ku saabsan tifaftirka. Dadku waxay halkan u soo galaan si ay u wada-work sameeyaan oo ay u qoraan maqaallo wanaagsan. * Meel ku hay Xeerka Dahabiga ah: U shaqee dadka kale sida aad rabto in laguula shaqeeyo. * Noqo mid asluub leh. * Meel ku hay in qoraalka caadiga ah uu noqon karo mid an caddayn oo uu inta badan u muuqan karo mid ka dabeecad xun erayadaas oo kale oo si afka ah uga socda qof hanteedada taagan. Humour-ka mar walba ma ahan mid caddayn ah marka la qoro. Meel ku hay in qoraalku uusan lehayn muujinta wajiga, dhawaaqida saxda ah, ama dabeecadda jidhka. Cawaaqib ka noqdo marka aad dooranayso erayada aad qorayso: waxa aad dhab ahaan isku deyayso in aad sheegto laga yaabaa in an loo fahammo habkaas oo kale oo ay dadka kale oo aqriya ay u fahamman. ** Sidoo kale, cawaaqib ka noqdo habka aad u fahammasid qoraallada, wada-hadallada, iyo jawaabaha ay sameeyeen tifaftirayaasha kale: waxa aad u malaynayso in aad ka fahamtay qoraallada iyo wada-hadallada laga yaabaa in anay 100% si sax ah u turjummin marka loo eego waxa ay dadka kale dhab ahaan rabteen inay yiraahdaan iyo sida ay u yiraahdeen. * [[Wikipedia:Civility|Si asluub leh]] u shaqee si loo gaaro aqbalid, oo meel ku hay mabaadi'da ah gaarista is-afgarad sida ujeedo iyo meel muhiim ah marka lagu jiro xallinta diidmooyinka iyo doodaha dadka kale. * Dood ka keen maaddooyinka, ee ma ahan dadka. * Ha u sameyn si loogu talagalay muujin meel ku dhac ah. Cudurdaar bixi haddii aad si an loogu talagalin u sameysid tan. * Ha ilaawoin weydiimaha macquulka ah. * Haddii qof uu ku diado tifaftirkaaga, bixi sababo wanaagsan oo aad u malaynayso inuu yahay mid ku habboon. * Aqbal meel marka aad an ka lahayn jawaab, ama aqbal marka aad ku diaddan tahay ku perustanta fikrad ama dhadhan. * Tiyo inay tahay shaqo adag oo la fahammo karo marka aad ku jirto dood adag ama caraysiin ah, haddii tifaftirayaasha kale anay u shaqaynayn si asluub leh sida aad rabto ama aad ka filanayso, u jawaab tifaftirayaashaas wada-hadalka dhexdiisa iyadoo loo isticmaalayo asluub {{em|ka sii badan}}, ee ma ahan ku si ka yar. Habkaas, waxaad ka caddayn kartaa in dabeecaddaada iyo habkaaga anay u socon dhanka is-khilaafka furan iyo [[WP:NPA|magac-u-yeerida]], iyo in an aad ka hoos marayn meelaha dabeecaddooda si aad "dib uga qaniso". Iyadoo loo marayo tallaabooyinkaaga oo aad ka noqoto mid wanaagsan iyo asluub leh, waxaad si firfircoon u sameynaysaa wax ku saabsan dhibaatada. Isku day in aad u shaqayso dadka kale si sharaf iyo qadarin leh [[all times|waqti kasta]] — tiyo tifaftirayaasha aan asluubta lahayn waxay yihiin dad sidoo kale. * Waxay caawin kartaa in si asluub leh loogu sheego dadka kale haddii aad an ku qancayn habka erayooda (tusaale ahaan, "Waxaan u malaynayaa in aad ahayd mid mahad-xun ku jira meesha sare, oo ma ka yoobayo mid wanaagsan ku saabsan tan. Aynu isku deyano in aan xallino dhibaatada joogta"). * Noqo mid u diyaarsan inuu cudurdaar bixo. Wada-hadallada caraysiin ah ama adag dhexdiisa, waxaan inta badan ka gaari karnaa dareenkayaga oo aan sheegi karnaa waxyaabo aan ka dib rabno in anaan sheegin. Haddii tani ay noqoto xaaladda, sheeg oo cudurdaar bixi. * Cafi oo ilaawoo. * Ogaaw meelahaaga an hufanayn oo ka dhig kuwo la ilaaliyo. * Bixi amaan marka ay tahay meel loo baahan yahay. Qof kasta wuxuu rabaa inuu ka yoobo mid la qadariyo, gaar ahaan jawi inta badan u baahan is-afgarad. Ka-dropping-gareey qoraal saaxiibtinimo leh bogga wada-hadalka ee tifaftiraha ama (si sii wanaagsan) ka-leaving-gareey Barnstar. * Ka-remove-gareey ama ka-summarize-gareey doodaha la xalliyay oo aad ka-initiate-gareysay. * Caawi xallinta diidmooyinka iyo doodaha u dhaxeeya dadka kale. * Yiraahdo ''"fadlan"''" iyo ''"mahadsanid"''. * U qaad si tartiib ah. Haddii aad caraysan tahay, ku bixi waqti ka baxsan Wikipedia halkii aad ka-post-gareyn lahayd ama aad ka-edit-gareyn lahayd. Dib u soo laab maalinti ama todobaadki. Waxaad ogaankarta in qof kale uu sameeyay beddelka ama ra'yiga aad rabtay. Haddii aad u malaynayso in xallin loo baahan yahay, hel qof si uu u caawiyo. Hel maqaal kale oo Wikipedia ah si aad uga-distract-garayso adiga ku jira — waxaa jira {{NUMBEROFARTICLES}} maqaal oo ku jira Wikipedia-da Ingiriiska. Ka-take-up-gareey [[Wikipedia:WikiProject|Wikiproject]], bixi adeegyadaada aadka loo baahan yahay meesha Nadiifin, ama qor maqaal cusub. * Meel ku hay [[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia anay ahayn]]. * Dib u eeg liska meel ku dhacyada caadiga ah]], oo bixi dadaal muhiim ah inta lagu jiro tifaftirka ama ka-expand-garaynta maaddada si looga fogaado iyaga. * Ka fogaaw dib u celinta marka ay suurtogal tahay]], oo ku jir dhexdeeda sharciga Wikipedia ee xeerka saddexda dib u celin (marka laga reebo meelaha ka dhaafida ay ku jirto). * Marka aad dib u celinayso beddelaha dadka kale, bixi sabab ku saabsan dib u celinta (labada meelood ee koobidda tifaftirka iyo bogga wada-hadalka ee maqaalka, haddii loo baahdo) oo noqo mid u diyaarsan inuu soo galo wada-hadal dheeraad ah oo ku saabsan beddeladaas. Si degan oo asluub leh loo qeexo fikradahaaga iyo sababtaada dadka kale waxay inta badan ka dhigi kartaa tifaftirayaashu inay ku raacaan adiga; in la noqdo mid adag, is-difaaca, ama aan wada-hadal lahayn waxay inta badan keeni kartaa dabeecad noocaas oo kale ah oo ay dadka kale muujiyaan, waxayna ku dhex gelin kartaa [[Wikipedia:Edit warring|dagaalka tifaftirka]]. * Niyad badani marba haddii anay jirin sabab aad u wanaagsan oo an loo sameynayn, geli saxiix iyo taariikh qoraalladaada boggaga wada-hadalka]] iyo sidoo kale boggaga kale ee wada-hadalka. (Ha isticmaalin saxiixyada beddelo kasta oo loo sameeyay maqaallada.) * Ha isticmaalin erayada jargon-ka ah oo ay dadka kale an fahammi karin (ama, xaaladaha "jargon-ka Wikipedia", ka dhig erayga ama qoraalka uu noqdo wikilink ku socda bogga Wikipedia ama bogga caawinaada oo qeexaya eraygaas). Isticmaal gaabinta si cawaaqib leh oo qeex haddii ay jirto suurtogalnimo diidmo ama adkaysi ah. ===Ka fogaaw dhaleeceynta dadban=== {{shortcut|WP:INDCRIT}} Ka fogaaw isticmaalka xigashooyin cabsi leh aan la qeexin iyo hababka kale ee muujinaya dhaleeceynta ama sameynaya dhaleeceynta dadban marka aad qorayso ra'yooyinka tifaftirka iyo boggaga wada-hadalka. Qoor si caddayn ah, oo fudud, oo kooban, oo u samee hab u ogolaanaya tifaftirayaasha kale inay si fudud ugu jawaabaan adiga. Meel ku hay in mahad-xumada an si fudud loo muujin karin qoraalka dhexdiisa oo laga yaabo in la fahammo si meel ku dhac ah ama loo turjumo si meel ku dhac ah. Insinuation iyo laba jibbaaran waa in looga fogaado marka la muujinayo dhaleeceynta caawinaada leh. Tan waxay sidoo kale caawisaa tifaftiraha helaya dhaleeceynta si uu si sax ah u fahammo dabeecaddaada oo uu ugu jawaabo diidmooyinkaaga. Tan waxay gaar ahaan caawin kartaa tifaftirayaasha oo Af-Soomaali aanu ahayn luuqada ugu horeysa ama waxay caawisaa kuwa leh dhibaatada fahmida Af-Soomaali qwritten ah. Marka habkan wada-hadalka uu yahay mid loo baahan yahay si loo noqdo mid kooban ama tusaale leh, waa ka wanaagsan tahay in la qeexo ujeedada isticmaalkaaga ee scare quotes ama dadban kale ka dib marka laga soo baxo. Dhab ahaan, dhaleeceynta lagu wadaagay hab kasta iyo ku saabsan mawduuc kasta waa in ay tahay mid [[Wikipedia:Anshax|asluub leh]], waa in ay muujiso [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|u malaynta niyad-wanaagga]], waa in anay ahayn ama anay muujinayn [[Wikipedia:Fadlan ha dhibin dadka cusub|qaniinyada dadka cusub]], oo waa in ay u dhigantaa [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha kale ee Wikipedia]]. Haddii loo tilmaamo si caadiga ah dhanka dabeecadda tifaftiraha ama meelaha kale ee ra'yiga bogga wada-hadalka, dhaleeceyn kasta oo lagu sameeyay {{strong|waa in anay}} ahayn ''weerar shaqsi ah'' sida ku qeexan siyaasadda Wikipedia ee "weerar shaqsi ah ma jiro". Eeg sidoo kale qoraalka "Ka fogaaw ra'yooyinka persanal-ka ah" oo ku saabsan aragtida nooca ugu dambeeya ee dhaleeceynta. == Sida looga fogaado isticmaalka xun ee boggaga wada-hadalka == {{shortcut|WP:AVOIDABUSE}} * Dadka ugu badan waxay leeyihiin kalsooni shaqadooda iyo aragtidooda. Kalsoonida jidhka si fudud ayaa lagu yeeli karaa tifaftirka dhexdiisa, laakiin boggaga wada-hadalku ma ahan meel lagu dib u weeraro. Waxay yihiin meel wanaagsan oo loo kullan karo si loo ''raaxeeyo'' ama dib loogu saxo dhibaatada kalsoonida, laakiin tan ugu muhiimsan, waxay u joogaan gaarista aqbalida ugu wanaagsan maqaallada ay ku xiran yihiin. Haddii qof uu ku diado adiga, isku day in aad fahamto sababta, oo ku bixi waqti si aad u bixiso sababo wanaagsan oo aad u malaynayso in habkaaga ama shaqadaada ay tahay mid sii wanaagsan iyadoo loo marayo bilaabida ama u jawaabida wada-hadallada boggaga wada-hadalka ee la xiriira. * Habka wanaajinta ee ay isticmaasho Wikipedia waa mid joogto ah, oo dib-u-eegista muhiimka ah ee shaqadii hore waa qayb loo baahan yahay oo ka mid ah habkaas. Haddii aad an u diyaarsanayn in shaqadaada si buuxda loo eego, loo dhuuxo, oo loo dhaleeceeyo, ama haddii kalsoonidaada si fudud loo yeeli karo, marka Wikipedia laga yaabaa in anay ahayn meeshaada. * Ha u yeerin magac ama ha ''weerarin shaqsi ahaan'' dadka ama beddelooda. ** U yeerida magac tifaftirayaasha ama beddelooda iyadoo loo isticmaalayo erayada sida "irqiyad" ama "seksis" waxay ka dhigtaa dadka kuwo is-difaaca. Tani waxay ka dhigtaa mid adag in maqaallada looga wada-hadlo si wanaagsan. Haddii aad waa in aad dhaleeceysid, u samee si asluub leh oo caawinaad leh. Ka fogaaw isticmaalka erayada xun iyo qaylooyinka, tiyo haddii loo isticmaalo iyadoo an la lahayn ujeedo lagu weeraro tifaftire kasta, sababtoo ah kuwan si fudud ayaa loo fahammi karaa inay yihiin weerar persanal ah oo laga yaabaa in anay si wanaagsan u caawin jawi saaxiibtinimo leh. * Mar walba ka dhig mid caddayn ah meesha aad uga jawaabayso, gaar ahaan jawaabaha dhexdiisa. ** Jawaabaha dhexdiisa, ka-quoting-garaynta qoraal waa mid la aqbali karo, laakiin ka-paraphrasing-garaynta ama sheegida sida aad u fahamtay waxay inta badan tahay mid sii wanaagsan. Ka dhig mid leh kalsooni fahamkaaga iyadoo loo qorayo, "Sida aad u muuqato in aad leedahay" ama "sida aan kuu fahamayo" si loo aqbalo in aad sameysay faham. Ka hor inta aad an u socon in aad tiraahdo qof uu meel ka dhacay, aqbal in aad laga yaabo in aad si meel ku dhac ah u fahamtay iyaga. ** Ka-interweaving-garaynta jawaabaha dhexda qoraallada qof kale waxay kharibtaa socodka wada-hadalka waxayna ka-breaking-garaysay muujinta qoraallada. Waxay noqon kartaa mid la fahammi karo kuwo qaar, laakiin waa mid an suurtogal ahayn in bulshada ka soo dhibto ay raacdo. *Tifaftirka qoraalka saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka inta badan waa mid an la jeclayn, tiyo haddii tifaftirku uu kaliya saxayo beenta ama naxwaha. == U shaqaynta dhanka aragtida hufan == Marka la xallinayo meelaha loo malaynayo in lagu kharibay [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]]: # Weydii si asluub leh bogga wada-hadalka ee maqaalka ku saabsan meelaha maqaalka oo aad u malaynayso inay yihiin kuwo an hufanayn (ilamaa ay yihiin kuwo aad u xun), oo soo jeedi meelaha loo beddelo. # Haddii anay jawaab soo baxain, samee beddelo. (Isticmaal liiskaaga eegista si aad u hayso taariikhda waxa aad rabaan in aad sameyso.) # Haddii jawaab ay soo baxdo, isku day in aad ka aqbaldo erayada loo isticmaalayo. Habkaas, marka aqbalid la gaaro, dagaalka tifaftirka waa mid an u dhowayn inuu dhaco. Waiting-garaynta in la sameeyo tifaftir ilaa aqbalid la gaaro waxay leedahay dhibaatada ah in maqaalku uu ku jiro meel an wanaagsanayn waqti sii dheer, laakiin maqaal oo si joogto ah u beddelma ma abuuro muujin wanaagsan oo ku saabsan Wikipedians kale ama mashruuca oo dhan. === Waxyaabo dhowr ah oo meel ku hayso === * Maqaallada Wikipedia waxaa loo fadhiyaa inay yihiin kuwo hufan, halkii laga taageeri lahaa hal aragti oo ka saraysa mid kale, tiyo haddii aad wax u malaynayso si xoog leh. Boggaga wada-hadalka ma ahan meel lagu doodo qiimaynta ku saabsan midka uu sax yahay ama meel ka dhacay ama sii wanaagsan. Haddii aad rabto in aad tan sameyso, waxaa jira meelo sida social media, public [[blog|weblogs]], iyo kuwo kale oo wikiyada ah. Isticmaal boggaga wada-hadalka ee maqaalka si looga wada-hadlo saxda/maan-saxda, POV bias, ama dhibaatooyinka kale ee maqaalka ku jira, oo ma ahan sida soapbox oo loo isticmaalo u doodid. * Haddii qof uu ku diado adiga, tan ma ka dhigna in qofku uu ku neceb yahay, in qofku uu u malaynayo in aad tahay doqon, in qofku uu yahay doqon, ama in qofku uu yahay mid dabeecad xun. Marka ay dadku ka-post-gareeyaan ra'yooyin aan lehayn caawinaad shaqo oo loo maqaalka, waa ka wanaagsan tahay in si fudud loo daayo iyaga. Waxa aad u malaynayso ma ahan mid sax ah ama meel ka dhacay — tusaale caadi ah oo tan oo kale ah waa diinta. Ka hor inta aad an u malayn in aad yeesho aragtida qof kale, u malay waxa dhaci lahaa haddii ay yeeli lahaayeen adiga dhiigaaga. Meel ku hay in wax kasta oo lagu qoro Wikipedia la haysayo mar walba, tiyo haddii anay ahayn mid muuqata. * Wikipedia waxay ku yeeraysaa in aad [[Wikipedia:Noqo geesi|noqoto mid dhiiran]], tiyo ay tahay mid macquul ah in la meel ku hayso inay suurtogal tahay in la noqdo mid {{em|aad u}} dhiiran. Ka hor inta aad an bilaabin wada-hadalka, weydii adiga ku jira: tani ma tahay mid loo baahan yahay in looga wada-hadlo? Ma ka bixin karaa koobid tifaftirkayga oo aan sugo dadka kale inay muujiyaan ra'yooyin haddii ay rabaan? Tallaabooyinkayga ma leeyihiin natiijooyin oo anan tixgelin? * Mar walba waxaad u qaadi kartaa wada-hadal dhanka [[email]] ama boggaaga tifaftiraha, haddii anay muhiim u ahayn maqaalka. * Haddii aad ogaato in aad an u wada-soconayn qof, ha u wada-work sameyn qofkaas ka sii badan waxa aad u baahan tahay in aad sameyso. Is-khilaafka an loo baahnayn wuxuu ka-distract-garayaa qof kasta shaqada sameynta qaamuus-aqoodeed wanaagsan oo waa mid an wanaagsanayn. Raacida qof aad neceb tahay Wikipedia dhexdeeda— Wikihounding —waxay noqon kartaa mid kharibid leh. Haddii aad an u wada-soconayn qof, isku day in aad noqoto mid saaxiibtinimo leh. Haddii tani anay caawinayn xaaladda marka waa ka wanaagsan tahay in looga fogaado iyaga. * Tiyo tifaftirka maqaallada uu yahay mid la aqbali karo oo loo dhiirigelinayo, tifaftirka erayada saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka ama bogga kale ee wada-hadalka inta badan waa mid {{em|aan}} la aqbali karin, sababtoo ah wuxuu beddeli karaa ujeedada qoraalkii hore oo wuxuu muujin karaa si meel ku dhac ah fikradaha tifaftirihii hore. Ka fogaaw tifaftirka qoraallada tifaftire kale ilaa ay tahay mid loo baahan yahay. == Erayo kale oo talo ah == {{shortcut|WP:DOOR}} Erayada talada ah ee lagu gaba-gabeeyay oo ka socda Larry Sanger:<ref>Posted by [[User:Larry Sanger|Larry Sanger]] on [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Larry_Sanger&oldid=707310 his user page] on February 14, 2003</ref> * Noqo mid furan oo si diiran u soo dhoweeya, ee ma ahan mid is-xira; * Noqo mid diiradda saara oo kaliya qoraalka qaamuus-aqoodeedka; * Ogaaw oo amaan shaqada ugu wanaagsan: shaqo ah mid qeexan, maaddo leh, khibrad leh, iyo ilo wanaagsan leh; * U shaqee si aad u fahamto waxa hufnaantu ay u baahan tahay iyo sababta ay aad u muhiimka u tahay oo ay u wanaagsan tahay mashruucan; * U shaqee xubnahaaga kale ee caawinaada leh, niyad-wanaaga leh ee Wikipedia si qadarin iyo niyad-wanaag leh; * Soo jiid oo sharaf dadka wanaagsan oo ka warhaya wax badan oo awooda inay ka qoraan si wanaagsan, iyo; Talooyin sii badan oo noocan oo kale ah, eeg [[User:Kingturtle/WikiPrinciples]]. ==Xusuusin== {{reflist}} mbnzam33cmw2v5gaxleskhkwr4ceqxj 306747 306746 2026-09-01T11:04:15Z Isma4l 41797 306747 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Etiquette|WP:EQ|WP:ETIQ|WP:WQ|WP:WQT}} {{nutshell|Dhaqanka Wikipedia, tiyo oo uu inta badan ku saabsan yahay wiki gaar ah, wuxuu ku dhashay fikradaha caadiga ah oo ku saabsan wada-work ga. Noqo mid saaxiibtinimo leh oo dabacsan. U shaqee niyad-wanaag. Diiradda saar wanaajinta maqaallada Wikipedia.}} Boggan wuxuu bixiyaa mabaadi'da qaar oo ka mid ah '''dhaqanka''', oo sidoo kale loo yaqano "'''Wikiquette'''", oo ku saabsan sida loogu wada-work sameeyo dadka kale [[Wikipedia]] dhexdeeda. Ka-qaybgalayaasha Wikipedia waxay ka socdaan dalka iyo dhaqammada kala duwan oo badan. Waxaan leenahay aragtiyo, dib-u-eegiso, ra'yooyin, iyo taariikhda nololeed oo kala duwan, kuwaas oo mararka qaarkood aad u kala duwan. U shaqaynta dadka kale si qadarin leh waa muhiimada lagu wada-work sameeyo si wanaagsan iyadoo loo dhisayo qaamuus-aqoodeed internet ah oo caalami ah. == Mabaadi'da dhaqanka Wikipedia == * [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|U malayn niyad-wanaag]]. Wikipedia waxay u shaqaysay si aad u wanaagsan ilaa hada iyadoo ku perustan siyaasad ah xorriyad toos ah oo ku saabsan tifaftirka. Dadku waxay halkan u soo galaan si ay u wada-work sameeyaan oo ay u qoraan maqaallo wanaagsan. * Meel ku hay Xeerka Dahabiga ah: U shaqee dadka kale sida aad rabto in laguula shaqeeyo. * Noqo mid asluub leh. * Meel ku hay in qoraalka caadiga ah uu noqon karo mid an caddayn oo uu inta badan u muuqan karo mid ka dabeecad xun erayadaas oo kale oo si afka ah uga socda qof hanteedada taagan. Humour-ka mar walba ma ahan mid caddayn ah marka la qoro. Meel ku hay in qoraalku uusan lehayn muujinta wajiga, dhawaaqida saxda ah, ama dabeecadda jidhka. Cawaaqib ka noqdo marka aad dooranayso erayada aad qorayso: waxa aad dhab ahaan isku deyayso in aad sheegto laga yaabaa in an loo fahammo habkaas oo kale oo ay dadka kale oo aqriya ay u fahamman. ** Sidoo kale, cawaaqib ka noqdo habka aad u fahammasid qoraallada, wada-hadallada, iyo jawaabaha ay sameeyeen tifaftirayaasha kale: waxa aad u malaynayso in aad ka fahamtay qoraallada iyo wada-hadallada laga yaabaa in anay 100% si sax ah u turjummin marka loo eego waxa ay dadka kale dhab ahaan rabteen inay yiraahdaan iyo sida ay u yiraahdeen. * [[Wikipedia:Anshax|Si asluub leh]] u shaqee si loo gaaro aqbalid, oo meel ku hay mabaadi'da ah gaarista is-afgarad sida ujeedo iyo meel muhiim ah marka lagu jiro xallinta diidmooyinka iyo doodaha dadka kale. * Dood ka keen maaddooyinka, ee ma ahan dadka. * Ha u sameyn si loogu talagalay muujin meel ku dhac ah. Cudurdaar bixi haddii aad si an loogu talagalin u sameysid tan. * Ha ilaawoin weydiimaha macquulka ah. * Haddii qof uu ku diado tifaftirkaaga, bixi sababo wanaagsan oo aad u malaynayso inuu yahay mid ku habboon. * Aqbal meel marka aad an ka lahayn jawaab, ama aqbal marka aad ku diaddan tahay ku perustanta fikrad ama dhadhan. * Tiyo inay tahay shaqo adag oo la fahammo karo marka aad ku jirto dood adag ama caraysiin ah, haddii tifaftirayaasha kale anay u shaqaynayn si asluub leh sida aad rabto ama aad ka filanayso, u jawaab tifaftirayaashaas wada-hadalka dhexdiisa iyadoo loo isticmaalayo asluub {{em|ka sii badan}}, ee ma ahan ku si ka yar. Habkaas, waxaad ka caddayn kartaa in dabeecaddaada iyo habkaaga anay u socon dhanka is-khilaafka furan iyo [[WP:NPA|magac-u yeerida]], iyo in an aad ka hoos marayn meelaha dabeecaddooda si aad "dib uga qaniso". Iyadoo loo marayo tallaabooyinkaaga oo aad ka noqoto mid wanaagsan iyo asluub leh, waxaad si firfircoon u sameynaysaa wax ku saabsan dhibaatada. Isku day in aad u shaqayso dadka kale si sharaf iyo qadarin leh waqti kasta — tiyo tifaftirayaasha aan asluubta lahayn waxay yihiin dad sidoo kale. * Waxay caawin kartaa in si asluub leh loogu sheego dadka kale haddii aad an ku qancayn habka erayooda (tusaale ahaan, "Waxaan u malaynayaa in aad ahayd mid mahad-xun ku jira meesha sare, oo ma ka yoobayo mid wanaagsan ku saabsan tan. Aynu isku deyano in aan xallino dhibaatada joogta"). * Noqo mid u diyaarsan inuu cudurdaar bixo. Wada-hadallada caraysiin ah ama adag dhexdiisa, waxaan inta badan ka gaari karnaa dareenkayaga oo aan sheegi karnaa waxyaabo aan ka dib rabno in anaan sheegin. Haddii tani ay noqoto xaaladda, sheeg oo cudurdaar bixi. * Cafi oo ilaawoo. * Ogaaw meelahaaga an hufanayn oo ka dhig kuwo la ilaaliyo. * Bixi amaan marka ay tahay meel loo baahan yahay. Qof kasta wuxuu rabaa inuu ka yoobo mid la qadariyo, gaar ahaan jawi inta badan u baahan is-afgarad. Ka-dropping-gareey qoraal saaxiibtinimo leh bogga wada-hadalka ee tifaftiraha ama (si sii wanaagsan) ka-leaving-gareey Barnstar. * Ka-remove-gareey ama ka-summarize-gareey doodaha la xalliyay oo aad ka-initiate-gareysay. * Caawi xallinta diidmooyinka iyo doodaha u dhaxeeya dadka kale. * Yiraahdo ''"fadlan"''" iyo ''"mahadsanid"''. * U qaad si tartiib ah. Haddii aad caraysan tahay, ku bixi waqti ka baxsan Wikipedia halkii aad ka-post-gareyn lahayd ama aad ka-edit-gareyn lahayd. Dib u soo laab maalinti ama todobaadki. Waxaad ogaankarta in qof kale uu sameeyay beddelka ama ra'yiga aad rabtay. Haddii aad u malaynayso in xallin loo baahan yahay, hel qof si uu u caawiyo. Hel maqaal kale oo Wikipedia ah si aad uga-distract-garayso adiga ku jira — waxaa jira {{NUMBEROFARTICLES}} maqaal oo ku jira Wikipedia-da Ingiriiska. Ka-take-up-gareey [[Wikipedia:WikiProject|Wikiproject]], bixi adeegyadaada aadka loo baahan yahay meesha Nadiifin, ama qor maqaal cusub. * Meel ku hay [[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia anay ahayn]]. * Dib u eeg liska meel ku dhacyada caadiga ah]], oo bixi dadaal muhiim ah inta lagu jiro tifaftirka ama ka-expand-garaynta maaddada si looga fogaado iyaga. * Ka fogaaw dib u celinta marka ay suurtogal tahay]], oo ku jir dhexdeeda sharciga Wikipedia ee xeerka saddexda dib u celin (marka laga reebo meelaha ka dhaafida ay ku jirto). * Marka aad dib u celinayso beddelaha dadka kale, bixi sabab ku saabsan dib u celinta (labada meelood ee koobidda tifaftirka iyo bogga wada-hadalka ee maqaalka, haddii loo baahdo) oo noqo mid u diyaarsan inuu soo galo wada-hadal dheeraad ah oo ku saabsan beddeladaas. Si degan oo asluub leh loo qeexo fikradahaaga iyo sababtaada dadka kale waxay inta badan ka dhigi kartaa tifaftirayaashu inay ku raacaan adiga; in la noqdo mid adag, is-difaaca, ama aan wada-hadal lahayn waxay inta badan keeni kartaa dabeecad noocaas oo kale ah oo ay dadka kale muujiyaan, waxayna ku dhex gelin kartaa dagaalka tifaftirka. * Niyad badani marba haddii anay jirin sabab aad u wanaagsan oo an loo sameynayn, geli saxiix iyo taariikh qoraalladaada boggaga wada-hadalka iyo sidoo kale boggaga kale ee wada-hadalka. (Ha isticmaalin saxiixyada beddelo kasta oo loo sameeyay maqaallada.) * Ha isticmaalin erayada jargon-ka ah oo ay dadka kale an fahammi karin (ama, xaaladaha "jargon-ka Wikipedia", ka dhig erayga ama qoraalka uu noqdo wikilink ku socda bogga Wikipedia ama bogga caawinaada oo qeexaya eraygaas). Isticmaal gaabinta si cawaaqib leh oo qeex haddii ay jirto suurtogalnimo diidmo ama adkaysi ah. ===Ka fogaaw dhaleeceynta dadban=== {{shortcut|WP:INDCRIT}} Ka fogaaw isticmaalka xigashooyin cabsi leh aan la qeexin iyo hababka kale ee muujinaya dhaleeceynta ama sameynaya dhaleeceynta dadban marka aad qorayso ra'yooyinka tifaftirka iyo boggaga wada-hadalka. Qoor si caddayn ah, oo fudud, oo kooban, oo u samee hab u ogolaanaya tifaftirayaasha kale inay si fudud ugu jawaabaan adiga. Meel ku hay in mahad-xumada an si fudud loo muujin karin qoraalka dhexdiisa oo laga yaabo in la fahammo si meel ku dhac ah ama loo turjumo si meel ku dhac ah. Insinuation iyo laba jibbaaran waa in looga fogaado marka la muujinayo dhaleeceynta caawinaada leh. Tan waxay sidoo kale caawisaa tifaftiraha helaya dhaleeceynta si uu si sax ah u fahammo dabeecaddaada oo uu ugu jawaabo diidmooyinkaaga. Tan waxay gaar ahaan caawin kartaa tifaftirayaasha oo Af-Soomaali aanu ahayn luuqada ugu horeysa ama waxay caawisaa kuwa leh dhibaatada fahmida Af-Soomaali qwritten ah. Marka habkan wada-hadalka uu yahay mid loo baahan yahay si loo noqdo mid kooban ama tusaale leh, waa ka wanaagsan tahay in la qeexo ujeedada isticmaalkaaga ee scare quotes ama dadban kale ka dib marka laga soo baxo. Dhab ahaan, dhaleeceynta lagu wadaagay hab kasta iyo ku saabsan mawduuc kasta waa in ay tahay mid [[Wikipedia:Anshax|asluub leh]], waa in ay muujiso [[Wikipedia:U qaado niyad wanaagsan|u malaynta niyad-wanaagga]], waa in anay ahayn ama anay muujinayn [[Wikipedia:Fadlan ha dhibin dadka cusub|qaniinyada dadka cusub]], oo waa in ay u dhigantaa [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha kale ee Wikipedia]]. Haddii loo tilmaamo si caadiga ah dhanka dabeecadda tifaftiraha ama meelaha kale ee ra'yiga bogga wada-hadalka, dhaleeceyn kasta oo lagu sameeyay {{strong|waa in anay}} ahayn ''weerar shaqsi ah'' sida ku qeexan siyaasadda Wikipedia ee "weerar shaqsi ah ma jiro". Eeg sidoo kale qoraalka "Ka fogaaw ra'yooyinka persanal-ka ah" oo ku saabsan aragtida nooca ugu dambeeya ee dhaleeceynta. == Sida looga fogaado isticmaalka xun ee boggaga wada-hadalka == {{shortcut|WP:AVOIDABUSE}} * Dadka ugu badan waxay leeyihiin kalsooni shaqadooda iyo aragtidooda. Kalsoonida jidhka si fudud ayaa lagu yeeli karaa tifaftirka dhexdiisa, laakiin boggaga wada-hadalku ma ahan meel lagu dib u weeraro. Waxay yihiin meel wanaagsan oo loo kullan karo si loo ''raaxeeyo'' ama dib loogu saxo dhibaatada kalsoonida, laakiin tan ugu muhiimsan, waxay u joogaan gaarista aqbalida ugu wanaagsan maqaallada ay ku xiran yihiin. Haddii qof uu ku diado adiga, isku day in aad fahamto sababta, oo ku bixi waqti si aad u bixiso sababo wanaagsan oo aad u malaynayso in habkaaga ama shaqadaada ay tahay mid sii wanaagsan iyadoo loo marayo bilaabida ama u jawaabida wada-hadallada boggaga wada-hadalka ee la xiriira. * Habka wanaajinta ee ay isticmaasho Wikipedia waa mid joogto ah, oo dib-u-eegista muhiimka ah ee shaqadii hore waa qayb loo baahan yahay oo ka mid ah habkaas. Haddii aad an u diyaarsanayn in shaqadaada si buuxda loo eego, loo dhuuxo, oo loo dhaleeceeyo, ama haddii kalsoonidaada si fudud loo yeeli karo, marka Wikipedia laga yaabaa in anay ahayn meeshaada. * Ha u yeerin magac ama ha ''weerarin shaqsi ahaan'' dadka ama beddelooda. ** U yeerida magac tifaftirayaasha ama beddelooda iyadoo loo isticmaalayo erayada sida "irqiyad" ama "seksis" waxay ka dhigtaa dadka kuwo is-difaaca. Tani waxay ka dhigtaa mid adag in maqaallada looga wada-hadlo si wanaagsan. Haddii aad waa in aad dhaleeceysid, u samee si asluub leh oo caawinaad leh. Ka fogaaw isticmaalka erayada xun iyo qaylooyinka, tiyo haddii loo isticmaalo iyadoo an la lahayn ujeedo lagu weeraro tifaftire kasta, sababtoo ah kuwan si fudud ayaa loo fahammi karaa inay yihiin weerar persanal ah oo laga yaabaa in anay si wanaagsan u caawin jawi saaxiibtinimo leh. * Mar walba ka dhig mid caddayn ah meesha aad uga jawaabayso, gaar ahaan jawaabaha dhexdiisa. ** Jawaabaha dhexdiisa, ka-quoting-garaynta qoraal waa mid la aqbali karo, laakiin ka-paraphrasing-garaynta ama sheegida sida aad u fahamtay waxay inta badan tahay mid sii wanaagsan. Ka dhig mid leh kalsooni fahamkaaga iyadoo loo qorayo, "Sida aad u muuqato in aad leedahay" ama "sida aan kuu fahamayo" si loo aqbalo in aad sameysay faham. Ka hor inta aad an u socon in aad tiraahdo qof uu meel ka dhacay, aqbal in aad laga yaabo in aad si meel ku dhac ah u fahamtay iyaga. ** Ka-interweaving-garaynta jawaabaha dhexda qoraallada qof kale waxay kharibtaa socodka wada-hadalka waxayna ka-breaking-garaysay muujinta qoraallada. Waxay noqon kartaa mid la fahammi karo kuwo qaar, laakiin waa mid an suurtogal ahayn in bulshada ka soo dhibto ay raacdo. *Tifaftirka qoraalka saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka inta badan waa mid an la jeclayn, tiyo haddii tifaftirku uu kaliya saxayo beenta ama naxwaha. == U shaqaynta dhanka aragtida hufan == Marka la xallinayo meelaha loo malaynayo in lagu kharibay [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah]]: # Weydii si asluub leh bogga wada-hadalka ee maqaalka ku saabsan meelaha maqaalka oo aad u malaynayso inay yihiin kuwo an hufanayn (ilamaa ay yihiin kuwo aad u xun), oo soo jeedi meelaha loo beddelo. # Haddii anay jawaab soo baxain, samee beddelo. (Isticmaal liiskaaga eegista si aad u hayso taariikhda waxa aad rabaan in aad sameyso.) # Haddii jawaab ay soo baxdo, isku day in aad ka aqbaldo erayada loo isticmaalayo. Habkaas, marka aqbalid la gaaro, dagaalka tifaftirka waa mid an u dhowayn inuu dhaco. Waiting-garaynta in la sameeyo tifaftir ilaa aqbalid la gaaro waxay leedahay dhibaatada ah in maqaalku uu ku jiro meel an wanaagsanayn waqti sii dheer, laakiin maqaal oo si joogto ah u beddelma ma abuuro muujin wanaagsan oo ku saabsan Wikipedians kale ama mashruuca oo dhan. === Waxyaabo dhowr ah oo meel ku hayso === * Maqaallada Wikipedia waxaa loo fadhiyaa inay yihiin kuwo hufan, halkii laga taageeri lahaa hal aragti oo ka saraysa mid kale, tiyo haddii aad wax u malaynayso si xoog leh. Boggaga wada-hadalka ma ahan meel lagu doodo qiimaynta ku saabsan midka uu sax yahay ama meel ka dhacay ama sii wanaagsan. Haddii aad rabto in aad tan sameyso, waxaa jira meelo sida social media, public [[blog|weblogs]], iyo kuwo kale oo wikiyada ah. Isticmaal boggaga wada-hadalka ee maqaalka si looga wada-hadlo saxda/maan-saxda, POV bias, ama dhibaatooyinka kale ee maqaalka ku jira, oo ma ahan sida soapbox oo loo isticmaalo u doodid. * Haddii qof uu ku diado adiga, tan ma ka dhigna in qofku uu ku neceb yahay, in qofku uu u malaynayo in aad tahay doqon, in qofku uu yahay doqon, ama in qofku uu yahay mid dabeecad xun. Marka ay dadku ka-post-gareeyaan ra'yooyin aan lehayn caawinaad shaqo oo loo maqaalka, waa ka wanaagsan tahay in si fudud loo daayo iyaga. Waxa aad u malaynayso ma ahan mid sax ah ama meel ka dhacay — tusaale caadi ah oo tan oo kale ah waa diinta. Ka hor inta aad an u malayn in aad yeesho aragtida qof kale, u malay waxa dhaci lahaa haddii ay yeeli lahaayeen adiga dhiigaaga. Meel ku hay in wax kasta oo lagu qoro Wikipedia la haysayo mar walba, tiyo haddii anay ahayn mid muuqata. * Wikipedia waxay ku yeeraysaa in aad [[Wikipedia:Noqo geesi|noqoto mid dhiiran]], tiyo ay tahay mid macquul ah in la meel ku hayso inay suurtogal tahay in la noqdo mid {{em|aad u}} dhiiran. Ka hor inta aad an bilaabin wada-hadalka, weydii adiga ku jira: tani ma tahay mid loo baahan yahay in looga wada-hadlo? Ma ka bixin karaa koobid tifaftirkayga oo aan sugo dadka kale inay muujiyaan ra'yooyin haddii ay rabaan? Tallaabooyinkayga ma leeyihiin natiijooyin oo anan tixgelin? * Mar walba waxaad u qaadi kartaa wada-hadal dhanka [[email]] ama boggaaga tifaftiraha, haddii anay muhiim u ahayn maqaalka. * Haddii aad ogaato in aad an u wada-soconayn qof, ha u wada-work sameyn qofkaas ka sii badan waxa aad u baahan tahay in aad sameyso. Is-khilaafka an loo baahnayn wuxuu ka-distract-garayaa qof kasta shaqada sameynta qaamuus-aqoodeed wanaagsan oo waa mid an wanaagsanayn. Raacida qof aad neceb tahay Wikipedia dhexdeeda— Wikihounding —waxay noqon kartaa mid kharibid leh. Haddii aad an u wada-soconayn qof, isku day in aad noqoto mid saaxiibtinimo leh. Haddii tani anay caawinayn xaaladda marka waa ka wanaagsan tahay in looga fogaado iyaga. * Tiyo tifaftirka maqaallada uu yahay mid la aqbali karo oo loo dhiirigelinayo, tifaftirka erayada saxiixan ee tifaftire kale ee bogga wada-hadalka ama bogga kale ee wada-hadalka inta badan waa mid {{em|aan}} la aqbali karin, sababtoo ah wuxuu beddeli karaa ujeedada qoraalkii hore oo wuxuu muujin karaa si meel ku dhac ah fikradaha tifaftirihii hore. Ka fogaaw tifaftirka qoraallada tifaftire kale ilaa ay tahay mid loo baahan yahay. == Erayo kale oo talo ah == {{shortcut|WP:DOOR}} Erayada talada ah ee lagu gaba-gabeeyay oo ka socda Larry Sanger:<ref>Posted by [[User:Larry Sanger|Larry Sanger]] on [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Larry_Sanger&oldid=707310 his user page] on February 14, 2003</ref> * Noqo mid furan oo si diiran u soo dhoweeya, ee ma ahan mid is-xira; * Noqo mid diiradda saara oo kaliya qoraalka qaamuus-aqoodeedka; * Ogaaw oo amaan shaqada ugu wanaagsan: shaqo ah mid qeexan, maaddo leh, khibrad leh, iyo ilo wanaagsan leh; * U shaqee si aad u fahamto waxa hufnaantu ay u baahan tahay iyo sababta ay aad u muhiimka u tahay oo ay u wanaagsan tahay mashruucan; * U shaqee xubnahaaga kale ee caawinaada leh, niyad-wanaaga leh ee Wikipedia si qadarin iyo niyad-wanaag leh; * Soo jiid oo sharaf dadka wanaagsan oo ka warhaya wax badan oo awooda inay ka qoraan si wanaagsan, iyo; Talooyin sii badan oo noocan oo kale ah, eeg [[User:Kingturtle/WikiPrinciples]]. ==Xusuusin== {{reflist}} eqwrvkhsrnpasu6x5ij5zv5o5g205qp 4 51562 306748 2026-09-01T11:04:37Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Anshaxa]] 306748 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Anshaxa]] sytzxzgbghgksokfsubjy6kvthegx40 4 51563 306749 2026-09-01T11:04:52Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Anshaxa]] 306749 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Anshaxa]] sytzxzgbghgksokfsubjy6kvthegx40 4 51564 306750 2026-09-01T11:05:03Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Anshaxa]] 306750 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Anshaxa]] sytzxzgbghgksokfsubjy6kvthegx40 4 51565 306751 2026-09-01T11:05:15Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Anshaxa]] 306751 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Anshaxa]] sytzxzgbghgksokfsubjy6kvthegx40 4 51566 306752 2026-09-01T11:11:26Z Isma4l 41797 /* */ 306752 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|WP:GAME}} '''Khadaynta nidaamka''' waxay ka dhigan tahay in si loogu talagalay loo isticmaalo xun xeerarka [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|Wikipedia]] si loo helo faa'iido persanal ah iyadoo loo marayo kharibaada tifaftirayaasha kale ama bulshada Wikipedia. ==Tusaalooyinka== ===Khadaynta isticmaalka [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]=== # {{anchor|WIKILAWYER}}Wikilawyering niyad-xun leh – dood ka keenida erayada siyaasadda si loo jiyo mabaadi'da siyaasadda. #: <small>Tusaale: Ka-post-gareeynta [[Template:NPOV|ogaysiis hufan]] oo an kharibayn [[Wikipedia:Canvassing|tilmaamaha ku saabsan canvassing]], iyadoo loo isticmaalayo habab kale oo ogaysiis ah si loo soo jiido [[Bias|taageerayaal]] [[audience|aqriyeyaal ah]] si ay u eegaan ogaysiiskaas hufan.</small> # {{anchor|PLAYPOLICY}}U kashaynta siyaasadaha kuwo kale. #:<small>Tusaale: Sheegida in aad diaddan tahay ka-remove-garaynta maaddada kharibaysa [[Wikipedia:Verifiability|siyaasadda ku saabsan xaqiijinta]], sababtoo ah maaddadaas waxaa lagu ilaaliyaa siyaasadda ah "[[Wikipedia:What Wikipedia is not#Wikipedia is not censored|Wikipedia ma ahan mid la ilaalsho]]".</small> #:<small>Tusaale: U sheegida tifaftire kale in marka uu dib u celinayo beddeladaada [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada ah]], uu [[Wikipedia:Edit warring|kharibayo]] [[Wikipedia:Edit warring#The three-revert rule|xeerka 3-da dib u celin]]. ([[Wikipedia:Edit warring#Exemptions|Kharibaadu waa meel ka baxsan xeerka 3-da dib u celin.]])</small> # {{anchor|CHERRYPICKING}}Ka-cherry-pick-garayn gaar ah oo lagu sameeyo erayada ka socda siyaasadda (ama ka-cherry-pick-garayn hal siyaasad si loo hirgeliyo, laakiin si loogu talagalay loo ilaawo kuwo kale) si loo taageero aragti dhab ahaan an u dhigmin ama an u raacayn siyaasadda. #: <small>Tusaale: Ku darida maaddo lagu xiray siyaasadda ku saabsan [[Wikipedia:what Wikipedia is not|waxa Wikipedia anay ahayn]], iyadoo loo cherry-pick-garaynayo erayada ah "[[Wikipedia:What Wikipedia is not#Wikipedia is not a paper encyclopedia|Wikipedia ma ahan qaamuus-aqoodeed paper ah]]" si looga fogaado xiriddaas.</small> # {{anchor|SPURIOUSPROTECT}}Sheegida ilaalinta, caddaynta, ama taageerada ka socota erayada siyaasadda iyadoo an la lahayn sabab oo la ka warhayo, oo loo sameeyo aragti ama meel dhab ahaan ku diaddan siyaasadda. #: <small>Tusaale: Sheegida in maaddadu ay u dhiganto [[Wikipedia:Verifiability|siyaasadda ku saabsan xaqiijinta]] sababtoo ah waa mid [[Wikipedia:Citing sources|ilo leh]], marka dhab ahaan ilaha anay ahayn [[Wikipedia:Reliable sources|kuwo lagu kalsoonaan karo]], ama maaddadu ay beddelaysyo [[WP:Neutral point of view|aragtida hufan]] ee ilaha. ({{crossref|Eeg {{section link|WP:Neutral point of view|Due and undue weight}}.)}}</small> # {{anchor|FORCEDINTERPRET}}Isku deya in la sameeyo faham xun oo siyaasadda ah, ama la dhigo aragtidaada cusub ee "halbeegyada loo hirgelinayo" halkii laga isticmaali lahaa kuwo bulshada. #:<small>Tusaale: Muujinta qoraalka Wikipedia oo uu qoray tifaftire hal ah iyadoo loo muujinayo sida inay tahay siyaasad [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] leh.</small> ===Khadaynta habka dhisida is-afgaradka=== # {{anchor|Stonewall|Filibuster|Filibustering}}{{vanchor|Stonewalling}} ama [[Filibuster|filibustering]] – {{em|mar walba}} ka-push-garaynta [[Wikipedia:Neutral point of view|aragtida]] oo ay [[Wikipedia:Consensus|is-afgaradka]] bulshada {{em|caddayn ah}} anay ku raacsanayn, iyadoo si wanaagsan loogu joojinayo xallinta ku perustanta siyaasadda. #:<small>Tusaale: Tifaftire ayaa diaddan inuu aqbalo beddel ilaa xaalad gaar ah loo raaco, laakiin ma ahan xaalad ku perustanta [[Wikipedia: Policies and guidelines|siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia]].</small> #:<small>Tusaale: Tifaftirayaashu waxay gaaraan is-afgarad, marka laga reebo hal (ama koox) oo ku adkaynaysa in beddelka la rabo uu kharibayo siyaasad ama mabaadi' kale, hab anay si caddayn ah u muujin karin.</small> # {{anchor|BADFAITHNEG}}{{vanchor|Wada-hadalka niyad-xumada leh}} – ka-lure-garaynta tifaftirayaasha kale dhanka [[compromise|is-afgaradka]] iyadoo loo marayo bixinta meel, si kaliya looga fogaado meeshaas ka dib marka dhinaca kale uu sameeyo is-afgarad. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu [[Negotiation|wada-hadalaa]] is-afgarad si loo ka-remove-gareeyo [[Wikipedia:Reliable sources|maaddada ilaha wanaagsan leh]] ka socota maqaal hal ah, sababtoo ah waxay mar hor ku dhex jirtay maqaal labaad. Ka dib, tifaftiruhu wuxuu ka-delete-garayaa maaddada maqaalka labaad.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftirayaashu waxay gaaraan is-afgarad. Qofka qoray qoraalka ugu dambeeyay oo la aqbalay waxaa loo fadhiyaa inuu ka-post-gareeyo laakiin ma sameeyo. [[Week|Todobaadyo]] ka dib, tifaftire labaad wuxuu ka-tires-garayaa sugeyna wuxuuna ka-post-garayaa vershon beddelan, oo tifaftirihii ugu horeeyay uu si dhakhso ah dib ugu celinayo.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu ka-withhold-garayaa [[agreement|aqbalida]] beddelka ilaa ilo dheeraad ah oo sii wanaagsan la bixiyo, laakiin wuxuu sheegaa in ilaha cusub oo dhan anay ahayn kuwo wanaagsan tiyo inay shaqada ilaha si caddayn ah u buuxinayso siyaasadaha maaddada ee muhiimka ah.</small> # {{anchor|REMOVELARGE}}{{vanchor|Ka-remove-garaynta ku darida weyn sababto ah meel ku dhac yar}}. Haddii meel ku dhacu uu yahay mid yar, marka [[Wikipedia:Editing policy#Try to fix problems|sax adiga ku jira]] (ama dhowr jeer [[Template:Inline cleanup tags|tag uga dhig]] si loo saxo). [[Wikipedia:Editing policy#Wikipedia is a work in progress: perfection is not required|Kamilnaantu ma ahan mid loo baahan yahay]], oo Wikipedia waxaa lagu dhisay iyadoo loo marayo wanaajinta joogtada ah. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu ku dhex darayaa paragraph ah [[Wikipedia:Verifiability|macluumaad xaqiijin leh]], laakiin waxaa loo ka-remove-garayaa si buuxda sababto ah meel ku dhac qoraal ah oo si fudud loo saxo karay.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu sameeyaa tifaftir qoraal ah iyo code [[Template:Cleanup|cleanup]] oo maqaalka dhan ah oo an lahayn diidmo, laakiin tifaftire kale wuxuu u malaynayaa in beddelo yaryar oo muuqda ay si dabcan ah u beddeleen ujeedada dhowr sentence ah, oo sidaas darteed wuxuu dib u celinayaa saacadaha shaqada ah halkii uu saxo lahaa oo kaliya labada beddel oo lagu diaddan yahay.</small> #{{anchor|GASLIGHTING|Gaslighting|Gaslight}}Isticmaalka [[gaslighting|tactics-ka gaslighting]] – sida [[Historical revisionism|dib-u-qoraalka taariikhda]], [[reality|diidida dhabta]], misdirection, diidida aan sababta lahayn, muujinta dhibaatadaada dadka kale, dib-u-sheegida, ama [[Red herring|wada-hadalka aan la xiriirin]] – si looga [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Wikipedia is not a battleground|destabilize-gareeyo]] [[discussion|wada-hadalka]] iyadoo la abuuro [[Skeletalism|dood]] iyo is-khilaaf. #: <small>Tusaalooyinka: Diidida in aad ka-post-garaysay waxa aad sameysay, soo jeedinta in qof [[Straw man|uu aqbalay wax anay aqbalin]], ka dhigida sida [[question|weydiintaada]] an mar hor [[Answer|looga jawaabin]], muujinta meel ku dhaca ah oo ku saabsan waxa siyaasaddu dhab ahaan leedahay ama ujeedadeedu tahay, prevaricating oo ku saabsan ujeedada caddayn ah ee sheegida, ama diidida aqbalida marka meeshaada [[Proof|la baabi'iyo]] ama lagu diado is-afgaradka.</small> # Siyaasadda shaqada ama tit for tat – weydiinta tifaftire inuu sameeyo tallaabo (tusaale ahaan beddelo aragtidaada wada-hadalka dhexdiisa) iyadoo loo marayo dadaalladaada meel kale loogu sameeyay iyaga; ama soo jeedinta in aad ka-withhold-garayn doonto dadaallada iyaga loo sameynayo ilaa ay ka sameeyaan tallaabada aad rabto. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu weydiyaa mid kale inuu beddelo u codeyntiisa meesha [[WP:RFA|RFA]] iyadoo loo marayo taageerada hore ee la siiyay ama tallaabooyinka kale ee uu sameeyay tifaftirihii ugu horeeyay.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu weydiyaa maamule inuu u warn-gareeyo tifaftire kale sabab ku saabsan [[WP:NPOV|POV]]-pushing loo malaynayo, wuxuuna muujiyaa in tifaftirihii ugu horeeyay uu [[WP:GAN|GAN]] ama [[WP:FAC|FAC]] review-ga maqaalka maamulaha uu noqon karo mid halis ku jira haddii an tallaabo la qaadin maamulaha.</small> ===Khadaynta magacyada maqaallada, hababka dib-u-eegista, iyo hababka ka-delete-garaynta=== # Isticmaalka qaabab kala duwan ama [[Spelling|qoraallo]] kala duwan oo ka socda [[Wikipedia:Article titles|magaca maqaalka]]. # Isticmaalka koontooyinka [[Wikipedia:Sockpuppetry|sockpuppet-ka ah]] si loo dhiilo [[Wikipedia:Conflict of interest|dhibaatada faa'iidada]]. #: <small>Tusaale: Ka-submitting-garaynta [[Wikipedia:Biographies of living persons|biography]] ka socda koonto sockpuppet ah ka dib marka ka-submitting-garayntii hore lagu diado sababtoo ah waxaa loo eegay inay tahay [[Wikipedia:Autobiography|autobiography]].</small> ===Khadaynta guntinnada dabeecadda kharibidda leh=== # Muujinta meel ku dhaca ah ee tallaabooyinka tifaftirayaasha kale si ay u muuqdaan kuwo an macquul ahayn, aan ku habboonayn, ama mudan guntin. #: <small>Tusaale: Diidida bixinta [[Wikipedia:Citing sources|ilo]] ku habboon tifaftire raba inuu [[Wikipedia:Verifiability|xaqiijiyo]] sheegidaada, iyadoo loo econtent-gareynayo tifaftiraha inuu yahay mid kharibid leh sababto ah weydiimaha joogtada ah. Ilaha waa inay yihiin kuwo sax ah si tifaftirayaasha kale ay u xaqiijin karaan.</small> # "Dib u laabida" [[Wikipedia:No personal attacks|weerarka persanal-ka ah]] si uu u muuqdo mid ka yar necbayshada marka loo eego sida uu ahaa, halkii cudurdaar la bixin lahaa. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu uga jawaabaa diidmo iyadoo loo leeyahay, "Dhab ahaan waxaad tahay mid meel ka dhacay, meel ka dhacay, meel ka dhacay. Ma ka soo baxday taariikhda grade-ka 9aad?" Ka dib, waxay difaacaan qoraalkan sida weyduu niyad-wanaag leh oo ku saabsan aqoonta tifaftiraha kale.</small> # "Borderlining" – mar walba ka-treading-garaynta meesha ugu dambeysa ee kharibidda siyaasadda ama ka-engaging-garaynta kharibidda siyaasadda ee hooseysa, si looga dhigo mid adag in la caddiyo dhabta xun. #: <small>Tusaale: Tifaftire an mar kasta kharibin [[Wikipedia:Edit warring#The three-revert rule|xeerka saddexda dib u celin]], laakiin ku bixiya dhowr bilood si joogto ah u push-gareynta beddeladaas iyadoo loo marayo diidmooyinka tifaftirayaasha badan.</small> # {{anchor|RETRIBUTION}}Aan ka-laabasho – si loogu talagalay dib u celinta beddelada tifaftiraha ee maqaal hal ah iyadoo loo marayo aano ka socota diidmo maqaal kale ku jirta. #: <small>Tusaale: Tifaftire A wuxuu dib u celiyaa beddel uu sameeyay Tifaftire B sababtoo ah ma anay u dhigmin aragtida hufan oo anay bixin ilo lagu kalsoonaan karo. Tifaftire B wuxuu bilaabaa wada-hadal bogga wada-hadalka oo Tifaftire A uu ka qayb galo, laakiin wada-hadalku wuxuu guul-darreystaa inuu abuuro is-afgarad. Ka dib, Tifaftire B wuxuu dib u celiyaa ku daris ilo wanaagsan leh oo hufan oo uu sameeyay Tifaftire A, iyadoo loo leeyahay ma anay u dhigmin Manual of Style.</small> # Ka dhigida mid loo yeelay – kharibidda xeer oo waqti meeshaas ah la sheego in dadka kale ay kharibayaan xeerkaas ama xeer la xiriira. Sidoo kale loo yaqano hypocrasy. #: <small>Tusaale: Tifaftire A wuxuu ka-post-garayaa ra'yooyin aan asluub lehayn halka waqti meeshaas ah uu ku econtent-garaynayo Tifaftire B dabeecad aan asluub lehayn, iyadoo loo baahan yahay guntin oo la soo qadanayo siyaasado uu Tifaftire A si caddayn ah u kharibayo.</small> ==Legalisms aan sababta lahayn== Sababtoo ah [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Wikipedia is not a bureaucracy|Wikipedia ma ahan]] [[court of law|maxkamad sharci]], hababka sharciga iyo erayadu ma hirgalaan Wikipedia. Caadi ahaan, wikilawyering wuxuu soo raised-garayaa meelaha habka ama [[Evidence|caddaynta]] hab u dhigma maxkamada sharciga, inta badan iyadoo loo isticmaalayo sabab sharci oo meel ka dhac ah. Wikilawyering wuxuu inta badan u shaqeeyaa si looga fogaado dhibaatada ama tiyo looga joojiyo xallin shaqaynaysa in la sameeyo. Tusaale ahaan, inta badan ma ahan mid suurtogal ah in si caddayn ah loo ogaado tifaftiraha dhabta ah oo ka dambeeya koox ka mid ah [[Wikipedia:Sockpuppetry|sockpuppets]], oo ma ahan difaac in an midna ka mid ah sockpuppets-ka soo muuqday an magacooda lagu darin weydiinta arbitration-ka. ==Boggaga la xiriira== * [[Wikipedia:POV railroad]] * [[Wikipedia:Avoiding difficult users]] * [[Wikipedia:More rights does not mean better]] {{Wikipedia policies and guidelines}} k4yqkbt99vdgr8zah6x01901l7gu4ui 306753 306752 2026-09-01T11:11:41Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Ciyaarta nidaamka]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306752 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|WP:GAME}} '''Khadaynta nidaamka''' waxay ka dhigan tahay in si loogu talagalay loo isticmaalo xun xeerarka [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|Wikipedia]] si loo helo faa'iido persanal ah iyadoo loo marayo kharibaada tifaftirayaasha kale ama bulshada Wikipedia. ==Tusaalooyinka== ===Khadaynta isticmaalka [[Wikipedia:policies and guidelines|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]=== # {{anchor|WIKILAWYER}}Wikilawyering niyad-xun leh – dood ka keenida erayada siyaasadda si loo jiyo mabaadi'da siyaasadda. #: <small>Tusaale: Ka-post-gareeynta [[Template:NPOV|ogaysiis hufan]] oo an kharibayn [[Wikipedia:Canvassing|tilmaamaha ku saabsan canvassing]], iyadoo loo isticmaalayo habab kale oo ogaysiis ah si loo soo jiido [[Bias|taageerayaal]] [[audience|aqriyeyaal ah]] si ay u eegaan ogaysiiskaas hufan.</small> # {{anchor|PLAYPOLICY}}U kashaynta siyaasadaha kuwo kale. #:<small>Tusaale: Sheegida in aad diaddan tahay ka-remove-garaynta maaddada kharibaysa [[Wikipedia:Verifiability|siyaasadda ku saabsan xaqiijinta]], sababtoo ah maaddadaas waxaa lagu ilaaliyaa siyaasadda ah "[[Wikipedia:What Wikipedia is not#Wikipedia is not censored|Wikipedia ma ahan mid la ilaalsho]]".</small> #:<small>Tusaale: U sheegida tifaftire kale in marka uu dib u celinayo beddeladaada [[Wikipedia:Vandalism|kharibaada ah]], uu [[Wikipedia:Edit warring|kharibayo]] [[Wikipedia:Edit warring#The three-revert rule|xeerka 3-da dib u celin]]. ([[Wikipedia:Edit warring#Exemptions|Kharibaadu waa meel ka baxsan xeerka 3-da dib u celin.]])</small> # {{anchor|CHERRYPICKING}}Ka-cherry-pick-garayn gaar ah oo lagu sameeyo erayada ka socda siyaasadda (ama ka-cherry-pick-garayn hal siyaasad si loo hirgeliyo, laakiin si loogu talagalay loo ilaawo kuwo kale) si loo taageero aragti dhab ahaan an u dhigmin ama an u raacayn siyaasadda. #: <small>Tusaale: Ku darida maaddo lagu xiray siyaasadda ku saabsan [[Wikipedia:what Wikipedia is not|waxa Wikipedia anay ahayn]], iyadoo loo cherry-pick-garaynayo erayada ah "[[Wikipedia:What Wikipedia is not#Wikipedia is not a paper encyclopedia|Wikipedia ma ahan qaamuus-aqoodeed paper ah]]" si looga fogaado xiriddaas.</small> # {{anchor|SPURIOUSPROTECT}}Sheegida ilaalinta, caddaynta, ama taageerada ka socota erayada siyaasadda iyadoo an la lahayn sabab oo la ka warhayo, oo loo sameeyo aragti ama meel dhab ahaan ku diaddan siyaasadda. #: <small>Tusaale: Sheegida in maaddadu ay u dhiganto [[Wikipedia:Verifiability|siyaasadda ku saabsan xaqiijinta]] sababtoo ah waa mid [[Wikipedia:Citing sources|ilo leh]], marka dhab ahaan ilaha anay ahayn [[Wikipedia:Reliable sources|kuwo lagu kalsoonaan karo]], ama maaddadu ay beddelaysyo [[WP:Neutral point of view|aragtida hufan]] ee ilaha. ({{crossref|Eeg {{section link|WP:Neutral point of view|Due and undue weight}}.)}}</small> # {{anchor|FORCEDINTERPRET}}Isku deya in la sameeyo faham xun oo siyaasadda ah, ama la dhigo aragtidaada cusub ee "halbeegyada loo hirgelinayo" halkii laga isticmaali lahaa kuwo bulshada. #:<small>Tusaale: Muujinta qoraalka Wikipedia oo uu qoray tifaftire hal ah iyadoo loo muujinayo sida inay tahay siyaasad [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] leh.</small> ===Khadaynta habka dhisida is-afgaradka=== # {{anchor|Stonewall|Filibuster|Filibustering}}{{vanchor|Stonewalling}} ama [[Filibuster|filibustering]] – {{em|mar walba}} ka-push-garaynta [[Wikipedia:Neutral point of view|aragtida]] oo ay [[Wikipedia:Consensus|is-afgaradka]] bulshada {{em|caddayn ah}} anay ku raacsanayn, iyadoo si wanaagsan loogu joojinayo xallinta ku perustanta siyaasadda. #:<small>Tusaale: Tifaftire ayaa diaddan inuu aqbalo beddel ilaa xaalad gaar ah loo raaco, laakiin ma ahan xaalad ku perustanta [[Wikipedia: Policies and guidelines|siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia]].</small> #:<small>Tusaale: Tifaftirayaashu waxay gaaraan is-afgarad, marka laga reebo hal (ama koox) oo ku adkaynaysa in beddelka la rabo uu kharibayo siyaasad ama mabaadi' kale, hab anay si caddayn ah u muujin karin.</small> # {{anchor|BADFAITHNEG}}{{vanchor|Wada-hadalka niyad-xumada leh}} – ka-lure-garaynta tifaftirayaasha kale dhanka [[compromise|is-afgaradka]] iyadoo loo marayo bixinta meel, si kaliya looga fogaado meeshaas ka dib marka dhinaca kale uu sameeyo is-afgarad. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu [[Negotiation|wada-hadalaa]] is-afgarad si loo ka-remove-gareeyo [[Wikipedia:Reliable sources|maaddada ilaha wanaagsan leh]] ka socota maqaal hal ah, sababtoo ah waxay mar hor ku dhex jirtay maqaal labaad. Ka dib, tifaftiruhu wuxuu ka-delete-garayaa maaddada maqaalka labaad.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftirayaashu waxay gaaraan is-afgarad. Qofka qoray qoraalka ugu dambeeyay oo la aqbalay waxaa loo fadhiyaa inuu ka-post-gareeyo laakiin ma sameeyo. [[Week|Todobaadyo]] ka dib, tifaftire labaad wuxuu ka-tires-garayaa sugeyna wuxuuna ka-post-garayaa vershon beddelan, oo tifaftirihii ugu horeeyay uu si dhakhso ah dib ugu celinayo.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu ka-withhold-garayaa [[agreement|aqbalida]] beddelka ilaa ilo dheeraad ah oo sii wanaagsan la bixiyo, laakiin wuxuu sheegaa in ilaha cusub oo dhan anay ahayn kuwo wanaagsan tiyo inay shaqada ilaha si caddayn ah u buuxinayso siyaasadaha maaddada ee muhiimka ah.</small> # {{anchor|REMOVELARGE}}{{vanchor|Ka-remove-garaynta ku darida weyn sababto ah meel ku dhac yar}}. Haddii meel ku dhacu uu yahay mid yar, marka [[Wikipedia:Editing policy#Try to fix problems|sax adiga ku jira]] (ama dhowr jeer [[Template:Inline cleanup tags|tag uga dhig]] si loo saxo). [[Wikipedia:Editing policy#Wikipedia is a work in progress: perfection is not required|Kamilnaantu ma ahan mid loo baahan yahay]], oo Wikipedia waxaa lagu dhisay iyadoo loo marayo wanaajinta joogtada ah. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu ku dhex darayaa paragraph ah [[Wikipedia:Verifiability|macluumaad xaqiijin leh]], laakiin waxaa loo ka-remove-garayaa si buuxda sababto ah meel ku dhac qoraal ah oo si fudud loo saxo karay.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu sameeyaa tifaftir qoraal ah iyo code [[Template:Cleanup|cleanup]] oo maqaalka dhan ah oo an lahayn diidmo, laakiin tifaftire kale wuxuu u malaynayaa in beddelo yaryar oo muuqda ay si dabcan ah u beddeleen ujeedada dhowr sentence ah, oo sidaas darteed wuxuu dib u celinayaa saacadaha shaqada ah halkii uu saxo lahaa oo kaliya labada beddel oo lagu diaddan yahay.</small> #{{anchor|GASLIGHTING|Gaslighting|Gaslight}}Isticmaalka [[gaslighting|tactics-ka gaslighting]] – sida [[Historical revisionism|dib-u-qoraalka taariikhda]], [[reality|diidida dhabta]], misdirection, diidida aan sababta lahayn, muujinta dhibaatadaada dadka kale, dib-u-sheegida, ama [[Red herring|wada-hadalka aan la xiriirin]] – si looga [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Wikipedia is not a battleground|destabilize-gareeyo]] [[discussion|wada-hadalka]] iyadoo la abuuro [[Skeletalism|dood]] iyo is-khilaaf. #: <small>Tusaalooyinka: Diidida in aad ka-post-garaysay waxa aad sameysay, soo jeedinta in qof [[Straw man|uu aqbalay wax anay aqbalin]], ka dhigida sida [[question|weydiintaada]] an mar hor [[Answer|looga jawaabin]], muujinta meel ku dhaca ah oo ku saabsan waxa siyaasaddu dhab ahaan leedahay ama ujeedadeedu tahay, prevaricating oo ku saabsan ujeedada caddayn ah ee sheegida, ama diidida aqbalida marka meeshaada [[Proof|la baabi'iyo]] ama lagu diado is-afgaradka.</small> # Siyaasadda shaqada ama tit for tat – weydiinta tifaftire inuu sameeyo tallaabo (tusaale ahaan beddelo aragtidaada wada-hadalka dhexdiisa) iyadoo loo marayo dadaalladaada meel kale loogu sameeyay iyaga; ama soo jeedinta in aad ka-withhold-garayn doonto dadaallada iyaga loo sameynayo ilaa ay ka sameeyaan tallaabada aad rabto. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu weydiyaa mid kale inuu beddelo u codeyntiisa meesha [[WP:RFA|RFA]] iyadoo loo marayo taageerada hore ee la siiyay ama tallaabooyinka kale ee uu sameeyay tifaftirihii ugu horeeyay.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu weydiyaa maamule inuu u warn-gareeyo tifaftire kale sabab ku saabsan [[WP:NPOV|POV]]-pushing loo malaynayo, wuxuuna muujiyaa in tifaftirihii ugu horeeyay uu [[WP:GAN|GAN]] ama [[WP:FAC|FAC]] review-ga maqaalka maamulaha uu noqon karo mid halis ku jira haddii an tallaabo la qaadin maamulaha.</small> ===Khadaynta magacyada maqaallada, hababka dib-u-eegista, iyo hababka ka-delete-garaynta=== # Isticmaalka qaabab kala duwan ama [[Spelling|qoraallo]] kala duwan oo ka socda [[Wikipedia:Article titles|magaca maqaalka]]. # Isticmaalka koontooyinka [[Wikipedia:Sockpuppetry|sockpuppet-ka ah]] si loo dhiilo [[Wikipedia:Conflict of interest|dhibaatada faa'iidada]]. #: <small>Tusaale: Ka-submitting-garaynta [[Wikipedia:Biographies of living persons|biography]] ka socda koonto sockpuppet ah ka dib marka ka-submitting-garayntii hore lagu diado sababtoo ah waxaa loo eegay inay tahay [[Wikipedia:Autobiography|autobiography]].</small> ===Khadaynta guntinnada dabeecadda kharibidda leh=== # Muujinta meel ku dhaca ah ee tallaabooyinka tifaftirayaasha kale si ay u muuqdaan kuwo an macquul ahayn, aan ku habboonayn, ama mudan guntin. #: <small>Tusaale: Diidida bixinta [[Wikipedia:Citing sources|ilo]] ku habboon tifaftire raba inuu [[Wikipedia:Verifiability|xaqiijiyo]] sheegidaada, iyadoo loo econtent-gareynayo tifaftiraha inuu yahay mid kharibid leh sababto ah weydiimaha joogtada ah. Ilaha waa inay yihiin kuwo sax ah si tifaftirayaasha kale ay u xaqiijin karaan.</small> # "Dib u laabida" [[Wikipedia:No personal attacks|weerarka persanal-ka ah]] si uu u muuqdo mid ka yar necbayshada marka loo eego sida uu ahaa, halkii cudurdaar la bixin lahaa. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu uga jawaabaa diidmo iyadoo loo leeyahay, "Dhab ahaan waxaad tahay mid meel ka dhacay, meel ka dhacay, meel ka dhacay. Ma ka soo baxday taariikhda grade-ka 9aad?" Ka dib, waxay difaacaan qoraalkan sida weyduu niyad-wanaag leh oo ku saabsan aqoonta tifaftiraha kale.</small> # "Borderlining" – mar walba ka-treading-garaynta meesha ugu dambeysa ee kharibidda siyaasadda ama ka-engaging-garaynta kharibidda siyaasadda ee hooseysa, si looga dhigo mid adag in la caddiyo dhabta xun. #: <small>Tusaale: Tifaftire an mar kasta kharibin [[Wikipedia:Edit warring#The three-revert rule|xeerka saddexda dib u celin]], laakiin ku bixiya dhowr bilood si joogto ah u push-gareynta beddeladaas iyadoo loo marayo diidmooyinka tifaftirayaasha badan.</small> # {{anchor|RETRIBUTION}}Aan ka-laabasho – si loogu talagalay dib u celinta beddelada tifaftiraha ee maqaal hal ah iyadoo loo marayo aano ka socota diidmo maqaal kale ku jirta. #: <small>Tusaale: Tifaftire A wuxuu dib u celiyaa beddel uu sameeyay Tifaftire B sababtoo ah ma anay u dhigmin aragtida hufan oo anay bixin ilo lagu kalsoonaan karo. Tifaftire B wuxuu bilaabaa wada-hadal bogga wada-hadalka oo Tifaftire A uu ka qayb galo, laakiin wada-hadalku wuxuu guul-darreystaa inuu abuuro is-afgarad. Ka dib, Tifaftire B wuxuu dib u celiyaa ku daris ilo wanaagsan leh oo hufan oo uu sameeyay Tifaftire A, iyadoo loo leeyahay ma anay u dhigmin Manual of Style.</small> # Ka dhigida mid loo yeelay – kharibidda xeer oo waqti meeshaas ah la sheego in dadka kale ay kharibayaan xeerkaas ama xeer la xiriira. Sidoo kale loo yaqano hypocrasy. #: <small>Tusaale: Tifaftire A wuxuu ka-post-garayaa ra'yooyin aan asluub lehayn halka waqti meeshaas ah uu ku econtent-garaynayo Tifaftire B dabeecad aan asluub lehayn, iyadoo loo baahan yahay guntin oo la soo qadanayo siyaasado uu Tifaftire A si caddayn ah u kharibayo.</small> ==Legalisms aan sababta lahayn== Sababtoo ah [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Wikipedia is not a bureaucracy|Wikipedia ma ahan]] [[court of law|maxkamad sharci]], hababka sharciga iyo erayadu ma hirgalaan Wikipedia. Caadi ahaan, wikilawyering wuxuu soo raised-garayaa meelaha habka ama [[Evidence|caddaynta]] hab u dhigma maxkamada sharciga, inta badan iyadoo loo isticmaalayo sabab sharci oo meel ka dhac ah. Wikilawyering wuxuu inta badan u shaqeeyaa si looga fogaado dhibaatada ama tiyo looga joojiyo xallin shaqaynaysa in la sameeyo. Tusaale ahaan, inta badan ma ahan mid suurtogal ah in si caddayn ah loo ogaado tifaftiraha dhabta ah oo ka dambeeya koox ka mid ah [[Wikipedia:Sockpuppetry|sockpuppets]], oo ma ahan difaac in an midna ka mid ah sockpuppets-ka soo muuqday an magacooda lagu darin weydiinta arbitration-ka. ==Boggaga la xiriira== * [[Wikipedia:POV railroad]] * [[Wikipedia:Avoiding difficult users]] * [[Wikipedia:More rights does not mean better]] {{Wikipedia policies and guidelines}} k4yqkbt99vdgr8zah6x01901l7gu4ui 306754 306753 2026-09-01T11:22:26Z Isma4l 41797 306754 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|WP:GAME}} '''Khadaynta nidaamka''' waxay ka dhigan tahay in si loogu talagalay loo isticmaalo xun xeerarka [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|Wikipedia]] si loo helo faa'iido persanal ah iyadoo loo marayo kharibaada tifaftirayaasha kale ama bulshada Wikipedia. ==Tusaalooyinka== ===Khadaynta isticmaalka [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]=== # {{anchor|WIKILAWYER}}Wikilawyering niyad-xun leh – dood ka keenida erayada siyaasadda si loo jiyo mabaadi'da siyaasadda. #: <small>Tusaale: Ka-post-gareeynta [[Template:NPOV|ogaysiis hufan]] oo an kharibayn tilmaamaha ku saabsan canvassing]], iyadoo loo isticmaalayo habab kale oo ogaysiis ah si loo soo jiido taageerayaal aqriyeyaal ah si ay u eegaan ogaysiiskaas hufan.</small> # {{anchor|PLAYPOLICY}}U kashaynta siyaasadaha kuwo kale. #:<small>Tusaale: Sheegida in aad diaddan tahay ka-remove-garaynta maaddada kharibaysa [[Wikipedia:Xaqiijin|siyaasadda ku saabsan xaqiijinta]], sababtoo ah maaddadaas waxaa lagu ilaaliyaa siyaasadda ah "[[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma ahan mid la ilaalsho]]".</small> #:<small>Tusaale: U sheegida tifaftire kale in marka uu dib u celinayo beddeladaada [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada ah]], uu kharibayo xeerka 3-da dib u celin. Kharibaadu waa meel ka baxsan xeerka 3-da dib u celin.]])</small> # {{anchor|CHERRYPICKING}}Ka-cherry-pick-garayn gaar ah oo lagu sameeyo erayada ka socda siyaasadda (ama ka-cherry-pick-garayn hal siyaasad si loo hirgeliyo, laakiin si loogu talagalay loo ilaawo kuwo kale) si loo taageero aragti dhab ahaan an u dhigmin ama an u raacayn siyaasadda. #: <small>Tusaale: Ku darida maaddo lagu xiray siyaasadda ku saabsan [[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia anay ahayn]], iyadoo loo cherry-dooro erayada ah "[[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma ahan qaamuus-aqoodeed paper ah]]" si looga fogaado xiriddaas.</small> # {{anchor|SPURIOUSPROTECT}}Sheegida ilaalinta, caddaynta, ama taageerada ka socota erayada siyaasadda iyadoo an la lahayn sabab oo la ka warhayo, oo loo sameeyo aragti ama meel dhab ahaan ku diaddan siyaasadda. #: <small>Tusaale: Sheegida in maaddadu ay u dhiganto [[Wikipedia:Xaqiijin|siyaasadda ku saabsan xaqiijinta]] sababtoo ah waa mid [[Wikipedia:Soo bandhigida xogta|ilo leh]], marka dhab ahaan ilaha anay ahayn kuwo lagu kalsoonaan karo]], ama maaddadu ay beddelaysyo [[WP:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtida hufan]] ee ilaha. ({{crossref|Eeg {{section link|WP:Aragtida dhexdhexaadka ah|Miisaanka ku habboon iyo miisaanka aan ku habboonayn}}.)}}</small> # {{anchor|FORCEDINTERPRET}}Isku deya in la sameeyo faham xun oo siyaasadda ah, ama la dhigo aragtidaada cusub ee "halbeegyada loo hirgelinayo" halkii laga isticmaali lahaa kuwo bulshada. #:<small>Tusaale: Muujinta qoraalka Wikipedia oo uu qoray tifaftire hal ah iyadoo loo muujinayo sida inay tahay siyaasad [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] leh.</small> ===Khadaynta habka dhisida is-afgaradka=== # {{anchor|Stonewall|Filibuster|Filibustering}}{{vanchor|Stonewalling}} ama [[Filibuster|filibustering]] – {{em|mar walba}} ka-push-garaynta [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtida]] oo ay [[Wikipedia:Is afgarad|is-afgaradka]] bulshada {{em|caddayn ah}} anay ku raacsanayn, iyadoo si wanaagsan loogu joojinayo xallinta ku perustanta siyaasadda. #:<small>Tusaale: Tifaftire ayaa diaddan inuu aqbalo beddel ilaa xaalad gaar ah loo raaco, laakiin ma ahan xaalad ku perustanta [[Wikipedia: Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia]].</small> #:<small>Tusaale: Tifaftirayaashu waxay gaaraan is-afgarad, marka laga reebo hal (ama koox) oo ku adkaynaysa in beddelka la rabo uu kharibayo siyaasad ama mabaadi' kale, hab anay si caddayn ah u muujin karin.</small> # {{anchor|BADFAITHNEG}}{{vanchor|Wada-hadalka niyad-xumada leh}} – ka-lure-garaynta tifaftirayaasha kale dhanka [[compromise|is-afgaradka]] iyadoo loo marayo bixinta meel, si kaliya looga fogaado meeshaas ka dib marka dhinaca kale uu sameeyo is afgarad. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu [[Negotiation|wada-hadalaa]] is-afgarad si loo ka saarto maaddada ilaha wanaagsan leh ka socota maqaal hal ah, sababtoo ah waxay mar hor ku dhex jirtay maqaal labaad. Ka dib, tifaftiruhu wuxuu ka-delete-garayaa maaddada maqaalka labaad.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftirayaashu waxay gaaraan is-afgarad. Qofka qoray qoraalka ugu dambeeyay oo la aqbalay waxaa loo fadhiyaa inuu ka-post-gareeyo laakiin ma sameeyo. Todobaadyo ka dib, tifaftire labaad wuxuu ka-tires-garayaa sugeyna wuxuuna ka-post-garayaa vershon beddelan, oo tifaftirihii ugu horeeyay uu si dhakhso ah dib ugu celinayo.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu ka-withhold-garayaa aqbalida beddelka ilaa ilo dheeraad ah oo sii wanaagsan la bixiyo, laakiin wuxuu sheegaa in ilaha cusub oo dhan anay ahayn kuwo wanaagsan tiyo inay shaqada ilaha si caddayn ah u buuxinayso siyaasadaha maaddada ee muhiimka ah.</small> # {{anchor|REMOVELARGE}}{{vanchor|Ka saarto ku darida weyn sababto ah meel ku dhac yar}}. Haddii meel ku dhacu uu yahay mid yar, marka [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka|sax adiga ku jira]] (ama dhowr jeer tag uga dhig si loo saxo). [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka|Kamilnaantu ma ahan mid loo baahan yahay]], oo Wikipedia waxaa lagu dhisay iyadoo loo marayo wanaajinta joogtada ah. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu ku dhex darayaa paragraph ah [[Wikipedia:Xaqiijin|macluumaad xaqiijin leh]], laakiin waxaa loo ka-remove-garayaa si buuxda sababto ah meel ku dhac qoraal ah oo si fudud loo saxo karay.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu sameeyaa tifaftir qoraal ah iyo code Nadiifin oo maqaalka dhan ah oo an lahayn diidmo, laakiin tifaftire kale wuxuu u malaynayaa in beddelo yaryar oo muuqda ay si dabcan ah u beddeleen ujeedada dhowr sentence ah, oo sidaas darteed wuxuu dib u celinayaa saacadaha shaqada ah halkii uu saxo lahaa oo kaliya labada beddel oo lagu diaddan yahay.</small> #{{anchor|GASLIGHTING|Gaslighting|Gaslight}}Isticmaalka xeeladaha-ka nalalka shidaalka – sida dib u qoraalka taariikhda]], diidida dhabta, misdirection, diidida aan sababta lahayn, muujinta dhibaatadaada dadka kale, dib-u-sheegida, ama wada hadalka aan la xiriirin]] – si looga [[Wikipedia:Maaha|khalkhal gelin]] wada-hadalka iyadoo la abuuro dood iyo is-khilaaf. #: <small>Tusaalooyinka: Diidida in aad ka-post-garaysay waxa aad sameysay, soo jeedinta in qof uu aqbalay wax anay aqbalin]], ka dhigida sida weydiintaada]] an mar hor looga jawaabin, muujinta meel ku dhaca ah oo ku saabsan waxa siyaasaddu dhab ahaan leedahay ama ujeedadeedu tahay, prevaricating oo ku saabsan ujeedada caddayn ah ee sheegida, ama diidida aqbalida marka meeshaada la baabi'iyo ama lagu diado is-afgaradka.</small> # Siyaasadda shaqada ama tit for tat – weydiinta tifaftire inuu sameeyo tallaabo (tusaale ahaan beddelo aragtidaada wada-hadalka dhexdiisa) iyadoo loo marayo dadaalladaada meel kale loogu sameeyay iyaga; ama soo jeedinta in aad ka-withhold-garayn doonto dadaallada iyaga loo sameynayo ilaa ay ka sameeyaan tallaabada aad rabto. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu weydiyaa mid kale inuu beddelo u codeyntiisa meesha [[WP:RFA|RFA]] iyadoo loo marayo taageerada hore ee la siiyay ama tallaabooyinka kale ee uu sameeyay tifaftirihii ugu horeeyay.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu weydiyaa maamule inuu u warn-gareeyo tifaftire kale sabab ku saabsan [[WP:NPOV|POV]]-pushing loo malaynayo, wuxuuna muujiyaa in tifaftirihii ugu horeeyay dib u eegis maqaalka maamulaha uu noqon karo mid halis ku jira haddii an tallaabo la qaadin maamulaha.</small> ===Khadaynta magacyada maqaallada, hababka dib-u-eegista, iyo hababka ka-delete-garaynta=== # Isticmaalka qaabab kala duwan ama [[Spelling|qoraallo]] kala duwan oo ka socda [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada|magaca maqaalka]]. # Isticmaalka koontooyinka [[Wikipedia:Sock puppetry|sockpuppet-ka ah]] si loo dhiilo [[Wikipedia:Iska horimaadka danaha|dhibaatada faa'iidada]]. #: <small>Tusaale: Ka-submitting-garaynta [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|taariikh nololeed]] ka socda koonto sockpuppet ah ka dib marka ka-submitting-garayntii hore lagu diado sababtoo ah waxaa loo eegay inay tahay taariikh nololeed.</small> ===Khadaynta guntinnada dabeecadda kharibidda leh=== # Muujinta meel ku dhaca ah ee tallaabooyinka tifaftirayaasha kale si ay u muuqdaan kuwo an macquul ahayn, aan ku habboonayn, ama mudan guntin. #: <small>Tusaale: Diidida bixinta [[Wikipedia:Citing sources|ilo]] ku habboon tifaftire raba inuu [[Wikipedia:Verifiability|xaqiijiyo]] sheegidaada, iyadoo loo econtent-gareynayo tifaftiraha inuu yahay mid kharibid leh sababto ah weydiimaha joogtada ah. Ilaha waa inay yihiin kuwo sax ah si tifaftirayaasha kale ay u xaqiijin karaan.</small> # "Dib u laabida" [[Wikipedia:No personal attacks|weerarka persanal-ka ah]] si uu u muuqdo mid ka yar necbayshada marka loo eego sida uu ahaa, halkii cudurdaar la bixin lahaa. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu uga jawaabaa diidmo iyadoo loo leeyahay, "Dhab ahaan waxaad tahay mid meel ka dhacay, meel ka dhacay, meel ka dhacay. Ma ka soo baxday taariikhda grade-ka 9aad?" Ka dib, waxay difaacaan qoraalkan sida weyduu niyad-wanaag leh oo ku saabsan aqoonta tifaftiraha kale.</small> # "Borderlining" – mar walba ka-treading-garaynta meesha ugu dambeysa ee kharibidda siyaasadda ama ka-engaging-garaynta kharibidda siyaasadda ee hooseysa, si looga dhigo mid adag in la caddiyo dhabta xun. #: <small>Tusaale: Tifaftire an mar kasta kharibin [[Wikipedia:Edit warring#The three-revert rule|xeerka saddexda dib u celin]], laakiin ku bixiya dhowr bilood si joogto ah u push-gareynta beddeladaas iyadoo loo marayo diidmooyinka tifaftirayaasha badan.</small> # {{anchor|RETRIBUTION}}Aan ka-laabasho – si loogu talagalay dib u celinta beddelada tifaftiraha ee maqaal hal ah iyadoo loo marayo aano ka socota diidmo maqaal kale ku jirta. #: <small>Tusaale: Tifaftire A wuxuu dib u celiyaa beddel uu sameeyay Tifaftire B sababtoo ah ma anay u dhigmin aragtida hufan oo anay bixin ilo lagu kalsoonaan karo. Tifaftire B wuxuu bilaabaa wada-hadal bogga wada-hadalka oo Tifaftire A uu ka qayb galo, laakiin wada-hadalku wuxuu guul-darreystaa inuu abuuro is-afgarad. Ka dib, Tifaftire B wuxuu dib u celiyaa ku daris ilo wanaagsan leh oo hufan oo uu sameeyay Tifaftire A, iyadoo loo leeyahay ma anay u dhigmin Manual of Style.</small> # Ka dhigida mid loo yeelay – kharibidda xeer oo waqti meeshaas ah la sheego in dadka kale ay kharibayaan xeerkaas ama xeer la xiriira. Sidoo kale loo yaqano hypocrasy. #: <small>Tusaale: Tifaftire A wuxuu ka-post-garayaa ra'yooyin aan asluub lehayn halka waqti meeshaas ah uu ku econtent-garaynayo Tifaftire B dabeecad aan asluub lehayn, iyadoo loo baahan yahay guntin oo la soo qadanayo siyaasado uu Tifaftire A si caddayn ah u kharibayo.</small> ==Legalisms aan sababta lahayn== Sababtoo ah [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Wikipedia is not a bureaucracy|Wikipedia ma ahan]] [[court of law|maxkamad sharci]], hababka sharciga iyo erayadu ma hirgalaan Wikipedia. Caadi ahaan, wikilawyering wuxuu soo raised-garayaa meelaha habka ama [[Evidence|caddaynta]] hab u dhigma maxkamada sharciga, inta badan iyadoo loo isticmaalayo sabab sharci oo meel ka dhac ah. Wikilawyering wuxuu inta badan u shaqeeyaa si looga fogaado dhibaatada ama tiyo looga joojiyo xallin shaqaynaysa in la sameeyo. Tusaale ahaan, inta badan ma ahan mid suurtogal ah in si caddayn ah loo ogaado tifaftiraha dhabta ah oo ka dambeeya koox ka mid ah [[Wikipedia:Sockpuppetry|sockpuppets]], oo ma ahan difaac in an midna ka mid ah sockpuppets-ka soo muuqday an magacooda lagu darin weydiinta arbitration-ka. ==Boggaga la xiriira== * [[Wikipedia:POV railroad]] * [[Wikipedia:Avoiding difficult users]] * [[Wikipedia:More rights does not mean better]] {{Wikipedia policies and guidelines}} 13zh65urysi6crt58xmjisflswimk5w 306755 306754 2026-09-01T11:23:54Z Isma4l 41797 /* Khadaynta isticmaalka siyaasadaha iyo tilmaamaha */ 306755 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|WP:GAME}} '''Khadaynta nidaamka''' waxay ka dhigan tahay in si loogu talagalay loo isticmaalo xun xeerarka [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|Wikipedia]] si loo helo faa'iido persanal ah iyadoo loo marayo kharibaada tifaftirayaasha kale ama bulshada Wikipedia. ==Tusaalooyinka== ===Khadaynta isticmaalka [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]=== # {{anchor|WIKILAWYER}}Wikilawyering niyad-xun leh – dood ka keenida erayada siyaasadda si loo jiyo mabaadi'da siyaasadda. #: <small>Tusaale: ku darto [[Template:NPOV|ogaysiis hufan]] oo an kharibayn tilmaamaha ku saabsan sahaminta, iyadoo loo isticmaalayo habab kale oo ogaysiis ah si loo soo jiido taageerayaal aqriyeyaal ah si ay u eegaan ogaysiiskaas hufan.</small> # {{anchor|PLAYPOLICY}}U kashaynta siyaasadaha kuwo kale. #:<small>Tusaale: Sheegida in aad diaddan tahay ka saarto maaddada kharibaysa [[Wikipedia:Xaqiijin|siyaasadda ku saabsan xaqiijinta]], sababtoo ah maaddadaas waxaa lagu ilaaliyaa siyaasadda ah "[[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma ahan mid la ilaalsho]]".</small> #:<small>Tusaale: U sheegida tifaftire kale in marka uu dib u celinayo beddeladaada [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada ah]], uu kharibayo xeerka 3-da dib u celin. Kharibaadu waa meel ka baxsan xeerka 3-da dib u celin.]])</small> # {{anchor|CHERRYPICKING}}Ka-cherry-pick-garayn gaar ah oo lagu sameeyo erayada ka socda siyaasadda (ama ka-cherry-pick-garayn hal siyaasad si loo hirgeliyo, laakiin si loogu talagalay loo ilaawo kuwo kale) si loo taageero aragti dhab ahaan an u dhigmin ama an u raacayn siyaasadda. #: <small>Tusaale: Ku darida maaddo lagu xiray siyaasadda ku saabsan [[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia anay ahayn]], iyadoo loo cherry-dooro erayada ah "[[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma ahan qaamuus-aqoodeed paper ah]]" si looga fogaado xiriddaas.</small> # {{anchor|SPURIOUSPROTECT}}Sheegida ilaalinta, caddaynta, ama taageerada ka socota erayada siyaasadda iyadoo an la lahayn sabab oo la ka warhayo, oo loo sameeyo aragti ama meel dhab ahaan ku diaddan siyaasadda. #: <small>Tusaale: Sheegida in maaddadu ay u dhiganto [[Wikipedia:Xaqiijin|siyaasadda ku saabsan xaqiijinta]] sababtoo ah waa mid [[Wikipedia:Soo bandhigida xogta|ilo leh]], marka dhab ahaan ilaha anay ahayn kuwo lagu kalsoonaan karo]], ama maaddadu ay beddelaysyo [[WP:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtida hufan]] ee ilaha. ({{crossref|Eeg {{section link|WP:Aragtida dhexdhexaadka ah|Miisaanka ku habboon iyo miisaanka aan ku habboonayn}}.)}}</small> # {{anchor|FORCEDINTERPRET}}Isku deya in la sameeyo faham xun oo siyaasadda ah, ama la dhigo aragtidaada cusub ee "halbeegyada loo hirgelinayo" halkii laga isticmaali lahaa kuwo bulshada. #:<small>Tusaale: Muujinta qoraalka Wikipedia oo uu qoray tifaftire hal ah iyadoo loo muujinayo sida inay tahay siyaasad [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] leh.</small> ===Khadaynta habka dhisida is-afgaradka=== # {{anchor|Stonewall|Filibuster|Filibustering}}{{vanchor|Stonewalling}} ama [[Filibuster|filibustering]] – {{em|mar walba}} ka-push-garaynta [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtida]] oo ay [[Wikipedia:Is afgarad|is-afgaradka]] bulshada {{em|caddayn ah}} anay ku raacsanayn, iyadoo si wanaagsan loogu joojinayo xallinta ku perustanta siyaasadda. #:<small>Tusaale: Tifaftire ayaa diaddan inuu aqbalo beddel ilaa xaalad gaar ah loo raaco, laakiin ma ahan xaalad ku perustanta [[Wikipedia: Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia]].</small> #:<small>Tusaale: Tifaftirayaashu waxay gaaraan is-afgarad, marka laga reebo hal (ama koox) oo ku adkaynaysa in beddelka la rabo uu kharibayo siyaasad ama mabaadi' kale, hab anay si caddayn ah u muujin karin.</small> # {{anchor|BADFAITHNEG}}{{vanchor|Wada-hadalka niyad-xumada leh}} – ka-lure-garaynta tifaftirayaasha kale dhanka [[compromise|is-afgaradka]] iyadoo loo marayo bixinta meel, si kaliya looga fogaado meeshaas ka dib marka dhinaca kale uu sameeyo is afgarad. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu [[Negotiation|wada-hadalaa]] is-afgarad si loo ka saarto maaddada ilaha wanaagsan leh ka socota maqaal hal ah, sababtoo ah waxay mar hor ku dhex jirtay maqaal labaad. Ka dib, tifaftiruhu wuxuu ka-delete-garayaa maaddada maqaalka labaad.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftirayaashu waxay gaaraan is-afgarad. Qofka qoray qoraalka ugu dambeeyay oo la aqbalay waxaa loo fadhiyaa inuu ka-post-gareeyo laakiin ma sameeyo. Todobaadyo ka dib, tifaftire labaad wuxuu ka-tires-garayaa sugeyna wuxuuna ka-post-garayaa vershon beddelan, oo tifaftirihii ugu horeeyay uu si dhakhso ah dib ugu celinayo.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu ka-withhold-garayaa aqbalida beddelka ilaa ilo dheeraad ah oo sii wanaagsan la bixiyo, laakiin wuxuu sheegaa in ilaha cusub oo dhan anay ahayn kuwo wanaagsan tiyo inay shaqada ilaha si caddayn ah u buuxinayso siyaasadaha maaddada ee muhiimka ah.</small> # {{anchor|REMOVELARGE}}{{vanchor|Ka saarto ku darida weyn sababto ah meel ku dhac yar}}. Haddii meel ku dhacu uu yahay mid yar, marka [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka|sax adiga ku jira]] (ama dhowr jeer tag uga dhig si loo saxo). [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka|Kamilnaantu ma ahan mid loo baahan yahay]], oo Wikipedia waxaa lagu dhisay iyadoo loo marayo wanaajinta joogtada ah. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu ku dhex darayaa paragraph ah [[Wikipedia:Xaqiijin|macluumaad xaqiijin leh]], laakiin waxaa loo ka-remove-garayaa si buuxda sababto ah meel ku dhac qoraal ah oo si fudud loo saxo karay.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu sameeyaa tifaftir qoraal ah iyo code Nadiifin oo maqaalka dhan ah oo an lahayn diidmo, laakiin tifaftire kale wuxuu u malaynayaa in beddelo yaryar oo muuqda ay si dabcan ah u beddeleen ujeedada dhowr sentence ah, oo sidaas darteed wuxuu dib u celinayaa saacadaha shaqada ah halkii uu saxo lahaa oo kaliya labada beddel oo lagu diaddan yahay.</small> #{{anchor|GASLIGHTING|Gaslighting|Gaslight}}Isticmaalka xeeladaha-ka nalalka shidaalka – sida dib u qoraalka taariikhda]], diidida dhabta, misdirection, diidida aan sababta lahayn, muujinta dhibaatadaada dadka kale, dib-u-sheegida, ama wada hadalka aan la xiriirin]] – si looga [[Wikipedia:Maaha|khalkhal gelin]] wada-hadalka iyadoo la abuuro dood iyo is-khilaaf. #: <small>Tusaalooyinka: Diidida in aad ka-post-garaysay waxa aad sameysay, soo jeedinta in qof uu aqbalay wax anay aqbalin]], ka dhigida sida weydiintaada]] an mar hor looga jawaabin, muujinta meel ku dhaca ah oo ku saabsan waxa siyaasaddu dhab ahaan leedahay ama ujeedadeedu tahay, prevaricating oo ku saabsan ujeedada caddayn ah ee sheegida, ama diidida aqbalida marka meeshaada la baabi'iyo ama lagu diado is-afgaradka.</small> # Siyaasadda shaqada ama tit for tat – weydiinta tifaftire inuu sameeyo tallaabo (tusaale ahaan beddelo aragtidaada wada-hadalka dhexdiisa) iyadoo loo marayo dadaalladaada meel kale loogu sameeyay iyaga; ama soo jeedinta in aad ka-withhold-garayn doonto dadaallada iyaga loo sameynayo ilaa ay ka sameeyaan tallaabada aad rabto. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu weydiyaa mid kale inuu beddelo u codeyntiisa meesha [[WP:RFA|RFA]] iyadoo loo marayo taageerada hore ee la siiyay ama tallaabooyinka kale ee uu sameeyay tifaftirihii ugu horeeyay.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu weydiyaa maamule inuu u warn-gareeyo tifaftire kale sabab ku saabsan [[WP:NPOV|POV]]-pushing loo malaynayo, wuxuuna muujiyaa in tifaftirihii ugu horeeyay dib u eegis maqaalka maamulaha uu noqon karo mid halis ku jira haddii an tallaabo la qaadin maamulaha.</small> ===Khadaynta magacyada maqaallada, hababka dib-u-eegista, iyo hababka ka-delete-garaynta=== # Isticmaalka qaabab kala duwan ama [[Spelling|qoraallo]] kala duwan oo ka socda [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada|magaca maqaalka]]. # Isticmaalka koontooyinka [[Wikipedia:Sock puppetry|sockpuppet-ka ah]] si loo dhiilo [[Wikipedia:Iska horimaadka danaha|dhibaatada faa'iidada]]. #: <small>Tusaale: Ka-submitting-garaynta [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|taariikh nololeed]] ka socda koonto sockpuppet ah ka dib marka ka-submitting-garayntii hore lagu diado sababtoo ah waxaa loo eegay inay tahay taariikh nololeed.</small> ===Khadaynta guntinnada dabeecadda kharibidda leh=== # Muujinta meel ku dhaca ah ee tallaabooyinka tifaftirayaasha kale si ay u muuqdaan kuwo an macquul ahayn, aan ku habboonayn, ama mudan guntin. #: <small>Tusaale: Diidida bixinta [[Wikipedia:Citing sources|ilo]] ku habboon tifaftire raba inuu [[Wikipedia:Verifiability|xaqiijiyo]] sheegidaada, iyadoo loo econtent-gareynayo tifaftiraha inuu yahay mid kharibid leh sababto ah weydiimaha joogtada ah. Ilaha waa inay yihiin kuwo sax ah si tifaftirayaasha kale ay u xaqiijin karaan.</small> # "Dib u laabida" [[Wikipedia:No personal attacks|weerarka persanal-ka ah]] si uu u muuqdo mid ka yar necbayshada marka loo eego sida uu ahaa, halkii cudurdaar la bixin lahaa. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu uga jawaabaa diidmo iyadoo loo leeyahay, "Dhab ahaan waxaad tahay mid meel ka dhacay, meel ka dhacay, meel ka dhacay. Ma ka soo baxday taariikhda grade-ka 9aad?" Ka dib, waxay difaacaan qoraalkan sida weyduu niyad-wanaag leh oo ku saabsan aqoonta tifaftiraha kale.</small> # "Borderlining" – mar walba ka-treading-garaynta meesha ugu dambeysa ee kharibidda siyaasadda ama ka-engaging-garaynta kharibidda siyaasadda ee hooseysa, si looga dhigo mid adag in la caddiyo dhabta xun. #: <small>Tusaale: Tifaftire an mar kasta kharibin [[Wikipedia:Edit warring#The three-revert rule|xeerka saddexda dib u celin]], laakiin ku bixiya dhowr bilood si joogto ah u push-gareynta beddeladaas iyadoo loo marayo diidmooyinka tifaftirayaasha badan.</small> # {{anchor|RETRIBUTION}}Aan ka-laabasho – si loogu talagalay dib u celinta beddelada tifaftiraha ee maqaal hal ah iyadoo loo marayo aano ka socota diidmo maqaal kale ku jirta. #: <small>Tusaale: Tifaftire A wuxuu dib u celiyaa beddel uu sameeyay Tifaftire B sababtoo ah ma anay u dhigmin aragtida hufan oo anay bixin ilo lagu kalsoonaan karo. Tifaftire B wuxuu bilaabaa wada-hadal bogga wada-hadalka oo Tifaftire A uu ka qayb galo, laakiin wada-hadalku wuxuu guul-darreystaa inuu abuuro is-afgarad. Ka dib, Tifaftire B wuxuu dib u celiyaa ku daris ilo wanaagsan leh oo hufan oo uu sameeyay Tifaftire A, iyadoo loo leeyahay ma anay u dhigmin Manual of Style.</small> # Ka dhigida mid loo yeelay – kharibidda xeer oo waqti meeshaas ah la sheego in dadka kale ay kharibayaan xeerkaas ama xeer la xiriira. Sidoo kale loo yaqano hypocrasy. #: <small>Tusaale: Tifaftire A wuxuu ka-post-garayaa ra'yooyin aan asluub lehayn halka waqti meeshaas ah uu ku econtent-garaynayo Tifaftire B dabeecad aan asluub lehayn, iyadoo loo baahan yahay guntin oo la soo qadanayo siyaasado uu Tifaftire A si caddayn ah u kharibayo.</small> ==Legalisms aan sababta lahayn== Sababtoo ah [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Wikipedia is not a bureaucracy|Wikipedia ma ahan]] [[court of law|maxkamad sharci]], hababka sharciga iyo erayadu ma hirgalaan Wikipedia. Caadi ahaan, wikilawyering wuxuu soo raised-garayaa meelaha habka ama [[Evidence|caddaynta]] hab u dhigma maxkamada sharciga, inta badan iyadoo loo isticmaalayo sabab sharci oo meel ka dhac ah. Wikilawyering wuxuu inta badan u shaqeeyaa si looga fogaado dhibaatada ama tiyo looga joojiyo xallin shaqaynaysa in la sameeyo. Tusaale ahaan, inta badan ma ahan mid suurtogal ah in si caddayn ah loo ogaado tifaftiraha dhabta ah oo ka dambeeya koox ka mid ah [[Wikipedia:Sockpuppetry|sockpuppets]], oo ma ahan difaac in an midna ka mid ah sockpuppets-ka soo muuqday an magacooda lagu darin weydiinta arbitration-ka. ==Boggaga la xiriira== * [[Wikipedia:POV railroad]] * [[Wikipedia:Avoiding difficult users]] * [[Wikipedia:More rights does not mean better]] {{Wikipedia policies and guidelines}} 6zlqu496ml9pjpu5met4etkhrsk68wr 306756 306755 2026-09-01T11:24:08Z Isma4l 41797 306756 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|WP:GAME}} '''Khadaynta nidaamka''' waxay ka dhigan tahay in si loogu talagalay loo isticmaalo xun xeerarka [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|Wikipedia]] si loo helo faa'iido persanal ah iyadoo loo marayo kharibaada tifaftirayaasha kale ama bulshada Wikipedia. ==Tusaalooyinka== ===Khadaynta isticmaalka [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]=== # {{anchor|WIKILAWYER}}Wikilawyering niyad-xun leh – dood ka keenida erayada siyaasadda si loo jiyo mabaadi'da siyaasadda. #: <small>Tusaale: ku darto ogaysiis hufan oo an kharibayn tilmaamaha ku saabsan sahaminta, iyadoo loo isticmaalayo habab kale oo ogaysiis ah si loo soo jiido taageerayaal aqriyeyaal ah si ay u eegaan ogaysiiskaas hufan.</small> # {{anchor|PLAYPOLICY}}U kashaynta siyaasadaha kuwo kale. #:<small>Tusaale: Sheegida in aad diaddan tahay ka saarto maaddada kharibaysa [[Wikipedia:Xaqiijin|siyaasadda ku saabsan xaqiijinta]], sababtoo ah maaddadaas waxaa lagu ilaaliyaa siyaasadda ah "[[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma ahan mid la ilaalsho]]".</small> #:<small>Tusaale: U sheegida tifaftire kale in marka uu dib u celinayo beddeladaada [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada ah]], uu kharibayo xeerka 3-da dib u celin. Kharibaadu waa meel ka baxsan xeerka 3-da dib u celin.]])</small> # {{anchor|CHERRYPICKING}}Ka-cherry-pick-garayn gaar ah oo lagu sameeyo erayada ka socda siyaasadda (ama ka-cherry-pick-garayn hal siyaasad si loo hirgeliyo, laakiin si loogu talagalay loo ilaawo kuwo kale) si loo taageero aragti dhab ahaan an u dhigmin ama an u raacayn siyaasadda. #: <small>Tusaale: Ku darida maaddo lagu xiray siyaasadda ku saabsan [[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia anay ahayn]], iyadoo loo cherry-dooro erayada ah "[[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma ahan qaamuus-aqoodeed paper ah]]" si looga fogaado xiriddaas.</small> # {{anchor|SPURIOUSPROTECT}}Sheegida ilaalinta, caddaynta, ama taageerada ka socota erayada siyaasadda iyadoo an la lahayn sabab oo la ka warhayo, oo loo sameeyo aragti ama meel dhab ahaan ku diaddan siyaasadda. #: <small>Tusaale: Sheegida in maaddadu ay u dhiganto [[Wikipedia:Xaqiijin|siyaasadda ku saabsan xaqiijinta]] sababtoo ah waa mid [[Wikipedia:Soo bandhigida xogta|ilo leh]], marka dhab ahaan ilaha anay ahayn kuwo lagu kalsoonaan karo]], ama maaddadu ay beddelaysyo [[WP:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtida hufan]] ee ilaha. ({{crossref|Eeg {{section link|WP:Aragtida dhexdhexaadka ah|Miisaanka ku habboon iyo miisaanka aan ku habboonayn}}.)}}</small> # {{anchor|FORCEDINTERPRET}}Isku deya in la sameeyo faham xun oo siyaasadda ah, ama la dhigo aragtidaada cusub ee "halbeegyada loo hirgelinayo" halkii laga isticmaali lahaa kuwo bulshada. #:<small>Tusaale: Muujinta qoraalka Wikipedia oo uu qoray tifaftire hal ah iyadoo loo muujinayo sida inay tahay siyaasad [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] leh.</small> ===Khadaynta habka dhisida is-afgaradka=== # {{anchor|Stonewall|Filibuster|Filibustering}}{{vanchor|Stonewalling}} ama [[Filibuster|filibustering]] – {{em|mar walba}} ka-push-garaynta [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtida]] oo ay [[Wikipedia:Is afgarad|is-afgaradka]] bulshada {{em|caddayn ah}} anay ku raacsanayn, iyadoo si wanaagsan loogu joojinayo xallinta ku perustanta siyaasadda. #:<small>Tusaale: Tifaftire ayaa diaddan inuu aqbalo beddel ilaa xaalad gaar ah loo raaco, laakiin ma ahan xaalad ku perustanta [[Wikipedia: Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia]].</small> #:<small>Tusaale: Tifaftirayaashu waxay gaaraan is-afgarad, marka laga reebo hal (ama koox) oo ku adkaynaysa in beddelka la rabo uu kharibayo siyaasad ama mabaadi' kale, hab anay si caddayn ah u muujin karin.</small> # {{anchor|BADFAITHNEG}}{{vanchor|Wada-hadalka niyad-xumada leh}} – ka-lure-garaynta tifaftirayaasha kale dhanka [[compromise|is-afgaradka]] iyadoo loo marayo bixinta meel, si kaliya looga fogaado meeshaas ka dib marka dhinaca kale uu sameeyo is afgarad. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu [[Negotiation|wada-hadalaa]] is-afgarad si loo ka saarto maaddada ilaha wanaagsan leh ka socota maqaal hal ah, sababtoo ah waxay mar hor ku dhex jirtay maqaal labaad. Ka dib, tifaftiruhu wuxuu ka-delete-garayaa maaddada maqaalka labaad.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftirayaashu waxay gaaraan is-afgarad. Qofka qoray qoraalka ugu dambeeyay oo la aqbalay waxaa loo fadhiyaa inuu ka-post-gareeyo laakiin ma sameeyo. Todobaadyo ka dib, tifaftire labaad wuxuu ka-tires-garayaa sugeyna wuxuuna ka-post-garayaa vershon beddelan, oo tifaftirihii ugu horeeyay uu si dhakhso ah dib ugu celinayo.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu ka-withhold-garayaa aqbalida beddelka ilaa ilo dheeraad ah oo sii wanaagsan la bixiyo, laakiin wuxuu sheegaa in ilaha cusub oo dhan anay ahayn kuwo wanaagsan tiyo inay shaqada ilaha si caddayn ah u buuxinayso siyaasadaha maaddada ee muhiimka ah.</small> # {{anchor|REMOVELARGE}}{{vanchor|Ka saarto ku darida weyn sababto ah meel ku dhac yar}}. Haddii meel ku dhacu uu yahay mid yar, marka [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka|sax adiga ku jira]] (ama dhowr jeer tag uga dhig si loo saxo). [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka|Kamilnaantu ma ahan mid loo baahan yahay]], oo Wikipedia waxaa lagu dhisay iyadoo loo marayo wanaajinta joogtada ah. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu ku dhex darayaa paragraph ah [[Wikipedia:Xaqiijin|macluumaad xaqiijin leh]], laakiin waxaa loo ka-remove-garayaa si buuxda sababto ah meel ku dhac qoraal ah oo si fudud loo saxo karay.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu sameeyaa tifaftir qoraal ah iyo code Nadiifin oo maqaalka dhan ah oo an lahayn diidmo, laakiin tifaftire kale wuxuu u malaynayaa in beddelo yaryar oo muuqda ay si dabcan ah u beddeleen ujeedada dhowr sentence ah, oo sidaas darteed wuxuu dib u celinayaa saacadaha shaqada ah halkii uu saxo lahaa oo kaliya labada beddel oo lagu diaddan yahay.</small> #{{anchor|GASLIGHTING|Gaslighting|Gaslight}}Isticmaalka xeeladaha-ka nalalka shidaalka – sida dib u qoraalka taariikhda]], diidida dhabta, misdirection, diidida aan sababta lahayn, muujinta dhibaatadaada dadka kale, dib-u-sheegida, ama wada hadalka aan la xiriirin]] – si looga [[Wikipedia:Maaha|khalkhal gelin]] wada-hadalka iyadoo la abuuro dood iyo is-khilaaf. #: <small>Tusaalooyinka: Diidida in aad ka-post-garaysay waxa aad sameysay, soo jeedinta in qof uu aqbalay wax anay aqbalin]], ka dhigida sida weydiintaada]] an mar hor looga jawaabin, muujinta meel ku dhaca ah oo ku saabsan waxa siyaasaddu dhab ahaan leedahay ama ujeedadeedu tahay, prevaricating oo ku saabsan ujeedada caddayn ah ee sheegida, ama diidida aqbalida marka meeshaada la baabi'iyo ama lagu diado is-afgaradka.</small> # Siyaasadda shaqada ama tit for tat – weydiinta tifaftire inuu sameeyo tallaabo (tusaale ahaan beddelo aragtidaada wada-hadalka dhexdiisa) iyadoo loo marayo dadaalladaada meel kale loogu sameeyay iyaga; ama soo jeedinta in aad ka-withhold-garayn doonto dadaallada iyaga loo sameynayo ilaa ay ka sameeyaan tallaabada aad rabto. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu weydiyaa mid kale inuu beddelo u codeyntiisa meesha [[WP:RFA|RFA]] iyadoo loo marayo taageerada hore ee la siiyay ama tallaabooyinka kale ee uu sameeyay tifaftirihii ugu horeeyay.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu weydiyaa maamule inuu u warn-gareeyo tifaftire kale sabab ku saabsan [[WP:NPOV|POV]]-pushing loo malaynayo, wuxuuna muujiyaa in tifaftirihii ugu horeeyay dib u eegis maqaalka maamulaha uu noqon karo mid halis ku jira haddii an tallaabo la qaadin maamulaha.</small> ===Khadaynta magacyada maqaallada, hababka dib-u-eegista, iyo hababka ka-delete-garaynta=== # Isticmaalka qaabab kala duwan ama [[Spelling|qoraallo]] kala duwan oo ka socda [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada|magaca maqaalka]]. # Isticmaalka koontooyinka [[Wikipedia:Sock puppetry|sockpuppet-ka ah]] si loo dhiilo [[Wikipedia:Iska horimaadka danaha|dhibaatada faa'iidada]]. #: <small>Tusaale: Ka-submitting-garaynta [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|taariikh nololeed]] ka socda koonto sockpuppet ah ka dib marka ka-submitting-garayntii hore lagu diado sababtoo ah waxaa loo eegay inay tahay taariikh nololeed.</small> ===Khadaynta guntinnada dabeecadda kharibidda leh=== # Muujinta meel ku dhaca ah ee tallaabooyinka tifaftirayaasha kale si ay u muuqdaan kuwo an macquul ahayn, aan ku habboonayn, ama mudan guntin. #: <small>Tusaale: Diidida bixinta [[Wikipedia:Citing sources|ilo]] ku habboon tifaftire raba inuu [[Wikipedia:Verifiability|xaqiijiyo]] sheegidaada, iyadoo loo econtent-gareynayo tifaftiraha inuu yahay mid kharibid leh sababto ah weydiimaha joogtada ah. Ilaha waa inay yihiin kuwo sax ah si tifaftirayaasha kale ay u xaqiijin karaan.</small> # "Dib u laabida" [[Wikipedia:No personal attacks|weerarka persanal-ka ah]] si uu u muuqdo mid ka yar necbayshada marka loo eego sida uu ahaa, halkii cudurdaar la bixin lahaa. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu uga jawaabaa diidmo iyadoo loo leeyahay, "Dhab ahaan waxaad tahay mid meel ka dhacay, meel ka dhacay, meel ka dhacay. Ma ka soo baxday taariikhda grade-ka 9aad?" Ka dib, waxay difaacaan qoraalkan sida weyduu niyad-wanaag leh oo ku saabsan aqoonta tifaftiraha kale.</small> # "Borderlining" – mar walba ka-treading-garaynta meesha ugu dambeysa ee kharibidda siyaasadda ama ka-engaging-garaynta kharibidda siyaasadda ee hooseysa, si looga dhigo mid adag in la caddiyo dhabta xun. #: <small>Tusaale: Tifaftire an mar kasta kharibin [[Wikipedia:Edit warring#The three-revert rule|xeerka saddexda dib u celin]], laakiin ku bixiya dhowr bilood si joogto ah u push-gareynta beddeladaas iyadoo loo marayo diidmooyinka tifaftirayaasha badan.</small> # {{anchor|RETRIBUTION}}Aan ka-laabasho – si loogu talagalay dib u celinta beddelada tifaftiraha ee maqaal hal ah iyadoo loo marayo aano ka socota diidmo maqaal kale ku jirta. #: <small>Tusaale: Tifaftire A wuxuu dib u celiyaa beddel uu sameeyay Tifaftire B sababtoo ah ma anay u dhigmin aragtida hufan oo anay bixin ilo lagu kalsoonaan karo. Tifaftire B wuxuu bilaabaa wada-hadal bogga wada-hadalka oo Tifaftire A uu ka qayb galo, laakiin wada-hadalku wuxuu guul-darreystaa inuu abuuro is-afgarad. Ka dib, Tifaftire B wuxuu dib u celiyaa ku daris ilo wanaagsan leh oo hufan oo uu sameeyay Tifaftire A, iyadoo loo leeyahay ma anay u dhigmin Manual of Style.</small> # Ka dhigida mid loo yeelay – kharibidda xeer oo waqti meeshaas ah la sheego in dadka kale ay kharibayaan xeerkaas ama xeer la xiriira. Sidoo kale loo yaqano hypocrasy. #: <small>Tusaale: Tifaftire A wuxuu ka-post-garayaa ra'yooyin aan asluub lehayn halka waqti meeshaas ah uu ku econtent-garaynayo Tifaftire B dabeecad aan asluub lehayn, iyadoo loo baahan yahay guntin oo la soo qadanayo siyaasado uu Tifaftire A si caddayn ah u kharibayo.</small> ==Legalisms aan sababta lahayn== Sababtoo ah [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Wikipedia is not a bureaucracy|Wikipedia ma ahan]] [[court of law|maxkamad sharci]], hababka sharciga iyo erayadu ma hirgalaan Wikipedia. Caadi ahaan, wikilawyering wuxuu soo raised-garayaa meelaha habka ama [[Evidence|caddaynta]] hab u dhigma maxkamada sharciga, inta badan iyadoo loo isticmaalayo sabab sharci oo meel ka dhac ah. Wikilawyering wuxuu inta badan u shaqeeyaa si looga fogaado dhibaatada ama tiyo looga joojiyo xallin shaqaynaysa in la sameeyo. Tusaale ahaan, inta badan ma ahan mid suurtogal ah in si caddayn ah loo ogaado tifaftiraha dhabta ah oo ka dambeeya koox ka mid ah [[Wikipedia:Sockpuppetry|sockpuppets]], oo ma ahan difaac in an midna ka mid ah sockpuppets-ka soo muuqday an magacooda lagu darin weydiinta arbitration-ka. ==Boggaga la xiriira== * [[Wikipedia:POV railroad]] * [[Wikipedia:Avoiding difficult users]] * [[Wikipedia:More rights does not mean better]] {{Wikipedia policies and guidelines}} du0nxz6plwj89qw8xa3gdf98jxb12u7 306757 306756 2026-09-01T11:25:47Z Isma4l 41797 306757 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|WP:GAME}} '''Khadaynta nidaamka''' waxay ka dhigan tahay in si loogu talagalay loo isticmaalo xun xeerarka [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|Wikipedia]] si loo helo faa'iido persanal ah iyadoo loo marayo kharibaada tifaftirayaasha kale ama bulshada Wikipedia. ==Tusaalooyinka== ===Khadaynta isticmaalka [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]=== # {{anchor|WIKILAWYER}}Wikilawyering niyad-xun leh – dood ka keenida erayada siyaasadda si loo jiyo mabaadi'da siyaasadda. #: <small>Tusaale: ku darto ogaysiis hufan oo an kharibayn tilmaamaha ku saabsan sahaminta, iyadoo loo isticmaalayo habab kale oo ogaysiis ah si loo soo jiido taageerayaal aqriyeyaal ah si ay u eegaan ogaysiiskaas hufan.</small> # {{anchor|PLAYPOLICY}}U kashaynta siyaasadaha kuwo kale. #:<small>Tusaale: Sheegida in aad diaddan tahay ka saarto maaddada kharibaysa [[Wikipedia:Xaqiijin|siyaasadda ku saabsan xaqiijinta]], sababtoo ah maaddadaas waxaa lagu ilaaliyaa siyaasadda ah "[[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma ahan mid la ilaalsho]]".</small> #:<small>Tusaale: U sheegida tifaftire kale in marka uu dib u celinayo beddeladaada [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada ah]], uu kharibayo xeerka 3-da dib u celin. Kharibaadu waa meel ka baxsan xeerka 3-da dib u celin.]])</small> # {{anchor|CHERRYPICKING}}Ka-cherry-pick-garayn gaar ah oo lagu sameeyo erayada ka socda siyaasadda (ama ka-cherry-pick-garayn hal siyaasad si loo hirgeliyo, laakiin si loogu talagalay loo ilaawo kuwo kale) si loo taageero aragti dhab ahaan an u dhigmin ama an u raacayn siyaasadda. #: <small>Tusaale: Ku darida maaddo lagu xiray siyaasadda ku saabsan [[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia anay ahayn]], iyadoo loo cherry-dooro erayada ah "[[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma ahan qaamuus-aqoodeed paper ah]]" si looga fogaado xiriddaas.</small> # {{anchor|SPURIOUSPROTECT}}Sheegida ilaalinta, caddaynta, ama taageerada ka socota erayada siyaasadda iyadoo an la lahayn sabab oo la ka warhayo, oo loo sameeyo aragti ama meel dhab ahaan ku diaddan siyaasadda. #: <small>Tusaale: Sheegida in maaddadu ay u dhiganto [[Wikipedia:Xaqiijin|siyaasadda ku saabsan xaqiijinta]] sababtoo ah waa mid [[Wikipedia:Soo bandhigida xogta|ilo leh]], marka dhab ahaan ilaha anay ahayn kuwo lagu kalsoonaan karo]], ama maaddadu ay beddelaysyo [[WP:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtida hufan]] ee ilaha. ({{crossref|Eeg {{section link|WP:Aragtida dhexdhexaadka ah|Miisaanka ku habboon iyo miisaanka aan ku habboonayn}}.)}}</small> # {{anchor|FORCEDINTERPRET}}Isku deya in la sameeyo faham xun oo siyaasadda ah, ama la dhigo aragtidaada cusub ee "halbeegyada loo hirgelinayo" halkii laga isticmaali lahaa kuwo bulshada. #:<small>Tusaale: Muujinta qoraalka Wikipedia oo uu qoray tifaftire hal ah iyadoo loo muujinayo sida inay tahay siyaasad [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] leh.</small> ===Khadaynta habka dhisida is-afgaradka=== # {{anchor|Stonewall|Filibuster|Filibustering}}{{vanchor|Stonewalling}} ama [[Filibuster|filibustering]] – {{em|mar walba}} ka-push-garaynta [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtida]] oo ay [[Wikipedia:Is afgarad|is-afgaradka]] bulshada {{em|caddayn ah}} anay ku raacsanayn, iyadoo si wanaagsan loogu joojinayo xallinta ku perustanta siyaasadda. #:<small>Tusaale: Tifaftire ayaa diaddan inuu aqbalo beddel ilaa xaalad gaar ah loo raaco, laakiin ma ahan xaalad ku perustanta [[Wikipedia: Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia]].</small> #:<small>Tusaale: Tifaftirayaashu waxay gaaraan is-afgarad, marka laga reebo hal (ama koox) oo ku adkaynaysa in beddelka la rabo uu kharibayo siyaasad ama mabaadi' kale, hab anay si caddayn ah u muujin karin.</small> # {{anchor|BADFAITHNEG}}{{vanchor|Wada-hadalka niyad-xumada leh}} – ka-lure-garaynta tifaftirayaasha kale dhanka [[compromise|is-afgaradka]] iyadoo loo marayo bixinta meel, si kaliya looga fogaado meeshaas ka dib marka dhinaca kale uu sameeyo is afgarad. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu [[Negotiation|wada-hadalaa]] is-afgarad si loo ka saarto maaddada ilaha wanaagsan leh ka socota maqaal hal ah, sababtoo ah waxay mar hor ku dhex jirtay maqaal labaad. Ka dib, tifaftiruhu wuxuu ka-delete-garayaa maaddada maqaalka labaad.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftirayaashu waxay gaaraan is-afgarad. Qofka qoray qoraalka ugu dambeeyay oo la aqbalay waxaa loo fadhiyaa inuu ka-post-gareeyo laakiin ma sameeyo. Todobaadyo ka dib, tifaftire labaad wuxuu ka-tires-garayaa sugeyna wuxuuna ka-post-garayaa vershon beddelan, oo tifaftirihii ugu horeeyay uu si dhakhso ah dib ugu celinayo.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu ka-withhold-garayaa aqbalida beddelka ilaa ilo dheeraad ah oo sii wanaagsan la bixiyo, laakiin wuxuu sheegaa in ilaha cusub oo dhan anay ahayn kuwo wanaagsan tiyo inay shaqada ilaha si caddayn ah u buuxinayso siyaasadaha maaddada ee muhiimka ah.</small> # {{anchor|REMOVELARGE}}{{vanchor|Ka saarto ku darida weyn sababto ah meel ku dhac yar}}. Haddii meel ku dhacu uu yahay mid yar, marka [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka|sax adiga ku jira]] (ama dhowr jeer tag uga dhig si loo saxo). [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka|Kamilnaantu ma ahan mid loo baahan yahay]], oo Wikipedia waxaa lagu dhisay iyadoo loo marayo wanaajinta joogtada ah. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu ku dhex darayaa paragraph ah [[Wikipedia:Xaqiijin|macluumaad xaqiijin leh]], laakiin waxaa loo ka-remove-garayaa si buuxda sababto ah meel ku dhac qoraal ah oo si fudud loo saxo karay.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu sameeyaa tifaftir qoraal ah iyo code Nadiifin oo maqaalka dhan ah oo an lahayn diidmo, laakiin tifaftire kale wuxuu u malaynayaa in beddelo yaryar oo muuqda ay si dabcan ah u beddeleen ujeedada dhowr sentence ah, oo sidaas darteed wuxuu dib u celinayaa saacadaha shaqada ah halkii uu saxo lahaa oo kaliya labada beddel oo lagu diaddan yahay.</small> #{{anchor|GASLIGHTING|Gaslighting|Gaslight}}Isticmaalka xeeladaha-ka nalalka shidaalka – sida dib u qoraalka taariikhda]], diidida dhabta, misdirection, diidida aan sababta lahayn, muujinta dhibaatadaada dadka kale, dib-u-sheegida, ama wada hadalka aan la xiriirin]] – si looga [[Wikipedia:Maaha|khalkhal gelin]] wada-hadalka iyadoo la abuuro dood iyo is-khilaaf. #: <small>Tusaalooyinka: Diidida in aad ka-post-garaysay waxa aad sameysay, soo jeedinta in qof uu aqbalay wax anay aqbalin]], ka dhigida sida weydiintaada]] an mar hor looga jawaabin, muujinta meel ku dhaca ah oo ku saabsan waxa siyaasaddu dhab ahaan leedahay ama ujeedadeedu tahay, prevaricating oo ku saabsan ujeedada caddayn ah ee sheegida, ama diidida aqbalida marka meeshaada la baabi'iyo ama lagu diado is-afgaradka.</small> # Siyaasadda shaqada ama tit for tat – weydiinta tifaftire inuu sameeyo tallaabo (tusaale ahaan beddelo aragtidaada wada-hadalka dhexdiisa) iyadoo loo marayo dadaalladaada meel kale loogu sameeyay iyaga; ama soo jeedinta in aad ka-withhold-garayn doonto dadaallada iyaga loo sameynayo ilaa ay ka sameeyaan tallaabada aad rabto. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu weydiyaa mid kale inuu beddelo u codeyntiisa meesha [[WP:RFA|RFA]] iyadoo loo marayo taageerada hore ee la siiyay ama tallaabooyinka kale ee uu sameeyay tifaftirihii ugu horeeyay.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu weydiyaa maamule inuu u warn-gareeyo tifaftire kale sabab ku saabsan [[WP:NPOV|POV]]-pushing loo malaynayo, wuxuuna muujiyaa in tifaftirihii ugu horeeyay dib u eegis maqaalka maamulaha uu noqon karo mid halis ku jira haddii an tallaabo la qaadin maamulaha.</small> ===Khadaynta magacyada maqaallada, hababka dib-u-eegista, iyo hababka ka-delete-garaynta=== # Isticmaalka qaabab kala duwan ama [[Spelling|qoraallo]] kala duwan oo ka socda [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada|magaca maqaalka]]. # Isticmaalka koontooyinka [[Wikipedia:Sock puppetry|sockpuppet-ka ah]] si loo dhiilo [[Wikipedia:Iska horimaadka danaha|dhibaatada faa'iidada]]. #: <small>Tusaale: Ka-submitting-garaynta [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|taariikh nololeed]] ka socda koonto sockpuppet ah ka dib marka ka-submitting-garayntii hore lagu diado sababtoo ah waxaa loo eegay inay tahay taariikh nololeed.</small> ===Khadaynta guntinnada dabeecadda kharibidda leh=== # Muujinta meel ku dhaca ah ee tallaabooyinka tifaftirayaasha kale si ay u muuqdaan kuwo an macquul ahayn, aan ku habboonayn, ama mudan guntin. #: <small>Tusaale: Diidida bixinta ilo ku habboon tifaftire raba inuu [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqiijiyo]] sheegidaada, iyadoo loo econtent-gareynayo tifaftiraha inuu yahay mid kharibid leh sababto ah weydiimaha joogtada ah. Ilaha waa inay yihiin kuwo sax ah si tifaftirayaasha kale ay u xaqiijin karaan.</small> # "Dib u laabida" weerarka persanal-ka ah si uu u muuqdo mid ka yar necbayshada marka loo eego sida uu ahaa, halkii cudurdaar la bixin lahaa. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu uga jawaabaa diidmo iyadoo loo leeyahay, "Dhab ahaan waxaad tahay mid meel ka dhacay, meel ka dhacay, meel ka dhacay. Ma ka soo baxday taariikhda darajada 9aad?" Ka dib, waxay difaacaan qoraalkan sida weyduu niyad-wanaag leh oo ku saabsan aqoonta tifaftiraha kale.</small> # "Xuduudda" – mar walba ka-treading-garaynta meesha ugu dambeysa ee kharibidda siyaasadda ama ka-engaging-garaynta kharibidda siyaasadda ee hooseysa, si looga dhigo mid adag in la caddiyo dhabta xun. #: <small>Tusaale: Tifaftire an mar kasta kharibin xeerka saddexda dib u celin, laakiin ku bixiya dhowr bilood si joogto ah u push-gareynta beddeladaas iyadoo loo marayo diidmooyinka tifaftirayaasha badan.</small> # {{anchor|RETRIBUTION}}Aan ka-laabasho – si loogu talagalay dib u celinta beddelada tifaftiraha ee maqaal hal ah iyadoo loo marayo aano ka socota diidmo maqaal kale ku jirta. #: <small>Tusaale: Tifaftire A wuxuu dib u celiyaa beddel uu sameeyay Tifaftire B sababtoo ah ma anay u dhigmin aragtida hufan oo anay bixin ilo lagu kalsoonaan karo. Tifaftire B wuxuu bilaabaa wada-hadal bogga wada-hadalka oo Tifaftire A uu ka qayb galo, laakiin wada-hadalku wuxuu guul-darreystaa inuu abuuro is-afgarad. Ka dib, Tifaftire B wuxuu dib u celiyaa ku daris ilo wanaagsan leh oo hufan oo uu sameeyay Tifaftire A, iyadoo loo leeyahay ma anay u dhigmin Manual of Style.</small> # Ka dhigida mid loo yeelay – kharibidda xeer oo waqti meeshaas ah la sheego in dadka kale ay kharibayaan xeerkaas ama xeer la xiriira. Sidoo kale loo yaqano hypocrasy. #: <small>Tusaale: Tifaftire A wuxuu ka-post-garayaa ra'yooyin aan asluub lehayn halka waqti meeshaas ah uu ku econtent-garaynayo Tifaftire B dabeecad aan asluub lehayn, iyadoo loo baahan yahay guntin oo la soo qadanayo siyaasado uu Tifaftire A si caddayn ah u kharibayo.</small> ==Legalisms aan sababta lahayn== Sababtoo ah [[Wikipedia:What Wikipedia is not#Wikipedia is not a bureaucracy|Wikipedia ma ahan]] [[court of law|maxkamad sharci]], hababka sharciga iyo erayadu ma hirgalaan Wikipedia. Caadi ahaan, wikilawyering wuxuu soo raised-garayaa meelaha habka ama [[Evidence|caddaynta]] hab u dhigma maxkamada sharciga, inta badan iyadoo loo isticmaalayo sabab sharci oo meel ka dhac ah. Wikilawyering wuxuu inta badan u shaqeeyaa si looga fogaado dhibaatada ama tiyo looga joojiyo xallin shaqaynaysa in la sameeyo. Tusaale ahaan, inta badan ma ahan mid suurtogal ah in si caddayn ah loo ogaado tifaftiraha dhabta ah oo ka dambeeya koox ka mid ah [[Wikipedia:Sockpuppetry|sockpuppets]], oo ma ahan difaac in an midna ka mid ah sockpuppets-ka soo muuqday an magacooda lagu darin weydiinta arbitration-ka. ==Boggaga la xiriira== * [[Wikipedia:POV railroad]] * [[Wikipedia:Avoiding difficult users]] * [[Wikipedia:More rights does not mean better]] {{Wikipedia policies and guidelines}} irh4tyl2wuuxketkjv84gpyusfypnfw 306758 306757 2026-09-01T11:27:27Z Isma4l 41797 /* Sharci dejinta aan sababta lahayn */ 306758 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|WP:GAME}} '''Khadaynta nidaamka''' waxay ka dhigan tahay in si loogu talagalay loo isticmaalo xun xeerarka [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|Wikipedia]] si loo helo faa'iido persanal ah iyadoo loo marayo kharibaada tifaftirayaasha kale ama bulshada Wikipedia. ==Tusaalooyinka== ===Khadaynta isticmaalka [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]=== # {{anchor|WIKILAWYER}}Wikilawyering niyad-xun leh – dood ka keenida erayada siyaasadda si loo jiyo mabaadi'da siyaasadda. #: <small>Tusaale: ku darto ogaysiis hufan oo an kharibayn tilmaamaha ku saabsan sahaminta, iyadoo loo isticmaalayo habab kale oo ogaysiis ah si loo soo jiido taageerayaal aqriyeyaal ah si ay u eegaan ogaysiiskaas hufan.</small> # {{anchor|PLAYPOLICY}}U kashaynta siyaasadaha kuwo kale. #:<small>Tusaale: Sheegida in aad diaddan tahay ka saarto maaddada kharibaysa [[Wikipedia:Xaqiijin|siyaasadda ku saabsan xaqiijinta]], sababtoo ah maaddadaas waxaa lagu ilaaliyaa siyaasadda ah "[[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma ahan mid la ilaalsho]]".</small> #:<small>Tusaale: U sheegida tifaftire kale in marka uu dib u celinayo beddeladaada [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada ah]], uu kharibayo xeerka 3-da dib u celin. Kharibaadu waa meel ka baxsan xeerka 3-da dib u celin.]])</small> # {{anchor|CHERRYPICKING}}Ka-cherry-pick-garayn gaar ah oo lagu sameeyo erayada ka socda siyaasadda (ama ka-cherry-pick-garayn hal siyaasad si loo hirgeliyo, laakiin si loogu talagalay loo ilaawo kuwo kale) si loo taageero aragti dhab ahaan an u dhigmin ama an u raacayn siyaasadda. #: <small>Tusaale: Ku darida maaddo lagu xiray siyaasadda ku saabsan [[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia anay ahayn]], iyadoo loo cherry-dooro erayada ah "[[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma ahan qaamuus-aqoodeed paper ah]]" si looga fogaado xiriddaas.</small> # {{anchor|SPURIOUSPROTECT}}Sheegida ilaalinta, caddaynta, ama taageerada ka socota erayada siyaasadda iyadoo an la lahayn sabab oo la ka warhayo, oo loo sameeyo aragti ama meel dhab ahaan ku diaddan siyaasadda. #: <small>Tusaale: Sheegida in maaddadu ay u dhiganto [[Wikipedia:Xaqiijin|siyaasadda ku saabsan xaqiijinta]] sababtoo ah waa mid [[Wikipedia:Soo bandhigida xogta|ilo leh]], marka dhab ahaan ilaha anay ahayn kuwo lagu kalsoonaan karo]], ama maaddadu ay beddelaysyo [[WP:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtida hufan]] ee ilaha. ({{crossref|Eeg {{section link|WP:Aragtida dhexdhexaadka ah|Miisaanka ku habboon iyo miisaanka aan ku habboonayn}}.)}}</small> # {{anchor|FORCEDINTERPRET}}Isku deya in la sameeyo faham xun oo siyaasadda ah, ama la dhigo aragtidaada cusub ee "halbeegyada loo hirgelinayo" halkii laga isticmaali lahaa kuwo bulshada. #:<small>Tusaale: Muujinta qoraalka Wikipedia oo uu qoray tifaftire hal ah iyadoo loo muujinayo sida inay tahay siyaasad [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] leh.</small> ===Khadaynta habka dhisida is-afgaradka=== # {{anchor|Stonewall|Filibuster|Filibustering}}{{vanchor|Stonewalling}} ama [[Filibuster|filibustering]] – {{em|mar walba}} ka-push-garaynta [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtida]] oo ay [[Wikipedia:Is afgarad|is-afgaradka]] bulshada {{em|caddayn ah}} anay ku raacsanayn, iyadoo si wanaagsan loogu joojinayo xallinta ku perustanta siyaasadda. #:<small>Tusaale: Tifaftire ayaa diaddan inuu aqbalo beddel ilaa xaalad gaar ah loo raaco, laakiin ma ahan xaalad ku perustanta [[Wikipedia: Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia]].</small> #:<small>Tusaale: Tifaftirayaashu waxay gaaraan is-afgarad, marka laga reebo hal (ama koox) oo ku adkaynaysa in beddelka la rabo uu kharibayo siyaasad ama mabaadi' kale, hab anay si caddayn ah u muujin karin.</small> # {{anchor|BADFAITHNEG}}{{vanchor|Wada-hadalka niyad-xumada leh}} – ka-lure-garaynta tifaftirayaasha kale dhanka [[compromise|is-afgaradka]] iyadoo loo marayo bixinta meel, si kaliya looga fogaado meeshaas ka dib marka dhinaca kale uu sameeyo is afgarad. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu [[Negotiation|wada-hadalaa]] is-afgarad si loo ka saarto maaddada ilaha wanaagsan leh ka socota maqaal hal ah, sababtoo ah waxay mar hor ku dhex jirtay maqaal labaad. Ka dib, tifaftiruhu wuxuu ka-delete-garayaa maaddada maqaalka labaad.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftirayaashu waxay gaaraan is-afgarad. Qofka qoray qoraalka ugu dambeeyay oo la aqbalay waxaa loo fadhiyaa inuu ka-post-gareeyo laakiin ma sameeyo. Todobaadyo ka dib, tifaftire labaad wuxuu ka-tires-garayaa sugeyna wuxuuna ka-post-garayaa vershon beddelan, oo tifaftirihii ugu horeeyay uu si dhakhso ah dib ugu celinayo.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu ka-withhold-garayaa aqbalida beddelka ilaa ilo dheeraad ah oo sii wanaagsan la bixiyo, laakiin wuxuu sheegaa in ilaha cusub oo dhan anay ahayn kuwo wanaagsan tiyo inay shaqada ilaha si caddayn ah u buuxinayso siyaasadaha maaddada ee muhiimka ah.</small> # {{anchor|REMOVELARGE}}{{vanchor|Ka saarto ku darida weyn sababto ah meel ku dhac yar}}. Haddii meel ku dhacu uu yahay mid yar, marka [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka|sax adiga ku jira]] (ama dhowr jeer tag uga dhig si loo saxo). [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka|Kamilnaantu ma ahan mid loo baahan yahay]], oo Wikipedia waxaa lagu dhisay iyadoo loo marayo wanaajinta joogtada ah. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu ku dhex darayaa paragraph ah [[Wikipedia:Xaqiijin|macluumaad xaqiijin leh]], laakiin waxaa loo ka-remove-garayaa si buuxda sababto ah meel ku dhac qoraal ah oo si fudud loo saxo karay.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu sameeyaa tifaftir qoraal ah iyo code Nadiifin oo maqaalka dhan ah oo an lahayn diidmo, laakiin tifaftire kale wuxuu u malaynayaa in beddelo yaryar oo muuqda ay si dabcan ah u beddeleen ujeedada dhowr sentence ah, oo sidaas darteed wuxuu dib u celinayaa saacadaha shaqada ah halkii uu saxo lahaa oo kaliya labada beddel oo lagu diaddan yahay.</small> #{{anchor|GASLIGHTING|Gaslighting|Gaslight}}Isticmaalka xeeladaha-ka nalalka shidaalka – sida dib u qoraalka taariikhda]], diidida dhabta, misdirection, diidida aan sababta lahayn, muujinta dhibaatadaada dadka kale, dib-u-sheegida, ama wada hadalka aan la xiriirin]] – si looga [[Wikipedia:Maaha|khalkhal gelin]] wada-hadalka iyadoo la abuuro dood iyo is-khilaaf. #: <small>Tusaalooyinka: Diidida in aad ka-post-garaysay waxa aad sameysay, soo jeedinta in qof uu aqbalay wax anay aqbalin]], ka dhigida sida weydiintaada]] an mar hor looga jawaabin, muujinta meel ku dhaca ah oo ku saabsan waxa siyaasaddu dhab ahaan leedahay ama ujeedadeedu tahay, prevaricating oo ku saabsan ujeedada caddayn ah ee sheegida, ama diidida aqbalida marka meeshaada la baabi'iyo ama lagu diado is-afgaradka.</small> # Siyaasadda shaqada ama tit for tat – weydiinta tifaftire inuu sameeyo tallaabo (tusaale ahaan beddelo aragtidaada wada-hadalka dhexdiisa) iyadoo loo marayo dadaalladaada meel kale loogu sameeyay iyaga; ama soo jeedinta in aad ka-withhold-garayn doonto dadaallada iyaga loo sameynayo ilaa ay ka sameeyaan tallaabada aad rabto. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu weydiyaa mid kale inuu beddelo u codeyntiisa meesha [[WP:RFA|RFA]] iyadoo loo marayo taageerada hore ee la siiyay ama tallaabooyinka kale ee uu sameeyay tifaftirihii ugu horeeyay.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu weydiyaa maamule inuu u warn-gareeyo tifaftire kale sabab ku saabsan [[WP:NPOV|POV]]-pushing loo malaynayo, wuxuuna muujiyaa in tifaftirihii ugu horeeyay dib u eegis maqaalka maamulaha uu noqon karo mid halis ku jira haddii an tallaabo la qaadin maamulaha.</small> ===Khadaynta magacyada maqaallada, hababka dib-u-eegista, iyo hababka ka-delete-garaynta=== # Isticmaalka qaabab kala duwan ama [[Spelling|qoraallo]] kala duwan oo ka socda [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada|magaca maqaalka]]. # Isticmaalka koontooyinka [[Wikipedia:Sock puppetry|sockpuppet-ka ah]] si loo dhiilo [[Wikipedia:Iska horimaadka danaha|dhibaatada faa'iidada]]. #: <small>Tusaale: Ka-submitting-garaynta [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|taariikh nololeed]] ka socda koonto sockpuppet ah ka dib marka ka-submitting-garayntii hore lagu diado sababtoo ah waxaa loo eegay inay tahay taariikh nololeed.</small> ===Khadaynta guntinnada dabeecadda kharibidda leh=== # Muujinta meel ku dhaca ah ee tallaabooyinka tifaftirayaasha kale si ay u muuqdaan kuwo an macquul ahayn, aan ku habboonayn, ama mudan guntin. #: <small>Tusaale: Diidida bixinta ilo ku habboon tifaftire raba inuu [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqiijiyo]] sheegidaada, iyadoo loo econtent-gareynayo tifaftiraha inuu yahay mid kharibid leh sababto ah weydiimaha joogtada ah. Ilaha waa inay yihiin kuwo sax ah si tifaftirayaasha kale ay u xaqiijin karaan.</small> # "Dib u laabida" weerarka persanal-ka ah si uu u muuqdo mid ka yar necbayshada marka loo eego sida uu ahaa, halkii cudurdaar la bixin lahaa. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu uga jawaabaa diidmo iyadoo loo leeyahay, "Dhab ahaan waxaad tahay mid meel ka dhacay, meel ka dhacay, meel ka dhacay. Ma ka soo baxday taariikhda darajada 9aad?" Ka dib, waxay difaacaan qoraalkan sida weyduu niyad-wanaag leh oo ku saabsan aqoonta tifaftiraha kale.</small> # "Xuduudda" – mar walba ka-treading-garaynta meesha ugu dambeysa ee kharibidda siyaasadda ama ka-engaging-garaynta kharibidda siyaasadda ee hooseysa, si looga dhigo mid adag in la caddiyo dhabta xun. #: <small>Tusaale: Tifaftire an mar kasta kharibin xeerka saddexda dib u celin, laakiin ku bixiya dhowr bilood si joogto ah u push-gareynta beddeladaas iyadoo loo marayo diidmooyinka tifaftirayaasha badan.</small> # {{anchor|RETRIBUTION}}Aan ka-laabasho – si loogu talagalay dib u celinta beddelada tifaftiraha ee maqaal hal ah iyadoo loo marayo aano ka socota diidmo maqaal kale ku jirta. #: <small>Tusaale: Tifaftire A wuxuu dib u celiyaa beddel uu sameeyay Tifaftire B sababtoo ah ma anay u dhigmin aragtida hufan oo anay bixin ilo lagu kalsoonaan karo. Tifaftire B wuxuu bilaabaa wada-hadal bogga wada-hadalka oo Tifaftire A uu ka qayb galo, laakiin wada-hadalku wuxuu guul-darreystaa inuu abuuro is-afgarad. Ka dib, Tifaftire B wuxuu dib u celiyaa ku daris ilo wanaagsan leh oo hufan oo uu sameeyay Tifaftire A, iyadoo loo leeyahay ma anay u dhigmin Manual of Style.</small> # Ka dhigida mid loo yeelay – kharibidda xeer oo waqti meeshaas ah la sheego in dadka kale ay kharibayaan xeerkaas ama xeer la xiriira. Sidoo kale loo yaqano hypocrasy. #: <small>Tusaale: Tifaftire A wuxuu ka-post-garayaa ra'yooyin aan asluub lehayn halka waqti meeshaas ah uu ku econtent-garaynayo Tifaftire B dabeecad aan asluub lehayn, iyadoo loo baahan yahay guntin oo la soo qadanayo siyaasado uu Tifaftire A si caddayn ah u kharibayo.</small> ==Sharci dejinta aan sababta lahayn== Sababtoo ah [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma ahan]] maxkamad sharci, hababka sharciga iyo erayadu ma hirgalaan Wikipedia. Caadi ahaan, wikilawyering wuxuu soo raised-garayaa meelaha habka ama caddaynta hab u dhigma maxkamada sharciga, inta badan iyadoo loo isticmaalayo sabab sharci oo meel ka dhac ah. Wikilawyering wuxuu inta badan u shaqeeyaa si looga fogaado dhibaatada ama tiyo looga joojiyo xallin shaqaynaysa in la sameeyo. Tusaale ahaan, inta badan ma ahan mid suurtogal ah in si caddayn ah loo ogaado tifaftiraha dhabta ah oo ka dambeeya koox ka mid ah [[Wikipedia:Sock puppetry|sharaabaadyada]], oo ma ahan difaac in an midna ka mid ah sharaabaadyada soo muuqday an magacooda lagu darin weydiinta arbitration-ka. ==Boggaga la xiriira== * [[Wikipedia:POV railroad]] * [[Wikipedia:Avoiding difficult users]] * [[Wikipedia:More rights does not mean better]] {{Wikipedia policies and guidelines}} stmvz5lzm8e5o65twvm97m01qvegwd3 306759 306758 2026-09-01T11:27:37Z Isma4l 41797 306759 wikitext text/x-wiki {{guideline|tilmaamaha|WP:GAME}} '''Khadaynta nidaamka''' waxay ka dhigan tahay in si loogu talagalay loo isticmaalo xun xeerarka [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|Wikipedia]] si loo helo faa'iido persanal ah iyadoo loo marayo kharibaada tifaftirayaasha kale ama bulshada Wikipedia. ==Tusaalooyinka== ===Khadaynta isticmaalka [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha iyo tilmaamaha]]=== # {{anchor|WIKILAWYER}}Wikilawyering niyad-xun leh – dood ka keenida erayada siyaasadda si loo jiyo mabaadi'da siyaasadda. #: <small>Tusaale: ku darto ogaysiis hufan oo an kharibayn tilmaamaha ku saabsan sahaminta, iyadoo loo isticmaalayo habab kale oo ogaysiis ah si loo soo jiido taageerayaal aqriyeyaal ah si ay u eegaan ogaysiiskaas hufan.</small> # {{anchor|PLAYPOLICY}}U kashaynta siyaasadaha kuwo kale. #:<small>Tusaale: Sheegida in aad diaddan tahay ka saarto maaddada kharibaysa [[Wikipedia:Xaqiijin|siyaasadda ku saabsan xaqiijinta]], sababtoo ah maaddadaas waxaa lagu ilaaliyaa siyaasadda ah "[[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma ahan mid la ilaalsho]]".</small> #:<small>Tusaale: U sheegida tifaftire kale in marka uu dib u celinayo beddeladaada [[Wikipedia:Khariibaad|kharibaada ah]], uu kharibayo xeerka 3-da dib u celin. Kharibaadu waa meel ka baxsan xeerka 3-da dib u celin.]])</small> # {{anchor|CHERRYPICKING}}Ka-cherry-pick-garayn gaar ah oo lagu sameeyo erayada ka socda siyaasadda (ama ka-cherry-pick-garayn hal siyaasad si loo hirgeliyo, laakiin si loogu talagalay loo ilaawo kuwo kale) si loo taageero aragti dhab ahaan an u dhigmin ama an u raacayn siyaasadda. #: <small>Tusaale: Ku darida maaddo lagu xiray siyaasadda ku saabsan [[Wikipedia:Maaha|waxa Wikipedia anay ahayn]], iyadoo loo cherry-dooro erayada ah "[[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma ahan qaamuus-aqoodeed paper ah]]" si looga fogaado xiriddaas.</small> # {{anchor|SPURIOUSPROTECT}}Sheegida ilaalinta, caddaynta, ama taageerada ka socota erayada siyaasadda iyadoo an la lahayn sabab oo la ka warhayo, oo loo sameeyo aragti ama meel dhab ahaan ku diaddan siyaasadda. #: <small>Tusaale: Sheegida in maaddadu ay u dhiganto [[Wikipedia:Xaqiijin|siyaasadda ku saabsan xaqiijinta]] sababtoo ah waa mid [[Wikipedia:Soo bandhigida xogta|ilo leh]], marka dhab ahaan ilaha anay ahayn kuwo lagu kalsoonaan karo]], ama maaddadu ay beddelaysyo [[WP:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtida hufan]] ee ilaha. ({{crossref|Eeg {{section link|WP:Aragtida dhexdhexaadka ah|Miisaanka ku habboon iyo miisaanka aan ku habboonayn}}.)}}</small> # {{anchor|FORCEDINTERPRET}}Isku deya in la sameeyo faham xun oo siyaasadda ah, ama la dhigo aragtidaada cusub ee "halbeegyada loo hirgelinayo" halkii laga isticmaali lahaa kuwo bulshada. #:<small>Tusaale: Muujinta qoraalka Wikipedia oo uu qoray tifaftire hal ah iyadoo loo muujinayo sida inay tahay siyaasad [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]] leh.</small> ===Khadaynta habka dhisida is-afgaradka=== # {{anchor|Stonewall|Filibuster|Filibustering}}{{vanchor|Stonewalling}} ama [[Filibuster|filibustering]] – {{em|mar walba}} ka-push-garaynta [[Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah|aragtida]] oo ay [[Wikipedia:Is afgarad|is-afgaradka]] bulshada {{em|caddayn ah}} anay ku raacsanayn, iyadoo si wanaagsan loogu joojinayo xallinta ku perustanta siyaasadda. #:<small>Tusaale: Tifaftire ayaa diaddan inuu aqbalo beddel ilaa xaalad gaar ah loo raaco, laakiin ma ahan xaalad ku perustanta [[Wikipedia: Siyaasadaha iyo tilmaamaha|siyaasadaha ama tilmaamaha Wikipedia]].</small> #:<small>Tusaale: Tifaftirayaashu waxay gaaraan is-afgarad, marka laga reebo hal (ama koox) oo ku adkaynaysa in beddelka la rabo uu kharibayo siyaasad ama mabaadi' kale, hab anay si caddayn ah u muujin karin.</small> # {{anchor|BADFAITHNEG}}{{vanchor|Wada-hadalka niyad-xumada leh}} – ka-lure-garaynta tifaftirayaasha kale dhanka [[compromise|is-afgaradka]] iyadoo loo marayo bixinta meel, si kaliya looga fogaado meeshaas ka dib marka dhinaca kale uu sameeyo is afgarad. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu [[Negotiation|wada-hadalaa]] is-afgarad si loo ka saarto maaddada ilaha wanaagsan leh ka socota maqaal hal ah, sababtoo ah waxay mar hor ku dhex jirtay maqaal labaad. Ka dib, tifaftiruhu wuxuu ka-delete-garayaa maaddada maqaalka labaad.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftirayaashu waxay gaaraan is-afgarad. Qofka qoray qoraalka ugu dambeeyay oo la aqbalay waxaa loo fadhiyaa inuu ka-post-gareeyo laakiin ma sameeyo. Todobaadyo ka dib, tifaftire labaad wuxuu ka-tires-garayaa sugeyna wuxuuna ka-post-garayaa vershon beddelan, oo tifaftirihii ugu horeeyay uu si dhakhso ah dib ugu celinayo.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu ka-withhold-garayaa aqbalida beddelka ilaa ilo dheeraad ah oo sii wanaagsan la bixiyo, laakiin wuxuu sheegaa in ilaha cusub oo dhan anay ahayn kuwo wanaagsan tiyo inay shaqada ilaha si caddayn ah u buuxinayso siyaasadaha maaddada ee muhiimka ah.</small> # {{anchor|REMOVELARGE}}{{vanchor|Ka saarto ku darida weyn sababto ah meel ku dhac yar}}. Haddii meel ku dhacu uu yahay mid yar, marka [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka|sax adiga ku jira]] (ama dhowr jeer tag uga dhig si loo saxo). [[Wikipedia:Siyaasadda tafaftirka|Kamilnaantu ma ahan mid loo baahan yahay]], oo Wikipedia waxaa lagu dhisay iyadoo loo marayo wanaajinta joogtada ah. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu ku dhex darayaa paragraph ah [[Wikipedia:Xaqiijin|macluumaad xaqiijin leh]], laakiin waxaa loo ka-remove-garayaa si buuxda sababto ah meel ku dhac qoraal ah oo si fudud loo saxo karay.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu sameeyaa tifaftir qoraal ah iyo code Nadiifin oo maqaalka dhan ah oo an lahayn diidmo, laakiin tifaftire kale wuxuu u malaynayaa in beddelo yaryar oo muuqda ay si dabcan ah u beddeleen ujeedada dhowr sentence ah, oo sidaas darteed wuxuu dib u celinayaa saacadaha shaqada ah halkii uu saxo lahaa oo kaliya labada beddel oo lagu diaddan yahay.</small> #{{anchor|GASLIGHTING|Gaslighting|Gaslight}}Isticmaalka xeeladaha-ka nalalka shidaalka – sida dib u qoraalka taariikhda]], diidida dhabta, misdirection, diidida aan sababta lahayn, muujinta dhibaatadaada dadka kale, dib-u-sheegida, ama wada hadalka aan la xiriirin]] – si looga [[Wikipedia:Maaha|khalkhal gelin]] wada-hadalka iyadoo la abuuro dood iyo is-khilaaf. #: <small>Tusaalooyinka: Diidida in aad ka-post-garaysay waxa aad sameysay, soo jeedinta in qof uu aqbalay wax anay aqbalin]], ka dhigida sida weydiintaada]] an mar hor looga jawaabin, muujinta meel ku dhaca ah oo ku saabsan waxa siyaasaddu dhab ahaan leedahay ama ujeedadeedu tahay, prevaricating oo ku saabsan ujeedada caddayn ah ee sheegida, ama diidida aqbalida marka meeshaada la baabi'iyo ama lagu diado is-afgaradka.</small> # Siyaasadda shaqada ama tit for tat – weydiinta tifaftire inuu sameeyo tallaabo (tusaale ahaan beddelo aragtidaada wada-hadalka dhexdiisa) iyadoo loo marayo dadaalladaada meel kale loogu sameeyay iyaga; ama soo jeedinta in aad ka-withhold-garayn doonto dadaallada iyaga loo sameynayo ilaa ay ka sameeyaan tallaabada aad rabto. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu weydiyaa mid kale inuu beddelo u codeyntiisa meesha [[WP:RFA|RFA]] iyadoo loo marayo taageerada hore ee la siiyay ama tallaabooyinka kale ee uu sameeyay tifaftirihii ugu horeeyay.</small> #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu weydiyaa maamule inuu u warn-gareeyo tifaftire kale sabab ku saabsan [[WP:NPOV|POV]]-pushing loo malaynayo, wuxuuna muujiyaa in tifaftirihii ugu horeeyay dib u eegis maqaalka maamulaha uu noqon karo mid halis ku jira haddii an tallaabo la qaadin maamulaha.</small> ===Khadaynta magacyada maqaallada, hababka dib-u-eegista, iyo hababka ka-delete-garaynta=== # Isticmaalka qaabab kala duwan ama [[Spelling|qoraallo]] kala duwan oo ka socda [[Wikipedia:Cinwaannada maqaallada|magaca maqaalka]]. # Isticmaalka koontooyinka [[Wikipedia:Sock puppetry|sockpuppet-ka ah]] si loo dhiilo [[Wikipedia:Iska horimaadka danaha|dhibaatada faa'iidada]]. #: <small>Tusaale: Ka-submitting-garaynta [[Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool|taariikh nololeed]] ka socda koonto sockpuppet ah ka dib marka ka-submitting-garayntii hore lagu diado sababtoo ah waxaa loo eegay inay tahay taariikh nololeed.</small> ===Khadaynta guntinnada dabeecadda kharibidda leh=== # Muujinta meel ku dhaca ah ee tallaabooyinka tifaftirayaasha kale si ay u muuqdaan kuwo an macquul ahayn, aan ku habboonayn, ama mudan guntin. #: <small>Tusaale: Diidida bixinta ilo ku habboon tifaftire raba inuu [[Wikipedia:Xaqiijin|xaqiijiyo]] sheegidaada, iyadoo loo econtent-gareynayo tifaftiraha inuu yahay mid kharibid leh sababto ah weydiimaha joogtada ah. Ilaha waa inay yihiin kuwo sax ah si tifaftirayaasha kale ay u xaqiijin karaan.</small> # "Dib u laabida" weerarka persanal-ka ah si uu u muuqdo mid ka yar necbayshada marka loo eego sida uu ahaa, halkii cudurdaar la bixin lahaa. #:<small>Tusaale: Tifaftire wuxuu uga jawaabaa diidmo iyadoo loo leeyahay, "Dhab ahaan waxaad tahay mid meel ka dhacay, meel ka dhacay, meel ka dhacay. Ma ka soo baxday taariikhda darajada 9aad?" Ka dib, waxay difaacaan qoraalkan sida weyduu niyad-wanaag leh oo ku saabsan aqoonta tifaftiraha kale.</small> # "Xuduudda" – mar walba ka-treading-garaynta meesha ugu dambeysa ee kharibidda siyaasadda ama ka-engaging-garaynta kharibidda siyaasadda ee hooseysa, si looga dhigo mid adag in la caddiyo dhabta xun. #: <small>Tusaale: Tifaftire an mar kasta kharibin xeerka saddexda dib u celin, laakiin ku bixiya dhowr bilood si joogto ah u push-gareynta beddeladaas iyadoo loo marayo diidmooyinka tifaftirayaasha badan.</small> # {{anchor|RETRIBUTION}}Aan ka-laabasho – si loogu talagalay dib u celinta beddelada tifaftiraha ee maqaal hal ah iyadoo loo marayo aano ka socota diidmo maqaal kale ku jirta. #: <small>Tusaale: Tifaftire A wuxuu dib u celiyaa beddel uu sameeyay Tifaftire B sababtoo ah ma anay u dhigmin aragtida hufan oo anay bixin ilo lagu kalsoonaan karo. Tifaftire B wuxuu bilaabaa wada-hadal bogga wada-hadalka oo Tifaftire A uu ka qayb galo, laakiin wada-hadalku wuxuu guul-darreystaa inuu abuuro is-afgarad. Ka dib, Tifaftire B wuxuu dib u celiyaa ku daris ilo wanaagsan leh oo hufan oo uu sameeyay Tifaftire A, iyadoo loo leeyahay ma anay u dhigmin Manual of Style.</small> # Ka dhigida mid loo yeelay – kharibidda xeer oo waqti meeshaas ah la sheego in dadka kale ay kharibayaan xeerkaas ama xeer la xiriira. Sidoo kale loo yaqano hypocrasy. #: <small>Tusaale: Tifaftire A wuxuu ka-post-garayaa ra'yooyin aan asluub lehayn halka waqti meeshaas ah uu ku econtent-garaynayo Tifaftire B dabeecad aan asluub lehayn, iyadoo loo baahan yahay guntin oo la soo qadanayo siyaasado uu Tifaftire A si caddayn ah u kharibayo.</small> ==Sharci dejinta aan sababta lahayn== Sababtoo ah [[Wikipedia:Maaha|Wikipedia ma ahan]] maxkamad sharci, hababka sharciga iyo erayadu ma hirgalaan Wikipedia. Caadi ahaan, wikilawyering wuxuu soo raised-garayaa meelaha habka ama caddaynta hab u dhigma maxkamada sharciga, inta badan iyadoo loo isticmaalayo sabab sharci oo meel ka dhac ah. Wikilawyering wuxuu inta badan u shaqeeyaa si looga fogaado dhibaatada ama tiyo looga joojiyo xallin shaqaynaysa in la sameeyo. Tusaale ahaan, inta badan ma ahan mid suurtogal ah in si caddayn ah loo ogaado tifaftiraha dhabta ah oo ka dambeeya koox ka mid ah [[Wikipedia:Sock puppetry|sharaabaadyada]], oo ma ahan difaac in an midna ka mid ah sharaabaadyada soo muuqday an magacooda lagu darin weydiinta arbitration-ka. 6cgtc2t64ztyc7pnpldia3i0rgb36t6 4 51567 306761 2026-09-01T11:34:37Z Isma4l 41797 /* */ 306761 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Xiriirrada dibadda|WP:EL}} {{Nutshell|Xiriirrada dibadda ee maqaalka waxay waxtar u yeelan karaan akhristaha, laakiin waa in lagu koobaa inta ugu yar, ay mudan yihiin in la tixgeliyo, isla markaana ay si toos ah ugu habboon yihiin maqaalka. Marka laga reebo xaalado dhif ah, xiriirrada dibadda waa inaan lagu isticmaalin jirka maqaalka.}} Maqaallada [[Wikipedia]] waxay leeyihiin karaan xiriirinta dhanka boggaga web-ka oo ka baxsan Wikipedia. Boggaga noocaas oo kale ah waxay ku jiri karaan cilmi-baaris kale oo sax ah oo ku saabsan mawduuca, macluumaad oo aan lagu dari karin maqaalka sababo sida xuquuqda daabacaadda ama qaddarka dhabta ah (sida tirooyinka ciyaartoy xirfadle ah, mahadnaqa TV-ga ama filimka, qoraalka waraysiga, ama buugaagta waxbarashada internet-ka), ama maaddo leh xiriir ama ujeedo kale oo aan ku habboonayn in lagu daro maqaalka sababo aan xiriir ka lahayn saxda ama kalsooni-siinta maaddada (sida dhaleeceynta iyo waraysiyada). Dhowr xiriirin oo ka baxsan waa kuwo la soo dhoweeyo oo la aqbalo, laakiin Wikipedia ujeedooyinkeeda ka mid ma ahan in la sameeyo liis buuxa oo ah xiriirinta ka baxsan oo la xiriira mawduuc kasta. Ma bannaana in lagu daro xiriirin kasta maqaal Wikipedia ah ilaa lagu dhex jiro caddayn suurtogal ah, haddii bogga ama shabakadda aad rabto in aad ku darto xiriirinta uu leeyahay macluumaad walina aan qayb ka ahayn maqaalka, waxaa suurtogal ah in loo daro xiriirinta sida ilo loo maqaalka oo lagu soo qaatay. == Meelaha muhiimka ah oo waa in la meel ku hayso == # Isku day in aad ku jirto qaddar inta ugu yar oo suurtogal ah oo ah xiriirinta ka baxsan, in anay jirin xiriirin ka baxsan ama ay jiraan qaddar yar oo ah xiriirinta maqaalka dhexdiisa ma ahan sabab lagu ku daro xiriirin. # Isku day in aad ka fogaato ku darida xiriirinta ka baxsan oo socda boggag ka badan hal oo ku jira shabakadda midka ah, halkii laga sameyn lahaa tan isku day in aad hesho bog xiriir oo ku habboon oo shabakadda dhexdeeda ah. == Muujinta == Waxaa suurtogal ah in la muujiyo astaamaha xiriirinta ka baxsan iyadoo loo marayo joojinta doorashada {{HideExLinkIcon}} {| class="wikitable" style=text-align:left |- ! Habka !! Muujinta |- |style=padding:5px| <nowiki>http://example.org/test.pdf</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.avi</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.mpg</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.ogm</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.mid</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.mp3</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.ogg</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.wav</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.wma</nowiki><br /><nowiki> irc://example.org</nowiki><br /><nowiki> ftp://example.org</nowiki><br /><nowiki> news://example.org</nowiki><br /><nowiki> news:example.org</nowiki><br /><nowiki> mailto:example@example.org</nowiki><br /><nowiki> https://example.org/test.html</nowiki><br /><nowiki> http://example.org</nowiki><br /><nowiki> gopher://example.org</nowiki> |style=padding:5px| http://example.org/test.pdf<br /> http://example.org/test.avi<br /> http://example.org/test.mpg<br /> http://example.org/test.ogm<br /> http://example.org/test.mid<br /> http://example.org/test.mp3<br /> http://example.org/test.ogg<br /> http://example.org/test.wav<br /> http://example.org/test.wma<br /> irc://example.org<br /> ftp://example.org<br /> news://example.org<br /> news:example.org<br /> mailto:example@example.org<br /> https://example.org/test.html<br /> http://example.org<br /> gopher://example.org |} == Eeg sidoo kale == * [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha]] 1ci5fh42din7via0kqd9c3pfoal0bj1 306762 306761 2026-09-01T11:34:47Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Xiriiriyeyaasha dibadda]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306761 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Xiriirrada dibadda|WP:EL}} {{Nutshell|Xiriirrada dibadda ee maqaalka waxay waxtar u yeelan karaan akhristaha, laakiin waa in lagu koobaa inta ugu yar, ay mudan yihiin in la tixgeliyo, isla markaana ay si toos ah ugu habboon yihiin maqaalka. Marka laga reebo xaalado dhif ah, xiriirrada dibadda waa inaan lagu isticmaalin jirka maqaalka.}} Maqaallada [[Wikipedia]] waxay leeyihiin karaan xiriirinta dhanka boggaga web-ka oo ka baxsan Wikipedia. Boggaga noocaas oo kale ah waxay ku jiri karaan cilmi-baaris kale oo sax ah oo ku saabsan mawduuca, macluumaad oo aan lagu dari karin maqaalka sababo sida xuquuqda daabacaadda ama qaddarka dhabta ah (sida tirooyinka ciyaartoy xirfadle ah, mahadnaqa TV-ga ama filimka, qoraalka waraysiga, ama buugaagta waxbarashada internet-ka), ama maaddo leh xiriir ama ujeedo kale oo aan ku habboonayn in lagu daro maqaalka sababo aan xiriir ka lahayn saxda ama kalsooni-siinta maaddada (sida dhaleeceynta iyo waraysiyada). Dhowr xiriirin oo ka baxsan waa kuwo la soo dhoweeyo oo la aqbalo, laakiin Wikipedia ujeedooyinkeeda ka mid ma ahan in la sameeyo liis buuxa oo ah xiriirinta ka baxsan oo la xiriira mawduuc kasta. Ma bannaana in lagu daro xiriirin kasta maqaal Wikipedia ah ilaa lagu dhex jiro caddayn suurtogal ah, haddii bogga ama shabakadda aad rabto in aad ku darto xiriirinta uu leeyahay macluumaad walina aan qayb ka ahayn maqaalka, waxaa suurtogal ah in loo daro xiriirinta sida ilo loo maqaalka oo lagu soo qaatay. == Meelaha muhiimka ah oo waa in la meel ku hayso == # Isku day in aad ku jirto qaddar inta ugu yar oo suurtogal ah oo ah xiriirinta ka baxsan, in anay jirin xiriirin ka baxsan ama ay jiraan qaddar yar oo ah xiriirinta maqaalka dhexdiisa ma ahan sabab lagu ku daro xiriirin. # Isku day in aad ka fogaato ku darida xiriirinta ka baxsan oo socda boggag ka badan hal oo ku jira shabakadda midka ah, halkii laga sameyn lahaa tan isku day in aad hesho bog xiriir oo ku habboon oo shabakadda dhexdeeda ah. == Muujinta == Waxaa suurtogal ah in la muujiyo astaamaha xiriirinta ka baxsan iyadoo loo marayo joojinta doorashada {{HideExLinkIcon}} {| class="wikitable" style=text-align:left |- ! Habka !! Muujinta |- |style=padding:5px| <nowiki>http://example.org/test.pdf</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.avi</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.mpg</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.ogm</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.mid</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.mp3</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.ogg</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.wav</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.wma</nowiki><br /><nowiki> irc://example.org</nowiki><br /><nowiki> ftp://example.org</nowiki><br /><nowiki> news://example.org</nowiki><br /><nowiki> news:example.org</nowiki><br /><nowiki> mailto:example@example.org</nowiki><br /><nowiki> https://example.org/test.html</nowiki><br /><nowiki> http://example.org</nowiki><br /><nowiki> gopher://example.org</nowiki> |style=padding:5px| http://example.org/test.pdf<br /> http://example.org/test.avi<br /> http://example.org/test.mpg<br /> http://example.org/test.ogm<br /> http://example.org/test.mid<br /> http://example.org/test.mp3<br /> http://example.org/test.ogg<br /> http://example.org/test.wav<br /> http://example.org/test.wma<br /> irc://example.org<br /> ftp://example.org<br /> news://example.org<br /> news:example.org<br /> mailto:example@example.org<br /> https://example.org/test.html<br /> http://example.org<br /> gopher://example.org |} == Eeg sidoo kale == * [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha]] 1ci5fh42din7via0kqd9c3pfoal0bj1 306763 306762 2026-09-01T11:35:38Z Isma4l 41797 /* Muujinta */ 306763 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Xiriirrada dibadda|WP:EL}} {{Nutshell|Xiriirrada dibadda ee maqaalka waxay waxtar u yeelan karaan akhristaha, laakiin waa in lagu koobaa inta ugu yar, ay mudan yihiin in la tixgeliyo, isla markaana ay si toos ah ugu habboon yihiin maqaalka. Marka laga reebo xaalado dhif ah, xiriirrada dibadda waa inaan lagu isticmaalin jirka maqaalka.}} Maqaallada [[Wikipedia]] waxay leeyihiin karaan xiriirinta dhanka boggaga web-ka oo ka baxsan Wikipedia. Boggaga noocaas oo kale ah waxay ku jiri karaan cilmi-baaris kale oo sax ah oo ku saabsan mawduuca, macluumaad oo aan lagu dari karin maqaalka sababo sida xuquuqda daabacaadda ama qaddarka dhabta ah (sida tirooyinka ciyaartoy xirfadle ah, mahadnaqa TV-ga ama filimka, qoraalka waraysiga, ama buugaagta waxbarashada internet-ka), ama maaddo leh xiriir ama ujeedo kale oo aan ku habboonayn in lagu daro maqaalka sababo aan xiriir ka lahayn saxda ama kalsooni-siinta maaddada (sida dhaleeceynta iyo waraysiyada). Dhowr xiriirin oo ka baxsan waa kuwo la soo dhoweeyo oo la aqbalo, laakiin Wikipedia ujeedooyinkeeda ka mid ma ahan in la sameeyo liis buuxa oo ah xiriirinta ka baxsan oo la xiriira mawduuc kasta. Ma bannaana in lagu daro xiriirin kasta maqaal Wikipedia ah ilaa lagu dhex jiro caddayn suurtogal ah, haddii bogga ama shabakadda aad rabto in aad ku darto xiriirinta uu leeyahay macluumaad walina aan qayb ka ahayn maqaalka, waxaa suurtogal ah in loo daro xiriirinta sida ilo loo maqaalka oo lagu soo qaatay. == Meelaha muhiimka ah oo waa in la meel ku hayso == # Isku day in aad ku jirto qaddar inta ugu yar oo suurtogal ah oo ah xiriirinta ka baxsan, in anay jirin xiriirin ka baxsan ama ay jiraan qaddar yar oo ah xiriirinta maqaalka dhexdiisa ma ahan sabab lagu ku daro xiriirin. # Isku day in aad ka fogaato ku darida xiriirinta ka baxsan oo socda boggag ka badan hal oo ku jira shabakadda midka ah, halkii laga sameyn lahaa tan isku day in aad hesho bog xiriir oo ku habboon oo shabakadda dhexdeeda ah. == Muujinta == Waxaa suurtogal ah in la muujiyo astaamaha xiriirinta ka baxsan iyadoo loo marayo joojinta doorashada {| class="wikitable" style=text-align:left |- ! Habka !! Muujinta |- |style=padding:5px| <nowiki>http://example.org/test.pdf</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.avi</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.mpg</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.ogm</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.mid</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.mp3</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.ogg</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.wav</nowiki><br /><nowiki> http://example.org/test.wma</nowiki><br /><nowiki> irc://example.org</nowiki><br /><nowiki> ftp://example.org</nowiki><br /><nowiki> news://example.org</nowiki><br /><nowiki> news:example.org</nowiki><br /><nowiki> mailto:example@example.org</nowiki><br /><nowiki> https://example.org/test.html</nowiki><br /><nowiki> http://example.org</nowiki><br /><nowiki> gopher://example.org</nowiki> |style=padding:5px| http://example.org/test.pdf<br /> http://example.org/test.avi<br /> http://example.org/test.mpg<br /> http://example.org/test.ogm<br /> http://example.org/test.mid<br /> http://example.org/test.mp3<br /> http://example.org/test.ogg<br /> http://example.org/test.wav<br /> http://example.org/test.wma<br /> irc://example.org<br /> ftp://example.org<br /> news://example.org<br /> news:example.org<br /> mailto:example@example.org<br /> https://example.org/test.html<br /> http://example.org<br /> gopher://example.org |} == Eeg sidoo kale == * [[Wikipedia:Siyaasadaha iyo tilmaamaha]] m42gmx07bdnh4z2ru8ojv4711eouad9 4 51568 306764 2026-09-01T11:36:08Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Xiriiriyeyaasha dibadda]] 306764 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Xiriiriyeyaasha dibadda]] dwfgoc5ld1dp6w5o5ajn4j4uvvt6cf9 4 51569 306765 2026-09-01T11:43:57Z Isma4l 41797 /* */ 306765 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Cabbirka maqaalka|WP:AS|WP:SIZE|WP:LENGTH}} {{nutshell|Maqaalladu waa inaysan noqon kuwo aad u waaweyn ama aad u yaryar.}} Boggan wuxuu ka kooban yahay dulmar ku saabsan arrimaha muhiimka ah ee la xiriira '''cabbirka maqaalka'''. Waxaa jira saddex cabbir oo la xiriira cabbirka maqaalka: * ''Cabbirka qoraalka la akhrin karo'': tirada qoraalka la arki karo ee ku jira qaybaha waaweyn ee maqaalka, iyadoo aan lagu darin jadwallada, liisaska ama qaybaha ''footer''-ka. * ''Cabbirka calaamadaynta Wiki'': tirada qoraalka ku jira daaqadda tafatirka bogga oo dhammaystiran, sida lagu muujiyo tirada bayt-yada ee taariikhda bogga. * ''Cabbirka bogga browser-ka'': cabbirka guud ee bogga marka lagu shubo browser-ka. Cabbirka maqaalka wuxuu siyaabo badan u saameeyaa fududaynta isticmaalka: *''Arrimaha akhristaha'', sida muddada feejignaanta, fudaydka akhriska, habaynta, buux-dhaafka macluumaadka, iwm. (marka maqaalladu waaweyn yihiin); iyo kala-firdhinta iyo ku-celcelinta macluumaadka la xiriira ee akhristuhu raadinayo oo ku kala baahsan bogag badan (marka maqaalladu gaaban yihiin). *''Dayactirka'', sida maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka ay aad u dheer yihiin; iyo maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka macluumaad isku mid ah ama isku-xiran, oo laga yaabo inay leeyihiin tixraacyo isku mid ah, lagu dayactirayo maqaallo gaagaaban oo badan. *''Arrimaha farsamada'', sida xaddidaadaha cabbirka ee ay soo rogtay software-ka MediaWiki. Marka maqaal uu aad u weyn yahay, tixgeli [[Wikipedia:Split|inaad u kala jebiso maqaallo yaryar]], qayb ka mid ahna [[Wikipedia:Content forks#Article spinoffs: "Summary style" meta-articles and summary sections|uga saar]] oo ka dhig maqaal cusub, ama qayb ka mid ah isku darka maqaal kale oo hore u jiray. Marka maqaal uu aad u yar yahay, tixgeli inaad ku biiriso hal ama in ka badan oo maqaallo kale oo hore u jiray. Go'aannada tafatirka noocan ahi waxay u baahan yihiin [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]]. Tilmaamaha ku saabsan cabbirka maqaallada iyo xalal faahfaahsan ayaa hoos lagu bixiyay. [[Wikipedia:Copyrights|Siyaasadda shati-siinta]] waxay faraysaa in mar kasta oo wax nuxur ah laga koobiyeeyo maqaal oo loo gudbiyo maqaal cusub ama hore u jiray, la isticmaalo soo-koobidda tafatirka oo ay ku jirto [[Wikipedia:Copying within Wikipedia#Proper attribution|xogta loo baahan yahay ee ku saabsan cidda laga soo guuriyay]]. ==Akhris-fudayd== {{Shortcut|WP:CANYOUREADTHIS}} {{See also|Akhris-fudayd|Qalabka akhris-fududaynta}} Maqaal kasta oo Wikipedia ah wuxuu ku jiraa geeddi-socod horumarineed, waxaana u badan tahay inuu sii kobco. Tafatirayaal kale ayaa wax ku dari doona maqaallada marka aad dhammayso. Wikipedia waxay leedahay meel kaydin oo aan xad lahayn; si kastaba ha ahaatee, maqaallada dhaadheer way ka adkaan karaan in la akhriyo, la dhex maro, lana fahmo. Maqaal ka dheer hal ama laba bog marka la daabaco waa in loo kala qaybiyo qaybo si loo fududeeyo dhex-marista. == Aqrinta maqaallada == Sida caadiga ah laguma taliyo abuurista maqaallo aad u dhaadheer oo xajmigoosu ka badan yahay 30 kilobyte (qiyaastii 6,000 oo eray) sababtoo ah aqrintooda waxay daal ku noqotaa aqriyooga, halkii tan lagu sameyn lahaa waxaa lagu taliyaa in maqaallada waaweyn loo qeybiyo maqaallo ka xajmi yar oo xiriirin badana looga dhigo maqaalka weyn. Eeg [[Wikipedia:Habka koobida|habka koobida]] si aad u hesho macluumaad sii dheeraad ah. == Qoraalka la aqriyo == Erayga "qoraalka la aqriyo" waxaa loo qeexaa inuu yahay qoraalka maqaalka oo dhan marka laga reebo waxyaabaha soo socda: * Qeybta xusuusinada iyo ilaha, (qeybaha "Eeg sidoo kale", "Xiriirinta ka baxsan", "Xusuusin", "Ilaha" iyo kuwo kale) * Sawirrada iyo jaantusyada * Shaxda iyo liisaska * Xiriirinta mashaariicda kale iyo xiriirinta ka baxsan * Template-yada hagaajinta iyo maareynta == Arrimaha farsamada == Waxaa lagu taliyaa in xajmiga boggaga lagu hayo xadad ka hooseeya 32 kilobyte si loo fududeyo maareyntooda marka beddel lagu sameynayo inta badan [[Internet browser|browser-rada]] gaar ahaan marka xawaaraha internet-ku uu hooseeyo. == Qeybinta maqaallada == {{shortcut|WP:QEYBIN}} {{maqaal xeel dheer|Wikipedia:Habka koobida}} Marka la qeybinayo maqaal oo macluumaad ka mid ah loo xil-wareejinayo maqaal yar, waa in la kafeeyo koobid yar oo ku saabsan mawduuca la xil-wareejiyay iyadoo marka hore lagu dhigayo {{template|maqal xeel dheer}} oo leh xiriirin socota maqaalka cusub. Sidoo kale waa in maqaalka cusub lagu abuuro koobid tifaftir oo muujinaysa maqaalka weyn oo qoraalka ka socday sida "Qeybinta maaddada ka socota maqaalka <nowiki>[[Magaca Maqaalka]]"</nowiki>. Waxaa suurtogal ah in loo isticmaalo {{template|qeybi}} iyo {{template|xil-wareeji qeyb}} si loo weydiiyo qeybinta maqaalka iyo koobidiisa, iyo {{template|qoraal la samaynayo}} marka tan la sameynayo. == Maqaallo aad u dhaadheer == Waxaa suurtogal ah in la gaaro 5,000 oo maqaal oo ugu dhaadheer meesha [[Special:LongPages|Boggaga Dhaadheer]], oo waxaa suurtogal ah in la eego xajmiga bogga ka socda [[Help:Page history|Taariikhda Bogga]]. == Eeg sidoo kale == * [[Caawinaad:Kaydinta bogga wada-hadalka]] * [[Wikipedia:Habka koobida]] * [[Caawinaad:Qeyb]] * [[Special:LongPages]] * [[Wikipedia:Hagaajinta habka]] {{Tifaftirka Wikipedia}} [[Category:Caawinaada Bogga Wikipedia]] [[Category:Tilmaamaha Tifaftirka Wikipedia]] 0ne7lxgu06strmq3agbcoxkhvwgpj3e 306766 306765 2026-09-01T11:44:09Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Cabbirka maqaalka]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306765 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Cabbirka maqaalka|WP:AS|WP:SIZE|WP:LENGTH}} {{nutshell|Maqaalladu waa inaysan noqon kuwo aad u waaweyn ama aad u yaryar.}} Boggan wuxuu ka kooban yahay dulmar ku saabsan arrimaha muhiimka ah ee la xiriira '''cabbirka maqaalka'''. Waxaa jira saddex cabbir oo la xiriira cabbirka maqaalka: * ''Cabbirka qoraalka la akhrin karo'': tirada qoraalka la arki karo ee ku jira qaybaha waaweyn ee maqaalka, iyadoo aan lagu darin jadwallada, liisaska ama qaybaha ''footer''-ka. * ''Cabbirka calaamadaynta Wiki'': tirada qoraalka ku jira daaqadda tafatirka bogga oo dhammaystiran, sida lagu muujiyo tirada bayt-yada ee taariikhda bogga. * ''Cabbirka bogga browser-ka'': cabbirka guud ee bogga marka lagu shubo browser-ka. Cabbirka maqaalka wuxuu siyaabo badan u saameeyaa fududaynta isticmaalka: *''Arrimaha akhristaha'', sida muddada feejignaanta, fudaydka akhriska, habaynta, buux-dhaafka macluumaadka, iwm. (marka maqaalladu waaweyn yihiin); iyo kala-firdhinta iyo ku-celcelinta macluumaadka la xiriira ee akhristuhu raadinayo oo ku kala baahsan bogag badan (marka maqaalladu gaaban yihiin). *''Dayactirka'', sida maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka ay aad u dheer yihiin; iyo maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka macluumaad isku mid ah ama isku-xiran, oo laga yaabo inay leeyihiin tixraacyo isku mid ah, lagu dayactirayo maqaallo gaagaaban oo badan. *''Arrimaha farsamada'', sida xaddidaadaha cabbirka ee ay soo rogtay software-ka MediaWiki. Marka maqaal uu aad u weyn yahay, tixgeli [[Wikipedia:Split|inaad u kala jebiso maqaallo yaryar]], qayb ka mid ahna [[Wikipedia:Content forks#Article spinoffs: "Summary style" meta-articles and summary sections|uga saar]] oo ka dhig maqaal cusub, ama qayb ka mid ah isku darka maqaal kale oo hore u jiray. Marka maqaal uu aad u yar yahay, tixgeli inaad ku biiriso hal ama in ka badan oo maqaallo kale oo hore u jiray. Go'aannada tafatirka noocan ahi waxay u baahan yihiin [[Wikipedia:Consensus|is-afgarad]]. Tilmaamaha ku saabsan cabbirka maqaallada iyo xalal faahfaahsan ayaa hoos lagu bixiyay. [[Wikipedia:Copyrights|Siyaasadda shati-siinta]] waxay faraysaa in mar kasta oo wax nuxur ah laga koobiyeeyo maqaal oo loo gudbiyo maqaal cusub ama hore u jiray, la isticmaalo soo-koobidda tafatirka oo ay ku jirto [[Wikipedia:Copying within Wikipedia#Proper attribution|xogta loo baahan yahay ee ku saabsan cidda laga soo guuriyay]]. ==Akhris-fudayd== {{Shortcut|WP:CANYOUREADTHIS}} {{See also|Akhris-fudayd|Qalabka akhris-fududaynta}} Maqaal kasta oo Wikipedia ah wuxuu ku jiraa geeddi-socod horumarineed, waxaana u badan tahay inuu sii kobco. Tafatirayaal kale ayaa wax ku dari doona maqaallada marka aad dhammayso. Wikipedia waxay leedahay meel kaydin oo aan xad lahayn; si kastaba ha ahaatee, maqaallada dhaadheer way ka adkaan karaan in la akhriyo, la dhex maro, lana fahmo. Maqaal ka dheer hal ama laba bog marka la daabaco waa in loo kala qaybiyo qaybo si loo fududeeyo dhex-marista. == Aqrinta maqaallada == Sida caadiga ah laguma taliyo abuurista maqaallo aad u dhaadheer oo xajmigoosu ka badan yahay 30 kilobyte (qiyaastii 6,000 oo eray) sababtoo ah aqrintooda waxay daal ku noqotaa aqriyooga, halkii tan lagu sameyn lahaa waxaa lagu taliyaa in maqaallada waaweyn loo qeybiyo maqaallo ka xajmi yar oo xiriirin badana looga dhigo maqaalka weyn. Eeg [[Wikipedia:Habka koobida|habka koobida]] si aad u hesho macluumaad sii dheeraad ah. == Qoraalka la aqriyo == Erayga "qoraalka la aqriyo" waxaa loo qeexaa inuu yahay qoraalka maqaalka oo dhan marka laga reebo waxyaabaha soo socda: * Qeybta xusuusinada iyo ilaha, (qeybaha "Eeg sidoo kale", "Xiriirinta ka baxsan", "Xusuusin", "Ilaha" iyo kuwo kale) * Sawirrada iyo jaantusyada * Shaxda iyo liisaska * Xiriirinta mashaariicda kale iyo xiriirinta ka baxsan * Template-yada hagaajinta iyo maareynta == Arrimaha farsamada == Waxaa lagu taliyaa in xajmiga boggaga lagu hayo xadad ka hooseeya 32 kilobyte si loo fududeyo maareyntooda marka beddel lagu sameynayo inta badan [[Internet browser|browser-rada]] gaar ahaan marka xawaaraha internet-ku uu hooseeyo. == Qeybinta maqaallada == {{shortcut|WP:QEYBIN}} {{maqaal xeel dheer|Wikipedia:Habka koobida}} Marka la qeybinayo maqaal oo macluumaad ka mid ah loo xil-wareejinayo maqaal yar, waa in la kafeeyo koobid yar oo ku saabsan mawduuca la xil-wareejiyay iyadoo marka hore lagu dhigayo {{template|maqal xeel dheer}} oo leh xiriirin socota maqaalka cusub. Sidoo kale waa in maqaalka cusub lagu abuuro koobid tifaftir oo muujinaysa maqaalka weyn oo qoraalka ka socday sida "Qeybinta maaddada ka socota maqaalka <nowiki>[[Magaca Maqaalka]]"</nowiki>. Waxaa suurtogal ah in loo isticmaalo {{template|qeybi}} iyo {{template|xil-wareeji qeyb}} si loo weydiiyo qeybinta maqaalka iyo koobidiisa, iyo {{template|qoraal la samaynayo}} marka tan la sameynayo. == Maqaallo aad u dhaadheer == Waxaa suurtogal ah in la gaaro 5,000 oo maqaal oo ugu dhaadheer meesha [[Special:LongPages|Boggaga Dhaadheer]], oo waxaa suurtogal ah in la eego xajmiga bogga ka socda [[Help:Page history|Taariikhda Bogga]]. == Eeg sidoo kale == * [[Caawinaad:Kaydinta bogga wada-hadalka]] * [[Wikipedia:Habka koobida]] * [[Caawinaad:Qeyb]] * [[Special:LongPages]] * [[Wikipedia:Hagaajinta habka]] {{Tifaftirka Wikipedia}} [[Category:Caawinaada Bogga Wikipedia]] [[Category:Tilmaamaha Tifaftirka Wikipedia]] 0ne7lxgu06strmq3agbcoxkhvwgpj3e 306767 306766 2026-09-01T11:45:11Z Isma4l 41797 /* */ 306767 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Cabbirka maqaalka|WP:AS|WP:SIZE|WP:LENGTH}} {{nutshell|Maqaalladu waa inaysan noqon kuwo aad u waaweyn ama aad u yaryar.}} Boggan wuxuu ka kooban yahay dulmar ku saabsan arrimaha muhiimka ah ee la xiriira '''cabbirka maqaalka'''. Waxaa jira saddex cabbir oo la xiriira cabbirka maqaalka: * ''Cabbirka qoraalka la akhrin karo'': tirada qoraalka la arki karo ee ku jira qaybaha waaweyn ee maqaalka, iyadoo aan lagu darin jadwallada, liisaska ama qaybaha ''footer''-ka. * ''Cabbirka calaamadaynta Wiki'': tirada qoraalka ku jira daaqadda tafatirka bogga oo dhammaystiran, sida lagu muujiyo tirada bayt-yada ee taariikhda bogga. * ''Cabbirka bogga browser-ka'': cabbirka guud ee bogga marka lagu shubo browser-ka. Cabbirka maqaalka wuxuu siyaabo badan u saameeyaa fududaynta isticmaalka: *''Arrimaha akhristaha'', sida muddada feejignaanta, fudaydka akhriska, habaynta, buux-dhaafka macluumaadka, iwm. (marka maqaalladu waaweyn yihiin); iyo kala-firdhinta iyo ku-celcelinta macluumaadka la xiriira ee akhristuhu raadinayo oo ku kala baahsan bogag badan (marka maqaalladu gaaban yihiin). *''Dayactirka'', sida maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka ay aad u dheer yihiin; iyo maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka macluumaad isku mid ah ama isku-xiran, oo laga yaabo inay leeyihiin tixraacyo isku mid ah, lagu dayactirayo maqaallo gaagaaban oo badan. *''Arrimaha farsamada'', sida xaddidaadaha cabbirka ee ay soo rogtay software-ka MediaWiki. Marka maqaal uu aad u weyn yahay, tixgeli inaad u kala jebiso maqaallo yaryar, qayb ka mid ahna uga saar oo ka dhig maqaal cusub, ama qayb ka mid ah isku darka maqaal kale oo hore u jiray. Marka maqaal uu aad u yar yahay, tixgeli inaad ku biiriso hal ama in ka badan oo maqaallo kale oo hore u jiray. Go'aannada tafatirka noocan ahi waxay u baahan yihiin [[Wikipedia:Is afgarad|is afgarad]]. Tilmaamaha ku saabsan cabbirka maqaallada iyo xalal faahfaahsan ayaa hoos lagu bixiyay. [[Wikipedia:Copyright|Siyaasadda shati siinta]] waxay faraysaa in mar kasta oo wax nuxur ah laga koobiyeeyo maqaal oo loo gudbiyo maqaal cusub ama hore u jiray, la isticmaalo soo-koobidda tafatirka oo ay ku jirto xogta loo baahan yahay ee ku saabsan cidda laga soo guuriyay. ==Akhris-fudayd== {{Shortcut|WP:CANYOUREADTHIS}} {{See also|Akhris-fudayd|Qalabka akhris-fududaynta}} Maqaal kasta oo Wikipedia ah wuxuu ku jiraa geeddi-socod horumarineed, waxaana u badan tahay inuu sii kobco. Tafatirayaal kale ayaa wax ku dari doona maqaallada marka aad dhammayso. Wikipedia waxay leedahay meel kaydin oo aan xad lahayn; si kastaba ha ahaatee, maqaallada dhaadheer way ka adkaan karaan in la akhriyo, la dhex maro, lana fahmo. Maqaal ka dheer hal ama laba bog marka la daabaco waa in loo kala qaybiyo qaybo si loo fududeeyo dhex-marista. == Aqrinta maqaallada == Sida caadiga ah laguma taliyo abuurista maqaallo aad u dhaadheer oo xajmigoosu ka badan yahay 30 kilobyte (qiyaastii 6,000 oo eray) sababtoo ah aqrintooda waxay daal ku noqotaa aqriyooga, halkii tan lagu sameyn lahaa waxaa lagu taliyaa in maqaallada waaweyn loo qeybiyo maqaallo ka xajmi yar oo xiriirin badana looga dhigo maqaalka weyn. Eeg [[Wikipedia:Habka koobida|habka koobida]] si aad u hesho macluumaad sii dheeraad ah. == Qoraalka la aqriyo == Erayga "qoraalka la aqriyo" waxaa loo qeexaa inuu yahay qoraalka maqaalka oo dhan marka laga reebo waxyaabaha soo socda: * Qeybta xusuusinada iyo ilaha, (qeybaha "Eeg sidoo kale", "Xiriirinta ka baxsan", "Xusuusin", "Ilaha" iyo kuwo kale) * Sawirrada iyo jaantusyada * Shaxda iyo liisaska * Xiriirinta mashaariicda kale iyo xiriirinta ka baxsan * Template-yada hagaajinta iyo maareynta == Arrimaha farsamada == Waxaa lagu taliyaa in xajmiga boggaga lagu hayo xadad ka hooseeya 32 kilobyte si loo fududeyo maareyntooda marka beddel lagu sameynayo inta badan [[Internet browser|browser-rada]] gaar ahaan marka xawaaraha internet-ku uu hooseeyo. == Qeybinta maqaallada == {{shortcut|WP:QEYBIN}} {{maqaal xeel dheer|Wikipedia:Habka koobida}} Marka la qeybinayo maqaal oo macluumaad ka mid ah loo xil-wareejinayo maqaal yar, waa in la kafeeyo koobid yar oo ku saabsan mawduuca la xil-wareejiyay iyadoo marka hore lagu dhigayo {{template|maqal xeel dheer}} oo leh xiriirin socota maqaalka cusub. Sidoo kale waa in maqaalka cusub lagu abuuro koobid tifaftir oo muujinaysa maqaalka weyn oo qoraalka ka socday sida "Qeybinta maaddada ka socota maqaalka <nowiki>[[Magaca Maqaalka]]"</nowiki>. Waxaa suurtogal ah in loo isticmaalo {{template|qeybi}} iyo {{template|xil-wareeji qeyb}} si loo weydiiyo qeybinta maqaalka iyo koobidiisa, iyo {{template|qoraal la samaynayo}} marka tan la sameynayo. == Maqaallo aad u dhaadheer == Waxaa suurtogal ah in la gaaro 5,000 oo maqaal oo ugu dhaadheer meesha [[Special:LongPages|Boggaga Dhaadheer]], oo waxaa suurtogal ah in la eego xajmiga bogga ka socda [[Help:Page history|Taariikhda Bogga]]. == Eeg sidoo kale == * [[Caawinaad:Kaydinta bogga wada-hadalka]] * [[Wikipedia:Habka koobida]] * [[Caawinaad:Qeyb]] * [[Special:LongPages]] * [[Wikipedia:Hagaajinta habka]] {{Tifaftirka Wikipedia}} [[Category:Caawinaada Bogga Wikipedia]] [[Category:Tilmaamaha Tifaftirka Wikipedia]] 4znend24js3fyu9yimaw9ad90brzyra 306768 306767 2026-09-01T11:45:26Z Isma4l 41797 /* Akhris-fudayd */ 306768 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Cabbirka maqaalka|WP:AS|WP:SIZE|WP:LENGTH}} {{nutshell|Maqaalladu waa inaysan noqon kuwo aad u waaweyn ama aad u yaryar.}} Boggan wuxuu ka kooban yahay dulmar ku saabsan arrimaha muhiimka ah ee la xiriira '''cabbirka maqaalka'''. Waxaa jira saddex cabbir oo la xiriira cabbirka maqaalka: * ''Cabbirka qoraalka la akhrin karo'': tirada qoraalka la arki karo ee ku jira qaybaha waaweyn ee maqaalka, iyadoo aan lagu darin jadwallada, liisaska ama qaybaha ''footer''-ka. * ''Cabbirka calaamadaynta Wiki'': tirada qoraalka ku jira daaqadda tafatirka bogga oo dhammaystiran, sida lagu muujiyo tirada bayt-yada ee taariikhda bogga. * ''Cabbirka bogga browser-ka'': cabbirka guud ee bogga marka lagu shubo browser-ka. Cabbirka maqaalka wuxuu siyaabo badan u saameeyaa fududaynta isticmaalka: *''Arrimaha akhristaha'', sida muddada feejignaanta, fudaydka akhriska, habaynta, buux-dhaafka macluumaadka, iwm. (marka maqaalladu waaweyn yihiin); iyo kala-firdhinta iyo ku-celcelinta macluumaadka la xiriira ee akhristuhu raadinayo oo ku kala baahsan bogag badan (marka maqaalladu gaaban yihiin). *''Dayactirka'', sida maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka ay aad u dheer yihiin; iyo maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka macluumaad isku mid ah ama isku-xiran, oo laga yaabo inay leeyihiin tixraacyo isku mid ah, lagu dayactirayo maqaallo gaagaaban oo badan. *''Arrimaha farsamada'', sida xaddidaadaha cabbirka ee ay soo rogtay software-ka MediaWiki. Marka maqaal uu aad u weyn yahay, tixgeli inaad u kala jebiso maqaallo yaryar, qayb ka mid ahna uga saar oo ka dhig maqaal cusub, ama qayb ka mid ah isku darka maqaal kale oo hore u jiray. Marka maqaal uu aad u yar yahay, tixgeli inaad ku biiriso hal ama in ka badan oo maqaallo kale oo hore u jiray. Go'aannada tafatirka noocan ahi waxay u baahan yihiin [[Wikipedia:Is afgarad|is afgarad]]. Tilmaamaha ku saabsan cabbirka maqaallada iyo xalal faahfaahsan ayaa hoos lagu bixiyay. [[Wikipedia:Copyright|Siyaasadda shati siinta]] waxay faraysaa in mar kasta oo wax nuxur ah laga koobiyeeyo maqaal oo loo gudbiyo maqaal cusub ama hore u jiray, la isticmaalo soo-koobidda tafatirka oo ay ku jirto xogta loo baahan yahay ee ku saabsan cidda laga soo guuriyay. ==Akhris-fudayd== {{Shortcut|WP:CANYOUREADTHIS}} Maqaal kasta oo Wikipedia ah wuxuu ku jiraa geeddi-socod horumarineed, waxaana u badan tahay inuu sii kobco. Tafatirayaal kale ayaa wax ku dari doona maqaallada marka aad dhammayso. Wikipedia waxay leedahay meel kaydin oo aan xad lahayn; si kastaba ha ahaatee, maqaallada dhaadheer way ka adkaan karaan in la akhriyo, la dhex maro, lana fahmo. Maqaal ka dheer hal ama laba bog marka la daabaco waa in loo kala qaybiyo qaybo si loo fududeeyo dhex-marista. == Aqrinta maqaallada == Sida caadiga ah laguma taliyo abuurista maqaallo aad u dhaadheer oo xajmigoosu ka badan yahay 30 kilobyte (qiyaastii 6,000 oo eray) sababtoo ah aqrintooda waxay daal ku noqotaa aqriyooga, halkii tan lagu sameyn lahaa waxaa lagu taliyaa in maqaallada waaweyn loo qeybiyo maqaallo ka xajmi yar oo xiriirin badana looga dhigo maqaalka weyn. Eeg [[Wikipedia:Habka koobida|habka koobida]] si aad u hesho macluumaad sii dheeraad ah. == Qoraalka la aqriyo == Erayga "qoraalka la aqriyo" waxaa loo qeexaa inuu yahay qoraalka maqaalka oo dhan marka laga reebo waxyaabaha soo socda: * Qeybta xusuusinada iyo ilaha, (qeybaha "Eeg sidoo kale", "Xiriirinta ka baxsan", "Xusuusin", "Ilaha" iyo kuwo kale) * Sawirrada iyo jaantusyada * Shaxda iyo liisaska * Xiriirinta mashaariicda kale iyo xiriirinta ka baxsan * Template-yada hagaajinta iyo maareynta == Arrimaha farsamada == Waxaa lagu taliyaa in xajmiga boggaga lagu hayo xadad ka hooseeya 32 kilobyte si loo fududeyo maareyntooda marka beddel lagu sameynayo inta badan [[Internet browser|browser-rada]] gaar ahaan marka xawaaraha internet-ku uu hooseeyo. == Qeybinta maqaallada == {{shortcut|WP:QEYBIN}} {{maqaal xeel dheer|Wikipedia:Habka koobida}} Marka la qeybinayo maqaal oo macluumaad ka mid ah loo xil-wareejinayo maqaal yar, waa in la kafeeyo koobid yar oo ku saabsan mawduuca la xil-wareejiyay iyadoo marka hore lagu dhigayo {{template|maqal xeel dheer}} oo leh xiriirin socota maqaalka cusub. Sidoo kale waa in maqaalka cusub lagu abuuro koobid tifaftir oo muujinaysa maqaalka weyn oo qoraalka ka socday sida "Qeybinta maaddada ka socota maqaalka <nowiki>[[Magaca Maqaalka]]"</nowiki>. Waxaa suurtogal ah in loo isticmaalo {{template|qeybi}} iyo {{template|xil-wareeji qeyb}} si loo weydiiyo qeybinta maqaalka iyo koobidiisa, iyo {{template|qoraal la samaynayo}} marka tan la sameynayo. == Maqaallo aad u dhaadheer == Waxaa suurtogal ah in la gaaro 5,000 oo maqaal oo ugu dhaadheer meesha [[Special:LongPages|Boggaga Dhaadheer]], oo waxaa suurtogal ah in la eego xajmiga bogga ka socda [[Help:Page history|Taariikhda Bogga]]. == Eeg sidoo kale == * [[Caawinaad:Kaydinta bogga wada-hadalka]] * [[Wikipedia:Habka koobida]] * [[Caawinaad:Qeyb]] * [[Special:LongPages]] * [[Wikipedia:Hagaajinta habka]] {{Tifaftirka Wikipedia}} [[Category:Caawinaada Bogga Wikipedia]] [[Category:Tilmaamaha Tifaftirka Wikipedia]] c28ra42yvi22pv3xxdry4r2vj0y11h6 306769 306768 2026-09-01T11:45:42Z Isma4l 41797 306769 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Cabbirka maqaalka|WP:AS|WP:SIZE|WP:LENGTH}} {{nutshell|Maqaalladu waa inaysan noqon kuwo aad u waaweyn ama aad u yaryar.}} Boggan wuxuu ka kooban yahay dulmar ku saabsan arrimaha muhiimka ah ee la xiriira '''cabbirka maqaalka'''. Waxaa jira saddex cabbir oo la xiriira cabbirka maqaalka: * ''Cabbirka qoraalka la akhrin karo'': tirada qoraalka la arki karo ee ku jira qaybaha waaweyn ee maqaalka, iyadoo aan lagu darin jadwallada, liisaska ama qaybaha ''footer''-ka. * ''Cabbirka calaamadaynta Wiki'': tirada qoraalka ku jira daaqadda tafatirka bogga oo dhammaystiran, sida lagu muujiyo tirada bayt-yada ee taariikhda bogga. * ''Cabbirka bogga browser-ka'': cabbirka guud ee bogga marka lagu shubo browser-ka. Cabbirka maqaalka wuxuu siyaabo badan u saameeyaa fududaynta isticmaalka: *''Arrimaha akhristaha'', sida muddada feejignaanta, fudaydka akhriska, habaynta, buux-dhaafka macluumaadka, iwm. (marka maqaalladu waaweyn yihiin); iyo kala-firdhinta iyo ku-celcelinta macluumaadka la xiriira ee akhristuhu raadinayo oo ku kala baahsan bogag badan (marka maqaalladu gaaban yihiin). *''Dayactirka'', sida maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka ay aad u dheer yihiin; iyo maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka macluumaad isku mid ah ama isku-xiran, oo laga yaabo inay leeyihiin tixraacyo isku mid ah, lagu dayactirayo maqaallo gaagaaban oo badan. *''Arrimaha farsamada'', sida xaddidaadaha cabbirka ee ay soo rogtay software-ka MediaWiki. Marka maqaal uu aad u weyn yahay, tixgeli inaad u kala jebiso maqaallo yaryar, qayb ka mid ahna uga saar oo ka dhig maqaal cusub, ama qayb ka mid ah isku darka maqaal kale oo hore u jiray. Marka maqaal uu aad u yar yahay, tixgeli inaad ku biiriso hal ama in ka badan oo maqaallo kale oo hore u jiray. Go'aannada tafatirka noocan ahi waxay u baahan yihiin [[Wikipedia:Is afgarad|is afgarad]]. Tilmaamaha ku saabsan cabbirka maqaallada iyo xalal faahfaahsan ayaa hoos lagu bixiyay. [[Wikipedia:Copyright|Siyaasadda shati siinta]] waxay faraysaa in mar kasta oo wax nuxur ah laga koobiyeeyo maqaal oo loo gudbiyo maqaal cusub ama hore u jiray, la isticmaalo soo-koobidda tafatirka oo ay ku jirto xogta loo baahan yahay ee ku saabsan cidda laga soo guuriyay. ==Akhris-fudayd== {{Shortcut|WP:CANYOUREADTHIS}} Maqaal kasta oo Wikipedia ah wuxuu ku jiraa geeddi-socod horumarineed, waxaana u badan tahay inuu sii kobco. Tafatirayaal kale ayaa wax ku dari doona maqaallada marka aad dhammayso. Wikipedia waxay leedahay meel kaydin oo aan xad lahayn; si kastaba ha ahaatee, maqaallada dhaadheer way ka adkaan karaan in la akhriyo, la dhex maro, lana fahmo. Maqaal ka dheer hal ama laba bog marka la daabaco waa in loo kala qaybiyo qaybo si loo fududeeyo dhex-marista. == Aqrinta maqaallada == Sida caadiga ah laguma taliyo abuurista maqaallo aad u dhaadheer oo xajmigoosu ka badan yahay 30 kilobyte (qiyaastii 6,000 oo eray) sababtoo ah aqrintooda waxay daal ku noqotaa aqriyooga, halkii tan lagu sameyn lahaa waxaa lagu taliyaa in maqaallada waaweyn loo qeybiyo maqaallo ka xajmi yar oo xiriirin badana looga dhigo maqaalka weyn. Eeg habka koobida si aad u hesho macluumaad sii dheeraad ah. == Qoraalka la aqriyo == Erayga "qoraalka la aqriyo" waxaa loo qeexaa inuu yahay qoraalka maqaalka oo dhan marka laga reebo waxyaabaha soo socda: * Qeybta xusuusinada iyo ilaha, (qeybaha "Eeg sidoo kale", "Xiriirinta ka baxsan", "Xusuusin", "Ilaha" iyo kuwo kale) * Sawirrada iyo jaantusyada * Shaxda iyo liisaska * Xiriirinta mashaariicda kale iyo xiriirinta ka baxsan * Template-yada hagaajinta iyo maareynta == Arrimaha farsamada == Waxaa lagu taliyaa in xajmiga boggaga lagu hayo xadad ka hooseeya 32 kilobyte si loo fududeyo maareyntooda marka beddel lagu sameynayo inta badan [[Internet browser|browser-rada]] gaar ahaan marka xawaaraha internet-ku uu hooseeyo. == Qeybinta maqaallada == {{shortcut|WP:QEYBIN}} {{maqaal xeel dheer|Wikipedia:Habka koobida}} Marka la qeybinayo maqaal oo macluumaad ka mid ah loo xil-wareejinayo maqaal yar, waa in la kafeeyo koobid yar oo ku saabsan mawduuca la xil-wareejiyay iyadoo marka hore lagu dhigayo {{template|maqal xeel dheer}} oo leh xiriirin socota maqaalka cusub. Sidoo kale waa in maqaalka cusub lagu abuuro koobid tifaftir oo muujinaysa maqaalka weyn oo qoraalka ka socday sida "Qeybinta maaddada ka socota maqaalka <nowiki>[[Magaca Maqaalka]]"</nowiki>. Waxaa suurtogal ah in loo isticmaalo {{template|qeybi}} iyo {{template|xil-wareeji qeyb}} si loo weydiiyo qeybinta maqaalka iyo koobidiisa, iyo {{template|qoraal la samaynayo}} marka tan la sameynayo. == Maqaallo aad u dhaadheer == Waxaa suurtogal ah in la gaaro 5,000 oo maqaal oo ugu dhaadheer meesha [[Special:LongPages|Boggaga Dhaadheer]], oo waxaa suurtogal ah in la eego xajmiga bogga ka socda [[Help:Page history|Taariikhda Bogga]]. == Eeg sidoo kale == * [[Caawinaad:Kaydinta bogga wada-hadalka]] * [[Wikipedia:Habka koobida]] * [[Caawinaad:Qeyb]] * [[Special:LongPages]] * [[Wikipedia:Hagaajinta habka]] {{Tifaftirka Wikipedia}} [[Category:Caawinaada Bogga Wikipedia]] [[Category:Tilmaamaha Tifaftirka Wikipedia]] n06qul1e8nxn0dhqna9pwv3f3jbb1ri 306770 306769 2026-09-01T11:46:01Z Isma4l 41797 306770 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Cabbirka maqaalka|WP:AS|WP:SIZE|WP:LENGTH}} {{nutshell|Maqaalladu waa inaysan noqon kuwo aad u waaweyn ama aad u yaryar.}} Boggan wuxuu ka kooban yahay dulmar ku saabsan arrimaha muhiimka ah ee la xiriira '''cabbirka maqaalka'''. Waxaa jira saddex cabbir oo la xiriira cabbirka maqaalka: * ''Cabbirka qoraalka la akhrin karo'': tirada qoraalka la arki karo ee ku jira qaybaha waaweyn ee maqaalka, iyadoo aan lagu darin jadwallada, liisaska ama qaybaha ''footer''-ka. * ''Cabbirka calaamadaynta Wiki'': tirada qoraalka ku jira daaqadda tafatirka bogga oo dhammaystiran, sida lagu muujiyo tirada bayt-yada ee taariikhda bogga. * ''Cabbirka bogga browser-ka'': cabbirka guud ee bogga marka lagu shubo browser-ka. Cabbirka maqaalka wuxuu siyaabo badan u saameeyaa fududaynta isticmaalka: *''Arrimaha akhristaha'', sida muddada feejignaanta, fudaydka akhriska, habaynta, buux-dhaafka macluumaadka, iwm. (marka maqaalladu waaweyn yihiin); iyo kala-firdhinta iyo ku-celcelinta macluumaadka la xiriira ee akhristuhu raadinayo oo ku kala baahsan bogag badan (marka maqaalladu gaaban yihiin). *''Dayactirka'', sida maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka ay aad u dheer yihiin; iyo maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka macluumaad isku mid ah ama isku-xiran, oo laga yaabo inay leeyihiin tixraacyo isku mid ah, lagu dayactirayo maqaallo gaagaaban oo badan. *''Arrimaha farsamada'', sida xaddidaadaha cabbirka ee ay soo rogtay software-ka MediaWiki. Marka maqaal uu aad u weyn yahay, tixgeli inaad u kala jebiso maqaallo yaryar, qayb ka mid ahna uga saar oo ka dhig maqaal cusub, ama qayb ka mid ah isku darka maqaal kale oo hore u jiray. Marka maqaal uu aad u yar yahay, tixgeli inaad ku biiriso hal ama in ka badan oo maqaallo kale oo hore u jiray. Go'aannada tafatirka noocan ahi waxay u baahan yihiin [[Wikipedia:Is afgarad|is afgarad]]. Tilmaamaha ku saabsan cabbirka maqaallada iyo xalal faahfaahsan ayaa hoos lagu bixiyay. [[Wikipedia:Copyright|Siyaasadda shati siinta]] waxay faraysaa in mar kasta oo wax nuxur ah laga koobiyeeyo maqaal oo loo gudbiyo maqaal cusub ama hore u jiray, la isticmaalo soo-koobidda tafatirka oo ay ku jirto xogta loo baahan yahay ee ku saabsan cidda laga soo guuriyay. ==Akhris-fudayd== {{Shortcut|WP:CANYOUREADTHIS}} Maqaal kasta oo Wikipedia ah wuxuu ku jiraa geeddi-socod horumarineed, waxaana u badan tahay inuu sii kobco. Tafatirayaal kale ayaa wax ku dari doona maqaallada marka aad dhammayso. Wikipedia waxay leedahay meel kaydin oo aan xad lahayn; si kastaba ha ahaatee, maqaallada dhaadheer way ka adkaan karaan in la akhriyo, la dhex maro, lana fahmo. Maqaal ka dheer hal ama laba bog marka la daabaco waa in loo kala qaybiyo qaybo si loo fududeeyo dhex-marista. == Aqrinta maqaallada == Sida caadiga ah laguma taliyo abuurista maqaallo aad u dhaadheer oo xajmigoosu ka badan yahay 30 kilobyte (qiyaastii 6,000 oo eray) sababtoo ah aqrintooda waxay daal ku noqotaa aqriyooga, halkii tan lagu sameyn lahaa waxaa lagu taliyaa in maqaallada waaweyn loo qeybiyo maqaallo ka xajmi yar oo xiriirin badana looga dhigo maqaalka weyn. Eeg habka koobida si aad u hesho macluumaad sii dheeraad ah. == Qoraalka la aqriyo == Erayga "qoraalka la aqriyo" waxaa loo qeexaa inuu yahay qoraalka maqaalka oo dhan marka laga reebo waxyaabaha soo socda: * Qeybta xusuusinada iyo ilaha, (qeybaha "Eeg sidoo kale", "Xiriirinta ka baxsan", "Xusuusin", "Ilaha" iyo kuwo kale) * Sawirrada iyo jaantusyada * Shaxda iyo liisaska * Xiriirinta mashaariicda kale iyo xiriirinta ka baxsan * Template-yada hagaajinta iyo maareynta == Arrimaha farsamada == Waxaa lagu taliyaa in xajmiga boggaga lagu hayo xadad ka hooseeya 32 kilobyte si loo fududeyo maareyntooda marka beddel lagu sameynayo inta badan [[Internet browser|browser-rada]] gaar ahaan marka xawaaraha internet-ku uu hooseeyo. == Qeybinta maqaallada == {{shortcut|WP:QEYBIN}} {{maqaal xeel dheer|Wikipedia:Habka koobida}} Marka la qeybinayo maqaal oo macluumaad ka mid ah loo xil-wareejinayo maqaal yar, waa in la kafeeyo koobid yar oo ku saabsan mawduuca la xil-wareejiyay iyadoo marka hore lagu dhigayo {{template|maqal xeel dheer}} oo leh xiriirin socota maqaalka cusub. Sidoo kale waa in maqaalka cusub lagu abuuro koobid tifaftir oo muujinaysa maqaalka weyn oo qoraalka ka socday sida "Qeybinta maaddada ka socota maqaalka <nowiki>[[Magaca Maqaalka]]"</nowiki>. Waxaa suurtogal ah in loo isticmaalo {{template|qeybi}} iyo {{template|xil-wareeji qeyb}} si loo weydiiyo qeybinta maqaalka iyo koobidiisa, iyo {{template|qoraal la samaynayo}} marka tan la sameynayo. == Maqaallo aad u dhaadheer == Waxaa suurtogal ah in la gaaro 5,000 oo maqaal oo ugu dhaadheer meesha [[Special:LongPages|Boggaga Dhaadheer]], oo waxaa suurtogal ah in la eego xajmiga bogga ka socda [[Help:Page history|Taariikhda Bogga]]. 1h6z7cm3ekl9y7hx9l40k1w84o6mm4q 306771 306770 2026-09-01T11:46:21Z Isma4l 41797 /* Maqaallo aad u dhaadheer */ 306771 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Cabbirka maqaalka|WP:AS|WP:SIZE|WP:LENGTH}} {{nutshell|Maqaalladu waa inaysan noqon kuwo aad u waaweyn ama aad u yaryar.}} Boggan wuxuu ka kooban yahay dulmar ku saabsan arrimaha muhiimka ah ee la xiriira '''cabbirka maqaalka'''. Waxaa jira saddex cabbir oo la xiriira cabbirka maqaalka: * ''Cabbirka qoraalka la akhrin karo'': tirada qoraalka la arki karo ee ku jira qaybaha waaweyn ee maqaalka, iyadoo aan lagu darin jadwallada, liisaska ama qaybaha ''footer''-ka. * ''Cabbirka calaamadaynta Wiki'': tirada qoraalka ku jira daaqadda tafatirka bogga oo dhammaystiran, sida lagu muujiyo tirada bayt-yada ee taariikhda bogga. * ''Cabbirka bogga browser-ka'': cabbirka guud ee bogga marka lagu shubo browser-ka. Cabbirka maqaalka wuxuu siyaabo badan u saameeyaa fududaynta isticmaalka: *''Arrimaha akhristaha'', sida muddada feejignaanta, fudaydka akhriska, habaynta, buux-dhaafka macluumaadka, iwm. (marka maqaalladu waaweyn yihiin); iyo kala-firdhinta iyo ku-celcelinta macluumaadka la xiriira ee akhristuhu raadinayo oo ku kala baahsan bogag badan (marka maqaalladu gaaban yihiin). *''Dayactirka'', sida maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka ay aad u dheer yihiin; iyo maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka macluumaad isku mid ah ama isku-xiran, oo laga yaabo inay leeyihiin tixraacyo isku mid ah, lagu dayactirayo maqaallo gaagaaban oo badan. *''Arrimaha farsamada'', sida xaddidaadaha cabbirka ee ay soo rogtay software-ka MediaWiki. Marka maqaal uu aad u weyn yahay, tixgeli inaad u kala jebiso maqaallo yaryar, qayb ka mid ahna uga saar oo ka dhig maqaal cusub, ama qayb ka mid ah isku darka maqaal kale oo hore u jiray. Marka maqaal uu aad u yar yahay, tixgeli inaad ku biiriso hal ama in ka badan oo maqaallo kale oo hore u jiray. Go'aannada tafatirka noocan ahi waxay u baahan yihiin [[Wikipedia:Is afgarad|is afgarad]]. Tilmaamaha ku saabsan cabbirka maqaallada iyo xalal faahfaahsan ayaa hoos lagu bixiyay. [[Wikipedia:Copyright|Siyaasadda shati siinta]] waxay faraysaa in mar kasta oo wax nuxur ah laga koobiyeeyo maqaal oo loo gudbiyo maqaal cusub ama hore u jiray, la isticmaalo soo-koobidda tafatirka oo ay ku jirto xogta loo baahan yahay ee ku saabsan cidda laga soo guuriyay. ==Akhris-fudayd== {{Shortcut|WP:CANYOUREADTHIS}} Maqaal kasta oo Wikipedia ah wuxuu ku jiraa geeddi-socod horumarineed, waxaana u badan tahay inuu sii kobco. Tafatirayaal kale ayaa wax ku dari doona maqaallada marka aad dhammayso. Wikipedia waxay leedahay meel kaydin oo aan xad lahayn; si kastaba ha ahaatee, maqaallada dhaadheer way ka adkaan karaan in la akhriyo, la dhex maro, lana fahmo. Maqaal ka dheer hal ama laba bog marka la daabaco waa in loo kala qaybiyo qaybo si loo fududeeyo dhex-marista. == Aqrinta maqaallada == Sida caadiga ah laguma taliyo abuurista maqaallo aad u dhaadheer oo xajmigoosu ka badan yahay 30 kilobyte (qiyaastii 6,000 oo eray) sababtoo ah aqrintooda waxay daal ku noqotaa aqriyooga, halkii tan lagu sameyn lahaa waxaa lagu taliyaa in maqaallada waaweyn loo qeybiyo maqaallo ka xajmi yar oo xiriirin badana looga dhigo maqaalka weyn. Eeg habka koobida si aad u hesho macluumaad sii dheeraad ah. == Qoraalka la aqriyo == Erayga "qoraalka la aqriyo" waxaa loo qeexaa inuu yahay qoraalka maqaalka oo dhan marka laga reebo waxyaabaha soo socda: * Qeybta xusuusinada iyo ilaha, (qeybaha "Eeg sidoo kale", "Xiriirinta ka baxsan", "Xusuusin", "Ilaha" iyo kuwo kale) * Sawirrada iyo jaantusyada * Shaxda iyo liisaska * Xiriirinta mashaariicda kale iyo xiriirinta ka baxsan * Template-yada hagaajinta iyo maareynta == Arrimaha farsamada == Waxaa lagu taliyaa in xajmiga boggaga lagu hayo xadad ka hooseeya 32 kilobyte si loo fududeyo maareyntooda marka beddel lagu sameynayo inta badan [[Internet browser|browser-rada]] gaar ahaan marka xawaaraha internet-ku uu hooseeyo. == Qeybinta maqaallada == {{shortcut|WP:QEYBIN}} {{maqaal xeel dheer|Wikipedia:Habka koobida}} Marka la qeybinayo maqaal oo macluumaad ka mid ah loo xil-wareejinayo maqaal yar, waa in la kafeeyo koobid yar oo ku saabsan mawduuca la xil-wareejiyay iyadoo marka hore lagu dhigayo {{template|maqal xeel dheer}} oo leh xiriirin socota maqaalka cusub. Sidoo kale waa in maqaalka cusub lagu abuuro koobid tifaftir oo muujinaysa maqaalka weyn oo qoraalka ka socday sida "Qeybinta maaddada ka socota maqaalka <nowiki>[[Magaca Maqaalka]]"</nowiki>. Waxaa suurtogal ah in loo isticmaalo {{template|qeybi}} iyo {{template|xil-wareeji qeyb}} si loo weydiiyo qeybinta maqaalka iyo koobidiisa, iyo {{template|qoraal la samaynayo}} marka tan la sameynayo. == Maqaallo aad u dhaadheer == Waxaa suurtogal ah in la gaaro 5,000 oo maqaal oo ugu dhaadheer meesha [[Special:LongPages|Boggaga Dhaadheer]], oo waxaa suurtogal ah in la eego xajmiga bogga ka socda Taariikhda Bogga. dlxsch56gk059jlp4dt991sovr7q61l 306772 306771 2026-09-01T11:46:50Z Isma4l 41797 306772 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Cabbirka maqaalka|WP:AS|WP:SIZE|WP:LENGTH}} {{nutshell|Maqaalladu waa inaysan noqon kuwo aad u waaweyn ama aad u yaryar.}} Boggan wuxuu ka kooban yahay dulmar ku saabsan arrimaha muhiimka ah ee la xiriira '''cabbirka maqaalka'''. Waxaa jira saddex cabbir oo la xiriira cabbirka maqaalka: * ''Cabbirka qoraalka la akhrin karo'': tirada qoraalka la arki karo ee ku jira qaybaha waaweyn ee maqaalka, iyadoo aan lagu darin jadwallada, liisaska ama qaybaha ''footer''-ka. * ''Cabbirka calaamadaynta Wiki'': tirada qoraalka ku jira daaqadda tafatirka bogga oo dhammaystiran, sida lagu muujiyo tirada bayt-yada ee taariikhda bogga. * ''Cabbirka bogga browser-ka'': cabbirka guud ee bogga marka lagu shubo browser-ka. Cabbirka maqaalka wuxuu siyaabo badan u saameeyaa fududaynta isticmaalka: *''Arrimaha akhristaha'', sida muddada feejignaanta, fudaydka akhriska, habaynta, buux-dhaafka macluumaadka, iwm. (marka maqaalladu waaweyn yihiin); iyo kala-firdhinta iyo ku-celcelinta macluumaadka la xiriira ee akhristuhu raadinayo oo ku kala baahsan bogag badan (marka maqaalladu gaaban yihiin). *''Dayactirka'', sida maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka ay aad u dheer yihiin; iyo maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka macluumaad isku mid ah ama isku-xiran, oo laga yaabo inay leeyihiin tixraacyo isku mid ah, lagu dayactirayo maqaallo gaagaaban oo badan. *''Arrimaha farsamada'', sida xaddidaadaha cabbirka ee ay soo rogtay software-ka MediaWiki. Marka maqaal uu aad u weyn yahay, tixgeli inaad u kala jebiso maqaallo yaryar, qayb ka mid ahna uga saar oo ka dhig maqaal cusub, ama qayb ka mid ah isku darka maqaal kale oo hore u jiray. Marka maqaal uu aad u yar yahay, tixgeli inaad ku biiriso hal ama in ka badan oo maqaallo kale oo hore u jiray. Go'aannada tafatirka noocan ahi waxay u baahan yihiin [[Wikipedia:Is afgarad|is afgarad]]. Tilmaamaha ku saabsan cabbirka maqaallada iyo xalal faahfaahsan ayaa hoos lagu bixiyay. [[Wikipedia:Copyright|Siyaasadda shati siinta]] waxay faraysaa in mar kasta oo wax nuxur ah laga koobiyeeyo maqaal oo loo gudbiyo maqaal cusub ama hore u jiray, la isticmaalo soo-koobidda tafatirka oo ay ku jirto xogta loo baahan yahay ee ku saabsan cidda laga soo guuriyay. ==Akhris-fudayd== {{Shortcut|WP:CANYOUREADTHIS}} Maqaal kasta oo Wikipedia ah wuxuu ku jiraa geeddi-socod horumarineed, waxaana u badan tahay inuu sii kobco. Tafatirayaal kale ayaa wax ku dari doona maqaallada marka aad dhammayso. Wikipedia waxay leedahay meel kaydin oo aan xad lahayn; si kastaba ha ahaatee, maqaallada dhaadheer way ka adkaan karaan in la akhriyo, la dhex maro, lana fahmo. Maqaal ka dheer hal ama laba bog marka la daabaco waa in loo kala qaybiyo qaybo si loo fududeeyo dhex-marista. == Aqrinta maqaallada == Sida caadiga ah laguma taliyo abuurista maqaallo aad u dhaadheer oo xajmigoosu ka badan yahay 30 kilobyte (qiyaastii 6,000 oo eray) sababtoo ah aqrintooda waxay daal ku noqotaa aqriyooga, halkii tan lagu sameyn lahaa waxaa lagu taliyaa in maqaallada waaweyn loo qeybiyo maqaallo ka xajmi yar oo xiriirin badana looga dhigo maqaalka weyn. Eeg habka koobida si aad u hesho macluumaad sii dheeraad ah. == Qoraalka la aqriyo == Erayga "qoraalka la aqriyo" waxaa loo qeexaa inuu yahay qoraalka maqaalka oo dhan marka laga reebo waxyaabaha soo socda: * Qeybta xusuusinada iyo ilaha, (qeybaha "Eeg sidoo kale", "Xiriirinta ka baxsan", "Xusuusin", "Ilaha" iyo kuwo kale) * Sawirrada iyo jaantusyada * Shaxda iyo liisaska * Xiriirinta mashaariicda kale iyo xiriirinta ka baxsan * Template-yada hagaajinta iyo maareynta == Arrimaha farsamada == Waxaa lagu taliyaa in xajmiga boggaga lagu hayo xadad ka hooseeya 32 kilobyte si loo fududeyo maareyntooda marka beddel lagu sameynayo inta badan [[Internet browser|browser-rada]] gaar ahaan marka xawaaraha internet-ku uu hooseeyo. == Qeybinta maqaallada == {{shortcut|WP:QEYBIN}} Marka la qeybinayo maqaal oo macluumaad ka mid ah loo xil-wareejinayo maqaal yar, waa in la kafeeyo koobid yar oo ku saabsan mawduuca la xil-wareejiyay iyadoo marka hore lagu dhigayo oo leh xiriirin socota maqaalka cusub. Sidoo kale waa in maqaalka cusub lagu abuuro koobid tifaftir oo muujinaysa maqaalka weyn oo qoraalka ka socday sida "Qeybinta maaddada ka socota maqaalka <nowiki>[[Magaca Maqaalka]]"</nowiki>. Waxaa suurtogal ah in loo isticmaalo {{template|qeybi}} iyo {{template|xil wareeji qeyb}} si loo weydiiyo qeybinta maqaalka iyo koobidiisa, iyo {{template|qoraal la samaynayo}} marka tan la sameynayo. == Maqaallo aad u dhaadheer == Waxaa suurtogal ah in la gaaro 5,000 oo maqaal oo ugu dhaadheer meesha [[Special:LongPages|Boggaga Dhaadheer]], oo waxaa suurtogal ah in la eego xajmiga bogga ka socda Taariikhda Bogga. qhfzuyyhcyrzlon5ju8ka5go0en8za4 306773 306772 2026-09-01T11:47:33Z Isma4l 41797 306773 wikitext text/x-wiki {{subcat guideline|tilmaamaha|Cabbirka maqaalka|WP:AS|WP:SIZE|WP:LENGTH}} {{nutshell|Maqaalladu waa inaysan noqon kuwo aad u waaweyn ama aad u yaryar.}} Boggan wuxuu ka kooban yahay dulmar ku saabsan arrimaha muhiimka ah ee la xiriira '''cabbirka maqaalka'''. Waxaa jira saddex cabbir oo la xiriira cabbirka maqaalka: * ''Cabbirka qoraalka la akhrin karo'': tirada qoraalka la arki karo ee ku jira qaybaha waaweyn ee maqaalka, iyadoo aan lagu darin jadwallada, liisaska ama qaybaha ''footer''-ka. * ''Cabbirka calaamadaynta Wiki'': tirada qoraalka ku jira daaqadda tafatirka bogga oo dhammaystiran, sida lagu muujiyo tirada bayt-yada ee taariikhda bogga. * ''Cabbirka bogga browser-ka'': cabbirka guud ee bogga marka lagu shubo browser-ka. Cabbirka maqaalka wuxuu siyaabo badan u saameeyaa fududaynta isticmaalka: *''Arrimaha akhristaha'', sida muddada feejignaanta, fudaydka akhriska, habaynta, buux-dhaafka macluumaadka, iwm. (marka maqaalladu waaweyn yihiin); iyo kala-firdhinta iyo ku-celcelinta macluumaadka la xiriira ee akhristuhu raadinayo oo ku kala baahsan bogag badan (marka maqaalladu gaaban yihiin). *''Dayactirka'', sida maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka ay aad u dheer yihiin; iyo maqaalladu u noqon karaan kuwo waqti badan ku qaata dayactirka marka macluumaad isku mid ah ama isku-xiran, oo laga yaabo inay leeyihiin tixraacyo isku mid ah, lagu dayactirayo maqaallo gaagaaban oo badan. *''Arrimaha farsamada'', sida xaddidaadaha cabbirka ee ay soo rogtay software-ka MediaWiki. Marka maqaal uu aad u weyn yahay, tixgeli inaad u kala jebiso maqaallo yaryar, qayb ka mid ahna uga saar oo ka dhig maqaal cusub, ama qayb ka mid ah isku darka maqaal kale oo hore u jiray. Marka maqaal uu aad u yar yahay, tixgeli inaad ku biiriso hal ama in ka badan oo maqaallo kale oo hore u jiray. Go'aannada tafatirka noocan ahi waxay u baahan yihiin [[Wikipedia:Is afgarad|is afgarad]]. Tilmaamaha ku saabsan cabbirka maqaallada iyo xalal faahfaahsan ayaa hoos lagu bixiyay. [[Wikipedia:Copyright|Siyaasadda shati siinta]] waxay faraysaa in mar kasta oo wax nuxur ah laga koobiyeeyo maqaal oo loo gudbiyo maqaal cusub ama hore u jiray, la isticmaalo soo-koobidda tafatirka oo ay ku jirto xogta loo baahan yahay ee ku saabsan cidda laga soo guuriyay. ==Akhris-fudayd== {{Shortcut|WP:CANYOUREADTHIS}} Maqaal kasta oo Wikipedia ah wuxuu ku jiraa geeddi-socod horumarineed, waxaana u badan tahay inuu sii kobco. Tafatirayaal kale ayaa wax ku dari doona maqaallada marka aad dhammayso. Wikipedia waxay leedahay meel kaydin oo aan xad lahayn; si kastaba ha ahaatee, maqaallada dhaadheer way ka adkaan karaan in la akhriyo, la dhex maro, lana fahmo. Maqaal ka dheer hal ama laba bog marka la daabaco waa in loo kala qaybiyo qaybo si loo fududeeyo dhex-marista. == Aqrinta maqaallada == Sida caadiga ah laguma taliyo abuurista maqaallo aad u dhaadheer oo xajmigoosu ka badan yahay 30 kilobyte (qiyaastii 6,000 oo eray) sababtoo ah aqrintooda waxay daal ku noqotaa aqriyooga, halkii tan lagu sameyn lahaa waxaa lagu taliyaa in maqaallada waaweyn loo qeybiyo maqaallo ka xajmi yar oo xiriirin badana looga dhigo maqaalka weyn. Eeg habka koobida si aad u hesho macluumaad sii dheeraad ah. == Qoraalka la aqriyo == Erayga "qoraalka la aqriyo" waxaa loo qeexaa inuu yahay qoraalka maqaalka oo dhan marka laga reebo waxyaabaha soo socda: * Qeybta xusuusinada iyo ilaha, (qeybaha "Eeg sidoo kale", "Xiriirinta ka baxsan", "Xusuusin", "Ilaha" iyo kuwo kale) * Sawirrada iyo jaantusyada * Shaxda iyo liisaska * Xiriirinta mashaariicda kale iyo xiriirinta ka baxsan * Template-yada hagaajinta iyo maareynta == Arrimaha farsamada == Waxaa lagu taliyaa in xajmiga boggaga lagu hayo xadad ka hooseeya 32 kilobyte si loo fududeyo maareyntooda marka beddel lagu sameynayo inta badan biraawsarada gaar ahaan marka xawaaraha internet-ku uu hooseeyo. == Qeybinta maqaallada == {{shortcut|WP:QEYBIN}} Marka la qeybinayo maqaal oo macluumaad ka mid ah loo xil-wareejinayo maqaal yar, waa in la kafeeyo koobid yar oo ku saabsan mawduuca la xil-wareejiyay iyadoo marka hore lagu dhigayo oo leh xiriirin socota maqaalka cusub. Sidoo kale waa in maqaalka cusub lagu abuuro koobid tifaftir oo muujinaysa maqaalka weyn oo qoraalka ka socday sida "Qeybinta maaddada ka socota maqaalka <nowiki>[[Magaca Maqaalka]]"</nowiki>. Waxaa suurtogal ah in loo isticmaalo {{template|qeybi}} iyo {{template|xil wareeji qeyb}} si loo weydiiyo qeybinta maqaalka iyo koobidiisa, iyo {{template|qoraal la samaynayo}} marka tan la sameynayo. == Maqaallo aad u dhaadheer == Waxaa suurtogal ah in la gaaro 5,000 oo maqaal oo ugu dhaadheer meesha [[Special:LongPages|Boggaga Dhaadheer]], oo waxaa suurtogal ah in la eego xajmiga bogga ka socda Taariikhda Bogga. hdwlyb72hvfgsr8fa480zkc669xhu6b 4 51570 306774 2026-09-01T11:47:59Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cabbirka maqaalka]] 306774 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cabbirka maqaalka]] ao2lyoo5dy128h1mioxcabw08vn5sbs 4 51571 306775 2026-09-01T11:48:14Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cabbirka maqaalka]] 306775 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cabbirka maqaalka]] ao2lyoo5dy128h1mioxcabw08vn5sbs 4 51572 306776 2026-09-01T11:48:28Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cabbirka maqaalka]] 306776 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cabbirka maqaalka]] ao2lyoo5dy128h1mioxcabw08vn5sbs 4 51573 306777 2026-09-01T11:48:42Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cabbirka maqaalka]] 306777 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cabbirka maqaalka]] ao2lyoo5dy128h1mioxcabw08vn5sbs 4 51574 306778 2026-09-01T11:48:57Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Cabbirka maqaalka]] 306778 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Cabbirka maqaalka]] ao2lyoo5dy128h1mioxcabw08vn5sbs 4 51575 306779 2026-09-01T11:53:36Z Isma4l 41797 /* */ 306779 wikitext text/x-wiki ''Liiska ilaha inta badan laga hadlo, eeg ilaha joogtada ah.'' {{guideline|tilmaamaha|WP:RS|WP:RELY|WP:RELIABLE}} {{nutshell|Maqaalladu waa inay ku salaysnaadaan '''ilo lagu kalsoonaan karo, dhinac saddexaad ah, oo la daabacay''' kuwaas oo leh sumcad ku saabsan hubinta xaqiiqooyinka iyo saxnaanta.}} Mid ka mid ah dhibaatooyinka Wikipedia sida weyn loogu dhaliilo waa inaysan mar walba ahayn mid lagu kalsoonaan karo. Tani waa run, maadaama qof kasta uu beddeli karo inta badan maqaallada oo uu ku dari karo wax kasta oo uu doono. Mararka qaarkood isbeddellada khaldan waxay sii jiraan muddo dheer. Tilmaamaha Wikipedia sida xaqiijinta iyo inaan la samayn cilmi-baaris asal ah, iyo xannibaadaha dheeraadka ah ee khuseeya dadka nool, waxaa loo sameeyay inay ka hortagaan arrintan. Tilmaamahan waxaa jira laba sababood: *Waxay gacan ka geystaan hubinta in macluumaadka lagu daray uu run yahay, ama ugu yaraan aan meeshaas lagu soo samayn. *Waxay ina tusaan in mawduuc uu helay dareenka dad kale, taasina waxay gacan ka geysataa muujinta iyo doodda ku saabsan '''caan-baxa'''. Si kastaba ha ahaatee, ilo badan kuma habboona in lagu isticmaalo Wikipedia sababtoo ah ma aha kuwo lagu kalsoonaan karo. '''Tani waa tilmaam ku saabsan noocyada ilaha lagu kalsoonaan karo.''' Maqaallada Wikipedia waa inay isticmaalaan ilo '''lagu kalsoonaan karo''', '''dhinac saddexaad ah''', oo '''la daabacay'''. (Maqaalku waa bog ku jira qaybta ugu weyn ee magacyada. Bogag kale oo badan, sida siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia, uma baahna ilo.) Ilahani waxay ku jiri karaan luuqad kasta, ma aha oo keliya Ingiriisi ama Ingiriisi Fudud. ==Waa maxay il lagu kalsoonaan karo?== {{see also|WP:Help with sources}} Ilaha lagu isticmaalo Wikipedia waa inay ahaadaan kuwo la daabacay. Dukumiintiyada la daabacay qaarkood waxaa qoray hal qof oo keliya, mana jiro qof kale oo hubiya ka hor inta aan la daabicin. Way fududahay in ilahan ay ku jiraan khaladaad ama macluumaad aan run ahayn. Dukumiintiyo kale waxaa qoray dad mawduuca bartay sannado badan, dad kale oo badanna si taxaddar leh ayay u akhriyeen si ay u hubiyaan in macluumaadku sax yahay. Inkasta oo labada nooc ee dukumiintiyadu ay ku jiri karaan waxyaabo aan run ahayn, dukumiintiyada ay dad kale hubiyeen waxay u badan tahay inay ku jiraan macluumaad sax ah oo ay ka tarjumaan aragtida ugu badan ee mawduuc. Kuwan waxaa loo yaqaan ''ilo lagu kalsoonaan karo''. Sida il loogu kalsoonaan karo waxay ku xiran tahay xaaladda. Daabacayaal qaarkood waxay caan ku noqdaan hab daabacaad oo lagu kalsoonaan karo. Tani waxay ka dhigan tahay inay daabacaan dukumiintiyada kaddib marka ay si taxaddar leh u hubiyaan. Sida tilmaam guud, marka ay bataan dadka ka qayb qaata hubinta xaqiiqooyinka, falanqaynta arrimaha sharciga, iyo baaritaanka qoraalka, ayay daabacaaddu u sii noqonaysaa mid lagu kalsoonaan karo. ==Sideen u isticmaalaa ilaha?== Qaybta ku saabsan tixraacidda ilaha waxay leedahay caawimaad ku saabsan sida ilo loogu daro maqaal. Haddii aad isticmaalayso Firefox, Cite4wiki waa qalab waxtar leh oo ka dhigaya ku-darista ilaha mid aad u fudud. Iluhu waa inay '''si toos ah u taageeraan''' macluumaadka sida uu maqaalka ugu soo bandhigan yahay, waana inay ku habboon yihiin sheegashooyinka la sameeyay; ''haddii mawduuc maqaal uusan lahayn ilo lagu kalsoonaan karo, Wikipedia waa inaysan maqaal ka yeelan.'' Maqaallada Wikipedia waa inay daboolaan dhammaan aragtiyada waaweyn iyo aragtiyada laga tirada badan yahay ee muhiimka ah ee ay daabaceen ilo lagu kalsoonaan karo. Eeg dhexdhexaadnimada aragtida. ==Noocee ilo ah ayaan isticmaalaa?== Nooca ugu wanaagsan ee ilaha Wikipedia waa ilo '''lagu kalsoonaan karo''', '''dhinac saddexaad ah''' (oo aan daabicin ama xiriir la lahayn mawduuca maqaalka). Caawinta ilaha waxay leedahay macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan ilahan iyo sababta loogu baahan yahay. Nasiib darro, Wikipedia-da Ingiriisiga Fudud waxay leedahay maqaallo badan oo aan lahayn ilahan oo kale, ama dhab ahaantii aan lahayn wax ilo ah. Kuwa soo socda waa tusaalooyin meelo waxtar leh oo laga heli karo ilo noocan ah: *Bogagga BBC iyo National Geographic, iyo kuwa daabacaado kale oo si wanaagsan loo ixtiraamo. *Kaydadka tacliimeed sida JSTOR, laakiin kuwan badanaa waxaa heli kara oo keliya dadka ardayda ka ah jaamacado gaar ah. *Google Books iyo Google Scholar badanaa waxay leeyihiin buugaag iyo qoraallo badan oo waxtar leh. *Wargeysyada sida The Wall Street Journal iyo The Daily Telegraph, laakiin ka taxaddar inaad ka fogaato maqaallada muujinaya dareenka iyo fikradaha qoraaga halkii ay ka ahaan lahaayeen xaqiiqooyin. Kuwani badanaa waxay leeyihiin cinwaan ah "editorial", "op-ed" ama "opinion". Badanaa, waxaa waxtar leh in raadinta lagu sameeyo mashiinka raadinta, lagana fogaado bogagga aan lagu kalsoonaan karin. ==Noocee ilo ah ayaan iska ilaaliyaa?== ===Internetka=== {{Shortcut|WP:UGC}} Bogag badan oo internetka ah ma aha ilo lagu kalsoonaan karo. Haddii bog uu qoray hal qof oo keliya, badanaa wuxuu noqon karaa ra'yiga qofkaas ama aragtidiisa gaarka ah. Tani laga yaabee inaysan gebi ahaan sax ahayn. Haddii bog internet ahi iibinayo badeecad ama xayeysiinayo wax, ma aha il lagu kalsoonaan karo, maadaama macluumaadka la bixiyay uu ujeeddadiisu tahay in lacag lagu sameeyo. Bogagga ugu wanaagsan waa kuwa ay maamulaan wargeysyo ama hay'ado kale oo warbaahineed oo lagu yaqaan kalsooni, ama kuwa sumcad ku leh bixinta macluumaad wanaagsan. Qaar ka mid ah bogagga ay tahay in laga fogaado waa: *Bogagga xiriirrada bulshada sida Facebook iyo Myspace *Bogagga internetka ee iibinaya badeecooyin Wax waxtar leh oo la fiirin karo waa tirada erayada dareenka leh ee iluhu isticmaalaan. Haddii ay isticmaalaan erayo badan sida "cajiib" ama "xun", waxaa laga yaabaa inaysan lahayn '''aragti dhexdhexaad ah'''. Ilaha aan dhexdhexaadka ahayn mararka qaarkood waxay muujin karaan hal dhinac oo keliya oo xaqiiqooyinka ah, taas oo aan waxtar lahayn haddii aadan wax ka qorayn fikradaha ay dadku qabaan. ===Buugaagta=== Qayb ka mid ah dhibaatadu waxay tahay in ilo badan oo lagu kalsoonaan karo oo tacliimeed aysan mawduucyada ugu qorin habka fudud ee looga baahan yahay Wikipedia-da. Mararka qaarkood aad bay u adag tahay in macnaha qoraalladan adag loo turjumo erayo fudud. Isticmaalayaal badan oo maqaallo qora waxay si fudud u isticmaalaan bogag internet ama buugaag hore loogu qoray carruurta ama dadka baranaya Ingiriisiga. Tani waa dhibaato, sababtoo ah ilahan waxay u janjeeraan inay ''waxyaabaha u fududeeyaan si aad ah oo aysan mar dambe gebi ahaan sax u ahayn''. Marka isticmaale Wikipedia ahi uu macluumaadka ilahan dib ugu qoro erayadiisa, macnuhu wuxuu ka duwanaan karaa waxa runta ah. ===Ilaha la xiriira mawduuca=== Ka taxaddar ilaha uu qoray qof matalaya mawduuca ama isagu yahay mawduuca. Dadkani waxay leeyihiin '''iska horimaad dano'''. Guud ahaan, haddii qof ama urur uu wax ka qoro naftiisa, qoraalkaasi ma aha il wanaagsan. Ilahan badanaa waxay taageeraan aragtida mawduuca halkii ay ka ahaan lahaayeen '''aragti dhexdhexaad ah'''. Si kastaba ha ahaatee, taasi macnaheedu ma aha in ilahan laga fogaado, sababtoo ah inta badan dadka mawduuca u dhow ayaa yaqaan qaar ka mid ah xaqiiqooyinka ku saabsan. Il is-daabacan waa la isticmaali karaa haddii dhammaan arrimahan soo socda ay run yihiin: #maaddadu ma aha mid si xad-dhaaf ah ugu janjeerta mawduuca; #ma khusayso sheegashooyin ku saabsan dhinacyo saddexaad (sida dad, ururro ama hay'ado kale); #ma khusayso sheegashooyin ku saabsan dhacdooyin aan si toos ah ula xiriirin mawduuca; #shaki macquul ah kama jiro in mawduucu qoray; #maqaalka Wikipedia inta badan kuma salaysna ilahan oo kale. ==Maxaan sameeyaa haddii aan helo maqaal aan lahayn ilo?== [[WP:BOLD|Geesi noqo!]] Haddii aad heli karto ilo taageeraya macluumaadka maqaalka, fadlan ku dar. Qaybta ku saabsan tixraacidda ilaha waxay leedahay caawimaad ku saabsan sida tan loo sameeyo. Haddii aadan awoodin inaad ilo ku darto, waxaad ku dhejin kartaa summadda {{tld|unreferenced}}. Tani waxay ku dari doontaa qaybta bogagga aan tixraacyada lahayn ee u baahan in la hagaajiyo. Tani waxtar badan ma leh, sababtoo ah isticmaalayaasha badankood ma eegaan liiska bogagga aan tixraacyada lahayn si ay uga shaqeeyaan. Haddii maqaal uu u muuqdo inuu u badan yahay [[hoax|been-abuur]] ama uusan run ahayn, fadlan ha ku darin {{tld|unreferenced}}. Taa beddelkeeda, waa in la tirtiraa. Haddii uu si cad uusan run u ahayn, si degdeg ah ayaa loo tirtiri karaa iyadoo la gelinayo {{tld|QD|A6}}. Haddii aysan sidaas u caddayn, waxaad u magacaabi kartaa tirtirid. ===Maxaa dhacaya haddii ay tahay hal sheegasho oo aan il lahayn?=== Haddii maqaal uu leeyahay ilo qaar, laakiin uu sidoo kale leeyahay sheegashooyin laga yaabo inaysan run ahayn oo aan ilo loo hayn, waxaad ku dhejin kartaa {{tld|fact}} kaddib sheegashooyinka si aad u muujiso inaysan lahayn il. Si kastaba ha ahaatee, haddii macluumaadku si cad u been yahay, ama haddii maqaalku ku saabsan yahay '''qof nool''', waxaa fiican in si fudud looga saaro. == Ilaha lagu kalsoonaan karo ee sayniska == Ilaha lagu kalsoonaan karo ee sayniska waxay u baahan yihiin inay noqdaan: 1. Kuwo lagu kalsoonaan karo 2. Kuwo labaad ah. '''Lagu kalsoonaan karo''': lagu daabacay joornaal sumcad leh (tusaale ahaan ''Nature'', ''Science''...) ama (haddii uu yahay buug), uu qoray saynisyahan sumcad leh oo uu daabacay daabace sumcad leh. Tani waa sababta oo ah daabacayaasha sumcadda leh waxay shaqaaleeyaan akhristayaal aqoon u leh inay naqdiyan qoraallada, waxayna leeyihiin sumcad ay ilaashadaan.<br/>Bogagga internetku waa kuwo sumcad leh haddii (oo keliya haddii) ay leeyihiin kormeer tifaftireed oo madax-bannaan. Sidaa darteed, bog internet oo jaamacad leedahay oo taageera koorso ayaa ah il lagu kalsoonaan karo sababtoo ah wuxuu leeyahay kormeerka waaxda gaarka ah ee ka dambaysa. '''Labaad''': Il aasaasi ah waa mid soo bandhigta natiijo ama fikrad asal ah oo nooc ka mid ah. Guud ahaan (inkasta oo ay jiri karaan ka-reebitaan), qoraallada noocan ahi aad bay ugu takhasus badan yihiin ujeeddadeenna. Waxaa laga yaabaa inay u baahan yihiin in khabiir ku takhasusay goobta uu fasirro. Ilaha labaad waa daraasado iyo fasiraado ay sameeyeen khubaro ku takhasusay goobta. Dib-u-eegisyo iyo daraasado ku jira ''Nature'' iyo joornaallo la mid ah; buugaagta waxbarashada heer jaamacadeed, qoraallada caan-bixinta ah ''haddii ay qoreen khubaro'' (tusaale ahaan ''Theory of relativity'' ee Einstein & Infield; ''What evolution is'' ee Mayr).<br/>Ilaha saddexaad waa sida maqaallada saxaafadda, inta badan buugaagta carruurta, iyo buugaag caan ah oo ay qoreen qoraayaal aan khubaro ahayn. Kuma habboona tixraacyada mawduucyada sayniska sababtoo ah kalsoonidooda ayaa shaki ku jirta. Il wanaagsan wuxuu isku daraa kalsooni iyo baaxad ku habboon labadaba. Sidaa darteed, encyclopedia hormuud ah wuxuu leeyahay maqaallo ay qoreen khubaro caan ah oo ay kormeerayaan koox tifaftireed. Taasi waxay ka dhigaysaa il ku habboon tixraaca mid ka mid ah mawduucyadeenna sayniska. Tixraac kasta oo loo sameeyo bog internet oo aan lahayn taageero la mid ah waa mid shaki laga qabi karo. Tilmaamahan waxaa la qoray iyadoo sayniska maskaxda lagu hayo, laakiin waxay u badan tahay inay khuseeyaan meelo kale oo badan oo tacliimeed. === Aragtiyo aan caadi ahayn === Aragtiyada aan caadiga ahayn waa fikrado ku saabsan mawduuc oo inta badan dadka aqoonta badan u leh mawduucaasi si xooggan uga soo horjeedaan. Tusaalooyinka qaar waa [[conspiracy theories|aragtiyada shirqoolka]] iyo fikradaha ku saabsan [[science|sayniska]] ee aan haysan taageero cilmiyeed badan. Buugaagta iyo bogagga internetka ee dhiirrigeliya aragtiyada aan caadiga ahayn badanaa looma tixgeliyo ilo lagu kalsoonaan karo, marka laga reebo marka loo isticmaalo maqaal '''ku saabsan''' aragtiyadaas aan caadiga ahayn. Tusaale ahaan, Wikipedia-da Ingiriisiga Fudud waxay leedahay maqaal '''ku saabsan''' [[Flat Earth Society]], oo sheegta in Dhulku siman yahay, laakiin bogga internetka ee Flat Earth Society looma isticmaalo il maqaalka '''Dhulka''', sababtoo ah looma tixgeliyo il lagu kalsoonaan karo. Wixii macluumaad dheeraad ah, eeg WP:FRINGE ee Wikipedia-da Ingiriisiga. ==Bogag la xiriira== * {{tl|citation needed}} &mdash; wuxuu ku daraa: {{talkfact}} * Tixraacidda ilaha * Wikipedia:Aragtiyo aan caadi ahayn (Wikipedia-da Ingiriisiga) * Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah ==Bogag kale oo internetka ah== * Sida loo akhriyo il aasaasi ah, ''Akhrinta, Qorista iyo Cilmi-baarista Taariikhda: Hagaha Ardayda Kulliyadda'', Patrick Rael, 2004. * Sida loo akhriyo il labaad, ''Akhrinta, Qorista iyo Cilmi-baarista Taariikhda: Hagaha Ardayda Kulliyadda'', Patrick Rael, 2004. oqjhitioqm800bcja0wkz4lrjn3b860 306780 306779 2026-09-01T11:53:49Z Isma4l 41797 /* Waa maxay il lagu kalsoonaan karo? */ 306780 wikitext text/x-wiki ''Liiska ilaha inta badan laga hadlo, eeg ilaha joogtada ah.'' {{guideline|tilmaamaha|WP:RS|WP:RELY|WP:RELIABLE}} {{nutshell|Maqaalladu waa inay ku salaysnaadaan '''ilo lagu kalsoonaan karo, dhinac saddexaad ah, oo la daabacay''' kuwaas oo leh sumcad ku saabsan hubinta xaqiiqooyinka iyo saxnaanta.}} Mid ka mid ah dhibaatooyinka Wikipedia sida weyn loogu dhaliilo waa inaysan mar walba ahayn mid lagu kalsoonaan karo. Tani waa run, maadaama qof kasta uu beddeli karo inta badan maqaallada oo uu ku dari karo wax kasta oo uu doono. Mararka qaarkood isbeddellada khaldan waxay sii jiraan muddo dheer. Tilmaamaha Wikipedia sida xaqiijinta iyo inaan la samayn cilmi-baaris asal ah, iyo xannibaadaha dheeraadka ah ee khuseeya dadka nool, waxaa loo sameeyay inay ka hortagaan arrintan. Tilmaamahan waxaa jira laba sababood: *Waxay gacan ka geystaan hubinta in macluumaadka lagu daray uu run yahay, ama ugu yaraan aan meeshaas lagu soo samayn. *Waxay ina tusaan in mawduuc uu helay dareenka dad kale, taasina waxay gacan ka geysataa muujinta iyo doodda ku saabsan '''caan-baxa'''. Si kastaba ha ahaatee, ilo badan kuma habboona in lagu isticmaalo Wikipedia sababtoo ah ma aha kuwo lagu kalsoonaan karo. '''Tani waa tilmaam ku saabsan noocyada ilaha lagu kalsoonaan karo.''' Maqaallada Wikipedia waa inay isticmaalaan ilo '''lagu kalsoonaan karo''', '''dhinac saddexaad ah''', oo '''la daabacay'''. (Maqaalku waa bog ku jira qaybta ugu weyn ee magacyada. Bogag kale oo badan, sida siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia, uma baahna ilo.) Ilahani waxay ku jiri karaan luuqad kasta, ma aha oo keliya Ingiriisi ama Ingiriisi Fudud. ==Waa maxay il lagu kalsoonaan karo?== Ilaha lagu isticmaalo Wikipedia waa inay ahaadaan kuwo la daabacay. Dukumiintiyada la daabacay qaarkood waxaa qoray hal qof oo keliya, mana jiro qof kale oo hubiya ka hor inta aan la daabicin. Way fududahay in ilahan ay ku jiraan khaladaad ama macluumaad aan run ahayn. Dukumiintiyo kale waxaa qoray dad mawduuca bartay sannado badan, dad kale oo badanna si taxaddar leh ayay u akhriyeen si ay u hubiyaan in macluumaadku sax yahay. Inkasta oo labada nooc ee dukumiintiyadu ay ku jiri karaan waxyaabo aan run ahayn, dukumiintiyada ay dad kale hubiyeen waxay u badan tahay inay ku jiraan macluumaad sax ah oo ay ka tarjumaan aragtida ugu badan ee mawduuc. Kuwan waxaa loo yaqaan ''ilo lagu kalsoonaan karo''. Sida il loogu kalsoonaan karo waxay ku xiran tahay xaaladda. Daabacayaal qaarkood waxay caan ku noqdaan hab daabacaad oo lagu kalsoonaan karo. Tani waxay ka dhigan tahay inay daabacaan dukumiintiyada kaddib marka ay si taxaddar leh u hubiyaan. Sida tilmaam guud, marka ay bataan dadka ka qayb qaata hubinta xaqiiqooyinka, falanqaynta arrimaha sharciga, iyo baaritaanka qoraalka, ayay daabacaaddu u sii noqonaysaa mid lagu kalsoonaan karo. ==Sideen u isticmaalaa ilaha?== Qaybta ku saabsan tixraacidda ilaha waxay leedahay caawimaad ku saabsan sida ilo loogu daro maqaal. Haddii aad isticmaalayso Firefox, Cite4wiki waa qalab waxtar leh oo ka dhigaya ku-darista ilaha mid aad u fudud. Iluhu waa inay '''si toos ah u taageeraan''' macluumaadka sida uu maqaalka ugu soo bandhigan yahay, waana inay ku habboon yihiin sheegashooyinka la sameeyay; ''haddii mawduuc maqaal uusan lahayn ilo lagu kalsoonaan karo, Wikipedia waa inaysan maqaal ka yeelan.'' Maqaallada Wikipedia waa inay daboolaan dhammaan aragtiyada waaweyn iyo aragtiyada laga tirada badan yahay ee muhiimka ah ee ay daabaceen ilo lagu kalsoonaan karo. Eeg dhexdhexaadnimada aragtida. ==Noocee ilo ah ayaan isticmaalaa?== Nooca ugu wanaagsan ee ilaha Wikipedia waa ilo '''lagu kalsoonaan karo''', '''dhinac saddexaad ah''' (oo aan daabicin ama xiriir la lahayn mawduuca maqaalka). Caawinta ilaha waxay leedahay macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan ilahan iyo sababta loogu baahan yahay. Nasiib darro, Wikipedia-da Ingiriisiga Fudud waxay leedahay maqaallo badan oo aan lahayn ilahan oo kale, ama dhab ahaantii aan lahayn wax ilo ah. Kuwa soo socda waa tusaalooyin meelo waxtar leh oo laga heli karo ilo noocan ah: *Bogagga BBC iyo National Geographic, iyo kuwa daabacaado kale oo si wanaagsan loo ixtiraamo. *Kaydadka tacliimeed sida JSTOR, laakiin kuwan badanaa waxaa heli kara oo keliya dadka ardayda ka ah jaamacado gaar ah. *Google Books iyo Google Scholar badanaa waxay leeyihiin buugaag iyo qoraallo badan oo waxtar leh. *Wargeysyada sida The Wall Street Journal iyo The Daily Telegraph, laakiin ka taxaddar inaad ka fogaato maqaallada muujinaya dareenka iyo fikradaha qoraaga halkii ay ka ahaan lahaayeen xaqiiqooyin. Kuwani badanaa waxay leeyihiin cinwaan ah "editorial", "op-ed" ama "opinion". Badanaa, waxaa waxtar leh in raadinta lagu sameeyo mashiinka raadinta, lagana fogaado bogagga aan lagu kalsoonaan karin. ==Noocee ilo ah ayaan iska ilaaliyaa?== ===Internetka=== {{Shortcut|WP:UGC}} Bogag badan oo internetka ah ma aha ilo lagu kalsoonaan karo. Haddii bog uu qoray hal qof oo keliya, badanaa wuxuu noqon karaa ra'yiga qofkaas ama aragtidiisa gaarka ah. Tani laga yaabee inaysan gebi ahaan sax ahayn. Haddii bog internet ahi iibinayo badeecad ama xayeysiinayo wax, ma aha il lagu kalsoonaan karo, maadaama macluumaadka la bixiyay uu ujeeddadiisu tahay in lacag lagu sameeyo. Bogagga ugu wanaagsan waa kuwa ay maamulaan wargeysyo ama hay'ado kale oo warbaahineed oo lagu yaqaan kalsooni, ama kuwa sumcad ku leh bixinta macluumaad wanaagsan. Qaar ka mid ah bogagga ay tahay in laga fogaado waa: *Bogagga xiriirrada bulshada sida Facebook iyo Myspace *Bogagga internetka ee iibinaya badeecooyin Wax waxtar leh oo la fiirin karo waa tirada erayada dareenka leh ee iluhu isticmaalaan. Haddii ay isticmaalaan erayo badan sida "cajiib" ama "xun", waxaa laga yaabaa inaysan lahayn '''aragti dhexdhexaad ah'''. Ilaha aan dhexdhexaadka ahayn mararka qaarkood waxay muujin karaan hal dhinac oo keliya oo xaqiiqooyinka ah, taas oo aan waxtar lahayn haddii aadan wax ka qorayn fikradaha ay dadku qabaan. ===Buugaagta=== Qayb ka mid ah dhibaatadu waxay tahay in ilo badan oo lagu kalsoonaan karo oo tacliimeed aysan mawduucyada ugu qorin habka fudud ee looga baahan yahay Wikipedia-da. Mararka qaarkood aad bay u adag tahay in macnaha qoraalladan adag loo turjumo erayo fudud. Isticmaalayaal badan oo maqaallo qora waxay si fudud u isticmaalaan bogag internet ama buugaag hore loogu qoray carruurta ama dadka baranaya Ingiriisiga. Tani waa dhibaato, sababtoo ah ilahan waxay u janjeeraan inay ''waxyaabaha u fududeeyaan si aad ah oo aysan mar dambe gebi ahaan sax u ahayn''. Marka isticmaale Wikipedia ahi uu macluumaadka ilahan dib ugu qoro erayadiisa, macnuhu wuxuu ka duwanaan karaa waxa runta ah. ===Ilaha la xiriira mawduuca=== Ka taxaddar ilaha uu qoray qof matalaya mawduuca ama isagu yahay mawduuca. Dadkani waxay leeyihiin '''iska horimaad dano'''. Guud ahaan, haddii qof ama urur uu wax ka qoro naftiisa, qoraalkaasi ma aha il wanaagsan. Ilahan badanaa waxay taageeraan aragtida mawduuca halkii ay ka ahaan lahaayeen '''aragti dhexdhexaad ah'''. Si kastaba ha ahaatee, taasi macnaheedu ma aha in ilahan laga fogaado, sababtoo ah inta badan dadka mawduuca u dhow ayaa yaqaan qaar ka mid ah xaqiiqooyinka ku saabsan. Il is-daabacan waa la isticmaali karaa haddii dhammaan arrimahan soo socda ay run yihiin: #maaddadu ma aha mid si xad-dhaaf ah ugu janjeerta mawduuca; #ma khusayso sheegashooyin ku saabsan dhinacyo saddexaad (sida dad, ururro ama hay'ado kale); #ma khusayso sheegashooyin ku saabsan dhacdooyin aan si toos ah ula xiriirin mawduuca; #shaki macquul ah kama jiro in mawduucu qoray; #maqaalka Wikipedia inta badan kuma salaysna ilahan oo kale. ==Maxaan sameeyaa haddii aan helo maqaal aan lahayn ilo?== [[WP:BOLD|Geesi noqo!]] Haddii aad heli karto ilo taageeraya macluumaadka maqaalka, fadlan ku dar. Qaybta ku saabsan tixraacidda ilaha waxay leedahay caawimaad ku saabsan sida tan loo sameeyo. Haddii aadan awoodin inaad ilo ku darto, waxaad ku dhejin kartaa summadda {{tld|unreferenced}}. Tani waxay ku dari doontaa qaybta bogagga aan tixraacyada lahayn ee u baahan in la hagaajiyo. Tani waxtar badan ma leh, sababtoo ah isticmaalayaasha badankood ma eegaan liiska bogagga aan tixraacyada lahayn si ay uga shaqeeyaan. Haddii maqaal uu u muuqdo inuu u badan yahay [[hoax|been-abuur]] ama uusan run ahayn, fadlan ha ku darin {{tld|unreferenced}}. Taa beddelkeeda, waa in la tirtiraa. Haddii uu si cad uusan run u ahayn, si degdeg ah ayaa loo tirtiri karaa iyadoo la gelinayo {{tld|QD|A6}}. Haddii aysan sidaas u caddayn, waxaad u magacaabi kartaa tirtirid. ===Maxaa dhacaya haddii ay tahay hal sheegasho oo aan il lahayn?=== Haddii maqaal uu leeyahay ilo qaar, laakiin uu sidoo kale leeyahay sheegashooyin laga yaabo inaysan run ahayn oo aan ilo loo hayn, waxaad ku dhejin kartaa {{tld|fact}} kaddib sheegashooyinka si aad u muujiso inaysan lahayn il. Si kastaba ha ahaatee, haddii macluumaadku si cad u been yahay, ama haddii maqaalku ku saabsan yahay '''qof nool''', waxaa fiican in si fudud looga saaro. == Ilaha lagu kalsoonaan karo ee sayniska == Ilaha lagu kalsoonaan karo ee sayniska waxay u baahan yihiin inay noqdaan: 1. Kuwo lagu kalsoonaan karo 2. Kuwo labaad ah. '''Lagu kalsoonaan karo''': lagu daabacay joornaal sumcad leh (tusaale ahaan ''Nature'', ''Science''...) ama (haddii uu yahay buug), uu qoray saynisyahan sumcad leh oo uu daabacay daabace sumcad leh. Tani waa sababta oo ah daabacayaasha sumcadda leh waxay shaqaaleeyaan akhristayaal aqoon u leh inay naqdiyan qoraallada, waxayna leeyihiin sumcad ay ilaashadaan.<br/>Bogagga internetku waa kuwo sumcad leh haddii (oo keliya haddii) ay leeyihiin kormeer tifaftireed oo madax-bannaan. Sidaa darteed, bog internet oo jaamacad leedahay oo taageera koorso ayaa ah il lagu kalsoonaan karo sababtoo ah wuxuu leeyahay kormeerka waaxda gaarka ah ee ka dambaysa. '''Labaad''': Il aasaasi ah waa mid soo bandhigta natiijo ama fikrad asal ah oo nooc ka mid ah. Guud ahaan (inkasta oo ay jiri karaan ka-reebitaan), qoraallada noocan ahi aad bay ugu takhasus badan yihiin ujeeddadeenna. Waxaa laga yaabaa inay u baahan yihiin in khabiir ku takhasusay goobta uu fasirro. Ilaha labaad waa daraasado iyo fasiraado ay sameeyeen khubaro ku takhasusay goobta. Dib-u-eegisyo iyo daraasado ku jira ''Nature'' iyo joornaallo la mid ah; buugaagta waxbarashada heer jaamacadeed, qoraallada caan-bixinta ah ''haddii ay qoreen khubaro'' (tusaale ahaan ''Theory of relativity'' ee Einstein & Infield; ''What evolution is'' ee Mayr).<br/>Ilaha saddexaad waa sida maqaallada saxaafadda, inta badan buugaagta carruurta, iyo buugaag caan ah oo ay qoreen qoraayaal aan khubaro ahayn. Kuma habboona tixraacyada mawduucyada sayniska sababtoo ah kalsoonidooda ayaa shaki ku jirta. Il wanaagsan wuxuu isku daraa kalsooni iyo baaxad ku habboon labadaba. Sidaa darteed, encyclopedia hormuud ah wuxuu leeyahay maqaallo ay qoreen khubaro caan ah oo ay kormeerayaan koox tifaftireed. Taasi waxay ka dhigaysaa il ku habboon tixraaca mid ka mid ah mawduucyadeenna sayniska. Tixraac kasta oo loo sameeyo bog internet oo aan lahayn taageero la mid ah waa mid shaki laga qabi karo. Tilmaamahan waxaa la qoray iyadoo sayniska maskaxda lagu hayo, laakiin waxay u badan tahay inay khuseeyaan meelo kale oo badan oo tacliimeed. === Aragtiyo aan caadi ahayn === Aragtiyada aan caadiga ahayn waa fikrado ku saabsan mawduuc oo inta badan dadka aqoonta badan u leh mawduucaasi si xooggan uga soo horjeedaan. Tusaalooyinka qaar waa [[conspiracy theories|aragtiyada shirqoolka]] iyo fikradaha ku saabsan [[science|sayniska]] ee aan haysan taageero cilmiyeed badan. Buugaagta iyo bogagga internetka ee dhiirrigeliya aragtiyada aan caadiga ahayn badanaa looma tixgeliyo ilo lagu kalsoonaan karo, marka laga reebo marka loo isticmaalo maqaal '''ku saabsan''' aragtiyadaas aan caadiga ahayn. Tusaale ahaan, Wikipedia-da Ingiriisiga Fudud waxay leedahay maqaal '''ku saabsan''' [[Flat Earth Society]], oo sheegta in Dhulku siman yahay, laakiin bogga internetka ee Flat Earth Society looma isticmaalo il maqaalka '''Dhulka''', sababtoo ah looma tixgeliyo il lagu kalsoonaan karo. Wixii macluumaad dheeraad ah, eeg WP:FRINGE ee Wikipedia-da Ingiriisiga. ==Bogag la xiriira== * {{tl|citation needed}} &mdash; wuxuu ku daraa: {{talkfact}} * Tixraacidda ilaha * Wikipedia:Aragtiyo aan caadi ahayn (Wikipedia-da Ingiriisiga) * Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah ==Bogag kale oo internetka ah== * Sida loo akhriyo il aasaasi ah, ''Akhrinta, Qorista iyo Cilmi-baarista Taariikhda: Hagaha Ardayda Kulliyadda'', Patrick Rael, 2004. * Sida loo akhriyo il labaad, ''Akhrinta, Qorista iyo Cilmi-baarista Taariikhda: Hagaha Ardayda Kulliyadda'', Patrick Rael, 2004. oh8uv1b7ju6h3wfg13wun7lpar20j29 306781 306780 2026-09-01T11:54:12Z Isma4l 41797 /* */ 306781 wikitext text/x-wiki ''Liiska ilaha inta badan laga hadlo, eeg ilaha joogtada ah.'' {{guideline|tilmaamaha|WP:RS|WP:RELY|WP:RELIABLE}} {{nutshell|Maqaalladu waa inay ku salaysnaadaan '''ilo lagu kalsoonaan karo, dhinac saddexaad ah, oo la daabacay''' kuwaas oo leh sumcad ku saabsan hubinta xaqiiqooyinka iyo saxnaanta.}} Mid ka mid ah dhibaatooyinka Wikipedia sida weyn loogu dhaliilo waa inaysan mar walba ahayn mid lagu kalsoonaan karo. Tani waa run, maadaama qof kasta uu beddeli karo inta badan maqaallada oo uu ku dari karo wax kasta oo uu doono. Mararka qaarkood isbeddellada khaldan waxay sii jiraan muddo dheer. Tilmaamaha Wikipedia sida xaqiijinta iyo inaan la samayn cilmi-baaris asal ah, iyo xannibaadaha dheeraadka ah ee khuseeya dadka nool, waxaa loo sameeyay inay ka hortagaan arrintan. Tilmaamahan waxaa jira laba sababood: *Waxay gacan ka geystaan hubinta in macluumaadka lagu daray uu run yahay, ama ugu yaraan aan meeshaas lagu soo samayn. *Waxay ina tusaan in mawduuc uu helay dareenka dad kale, taasina waxay gacan ka geysataa muujinta iyo doodda ku saabsan '''caan-baxa'''. Si kastaba ha ahaatee, ilo badan kuma habboona in lagu isticmaalo Wikipedia sababtoo ah ma aha kuwo lagu kalsoonaan karo. '''Tani waa tilmaam ku saabsan noocyada ilaha lagu kalsoonaan karo.''' Maqaallada Wikipedia waa inay isticmaalaan ilo '''lagu kalsoonaan karo''', '''dhinac saddexaad ah''', oo '''la daabacay'''. (Maqaalku waa bog ku jira qaybta ugu weyn ee magacyada. Bogag kale oo badan, sida siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia, uma baahna ilo.) Ilahani waxay ku jiri karaan luuqad kasta, ma aha oo keliya Wikipedia Soomaaliga ==Waa maxay il lagu kalsoonaan karo?== Ilaha lagu isticmaalo Wikipedia waa inay ahaadaan kuwo la daabacay. Dukumiintiyada la daabacay qaarkood waxaa qoray hal qof oo keliya, mana jiro qof kale oo hubiya ka hor inta aan la daabicin. Way fududahay in ilahan ay ku jiraan khaladaad ama macluumaad aan run ahayn. Dukumiintiyo kale waxaa qoray dad mawduuca bartay sannado badan, dad kale oo badanna si taxaddar leh ayay u akhriyeen si ay u hubiyaan in macluumaadku sax yahay. Inkasta oo labada nooc ee dukumiintiyadu ay ku jiri karaan waxyaabo aan run ahayn, dukumiintiyada ay dad kale hubiyeen waxay u badan tahay inay ku jiraan macluumaad sax ah oo ay ka tarjumaan aragtida ugu badan ee mawduuc. Kuwan waxaa loo yaqaan ''ilo lagu kalsoonaan karo''. Sida il loogu kalsoonaan karo waxay ku xiran tahay xaaladda. Daabacayaal qaarkood waxay caan ku noqdaan hab daabacaad oo lagu kalsoonaan karo. Tani waxay ka dhigan tahay inay daabacaan dukumiintiyada kaddib marka ay si taxaddar leh u hubiyaan. Sida tilmaam guud, marka ay bataan dadka ka qayb qaata hubinta xaqiiqooyinka, falanqaynta arrimaha sharciga, iyo baaritaanka qoraalka, ayay daabacaaddu u sii noqonaysaa mid lagu kalsoonaan karo. ==Sideen u isticmaalaa ilaha?== Qaybta ku saabsan tixraacidda ilaha waxay leedahay caawimaad ku saabsan sida ilo loogu daro maqaal. Haddii aad isticmaalayso Firefox, Cite4wiki waa qalab waxtar leh oo ka dhigaya ku-darista ilaha mid aad u fudud. Iluhu waa inay '''si toos ah u taageeraan''' macluumaadka sida uu maqaalka ugu soo bandhigan yahay, waana inay ku habboon yihiin sheegashooyinka la sameeyay; ''haddii mawduuc maqaal uusan lahayn ilo lagu kalsoonaan karo, Wikipedia waa inaysan maqaal ka yeelan.'' Maqaallada Wikipedia waa inay daboolaan dhammaan aragtiyada waaweyn iyo aragtiyada laga tirada badan yahay ee muhiimka ah ee ay daabaceen ilo lagu kalsoonaan karo. Eeg dhexdhexaadnimada aragtida. ==Noocee ilo ah ayaan isticmaalaa?== Nooca ugu wanaagsan ee ilaha Wikipedia waa ilo '''lagu kalsoonaan karo''', '''dhinac saddexaad ah''' (oo aan daabicin ama xiriir la lahayn mawduuca maqaalka). Caawinta ilaha waxay leedahay macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan ilahan iyo sababta loogu baahan yahay. Nasiib darro, Wikipedia-da Ingiriisiga Fudud waxay leedahay maqaallo badan oo aan lahayn ilahan oo kale, ama dhab ahaantii aan lahayn wax ilo ah. Kuwa soo socda waa tusaalooyin meelo waxtar leh oo laga heli karo ilo noocan ah: *Bogagga BBC iyo National Geographic, iyo kuwa daabacaado kale oo si wanaagsan loo ixtiraamo. *Kaydadka tacliimeed sida JSTOR, laakiin kuwan badanaa waxaa heli kara oo keliya dadka ardayda ka ah jaamacado gaar ah. *Google Books iyo Google Scholar badanaa waxay leeyihiin buugaag iyo qoraallo badan oo waxtar leh. *Wargeysyada sida The Wall Street Journal iyo The Daily Telegraph, laakiin ka taxaddar inaad ka fogaato maqaallada muujinaya dareenka iyo fikradaha qoraaga halkii ay ka ahaan lahaayeen xaqiiqooyin. Kuwani badanaa waxay leeyihiin cinwaan ah "editorial", "op-ed" ama "opinion". Badanaa, waxaa waxtar leh in raadinta lagu sameeyo mashiinka raadinta, lagana fogaado bogagga aan lagu kalsoonaan karin. ==Noocee ilo ah ayaan iska ilaaliyaa?== ===Internetka=== {{Shortcut|WP:UGC}} Bogag badan oo internetka ah ma aha ilo lagu kalsoonaan karo. Haddii bog uu qoray hal qof oo keliya, badanaa wuxuu noqon karaa ra'yiga qofkaas ama aragtidiisa gaarka ah. Tani laga yaabee inaysan gebi ahaan sax ahayn. Haddii bog internet ahi iibinayo badeecad ama xayeysiinayo wax, ma aha il lagu kalsoonaan karo, maadaama macluumaadka la bixiyay uu ujeeddadiisu tahay in lacag lagu sameeyo. Bogagga ugu wanaagsan waa kuwa ay maamulaan wargeysyo ama hay'ado kale oo warbaahineed oo lagu yaqaan kalsooni, ama kuwa sumcad ku leh bixinta macluumaad wanaagsan. Qaar ka mid ah bogagga ay tahay in laga fogaado waa: *Bogagga xiriirrada bulshada sida Facebook iyo Myspace *Bogagga internetka ee iibinaya badeecooyin Wax waxtar leh oo la fiirin karo waa tirada erayada dareenka leh ee iluhu isticmaalaan. Haddii ay isticmaalaan erayo badan sida "cajiib" ama "xun", waxaa laga yaabaa inaysan lahayn '''aragti dhexdhexaad ah'''. Ilaha aan dhexdhexaadka ahayn mararka qaarkood waxay muujin karaan hal dhinac oo keliya oo xaqiiqooyinka ah, taas oo aan waxtar lahayn haddii aadan wax ka qorayn fikradaha ay dadku qabaan. ===Buugaagta=== Qayb ka mid ah dhibaatadu waxay tahay in ilo badan oo lagu kalsoonaan karo oo tacliimeed aysan mawduucyada ugu qorin habka fudud ee looga baahan yahay Wikipedia-da. Mararka qaarkood aad bay u adag tahay in macnaha qoraalladan adag loo turjumo erayo fudud. Isticmaalayaal badan oo maqaallo qora waxay si fudud u isticmaalaan bogag internet ama buugaag hore loogu qoray carruurta ama dadka baranaya Ingiriisiga. Tani waa dhibaato, sababtoo ah ilahan waxay u janjeeraan inay ''waxyaabaha u fududeeyaan si aad ah oo aysan mar dambe gebi ahaan sax u ahayn''. Marka isticmaale Wikipedia ahi uu macluumaadka ilahan dib ugu qoro erayadiisa, macnuhu wuxuu ka duwanaan karaa waxa runta ah. ===Ilaha la xiriira mawduuca=== Ka taxaddar ilaha uu qoray qof matalaya mawduuca ama isagu yahay mawduuca. Dadkani waxay leeyihiin '''iska horimaad dano'''. Guud ahaan, haddii qof ama urur uu wax ka qoro naftiisa, qoraalkaasi ma aha il wanaagsan. Ilahan badanaa waxay taageeraan aragtida mawduuca halkii ay ka ahaan lahaayeen '''aragti dhexdhexaad ah'''. Si kastaba ha ahaatee, taasi macnaheedu ma aha in ilahan laga fogaado, sababtoo ah inta badan dadka mawduuca u dhow ayaa yaqaan qaar ka mid ah xaqiiqooyinka ku saabsan. Il is-daabacan waa la isticmaali karaa haddii dhammaan arrimahan soo socda ay run yihiin: #maaddadu ma aha mid si xad-dhaaf ah ugu janjeerta mawduuca; #ma khusayso sheegashooyin ku saabsan dhinacyo saddexaad (sida dad, ururro ama hay'ado kale); #ma khusayso sheegashooyin ku saabsan dhacdooyin aan si toos ah ula xiriirin mawduuca; #shaki macquul ah kama jiro in mawduucu qoray; #maqaalka Wikipedia inta badan kuma salaysna ilahan oo kale. ==Maxaan sameeyaa haddii aan helo maqaal aan lahayn ilo?== [[WP:BOLD|Geesi noqo!]] Haddii aad heli karto ilo taageeraya macluumaadka maqaalka, fadlan ku dar. Qaybta ku saabsan tixraacidda ilaha waxay leedahay caawimaad ku saabsan sida tan loo sameeyo. Haddii aadan awoodin inaad ilo ku darto, waxaad ku dhejin kartaa summadda {{tld|unreferenced}}. Tani waxay ku dari doontaa qaybta bogagga aan tixraacyada lahayn ee u baahan in la hagaajiyo. Tani waxtar badan ma leh, sababtoo ah isticmaalayaasha badankood ma eegaan liiska bogagga aan tixraacyada lahayn si ay uga shaqeeyaan. Haddii maqaal uu u muuqdo inuu u badan yahay [[hoax|been-abuur]] ama uusan run ahayn, fadlan ha ku darin {{tld|unreferenced}}. Taa beddelkeeda, waa in la tirtiraa. Haddii uu si cad uusan run u ahayn, si degdeg ah ayaa loo tirtiri karaa iyadoo la gelinayo {{tld|QD|A6}}. Haddii aysan sidaas u caddayn, waxaad u magacaabi kartaa tirtirid. ===Maxaa dhacaya haddii ay tahay hal sheegasho oo aan il lahayn?=== Haddii maqaal uu leeyahay ilo qaar, laakiin uu sidoo kale leeyahay sheegashooyin laga yaabo inaysan run ahayn oo aan ilo loo hayn, waxaad ku dhejin kartaa {{tld|fact}} kaddib sheegashooyinka si aad u muujiso inaysan lahayn il. Si kastaba ha ahaatee, haddii macluumaadku si cad u been yahay, ama haddii maqaalku ku saabsan yahay '''qof nool''', waxaa fiican in si fudud looga saaro. == Ilaha lagu kalsoonaan karo ee sayniska == Ilaha lagu kalsoonaan karo ee sayniska waxay u baahan yihiin inay noqdaan: 1. Kuwo lagu kalsoonaan karo 2. Kuwo labaad ah. '''Lagu kalsoonaan karo''': lagu daabacay joornaal sumcad leh (tusaale ahaan ''Nature'', ''Science''...) ama (haddii uu yahay buug), uu qoray saynisyahan sumcad leh oo uu daabacay daabace sumcad leh. Tani waa sababta oo ah daabacayaasha sumcadda leh waxay shaqaaleeyaan akhristayaal aqoon u leh inay naqdiyan qoraallada, waxayna leeyihiin sumcad ay ilaashadaan.<br/>Bogagga internetku waa kuwo sumcad leh haddii (oo keliya haddii) ay leeyihiin kormeer tifaftireed oo madax-bannaan. Sidaa darteed, bog internet oo jaamacad leedahay oo taageera koorso ayaa ah il lagu kalsoonaan karo sababtoo ah wuxuu leeyahay kormeerka waaxda gaarka ah ee ka dambaysa. '''Labaad''': Il aasaasi ah waa mid soo bandhigta natiijo ama fikrad asal ah oo nooc ka mid ah. Guud ahaan (inkasta oo ay jiri karaan ka-reebitaan), qoraallada noocan ahi aad bay ugu takhasus badan yihiin ujeeddadeenna. Waxaa laga yaabaa inay u baahan yihiin in khabiir ku takhasusay goobta uu fasirro. Ilaha labaad waa daraasado iyo fasiraado ay sameeyeen khubaro ku takhasusay goobta. Dib-u-eegisyo iyo daraasado ku jira ''Nature'' iyo joornaallo la mid ah; buugaagta waxbarashada heer jaamacadeed, qoraallada caan-bixinta ah ''haddii ay qoreen khubaro'' (tusaale ahaan ''Theory of relativity'' ee Einstein & Infield; ''What evolution is'' ee Mayr).<br/>Ilaha saddexaad waa sida maqaallada saxaafadda, inta badan buugaagta carruurta, iyo buugaag caan ah oo ay qoreen qoraayaal aan khubaro ahayn. Kuma habboona tixraacyada mawduucyada sayniska sababtoo ah kalsoonidooda ayaa shaki ku jirta. Il wanaagsan wuxuu isku daraa kalsooni iyo baaxad ku habboon labadaba. Sidaa darteed, encyclopedia hormuud ah wuxuu leeyahay maqaallo ay qoreen khubaro caan ah oo ay kormeerayaan koox tifaftireed. Taasi waxay ka dhigaysaa il ku habboon tixraaca mid ka mid ah mawduucyadeenna sayniska. Tixraac kasta oo loo sameeyo bog internet oo aan lahayn taageero la mid ah waa mid shaki laga qabi karo. Tilmaamahan waxaa la qoray iyadoo sayniska maskaxda lagu hayo, laakiin waxay u badan tahay inay khuseeyaan meelo kale oo badan oo tacliimeed. === Aragtiyo aan caadi ahayn === Aragtiyada aan caadiga ahayn waa fikrado ku saabsan mawduuc oo inta badan dadka aqoonta badan u leh mawduucaasi si xooggan uga soo horjeedaan. Tusaalooyinka qaar waa [[conspiracy theories|aragtiyada shirqoolka]] iyo fikradaha ku saabsan [[science|sayniska]] ee aan haysan taageero cilmiyeed badan. Buugaagta iyo bogagga internetka ee dhiirrigeliya aragtiyada aan caadiga ahayn badanaa looma tixgeliyo ilo lagu kalsoonaan karo, marka laga reebo marka loo isticmaalo maqaal '''ku saabsan''' aragtiyadaas aan caadiga ahayn. Tusaale ahaan, Wikipedia-da Ingiriisiga Fudud waxay leedahay maqaal '''ku saabsan''' [[Flat Earth Society]], oo sheegta in Dhulku siman yahay, laakiin bogga internetka ee Flat Earth Society looma isticmaalo il maqaalka '''Dhulka''', sababtoo ah looma tixgeliyo il lagu kalsoonaan karo. Wixii macluumaad dheeraad ah, eeg WP:FRINGE ee Wikipedia-da Ingiriisiga. ==Bogag la xiriira== * {{tl|citation needed}} &mdash; wuxuu ku daraa: {{talkfact}} * Tixraacidda ilaha * Wikipedia:Aragtiyo aan caadi ahayn (Wikipedia-da Ingiriisiga) * Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah ==Bogag kale oo internetka ah== * Sida loo akhriyo il aasaasi ah, ''Akhrinta, Qorista iyo Cilmi-baarista Taariikhda: Hagaha Ardayda Kulliyadda'', Patrick Rael, 2004. * Sida loo akhriyo il labaad, ''Akhrinta, Qorista iyo Cilmi-baarista Taariikhda: Hagaha Ardayda Kulliyadda'', Patrick Rael, 2004. 42wuv0gzvyk9l2939t03xleu8rpitud 306782 306781 2026-09-01T11:55:19Z Isma4l 41797 /* Bogag la xiriira */ 306782 wikitext text/x-wiki ''Liiska ilaha inta badan laga hadlo, eeg ilaha joogtada ah.'' {{guideline|tilmaamaha|WP:RS|WP:RELY|WP:RELIABLE}} {{nutshell|Maqaalladu waa inay ku salaysnaadaan '''ilo lagu kalsoonaan karo, dhinac saddexaad ah, oo la daabacay''' kuwaas oo leh sumcad ku saabsan hubinta xaqiiqooyinka iyo saxnaanta.}} Mid ka mid ah dhibaatooyinka Wikipedia sida weyn loogu dhaliilo waa inaysan mar walba ahayn mid lagu kalsoonaan karo. Tani waa run, maadaama qof kasta uu beddeli karo inta badan maqaallada oo uu ku dari karo wax kasta oo uu doono. Mararka qaarkood isbeddellada khaldan waxay sii jiraan muddo dheer. Tilmaamaha Wikipedia sida xaqiijinta iyo inaan la samayn cilmi-baaris asal ah, iyo xannibaadaha dheeraadka ah ee khuseeya dadka nool, waxaa loo sameeyay inay ka hortagaan arrintan. Tilmaamahan waxaa jira laba sababood: *Waxay gacan ka geystaan hubinta in macluumaadka lagu daray uu run yahay, ama ugu yaraan aan meeshaas lagu soo samayn. *Waxay ina tusaan in mawduuc uu helay dareenka dad kale, taasina waxay gacan ka geysataa muujinta iyo doodda ku saabsan '''caan-baxa'''. Si kastaba ha ahaatee, ilo badan kuma habboona in lagu isticmaalo Wikipedia sababtoo ah ma aha kuwo lagu kalsoonaan karo. '''Tani waa tilmaam ku saabsan noocyada ilaha lagu kalsoonaan karo.''' Maqaallada Wikipedia waa inay isticmaalaan ilo '''lagu kalsoonaan karo''', '''dhinac saddexaad ah''', oo '''la daabacay'''. (Maqaalku waa bog ku jira qaybta ugu weyn ee magacyada. Bogag kale oo badan, sida siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia, uma baahna ilo.) Ilahani waxay ku jiri karaan luuqad kasta, ma aha oo keliya Wikipedia Soomaaliga ==Waa maxay il lagu kalsoonaan karo?== Ilaha lagu isticmaalo Wikipedia waa inay ahaadaan kuwo la daabacay. Dukumiintiyada la daabacay qaarkood waxaa qoray hal qof oo keliya, mana jiro qof kale oo hubiya ka hor inta aan la daabicin. Way fududahay in ilahan ay ku jiraan khaladaad ama macluumaad aan run ahayn. Dukumiintiyo kale waxaa qoray dad mawduuca bartay sannado badan, dad kale oo badanna si taxaddar leh ayay u akhriyeen si ay u hubiyaan in macluumaadku sax yahay. Inkasta oo labada nooc ee dukumiintiyadu ay ku jiri karaan waxyaabo aan run ahayn, dukumiintiyada ay dad kale hubiyeen waxay u badan tahay inay ku jiraan macluumaad sax ah oo ay ka tarjumaan aragtida ugu badan ee mawduuc. Kuwan waxaa loo yaqaan ''ilo lagu kalsoonaan karo''. Sida il loogu kalsoonaan karo waxay ku xiran tahay xaaladda. Daabacayaal qaarkood waxay caan ku noqdaan hab daabacaad oo lagu kalsoonaan karo. Tani waxay ka dhigan tahay inay daabacaan dukumiintiyada kaddib marka ay si taxaddar leh u hubiyaan. Sida tilmaam guud, marka ay bataan dadka ka qayb qaata hubinta xaqiiqooyinka, falanqaynta arrimaha sharciga, iyo baaritaanka qoraalka, ayay daabacaaddu u sii noqonaysaa mid lagu kalsoonaan karo. ==Sideen u isticmaalaa ilaha?== Qaybta ku saabsan tixraacidda ilaha waxay leedahay caawimaad ku saabsan sida ilo loogu daro maqaal. Haddii aad isticmaalayso Firefox, Cite4wiki waa qalab waxtar leh oo ka dhigaya ku-darista ilaha mid aad u fudud. Iluhu waa inay '''si toos ah u taageeraan''' macluumaadka sida uu maqaalka ugu soo bandhigan yahay, waana inay ku habboon yihiin sheegashooyinka la sameeyay; ''haddii mawduuc maqaal uusan lahayn ilo lagu kalsoonaan karo, Wikipedia waa inaysan maqaal ka yeelan.'' Maqaallada Wikipedia waa inay daboolaan dhammaan aragtiyada waaweyn iyo aragtiyada laga tirada badan yahay ee muhiimka ah ee ay daabaceen ilo lagu kalsoonaan karo. Eeg dhexdhexaadnimada aragtida. ==Noocee ilo ah ayaan isticmaalaa?== Nooca ugu wanaagsan ee ilaha Wikipedia waa ilo '''lagu kalsoonaan karo''', '''dhinac saddexaad ah''' (oo aan daabicin ama xiriir la lahayn mawduuca maqaalka). Caawinta ilaha waxay leedahay macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan ilahan iyo sababta loogu baahan yahay. Nasiib darro, Wikipedia-da Ingiriisiga Fudud waxay leedahay maqaallo badan oo aan lahayn ilahan oo kale, ama dhab ahaantii aan lahayn wax ilo ah. Kuwa soo socda waa tusaalooyin meelo waxtar leh oo laga heli karo ilo noocan ah: *Bogagga BBC iyo National Geographic, iyo kuwa daabacaado kale oo si wanaagsan loo ixtiraamo. *Kaydadka tacliimeed sida JSTOR, laakiin kuwan badanaa waxaa heli kara oo keliya dadka ardayda ka ah jaamacado gaar ah. *Google Books iyo Google Scholar badanaa waxay leeyihiin buugaag iyo qoraallo badan oo waxtar leh. *Wargeysyada sida The Wall Street Journal iyo The Daily Telegraph, laakiin ka taxaddar inaad ka fogaato maqaallada muujinaya dareenka iyo fikradaha qoraaga halkii ay ka ahaan lahaayeen xaqiiqooyin. Kuwani badanaa waxay leeyihiin cinwaan ah "editorial", "op-ed" ama "opinion". Badanaa, waxaa waxtar leh in raadinta lagu sameeyo mashiinka raadinta, lagana fogaado bogagga aan lagu kalsoonaan karin. ==Noocee ilo ah ayaan iska ilaaliyaa?== ===Internetka=== {{Shortcut|WP:UGC}} Bogag badan oo internetka ah ma aha ilo lagu kalsoonaan karo. Haddii bog uu qoray hal qof oo keliya, badanaa wuxuu noqon karaa ra'yiga qofkaas ama aragtidiisa gaarka ah. Tani laga yaabee inaysan gebi ahaan sax ahayn. Haddii bog internet ahi iibinayo badeecad ama xayeysiinayo wax, ma aha il lagu kalsoonaan karo, maadaama macluumaadka la bixiyay uu ujeeddadiisu tahay in lacag lagu sameeyo. Bogagga ugu wanaagsan waa kuwa ay maamulaan wargeysyo ama hay'ado kale oo warbaahineed oo lagu yaqaan kalsooni, ama kuwa sumcad ku leh bixinta macluumaad wanaagsan. Qaar ka mid ah bogagga ay tahay in laga fogaado waa: *Bogagga xiriirrada bulshada sida Facebook iyo Myspace *Bogagga internetka ee iibinaya badeecooyin Wax waxtar leh oo la fiirin karo waa tirada erayada dareenka leh ee iluhu isticmaalaan. Haddii ay isticmaalaan erayo badan sida "cajiib" ama "xun", waxaa laga yaabaa inaysan lahayn '''aragti dhexdhexaad ah'''. Ilaha aan dhexdhexaadka ahayn mararka qaarkood waxay muujin karaan hal dhinac oo keliya oo xaqiiqooyinka ah, taas oo aan waxtar lahayn haddii aadan wax ka qorayn fikradaha ay dadku qabaan. ===Buugaagta=== Qayb ka mid ah dhibaatadu waxay tahay in ilo badan oo lagu kalsoonaan karo oo tacliimeed aysan mawduucyada ugu qorin habka fudud ee looga baahan yahay Wikipedia-da. Mararka qaarkood aad bay u adag tahay in macnaha qoraalladan adag loo turjumo erayo fudud. Isticmaalayaal badan oo maqaallo qora waxay si fudud u isticmaalaan bogag internet ama buugaag hore loogu qoray carruurta ama dadka baranaya Ingiriisiga. Tani waa dhibaato, sababtoo ah ilahan waxay u janjeeraan inay ''waxyaabaha u fududeeyaan si aad ah oo aysan mar dambe gebi ahaan sax u ahayn''. Marka isticmaale Wikipedia ahi uu macluumaadka ilahan dib ugu qoro erayadiisa, macnuhu wuxuu ka duwanaan karaa waxa runta ah. ===Ilaha la xiriira mawduuca=== Ka taxaddar ilaha uu qoray qof matalaya mawduuca ama isagu yahay mawduuca. Dadkani waxay leeyihiin '''iska horimaad dano'''. Guud ahaan, haddii qof ama urur uu wax ka qoro naftiisa, qoraalkaasi ma aha il wanaagsan. Ilahan badanaa waxay taageeraan aragtida mawduuca halkii ay ka ahaan lahaayeen '''aragti dhexdhexaad ah'''. Si kastaba ha ahaatee, taasi macnaheedu ma aha in ilahan laga fogaado, sababtoo ah inta badan dadka mawduuca u dhow ayaa yaqaan qaar ka mid ah xaqiiqooyinka ku saabsan. Il is-daabacan waa la isticmaali karaa haddii dhammaan arrimahan soo socda ay run yihiin: #maaddadu ma aha mid si xad-dhaaf ah ugu janjeerta mawduuca; #ma khusayso sheegashooyin ku saabsan dhinacyo saddexaad (sida dad, ururro ama hay'ado kale); #ma khusayso sheegashooyin ku saabsan dhacdooyin aan si toos ah ula xiriirin mawduuca; #shaki macquul ah kama jiro in mawduucu qoray; #maqaalka Wikipedia inta badan kuma salaysna ilahan oo kale. ==Maxaan sameeyaa haddii aan helo maqaal aan lahayn ilo?== [[WP:BOLD|Geesi noqo!]] Haddii aad heli karto ilo taageeraya macluumaadka maqaalka, fadlan ku dar. Qaybta ku saabsan tixraacidda ilaha waxay leedahay caawimaad ku saabsan sida tan loo sameeyo. Haddii aadan awoodin inaad ilo ku darto, waxaad ku dhejin kartaa summadda {{tld|unreferenced}}. Tani waxay ku dari doontaa qaybta bogagga aan tixraacyada lahayn ee u baahan in la hagaajiyo. Tani waxtar badan ma leh, sababtoo ah isticmaalayaasha badankood ma eegaan liiska bogagga aan tixraacyada lahayn si ay uga shaqeeyaan. Haddii maqaal uu u muuqdo inuu u badan yahay [[hoax|been-abuur]] ama uusan run ahayn, fadlan ha ku darin {{tld|unreferenced}}. Taa beddelkeeda, waa in la tirtiraa. Haddii uu si cad uusan run u ahayn, si degdeg ah ayaa loo tirtiri karaa iyadoo la gelinayo {{tld|QD|A6}}. Haddii aysan sidaas u caddayn, waxaad u magacaabi kartaa tirtirid. ===Maxaa dhacaya haddii ay tahay hal sheegasho oo aan il lahayn?=== Haddii maqaal uu leeyahay ilo qaar, laakiin uu sidoo kale leeyahay sheegashooyin laga yaabo inaysan run ahayn oo aan ilo loo hayn, waxaad ku dhejin kartaa {{tld|fact}} kaddib sheegashooyinka si aad u muujiso inaysan lahayn il. Si kastaba ha ahaatee, haddii macluumaadku si cad u been yahay, ama haddii maqaalku ku saabsan yahay '''qof nool''', waxaa fiican in si fudud looga saaro. == Ilaha lagu kalsoonaan karo ee sayniska == Ilaha lagu kalsoonaan karo ee sayniska waxay u baahan yihiin inay noqdaan: 1. Kuwo lagu kalsoonaan karo 2. Kuwo labaad ah. '''Lagu kalsoonaan karo''': lagu daabacay joornaal sumcad leh (tusaale ahaan ''Nature'', ''Science''...) ama (haddii uu yahay buug), uu qoray saynisyahan sumcad leh oo uu daabacay daabace sumcad leh. Tani waa sababta oo ah daabacayaasha sumcadda leh waxay shaqaaleeyaan akhristayaal aqoon u leh inay naqdiyan qoraallada, waxayna leeyihiin sumcad ay ilaashadaan.<br/>Bogagga internetku waa kuwo sumcad leh haddii (oo keliya haddii) ay leeyihiin kormeer tifaftireed oo madax-bannaan. Sidaa darteed, bog internet oo jaamacad leedahay oo taageera koorso ayaa ah il lagu kalsoonaan karo sababtoo ah wuxuu leeyahay kormeerka waaxda gaarka ah ee ka dambaysa. '''Labaad''': Il aasaasi ah waa mid soo bandhigta natiijo ama fikrad asal ah oo nooc ka mid ah. Guud ahaan (inkasta oo ay jiri karaan ka-reebitaan), qoraallada noocan ahi aad bay ugu takhasus badan yihiin ujeeddadeenna. Waxaa laga yaabaa inay u baahan yihiin in khabiir ku takhasusay goobta uu fasirro. Ilaha labaad waa daraasado iyo fasiraado ay sameeyeen khubaro ku takhasusay goobta. Dib-u-eegisyo iyo daraasado ku jira ''Nature'' iyo joornaallo la mid ah; buugaagta waxbarashada heer jaamacadeed, qoraallada caan-bixinta ah ''haddii ay qoreen khubaro'' (tusaale ahaan ''Theory of relativity'' ee Einstein & Infield; ''What evolution is'' ee Mayr).<br/>Ilaha saddexaad waa sida maqaallada saxaafadda, inta badan buugaagta carruurta, iyo buugaag caan ah oo ay qoreen qoraayaal aan khubaro ahayn. Kuma habboona tixraacyada mawduucyada sayniska sababtoo ah kalsoonidooda ayaa shaki ku jirta. Il wanaagsan wuxuu isku daraa kalsooni iyo baaxad ku habboon labadaba. Sidaa darteed, encyclopedia hormuud ah wuxuu leeyahay maqaallo ay qoreen khubaro caan ah oo ay kormeerayaan koox tifaftireed. Taasi waxay ka dhigaysaa il ku habboon tixraaca mid ka mid ah mawduucyadeenna sayniska. Tixraac kasta oo loo sameeyo bog internet oo aan lahayn taageero la mid ah waa mid shaki laga qabi karo. Tilmaamahan waxaa la qoray iyadoo sayniska maskaxda lagu hayo, laakiin waxay u badan tahay inay khuseeyaan meelo kale oo badan oo tacliimeed. === Aragtiyo aan caadi ahayn === Aragtiyada aan caadiga ahayn waa fikrado ku saabsan mawduuc oo inta badan dadka aqoonta badan u leh mawduucaasi si xooggan uga soo horjeedaan. Tusaalooyinka qaar waa [[conspiracy theories|aragtiyada shirqoolka]] iyo fikradaha ku saabsan [[science|sayniska]] ee aan haysan taageero cilmiyeed badan. Buugaagta iyo bogagga internetka ee dhiirrigeliya aragtiyada aan caadiga ahayn badanaa looma tixgeliyo ilo lagu kalsoonaan karo, marka laga reebo marka loo isticmaalo maqaal '''ku saabsan''' aragtiyadaas aan caadiga ahayn. Tusaale ahaan, Wikipedia-da Ingiriisiga Fudud waxay leedahay maqaal '''ku saabsan''' [[Flat Earth Society]], oo sheegta in Dhulku siman yahay, laakiin bogga internetka ee Flat Earth Society looma isticmaalo il maqaalka '''Dhulka''', sababtoo ah looma tixgeliyo il lagu kalsoonaan karo. Wixii macluumaad dheeraad ah, eeg WP:FRINGE ee Wikipedia-da Ingiriisiga. ==Bogag la xiriira== * {{tl|citation needed}} &mdash; ==Bogag kale oo internetka ah== * Sida loo akhriyo il aasaasi ah, ''Akhrinta, Qorista iyo Cilmi-baarista Taariikhda: Hagaha Ardayda Kulliyadda'', Patrick Rael, 2004. * Sida loo akhriyo il labaad, ''Akhrinta, Qorista iyo Cilmi-baarista Taariikhda: Hagaha Ardayda Kulliyadda'', Patrick Rael, 2004. tvby12kk3wxrsibm0eh2nzrcjfiyp6m 306783 306782 2026-09-01T11:55:38Z Isma4l 41797 La ilaaliyay "[[Wikipedia:Ilo lagu kalsoonaan karo]]" ([Wax ka badal=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn) [Wareeji=​U ogolow kaliya isticmaalayaasha la xaqiijiyay] (aan xad lahayn)) 306782 wikitext text/x-wiki ''Liiska ilaha inta badan laga hadlo, eeg ilaha joogtada ah.'' {{guideline|tilmaamaha|WP:RS|WP:RELY|WP:RELIABLE}} {{nutshell|Maqaalladu waa inay ku salaysnaadaan '''ilo lagu kalsoonaan karo, dhinac saddexaad ah, oo la daabacay''' kuwaas oo leh sumcad ku saabsan hubinta xaqiiqooyinka iyo saxnaanta.}} Mid ka mid ah dhibaatooyinka Wikipedia sida weyn loogu dhaliilo waa inaysan mar walba ahayn mid lagu kalsoonaan karo. Tani waa run, maadaama qof kasta uu beddeli karo inta badan maqaallada oo uu ku dari karo wax kasta oo uu doono. Mararka qaarkood isbeddellada khaldan waxay sii jiraan muddo dheer. Tilmaamaha Wikipedia sida xaqiijinta iyo inaan la samayn cilmi-baaris asal ah, iyo xannibaadaha dheeraadka ah ee khuseeya dadka nool, waxaa loo sameeyay inay ka hortagaan arrintan. Tilmaamahan waxaa jira laba sababood: *Waxay gacan ka geystaan hubinta in macluumaadka lagu daray uu run yahay, ama ugu yaraan aan meeshaas lagu soo samayn. *Waxay ina tusaan in mawduuc uu helay dareenka dad kale, taasina waxay gacan ka geysataa muujinta iyo doodda ku saabsan '''caan-baxa'''. Si kastaba ha ahaatee, ilo badan kuma habboona in lagu isticmaalo Wikipedia sababtoo ah ma aha kuwo lagu kalsoonaan karo. '''Tani waa tilmaam ku saabsan noocyada ilaha lagu kalsoonaan karo.''' Maqaallada Wikipedia waa inay isticmaalaan ilo '''lagu kalsoonaan karo''', '''dhinac saddexaad ah''', oo '''la daabacay'''. (Maqaalku waa bog ku jira qaybta ugu weyn ee magacyada. Bogag kale oo badan, sida siyaasadaha iyo tilmaamaha Wikipedia, uma baahna ilo.) Ilahani waxay ku jiri karaan luuqad kasta, ma aha oo keliya Wikipedia Soomaaliga ==Waa maxay il lagu kalsoonaan karo?== Ilaha lagu isticmaalo Wikipedia waa inay ahaadaan kuwo la daabacay. Dukumiintiyada la daabacay qaarkood waxaa qoray hal qof oo keliya, mana jiro qof kale oo hubiya ka hor inta aan la daabicin. Way fududahay in ilahan ay ku jiraan khaladaad ama macluumaad aan run ahayn. Dukumiintiyo kale waxaa qoray dad mawduuca bartay sannado badan, dad kale oo badanna si taxaddar leh ayay u akhriyeen si ay u hubiyaan in macluumaadku sax yahay. Inkasta oo labada nooc ee dukumiintiyadu ay ku jiri karaan waxyaabo aan run ahayn, dukumiintiyada ay dad kale hubiyeen waxay u badan tahay inay ku jiraan macluumaad sax ah oo ay ka tarjumaan aragtida ugu badan ee mawduuc. Kuwan waxaa loo yaqaan ''ilo lagu kalsoonaan karo''. Sida il loogu kalsoonaan karo waxay ku xiran tahay xaaladda. Daabacayaal qaarkood waxay caan ku noqdaan hab daabacaad oo lagu kalsoonaan karo. Tani waxay ka dhigan tahay inay daabacaan dukumiintiyada kaddib marka ay si taxaddar leh u hubiyaan. Sida tilmaam guud, marka ay bataan dadka ka qayb qaata hubinta xaqiiqooyinka, falanqaynta arrimaha sharciga, iyo baaritaanka qoraalka, ayay daabacaaddu u sii noqonaysaa mid lagu kalsoonaan karo. ==Sideen u isticmaalaa ilaha?== Qaybta ku saabsan tixraacidda ilaha waxay leedahay caawimaad ku saabsan sida ilo loogu daro maqaal. Haddii aad isticmaalayso Firefox, Cite4wiki waa qalab waxtar leh oo ka dhigaya ku-darista ilaha mid aad u fudud. Iluhu waa inay '''si toos ah u taageeraan''' macluumaadka sida uu maqaalka ugu soo bandhigan yahay, waana inay ku habboon yihiin sheegashooyinka la sameeyay; ''haddii mawduuc maqaal uusan lahayn ilo lagu kalsoonaan karo, Wikipedia waa inaysan maqaal ka yeelan.'' Maqaallada Wikipedia waa inay daboolaan dhammaan aragtiyada waaweyn iyo aragtiyada laga tirada badan yahay ee muhiimka ah ee ay daabaceen ilo lagu kalsoonaan karo. Eeg dhexdhexaadnimada aragtida. ==Noocee ilo ah ayaan isticmaalaa?== Nooca ugu wanaagsan ee ilaha Wikipedia waa ilo '''lagu kalsoonaan karo''', '''dhinac saddexaad ah''' (oo aan daabicin ama xiriir la lahayn mawduuca maqaalka). Caawinta ilaha waxay leedahay macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan ilahan iyo sababta loogu baahan yahay. Nasiib darro, Wikipedia-da Ingiriisiga Fudud waxay leedahay maqaallo badan oo aan lahayn ilahan oo kale, ama dhab ahaantii aan lahayn wax ilo ah. Kuwa soo socda waa tusaalooyin meelo waxtar leh oo laga heli karo ilo noocan ah: *Bogagga BBC iyo National Geographic, iyo kuwa daabacaado kale oo si wanaagsan loo ixtiraamo. *Kaydadka tacliimeed sida JSTOR, laakiin kuwan badanaa waxaa heli kara oo keliya dadka ardayda ka ah jaamacado gaar ah. *Google Books iyo Google Scholar badanaa waxay leeyihiin buugaag iyo qoraallo badan oo waxtar leh. *Wargeysyada sida The Wall Street Journal iyo The Daily Telegraph, laakiin ka taxaddar inaad ka fogaato maqaallada muujinaya dareenka iyo fikradaha qoraaga halkii ay ka ahaan lahaayeen xaqiiqooyin. Kuwani badanaa waxay leeyihiin cinwaan ah "editorial", "op-ed" ama "opinion". Badanaa, waxaa waxtar leh in raadinta lagu sameeyo mashiinka raadinta, lagana fogaado bogagga aan lagu kalsoonaan karin. ==Noocee ilo ah ayaan iska ilaaliyaa?== ===Internetka=== {{Shortcut|WP:UGC}} Bogag badan oo internetka ah ma aha ilo lagu kalsoonaan karo. Haddii bog uu qoray hal qof oo keliya, badanaa wuxuu noqon karaa ra'yiga qofkaas ama aragtidiisa gaarka ah. Tani laga yaabee inaysan gebi ahaan sax ahayn. Haddii bog internet ahi iibinayo badeecad ama xayeysiinayo wax, ma aha il lagu kalsoonaan karo, maadaama macluumaadka la bixiyay uu ujeeddadiisu tahay in lacag lagu sameeyo. Bogagga ugu wanaagsan waa kuwa ay maamulaan wargeysyo ama hay'ado kale oo warbaahineed oo lagu yaqaan kalsooni, ama kuwa sumcad ku leh bixinta macluumaad wanaagsan. Qaar ka mid ah bogagga ay tahay in laga fogaado waa: *Bogagga xiriirrada bulshada sida Facebook iyo Myspace *Bogagga internetka ee iibinaya badeecooyin Wax waxtar leh oo la fiirin karo waa tirada erayada dareenka leh ee iluhu isticmaalaan. Haddii ay isticmaalaan erayo badan sida "cajiib" ama "xun", waxaa laga yaabaa inaysan lahayn '''aragti dhexdhexaad ah'''. Ilaha aan dhexdhexaadka ahayn mararka qaarkood waxay muujin karaan hal dhinac oo keliya oo xaqiiqooyinka ah, taas oo aan waxtar lahayn haddii aadan wax ka qorayn fikradaha ay dadku qabaan. ===Buugaagta=== Qayb ka mid ah dhibaatadu waxay tahay in ilo badan oo lagu kalsoonaan karo oo tacliimeed aysan mawduucyada ugu qorin habka fudud ee looga baahan yahay Wikipedia-da. Mararka qaarkood aad bay u adag tahay in macnaha qoraalladan adag loo turjumo erayo fudud. Isticmaalayaal badan oo maqaallo qora waxay si fudud u isticmaalaan bogag internet ama buugaag hore loogu qoray carruurta ama dadka baranaya Ingiriisiga. Tani waa dhibaato, sababtoo ah ilahan waxay u janjeeraan inay ''waxyaabaha u fududeeyaan si aad ah oo aysan mar dambe gebi ahaan sax u ahayn''. Marka isticmaale Wikipedia ahi uu macluumaadka ilahan dib ugu qoro erayadiisa, macnuhu wuxuu ka duwanaan karaa waxa runta ah. ===Ilaha la xiriira mawduuca=== Ka taxaddar ilaha uu qoray qof matalaya mawduuca ama isagu yahay mawduuca. Dadkani waxay leeyihiin '''iska horimaad dano'''. Guud ahaan, haddii qof ama urur uu wax ka qoro naftiisa, qoraalkaasi ma aha il wanaagsan. Ilahan badanaa waxay taageeraan aragtida mawduuca halkii ay ka ahaan lahaayeen '''aragti dhexdhexaad ah'''. Si kastaba ha ahaatee, taasi macnaheedu ma aha in ilahan laga fogaado, sababtoo ah inta badan dadka mawduuca u dhow ayaa yaqaan qaar ka mid ah xaqiiqooyinka ku saabsan. Il is-daabacan waa la isticmaali karaa haddii dhammaan arrimahan soo socda ay run yihiin: #maaddadu ma aha mid si xad-dhaaf ah ugu janjeerta mawduuca; #ma khusayso sheegashooyin ku saabsan dhinacyo saddexaad (sida dad, ururro ama hay'ado kale); #ma khusayso sheegashooyin ku saabsan dhacdooyin aan si toos ah ula xiriirin mawduuca; #shaki macquul ah kama jiro in mawduucu qoray; #maqaalka Wikipedia inta badan kuma salaysna ilahan oo kale. ==Maxaan sameeyaa haddii aan helo maqaal aan lahayn ilo?== [[WP:BOLD|Geesi noqo!]] Haddii aad heli karto ilo taageeraya macluumaadka maqaalka, fadlan ku dar. Qaybta ku saabsan tixraacidda ilaha waxay leedahay caawimaad ku saabsan sida tan loo sameeyo. Haddii aadan awoodin inaad ilo ku darto, waxaad ku dhejin kartaa summadda {{tld|unreferenced}}. Tani waxay ku dari doontaa qaybta bogagga aan tixraacyada lahayn ee u baahan in la hagaajiyo. Tani waxtar badan ma leh, sababtoo ah isticmaalayaasha badankood ma eegaan liiska bogagga aan tixraacyada lahayn si ay uga shaqeeyaan. Haddii maqaal uu u muuqdo inuu u badan yahay [[hoax|been-abuur]] ama uusan run ahayn, fadlan ha ku darin {{tld|unreferenced}}. Taa beddelkeeda, waa in la tirtiraa. Haddii uu si cad uusan run u ahayn, si degdeg ah ayaa loo tirtiri karaa iyadoo la gelinayo {{tld|QD|A6}}. Haddii aysan sidaas u caddayn, waxaad u magacaabi kartaa tirtirid. ===Maxaa dhacaya haddii ay tahay hal sheegasho oo aan il lahayn?=== Haddii maqaal uu leeyahay ilo qaar, laakiin uu sidoo kale leeyahay sheegashooyin laga yaabo inaysan run ahayn oo aan ilo loo hayn, waxaad ku dhejin kartaa {{tld|fact}} kaddib sheegashooyinka si aad u muujiso inaysan lahayn il. Si kastaba ha ahaatee, haddii macluumaadku si cad u been yahay, ama haddii maqaalku ku saabsan yahay '''qof nool''', waxaa fiican in si fudud looga saaro. == Ilaha lagu kalsoonaan karo ee sayniska == Ilaha lagu kalsoonaan karo ee sayniska waxay u baahan yihiin inay noqdaan: 1. Kuwo lagu kalsoonaan karo 2. Kuwo labaad ah. '''Lagu kalsoonaan karo''': lagu daabacay joornaal sumcad leh (tusaale ahaan ''Nature'', ''Science''...) ama (haddii uu yahay buug), uu qoray saynisyahan sumcad leh oo uu daabacay daabace sumcad leh. Tani waa sababta oo ah daabacayaasha sumcadda leh waxay shaqaaleeyaan akhristayaal aqoon u leh inay naqdiyan qoraallada, waxayna leeyihiin sumcad ay ilaashadaan.<br/>Bogagga internetku waa kuwo sumcad leh haddii (oo keliya haddii) ay leeyihiin kormeer tifaftireed oo madax-bannaan. Sidaa darteed, bog internet oo jaamacad leedahay oo taageera koorso ayaa ah il lagu kalsoonaan karo sababtoo ah wuxuu leeyahay kormeerka waaxda gaarka ah ee ka dambaysa. '''Labaad''': Il aasaasi ah waa mid soo bandhigta natiijo ama fikrad asal ah oo nooc ka mid ah. Guud ahaan (inkasta oo ay jiri karaan ka-reebitaan), qoraallada noocan ahi aad bay ugu takhasus badan yihiin ujeeddadeenna. Waxaa laga yaabaa inay u baahan yihiin in khabiir ku takhasusay goobta uu fasirro. Ilaha labaad waa daraasado iyo fasiraado ay sameeyeen khubaro ku takhasusay goobta. Dib-u-eegisyo iyo daraasado ku jira ''Nature'' iyo joornaallo la mid ah; buugaagta waxbarashada heer jaamacadeed, qoraallada caan-bixinta ah ''haddii ay qoreen khubaro'' (tusaale ahaan ''Theory of relativity'' ee Einstein & Infield; ''What evolution is'' ee Mayr).<br/>Ilaha saddexaad waa sida maqaallada saxaafadda, inta badan buugaagta carruurta, iyo buugaag caan ah oo ay qoreen qoraayaal aan khubaro ahayn. Kuma habboona tixraacyada mawduucyada sayniska sababtoo ah kalsoonidooda ayaa shaki ku jirta. Il wanaagsan wuxuu isku daraa kalsooni iyo baaxad ku habboon labadaba. Sidaa darteed, encyclopedia hormuud ah wuxuu leeyahay maqaallo ay qoreen khubaro caan ah oo ay kormeerayaan koox tifaftireed. Taasi waxay ka dhigaysaa il ku habboon tixraaca mid ka mid ah mawduucyadeenna sayniska. Tixraac kasta oo loo sameeyo bog internet oo aan lahayn taageero la mid ah waa mid shaki laga qabi karo. Tilmaamahan waxaa la qoray iyadoo sayniska maskaxda lagu hayo, laakiin waxay u badan tahay inay khuseeyaan meelo kale oo badan oo tacliimeed. === Aragtiyo aan caadi ahayn === Aragtiyada aan caadiga ahayn waa fikrado ku saabsan mawduuc oo inta badan dadka aqoonta badan u leh mawduucaasi si xooggan uga soo horjeedaan. Tusaalooyinka qaar waa [[conspiracy theories|aragtiyada shirqoolka]] iyo fikradaha ku saabsan [[science|sayniska]] ee aan haysan taageero cilmiyeed badan. Buugaagta iyo bogagga internetka ee dhiirrigeliya aragtiyada aan caadiga ahayn badanaa looma tixgeliyo ilo lagu kalsoonaan karo, marka laga reebo marka loo isticmaalo maqaal '''ku saabsan''' aragtiyadaas aan caadiga ahayn. Tusaale ahaan, Wikipedia-da Ingiriisiga Fudud waxay leedahay maqaal '''ku saabsan''' [[Flat Earth Society]], oo sheegta in Dhulku siman yahay, laakiin bogga internetka ee Flat Earth Society looma isticmaalo il maqaalka '''Dhulka''', sababtoo ah looma tixgeliyo il lagu kalsoonaan karo. Wixii macluumaad dheeraad ah, eeg WP:FRINGE ee Wikipedia-da Ingiriisiga. ==Bogag la xiriira== * {{tl|citation needed}} &mdash; ==Bogag kale oo internetka ah== * Sida loo akhriyo il aasaasi ah, ''Akhrinta, Qorista iyo Cilmi-baarista Taariikhda: Hagaha Ardayda Kulliyadda'', Patrick Rael, 2004. * Sida loo akhriyo il labaad, ''Akhrinta, Qorista iyo Cilmi-baarista Taariikhda: Hagaha Ardayda Kulliyadda'', Patrick Rael, 2004. tvby12kk3wxrsibm0eh2nzrcjfiyp6m 4 51576 306784 2026-09-01T11:56:08Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Ilo lagu kalsoonaan karo]] 306784 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Ilo lagu kalsoonaan karo]] f0ji8n0y7jqgmhyp2jmmccq56xgiw6v 4 51577 306785 2026-09-01T11:56:18Z Isma4l 41797 Bog loo bedeley [[Wikipedia:Ilo lagu kalsoonaan karo]] 306785 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikipedia:Ilo lagu kalsoonaan karo]] f0ji8n0y7jqgmhyp2jmmccq56xgiw6v